otylka

zdrob­nie­nie od: Oty­lia (imię żeń­skie)


SJP.pl


otympnie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. po­nu­ro, po­sęp­nie

Wiktionary


otympno

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. po­nu­ro, po­sęp­nie

Wiktionary


otynianin

miesz­ka­niec Oty­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


otynianka

miesz­kan­ka Oty­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


otynkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|otyn­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtɨ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: otỹŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otynkować dk.

 rzecz. tynk mrz., tynkarz mos.

Wiktionary


otynkowywać

po­kry­wać tyn­kiem; tyn­ko­wać


SJP.pl


otyrhły

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gru­biań­ski, nie­u­przej­my

Wiktionary


otyła

gruby, cier­pią­cy na nad­wa­gę


SJP.pl


otyłościowy

→ oty­łość


SJP.pl

Patrz:

otyłość

otyłość

nad­mier­ne na­gro­ma­dze­nie tkan­ki tłu­szczo­wej w or­ga­niz­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. szkod­li­wy dla zdro­wia sku­tek spo­ży­wa­nia zbyt du­żych ilo­ści je­dze­nia przy braku ruchu; po­waż­na nad­wa­ga;

Wiktionary

Oty­łość (łac. "obe­si­tas") – przew­le­kła cho­ro­ba me­ta­bo­licz­na o zło­żo­nej etio­lo­gii, którą de­fi­niu­je się jako nie­pra­wi­dło­we lub nad­mier­ne na­gro­ma­dze­nie tłu­szczu, które sta­no­wi za­gro­że­nie dla zdro­wia. Świa­to­wa Or­ga­ni­za­cja Zdro­wia de­fi­niu­je oty­łość jako po­sia­da­nie wskaź­ni­ka BMI po­wy­żej 30, z za­strze­że­niem, że może nie być to wła­ści­wa miara dla niek­tó­rych osób (zwła­szcza spor­tow­ców).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oty­łość może być przy­czy­ną wielu po­waż­nych cho­rób.

 (1.1) Czyn­ni­ki zwięk­sza­ją­ce ry­zy­ko po­wi­kłań po tra­che­o­to­mii to: oty­łość, pa­le­nie ty­to­niu, nie­do­ży­wie­nie, za­ży­wa­nie niek­tó­rych leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɨwɔɕt͡ɕ, AS: otyu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tycie n., utycie n., przytycie n., otyły mos.

 czas. tyć ndk., utyć dk., przytyć dk.

 przym. otyły

 przysł. otyle

 partyk. tyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korpulencja, tłustość, grubość

Wiktionary


otyły

gruby, cier­pią­cy na nad­wa­gę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku lub zwie­rzę­ciu: wa­żą­cy o wiele za dużo; o dużej nad­wa­dze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na otyły (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak otyła pa­nien­ka wy­glą­da w mini z paska 15 cm ma­te­ria­łu na­praw­dę nie­ko­rzyst­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɨwɨ, AS: otyu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otyłość ż., otyła ż.

 przysł. otyle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. gruby, tłusty, spasiony, z nadwagą

Wiktionary


otyń

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Otyń (niem. "De­utsch-War­ten­berg, War­ten­berg") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne na hi­sto­rycz­nym Dol­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Otyń, nad rzeką Ślą­ska Ochla. Otyń po­sia­dał prawa miej­skie w la­tach 1329–1945 i odzy­skał sta­tus mia­sta z dniem 1 stycz­nia 2018.

Wikipedia


otyński

→ Otyń


SJP.pl

Patrz:

Otyń

otóż

wzmoc­nio­ne "oto"


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) na­wią­zu­je do innej wy­po­wie­dzi, roz­po­czy­na­jąc ko­men­tarz lub jej uzu­peł­nie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tym wstę­pie przy­stąp­my do rze­czy. Otóż pra­gnę go­rą­co ci za­ko­mu­ni­ko­wać, że mamy do speł­nie­nia, to zna­czy ty i ja, to zna­czy ludz­kość, wiel­ką i szla­chet­ną misję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtuʃ, AS: otuš

Wiktionary

Powiązane:

 partykuła oto

Wiktionary


otóżby

par­ty­ku­ła "otóż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


otąg

ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ros­ną­ca na pu­styn­nych te­re­nach Mek­sy­ku i Pół­wy­spu Ka­li­for­nij­skie­go; pał­czak, ce­re­us


SJP.pl


otęchnięty

taki, który otęchł; otę­chły


SJP.pl


otęchły

taki, który otęchł; otęch­nię­ty


SJP.pl


otęczowywać

rzad­ko: ota­czać, okry­wać tęczą


SJP.pl


otępiająco

→ otę­piać


SJP.pl

Patrz:

otępiać

otępienie

uczy­nić kogoś nie­czu­łym, nie­wraż­li­wym na coś; zo­bo­jęt­nić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|otę­pieć.

 (1.2) med. psych. po­stę­pu­ją­ce za­bu­rze­nie funk­cji poz­naw­czych, zwła­szcza pa­mię­ci, my­śle­nia i orien­ta­cji, na sku­tek zmian w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym

 (1.3) książk. psych. stan zo­bo­jęt­nie­nia, brak żywej re­ak­cji emo­cjo­nal­nej

Wiktionary

Otę­pie­nie, de­men­cja (łac. "de­men­tia") – grupa cho­rób mózgu, po­wo­du­ją­cych dłu­go­ter­mi­no­we i czę­sto po­stę­pu­ją­ce ob­ni­że­nie zdol­no­ści my­śle­nia i za­pa­mię­ty­wa­nia, które są na tyle po­waż­ne, że utrud­nia­ją, a czę­sto unie­moż­li­wia­ją pra­wi­dło­we funk­cjo­no­wa­nie. Inne ob­ja­wy obej­mu­ją za­bu­rze­nia emo­cjo­nal­ne, kło­po­ty z ko­mu­ni­ka­cją i ję­zy­kiem oraz utra­tę ak­tyw­no­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. otępieć dk.

 przym. otępiały, tępy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) demencja

 (1.3) apatia, przytępienie, zobojętnienie

Wiktionary


otępienny

→ otę­pie­nie, np. ze­spół otę­pien­ny


SJP.pl


otępić

uczy­nić kogoś nie­czu­łym, nie­wraż­li­wym na coś; zo­bo­jęt­nić


SJP.pl


otłowiec

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Otło­wiec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 55. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


otłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


otłuc

spo­wo­do­wać stłu­cze­nie, pę­knię­cie zew­nętrz­nej war­stwy przed­mio­tu


SJP.pl


otłuczenie

spo­wo­do­wać stłu­cze­nie, pę­knię­cie zew­nętrz­nej war­stwy przed­mio­tu


SJP.pl


otłukać

daw­niej: otłu­ki­wać - obi­ja­jąc ziar­no, po­zba­wiać je łusek


SJP.pl


otłuszczać

1. sma­ro­wać tłu­szczem;
2. otłu­szczać się - po­kry­wać się tłu­szczem


SJP.pl


otłuszczenie

1. pos­ma­ro­wać tłu­szczem;
2. otłu­ścić się - po­kryć się tłu­szczem


SJP.pl


otłuszczony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: otłu­ścić; na­sy­co­ny lub po­kry­ty tłu­szczem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtwuʃˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: otu̯uščõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., tłuszczyk m., otłuszczenie n., otłuszczanie n., zatłuszczenie n., wytłuszczanie n., wytłuszczenie n.

 czas. otłuszczać, otłuścić, zatłuścić, wytłuścić, wytłuszczać

 przym. tłusty, tłustawy

 przysł. tłusto, tłustawo

Wiktionary


otłuszczyć

1. po­kryć lub na­sy­cić tłu­szczem;
2. spo­wo­do­wać na­gro­ma­dze­nie tłu­szczu


SJP.pl


otłuściały

stać się tłu­stym lub tłust­szym; po­tłu­ścieć, stłu­ścieć


SJP.pl


otłuścieć

stać się tłu­stym lub tłust­szym; po­tłu­ścieć, stłu­ścieć


SJP.pl


otłuścić

1. pos­ma­ro­wać tłu­szczem;
2. otłu­ścić się - po­kryć się tłu­szczem


SJP.pl


ouberiba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. ka­la­re­pa

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. tra­dy­cyj­na ślą­ska zupa z ka­la­re­py go­to­wa­na na ro­so­le

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oberiba ż.

Wiktionary


oud

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. zob. ud.

 (1.2) środ. kos­met. ży­wi­ca agaru o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu, sto­so­wa­na w per­fu­miar­stwie

 (1.3) środ. kos­met. pot. per­fu­my o za­pa­chu oudu (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oud-Genepiën – ni­der­landz­ka nazwa miej­sco­wo­ści Vieux-Ge­nap­pe
  • Oud-He­ver­lee – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Le­u­ven
  • Oud-Turn­ho­ut – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Ant­wer­pia, w okrę­gu Turn­ho­ut
  • Oud-An­ner­ve­en – wieś
  • Oud-Be­i­jer­land – gmina
  • Ja­co­bus Jo­han­nes Pie­ter Oud – ni­der­landz­ki ar­chi­tekt
  • Nynke Oud – ni­der­landz­ki siat­karz
  • Pie­ter Oud – ni­der­landz­ki po­li­tyk
  • Oud – sy­no­nim in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go Ud
  • OUD – kod IATA portu lot­ni­cze­go Wadża-An­gads
  • Oud-He­ver­lee Le­u­ven – bel­gij­ski klub pił­kar­ski
  • Oudh

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z cza­sem skóra ma pos­mak zam­szo­wy, mięk­ki, a sło­dycz jest roz­kosz­na, wy­czu­łam rów­nież niu­ans oudu.

Wiktionary


ouija

[czy­taj: łidża] ta­blicz­ka z cy­fra­mi i li­te­ra­mi uży­wa­na w se­an­sach spi­ry­ty­stycz­nych


SJP.pl

Ouija (czyt.), znana także jako ta­bli­ca ouija, ta­bli­ca spi­ry­ty­stycz­na, ta­bli­ca mó­wią­ca albo ta­bli­ca cza­row­nic, to pła­ska plan­sza oz­na­czo­na li­te­ra­mi al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, cy­fra­mi od 0 do 9, sło­wa­mi „yes”, „no”, a cza­sem rów­nież „hello” i „go­od­bye”, uzu­peł­nio­na róż­ny­mi sym­bo­la­mi i gra­fi­ka­mi.

Wikipedia


oun

skró­to­wiec

 (1.1) = oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy (obec­nie czę­sto sto­so­wa­ny skró­to­wiec to CUN)
  • ob­wo­do­wy układ ner­wo­wy (rzad­ko)
  • Or­ga­ni­za­cja Ukra­iń­skich Na­cjo­na­li­stów

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) CUN (centralny układ nerwowy)

Wiktionary


oupa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk ołpa, opa, oupik, upa, staraszek, starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


oupik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk ołpa, opa, oupa, upa, staraszek, starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


ouranozaur

[czy­taj: ura­no­za­ur] ro­dzaj di­no­za­u­ra z na­dro­dzi­ny ha­dro­za­u­ro­i­dów; ura­no­za­ur


SJP.pl


ouroboros

sym­bol okre­śla­ją­cy wsze­chrzecz, jed­ność i nie­skoń­czo­ność, przed­sta­wia­ny w po­sta­ci węża po­że­ra­ją­ce­go swój ogon; uro­bo­ros


SJP.pl


out

[czy­taj: ałt] aut;
1. sy­tu­a­cja, gdy piłka znaj­dzie się poza linią ogra­ni­cza­ją­cą bo­i­sko, kort;
2. wpro­wa­dze­nie piłki do gry spoza linii bocz­nej (np. w piłce noż­nej);
3. ob­szar poza linią bo­i­ska


SJP.pl


outaouais

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny bę­dą­cy czę­ścią Qu­e­be­cu w Ka­na­dzie;

Wiktionary

Ou­ta­o­u­a­is () – jeden z 17 re­gio­nów pow­sta­łych po re­for­mie ad­mi­ni­stra­cyj­nej z 1997 roku w Qu­e­be­cu, w Ka­na­dzie. Znaj­du­je się po pół­noc­nej stro­nie gra­nicz­nej rzeki Ot­ta­wa, od­dzie­la­ją­cej pro­win­cje Qu­e­bec i On­ta­rio. Sto­li­cą re­gio­nu jest mia­sto Ga­ti­ne­au, bę­dą­ce w skła­dzie ze­spo­łu miej­skie­go Ot­ta­wy. Ob­szar Ou­ta­o­u­a­is po­dzie­lo­ny jest na 4 re­gio­nal­ne gminy hrab­stwa oraz 75 gmin.

Wikipedia


outbred

[czy­taj: ałt­bred] w zo­o­tech­ni­ce: ko­ja­rze­nie zwie­rząt spo­krew­nio­nych ze sobą w stop­niu niż­szym niż śred­nie spo­krew­nie­nie stada; ko­ja­rze­nie wolne, ho­dow­la nie­krew­nia­cza


SJP.pl


outdoor

[czy­taj: ałt­dor]
1. re­kla­ma umie­szcza­na na wol­nym po­wie­trzu, zwła­szcza pla­kat na ogrom­nej ta­bli­cy;
2. szko­le­nie dla pra­cow­ni­ków prze­pro­wa­dza­ne poza firmą, zwy­kle w for­mie gru­po­wych wy­ja­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. hand. ogół ak­tyw­no­ści upra­wia­nej na świe­żym po­wie­trzu, re­kre­a­cja w ple­ne­rze

 (1.2) ekon. re­kla­ma zew­nętrz­na, w prze­strze­ni pu­blicz­nej – na bu­dyn­kach, przy dro­gach, na po­ja­zdach itp.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. outdoorowy

Wiktionary


outdoorowy

[czy­taj: ałt­do­ro­wy]
1. usy­tu­o­wa­ny lub od­by­wa­ją­cy się na zew­nątrz, w ple­ne­rze;
2. przez­na­czo­ny do no­sze­nia na zew­nątrz, w ple­ne­rze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z out­do­o­rem, do­ty­czą­cy out­do­o­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. outdoor m.

Wiktionary


outfit

[czy­taj: ałt­fit] wi­ze­ru­nek, wy­gląd zew­nętrz­ny danej osoby; image, wizaż, look, sty­lów­ka, sty­ló­wa


SJP.pl


outing

[czy­taj: ał­ting] ujaw­nie­nie pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych zna­nych osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. so­cjol. mó­wie­nie, czę­sto pu­blicz­ne, o czy­jejś orien­ta­cji sek­su­al­nej lub toż­sa­mo­ści płcio­wej bez zgody tej osoby;

Wiktionary

Ou­ting – pu­blicz­ne ujaw­nie­nie czy­jejś przy­na­leż­no­ści do spo­łecz­no­ści LGBT wbrew woli lub ocze­ki­wa­niom albo bez wie­dzy tej osoby. Ou­ting może do­ty­czyć osób pu­blicz­nych, któ­rych przy­na­leż­ność do LGBT jest ujaw­nia­na do wia­do­mo­ści spo­łe­czeń­stwa za poś­red­nict­wem środ­ków ma­so­we­go prze­ka­zu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. outowanie n., wyoutowanie n., aut m., aucik m., autowanie n.

 czas. outować ndk., wyoutować dk., autować ndk.

 przym. autowy

Wiktionary


outlander

[czy­taj: ałt­lan­der] model sa­mo­cho­du marki Mit­su­bis­hi


SJP.pl

Out­lan­der – nie­miec­ko-ame­ry­kań­ski film z ga­tun­ku scien­ce fic­tion z 2008.

Wikipedia


outlet

[czy­taj: ałt­let]
1. towar z koń­czą­cych się serii pro­duk­cyj­nych, po­se­zo­no­wych wy­prze­da­ży lub zwro­tów;
2. sklep z ta­ki­mi to­wa­ra­mi


SJP.pl

Out­let (z ang.) – sklep fa­brycz­ny, sprze­da­ją­cy towar wy­łącz­nie jed­ne­go pro­du­cen­ta. Obiek­ty tego typu czę­sto znaj­du­ją się przy fa­bry­kach, choć nie jest to re­gu­łą.

Słowo „out­let” jest także uży­wa­ne jako okre­śle­nie nie­u­ży­wa­ne­go to­wa­ru po­cho­dzą­ce­go z koń­có­wek serii, nad­wy­żek pro­duk­cyj­nych, li­cy­ta­cji, zwro­tów kon­su­menc­kich, po­zo­sta­ło­ści nies­prze­da­nych przez skle­py pier­wot­ne­go przez­na­cze­nia danej marki.

Wikipedia


outletowy

→ out­let [czy­taj: ałt­le­to­wy]


SJP.pl


outlook

Out­lo­ok Ex­press - pro­gram kom­pu­te­ro­wy słu­żą­cy do ob­słu­gi pocz­ty elek­tro­nicz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Out­lo­ok.com (daw­niej: Hot­ma­il) – apli­ka­cja in­ter­ne­to­wa firmy Mi­cro­soft, słu­żą­ca do za­rzą­dza­nia in­for­ma­cja­mi oso­bi­sty­mi
  • Out­lo­ok Ex­press – pro­gram pocz­to­wy do­łą­cza­ny do star­szych sy­ste­mów Win­dows
  • Mi­cro­soft Out­lo­ok – pro­gram pocz­to­wy z pa­kie­tu Mi­cro­soft Of­fi­ce
  • Out­lo­ok Web Ac­cess – stro­na in­ter­ne­to­wa umoż­li­wia­ją­ca do­stęp do konta pocz­to­we­go ut­wo­rzo­ne­go na ser­we­rze Mi­cro­soft Ex­chan­ge
  • Out­lo­ok – mia­sto w USA, w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie She­ri­dan
  • Out­lo­ok – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Ya­ki­ma

Wikipedia


outować

[czy­taj: ał­to­wać] rzad­ko: au­to­wać;
1. w spor­cie: za­gry­wać piłkę tak, że opu­szcza ona pole gry;
2. po­tocz­nie: izo­lo­wać;
3. po­tocz­nie: ujaw­niać czy­jąś nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję


SJP.pl


outplacement

[czy­taj: ałt­plejs­ment] pomoc ofe­ro­wa­na przez przed­się­bior­stwo zwal­nia­nym pra­cow­ni­kom w zna­le­zie­niu nowej pracy


SJP.pl

Out­pla­ce­ment – pro­gram wspar­cia w po­szu­ki­wa­niu nowej pracy dla pra­cow­ni­ków zwal­nia­nych przez firmy gru­po­wo lub in­dy­wi­du­al­nie. Ter­min „out­pla­ce­ment” po­cho­dzi z ję­zy­ka an­giel­skie­go (pier­wsze pro­gra­my out­pla­ce­men­tu były re­a­li­zo­wa­ne w USA i w Wiel­kiej Bry­ta­nii).

Wikipedia


outplacementowy

→ out­pla­ce­ment [czy­taj: ałt­plejs­men­to­wy]


SJP.pl


outremer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) dosł. za­mo­rze; te­re­ny za­ję­ty przez krzy­żow­ców w wy­ni­ku I wy­pra­wy krzy­żo­wej;

Wiktionary

Ou­tre­mer (z fran­cu­skie­go "outre-mer" – do­słow­nie „Za­mo­rze”) – okre­śle­nie uży­wa­ne w śred­nio­wie­czu na oz­na­cze­nie te­re­nów za­ję­tych przez krzy­żow­ców w wy­ni­ku I wy­pra­wy krzy­żo­wej. Był to pas nad­brzeż­ny od Małej Ar­me­nii na pół­no­cy do Gazy na po­łud­niu. Skła­dał się z czte­rech państw: Hrab­stwa Edes­sy, Księ­stwa An­tio­chii, Hrab­stwa Try­po­li­su i Kró­le­stwa Je­ro­zo­lim­skie­go.

Wikipedia


outro

[czy­taj: ałtro] za­koń­cze­nie, zwła­szcza do ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub gry kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Outro – nazwa ścież­ki dźwię­ko­wej koń­czą­cej album lub sin­giel
  • Outro – nazwa za­koń­cze­nia gry kom­pu­te­ro­wej, naj­czę­ściej w for­mie ani­ma­cji

Wikipedia


outside

[czy­taj: ałt­sajd] z an­giel­skie­go:
1. na zew­nątrz;
2. zew­nętrz­ny;
3. po­stron­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 1.Out­si­de – album kon­cep­cyj­ny Da­vi­da Bo­wie­go
  • „Out­si­de” – sin­gel Ge­or­ge’a Mi­cha­e­la
  • „Out­si­de” – sin­gel Cal­vi­na Har­ri­sa

Wikipedia


outsider

[czy­taj: ałt­saj­der] aut­saj­der;
1. czło­wiek nie­ak­cep­to­wa­ny przez jakąś spo­łecz­ność; wy­rzu­tek;
2. osoba sto­ją­ca z boku, sa­mo­wol­nie izo­lu­ją­ca się od spo­łe­czeń­stwa; sa­mot­nik;
3. za­wod­nik lub dru­ży­na wy­raź­nie słab­si od naj­lep­szych w wy­ści­gach, roz­gryw­kach, za­wo­dach itp., ma­ją­cy nie­wiel­kie szan­se na zwy­cię­stwo;
4. przed­się­bior­ca ka­pi­ta­li­stycz­ny nie­na­le­żą­cy do mo­no­po­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) psych. czło­wiek po­zo­sta­ją­cy na ubo­czu spo­łe­czeń­stwa, izo­lu­ją­cy się lub odi­zo­lo­wa­ny od spo­łecz­no­ści;

 (1.2) sport. za­wod­nik lub dru­ży­na wy­raź­nie słab­szy od ry­wa­li

 (1.3) ekon. przed­się­bior­stwo, które nie przy­stą­pi­ło do mo­no­po­lu

Wiktionary

Out­si­der (z out­si­de – „na zew­nątrz”), wy­ob­co­wa­ny – czło­wiek po­zo­sta­ją­cy na ubo­czu spo­łe­czeń­stwa, nie­an­ga­żu­ją­cy się bez­poś­red­nio w bie­żą­ce spra­wy. Ter­min ten zo­stał roz­po­wszech­nio­ny przez Co­li­na Wil­so­na dzię­ki gło­śnej po­wie­ści wy­da­nej w 1956 r. "Out­si­der", gdzie za­warł kilka typów oso­bo­wo­ści opi­su­ją­cych out­si­de­ra. Out­si­de­ra­mi na­zy­wa­no hip­pi­sów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autsajder m.

:: fż. outsiderka ż., autsajderka ż.

 przym. outsiderski, autsajderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autsajder

 (1.2) autsajder

 (1.3) autsajder

Wiktionary


outsiderka

ko­bie­ta, dziew­czy­na nie­an­ga­żu­ją­ca się w życie spo­łecz­ne; in­dy­wi­du­a­list­ka bądź sa­mot­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­zo­sta­ją­ca na ubo­czu spo­łe­czeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I znów cha­rak­ter Ży­dów­ki po­strze­ga­ny jest jako re­zul­tat wy­cho­wa­nia i sta­łej świa­do­mo­ści tego, że jest out­si­der­ką, że nie na­le­ży do więk­szo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autsajder m., autsajderka ż.

:: fm. outsider m.

 przym. outsiderski, autsajderski

Wiktionary


outsiderski

→ out­si­der [czy­taj: ałt­saj­der­ski]; aut­saj­der­ski


SJP.pl


outsiderstwo

[czy­taj: ałt­saj­der­stwo] bycie out­si­de­rem


SJP.pl


outsourcer

[czy­taj: ałt­sor­ser] osoba lub firma re­a­li­zu­ją­ca za­da­nia po­wie­rzo­ne przez firmę out­so­ur­cin­go­wą


SJP.pl


outsourcing

[czy­taj: AŁTsors-ing] prze­ka­za­nie funk­cji wy­ko­ny­wa­nej do­tych­czas przez pra­cow­ni­ków da­ne­go przed­się­bior­stwa fir­mie zew­nętrz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. zarz. zle­ca­nie zadań, usług lub pro­ce­sów zew­nętrz­nej fir­mie za­miast wy­ko­ny­wa­nia ich wew­nątrz przed­się­bior­stwa; po­wie­rze­nie zadań pod­wy­ko­naw­cy;

Wiktionary

Out­so­ur­cing (skrót z out­si­de-re­so­ur­ce-using) – wy­dzie­le­nie ze struk­tu­ry or­ga­ni­za­cyj­nej przed­się­bior­stwa niek­tó­rych re­a­li­zo­wa­nych przez nie sa­mo­dziel­nie funk­cji i prze­ka­za­nie ich do wy­ko­na­nia innym pod­mio­tom.

Out­so­ur­cing poz­wa­la na kon­cen­tra­cję pro­ce­sów za­rząd­czych na za­sad­ni­czych ce­lach i klu­czo­wych kom­pe­ten­cjach or­ga­ni­za­cji a także na zwięk­sze­nie ela­stycz­no­ści struk­tu­ry przed­się­bior­stwa, tzn.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wyodrębnienie zewnętrzne

Wiktionary


outsourcingowy

[czy­taj: ałt­sors-in­go­wy] do­ty­czą­cy prze­ka­za­nia funk­cji wy­ko­ny­wa­nej do­tych­czas przez pra­cow­ni­ków da­ne­go przed­się­bior­stwa fir­mie zew­nętrz­nej, np. kon­trakt out­so­ur­cin­go­wy


SJP.pl


outsourcować

[czy­taj: ałt­sor­so­wać] prze­no­sić za­da­nia przed­się­bior­stwa na do­staw­ców zew­nętrz­nych


SJP.pl


outstaffing

[czy­taj: ałt­sta­fing] forma out­so­ur­cin­gu po­le­ga­ją­ca na udo­stęp­nia­niu pra­cow­ni­ków przez jedną firmę do pracy w innej


SJP.pl


ouzo

[czy­taj: uzo] any­żo­wa wódka grec­ka; uzo; ouzon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. be­zbarw­ny, nie­sło­dzo­ny grec­ki li­kier any­żo­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ouzo zmie­nia kolor po do­da­niu wody.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzo

Wiktionary


ouzon

grec­ki li­kier anyż­ko­wy; ouzo; uzo


SJP.pl


overall

owe­rol;
1. ro­dzaj kom­bi­ne­zo­nu ro­bo­cze­go, słu­żą­ce­go do ochro­ny ubrań;
2. dres tre­nin­go­wy;
3. strój ko­bie­cy ma­ją­cy fason po­dob­ny do kom­bi­ne­zo­nu o tej samej naz­wie


SJP.pl


overarm

styl pły­wac­ki cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pły­wa­niem na boku i prze­no­sze­niem ręki do przo­du ponad wodą; ower


SJP.pl


overbooking

[czy­taj: oł­wer­bu­king] sprze­da­wa­nie więk­szej licz­by bi­le­tów niż licz­ba miejsc w sali, sa­mo­lo­cie itp.; nads­prze­daż


SJP.pl

Over­bo­o­king, nads­prze­daż – sy­tu­a­cja, pla­no­wa­na bądź przy­pad­ko­wa, w któ­rej to przed­się­bior­stwo sprze­da­ją­ce usłu­gi tu­ry­stycz­ne, np. hotel sprze­da­je, świa­do­mie bądź nieś­wia­do­mie, wię­cej noc­le­gów niż jest do­stęp­nych po­ko­jów. Over­bo­o­king sto­su­je się prze­waż­nie w okre­sach du­że­go obło­że­nia ho­te­lu w celu jak naj­lep­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia miejsc, zmak­sy­ma­li­zo­wa­nie przy­cho­du i ogra­ni­cze­nia strat, które pow­sta­ją wsku­tek niez­re­a­li­zo­wa­nia niek­tó­rych re­zer­wa­cji.

Wikipedia


overburning

[czy­taj: oł­wer­ber­ning] w in­for­ma­ty­ce: me­to­da na­gry­wa­nia płyt CD-R i CD-RW; nad­pa­la­nie


SJP.pl


overdrive

[czy­taj: ower­drajw] urzą­dze­nie ob­ni­ża­ją­ce ilość obro­tów sil­ni­ka w po­ja­zdach me­cha­nicz­nych, po­wo­du­ją­ce w ten spo­sób mniej­sze zu­ży­cie pa­li­wa


SJP.pl

Over­dri­ve (po­tocz­nie „prze­ster”) – efekt gi­ta­ro­wy, któ­re­go dzia­ła­nie po­le­ga na ści­na­niu wierz­choł­ków sy­gna­łu elek­trycz­ne­go z gi­ta­ry, dzię­ki czemu w ob­wied­ni sy­gna­łu po­ja­wia się pła­ski po­zio­my od­ci­nek o sta­łej am­pli­tu­dzie, czyli tzw. faza pod­trzy­ma­nia w sen­sie ADSR (od ang.

Wikipedia


overdubbing

Over­dub­bing – do­gra­nie czę­ści wo­kal­nej lub in­stru­men­tal­nej do wcze­śniej już na­gra­ne­go ma­te­ria­łu. Ma to na celu uzy­ska­nie po­żą­da­ne­go efek­tu o cha­rak­te­rze ar­ty­stycz­nym. Waż­nym czyn­ni­kiem w over­dub­bin­gu jest mik­ser i re­ży­ser dźwię­ku łą­czą­cy ma­te­riał w ca­łość.

Wikipedia


overkill

[czy­taj: ower­kil] świa­to­we za­so­by broni nu­kle­ar­nej; cza­sem: za­so­by broni nu­kle­ar­nej kon­kret­ne­go kraju, np. USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Over­kill – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Motörhead
  • Over­kill – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Over­kill – mi­nial­bum ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu thrash me­ta­lo­we­go Over­kill wy­da­ny w 1985 r.
  • Over­kill (kry­mi­na­li­sty­ka) – ter­min w kry­mi­na­li­sty­ce

Wikipedia


overlock

[czy­taj: ower­lok] ower­lok;
1. ma­szy­na słu­żą­ca do wy­kań­cza­nia szwów i skra­ca­nia tka­nin, prze­de wszyst­kim try­ko­to­wych;
2. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez ma­szy­nę o tej samej naz­wie


SJP.pl


overlord

kryp­to­nim ope­ra­cji wy­ko­na­nej przez alian­tów w okre­sie VII-VIII 1944 na te­re­nach pół­noc­nej Fran­cji, ma­ją­cej na celu ot­wo­rze­nie dru­gie­go fron­tu prze­ciw­ko woj­skom nie­miec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ope­ra­cja Over­lord – ope­ra­cja sił mor­skich i po­wietrz­nych alian­tów po­cząt­ko­wej fazy kam­pa­nii za­chod­nio­e­u­ro­pej­skiej, trwa­ją­cej od 6 czerw­ca do końca sierp­nia 1944
  • Over­lord – seria przy­go­do­wych gier akcji
    • Over­lord – gra kom­pu­te­ro­wa z 2007 roku
    • Over­lord II – gra kom­pu­te­ro­wa z 2009 roku
  • Over­lord – seria po­wie­ści typu light novel na­pi­sa­nych przez Ku­ga­ne Ma­ru­y­a­mę i zi­lu­stro­wa­nych przez so-bin

Wikipedia


oversharing

[czy­taj: oł­wer­sze­ring] umie­szcza­nie w sieci zbyt wielu pry­wat­nych in­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. aten­cyj­ne, że­nu­ją­ce pu­bli­ko­wa­nie nad­mier­nej ilo­ści in­for­ma­cji o sobie; wię­cej niż to ko­niecz­ne, niż to jest spo­łecz­nie ak­cep­to­wal­ne

Wiktionary


oversize

[czy­taj: oł­wer­sajz]
1. styl mo­dzie po­le­ga­ją­cy na no­sze­niu luź­nej odzie­ży;
2. luźne, zbyt duże ubra­nie


SJP.pl


oversize'owy

[czy­taj: oł­wer­saj­zo­wy] śro­do­wi­sko­wo o ubra­niu: za luźne, zbyt duże


SJP.pl


oversizowy

[czy­taj: oł­wer­saj­zo­wy] o ubra­niu: luźny i spra­wia­ją­cy wra­że­nie za du­że­go; over­si­ze


SJP.pl


overton

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Over­ton – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Daw­son
  • Over­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­va­da, w hrab­stwie Clark
  • Over­ton – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Rusk
  • Over­ton (ang. Over­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Brad­ford
  • hrab­stwo Over­ton (ang. Over­ton Co­un­ty) – w sta­nie Ten­nes­see
  • Over­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Ches­hi­re, w civil pa­rish Frods­ham
  • Over­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Ches­hi­re, w civil pa­rish Mal­pas
  • Over­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re
  • Over­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Hamps­hi­re
    • Over­ton – sta­cja ko­le­jo­wa w po­wyż­szej wsi
  • Over­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Lan­cas­hi­re
  • Over­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie North Yorks­hi­re

Wikipedia


overturyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. zja­wi­sko prze­sy­ce­nia ja­kie­goś miej­sca, de­sty­na­cji ru­chem tu­ry­stycz­nym ponad moż­li­wo­ści jego ob­słu­gi lub wy­wo­łu­ją­cy dużą uciąż­li­wość dla miesz­kań­ców

Wiktionary


oviedo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Hisz­pa­nii

Wiktionary

Ovie­do (ast. "Uviéu") – mia­sto w Hisz­pa­nii, hi­sto­rycz­na i współ­czes­na sto­li­ca Astu­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­mi­lo­wi Sy­prza­ko­wi, ko­ło­we­mu Orlen Wisły Płock, na we­e­ken­do­wym tur­nie­ju w hisz­pań­skim Ovie­do roz­le­cia­ły się buty.

Wiktionary


owa

za­i­mek

 (1.1) stpol. oto, tak też

forma za­im­ka.

 (2.1) ż. od ów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔva, AS: ova

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. owak

Wiktionary


owacja

wy­ra­że­nie zbio­ro­we­go uz­na­nia przez tłum po­przez okrzy­ki, okla­ski itp.; owa­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osten­ta­cyj­ne i pu­blicz­ne wy­ra­że­nie komuś uz­na­nia lub czci, w szcze­gól­no­ści burzą braw

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: przyz­na­wa­na przez senat na­gro­da dla zwy­cię­skie­go wodza w po­sta­ci uro­czy­ste­go wja­zdu do Rzymu, ma­ją­ca sta­tus niż­szy niż triumf;

Wiktionary

Owa­cja (łac. "ova­tio") – na­gro­da przyz­na­wa­na w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie zwy­cię­skie­mu wo­dzo­wi, hie­rar­chicz­nie niż­sza od trium­fu.

Owa­cję ob­cho­dzo­no z o wiele mniej­szym prze­py­chem, a od­by­wa­ją­cy ją wódz prze­cho­dził przez mia­sto pie­szo bądź też prze­jeż­dżał konno. Ubra­ny był w ozdob­ną togę, skrom­niej­szą niż w cza­sie trium­fu, z mir­to­wym wień­cem na skro­ni ("co­ro­na ova­lis"). To­wa­rzy­szy­li mu fle­ci­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] do­ku­ment spot­kał się z cie­płym przy­ję­ciem – to­wa­rzy­szy­ły mu okrzy­ki i owa­cje na sto­ją­co.

 (1.1) Wspa­nia­ły wy­stęp so­lo­wy zna­ne­go ak­to­ra wzbu­dził owa­cję pu­blicz­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvat͡sʲja, AS: ovacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. owacyjny

 przysł. owacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brawa, aplauz, oklaski, wiwaty

Wiktionary


owacje

wy­ra­że­nie zbio­ro­we­go uz­na­nia przez tłum po­przez okrzy­ki, okla­ski itp.; owa­cje


SJP.pl


owacyjny

książ­ko­wo: wy­ra­ża­ją­cy za­chwyt, uz­na­nie, po­dziw; eu­fo­rycz­ny, ek­sta­tycz­ny, fre­ne­tycz­ny, en­tuz­ja­stycz­ny


SJP.pl


owad

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy sta­wo­no­gów cha­rak­te­ry­zu­ją­cej się cia­łem zło­żo­nym z seg­men­tów (głowa, tułów i od­włok)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. nie­wiel­kie zwie­rzę, za­li­cza­ne do sta­wo­no­gów, po­sia­da­ją­ce trzy pary od­nó­ży oraz zaz­wy­czaj dwie pary skrzy­deł;

 (1.2) daw. gw-pl|Pod­kar­pa­cie. zazw. w lm. żywy in­wen­tarz do­mo­wy

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. owady (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owady są naj­licz­niej­szą grupą zwie­rząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔvat, AS: ovat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owady nmos., owadziarka ż., owadziarnia ż.

 przym. owadzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insekt, pot. robak

Wiktionary


owadek

zdrob­nie­nie od: owad; owa­dzik


SJP.pl


owadobójczy

za­bi­ja­ją­cy owady; in­sek­to­bój­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny do za­bi­ja­nia owa­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvadɔˈbujt͡ʃɨ, AS: ovadobui ̯čy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insektobójczy, dezynsekcyjny

Wiktionary


owadopylność

za­py­la­nie kwia­tów przez owady; en­to­mo­ga­mia, en­to­mo­fi­lia


SJP.pl

Owa­do­pyl­ność (en­to­mo­ga­mia, en­to­mo­fi­lia) – jeden z zo­o­ga­micz­nych spo­so­bów za­py­la­nia oz­na­cza­ją­cy za­py­la­nie kwia­tów przez owady prze­no­szą­ce pyłek.

Owa­do­pyl­ność jest za­leż­no­ścią mu­tu­a­li­stycz­ną, pow­sta­ła na dro­dze ko­e­wo­lu­cji.

Wikipedia


owadopylny

o ro­śli­nach: za­py­la­ny przez owady


SJP.pl


owadoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie zo­o­lo­gii ba­da­ją­cej owady; en­to­mo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) en­to­mo­log

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek Ka­ro­li­ny, przed­wo­jen­ny owa­doz­naw­ca, badał po­pu­la­cje ciem w Be­ski­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owadoznawstwo n.

:: fż. owadoznawczyni ż.

 przym. owadoznawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entomolog

Wiktionary


owadoznawczy

zwią­za­ny z dzie­dzi­ną zo­o­lo­gii ba­da­ją­cą owady; en­to­mo­lo­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do owa­doz­naw­stwa, zwią­za­ny z owa­doz­naw­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­re­miasz po­je­dzie w lutym na olim­pia­dę owa­doz­naw­czą do Biel­ska-Bia­łej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owadoznawca m., owadoznawczyni ż., owadoznawstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entomologiczny

Wiktionary


owadoznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie zo­o­lo­gii ba­da­ją­cej owady; en­to­mo­loż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ba­dacz­ka owa­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor Mi­chal­ska była znaną owa­doz­naw­czy­nią, opu­bli­ko­wa­ła kilka opra­co­wań na temat trzmie­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owadoznawstwo n.

:: fm. owadoznawca m.

 przym. owadoznawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entomolożka

Wiktionary


owadoznawstwo

dzie­dzi­na zo­o­lo­gii ba­da­ją­ca owady; en­to­mo­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. zob. en­to­mo­lo­gia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) En­to­mo­lo­dzy zaj­mu­ją się owa­doz­naw­stwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvadɔˈznafstfɔ, AS: ovadoznafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owadoznawca m., owadoznawczyni ż.

 przym. owadoznawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entomologia

Wiktionary


owadożer

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl


owadożerca

or­ga­nizm ży­wią­cy się owa­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwie­rzę lub ro­śli­na ży­wią­ca się owa­da­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvadɔˈʒɛrt͡sa, AS: ovadožerca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owadożer m., owadożerność ż.

 przym. owadożerny

Wiktionary


owadożerne

rząd sska­ków na­le­żą­cy do szcze­pu ło­ży­skow­ców


SJP.pl

Owa­do­żer­ne (In­sec­ti­vo­ra) – nie­wiel­kie ssaki ło­ży­sko­we o pry­mi­tyw­nej bu­do­wie, ży­wią­ce się głów­nie owa­da­mi. Za­sied­la­ją licz­nie wszyst­kie kon­ty­nen­ty z wy­jąt­kiem Au­stra­lii i An­tark­ty­dy. Pro­wa­dzą po­dziem­ny lub na­ziem­ny tryb życia.

Wikipedia


owadożerność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów po­le­ga­ją­cy na ży­wie­niu się owa­da­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owadożerca m., owadożer m., owadożerne nmos.

 przym. owadożerny

 przysł. owadożernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entomofagia

Wiktionary


owadożerny

odży­wia­ją­cy się owa­da­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. ży­wią­cy się owa­da­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­tun­ki ży­ją­ce w Pol­sce są wy­łącz­nie owa­do­żer­ne, więc zimą, gdy bra­ku­je po­kar­mu, za­pa­da­ją w głę­bo­ki sen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ, AS: ovadožerny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owadożerność ż., owadożerca m.

Wiktionary


owady

gro­ma­da sta­wo­no­gów z pod­ty­pu tchaw­kow­ców (sta­no­wią­ca naj­licz­niej­szą grupę zwie­rząt), wy­stę­pu­ją­ca we wszyst­kich śro­do­wi­skach na całej kuli ziem­skiej, ma­ją­ca ogrom­ne zna­cze­nie w przy­ro­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|In­sec­ta|ref=tak., gro­ma­da sta­wo­no­gów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: owad

Wiktionary

Owady, in­sek­ty (In­sec­ta) – gro­ma­da sta­wo­no­gów. Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­na ga­tun­ko­wo gro­ma­da zwie­rząt. Są to zwie­rzę­ta wszyst­kich śro­do­wisk lą­do­wych, wtór­nie przy­sto­so­wa­ne też do śro­do­wisk wod­nych. Były pier­wszy­mi zwie­rzę­ta­mi, które po­sia­dły umie­jęt­ność ak­tyw­ne­go lotu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po chrzą­szczach łu­skos­krzy­dłe sta­no­wią drugą pod wzglę­dem li­czeb­no­ści grupę owa­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owad mzw.

Wiktionary


owadzi

przy­miot­nik od: owad


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla owada; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do owada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle w celi dał się sły­szeć owa­dzi bzyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvad͡ʑi, AS: ovaʒ́i

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owad mzw.

Wiktionary


owadzik

zdrob­nie­nie od: owad; owa­dek


SJP.pl


owadzisko

zgru­bie­nie od: owad


SJP.pl


owak

po­tocz­nie: w inny spo­sób, ina­czej


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. lub książk. w spo­sób od­mien­ny, ina­czej; oz­na­cza wy­ko­na­nie czyn­no­ści lub stan rze­czy róż­nią­cy się od wcze­śniej wspom­nia­ne­go lub ocze­ki­wa­ne­go

 (1.2) w po­łą­cze­niu tak czy owak: nie­za­leż­nie od oko­licz­no­ści

 (1.3) w po­łą­cze­niu tak i owak: w róż­no­rod­ny spo­sób

 (1.4) stpol. byle jak, nie­sta­ran­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mnie się wy­da­je tak, im wy­da­ło­by się owak, a lo­so­wi je­szcze ina­czej….

 (1.2) Dźwi­gnę­ła się z łóżka. Może obra­żo­na. Może prze­mó­wi­łem jej do roz­sąd­ku. Tak czy owak, po­czu­łem żal.

 (1.3) Kal­ku­lo­wał i tak, i owak, li­czył i prze­li­czał, lecz ko­rzy­ści je­szcze nie wi­dział.

 (1.3) Tłu­ma­czył się z tego przed ludź­mi tak i owak.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. owędy, ów m., owa ż., owo n., owóż

 przym. owaki

 przysł. owako, owędy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inaczej, odmiennie; stpol. inak, owako

Wiktionary


owaki

po­tocz­nie: inny, różny (bez dal­sze­go spre­cy­zo­wa­nia róż­nic)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy cechę prze­ciw­sta­wio­ną innej cesze, do któ­rej od­no­si­my słowo taki

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. owak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inny

Wiktionary


owal

krzy­wa pła­ska, zam­knię­ta, zbli­żo­na kształ­tem do elip­sy; kształt zbli­żo­ny do tej krzy­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. krzy­wa pła­ska, zam­knię­ta, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ca elip­sę;

 (1.2) kon­tur przy­po­mi­na­ją­cy tę krzy­wą

Wiktionary

Owal (z ovum – jajko) – fi­gu­ra po­sia­da­ją­ca dwie osie sy­me­trii, wy­kre­ślo­na przez od­po­wied­nie po­łą­cze­nie czte­rech wy­cin­ków łuków o dwóch pro­mie­niach. Wy­cin­ki łuków są tak do­bra­ne, że za­cho­dzi płyn­ne przej­ście z jed­ne­go pro­mie­nia krzy­wiz­ny w drugi. Punkt po­ru­sza­ją­cy się po ob­wo­dzie owalu za­wsze znaj­du­je się na jed­nym z dwóch sta­łych pro­mie­ni krzy­wiz­ny – w prze­ci­wień­stwie do elip­sy, gdzie pro­mień krzy­wiz­ny ulega cią­głej zmia­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔval, AS: oval

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owalność ż.

 przym. owalny

 przysł. owalnie

Wiktionary


owalen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny;

Wiktionary

Owa­len – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny, zbu­do­wa­ny z dzie­się­ciu skon­den­so­wa­nych pier­ście­ni ben­ze­no­wych. Wy­ka­zu­je po­do­bień­stwo do ko­ro­ne­nu.

Owa­len jest czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wym związ­kiem, bar­dzo słabo roz­pu­szczal­nym w roz­pu­szczal­ni­kach ta­kich jak ben­zen, to­lu­en i dich­lo­ro­me­tan. Jego rozt­wo­ry wy­ka­zu­ją zja­wi­sko zie­lo­nej flu­o­re­scen­cji pod wpły­wem świa­tła UV.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owa­len jest słabo roz­pu­szczal­ny w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvalɛ̃n, AS: ovalẽn

Wiktionary


owalnica

dawny układ wsi w for­mie mocno wy­dłu­żo­ne­go placu ob­wie­dzio­ne­go dwoma dro­ga­mi obu­do­wa­ny­mi do­mo­stwa­mi; wieś pla­co­wa, obli­ców­ka


SJP.pl


owalny

ma­ją­cy kształt owalu, elip­sy, po­dłuż­ny i za­o­krą­glo­ny; elip­so­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geom. ma­ją­cy kształt owalu

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem owal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc naj­pierw ten mur z owal­ny­mi dziu­ra­mi, za któ­rym z pew­no­ścią ukry­wa się Ta­jem­ni­czy Ogród.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvalnɨ, AS: ovalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owal m., owalność ż.

 przysł. owalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. jajowaty

Wiktionary


owalowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem owal


SJP.pl


owamten

po­tocz­nie: za­i­mek sy­gna­li­zu­ją­cy za­koń­cze­nie wy­li­cza­nia, np. "Nie ten, nie tam­ten, nie owam­ten."


SJP.pl


owamto

po­tocz­nie: za­i­mek sy­gna­li­zu­ją­cy za­koń­cze­nie wy­li­cza­nia, np. "On nigdy nie chce przyjść, bo to, bo tamto, bo owam­to."; siam­to


SJP.pl


owantowanie

osa­dzić na stat­ku wanty


SJP.pl


owantować

osa­dzić na stat­ku wanty


SJP.pl


owarowywać

rzad­ko: ob­wa­ro­wy­wać


SJP.pl


owarunkować

daw­niej: po­sta­wić coś jako wa­ru­nek, po­czy­nić za­strze­że­nie


SJP.pl


owarzać

daw­niej: wa­rzyć


SJP.pl


owatować

na­ło­żyć po­da­tek VAT


SJP.pl


owca

ssak z ro­dzi­ny pu­sto­roż­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ovis|ref=tak., zwie­rzę ho­dow­la­ne o bia­łej weł­nie;

 (1.2) zool. sa­mi­ca owcy (1.1)

Wiktionary

Owca ("Ovis") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owca Dolly była pier­wszym w hi­sto­rii ssa­kiem, który przy­szedł na świat wsku­tek sklo­no­wa­nia ko­mó­rek do­ro­słe­go osob­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔft͡sa, AS: ofca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owczę n., owczarstwo n., owczarz mos., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek mzw., owczarzenie n.

:: zdrobn. owieczka ż.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczak

sar­gus ow­czak - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych


SJP.pl


owczarczak

naz­wi­sko


SJP.pl


owczarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. po­moc­nik ow­cza­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ow­czarz miał do po­mo­cy kilku ow­czar­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owczarstwo n., owca ż., owieczka ż., owczę n., owczarz m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarzenie n.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczarek

rasa psów o róż­nym przez­na­cze­niu (pa­ster­skie, stró­żu­ją­ce, tro­pią­ce etc.), wy­stę­pu­ją­ca w kil­ku­dzie­się­ciu od­mia­nach, naj­po­pu­lar­niej­szą z nich jest ow­cza­rek nie­miec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. duży, silny pies o róż­nym przez­na­cze­niu (pa­ster­ski, stró­żu­ją­cy, tro­pią­cy itp.), wy­stę­pu­ją­cy w kil­ku­dzie­się­ciu od­mia­nach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Biały ow­cza­rek szwaj­car­ski
  • Ow­cza­rek au­stra­lij­ski (typ ame­ry­kań­ski)
  • Ow­cza­rek au­stra­lij­ski – Kel­pie
  • Ow­cza­rek bel­gij­ski
  • Ow­cza­rek bel­gij­ski Gro­e­nen­da­el
  • Ow­cza­rek bel­gij­ski Ma­li­no­is
  • Ow­cza­rek buł­gar­ski
  • Ow­cza­rek fran­cu­ski Be­a­u­ce­ron
  • Ow­cza­rek fran­cu­ski Briard
  • Ow­cza­rek ka­ta­loń­ski
  • Ow­cza­rek ka­u­ka­ski
  • Ow­cza­rek nie­miec­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔfˈt͡ʃarɛk, AS: ofčarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owieczka ż., owczę n., owczarstwo n., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarzenie n.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pies pasterski

Wiktionary


owczarka

rasa psów o róż­nym przez­na­cze­niu (pa­ster­skie, stró­żu­ją­ce, tro­pią­ce etc.), wy­stę­pu­ją­ca w kil­ku­dzie­się­ciu od­mia­nach, naj­po­pu­lar­niej­szą z nich jest ow­cza­rek nie­miec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona ow­cza­rza

 (1.2) przest. pa­ster­ka owiec

Wiktionary

Ow­czar­ka (niem. "Schaf­berg", 796 m n.p.m.) – szczyt w Kar­ko­no­szach, w obrę­bie La­soc­kie­go Grzbie­tu.

Po­ło­żo­ny jest w po­łud­nio­wej czę­ści La­soc­kie­go Grzbie­tu, w bocz­nym ra­mie­niu, od­cho­dzą­cym ku pół­noc­ne­mu wscho­do­wi od Ko­pi­ny, na za­chód od ostat­nich za­bu­do­wań Opawy. Za­chod­nie zbo­cza opa­da­ją stro­mo do do­li­ny Srebr­ni­ka, wschod­nie opa­da­ją ła­god­nie w stro­nę Opawy. Na po­łud­nio­wym za­cho­dzie łączy się z Ko­pi­ną, a na pół­noc­nym wscho­dzie z Pań­ską Górą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spot­ka­li­śmy scho­dzą­cą z hali ow­czar­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owczarczyk m., owczarnia ż., owczarek m., owczarstwo n., owczarzenie n., owczę n., owieczka ż.

:: fm. owczarz m.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczarkowaty

→ ow­cza­rek, np. ow­czar­ko­wa­ta sucz­ka


SJP.pl


owczarkowy

→ ow­cza­rek


SJP.pl

Patrz:

owczarek

owczarnia

1. po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla owiec;
2. oś­ro­dek ho­dow­li owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­mie­szcze­nie go­spo­dar­skie dla owiec;

 (1.2) zo­o­techn. stado owiec sta­no­wią­ce włas­ność ho­dow­cy

 (1.3) zo­o­techn. ho­dow­la owiec

 (1.4) bibl. wspól­no­ta ko­ścio­ła

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ow­czar­nia – bu­dy­nek w któ­rym trzy­ma się owce
  • Ow­czar­nia – część mia­sta Gdańsk
  • Ow­czar­nia – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Trzyd­nik Duży
  • Ow­czar­nia – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów nad Wisłą
  • Ow­czar­nia – część wsi Karcz­mi­ska Dru­gie w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Karcz­mi­ska
  • Ow­czar­nia – część wsi Kar­nio­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Trze­bi­nia
  • Ow­czar­nia – przy­sió­łek wsi Oles­no w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Ow­czar­nia – osada w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Kęty
  • Ow­czar­nia – część wsi Ze­brzy­do­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Kal­wa­ria Ze­brzy­dow­ska
  • Ow­czar­nia – przy­sió­łek wsi Ska­win­ki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Lanc­ko­ro­na
  • Ow­czar­nia – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. prusz­kow­skim, w gmi­nie Brwi­nów
  • Ow­czar­nia – część wsi Trze­bi­szyn w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie La­so­wi­ce Wiel­kie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­nie ow­czar­nia słu­ży­ła jako miej­sce ca­ło­do­bo­we­go po­by­tu owiec tylko w zimie (…)

 (1.4) I będą słu­chać głosu mego, i na­sta­nie jedna ow­czar­nia, jeden pa­sterz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owczę n., Owczarnia ż., owca ż., owczarstwo n., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarek m., owczarzenie n., owieczka ż.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczarski

do­ty­czą­cy ow­cza­rza, ow­czar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ow­czar­stwem lub ow­cza­rzem, do­ty­czą­cy ow­czar­stwa lub ow­cza­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owczarstwo n., owczarz mos., owca ż., owieczka ż., owczę n., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarzenie n.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy

Wiktionary


owczarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. pro­duk­cja zwie­rzę­ca obej­mu­ją­ca chów i ho­dow­lę owiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­skie ow­czar­stwo było kie­dyś głów­nym źró­dłem mięsa na sto­łach Po­la­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarzenie n., owczę n., owieczka ż.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczarz

po­moc­nik bacy, młod­szy pa­sterz owiec; juhas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. ho­dow­ca owiec

 (1.2) roln. osoba wy­pa­sa­ją­ca owce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­rzy­na Ow­czarz – pol­ska ak­tor­ka dub­bin­go­wa
  • Ka­ro­li­na Ow­czarz – pol­ska bok­ser­ka i za­wod­nicz­ka mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Łu­kasz Ow­czarz – pol­ski siat­karz
  • Radek Ow­czarz – pol­ski per­ku­si­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci ojca, przy­ja­ciel jego, ow­czarz dwor­ski, Szy­mon Brzost, wziął Kle­men­sa do ow­czar­ni i tam go prze­zi­mo­wał, dzie­ląc się z nim swoją stra­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owczarstwo n., owczarczyk m., owczarnia ż., owczarek m., owczarzenie n., owczę n., owieczka ż.

:: fż. owczarka ż.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczarzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­ni­ka Ow­cza­rzak – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Jerzy Ow­cza­rzak – pol­ski sza­chi­sta, tre­ner i sę­dzia sza­cho­wy

Wikipedia


owczarzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ho­do­wa­nie owiec, wy­pa­sa­nie owiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ow­cza­rze­nie po ha­lach stało się sen­sem jego życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarstwo n., owczę n., owieczka ż.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczarzyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. pro­wa­dzić ho­dow­lę owiec

 (1.2) rzad. być pa­ste­rzem owiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do je­sie­ni ow­cza­rzy­li po be­skidz­kich łą­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarstwo n., owczarzenie n., owczę n., owieczka ż.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary


owczok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. swe­ter z ow­czej wełny

Wiktionary


owczor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­sterz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ow­czor szeł, a owiecz­ki za nim.

Wiktionary


owczy

zwią­za­ny z owcą, do­ty­czą­cy owcy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ow­ca­mi, po­cho­dzą­cy od owcy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔft͡ʃɨ, AS: ofčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owieczka ż., owczę n., owczarstwo n., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarzenie n.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczarski

Wiktionary


owczyna

1. skóra owcza wraz z wełną;
2. współ­czu­ją­ce okre­śle­nie owcy (bied­na, chora itp.)


SJP.pl


owczę

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. młode owcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matki roz­poz­na­ją głosy ow­cząt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owczarstwo n., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarzenie n., owieczka ż.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jagnię, jagniątko, owieczka

Wiktionary


owdowiały

taki, któ­re­mu zmar­ła żona i zo­stał wdow­cem


SJP.pl


owdowieć

zo­stać wdową lub wdow­cem, osobą, któ­rej zmarł współ­mał­żo­nek


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zo­stać wdow­cem lub wdową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­le­na ow­do­wia­ła w 1960.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowieństwo n., owdowienie n., wdowa ż., wdowiec mos., wdówka ż.

 czas. wdowieć ndk., owdowić dk.

 przym. owdowiały

Wiktionary


owdowić

daw­niej: um­rzeć, po­zo­sta­wia­jąc współ­mał­żon­ka wdow­cem lub wdową


SJP.pl


owdzie

ów­dzie;
1. w innym miej­scu, gdzieś in­dziej;
2. daw­niej: w owym miej­scu, tam, tutaj


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) ów­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko prze­pa­lo­ne domy za­pa­da­ły się je­szcze tu i ow­dzie, wy­rzu­ca­jąc w górę węże pło­mie­ni i słupy skier.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ówdzie

Wiktionary


owe

forma za­im­ka.

 (1.1) nmos. lm. od: ów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Olim­pia­da Wie­dzy Eko­no­micz­nej
  • Olim­pia­da Wie­dzy Eko­lo­gicz­nej
  • Ove

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owe książ­ki leżą na stole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔvɛ, AS: ove

Wiktionary


owen

[czy­taj: ołen] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Owen – mia­sto w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Ess­lin­gen
  • Owen – mia­sto w sta­nie Au­stra­lia Po­łud­nio­wa
  • Owen – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Dal­las
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lin­coln
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Po­in­sett
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Sa­li­ne
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Win­ne­ba­go
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Clark
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Clin­ton
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jack­son
  • Owen (ang. Owen Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie War­rick

Wikipedia


owenista

zwo­len­nik owe­niz­mu


SJP.pl


owenistka

→ owe­ni­sta [czy­taj: ołe­nist­ka]


SJP.pl


owenizm

[czy­taj: ołe­nizm] te­o­ria po­li­tycz­na i spo­łecz­na wa­lij­skie­go so­cja­li­sty uto­pij­ne­go, pi­sa­rza i dzia­ła­cza Ro­ber­ta Owena (1771-1858)


SJP.pl


ower

styl pły­wac­ki cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pły­wa­niem na boku i prze­no­sze­niem ręki do przo­du ponad wodą; ove­rarm


SJP.pl


owerlok

over­lock;
1. ma­szy­na słu­żą­ca do wy­kań­cza­nia szwów i skra­ca­nia tka­nin, prze­de wszyst­kim try­ko­to­wych;
2. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez ma­szy­nę o tej samej naz­wie


SJP.pl

Ower­lok (z over­lock) – ro­dzaj ście­gu kra­wiec­kie­go słu­żą­ce­go do łą­cze­nia, za­bez­pie­cza­nia lub ozdob­ne­go wy­kań­cza­nia ele­men­tów odzie­ży i in­nych wy­ro­bów prze­my­słu odzie­żo­we­go. Nie­zbęd­ny przy pro­duk­cji odzie­ży wy­ko­na­nej z ma­te­ria­łów ela­stycz­nych, np. dzia­nin. Nazwa ta rów­nież od­no­si się do ma­szyn szwal­ni­czych wy­ko­nu­ją­cych ten ścieg.

Wikipedia


owerlokowy

→ ower­lok


SJP.pl

Patrz:

owerlok

owernia

kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w cen­tral­nej Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. re­gion w środ­ko­wej Fran­cji;

Wiktionary

Ower­nia ( Au­ver­gne, ; owern. "Auvèrnhe", "Auvèrnha") – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w cen­tral­nej Fran­cji. Na mocy usta­wy z dnia 27 stycz­nia 2014 roku, która wesz­ła w życie 1 stycz­nia 2016 roku, zo­stał po­łą­czo­ny z Ro­da­nem-Al­pa­mi, two­rząc tym samym nowy re­gion Ower­nia-Rodan-Alpy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku chciał­bym zwie­dzić Ower­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvɛrʲɲja, AS: overʹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Owerniak mos., Owernianka ż., Owerniaczka ż., owerniacki mrz.

 przym. owernijski, owerniacki

Wiktionary


owernia-rodan-alpy

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji w jej po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści, przy gra­ni­cy ze Szwaj­ca­rią i Wło­cha­mi;

Wiktionary

Ower­nia-Rodan-Alpy ( Au­ver­gne-Rhône-Alpes,) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji. Ut­wo­rzo­ny na mocy usta­wy z dnia 27 stycz­nia 2014 roku, która wesz­ła w życie 1 stycz­nia 2016 roku. Pow­stał po­przez po­łą­cze­nie dwóch wcze­śniej ist­nie­ją­cych re­gio­nów – Ower­nii i Ro­da­nu-Alp. Sto­li­cą nowo pow­sta­łe­go re­gio­nu jest Lyon.

Wikipedia


owerniacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ower­nia­ka­mi albo Ower­nią, do­ty­czą­cy Ower­nia­ków albo Ower­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt ower­niac­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zna­czy to, abym był bar­dzo bie­gły w mej pe­ry­gord­czyź­nie: nie wię­cej mam w niej ćwi­cze­nia niż w nie­miec­kim i nie tro­szczę się o to; ot, język sobie jak inne do­o­ko­ła, w tej czy innej pro­win­cji, po­at­weń­ski, sen­ton­geń­ski, an­go­mo­ryń­ski, li­mu­zyń­ski, ower­niac­ki, mięt­ki, roz­cią­gły, niech­luj­ny.

 (1.1) Niek­tó­re ower­niac­kie wsie wy­sy­ła­ły część ludzi na dłu­gie okre­sy, a mi­gran­ci wra­ca­li do­pie­ro, gdy im się po­szczę­ści­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Owernia ż., Owerniak mos., Owernianka ż.

 przym. owernijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owernijski

Wiktionary


owerniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ower­nii; osoba z tej kra­i­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­ciel re­sta­u­ra­cji, jo­wial­ny, czer­wo­ny na twa­rzy, skory do żartu Ower­niak (…), przy­glą­dał się z uśmiesz­kiem kon­cer­to­wi za­peł­nia­nia żo­łąd­ków przez swych gości.

 (1.1) Ten prze­bie­gły Ower­niak roz­wa­żał spra­wy po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej wy­łącz­nie pod kątem spraw wew­nętrz­nych.

 (1.1) W Pa­ry­żu Ower­nia­cy pra­co­wa­li jako wo­zi­wo­do­wie, no­si­wo­do­wie, tra­ga­rze.

 (1.1) Je­szcze Suger, piew­ca zjed­no­cze­nia Fran­cji wokół króla, prze­ciw­sta­wiał „Fran­ków" Ower­nia­kom, opi­su­jąc wy­pra­wę Lud­wi­ka VI prze­ciw­ko nim po­dob­nie, jak wojny z wro­ga­mi zew­nętrz­ny­mi (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Owernia ż.

:: fż. Owernianka ż., Owerniaczka ż., Owernijka ż.

 przym. owerniacki, owernijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Owernijczyk

Wiktionary


owernianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ower­nii; ko­bie­ta z tej kra­i­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak­kol­wiek Lud­wi­ka ro­do­wi­tą była Ower­nian­ką, przed­sta­wia­ła w sobie wyt­wor­ny typ pię­kno­ści, jaki nader rzad­ko daje się na­po­ty­kać wśród czer­stwych cór owych oko­lic.

 (1.1) – Nie­po­dob­na?! — pod­chwy­ci­ła Ower­nian­ka, — Otóż ja panu po­wia­dam, że tak jest.

 (1.1) Świe­ży za­pach zie­le­ni i staj­ni uno­sił się pod ol­brzy­mi­mi, zie­lo­ny­mi czu­ba­mi drzew, a ulicą prze­cho­dzi­ły po­wol­nym, po­waż­nym kro­kiem Ower­nian­ki (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Owernia ż.

:: fm. Owerniak mos.

 przym. owerniacki, owernijski

Wiktionary


owernijczyk

miesz­ka­niec Ower­nii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej i re­gio­nu we Fran­cji)


SJP.pl


owernijka

miesz­kan­ka Ower­nii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej i re­gio­nu we Fran­cji)


SJP.pl


owernijski

do­ty­czą­cy Ower­nii, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej i re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go we Fran­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ower­nią, do­ty­czą­cy Ower­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­ciel firmy miał lekki ower­nij­ski ak­cent, ale waż­niej­szy był ton jego głosu, spra­wia­ją­cy wra­że­nie, że zwra­ca się do roz­mów­cy z czub­ka jed­ne­go z wul­ka­nów tego re­gio­nu.

 (1.1) Stała re­kru­ta­cja no­wych człon­ków w Eu­ro­pie i la­wi­no­wy nie­o­mal wzrost ilo­ści dóbr za­kon­nych na­da­wa­nych jo­an­ni­tom na te­re­nie ca­łe­go kon­ty­nen­tu spo­wo­do­wa­ły ko­niecz­ność po­dzia­łu ry­ce­rzy na grupy na­ro­do­wo­ścio­wo-te­ry­to­rial­ne, zwane póź­niej „ję­zy­ka­mi”. Pow­sta­ło ich osiem: pro­wan­sal­ski, ower­nij­ski, fran­cu­ski, wło­ski, ara­goń­sko-ka­ta­loń­ski i wy­o­dręb­nio­ny z niego póź­niej ka­sty­lij­sko-por­tu­gal­ski, a także nie­miec­ki i an­giel­ski.

 (1.1) Ze wszyst­kich opi­nii miar­ku­jąc, nie prze­sta­wa­ła być damą, w sa­lo­nie na­śla­du­ją­cą (i jak!) swadę ja­kiejś swej zna­jo­mej far­mer­ki, ja­kiejś pro­stej ko­bie­ty, ucz­ci­wej rze­tel­nej ru­ba­chy ower­nij­skiej czy bur­gundz­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Owernianka ż., Owerniak mos., Owernia ż., owerniacki mrz.

 przym. owerniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owerniacki

Wiktionary


owerol

ove­rall;
1. ro­dzaj kom­bi­ne­zo­nu ro­bo­cze­go, słu­żą­ce­go do ochro­ny ubrań;
2. dres tre­nin­go­wy;
3. strój ko­bie­cy ma­ją­cy fason po­dob­ny do kom­bi­ne­zo­nu o tej samej naz­wie


SJP.pl


owersztag

ma­newr po­le­ga­ją­cy na przej­ściu dzio­bem stat­ku ża­glo­we­go przez linię wia­tru


SJP.pl


owełka

ro­śli­na z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych o pię­knych, du­żych kwia­tach, ros­ną­ca w Afry­ce; pro­tea kró­lew­ska


SJP.pl


owełkowate

ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych z rzędu srebr­ni­kow­ców, o barw­nych kwia­tach ze­bra­nych w kwia­to­sta­ny i skó­rza­stych li­ściach, czę­sto sre­brzy­stych na spod­niej stro­nie, wy­stę­pu­ją­cych wy­łącz­nie na pół­ku­li po­łud­nio­wej; srebr­ni­ko­wa­te


SJP.pl


owełkowaty

o ce­chach oweł­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych); srebr­ni­ko­wa­ty


SJP.pl


owełnica

oweł­ni­ca lu­cer­nian­ka - drob­ny owad z ro­dzi­ny chrzą­szczy


SJP.pl

Oweł­ni­ca ("Sub­coc­ci­nel­la") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych i ple­mie­nia Epi­lach­ni­ni. Obej­mu­je dwa opi­sa­ne ga­tun­ki. Wy­stę­pu­je w pa­le­ark­tycz­nej Eu­raz­ji.

Wikipedia


owh

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = hand. ogól­ne wa­run­ki hand­lo­we

Wiktionary


owi

forma za­im­ka.

 (1.1) mos. M. lm. ów

 (1.2) mos. W. lm. ów

Wiktionary


owianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|owiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owiewka ż., owiewanie n.

 czas. owiać dk., owiewać ndk., wiać ndk.

Wiktionary


owiać

1. wie­jąc, oto­czyć coś dymem, za­pa­chem itp.;
2. spo­wić coś (mgłą, ale rów­nież w zna­cze­niu prze­no­śnym, np. du­chem, ta­jem­ni­cą);
3. wia­niem oczy­ścić zboże z plew


SJP.pl


owicyd

chem. pe­sty­cyd słu­żą­cy do ni­szcze­nia jaj owa­dów lub roz­to­czy, które są szkod­ni­ka­mi ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek ja­jo­bój­czy, uniesz­kod­li­wia­ją­cy jaja przę­dzior­ków i owa­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­wi­ja­ją­ce się jaja, ostat­nie sta­dia lar­wal­ne, pocz­war­ki i dia­pa­u­zu­ją­ce osob­ni­ki do­ro­słe sil­nie od­dzia­ły­wu­ją na eg­zo­gen­ne hor­mo­ny. Nie prze­pocz­war­cza­ją się lecz prze­dłu­ża się roz­wój larwy, pom­na­ża się licz­ba li­nień. Na jaja dzia­ła­ją jak owi­cy­dy.

Wiktionary


owidiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) sta­roż. liter. sta­ro­żyt­ny poeta rzym­ski;

 (1.2) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Owi­diusz, właśc. Pu­bliusz Owi­diusz Nazo ( Pu­blius Ovi­dius Naso), nie­kie­dy Pu­bliusz Owi­diusz Nazon (ur. 20 marca 43 p.n.e. w Sul­mo­nie, zm. 17 lub 18 n.e. w Tomi) – poeta rzym­ski, czę­sto okre­śla­ny mia­nem naj­wy­bit­niej­sze­go ele­gi­ka sta­ro­żyt­no­ści. Na­le­żał do młod­sze­go po­ko­le­nia pi­sa­rzy epoki Au­gu­sta, uwa­ża­ny jest – obok Wer­gi­liu­sza i Ho­ra­ce­go – za jedną z naj­waż­niej­szych po­sta­ci w dzie­jach po­ez­ji ła­ciń­skiej i eu­ro­pej­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można tę pracę uznać za jeden z po­wo­dów wy­gna­nia Owi­diu­sza z Rzymu.

 (1.1) (…) w zbio­ro­wych ko­dek­sach tak zwa­nych „Auc­to­res la­ti­ni”, pow­sta­łych w szko­łach pod dyk­ta­tem ma­gi­stra, gdzie poś­ród Ka­to­nów, Ezo­pów i Owi­diu­szów lub Pse­u­do-Owi­diu­szów łatwo się mógł za­błą­kać ła­ciń­ski wiersz au­to­ra Po­la­ka.

 (1.2) Mi­ja­jąc Owi­diu­sza na scho­dach, roz­ma­wia­ła przez ko­mór­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Owid m.

 przym. Owidiuszowy, owidiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Owid

Wiktionary


owidiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Owi­diu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


owidzki

naz­wi­sko


SJP.pl


owiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


owieczka

1. młoda owca, ja­gnię;
2. prze­no­śnie o lu­dziach kie­ro­wa­nych przez kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: owca

 (1.2) młoda owca

 (1.3) rel. czło­nek chrze­ści­jań­skiej wspól­no­ty re­li­gij­nej

Wiktionary

Owiecz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Łu­ko­wi­ca. Leży nad po­to­kiem Słom­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Łu­ko­wi­ca. W 2025 Owiecz­ka li­czy­ła 330 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ta owiecz­ka nie jest uro­cza?

 (1.3) Potem bar­dzo wy­mow­nie i z wiel­kim prze­ję­ciem się ostrze­gał swoje owiecz­ki, aby jako pro­stacz­ko­wie, ubo­dzy niby owi pta­ko­wie nie­bie­scy, a zatem mili Bogu, nie słu­cha­li roz­ma­i­tych fał­szy­wych mędr­ców…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvʲjɛt͡ʃka, AS: ovʹi ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owca ż., owczę n., owczarstwo n., owczarz m., owczarczyk m., owczarka ż., owczarnia ż., owczarek m., owczarzenie n.

 czas. owczarzyć ndk.

 przym. owczy, owczarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wierny, parafianin

Wiktionary


owies

ro­śli­na zbo­żo­wa o kwia­to­sta­nie w kształ­cie wie­chy z kło­sa­mi otu­lo­ny­mi ple­wa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Avena|L.|ref=tak., ro­śli­na zbo­żo­wa na­le­żą­ca do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, ma­ją­cych kwia­to­stan w kształ­cie wie­chy;

 (1.2) roln. ziar­no owsa (1.1)

Wiktionary

Owies ("Avena" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 25 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, Azji i pół­noc­nej oraz wschod­niej Afry­ce. Kilka ga­tun­ków jest upra­wia­nych, głów­nie owies zwy­czaj­ny "A. sa­ti­va", do naj­bar­dziej uciąż­li­wych chwa­stów na­le­ży owies głu­chy "A. fatua".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zie­mia jest tu na ogół pia­szczy­sta i ka­mie­ni­sta, zdat­na pod upra­wę tylko kar­to­fli, żyta, owsa i lnu.

 (1.2) Mleko ow­sia­ne zwy­kle robi się z owsa, wody i oleju sło­necz­ni­ko­we­go, ale można je też wzbo­ga­cić wap­niem, wa­ni­lią i wi­ta­mi­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔvʲjɛs, AS: ovʹi ̯es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owsianka ż., owsica ż., owsiak m.

:: zdrobn. owsik m., owiesek m.

 przym. owsiany, owsikowy, owsicowy

Wiktionary


owiesek

zdrob­nie­nie od: owies


SJP.pl


owiesno

Owies­no (niem. "Ha­ben­dorf", do XIX w. także "Owes­no") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Dzier­żo­niów, mię­dzy wzgó­rza­mi Bie­law­ski­mi a Niem­czań­ski­mi.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Owies­no. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.

Wikipedia


owiew

w tech­ni­ce: owie­wa­nie, owia­nie


SJP.pl


owiewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|owie­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owiewka n., owianie n.

 czas. owiewać ndk., owiać dk., wiać ndk.

Wiktionary


owiewać

o wie­trze, mgle itp.: wie­jąc, ota­czać kogoś lub coś


SJP.pl


owiewka

opły­wo­wa osło­na uży­wa­na do zmniej­sze­nia oporu po­wie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ae­ro­dy­na­micz­na osło­na w kon­struk­cji po­ja­zdu lub sa­mo­lo­tu;

Wiktionary

Owiew­ka – wy­pro­fi­lo­wa­na osło­na ae­ro­dy­na­micz­na sto­so­wa­na w kon­struk­cji stat­ków po­wietrz­nych (w szcze­gól­no­ści pod­wo­zia), sa­mo­cho­dów wy­ści­go­wych, mo­to­cy­kli itp. Celem sto­so­wa­nia owiew­ki osła­nia­ją­cej wy­sta­ją­ce czę­ści po­ja­zdu jest zmniej­sze­nie ich oporu ae­ro­dy­na­micz­ne­go lub in­ter­fe­ren­cyj­ne­go – np. przy przej­ściu ka­dłu­ba w skrzy­dło.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈvʲjɛfka, AS: ovʹi ̯efka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owiewanie n., owianie n.

 czas. owiewać ndk., wiać ndk., owiać dk.

Wiktionary


owiewowy

→ owiew


SJP.pl

Patrz:

owiew

owieńczać

rzad­ko: ota­czać wień­cem


SJP.pl


owieśny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ow­sia­ny

Wiktionary


owijacz

pas tka­ni­ny słu­żą­cy do owi­ja­nia nóg po­ni­żej kolan


SJP.pl

Owi­jacz – ro­dzaj dłu­gie­go, pro­sto­kąt­ne­go ka­wał­ka płót­na, owi­ja­ne­go spi­ral­nie na nodze od kost­ki do ko­la­na, za­koń­czo­ne­go tro­ka­mi do wią­za­nia.

Za­kła­da­ne na trze­wik i na spod­nie owi­ja­cze sto­so­wa­ne były jako część umun­du­ro­wa­nia pie­cho­ty i strzel­ców kon­nych w wielu kra­jach, także w Pol­sce.

Wikipedia


owijak

1. pas tka­ni­ny słu­żą­cy do owi­ja­nia nóg po­ni­żej kolan, uży­wa­ny zwła­szcza przez żoł­nie­rzy pie­cho­ty przed II wojną świa­to­wą; owi­jacz;
2. na­rzę­dzie bos­mań­skie, uży­wa­ne przy mo­to­wią­za­niu


SJP.pl


owijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okrę­ca­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvʲĩˈjãɲjɛ, AS: ovʹĩi ̯ãńi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 czas. owijać, owinąć

Wiktionary


owijać

za­wi­jać, ob­wi­jać, okrę­cać, okry­wać, otu­lać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. owi­nąć)

 (1.1) ota­czać szczel­nie, osła­niać do­o­ko­ła

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny owi­jać się (dk. owi­nąć się)

 (2.1) okrę­cać czym sa­me­go sie­bie

 (2.2) ota­czać co, wijąc się wokół tego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvʲĩjat͡ɕ, AS: ovʹĩi ̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owijacz m., owijak m., owijarka ż., owijka ż., owijanie n., owinięcie n.

 czas. owinąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okładać, okręcać, otulać, zawijać

 (2.1) okręcać się, okrywać się, otulać się, zawijać się

 (2.2) obejmować, okrążać, okręcać się, oplatać, otaczać

Wiktionary


owijka

1. to, co służy do owi­nię­cia cze­goś; osłon­ka;
2. za­bez­pie­cze­nie an­ty­po­śliz­go­we umie­szcza­ne na rącz­kach np. ro­we­rów, ra­kiet te­ni­so­wych itp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  coś co służy do owi­nię­cia cze­goś, osłon­ka

 (1.2)  za­bez­pie­cze­nie an­ty­po­śliz­go­we na kie­row­ni­cy

Wiktionary

Owij­ka – taśma owi­ja­na wokół kie­row­ni­cy ro­we­ru szo­so­we­go, któ­rej za­da­niem jest za­po­bie­gnię­cie śliz­ga­niu się rąk, za­pew­nia­jąc przy tym dobrą kon­tro­lę ro­we­ru pod­czas jazdy.

W kie­row­ni­cy szo­so­wej nie sto­su­je się tzw. „rą­czek” – tak jak w przy­pad­ku in­nych kon­struk­cji – przez wzgląd na to, iż ko­larz pod­czas jazdy ko­rzy­sta z całej jej dłu­go­ści, co jest z kolei spo­wo­do­wa­ne kon­struk­cją tejże kie­row­ni­cy.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. owijać

Wiktionary


owinąć

ob­wi­nąć;
1. okrę­cić coś czymś do­o­ko­ła, np. w celu ochro­ny przed czymś; za­wi­nąć;
2. owi­nąć się:
a) ob­to­czyć coś do­o­ko­ła;
b) otu­lić z każ­dej stro­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. owi­jać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|owi­jać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny owi­nąć się (ndk. owi­jać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|owi­jać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luke uś­wia­da­mia sobie, że po­szy­cie ma­szy­ny kro­czą­cej jest zbyt wy­trzy­ma­łe, by prze­bi­ły je la­se­ry, co oz­na­cza, że będą mu­sie­li pod­le­cieć prze­ra­ża­ją­co bli­sko, by owi­nąć nogi ma­szyn lin­ka­mi har­pu­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvʲĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ovʹĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owijanie n., owinięcie n.

 czas. owijać ndk.

Wiktionary


owiraptor

Owi­rap­tor ("Ovi­rap­tor phi­lo­ce­ra­tops") to nie­wiel­ki te­ro­pod, któ­re­go nazwa oz­na­cza,zło­dziej jaj lu­bią­cy ce­ra­top­sy".

Jego nazwa po­cho­dzi od tego, że pier­wszą ska­mie­nia­łość tego di­no­za­u­ra – zmiaż­dżo­ną czasz­kę, zna­le­zio­no obok rze­ko­mych jaj pro­to­ce­ra­top­sa.

Wikipedia


owisać

daw­niej: ob­wi­sać


SJP.pl


owista

zwo­len­nik te­o­rii gło­szą­cej, że w jaju znaj­du­je się mi­nia­tu­ro­wy osob­nik do­ro­sły; owu­li­sta


SJP.pl


owiynzi

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wo­ło­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owiyn­zi miyn­so je zdro­wsze jako świń­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owiynzina ż., owiynziok m.

Wiktionary


owiynzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spoż. wo­ło­wi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owiynziok m.

 przym. owiynzi

Wiktionary


owiynziok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cho­re­ogr. trzy­czę­ścio­wy ta­niec gó­ra­li ślą­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owiynzina ż.

 przym. owiynzi

Wiktionary


owić

rzad­ko: opleść do­o­ko­ła; spo­wić


SJP.pl


owlec

daw­niej:
1. pow­lec, zaw­lec;
2. ubrać kogoś w coś; wdziać; wło­żyć coś; oblec;
3. po­włó­czyć coś


SJP.pl


owlekać

daw­niej:
1. pow­le­kać, zaw­le­kać;
2. ubie­rać kogoś w coś; wdzie­wać; wkła­dać coś, oble­kać;
3. włó­czyć coś


SJP.pl


owo

forma za­im­ka.

 (1.1) lp. n. za­im­ka ów

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. owak

Wiktionary


owo-

prze­dro­stek

 (1.1) jajo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) owo- + -logia — owologia

 (1.1) owo- + we­ge­ta­ria­nizm — owowe­ge­ta­ria­nizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔvɔ, AS: ovo

Wiktionary


owoc

1. wy­stę­pu­ją­cy u ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych wyt­wór za­ląż­ni słup­ka kwia­to­we­go;
2. re­zul­tat dzia­łań, wynik, sku­tek;
3. po­tocz­nie, zbio­ro­wo: płody drzew oraz krze­wów owo­co­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. organ roz­rod­czy ro­ślin, pow­sta­ją­cy z za­ląż­ni, za­wie­ra­ją­cy na­sio­na;

 (1.2) przen. sku­tek pew­nych dzia­łań

 (1.3) kulin. mię­si­sty i słod­ki owoc (1.1) lub owo­co­stan róż­nych ro­ślin, który można spo­ży­wać na su­ro­wo

Wiktionary

Owoc (łac. "fruc­tus") − w zna­cze­niu bo­ta­nicz­nym wy­stę­pu­ją­cy u ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych organ pow­sta­ją­cy z za­ląż­ni słup­ka, za­wie­ra­ją­cy w swym wnę­trzu na­sio­na, osła­nia­ją­cy je i ułat­wia­ją­cy roz­sie­wa­nie.

Część owocu ota­cza­ją­ca na­sio­na okre­śla się mia­nem owoc­ni (pe­ry­kar­pu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owo­cem dyni jest ni­by­ja­go­da o zróż­ni­co­wa­nym kształ­cie i wiel­ko­ści.

 (1.2) Owo­cem na­szej cięż­kiej pracy nie za­wsze są suk­ce­sy.

 (1.3) W jego die­cie musi być wię­cej owo­ców i wa­rzyw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔvɔt͡s, AS: ovoc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocnik m., owocnia ż., owocówka ż., owocowanie n., zaowocowanie n., owocowość ż., owocność ż., owocarstwo n.

:: zdrobn. owocek m.

 czas. owocować ndk., zaowocować dk.

 przym. owocny, owocowy, owocarski

 przysł. owocowo, owocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rezultat, skutek, plon

Wiktionary


owocanka

owo­can­ka po­łud­niów­ka - owad z ro­dzi­ny na­sion­ni­co­wa­tych, szkod­nik ro­ślin upraw­nych


SJP.pl


owocarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia lub po­da­wa­nia owo­ców, na ogół de­ko­ra­cyj­ne

 (1.2) ko­bie­ta hand­lu­ją­ca owo­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zew­nętrz­nej ścian­ce owo­car­ki zo­sta­ła wy­gra­we­ro­wa­na grupa ro­zba­wio­nych ludzi.

 (1.2) Je­że­li Bab­cia się­gnę­ła po owoce, które, we­dług owo­car­ki, nie były jej „godne”, mó­wi­ła: „Ten towar nie dla pani”, zwrot ge­nial­ny w swo­jej de­li­kat­no­ści, bo i nie­dy­skre­dy­tu­ją­cy hand­lu­ją­ce­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvɔˈt͡sarka, AS: ovocarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owoc m., owocek m., owocówka ż., owocowość ż., owocność ż., owocowanie n., zaowocowanie n., owocnik m., owocowiec m., owocnica ż.

:: fm. owocarz m.

 czas. owocować ndk., zaowocować dk.

 przym. owocowy, owocny

 przysł. owocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) owocnica

Wiktionary


owocarnia

1. daw­niej: po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia owo­ców;
2. sklep z owo­ca­mi


SJP.pl


owocarski

do­ty­czą­cy owo­ca­rza, owo­car­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy owo­car­stwa lub owo­ca­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owoc mrz., owocówka ż.

Wiktionary


owocarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ho­dow­la owo­ców

 (1.2) nauka o ho­dow­li owo­ców

 (1.3) han­del owo­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owoc mrz., owocówka ż.

Wiktionary


owocarz

sa­dow­nik lub sprze­daw­ca owo­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ho­du­ją­ca owoce lub nimi hand­lu­ją­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owoc m., owocek m., owocówka ż., owocowość ż., owocność ż., owocowanie n., zaowocowanie n., owocnik m., owocowiec m.

:: fż. owocarka m.

 czas. owocować ndk., zaowocować dk.

 przym. owocowy, owocny

 przysł. owocnie

Wiktionary


owoce

1. wy­stę­pu­ją­cy u ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych wyt­wór za­ląż­ni słup­ka kwia­to­we­go;
2. re­zul­tat dzia­łań, wynik, sku­tek;
3. po­tocz­nie, zbio­ro­wo: płody drzew oraz krze­wów owo­co­wych


SJP.pl


owocek

zdrob­nie­nie od: owoc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: owoc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owoc mrz., owocarka ż.

 czas. zaowocować

Wiktionary


owocnia

część owocu pow­sta­ła ze ścia­nek za­ląż­ni słup­ka kwia­to­we­go lub z płon­nych ele­men­tów kwia­tu; pe­ry­karp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. część owocu, pow­sta­ją­ca ze ścia­ny za­ląż­ni;

Wiktionary

Owoc­nia ("pe­ry­karp") – część owocu, pow­sta­ją­ca ze ścia­ny za­ląż­ni (tj. z jed­ne­go lub wielu owo­co­list­ków). Je­że­li owoc­nia pow­sta­je z za­ląż­ni dol­nej jest na­zy­wa­na ścia­ną owocu. Owoc­nia ota­cza na­sio­na do czasu osią­gnię­cia przez nie doj­rza­ło­ści, a w przy­pad­ku owo­ców bez­na­sien­nych (par­te­no­kar­picz­nych) bu­du­je cały owoc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Orzesz­ki za­wie­ra­ją­ce 1–3 na­sio­na, oto­czo­ne twar­dą, zdrew­nia­łą owoc­nią, rza­dziej to­reb­ki o owoc­ni skó­rza­stej i pę­ka­ją­cej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvɔt͡sʲɲa, AS: ovocʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocówka ż., owoc, owocnik, owocowanie

 czas. owocować

 przym. owocowy, owocny

 przysł. owocnie, owocowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perykarp

Wiktionary


owocnica

błon­ków­ka z ro­dza­ju pi­la­rzy skła­da­ją­ca jaja w za­wiąz­kach owo­ców drzew owo­co­wych


SJP.pl


owocnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób owoc­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­co­wał owoc­nie w wielu in­sty­tu­cjach spo­łecz­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvɔt͡sʲɲɛ, AS: ovocʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. owocny, owocowy

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owocarka ż., owocnia ż., owoc

 czas. owocować, zaowocować

Wiktionary


owocniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: owoc­nie


SJP.pl


owocniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: owoc­ny


SJP.pl


owocnik

wyt­wór grzyb­ni grzy­bów wyż­szych, na­dziem­ny lub po­dziem­ny, zbu­do­wa­ny ze zbi­tych strzę­pek tkan­ki rze­ko­mej; wyt­wa­rza za­rod­ni­ki i służy do rozm­na­ża­nia się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mykol. zbita część grzyb­ni, wy­stę­pu­ją­ca u grzy­bów wyż­szych, two­rzą­ca za­rod­ni­ki;

Wiktionary

Owoc­nik, kar­po­for, spo­ro­for, spo­ro­karp – zbita część grzyb­ni, w któ­rej na zew­nątrz lub wew­nątrz pow­sta­ją za­rod­ni­ki płcio­we (me­jo­spo­ry). Owoc­ni­ki wy­stę­pu­ją głów­nie u grzy­bów wyż­szych; wor­kow­ców i pod­staw­cza­ków. Ich bu­do­wa jest cha­rak­te­ry­stycz­na dla róż­nych grup grzy­bów. Wy­róż­nia się w nich dwa ro­dza­je grzyb­ni: płon­ną – ha­ma­te­cjum, sta­no­wią­cą rusz­to­wa­nie – i za­rod­nio­no­śną – hy­me­nium (obłocz­nię), w któ­rej wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owoc­ni­ki pod­staw­cza­ków są zbu­do­wa­ne z trzo­nu i ka­pe­lu­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvɔt͡sʲɲik, AS: ovocʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owoc mrz., owocnia ż., owocarka ż.

 przym. owocny, owocowy

 czas. zaowocować

Wiktionary


owocnikować

o grzy­bach: wy­da­wać owoc­ni­ki


SJP.pl


owocnikowy

→ owoc­nik


SJP.pl

Patrz:

owocnik

owocność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co owoc­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. owocny

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owoc mrz., owocarka ż.

 czas. zaowocować

Wiktionary


owocny

przy­no­szą­cy zyski, dobry, udany


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) da­ją­cy re­zul­ta­ty, przy­no­szą­cy ko­rzy­ści

 (1.2) przest. ro­dzą­cy owoce, ob­fi­tu­ją­cy w nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta za­led­wie kil­ku­go­dzin­na sesja była jed­nak na tyle owoc­na, że Wex­ler zde­cy­do­wał się na dal­szą pracę z tą samą ekipą, tyle że w Nowym Jorku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvɔt͡snɨ, AS: ovocny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocarz mos., owoc m., owocnik m., owocnia ż., owocówka ż., owocowanie n., zaowocowanie n., owocność ż., owocarka ż.

 czas. owocować, zaowocować

 przym. owocowy

 przysł. owocowo, owocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystny, skuteczny

 (1.2) współcz. owocowy

Wiktionary


owocobranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. je­sien­ne zbio­ry owo­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do owo­co­bra­nia za­trud­ni­li­śmy dwu­dzie­stu Ukra­iń­ców.

Wiktionary


owocodajny

ro­dzą­cy owoce, bo­ga­ty w owoce


SJP.pl


owocojad

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bła­wat­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


owocolistek

Owo­co­li­stek – ele­ment słup­ka kwia­tu ro­ślin na­sien­nych, organ ho­mo­lo­gicz­ny z żeń­ski­mi liść­mi za­rod­nio­no­śny­mi (ma­kro­spo­ro­fi­la­mi). Owo­co­list­ki mogą się zra­stać po­je­dyn­czo lub po kilka, two­rząc słup­ki.

W cza­sie kwit­nie­nia owo­co­li­stek skła­da się z dwóch czę­ści – doj­rza­łej, two­rzą­cej zna­mię i szyj­kę słup­ka, oraz me­ry­ste­ma­tycz­nej, two­rzą­cej za­ląż­nię.

Wikipedia


owoconośny

ro­dzą­cy owoce


SJP.pl


owocorodny

do­star­cza­ją­cy owo­ców


SJP.pl


owocostan

owoc wie­lo­krot­ny; owoce pow­sta­łe z jed­ne­go kwia­to­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. owoce z jed­ne­go kwia­to­sta­nu;

Wiktionary

Owo­co­stan, owoc zło­żo­ny – owoce pow­sta­ją­ce z prze­o­bra­że­nia ca­łych kwia­to­sta­nów. W róż­nych źró­dłach ter­min jest róż­nie uj­mo­wa­ny. W wą­skim uję­ciu owo­co­sta­ny two­rzo­ne są z owo­ców zra­sta­ją­cych się w róż­nym stop­niu z po­zo­sta­ły­mi czę­ścia­mi kwia­to­sta­nu, ta­ki­mi jak: dno kwia­to­we, ok­wiat, li­ście przyk­wia­to­we i oś kwia­to­sta­nu. Takie owo­co­sta­ny po doj­rze­niu w ca­ło­ści od­pa­da­ją od ro­śli­ny. W za­leż­no­ści od spo­so­bu wyksz­tał­ce­nia owocu dzie­li się je na:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔvɔˈt͡sɔstãn, AS: ovocostãn

Wiktionary


owocowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|owo­co­wać.

Wiktionary

Owo­co­wa­nie to przeksz­tał­ca­nie się całej za­ląż­ni lub tylko jej czę­ści i dna kwia­to­we­go (np. grusz­ki, jabł­ka, tru­skaw­ki) w owoc, na­to­miast za­ląż­ków w na­sio­na u ro­ślin wyż­szych, na­to­miast u ro­ślin niż­szych wyksz­tał­ca­ją się w trak­cie owo­co­wa­nia róż­ne­go typu za­rod­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na to, że po owo­co­wa­niu drze­wo za­mie­ra waląc się na oto­cze­nie i po­wo­du­jąc w nim szko­dy – ro­śli­ny te sa­dzo­ne są poza tym tylko na od­po­wied­nio roz­le­głych te­re­nach zie­lo­nych i w ko­lek­cjach bo­ta­nicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaowocować, owocować ndk.

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owoc mrz., owocnia ż., owocarka ż.

 przym. owocny, owocowy

Wiktionary


owocować

cza­sow­nik

 (1.1) ro­dzić owoce

 (1.2) przen. przy­no­sić kon­sek­wen­cje, re­zul­ta­ty ja­kie­goś dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Takie dzia­ła­nia już za­czy­na­ją owo­co­wać - po­wie­dział re­por­te­ro­wi "De­tek­ty­wa" jeden z utaj­nio­nych spe­cja­li­stów grupy "Obcy".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvɔˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: ovocovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owocarka ż., owocowanie n., owocnia ż., owoc

 przym. owocny, owocowy

 przysł. owocnie

 czas. zaowocować

Wiktionary


owocowiec

1. sta­tek przy­sto­so­wa­ny do tran­spor­tu owo­ców;
2. część nazwy sy­ste­ma­tycz­nej wielu owa­dów że­ru­ją­cych na owo­cach, np. przę­dzio­rek owo­co­wiec, kra­san­ka owo­co­wiec, pę­druś owo­co­wiec;
3. po­tocz­nie: cia­sto z owo­ca­mi


SJP.pl

Owo­co­wiec ("Ar­ti­be­us") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny owoc­ni­kow­ców (Ste­no­der­ma­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych (Phyl­lo­sto­mi­dae).

Wikipedia


owocowość

cecha cze­goś zro­bio­ne­go z owo­ców, sma­ku­ją­ce­go lub pach­ną­ce­go jak owoc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co owo­co­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. owocowy

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owoc mrz., owocarka ż.

 czas. zaowocować

Wiktionary


owocowy

1. zro­bio­ny z owo­ców, np. wino owo­co­we;
2. wy­da­ją­cy ja­dal­ne owoce, np. krzew owo­co­wy;
3. po­wią­za­ny ze sprze­da­żą i przet­wór­stwem owo­ców, np. dział owo­co­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest zro­bio­ny z owo­ców, sma­ku­je lub pach­nie jak owoc

 (1.2) do­ty­czą­cy owo­ców, zwią­za­ny z owo­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamo! Kup mi jakiś sok owo­co­wy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvɔˈt͡sɔvɨ, AS: ovocovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocarz mos., owoc m., owocnik m., owocnia ż., owocówka ż., owocowanie n., zaowocowanie n., owocowość ż., owocarka ż.

 czas. owocować, zaowocować

 przym. owocny

 przysł. owocowo, owocnie

Wiktionary


owocoznawstwo

nauka o drze­wach i krze­wach owo­co­wych; po­mo­lo­gia


SJP.pl


owocożer

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl


owocożerność

→ owo­co­żer­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. spo­sób odży­wia­nia się zwie­rząt, także czło­wie­ka, po­le­ga­ją­cy na ży­wie­niu się owo­ca­mi

Wiktionary

Patrz:

owocożerny

Powiązane:

 przym. owocożerny

 przysł. owocożernie

Wiktionary


owocożerny

przy­miot­nik

 (1.1) zool. ży­wią­cy się owo­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ten dziw­ny ssak jest mię­so­żer­ny, mio­do­żer­ny, owa­do­żer­ny, owo­co­żer­ny, czy tra­wo­żer­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocożerność ż.

Wiktionary


owocożery

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl


owocyt

ko­mór­ka ja­jo­wa; oocyt


SJP.pl


owoczesny

prze­sta­rza­łe: wła­ści­wy wcze­śniej wspom­nia­nym cza­som; ów­czes­ny


SJP.pl


owocześnie

→ owo­czes­ny


SJP.pl

Patrz:

owoczesny

owocówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. musz­ka owo­co­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez chwi­lę w pół­cie­niu się ko­tło­wa­ło, wzbi­ja­ły się kłęby kurzu i wi­ro­wa­ły jak roje owo­có­wek nad ko­szy­kiem peł­nym zgni­łych gru­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owoc mrz., owocnik m., owocnia ż., owocowanie n., zaowocowanie n., owocowość ż., owocność ż., owocarstwo n.

:: zdrobn. owocek m.

 czas. owocować ndk., zaowocować dk.

 przym. owocny, owocowy, owocarski

 przysł. owocowo, owocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muszka owocowa, muszka owocówka

Wiktionary


owodnia

wew­nętrz­ny płat błony ota­cza­ją­cej płód u krę­gow­ców; am­nion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. jedna z błon pło­do­wych;

Wiktionary

Owod­nia ( am­nion) – jedna z błon pło­do­wych, pow­sta­je z ek­to­der­my i me­zo­der­my. Po­cząt­ko­wo zbu­do­wa­na jest z jed­nej war­stwy ko­mó­rek na­błon­ka na­zy­wa­nych am­nio­bla­sta­mi. Ze wzglę­du na lo­ka­li­za­cję wy­róż­nia się 3 ro­dza­je owod­ni: owod­nię po­kry­wa­ją­cą pę­cherz pło­do­wy, owod­nię po­kry­wa­ją­cą ło­ży­sko oraz owod­nię pę­po­wi­no­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈvɔdʲɲa, AS: ovodʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., bezowodniowiec mzw., owodniowiec mzw., owodniowce nmos., woda ż.

 przym. owodniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amnion

Wiktionary


owodniowce

krę­go­wiec (gad, ptak i ssak), u któ­re­go w roz­wo­ju za­rod­ko­wym po­ja­wia­ją się błony pło­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Am­nio­ta|Ha­ec­kel|ref=tak., klad obej­mu­ją­cy krę­gow­ce zdol­ne do roz­wo­ju za­rod­ko­we­go na lą­dzie;

Wiktionary

Owod­niow­ce (Am­nio­ta) – klad obej­mu­ją­cy krę­gow­ce, ma­ją­ce zdol­ność roz­wo­ju za­rod­ko­we­go na lą­dzie (gady, ptaki i ssaki). Uzy­ska­ły ją dzię­ki wyt­wo­rze­niu błon pło­do­wych, które two­rzą śro­do­wi­sko dla wła­ści­we­go roz­wo­ju za­rod­ka.

W kla­dy­sty­ce przed­sta­wia­ne są jako część grupy czwo­ro­no­gich obej­mu­ją­cą za­u­rop­sy­dy i sy­nap­sy­dy, które roz­dzie­li­ły się od sie­bie w kar­bo­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy przed­sta­wio­ny zo­stał kla­do­gram owod­niow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owodnia ż.

Wiktionary


owodniowiec

krę­go­wiec (gad, ptak i ssak), u któ­re­go w roz­wo­ju za­rod­ko­wym po­ja­wia­ją się błony pło­do­we


SJP.pl


owodniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z owod­nią, do­ty­czą­cy owod­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., bezwodzie n., owodnia ż.

Wiktionary


owogeneza

pro­ces two­rze­nia się u czło­wie­ka i zwie­rząt doj­rza­łej ko­mór­ki ja­jo­wej z pier­wot­nych ko­mó­rek płcio­wych; oo­ge­ne­za


SJP.pl


owoglobulina

pro­te­i­na wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w biał­ku jaj


SJP.pl


owolaktarianin

we­ge­ta­ria­nin, któ­re­go dieta obej­mu­je także mleko, pro­duk­ty mlecz­ne oraz jaja; lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) we­ge­ta­ria­nin je­dzą­cy jajka i przet­wo­ry mlecz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem owo­lak­ta­ria­ni­nem od 6. roku życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvɔlaktarʲˈjä̃ɲĩn, AS: ovolaktarʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owolaktarianizm m.

:: fż. owolaktarianka ż.

 przym. owolaktariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laktoowowegetarianin

Wiktionary


owolaktarianizm

forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie jaj i pro­duk­tów mlecz­nych; lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­mia­na we­ge­ta­ria­niz­mu przyz­wa­la­ją­ca na spo­ży­cie jajek i przet­wo­rów mlecz­nych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvɔlaktarʲˈjä̃ɲism̥, AS: ovolaktarʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owolaktarianin m., owolaktarianka ż.

 przym. owolaktariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laktoowowegetarianizm

Wiktionary


owolaktarianka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę wy­łą­cza­ją­cą mięso i ryby, ale do­pu­szcza­ją­cą mleko, pro­duk­ty mlecz­ne i jaja; lak­to­o­wo­we­ge­ta­rian­ka


SJP.pl


owolaktariański

→ owo­lak­ta­ria­nizm, → owo­lak­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

owolaktarianizm, → owolaktarianin

owolog

or­ni­to­log ba­da­ją­cy pta­sie jaja; oolog


SJP.pl


owologia

dzie­dzi­na or­ni­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem jaj pta­sich; oo­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. dział or­ni­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ja­ja­mi, w szcze­gól­no­ści pta­si­mi – ich bu­do­wą, ubar­wie­niem, wiel­ko­ścią, kształ­tem i zmien­no­ścią;

Wiktionary

Owo­lo­gia, ina­czej oo­lo­gia (łac. "ovo" - jajo) – dział or­ni­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem bu­do­wy, ubar­wie­nia, wiel­ko­ści, kształ­tu i zmien­no­ści wew­nątrz­ga­tun­ko­wej jaj, m.in. jaj pta­sich. Była ona dzie­dzi­ną, w któ­rej do­mi­no­wa­ły me­to­dy mu­ze­al­no-opi­so­we, na­to­miast praca te­re­no­wa po­le­ga­ła na sko­lek­cjo­no­wa­niu ca­łych znie­sień.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) oologia

Wiktionary


owoskop

przy­rząd słu­żą­cy do prześ­wiet­la­nia jaj ptact­wa do­mo­we­go celem spraw­dze­nia ich świe­żo­ści lub kon­tro­li za­rod­ka


SJP.pl

Owo­skop (oo­skop) (łac. "ovum" „jajo” + gr. "skopeín" „pa­trzeć”) – przy­rząd słu­żą­cy do prześ­wiet­la­nia pta­sich jak i in­nych jaj, aby spraw­dzić ich świe­żość lub roz­wój za­rod­ka.

Wikipedia


owowegetarianin

osoba nie­je­dzą­ca mięsa i ryb, lecz do­pu­szcza­ją­ca w swo­jej die­cie jajka


SJP.pl


owowegetarianizm

forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie jaj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. od­mia­na we­ga­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­cie jaj;

Wiktionary

Owo­we­ge­ta­ria­nizm ("ovo" – łac. jajko) – od­mia­na we­ge­ta­ria­niz­mu przyz­wa­la­ją­ca na spo­ży­cie jaj. Owo­we­ge­ta­ria­nie nie spo­ży­wa­ją mięsa (w tym mięsa ryb) i przet­wo­rów mlecz­nych, a także in­nych pro­duk­tów po­cho­dzą­cych z uboju zwie­rząt, ta­kich jak że­la­ty­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rza­dziej zna­ny­mi ro­dza­ja­mi diet eli­mi­nu­ją­cych mięso jest owo­we­ge­ta­ria­nizm oraz lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owowegetarianin mos., owowegetarianka ż.

 przym. owowegetariański

Wiktionary


owowegetarianka

→ owo­we­ge­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

owowegetarianin

owowegetariański

→ owo­we­ge­ta­ria­nizm, → owo­we­ge­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

owowegetarianizm, → owowegetarianin

owoż

prze­sta­rza­le: otóż (par­ty­ku­ła wpro­wa­dza­ją­ca nową wy­po­wiedź); owóż


SJP.pl


owp

1. Obóz Wiel­kiej Pol­ski - or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1926-33;
2. Or­ga­ni­za­cja Wyz­wo­le­nia Pa­le­sty­ny - pa­le­styń­ska or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na pow­sta­ła w roku 1964


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = polit. Or­ga­ni­za­cja Wyz­wo­le­nia Pa­le­sty­ny;

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (2.1) = polit. Obóz Wiel­kiej Pol­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Obóz Wiel­kiej Pol­ski
  • Or­ga­ni­za­cja Woj­sko­wa Po­mo­rza
  • Or­ga­ni­za­cja Wyz­wo­le­nia Pa­le­sty­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­szcze raz mógł zgi­nąć w roku 1985, kiedy w od­po­wie­dzi na ko­lej­ne za­ma­chy mi­ni­ster obro­ny Ic­chak Rabin, po kon­sul­ta­cji z pre­mie­rem Szi­mo­nem Pe­re­sem, dał roz­kaz zbom­bar­do­wa­nia tu­ni­skiej kwa­te­ry OWP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ‿vu‿ˈpɛ, AS: o‿vu‿pe

Wiktionary


owrzodzenie

okryć się wrzo­da­mi


SJP.pl


owrzodzeniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z owrzo­dze­niem, do­ty­czą­cy owrzo­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owrzodzenie n.

Wiktionary


owrzodziały

okryć się wrzo­da­mi


SJP.pl


owrzodzieć

okryć się wrzo­da­mi


SJP.pl


owrzodzony

przy­miot­nik

 (1.1) med. ma­ją­cy wrzo­dy albo po­kry­ty wrzo­da­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzód mrz., wrzodzik mrz.

 czas. wrzodzieć ndk.

 przym. wrzodowy

Wiktionary


owrzódka

owrzód­ka kon­wa­lio­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


SJP.pl


owręż

ro­dzaj krzy­wej


SJP.pl


owrężenie

wy­kres kształ­tu ka­dłu­ba stat­ku


SJP.pl


ows

skró­to­wiec

 (1.1) = ogól­ne wa­run­ki spe­dy­cyj­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ‿vu‿ˈɛs, AS: o‿vu‿es

Wiktionary


owsiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ow­siak (ur. 1953) – pol­ski spo­łecz­nik, twór­ca Wiel­kiej Or­kie­stry Świą­tecz­nej Po­mo­cy
  • Sta­ni­sław Ow­siak (ur. 1946) – pol­ski eko­no­mi­sta, czło­nek Rady Po­li­ty­ki Pie­nięż­nej

Wikipedia


owsiakowy

przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do Ow­sia­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Owsiak

Wiktionary


owsianeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ow­sian­ka

Wiktionary

Ow­sia­necz­ka – dawny za­ścia­nek. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Nowy Po­host.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. owsianka ż.

Wiktionary


owsianka

1. po­tra­wa przy­go­to­wa­na z płat­ków ow­sia­nych;
2. słoma z wy­młó­co­ne­go owsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa z płat­ków ow­sia­nych na mleku lub wo­dzie;

 (1.2) roln. słoma z owsa uży­wa­na jako pasza dla zwie­rząt;

 (1.3) icht. zob. sło­necz­ni­ca.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ow­sian­ka – po­tra­wa przy­rzą­dzo­na z płat­ków ow­sia­nych
  • ow­sian­ka – pasza dla zwie­rząt
  • ow­sian­ka – inna nazwa sło­necz­ni­cy po­spo­li­tej, ga­tun­ku ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • Ow­sian­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce
  • Ow­sian­ka – część wsi Nowe Dwory w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca
  • Ow­sian­ka – przy­sió­łek wsi Za­wi­szyn w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Jadów
  • Ow­sian­ka – część wsi Ko­so­wy w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Ni­wi­ska
  • Ow­sian­ka – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka
  • Ow­sian­ka – potok, do­pływ Tar­naw­ki
  • Ow­sian­ka – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Nowy Po­host
  • Ow­sian­ka (ros. Овсянка) – wieś w Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, w okrę­gu miej­skim Diw­no­gor­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔfʲˈɕãnka, AS: ofʹśãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owies m., owsik mrz./mzw.

 przym. owsiany

Wiktionary


owsiankowy

→ ow­sian­ka


SJP.pl

Patrz:

owsianka

owsiany

→ owies


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy owsa; zro­bio­ny z owsa

Wiktionary

Patrz:

owies

Powiązane:

 rzecz. owies mrz., owsianka ż., owsik mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński owieśny

Wiktionary


owsica

cho­ro­ba prze­wo­du po­kar­mo­we­go wy­wo­ły­wa­na przez pa­so­ży­ty zwane ow­si­ka­mi; en­te­ro­bio­za


SJP.pl

Ow­si­ca, en­te­ro­bio­za (łac. "en­te­ro­bio­sis", "oxy­u­ria­sis") – in­wa­zyj­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza spo­wo­do­wa­na przez drob­ne­go ni­cie­nia – ow­si­ka ludz­kie­go ("En­te­ro­bius ver­mi­cu­la­ris").

Wikipedia


owsik

1. mały pa­so­żyt wy­stę­pu­ją­cy w je­li­tach ssa­ków, głów­nie u dzie­ci;
2. inna nazwa niek­tó­rych ro­ślin z ro­dzi­ny traw, m.in.:
a) owies głu­chy;
b) owies szorst­ki;
c) owsik zło­ci­sty - ko­niet­li­ca;
d) owsik wy­nio­sły - raj­gras wy­nio­sły a. fran­cu­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|En­te­ro­bius ver­mi­cu­la­ris|ref=tak., owsik ludz­ki, ni­cień pa­so­ży­tu­ją­cy w je­li­cie czło­wie­ka;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zdrobn. od: owies

 (2.2) bot. pot. owies szorst­ki

 (2.3) bot. zob. owsik zło­ci­sty., ko­niet­li­ca łą­ko­wa

 (2.4) bot. zob. owsik wy­nio­sły., raj­gras wy­nio­sły

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • owsik ludz­ki – pa­so­żyt
  • owsik wy­nio­sły – ga­tu­nek trawy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔfʲɕik, AS: ofʹśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owies m., owsianka ż., owsica ż., owsiak m., owiesek m.

 przym. owsiany, owsikowy, owsicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. rupia

 (2.1) owiesek

 (2.2) owies szorstki

 (2.3) konietlica łąkowa

 (2.4) rajgras wyniosły

Wiktionary


owsiki

1. mały pa­so­żyt wy­stę­pu­ją­cy w je­li­tach ssa­ków, głów­nie u dzie­ci;
2. inna nazwa niek­tó­rych ro­ślin z ro­dzi­ny traw, m.in.:
a) owies głu­chy;
b) owies szorst­ki;
c) owsik zło­ci­sty - ko­niet­li­ca;
d) owsik wy­nio­sły - raj­gras wy­nio­sły a. fran­cu­ski


SJP.pl


owsisko

1. zgru­bie­nie od: owies;
2. pole ob­sia­ne owsem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. ścier­ni­sko po owsie

Wiktionary


owsiński

naz­wi­sko


SJP.pl


owszejki

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. cał­kiem, w ogóle, zu­peł­nie

przy­miot­nik

 (2.1) stpol. cał­ko­wi­ty, nie­o­gra­ni­czo­ny

 (2.3) stpol. zwła­szcza

 (2.4) stpol. wsze­la­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wi­dząc to bi­sku­po­wie i lu­ce­mier­ni­cy, iż Jezus owszej­ki już cho­dzić nie może, bojąc sie, aby na dro­dze nie umarł, ka­za­li jed­ne­mu czło­wie­ko­wi Szy­mu­no­wi idąc ze wsi, aby on wziął krzyż Je­zu­so­wy.

 (1.1) To wszyt­ko w jego moc dał, / Jedno mu drze­wo za­ka­zał, / By go owszej­ki nie ru­szał / Ani się na nie po­ku­szał (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔfˈʃɛjci, AS: ofšei ̯ḱi

Wiktionary


owszem

par­ty­ku­ła pot­wier­dza­ją­ca wy­po­wiedź roz­mów­cy; tak


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) od­po­wiedź twier­dzą­ca, pot­wier­dza­ją­ca słowa roz­mów­cy (także na py­ta­nie z par­ty­ku­łą nie)

 (1.2) z do­dat­ko­wym zda­niem, za­prze­cza­ją­cym sło­wom roz­mów­cy: od­po­wiedź prze­czą­ca

spój­nik / par­ty­ku­ła

 (2.1) książk. wpro­wa­dze­nie zda­nia bę­dą­ce­go pot­wier­dze­niem i in­ten­sy­fi­ka­cją zda­nia po­przed­nie­go

Wiktionary

Owszem – de­biu­tanc­ka płyta ze­spo­łu Zmaza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­dzia­łeś o tym? – Owszem.

 (1.1) Nie masz przy sobie ani gro­sza? – Owszem.

 (1.2) Chyba nie pój­dziesz tam teraz? – Owszem, pójdę.

 (2.1) Nikt mu złego słowa nie po­wie­dział, owszem, nawet go chwa­li­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔfʃɛ̃m, AS: ofšẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tak, dokładnie, dokładnie tak, racja, właśnie, jak najbardziej, naturalnie, oczywiście, rzecz jasna, w rzeczy samej, ano, faktycznie, istotnie, naprawdę, nie inaczej, no, no tak, rzeczywiście, w istocie, przest. zaiste

 (2.1) a nawet, ba, co więcej, nawet lepiej, powiem więcej

Wiktionary


owulacja

uwol­nie­nie doj­rza­łej ko­mór­ki ja­jo­wej z doj­rza­łe­go pę­che­rzy­ka jaj­ni­ko­we­go do ja­jo­wo­du lub jamy ciała u ko­biet i samic ssa­ków; ja­jecz­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. fizj. pro­ces wyt­wa­rza­nia ko­mó­rek ja­jo­wych u ssa­ków płci żeń­skiej;

Wiktionary

Owu­la­cja, ja­jecz­ko­wa­nie ( ovu­la­tio) – jeden z ele­men­tów cyklu mie­siącz­ko­we­go (efek­tem owu­la­cji jest uwol­nie­nie gamet żeń­skich czyli ko­mó­rek ja­jo­wych). U ssa­ków w trak­cie owu­la­cji pęka pę­che­rzyk Gra­a­fa, do ja­jo­wo­du lub jamy ciała uwal­nia­na jest ko­mór­ka ja­jo­wa oraz na­stę­pu­je wy­dzie­le­nie hor­mo­nu ha­mu­ją­ce­go na­stęp­ną owu­la­cję, która u więk­szo­ści krę­gow­ców od­by­wa się w re­gu­lar­nych cy­klach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z dwu­na­stu sztuk krów, u któ­rych stwier­dzi­li mnogą owu­la­cję, je­dy­nie trzy krowy uro­dzi­ły bliź­nię­ta.

 (1.1) U ko­biet owu­la­cja wy­stę­pu­je co ok. 28 dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owulowanie n.

 czas. owulować

 przym. owulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajeczkowanie

Wiktionary


owulacyjny

do­ty­czą­cy owu­la­cji, zwią­za­ny z owu­la­cją (np. pro­ces owu­la­cyj­ny, testy owu­la­cyj­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z owu­la­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kora nad­ner­czy wy­dzie­la zbyt małe ilo­ści estro­ge­nów dla pod­trzy­ma­nia funk­cji owu­la­cyj­nej jaj­ni­ków.

 (1.1) W cza­sie ca­łe­go cyklu mie­sięcz­ne­go, tylko w ciągu 36 go­dzin (tyle trwa faza owu­la­cyj­na) może dojść do za­płod­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owulacja ż., owulowanie n.

 czas. owulować ndk.

Wiktionary


owulista

zwo­len­nik te­o­rii gło­szą­cej, że w jaju za­war­ty jest mi­nia­tu­ro­wy osob­nik do­ro­sły


SJP.pl


owulka

po­tocz­nie: owu­la­cja


SJP.pl


owulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|owu­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owulacja ż.

 czas. owulować ndk.

 przym. owulacyjny

Wiktionary


owulować

prze­cho­dzić (przejść) owu­la­cję, czyli ja­jecz­ko­wa­nie; ja­jecz­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) biol. prze­cho­dzić owu­la­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owulacja ż., owulowanie n.

 przym. owulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajeczkować

Wiktionary


owy

daw­niej: ów (ten, ten wła­śnie)


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) daw. ów

forma za­im­ka.

 (2.1) daw. nmos. od: ów (= owe)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto tedy wi­dział owy ko­cioł z kaszą / Lub ową izbę – ten łatwo zro­zu­mie, / Jaki gwar pow­stał w tylu puł­ków tłu­mie, …

 (2.1) Nuż owy rze­za­ne ka­bat­ki, nuż owy pon­ta­li­ki, nuż owy za­wie­si­ste de­lij­ki, jeden dru­gie­mu się rów­na­jąc, nic nie pa­trząc na stan i na ma­jęt­no­ści swoje (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔvɨ, AS: ovy

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ów

Wiktionary


owóż

prze­sta­rza­le: otóż (par­ty­ku­ła wpro­wa­dza­ją­ca nową wy­po­wiedź); owoż


SJP.pl

za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) przest. … roz­po­czy­na­ją­cy ko­men­tarz lub uzu­peł­nie­nie po­przed­niej wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owóż nie może być ina­czej, tylko on ją z rzezi sal­wo­wał i gdzieś wy­wiózł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔvuʃ, AS: ovuš

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. owak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otóż, tak więc, zatem

Wiktionary


owędy

inną drogą, tam­tę­dy; zwy­kle w wy­ra­że­niu "tędy (i) owędy" - tu i tam, róż­ny­mi dro­ga­mi


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) inną drogą, ani tędy, ani tam­tę­dy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈvɛ̃ndɨ, AS: ovẽndy

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ów

 przysł. owak

Wiktionary


owędzać

prze­sy­cać coś dymem; ob­wę­dzać


SJP.pl


owędzić

prze­sy­cić coś dymem; ob­wę­dzić


SJP.pl


owładać

1. brać we wła­da­nie, w po­sia­da­nie;
2. o uczu­ciach, na­mięt­no­ściach: opa­no­wy­wać kogoś


SJP.pl


owładnąć

1. wziąć we wła­da­nie, objąć w po­sia­da­nie; za­wład­nąć, za­gar­nąć;
2. o uczu­ciach, na­mięt­no­ściach: opa­no­wać, ogar­nąć, za­wład­nąć


SJP.pl


owłaszać

rzad­ko: owła­szać się - po­kry­wać się wło­sa­mi; uwła­szać się


SJP.pl


owłosienie

rzad­ko: owło­sić się - po­kryć się wło­sa­mi; uwło­sić się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włosy na ciele czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia

 (1.2) wło­ski na li­ściach lub in­nych czę­ściach ro­ślin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ogól­nie włos jako część owło­sie­nia
  • owło­sie­nie ciała

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔvwɔˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: ovu̯ośė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włos m., włosie n., włosy nmos., włoch mrz., włosięta nmos.

 przym. owłosiony, włochaty

Wiktionary


owłosiony

po­kry­ty wło­sa­mi, szcze­ci­ną lub rzę­ska­mi; owło­szo­ny, uwło­szo­ny, uwło­sio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma włosy, owło­sie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek ma sek­sow­nie owło­sio­ną klatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔvwɔˈɕɔ̃nɨ, AS: ovu̯ośõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włosięta nmos., włoch mrz., włos m., owłosienie n., włosek m., włosiennica ż.

 przym. włosowy, włosisty, uwłosiony, włochaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmaty, porosły włosami, włosisty

Wiktionary


owłosić

rzad­ko: owło­sić się - po­kryć się wło­sa­mi; uwło­sić się


SJP.pl


owłoszony

po­kry­ty wło­sa­mi, szcze­ci­ną lub rzę­ska­mi; owło­sio­ny, uwło­szo­ny, uwło­sio­ny


SJP.pl


oxazepam

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­lę­ko­wy z grupy ben­zo­dia­ze­pin; ok­sa­ze­pam


SJP.pl


oxeladin

śro­dek prze­ciw­kasz­lo­wy


SJP.pl


oxer

przesz­ko­da w jeź­dziect­wie; okser


SJP.pl


oxford

mia­sto w An­glii; Oks­ford


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zob. Oks­ford.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔksfɔrt, AS: oksfort

Wiktionary


oxfordzki

→ Ox­ford; oks­fordz­ki


SJP.pl


oxycort

[czy­taj: ok­sy­kort] pre­pa­rat lecz­ni­czy za­wie­ra­ją­cy an­ty­bio­tyk, sto­so­wa­ny w sta­nach za­pal­nych skóry, wy­stę­pu­ją­cych razem z za­ka­że­niem bak­te­ryj­nym i w aler­giach


SJP.pl


oxyterracyna

nazwa hand­lo­wa an­ty­bio­ty­ku za­wie­ra­ją­ce­go ok­sy­te­tra­cy­kli­nę


SJP.pl


oyrzanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


oz

wąski wał zbu­do­wa­ny z pia­sków i żwi­rów na­nie­sio­nych przez wody pły­ną­ce szcze­li­na­mi wew­nątrz­lo­dow­co­wy­mi; esker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. wał lub sil­nie wy­dłu­żo­ny pa­gó­rek, pow­sta­ły wsku­tek osa­dza­nia pia­sku i żwiru przez pły­ną­ce wody po­lo­dow­co­we;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oz – fiń­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • -Oz- – ja­poń­ski ze­spół vi­su­al kei, gra­ją­cy głów­nie rock al­ter­na­tyw­ny
  • OZ – pol­ski ze­spół roc­ko­wy Od­dział Zam­knię­ty, który zy­skał po­pu­lar­ność w Pol­sce w la­tach 80.
  • Amos Oz – iz­ra­el­ski pi­sarz
  • Frank Oz – ame­ry­kań­ski aktor, re­ży­ser, lal­karz
  • Meh­met Oz – chi­rurg płuc­no-ser­co­wy
  • Oz San­chez – ame­ry­kań­ski nie­peł­no­spraw­ny ko­larz
  • Oz – si­glum bi­blij­ne Księ­gi Oze­a­sza
  • oz – forma rzeź­by te­re­nu (forma wą­skie­go wału pia­sko­we­go)
  • Oz – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • oz (uncja) – jed­nost­ka masy lub ob­ję­to­ści
  • Kra­i­na Oz – fik­cyj­na kra­i­na wy­my­ślo­na przez Ly­ma­na Fran­ka Bauma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔs, AS: os

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ozowy

Wiktionary


ozalid

ma­te­riał świa­tło­czu­ły uczu­lo­ny związ­ka­mi dwu­a­zo­wy­mi, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w dru­kar­stwie do ko­pio­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. wy­druk kon­trol­ny pu­bli­ka­cji po wy­ko­na­niu im­po­zy­cji skła­dek;

Wiktionary

Oza­lid – ma­te­riał świa­tło­czu­ły uczu­lo­ny związ­ka­mi dwu­a­zo­wy­mi, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w dru­kar­stwie, a daw­niej w ar­chi­tek­tu­rze i in­ży­nie­rii do ko­pio­wa­nia. Ma szary kolor (kie­dyś fio­le­to­wy).

W po­li­gra­fii oza­li­dy oz­na­cza­ły prób­ne (ro­bo­cze) wy­dru­ki przez­na­czo­ne do spraw­dze­nia przez klien­ta, wy­ko­na­ne tech­ni­ką oza­li­do­wą z ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych (klisz), z któ­rych, po ak­cep­ta­cji i wpro­wa­dze­niu po­pra­wek, naś­wiet­la­ne były osta­tecz­ne formy dru­ko­we (tzw. bla­chy) do druku off­se­to­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­naw­ca musi do­star­czyć wy­druk prób­ny (oza­lid ko­lo­ro­wy) oraz proof (cro­ma­lin) okład­ki. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈzalʲit, AS: ozalʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ozalidowy

Wiktionary


ozalidowy

przy­miot­nik od: oza­lid


SJP.pl


ozan

lu­do­wy poeta i pie­śniarz w kra­jach az­ja­tyc­kich; aszyk, akyn, żyrau


SJP.pl

Ozan – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Ain.

Wikipedia


ozawa

[czy­taj: oDZAła albo oZAła] naz­wi­sko


SJP.pl


ozdabianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ozda­biać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔzdaˈbʲjä̃ɲɛ, AS: ozdabʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ozdabiać

 rzecz. ozdoba ż.

Wiktionary


ozdabiać

cza­sow­nik

 (1.1) czy­nić coś ład­niej­szym lub stroj­niej­szym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ozda­biać się (dk. ozdo­bić się)

 (2.1) stro­ić sie­bie sa­me­go, upięk­szać się, spra­wiać, że wy­glą­da się ład­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mają pa­pier, który umie­ją ozda­biać róż­no­ko­lo­ro­wy­mi obra­za­mi…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔzˈdabʲjät͡ɕ, AS: ozdabʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdobność ż., ozdoba, ozdobnik, ozdobienie, ozdabianie

 czas. ozdobić, zdobić

 przym. ozdobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przystrajać, dekorować, upiększać

Wiktionary


ozdjęciować

po­tocz­nie: ob­fo­to­gra­fo­wać


SJP.pl


ozdoba

ele­ment zdob­ni­czy obiek­tu, zwy­kle nie­ma­ją­cy war­to­ści użyt­ko­wej, na­to­miast sta­no­wią­cy o od­czu­ciach este­tycz­nych ob­ser­wa­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, co ozda­bia; do­da­tek upięk­sza­ją­cy coś

 (1.2) coś lub ktoś, z czego można być dum­nym

 (1.3) daw. gw-pl|Pod­kar­pa­cie. oma­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To złoto, sre­bro i ozdo­by tej kom­na­ty do kogo na­le­żą?

 (1.2) Toteż za­pra­sza­ją ją wszę­dzie, bo to nie­ma­ła ozdo­ba sa­lo­nu taka fi­gu­ra.

 (1.2) Żona ucz­ci­wa ozdo­ba mę­żo­wi • I na­pew­niej­sza pod­po­ra do­mo­wi; (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔzˈdɔba, AS: ozdoba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdobnik m., ozdabianie n., ozdobienie n., zdobienie n., ozdabiacz m.

:: zdrobn. ozdóbka ż.

 czas. ozdabiać ndk., ozdobić dk., przyozdobić dk., zdobić ndk.

 przym. ozdobny, zdobny, zdobniczy

 przysł. ozdobnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekoracja, stroik

 (1.2) chluba

Wiktionary


ozdobić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|ozda­biać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ozdo­bić się (ndk. ozda­biać się)

 (2.1) upięk­szyć sie­bie sa­me­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ka­ta na ścia­nie za bu­fe­tem była ozdo­bio­na ban­kno­ta­mi z ca­łe­go świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈzdɔbʲit͡ɕ, AS: ozdobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ozdabiać, zdobić

 przym. ozdobny

 rzecz. ozdoba ż., ozdobnik m., ozdobność ż., zdobienie n.

 przysł. ozdobnie

Wiktionary


ozdobnica

błon­ków­ka z ro­dzi­ny mrów­ko­wa­tych


SJP.pl


ozdobnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ozdob­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdoba ż., ozdobnik mrz., ozdobność ż.

 czas. ozdobić

 przym. ozdobny

Wiktionary


ozdobniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ozdob­nie


SJP.pl


ozdobniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ozdob­ny


SJP.pl


ozdobnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. szt. ele­ment, który zdobi

 (1.2) druk. ma­te­riał ze­cer­ski słu­żą­cy do otrzy­my­wa­nia or­na­men­tów

 (1.3) muz. dźwię­ki upięk­sza­ją­ce, da­ją­ce uroz­ma­i­ce­nie, oży­wia­ją­ce, uzu­peł­nia­ją­ce me­lo­dię

Wiktionary

Ozdob­nik – ele­ment me­lo­dii wpro­wa­dza­ją­cy do­dat­ko­we dźwię­ki ma­ją­ce cha­rak­ter or­na­men­tów.

W daw­nych cza­sach sto­so­wa­nie ozdob­ni­ków za­le­ża­ło od smaku i in­wen­cji wy­ko­naw­cy, lecz z cza­sem usta­lo­no pe­wien zasób stan­dar­do­wych ozdob­ni­ków i za­sa­dy ich za­pi­su. Ozdob­ni­ki nie zwięk­sza­ją czasu trwa­nia taktu i wy­ko­ny­wa­ne są kosz­tem czasu dźwię­ku, który ozda­bia­ją, lub dźwię­ku po­prze­dza­ją­ce­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈzdɔbʲɲik, AS: ozdobʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdoba ż., zdobienie n., ozdobienie n.

:: zdrobn. ozdóbka ż.

 czas. ozdabiać ndk., zdobić ndk., ozdobić dk.

 przym. ozdobny, zdobniczy

 przysł. ozdobnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ornament

 (1.3) fiorytura

Wiktionary


ozdobnikowy

przy­miot­nik od: ozdob­nik


SJP.pl


ozdobność

ozdob­ny cha­rak­ter cze­goś; de­ko­ra­cyj­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ozdob­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdoba ż., ozdobienie n.

 czas. ozdobić dk., ozdabiać ndk.

 przym. ozdobny

 przysł. ozdobnie

Wiktionary


ozdobny

1. po­sia­da­ją­cy ozdo­by;
2. o wy­mo­wie, stylu: ob­fi­tu­ją­cy w prze­no­śnie zwro­ty re­to­rycz­ne;
3. bę­dą­cy ozdo­bą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy ozdo­bę; o ce­chach wła­ści­wych ozdo­bie

 (1.2) o wy­mo­wie, stylu: ob­fi­tu­ją­cy w prze­no­śnie, zwro­ty re­to­rycz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to ozdob­ny ogró­dek, w któ­rym ho­do­wa­no alo­e­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈzdɔbnɨ, AS: ozdobny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdoba ż., ozdóbka ż., zdobienie n., zdobnictwo n., ozdobność ż., ozdobnik m.

 czas. ozdabiać ndk., ozdobić dk., zdobić ndk., przyozdobić dk., przyozdabiać ndk.

 przym. zdobniczy, zdobny

 przysł. ozdobnie, zdobniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekoracyjny, ornamentowy, zdobny

 (1.2) barokowy, kwiecisty, napuszony, pompatyczny

Wiktionary


ozdrowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­wrót do zdro­wia, zwal­cze­nie cho­ro­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozdrowieniec m., zdrowie n.

 czas. ozdrowieć dk., zdrowieć ndk.

 przysł. zdrowo

Wiktionary


ozdrowieniec

osoba po­wra­ca­ją­ca do zdro­wia; uz­dro­wie­niec, re­kon­wa­le­scent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. książk. osoba, która wraca do zdro­wia po ja­kiejś cho­ro­bie

Wiktionary

Oz­dro­wie­niec – osoba, u któ­rej ustą­pi­ły ob­ja­wy cho­ro­by za­kaź­nej.

Zgod­nie z Usta­wą o za­po­bie­ga­niu oraz zwal­cza­niu za­ka­żeń i cho­rób za­kaź­nych u ludzi z dnia 5 grud­nia 2008 okre­śle­nie "oz­dro­wie­niec" za­re­zer­wo­wa­ne jest dla osoby, u któ­rej ustą­pi­ły ob­ja­wy cho­ro­by za­kaź­nej. W ję­zy­ku po­tocz­nym, jak rów­nież we­dług Słow­ni­ka Ję­zy­ka Pol­skie­go, mia­nem oz­dro­wień­ca okre­śla się każdą nie­daw­no cho­ru­ją­cą osobę czy re­kon­wa­le­scen­tów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: ozdrovʹi ̯ė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrowie n., zdrówko n., zdrowienie n., ozdrowienie n., wyzdrowienie n.

 czas. zdrowieć ndk., ozdrowieć dk., wyzdrowieć dk.

 przym. zdrowy, ozdrowieńczy

 przysł. zdrowo, niezdrowo

 wykrz. zdrówko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rekonwalescent

Wiktionary


ozdrowieńczy

uz­dro­wień­czy;
1. od­no­szą­cy się do oz­dro­wień­ca, osoby po­wra­ca­ją­cej do zdro­wia po dłu­giej cho­ro­bie; re­kon­wa­le­scen­cyj­ny;
2. w prze­no­śni: taki, który nie­sie po­pra­wę; uz­dra­wia­ją­cy


SJP.pl


oze

skrót od: od­na­wial­ne źró­dła ener­gii


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = od­na­wial­ne źró­dło ener­gii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oze – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Park Na­ro­do­wy Oze – park na­ro­do­wy Ja­po­nii
  • (7358) Oze – pla­ne­to­i­da z grupy Amora
  • OZE – skró­to­wiec od nazwy od­na­wial­ne źró­dła ener­gii
  • Oze – pięć­dzie­sią­ty siód­my duch Go­e­cji

Wikipedia


ozeasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

 (1.2) bibl. Księ­ga Oze­a­sza;

Wiktionary

Oze­asz ( ‏הוֹשֵׁעַ‎, „Oszua” skrót od "Je­ho­szua", "Ho­szea", które zna­czy: "Jahwe jest zba­wie­niem") – pro­rok Sta­re­go Te­sta­men­tu, znany z księ­gi Oze­a­sza; syn Be­e­rie­go. Jest jed­nym z dwu­na­stu pro­ro­ków Bi­blii, zna­nych jako tzw. pro­ro­cy mniej­si. We­dług Tal­mu­du był naj­więk­szym pro­ro­kiem swo­je­go po­ko­le­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz Oze­a­szo­wi, by za­brał lor­net­kę.

 (1.1) Spraw­dzi­my, ile razy ten cza­sow­nik po­ja­wia się u Oze­a­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hoser m./ż.

:: zdrobn. Ozeaszek m.

 przym. Ozeaszowy

Wiktionary


ozeaszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Oze­asz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ozeasz m.

Wiktionary


ozeaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Oze­a­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Oze­a­szo­wym na­u­cza­niu za­u­wa­żyć można wpły­wy wcze­śniej­szych pro­ro­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ozeasz mos.

Wiktionary


ozeki

mistrz sumo


SJP.pl


ozempikowy

1. po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla efek­tów sto­so­wa­nia leków na od­chu­dza­nie;
2. → Ozem­pic


SJP.pl

Patrz:

Ozempic

ozena

za­ni­ko­wy, cuch­ną­cy nie­żyt nosa


SJP.pl


ozewrzić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sze­ro­ko ot­wo­rzyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwieranie n., rozwarcie n., rozwartość ż.

 czas. rozwierać ndk., rozewrzeć dk., gwara. ozewrzyć dk., łozewrzyć dk.

 przym. rozwarty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. ozewrzyć, łozewrzyć

Wiktionary


ozewrzyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sze­ro­ko ot­wo­rzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ano kie tak, to nie ma redy, to me jus jedz, ino zeby mi zaś nie było żol długo umie­rać, to se na brzyz­ku sied­nij, oze­wrzyj kute, a jo sko­cem do tobie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwieranie n., rozwarcie n., rozwartość ż.

 czas. rozwierać ndk., rozewrzeć dk., gwara. ozewrzić dk., łozewrzyć dk.

 przym. rozwarty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. ozewrzić, łozewrzyć

Wiktionary


ozi

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = oso­bo­we źró­dło in­for­ma­cji;

Wiktionary


oziasz

imię mę­skie


SJP.pl


oziewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


ozimczanin

miesz­ka­niec Ozim­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


ozimczanka

miesz­kan­ka Ozim­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


ozimecki

przy­miot­nik od: Ozi­mek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ozim­kiem, do­ty­czą­cy Ozim­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ozimek mrz.

Wiktionary


ozimek

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Ozi­mek (niem. "Ma­la­pa­ne") – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ozi­mek.

Ozi­mek po­ło­żo­ny jest nad rzeką Małą Pan­wią (prawy do­pływ Odry), na Rów­ni­nie Opol­skiej, na po­gra­ni­czu Ni­zi­ny i Wy­ży­ny Ślą­skiej, na Gór­nym Ślą­sku, w od­le­gło­ści 10 km od kom­plek­su je­zior tu­raw­skich. Roz­cią­ga się po­mię­dzy drogą kra­jo­wą nr 46 a linią ko­le­jo­wą nr 144.

Wikipedia


ozimina

zboże ozime (czyli po­cho­dzą­ce z je­sien­ne­go siewu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. zboże wy­sie­wa­ne je­sie­nią

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­śli­ny ozime – upraw­ne ro­śli­ny jed­no­rocz­ne
  • Ozi­mi­na – po­wieść Wac­ła­wa Be­ren­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pola okry­wa­ły się już ciem­nosz­ma­rag­do­wym pu­chem ozi­min, do­by­wa­ją­cych się cie­niut­ki­mi źdźbła­mi, co jak mgła przy­sła­nia­ły za­go­ny z lekka wy­gię­te, po­dob­ne do rąk dłu­gich, opla­ta­ją­cych w mi­łos­nym uści­sku pierś ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʑĩˈmʲĩna, AS: oźĩmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zima ż.

 przym. ozimy, oziminny, zimowy

 przysł. zimą, zimowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zboże ozime, pszenica ozima

Wiktionary


oziminny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. i gwara. przym. od: ozi­mi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­siew ozi­min­ny żytem i psze­ni­cą wczas za­cząć po­trze­ba, (…) pil­nie po­spie­sza­jąc, aby się za cie­pła zboże na zimę za­ko­rze­ni­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozimina ż.

 przym. ozimy

Wiktionary


oziminy

zboże ozime (czyli po­cho­dzą­ce z je­sien­ne­go siewu)


SJP.pl


ozimość

zdol­ność ro­śli­ny do przetr­wa­nia okre­su zi­mo­we­go (po za­sia­niu je­sie­nią)


SJP.pl


ozimy

siany na je­sień, po­trze­bu­ją­cy do roz­wo­ju ni­skich tem­pe­ra­tur


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. przez­na­czo­ny do je­sien­ne­go siewu, po­cho­dzą­cy z je­sien­ne­go siewu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʑĩmɨ, AS: oźĩmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozimina ż., zima ż.

 przym. zimowy, oziminny

 przysł. zimą, zimowo

Wiktionary


ozimówka

1. śmiet­ka ozi­mów­ka - owad z ro­dzi­ny śmiet­ko­wa­tych, groź­ny szkod­nik zbóż;
2. rol­ni­ca ozi­mów­ka - ga­tu­nek rol­ni­cy wy­stę­pu­ją­cy w Pol­sce


SJP.pl


oziorsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, w Rosji;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto zam­knię­te w ro­syj­skim ob­wo­dzie cze­la­biń­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oziorsk – mia­sto w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim w Rosji
  • Oziorsk – mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

 przym. oziorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Darkiejmy

Wiktionary


oziorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ozior­skiem, do­ty­czą­cy Ozior­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oziorsk mrz.

Wiktionary


oziębiacz

urzą­dze­nie chłod­ni­cze; chłod­nik


SJP.pl


oziębialnictwo

chłod­nict­wo


SJP.pl


oziębiarka

ma­szy­na słu­żą­ca do ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tu­ry i do wyt­wa­rza­nia sztucz­ne­go lodu


SJP.pl


oziębiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ozię­bić)

 (1.1) ob­ni­żać tem­pe­ra­tu­rę

 (1.2) przen. spra­wiać, że re­la­cje lub uczu­cia stają się chłod­ne, mniej ser­decz­ne

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ozię­biać się (dk. ozię­bić się)

 (2.1) sta­wać się zim­niej­szym

 (2.2) przen. sta­wać się mniej ser­decz­nym; tra­cić bli­skość emo­cjo­nal­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oziębianie n., oziębienie n., oziębłość ż.

 przysł. ozięble

 przym. oziębły

Wiktionary


oziębienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ozię­bić.

 (1.2) fiz. spa­dek tem­pe­ra­tu­ry

 (1.3) me­te­o­rol. zep­su­cie się po­go­dy

 (1.4) osła­bie­nie re­la­cji mię­dzy oso­ba­mi lub in­sty­tu­cja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W wa­run­kach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pro­ces ozię­bie­nia po­śmiert­ne­go trwa zwy­kle 16-20 go­dzin.

 (1.3) W po­ło­wie wrze­śnia na­stą­pi­ło ozię­bie­nie i wła­ści­cie­le za­czę­li grzać.

 (1.4) Jakie skut­ki po­cią­gnę­ło za sobą ozię­bie­nie sto­sun­ków po­mię­dzy obu kra­ja­mi?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oziębić dk., oziębiać ndk.

 przym. oziębły

 przysł. ozięble

 rzecz. oziębiacz mrz., oziębialnictwo n., oziębialnik mrz., oziębianie n., oziębiarka ż., oziębłość ż.

Wiktionary


oziębić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ozię­biać)

 (1.1) ob­ni­żyć tem­pe­ra­tu­rę

 (1.2) przen. spra­wić, że re­la­cje lub uczu­cia stają się chłod­ne, mniej ser­decz­ne

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ozię­bić się (ndk. ozię­biać się)

 (2.1) stać się zim­niej­szym

 (2.2) przen. stać się mniej ser­decz­nym; stra­cić bli­skość emo­cjo­nal­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oziębienie n., oziębłość ż.

 przysł. ozięble

 przym. oziębły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochłodzić, schłodzić

 (1.2) ochłodzić, osłabić, zniechęcić

Wiktionary


ozięble

przy­słó­wek

 (1.1) chłod­no, bez uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bur­mistrz za­wsze trak­to­wał nas ozię­ble.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oziębienie n., oziębłość ż.

 czas. oziębić dk., oziębiać ndk.

 przym. oziębły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oschle

Wiktionary


ozięblej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ozię­ble


SJP.pl


ozięblejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ozię­bły


SJP.pl


oziębnąć

ozię­bić się;
1. stać się zim­niej­szym;
2. stać się obo­jęt­nym, mniej przy­jaz­nym


SJP.pl


oziębłość

1. dy­stans wobec kogoś lub cze­goś, brak emo­cjo­nal­nej więzi; os­chłość, obo­jęt­ność, chłód;
2. ozię­błość płcio­wa - za­bu­rze­nie wy­stę­pu­ją­ce głów­nie u ko­biet po­le­ga­ją­ce na nie­zdol­no­ści do prze­ży­wa­nia or­gaz­mu; anor­gaz­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­bo­jęt­nie­nie, os­chłość, brak ży­wszych uczuć

 (1.2) seks. osła­bie­nie po­pę­du płcio­we­go, hi­po­li­bi­de­mia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z głów­nych przesz­kód do osią­gnię­cia świę­to­ści jest ozię­błość du­cho­wa. Jak mo­że­my okre­ślić czło­wie­ka ozię­błe­go? Ozię­bły jest taki czło­wiek, który chciał­by słu­żyć Bogu, ale pod wa­run­kiem, że nic go to nie bę­dzie kosz­to­wa­ło (…).

 (1.2) Po­wo­dem ich roz­wo­du była ozię­błość męża.

 (1.2) Wśród czte­rech ty­się­cy ko­biet w gru­pie czter­dzie­sto-, pięć­dzie­się­cio­let­nich, które za­czę­ły współ­żyć w dwu­dzie­stym ósmym — trzy­dzie­stym roku życia, stwier­dzi­łam w sześć­dzie­się­ciu ośmiu pro­cen­tach ozię­błość sek­su­al­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʑɛ̃mbwɔɕt͡ɕ, AS: oźẽmbu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oziębienie n.

 czas. oziębić dk., oziębiać ndk.

 przym. oziębły

 przysł. ozięble

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewrażliwość

 (1.2) hipolibidemia

Wiktionary


oziębły

po­zba­wio­ny ży­wszych uczuć, od­no­szą­cy się z re­zer­wą do kogoś lub cze­goś, np. ozię­błe sto­sun­ki, ozię­bły ton; chłod­ny, obo­jęt­ny, os­chły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się z re­zer­wą

 (1.2) seks. chłod­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Moja Kasia jest coś ostat­nio zbyt ozię­bła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oziębienie n., oziębłość ż.

 czas. oziębić dk., oziębiać ndk.

 przysł. ozięble

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezuczuciowy, niewrażliwy, obojętny, oschły, szorstki

Wiktionary


ozjasz

imię mę­skie


SJP.pl


ozma

1. księż­nicz­ka Ozma - po­stać z se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go "W kra­i­nie czar­nok­sięż­ni­ka Oza";
2. pro­jekt Ozma - pio­nier­ski ek­spe­ry­ment SETI z 1960 roku, który miał na celu zna­le­zie­nie śla­dów ob­cych w od­le­głych sy­ste­mach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­jekt Ozma – pio­nier­ski ek­spe­ry­ment SETI
  • Ozma – album Mel­vins
  • Ozma – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • DJ Ozma – ja­poń­ski DJ i muzyk

Wikipedia


ozn

skrót od:
1. Obóz Zjed­no­cze­nia Na­ro­do­we­go - or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1937-39; Ozon;
2. Okrę­go­wy Zwią­zek Nar­ciar­ski


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = osoba z nie­peł­no­spraw­no­ścią

Wiktionary


ozn-owiec

czło­nek OZN-u (Ozonu, Obozu Zjed­no­cze­nia Na­ro­do­we­go); ozo­no­wiec


SJP.pl


oznaczalność

w ana­li­zie che­micz­nej: moż­li­wość oz­na­cze­nia daną me­to­dą ana­li­tycz­ną okre­ślo­ne­go skład­ni­ka w ba­da­nym ma­te­ria­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. najm­niej­sze stę­że­nie lub ilość skład­ni­ka w prób­ce, przy któ­rym można oz­na­czyć ten skład­nik daną me­to­dą

Wiktionary


oznaczalny

moż­li­wy do oz­na­cze­nia


SJP.pl


oznaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oz­na­czać.

 (1.2) nauk. czyn­ność la­bo­ra­to­ryj­na pro­wa­dzą­ca do okre­śle­nia pa­ra­me­trów da­ne­go pre­pa­ra­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oz­na­cza­nie – w bio­lo­gii, okre­śla­nie nazwy tak­so­nu
  • oz­na­cza­nie – w che­mii, ilo­ścio­we okre­śla­nie za­war­to­ści skład­ni­ków rozt­wo­ru, mie­sza­ni­ny gazów czy ciała sta­łe­go
  • oz­na­cza­nie – w lo­gi­ce, re­la­cja mię­dzy nazwą a jej de­sy­gna­tem; także ja­ka­kol­wiek re­la­cja mię­dzy zna­kiem a tym, do czego znak ten się od­no­si („od­no­sze­nie się”)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śred­ni­ka używa się w niek­tó­rych ję­zy­kach pro­gra­mo­wa­nia do oz­na­cza­nia za­koń­cze­nia po­szcze­gól­nych in­struk­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔznaˈt͡ʃãɲɛ, AS: označãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oznaczać

 rzecz. oznaka ż.

Wiktionary


oznaczać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ra­żać okre­ślo­ną treść

 (1.2) być oz­na­ką

 (1.3) zna­ko­wać, wy­róż­niać, robić znak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­krzy­knik albo tru­pia czasz­ka oz­na­cza­ją nie­bez­pie­czeń­stwo.

 (1.2) Woda na Mar­sie oz­na­cza, że może ist­nieć tam życie.

 (1.2) Brak biał­ka w moczu nie oz­na­cza, że go w ogóle nie wy­da­la­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔzˈnat͡ʃat͡ɕ, AS: označać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odznaka ż., znaczek mrz., znakownik mrz., oznaka ż., oznaczanie n., znak, znaczenie

 czas. znaczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znaczyć

 (1.2) wskazywać, świadczyć

 (1.3) znaczyć, znakować, znamionować, cechować

Wiktionary


oznaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oz­na­czyć.

 (1.2) ety­kiet­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odznaka ż., oznaka ż.

 przym. znakowy

Wiktionary


oznacznik

umow­ne oz­na­cze­nie cze­goś; sym­bol licz­bo­wy lub li­te­ro­wy


SJP.pl


oznaczoność

daw­niej: wy­ra­zi­stość, kon­kret­ność, jed­noz­nacz­ność


SJP.pl


oznaczony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) mat. o ukła­dach rów­nań: taki, któ­re­go roz­wią­za­niem jest do­kład­nie jedna para liczb;

Wiktionary


oznaczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. oz­na­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|oz­na­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary kocur do­kład­nie oz­na­czył swoje te­ry­to­rium mo­czem.

 (1.1) Ga­jo­wy oz­na­czył farbą drze­wa do wy­cin­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈznat͡ʃɨt͡ɕ, AS: označyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oznaka ż., znakownik mrz., znaczek mrz., odznaka ż.

 przym. znaczący, znakowy

Wiktionary


oznajmiać

in­for­mo­wać o czymś ofi­cjal­nie lub uro­czy­ście; za­wia­da­miać, ko­mu­ni­ko­wać, oś­wiad­czać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oz­naj­mić)

 (1.1) po­da­wać wia­do­mość w spo­sób ofi­cjal­ny, uro­czy­sty lub zde­cy­do­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tekst po­pu­lar­nej pio­sen­ki lu­do­wej niósł się echem po całym dwor­cu, wdzie­ra­jąc się we wszyst­kie ko­le­jo­we za­ka­mar­ki, wnę­trza wa­go­nów i budki za­wia­dow­ców ruchu, oz­naj­mia­jąc ra­do­śnie każ­de­mu pa­sa­że­ro­wi, że odtąd spora grupa mło­dych ludzi nie bę­dzie już miała nic wspól­ne­go z mun­du­rem, bro­nią i re­żi­mem ko­sza­ro­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oznajmianie n., oznajmienie n.

 czas. oznajmić dk., oznajmować ndk.

 przym. oznajmujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) donosić, informować, komunikować, ogłaszać, oświadczać, podawać do wiadomości, składać oświadczenie, daw. oznajmować

Wiktionary


oznajmienie

po­in­for­mo­wać o czymś ofi­cjal­nie lub uro­czy­ście; za­wia­do­mić, za­ko­mu­ni­ko­wać, oś­wiad­czyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oz­naj­mić.

 (1.2) jęz. rów­no­waż­nik zda­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oznajmić, oznajmiać

Wiktionary


oznajmić

po­in­for­mo­wać o czymś ofi­cjal­nie lub uro­czy­ście; za­wia­do­mić, za­ko­mu­ni­ko­wać, oś­wiad­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|oz­naj­miać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około je­de­na­stej, głos trąby oz­naj­mił roz­po­czę­cie wi­do­wi­ska. Suł­tan i Sze­he­re­za­da za­ję­li miej­sce na dy­wa­nie, a resz­ta ze­bra­nych stło­czy­ła się w ja­ski­ni Ala­dy­na (…) Po za­koń­cze­niu pier­wszej bajki, przesz­li jej ak­to­rzy, w uro­czy­stym po­cho­dzie do sali głów­nej i pod­niósł­szy nad głową ra­mio­na, od­da­li suł­ta­no­wi głę­bo­ki sa­la­am. Potem zo­sta­wa­li jako wi­dzo­wie w sali, która się na­peł­nia­ła zwol­na.

 (1.1) – Nie­ste­ty, nie zdał Pan – oz­naj­mił eg­za­mi­na­tor bez­na­mięt­nym gło­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔzˈnajmʲit͡ɕ, AS: oznai ̯mʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oznajmienie n.

 czas. oznajmiać

Wiktionary


oznajmować

daw­niej: oz­naj­miać; dziś żywe tylko w imie­sło­wie współ­czes­nym "oz­naj­mu­ją­cy"


SJP.pl


oznajmujący

daw­niej: oz­naj­miać; dziś żywe tylko w imie­sło­wie współ­czes­nym "oz­naj­mu­ją­cy"


SJP.pl


oznaka

1. to, po czym da się poz­nać jakiś stan lub pro­ces; objaw, prze­jaw, symp­tom, sy­gnał;
2. przed­miot bę­dą­cy sym­bo­lem przy­na­leż­no­ści do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji lub peł­nie­nia ja­kiejś funk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) objaw świad­czą­cy o czymś; dowód, znak cze­goś

 (1.2) przed­miot, który jest sym­bo­lem, zna­kiem cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oz­na­ka – symp­tom; taki przed­miot, że z jego obec­no­ści do­wie­dzieć można się o obec­no­ści in­ne­go przed­mio­tu na pod­sta­wie więzi na­tu­ral­nej
  • oz­na­ka – po­ję­cie zbli­żo­ne do po­ję­cia odz­na­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spóź­nia­nie się nie za­wsze jest oz­na­ką braku sza­cun­ku.

 (1.2) W swo­jej kwa­te­rze dy­rek­tor wło­żył bluzę z oz­na­ka­mi sier­żan­ta ka­na­dyj­skich ko­man­do­sów i czer­wo­ny beret.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔzˈnaka, AS: oznaka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oznaczać ndk., oznaczyć dk., oznakować dk.

 rzecz. oznaczanie n., oznaczenie n., odznaka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejaw, objaw, symptom

Wiktionary


oznakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opa­trze­nie zna­ka­mi

 (1.2) zbiór zna­ków do­ty­czą­cych cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oznakować dk.

 rzecz. znakownik mrz.

 przym. znakowy

Wiktionary


oznakowość

coś, po czym poz­na­je­my jakiś stan lub pro­ces


SJP.pl


oznakowy

taki, po któ­rym można poz­nać jakiś stan lub pro­ces


SJP.pl


oznamować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ogła­szać z am­bo­ny

Wiktionary


ozoja

ga­tu­nek słod­kie­go, aro­ma­tycz­ne­go wina


SJP.pl


ozokeryt

ko­pal­na mie­sza­ni­na sta­łych wę­glo­wo­do­rów, pow­sta­ją­ca w na­stęp­stwie od­ga­zo­wa­nia ropy naf­to­wej; wosk ziem­ny


SJP.pl

Ozo­ke­ryt, daw­niej: wosk ziem­ny – mie­sza­ni­na sta­łych wiel­ko­czą­stecz­ko­wych wę­glo­wo­do­rów, głów­nie "n-" i izo­pa­ra­fi­no­wych. Nazwa zo­sta­ła na­da­na przez w 1833 r.

Wikipedia


ozon

od­mia­na tlenu; gaz o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu i błę­kit­nej bar­wie; silny ut­le­niacz, sto­so­wa­ny do od­ka­ża­nia wody i odś­wie­ża­nia po­wie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. alo­tro­po­wa od­mia­na tlenu o trzech ato­mach;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ozon (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ozon (stgr. "ὄζον" [odzon] – pach­ną­cy), trit­len lub trójt­len (O3) – alo­tro­po­wa od­mia­na tlenu skła­da­ją­ca się z tró­ja­to­mo­wych czą­ste­czek.

Po­sia­da silne włas­no­ści asep­tycz­ne i tok­sycz­ne, w związ­ku z czym sto­so­wa­ny jest przy de­zyn­fek­cji wody. Na­tu­ral­nie gro­ma­dzi się w stra­tos­fe­rze two­rząc war­stwę ozo­no­wą, która po­chła­nia część pro­mie­nio­wa­nia z za­kre­su nad­fio­le­tu o dłu­go­ści fali mię­dzy 200 nm a 300 nm do­cho­dzą­ce­go ze Słoń­ca do Ziemi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔzɔ̃n, AS: ozõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozonowanie n., ozonizacja ż.

 czas. ozonować ndk.

 przym. ozonowy

Wiktionary


ozonator

urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce ozon z tlenu pod wpły­wem mi­kro­wy­ła­do­wań elek­trycz­nych; ozo­ni­za­tor


SJP.pl


ozonek

zwią­zek or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez przy­łą­cze­nie czą­stecz­ki ozonu do pod­wój­ne­go wią­za­nia mię­dzy ato­ma­mi węgla; ozo­nid


SJP.pl


ozonid

zwią­zek or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez przy­łą­cze­nie czą­stecz­ki ozonu do pod­wój­ne­go wią­za­nia mię­dzy ato­ma­mi węgla; ozo­nek


SJP.pl


ozonidy

zwią­zek or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez przy­łą­cze­nie czą­stecz­ki ozonu do pod­wój­ne­go wią­za­nia mię­dzy ato­ma­mi węgla; ozo­nek


SJP.pl


ozonit

hand­lo­wa nazwa środ­ka de­zyn­fe­ku­ją­ce­go i wy­bie­la­ją­ce­go


SJP.pl


ozonizacja

pod­da­wa­nie cze­goś dzia­ła­niu ozonu; ozo­no­wa­nie


SJP.pl


ozonizator

urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce ozon z tlenu pod wpły­wem mi­kro­wy­ła­do­wań elek­trycz­nych; ozo­na­tor


SJP.pl


ozonizowanie

pod­da­wać coś dzia­ła­niu ozonu


SJP.pl


ozonizować

pod­da­wać coś dzia­ła­niu ozonu


SJP.pl


ozonki

zwią­zek or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez przy­łą­cze­nie czą­stecz­ki ozonu do pod­wój­ne­go wią­za­nia mię­dzy ato­ma­mi węgla; ozo­nid


SJP.pl

Ozon­ki – grupa nie­sta­bil­nych, re­ak­tyw­nych związ­ków che­micz­nych pow­sta­ją­cych pod wpły­wem ozonu. Mają wła­ści­wo­ści ut­le­nia­ją­ce i wy­bu­cho­we, roz­kła­da­ją się w obec­no­ści wody.

Wikipedia


ozonoliza

me­to­da okre­śla­nia miej­sca pod­wój­ne­go wią­za­nia w al­ke­nach


SJP.pl

Ozo­no­li­za – tech­ni­ka ana­li­tycz­na usta­la­nia struk­tu­ry che­micz­nej wę­glo­wo­do­ro­wej czę­ści or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych opie­ra­ją­ca się na re­ak­cji che­micz­nej ozonu z tymi związ­ka­mi i jed­no­cze­śnie nazwa samej re­ak­cji.

Ana­li­za pro­duk­tów hy­dro­li­zy two­rzą­cych się ozon­ków umoż­li­wia okre­śle­nie niek­tó­rych aspek­tów bu­do­wy or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych. Mię­dzy in­ny­mi można tą me­to­dą okre­ślić miej­sce wy­stę­po­wa­nia wią­za­nia pod­wój­ne­go w al­ke­nach:

Wikipedia


ozonosfera

war­stwa at­mos­fe­ry ziem­skiej na wy­so­ko­ści od 10 do 50 km nad po­wierzch­nią Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war­stwa zwięk­szo­nej kon­cen­tra­cji ozonu w stra­tos­fe­rze Ziemi;

Wiktionary

Ozo­nos­fe­ra (war­stwa ozo­no­wa, po­wło­ka ozo­no­wa) – war­stwa zwięk­szo­nej kon­cen­tra­cji ozonu w stra­tos­fe­rze. Za ob­szar jej wy­stę­po­wa­nia przyj­mu­je się wy­so­ko­ści 10–50 lub 20–40 km nad po­zio­mem morza. Naj­wyż­sze stę­że­nie ozonu wy­stę­pu­je na wy­so­ko­ści około 32 km nad po­wierzch­nią Ziemi. Na tej wy­so­ko­ści stę­że­nie ozonu może wy­no­sić nawet 15 czę­ści na mi­lion (0,0015%).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ozo­nos­fe­ra jest war­stwą ochron­ną bar­dzo ważną dla życia na Ziemi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warstwa ozonowa, powłoka ozonowa

Wiktionary


ozonosferyczny

→ ozo­nos­fe­ra


SJP.pl

Patrz:

ozonosfera

ozonoterapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. te­ra­pia ozo­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈzɔ̃nɔtɛˈrapʲja, AS: ozõnoterapʹi ̯a

Wiktionary


ozonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ozo­no­wać.

Wiktionary

Ozo­no­wa­nie – tech­no­lo­gia oczy­szcza­nia i de­zyn­fek­cji z wy­ko­rzy­sta­niem ozonu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔzɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ozõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ozonować

 rzecz. ozon m.

 przym. ozonowy

Wiktionary


ozonować

de­zyn­fe­ko­wać wodę przy uży­ciu ozonu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) chem. pod­da­wać coś dzia­ła­niu ozonu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔzɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ozõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozon m., ozonowanie n., ozonizacja ż.

 przym. ozonowy

Wiktionary


ozonowiec

czło­nek Ozonu (OZN-u, Obozu Zjed­no­cze­nia Na­ro­do­we­go); OZN-owiec


SJP.pl


ozonowski

do­ty­czą­cy Ozonu (OZN-u); OZN-owski


SJP.pl


ozonowy

do­ty­czą­cy ozonu, wy­ko­ny­wa­ny przy uży­ciu ozonu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ozo­nem, wy­ko­rzy­stu­ją­cy ozon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔzɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ozõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ozon m., ozonowanie n.

 czas. ozonować

Wiktionary


ozorek

1. ję­zy­czek, ję­zo­rek;
2. po­tra­wa z ję­zy­ka byd­lę­ce­go;
3. ga­tu­nek grzy­ba pa­so­ży­tu­ją­ce­go na dę­bach


SJP.pl


ozorka

1. ję­zy­czek, ję­zo­rek;
2. po­tra­wa z ję­zy­ka byd­lę­ce­go;
3. ga­tu­nek grzy­ba pa­so­ży­tu­ją­ce­go na dę­bach


SJP.pl


ozorkowianin

miesz­ka­niec Ozor­ko­wa


SJP.pl


ozorkowianka

miesz­kan­ka Ozor­ko­wa


SJP.pl


ozorkowski

przy­miot­nik od: Ozor­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ozor­ko­wem, do­ty­czą­cy Ozor­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ozorków mrz.

Wiktionary


ozorków

1. ję­zy­czek, ję­zo­rek;
2. po­tra­wa z ję­zy­ka byd­lę­ce­go;
3. ga­tu­nek grzy­ba pa­so­ży­tu­ją­ce­go na dę­bach


SJP.pl

Ozor­ków – mia­sto nad rzeką Bzurą, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim. Mia­sto znaj­du­je się 20 km na pół­noc od Łodzi. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do tzw. „ma­łe­go” wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2023 r. mia­sto miało 18 064 miesz­kań­ców.

Wikipedia


ozornica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gw-pl|Ty­ko­cin. ko­bie­ta ga­dat­li­wa, wy­ga­da­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Zarno wszyć­ko do­ku­ment­nie rze­knę, z czego się po­ka­że la prześ­wiet­ne­go sądu i la zgro­ma­dzo­ne­go na­ro­du, co je­stem nie­wi­no­wa­ty a Do­mi­ni­ko­wa cygan jest baba, ple­ciuch i ozor­ni­ca za­po­wie­trzo­na!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jęzornica, jęzorzysta

Wiktionary


ozorowice

Ozo­ro­wi­ce (niem. "Spons­berg") – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała. Na pół­noc od miej­sco­wo­ści roz­cią­ga­ją się Wil­czyń­skie Lasy.

Wikipedia


ozorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


ozorowy

przy­miot­nik od: ozór


SJP.pl


ozotypia

za­byt­ko­wa me­to­da fo­to­gra­ficz­na, sto­so­wa­na do po­wie­la­nia ry­sun­ków


SJP.pl


ozowy

→ oz


SJP.pl

Patrz:

oz

ozurgecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ozur­ge­ti, do­ty­czą­cy Ozur­ge­ti

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ozurgeti n.

Wiktionary


ozurgeti

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­niej Gruz­ji, sto­li­ca re­gio­nu Guria;

Wiktionary

Ozur­ge­ti ( ოზურგეთი) – mia­sto w za­chod­niej Gruz­ji, sto­li­ca re­gio­nu Guria, sie­dzi­ba gminy Ozur­ge­ti.

Prawa miej­skie po­sia­da od 1840 roku. W la­tach 1934–1989 ofi­cjal­na nazwa mia­sta brzmia­ła Ma­cha­ra­dze, na cześć Fi­li­pe Ma­cha­ra­dze, gru­ziń­skie­go dzia­ła­cza ko­mu­ni­stycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ozurgecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Macharadze (1934-1989)

Wiktionary


ozusować

na­ło­żyć na pra­co­daw­cę obo­wią­zek pła­ce­nia skła­dek ZUS za pra­cow­ni­ka


SJP.pl


ozusowywać

na­kła­dać na pra­co­daw­cę obo­wią­zek pła­ce­nia skła­dek ZUS za pra­cow­ni­ka


SJP.pl


ozuwać

1. wkła­dać, na­kła­dać obu­wie; wzu­wać, obu­wać;
2. rzad­ko o bucie: ubie­rać, osła­niać nogę


SJP.pl


ozuć

daw­niej: wło­żyć, na­ło­żyć obu­wie; wzuć, obuć


SJP.pl


ozwany

taki, który się ozwał


SJP.pl


ozwać

prze­sta­rza­łe: ozwać się -
a) zwró­cić się bez­poś­red­nio do kogoś, za­brać głos;
b) o zwie­rzę­tach: wydać głos;
c) dać się sły­szeć, roz­lec się


SJP.pl


ozyrys

w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: bóg zaś­wia­tów i sę­dzia zmar­łych, mąż i brat Izydy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­te­gip. sta­ro­e­gip­ski bóg śmier­ci i odro­dzo­ne­go życia, wiel­ki sę­dzia zmar­łych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­ta spoza Ukła­du Sło­necz­ne­go;

Wiktionary

Ozy­rys (/oʊˈsaɪrɪs/, z egip­skie­go wsjr) – w mi­to­lo­gii egip­skiej bóg śmier­ci i odro­dzo­ne­go życia, Wiel­ki Sę­dzia zmar­łych. Syn bo­gi­ni Nut i boga Geba, brat Seta, Izydy i Nef­ty­dy. Po­ślu­bił Izydę, był wład­cą ziemi, po­dzie­mi i kra­i­ny umar­łych (Pola Jaru). Miał dwóch synów: Anu­bi­sa z Nef­ty­dą i Ho­ru­sa z Izydą. Głów­ny oś­ro­dek kultu: Aby­dos i Bu­si­ris.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈzɨrɨs, AS: ozyrys

Wiktionary


ozywać

prze­sta­rza­le: zwra­cać się bez­poś­red­nio do kogoś, za­bie­rać głos


SJP.pl


ozór

język (zwła­szcza zwie­rzę­cia); jęzor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. mięso z ję­zy­ka zwie­rzę­cia

 (1.2) pot. przen. język czło­wie­ka

 (1.3) kulin. od­po­wied­nio przy­rzą­dzo­ny ozór (1.1) byd­lę­cy

Wiktionary

Ozór – po­ję­cie z za­kre­su tech­no­lo­gii żyw­no­ści, oz­na­cza­ją­ce język zwie­rzę­cy jako ele­ment po­dro­bów. Razem z wszyst­ki­mi po­dro­ba­mi za­li­cza­ny jest do ubocz­nych ar­ty­ku­łów po­u­bo­jo­wych. Nazwą tą okre­śla się także dania przy­rzą­dzo­ne z ję­zy­ków zwie­rzę­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie lubię tej Ma­ryś­ki, na mój widok za­wsze wy­wa­la ozór.

 (1.3) Na dru­gie danie po­da­no ozór w ga­la­re­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔzur, AS: ozur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ozorek m.

 przym. ozorkowy

Wiktionary


ozębna

una­czy­nio­na i uner­wio­na tkan­ka łącz­na ota­cza­ją­ca ko­rzeń zęba; wiąże go ze ścia­ną zę­bo­do­łu, two­rzy wię­za­dła zęba


SJP.pl

Ozęb­na, wię­za­dło przy­zęb­ne (łac. "pe­rio­don­tium"), des­mo­dont (tj. wię­za­dło przy­zę­bia) – tkan­ka wy­peł­nia­ją­ca prze­strzeń mię­dzy ce­men­tem ko­rze­nio­wym a ko­ścią wy­rost­ka zę­bo­do­ło­we­go, łą­czą­ca jed­no­cze­śnie obie struk­tu­ry.

Zbu­do­wa­na jest z dwóch typów tkan­ki łącz­nej: włó­kni­stej (o ukła­dzie re­gu­lar­nym) oraz wiot­kiej (bo­ga­tej w ko­mór­ki, na­czy­nia i nerwy).

Wikipedia


ozębnowy

→ ozęb­na


SJP.pl

Patrz:

ozębna

oćczyc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. dzie­dzic

Wiktionary


oćczym

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. oj­czym da­ta­def|1424}}

Wiktionary


oćma

prze­sta­rza­łe: mrok, ciem­ność; ćma


SJP.pl


oćmiewać

prze­sta­rza­łe: czy­nić coś ciem­nym, mrocz­nym; przy­ciem­niać


SJP.pl


oćmić

daw­niej: uczy­nić coś ciem­nym, mrocz­nym; przy­ciem­nić, poć­mić


SJP.pl


oćpany

gwa­ro­wo: taki, który się oćpał (zjadł za dużo, ob­jadł się)


SJP.pl


oćpać

oćpać się - po­spo­li­cie, gwa­ro­wo: zjeść za dużo, ob­jeść się


SJP.pl


oćwiczać

bić mocno batem, rózgą itp.


SJP.pl


oćwiczyć

zbić mocno batem, rózgą itp.; wy­chło­stać, wys­ma­gać


SJP.pl


oładek

re­gio­nal­nie o małym plac­ku z mąki lub tar­tych kar­to­fli, sma­żo­nym na tłu­szczu; oład­ka, ołat­ka


SJP.pl


oładka

re­gio­nal­nie o małym plac­ku z mąki lub tar­tych kar­to­fli, sma­żo­nym na tłu­szczu; oła­dek, ołat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pla­cu­szek z tar­tych ziem­nia­ków i mąki, ra­cu­szek

 (1.2) kulin. sma­żo­ny pla­cek droż­dżo­wy z mąki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: oła­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dru­gie danie po­da­no kot­le­ty z oład­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈwatka, AS: ou̯atka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) placuszek, racuszek, białystok|oładek., reg. oładzie lm.

Wiktionary


ołatka

re­gio­nal­nie o małym plac­ku z mąki lub tar­tych kar­to­fli, sma­żo­nym na tłu­szczu; oła­dek, oład­ka


SJP.pl


oława

1. mia­sto w Pol­sce;
2. gmina wiej­ska w Pol­sce;
3. mia­sto na Lit­wie;
4. rzeka na Ślą­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, do­pływ Odry;

 (1.2) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim;

 (1.3) geogr. mia­sto na Lit­wie;

Wiktionary

Oława ( Ola­via, Ohlau, Olava) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w aglo­me­ra­cji wroc­ław­skiej, sie­dzi­ba po­wia­tu oław­skie­go oraz gminy wiej­skiej Oława. Mia­sto leży nad rze­ka­mi Oławą, po­tocz­nie zwaną Oław­ką i Odrą, 27 km na po­łud­nio­wy wschód od Wroc­ła­wia. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. Oława li­czy­ła 33 153 miesz­kań­ców (133. miej­sce w kraju). Po­wierzch­nia wy­no­si 27,36 km² (206. miej­sce w kraju), na­to­miast gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si 1211,7 osób/1 km² (15. miej­sce w wo­je­wództ­wie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pły­nąc Oławą wi­dzie­li­śmy z ka­ja­ka wilki.

 (1.2) Śred­ni prze­pływ wy­no­si w Oła­wie 3,43 m³/s.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oławianin mos., oławianka ż.

 przym. oławski

Wiktionary


oławianin

miesz­ka­niec Oławy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Oławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔwaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: ou̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oława ż.

:: fż. oławianka ż.

 przym. oławski

Wiktionary


oławianka

miesz­kan­ka Oławy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Oławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔwaˈvʲjãnka, AS: ou̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oława ż.

:: fm. oławianin m.

 przym. oławski

Wiktionary


oławski

przy­miot­nik od: Oława


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Oława

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈwafsʲci, AS: ou̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oława, oławianin, oławianka

Wiktionary


ołberiba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. obe­ri­ba.

Wiktionary


ołdak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ołdak – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Ja­nusz Ołdak – pol­ski bok­ser
  • Ste­fan Ołdak – pol­ski in­ży­nier
  • Zofia Ołdak – pol­ska re­ży­ser­ka, ani­ma­tor­ka i ope­ra­tor­ka fil­mo­wa

Wikipedia


ołdakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Oł­da­kow­ski (ur. 1955) – pol­ski po­li­tyk i in­ży­nier
  • Jan Oł­da­kow­ski (ur. 1972) – pol­ski urzęd­nik, po­li­tyk, me­ne­dżer kul­tu­ry i mu­ze­al­nik
  • Jerzy Oł­da­kow­ski (1883–?) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ka­zi­mierz Oł­da­kow­ski (1878–1940) – pol­ski in­ży­nier tech­no­log
  • Marek Oł­da­kow­ski (1936–2012) – pol­ski pi­sarz, pu­bli­cy­sta i dzien­ni­karz
  • Ma­riusz Oł­da­kow­ski (1920–2005) – ofi­cer Pol­skiej Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • Mel­chior Oł­da­kow­ski (ok. 1767–1838) – sę­dzia ziem­ski biel­ski, poseł, mar­sza­łek szlach­ty
  • Sta­ni­sław Mi­chał Oł­da­kow­ski (XVII w.) – miecz­nik dro­hic­ki

Wikipedia


ołdrzychowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Oł­drzy­cho­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Oł­drzy­cho­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ołdrzychowice nmos.

Wiktionary


ołeksij

ukra­iń­skie imię mę­skie


SJP.pl


ołgać

oszu­kać kogoś


SJP.pl


ołgiwać

prze­sta­rza­le: okła­my­wać


SJP.pl


ołomuniec

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

Wiktionary

Oło­mu­niec (cz., Olmütz, ha­nac­ki "Olo­móc" albo "Ho­lo­móc", Ebu­rum albo Olo­mu­cium) – mia­sto sta­tu­tar­ne na Mo­ra­wach we wschod­niej czę­ści Czech, na Ob­ni­że­niu Gór­no­mo­raw­skim, u uj­ścia Młyń­skie­go Po­to­ku i By­strzy­cy do Mo­ra­wy. Jest sto­li­cą kraju oło­mu­niec­kie­go, po­wia­tu Oło­mu­niec, a także ar­chi­die­cez­ji Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go i Cze­cho­sło­wac­kie­go Ko­ścio­ła Hu­syc­kie­go oraz epar­chii Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go Czech i Sło­wa­cji. Sta­no­wi hi­sto­rycz­ną sto­li­cę Moraw i jest głów­nym mia­stem re­gio­nu et­no­gra­ficz­ne­go Haná.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­je­cha­ło kilku fi­la­te­li­stów z Oło­muń­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔwɔ̃ˈmũɲɛt͡s, AS: ou̯õmũńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołomuńczanin mos., ołomuńczanka ż.

 przym. ołomuniecki

Wiktionary


ołomuniecki

przy­miot­nik od: Oło­mu­niec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do cze­skie­go mia­sta Oło­mu­niec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wia­do­mo, co za­pro­wa­dzi­ło Arona Ga­je­ra - jak wów­czas ma­wia­no - przed krat­ki są­do­we i w kon­sek­wen­cji do oło­mu­niec­kie­go kry­mi­na­łu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ołomuniec mrz.

Wiktionary


ołoniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, na te­re­nie Re­pu­bli­ki Ka­re­lii;

Wiktionary

Oło­niec (ros. Олонец, ka­rel­ski "Anus" lub "Anuk­sen­lin­nu", fiń. "Aunus") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, na te­re­nie wcho­dzą­cej w skład tego pań­stwa Re­pu­bli­ki Ka­re­lii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ołoniecki

Wiktionary


ołoniecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ołoń­cem, do­ty­czą­cy Ołoń­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ołoniec mrz.

Wiktionary


ołowian

sól kwasu oło­wia­ne­go; oło­win


SJP.pl


ołowianka

oło­wia­ny cię­ża­rek za­wie­szo­ny na lince, do mie­rze­nia głę­bo­ko­ści wody; sonda


SJP.pl

Oło­wian­ka (niem. "Ble­i­hof") – wyspa w Gdań­sku na rzece Mo­tła­wie i Ka­na­le na Stęp­ce, po­ło­żo­na w dziel­ni­cy Śród­mie­ście.

Wikipedia


ołowianoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu oło­wia­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru nie­bie­skie­go o od­cie­niu oło­wia­nym

Wiktionary


ołowianoszary

szary o od­cie­niu oło­wia­nym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru sza­re­go o od­cie­niu oło­wia­nym

Wiktionary


ołowiany

1. zro­bio­ny z oło­wiu
2. ma­ją­cy kolor oło­wiu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z oło­wiu, zwią­za­ny z oło­wiem, do­ty­czą­cy oło­wiu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. taki, który ma cechy po­dob­ne do oło­wiu, np. barwę, cię­żar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔwɔˈvʲjãnɨ, AS: ou̯ovʹi ̯ãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołów m., ołówek m., ołowica ż., ołowiowanie n.

 czas. ołowiować ndk.

 przym. ołowiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ołowiowy

Wiktionary


ołowica

przew­le­kłe za­tru­cie oło­wiem; sa­tur­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­tru­cie oło­wiem

Wiktionary

Oło­wi­ca, sa­tur­nizm, plum­bizm – ze­spół ob­ja­wów roz­wi­ja­ją­cy się wsku­tek na­ra­że­nia or­ga­niz­mu na ołów i jego związ­ki. Po­wo­du­je osła­bie­nie, bez­sen­ność, brak ła­knie­nia, za­bu­rze­nia wi­dze­nia i usz­ko­dze­nia wew­nętrz­nych na­rzą­dów ciała (wą­tro­by oraz nerek). Do­dat­ko­wo, po­przez wią­za­nie się z niek­tó­ry­mi en­zy­ma­mi, mogą usz­ka­dzać krwin­ki czer­wo­ne, a także ko­mór­ki ukła­du ner­wo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U dru­ka­rzy wów­czas wy­stą­pi­ły ob­ja­wy oło­wi­cy jak: za­par­cie, bóle brzu­cha, spa­dek masy ciała, osła­bie­nie i draż­li­wość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołów mrz., ołówek mrz.

 przym. ołowiany, ołowiawy, ołowicowy, ołowiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) saturnizm

Wiktionary


ołowin

sól kwasu oło­wia­ne­go; oło­wian


SJP.pl


ołowionośny

ob­fi­tu­ją­cy w ołów; do­star­cza­ją­cy oło­wiu; za­wie­ra­ją­cy ołów


SJP.pl


ołowioryt

wa­riant me­ta­lo­ry­tu, po­le­ga­ją­cy na wy­ci­na­niu wy­pu­kłe­go re­lie­fu za po­mo­cą ryl­ców drze­wo­ryt­ni­czych i dłut w oło­wia­nej płyt­ce


SJP.pl


ołowiowy

przy­miot­nik od: ołów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z oło­wiem, do­ty­czą­cy oło­wiu; wy­ko­na­ny z oło­wiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołów mrz., ołówek mrz., ołowica ż., ołowiowanie n.

 czas. ołowiować ndk.

 przym. ołowiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ołowiany

Wiktionary


ołownica

ro­śli­na z ro­dzi­ny zaw­cią­go­wa­tych, ros­ną­ca zwy­kle na niżu na pia­szczy­stych gle­bach oraz na gór­skich łą­kach


SJP.pl


ołownicowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu goź­dzi­kow­ców; zaw­cią­go­wa­te


SJP.pl

Ołow­ni­co­wa­te, zaw­cią­go­wa­te ("Plum­ba­gi­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z grupy dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych. Na­le­ży do niej 21–29 ro­dza­jów z około 725–830 ga­tun­ka­mi. Duże róż­ni­ce w uję­ciu tak­so­no­micz­nym za­li­cza­nych tu ro­ślin wy­ni­ka­ją z pro­ble­mów jakie stwa­rza duży udział tak­so­nów pow­sta­ją­cych w wy­ni­ku apo­mik­sji i po­li­plo­i­dii (zwła­szcza w gru­pie sze­ro­ko uj­mo­wa­ne­go ro­dza­ju "Li­mo­nium").

Wikipedia


ołownicowaty

o ce­chach ołow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


ołownik

afry­kań­skie pną­cze z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych; plum­ba­go


SJP.pl

Ołow­nik (niem. "La­u­ning­ken", 1938–1945 "San­den") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Budry.

Do so­łect­wa Ołow­nik na­le­żą: wieś Ołow­nik oraz osady Ołow­nik i Po­chwał­ki.

Przy­siół­ka­mi wsi Ołow­nik są Ro­so­sze (daw­niej Ław­ni­ki) i Rożny (daw­niej PGR Pio­tro­wo).

Wikipedia


ołowski

naz­wi­sko


SJP.pl


ołpa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk opa, oupa, oupik, upa, staraszek, starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


ołtarny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. rel. zwią­za­ny z oł­ta­rzem; bę­dą­cy czę­ścią wy­po­sa­że­nia oł­ta­rza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ołtarzowy

Wiktionary


ołtarz

1. miej­sce skła­da­nia ofiar re­li­gij­nych;
2. stół ofiar­ny przez­na­czo­ny do od­pra­wia­nia mszy w chrze­ści­jań­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. stół lub pod­wyż­sze­nie, na któ­rym skła­da się ofia­rę bogu lub bó­stwu;

 (1.2) właśc. na­sta­wa oł­ta­rzo­wa, de­ko­ra­cja za oł­ta­rzem (1.1)

Wiktionary

Oł­tarz ( al­ta­re, "al­ta­rium") – miej­sce skła­da­nia ofiar re­li­gij­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­płan w natch­nie­niu pod­szedł do oł­ta­rza.

 (1.1) Wy­bra­no trzy­stu spoś­ród poj­ma­nych (…) i zło­żo­no ich w dniu id mar­co­wych jako krwa­we ofia­ry na oł­ta­rzu wznie­sio­nym ku czci bo­skie­go Ju­liu­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔwtaʃ, AS: ou̯taš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ołtarz m., Ołtarzew m.

:: zdrobn. ołtarzyk m.

 przym. ołtarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. ółtarz, oltarz, óltarz, ontarz

Wiktionary


ołtarzew

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Oł­ta­rzew – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Oża­rów Ma­zo­wiec­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


ołtarzewski

→ Oł­ta­rzew (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty Oł­ta­rzew­ski − pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski, poseł na Sejm
  • Woj­ciech Oł­ta­rzew­ski − pol­ski kick-bok­ser

Wikipedia


ołtarzowy

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z oł­ta­rzem; bę­dą­cy czę­ścią wy­po­sa­że­nia oł­ta­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołtarz mrz., ołtarzyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ołtarny

Wiktionary


ołtarzyk

1. zdrob­nie­nie od: oł­tarz;
2. mały oł­tarz lub ude­ko­ro­wa­na fi­gur­ka;
3. obraz lub rzeź­ba no­szo­na w cza­sie pro­ce­sji; fe­re­tron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: oł­tarz

 (1.2) mały oł­tarz ko­ściel­ny

 (1.3) fi­gur­ka lub obraz w miesz­ka­niu, ude­ko­ro­wa­ny świe­ca­mi i/lub kwia­ta­mi

 (1.4) obraz, rzeź­ba no­szo­na w cza­sie pro­ce­sji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔwˈtaʒɨk, AS: ou̯tažyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołtarz m.

 przym. ołtarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) feretron

Wiktionary


ołupić

daw­niej: obłu­pić


SJP.pl


ołyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ołyka ( Олика) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie łuc­kim, sie­dzi­ba hro­ma­dy. W 2022 roku li­czy­ło ok. 3123 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ołycki

Wiktionary


ołów

1. pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 82 i sym­bo­lu Pb, metal wy­ko­rzy­sty­wa­ny np. do wy­ro­bu rur, amu­ni­cji;
2. coś wyt­wo­rzo­ne­go z oło­wiu (me­ta­lu), zwła­szcza kula, śrut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Pb i licz­bie ato­mo­wej 82;

 (1.2) pe­ryfr. po­cisk wy­strze­li­wa­ny z broni strze­lec­kiej

Wiktionary

Ołów (Pb, plum­bum) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 82. Na­le­ży do me­ta­li cięż­kich, jest mięk­ki i ko­wal­ny, ma też względ­nie niską tem­pe­ra­tu­rę top­nie­nia. Świe­żo cięty jest bia­ła­wo-nie­bie­ski, na po­wie­trzu ma­to­wie­je do ma­to­wej sza­ro­ści. Ma naj­wyż­szą licz­bę ato­mo­wą ze wszyst­kich sta­bil­nych pier­wiast­ków, koń­czy trzy sze­re­gi roz­pa­du cięż­szych pier­wiast­ków pro­mie­niot­wór­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma ołów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔwuf, AS: ou̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołowica ż., ołowian m., ołowin m., ołowianka ż., ołówek m., ołóweczek m.

 przym. ołowiowy, ołowiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Pb

 (1.2) kula, pocisk, śrut

Wiktionary


ołóweczek

zdrob­nie­nie od: ołó­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ołó­wek

 (1.2) mały ołó­wek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔwuˈvɛt͡ʃɛk, AS: ou̯uveček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołówek m., ołów m.

 przym. ołówkowy

Wiktionary


ołówek

1. przy­rząd do pi­sa­nia z wkła­dem gra­fi­to­wym
2. obra­zek na­ry­so­wa­ny ołów­kiem; tech­ni­ka jego wy­ko­na­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do pi­sa­nia, ma­ją­cy rysik z gra­fi­tu, można go zma­zy­wać;

Wiktionary

Ołó­wek – na­rzę­dzie do pi­sa­nia lub ry­so­wa­nia na pa­pie­rze lub drew­nie. Ce­chu­je się czar­nym lub ciem­no­sza­rym ko­lo­rem pisma oraz moż­li­wo­ścią star­cia na­nie­sio­ne­go za jego po­mo­cą na­pi­su.

Me­ta­lo­we za­koń­cze­nie ak­sel­ban­tów no­szo­nych przy współ­czes­nym umun­du­ro­wa­niu jest po­zo­sta­ło­ścią przy­mo­co­wy­wa­ne­go do nich daw­niej ka­wał­ka oło­wiu, który speł­niał rolę ołów­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyj­ściem do szko­ły wło­żył do piór­ni­ka ołó­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈwuvɛk, AS: ou̯uvek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołów m.

:: zdrobn. ołóweczek m.

 przym. ołówkowy, ołowiany, ołowiowy

Wiktionary


ołówkowe

świad­cze­nie pie­nięż­ne pra­co­daw­cy na rzecz pra­cow­ni­ka, któ­re­go dziec­ko uczę­szcza do szko­ły; kred­ko­we, piór­ni­ko­we


SJP.pl


ołówkowy

1. → ołó­wek;
2. ma­ją­cy kolor gra­fi­tu ołów­ka;
3. ma­ją­cy po­dłuż­ny, wąski kształt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ołów­ka

 (1.2) wy­ko­na­ny ołów­kiem

 (1.3) przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub kształ­tem ołó­wek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔwufˈkɔvɨ, AS: ou̯ufkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ołówek m., ołóweczek m.

Wiktionary


oń

o niego


SJP.pl

forma ścią­gnię­ta

 (1.1) książk. o niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­ło­żo­no też żad­ne­go na­pi­su, aby się oń żaden kon­sul nie pot­knął, albo zna­ko­mi­ty ród nie zaw­sty­dził.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ɲ, AS: õń

Wiktionary


oś

1. część ma­szy­ny, po­ja­zdu itp., na któ­rej osa­dzo­ne są inne czę­ści, obra­ca­ją­ce się do­ko­ła niej lub wraz z nią
2. pro­sta bę­dą­ca cen­tral­ną linią ja­kie­goś ukła­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cen­tral­na linia da­ne­go ukła­du

 (1.2) przen. głów­ny punkt cze­goś; rdzeń, isto­ta cze­goś

 (1.3) techn. ele­ment me­cha­niz­mu lub ma­szy­ny, słu­żą­cy utrzy­ma­niu w okre­ślo­nym po­ło­że­niu osa­dzo­nych na osi (1.1) wi­ru­ją­cych ele­men­tów;

 (1.4) mat. pro­sta, na któ­rej wy­róż­nio­no zwrot i punkt O zwany ze­ro­wym oraz usta­lo­no od­ci­nek jed­nost­ko­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oś ur­ba­ni­stycz­na
  • oś ele­wa­cji
  • oś świa­ta
  • oś obro­tu
  • oś op­tycz­na
  • oś op­tycz­na krysz­ta­łu
  • oś do­li­ny
  • oś ziem­ska
  • Oś – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie La­so­wi­ce Wiel­kie.
  • Pań­stwa Osi
  • Oś zła
  • oś licz­bo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Po­czą­tek ukła­du współ­rzęd­nych to punkt prze­cię­cia jego osi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕ, AS: oś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośka ż., osiowość ż.

 czas. osiować

 przym. osiowy

 przysł. osiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) piasta

Wiktionary


ościał

krzew z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych; ma­ho­nia


SJP.pl


ościca

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


SJP.pl


ościenność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ościen­ne; cecha tych, któ­rzy są ościen­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ościenny

 przysł. ościennie

Wiktionary


ościenny

są­sia­du­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­ło­żo­ny po dru­giej stro­nie gra­ni­cy; taki, który są­sia­du­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W la­tach po zjed­no­cze­niu Nie­miec kanc­lerz wpro­wa­dził Re­al­po­li­tik, która oz­na­cza­ła licz­ne – czę­sto tajne – so­ju­sze z pań­stwa­mi ościen­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕt͡ɕɛ̃nːɨ, AS: ośćẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ościenność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sąsiedni

Wiktionary


oścień

1. na­rzę­dzie - ostre wi­deł­ki osa­dzo­ne na drew­nia­nym trzon­ku - słu­żą­ce do po­ło­wu ryb
2. skaza fi­zycz­na lub emo­cjo­nal­na


SJP.pl

Oścień (inna nazwa: ość) – ro­dzaj na­rzę­dzia w po­sta­ci ostrych sta­lo­wych wi­de­łek osa­dzo­nych na drew­nia­nym trzon­ku, słu­żą­ce­go do kłu­cia ryb przy po­ło­wie;

daw­niej oście­niem zwano także spi­cza­sty kij (ko­stur) do po­pę­dza­nia bydła.

Wikipedia


oścież

daw­niej: oście­że - wew­nętrz­na po­wierzch­nia ot­wo­ru okien­ne­go lub drzwio­we­go; ro­ścież; roz­cież


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) daw. zob. na oścież.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ościeże nmos., ościeżnica ż.

 przysł. na oścież

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roścież, rozcież

Wiktionary


ościeże

wew­nętrz­na po­wierzch­nia ot­wo­ru okien­ne­go lub drzwio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. wew­nętrz­na po­wierzch­nia ot­wo­ru okien­ne­go lub drzwio­we­go;

Wiktionary

Oście­że – po­wierzch­nie po­przecz­ne do pła­szczyz­ny muru przy ot­wo­rze okien­nym lub drzwio­wym. Mogą być to po­wierzch­nie bocz­ne (pio­no­we), górna (po­zio­ma, uko­śna lub w kształ­cie łuku) za­my­ka­ją­ca od góry otwór. Po­wierzch­nia po­przecz­na może być pro­wa­dzo­na pro­sto­pad­le do lica ścia­ny lub uko­śnie (glif).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ościeżnica ż.

 przysł. oścież

Wiktionary


ościeżnica

rama przy­le­ga­ją­ca do oście­ża drzwio­we­go lub okien­ne­go; fu­try­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rama okna lub drzwi za­mon­to­wa­na w ot­wo­rze ścia­ny;

Wiktionary

Oścież­ni­ca – nie­ru­cho­ma rama osa­dzo­na w oście­ży, czyli wew­nętrz­nej kra­wę­dzi ot­wo­ru ścia­ny bu­dyn­ku – w ot­wo­rze okien­nym lub drzwio­wym. Oścież­ni­ca drzwio­wa różni się od okien­nej tym, że ma tylko trzy boki: dwa sto­ja­ki i nad­pro­że. Czwar­ty bok two­rzy tzw. ślepy próg. Do oścież­ni­cy mon­tu­je się na za­wia­sach skrzy­dła drzwio­we, okien­ne lub bra­mo­we, rza­dziej bez­poś­red­nio przesz­kle­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ościeże nmos., oścież

 przysł. oścież, na oścież

Wiktionary


ościeżnicowy

→ oścież­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

ościeżnica

ościstość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ości­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ościsty

 rzecz. ostka ż., ość ż.

Wiktionary


ościsty

1. ma­ją­cy wiele ry­bich ości;
2. o ro­śli­nach: po­kry­ty kol­ca­mi, ple­wa­mi; kłu­ją­cy, ko­lą­cy;
3. o pie­czy­wie: za­wie­ra­ją­cy ości, plewy itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) icht. o rybie: ma­ją­ca dużo ości

 (1.2) bot. o kło­sie: ma­ją­cy dużo ości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Flą­dra jest bar­dzo ości­sta, ale też bar­dzo smacz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈt͡ɕistɨ, AS: ośćisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ość ż., ostka ż., oścień m., ościstość ż.

 przym. kościsty

Wiktionary


ościsłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ości­sło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Ości­sło­wo (SIMC 0114784) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Ości­sło­wo (SIMC 0114790) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Ości­sło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wil­czyn
  • Ości­sło­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


ościęgna

w ana­to­mii: łącz­not­kan­ko­wa błona ota­cza­ją­ca ścię­gno


SJP.pl


oścowate

o ce­chach ośco­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl

Ośco­wa­te (Ap­he­li­ni­dae) – ro­dzi­na błon­kó­wek z na­dro­dzi­ny ble­sko­tek (Chal­ci­do­i­dea).

Wikipedia


oścowaty

o ce­chach ośco­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


ośka

zdrob­nie­nie od: oś (część urzą­dze­nia)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała oś

 (1.2) slang. pot. osied­le

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ośka (OŚKa) – Oś­ro­dek In­for­ma­cji Śro­do­wisk Ko­bie­cych Ośka
  • Ośka (O$ka, wła­ści­wie Mi­chał Ośka) – pol­ski raper, pro­du­cent mu­zycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Coraz czę­ściej bywam na sta­rej ośce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɕka, AS: ośka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oś ż., osiowość ż.

 czas. osiować, wyosiować

 przym. osiowy

 przysł. osiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bloki, dzielnia, rejon, rewir

Wiktionary


oślada

1. daw­niej: trop, ślad;
2. w ło­wiect­wie: ślad kuny na śnie­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ślad, trop

 (1.2) łow. ślad kuny na śnie­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies ru­szył po ośla­dzie a my­śli­wy za nim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ślad mrz.

Wiktionary


oślak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. młody osioł

Wiktionary

Oślak (705 m) – prze­łęcz w Pa­śmie Ło­so­siń­skim w Be­ski­dzie Wy­spo­wym. Nie znaj­du­je się w głów­nym grzbie­cie tego pasma, lecz w bocz­nym, od­bie­ga­ją­cym na pół­noc grzbie­cie Sa­ła­sza Wschod­nie­go, po­mię­dzy Sa­ła­szem (903 m) a Cu­prów­ką (753 m). Grzbiet ten od­dzie­la do­li­nę Ja­wo­rzań­skie­go Po­to­ku (po za­chod­niej stro­nie) od do­li­ny Żmiącz­ki po wschod­niej stro­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ośla­rzo­wi ka­za­no wy­pro­wa­dzić także młode ośla­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osioł mzw., osiołek mzw., oślarz mos., oślę mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

 przym. ośli

Wiktionary


oślarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zo­o­techn. męż­czyz­na pa­są­cy osły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Droga na pa­stwi­sko za­ję­ła ośla­rzo­wi pół go­dzi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oślak mzw., osioł mzw., osiołek mzw., oślę mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

:: fż. oślarka ż.

 przym. ośli

Wiktionary


oślepiający

po­zba­wiać zdol­no­ści wi­dze­nia


SJP.pl


oślepiać

po­zba­wiać zdol­no­ści wi­dze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ośle­pić)

 (1.1) po­zba­wiać wzro­ku

 (1.2) po­przez silne świe­ce­nie czy blask unie­moż­li­wiać pa­trze­nie

 (1.3) po­zba­wiać ro­zu­mu, unie­moż­li­wiać pa­no­wa­nie nad sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nagle re­flek­tor roz­błysł świa­tłem o sile ponad sie­dem­na­stu ty­się­cy luk­sów, cał­ko­wi­cie ośle­pia­jąc zgro­ma­dzo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oślepianie n., oślepić dk., oślepienie n., oślepnąć dk.

 przym. oślepiający

 przysł. oślepiająco

 rzecz. ślep mrz., ślepak mos./mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) razić

 (1.3) zaślepiać

Wiktionary


oślepić

po­zba­wić zdol­no­ści wi­dze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ośle­piać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ośle­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oślepiać

 rzecz. ślep mrz., ślepak mos./mrz./mzw.

Wiktionary


oślepnąć

stra­cić wzrok, zdol­ność wi­dze­nia; ociem­nieć, za­nie­wi­dzieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ślep­nąć)

 (1.1) med. stać się śle­pym; prze­stać wi­dzieć, stra­cić wzrok

 (1.2) przen. prze­stać coś do­strze­gać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec życia nasz pies Bruno pra­wie cał­kiem już oślepł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oślepnięcie n., ślepy mos., ślep mrz., ślepak mzw./mos./mrz.

 przym. ślepy

 czas. oślepiać

Wiktionary


oślepły

taki, który prze­stał wi­dzieć; nie­wi­do­my


SJP.pl


ośli

zwią­za­ny z osłem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osła


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do osła

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy osła, okre­śla­ją­cy osła, uży­wa­ny przy ośle

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osła, ma­ją­cy cechy osła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɕlʲi, AS: oślʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oślarz mos., oślak mzw., oślę n., osioł mos./mzw., osiołek mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

Wiktionary


oślica

1. sa­mi­ca osła;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta nie­zbyt in­te­li­gent­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca osła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dam roz­kaz osio­dła­nia ośli­cy, wsią­dę na nią i pójdę wraz z kró­lem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈlʲit͡sa, AS: oślʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oślarz mos., oślak mzw., osioł mzw., osiołek mzw., oślę n., oślina ż., oślątko n.

 przym. ośli

Wiktionary


ośliczka

1. zdrob­nie­nie od: ośli­ca (sa­mi­ca osła);
2. słod­ko­wod­ny sko­ru­piak


SJP.pl


oślik

bez­płod­ny mie­sza­niec pow­sta­ły ze skrzy­żo­wa­nia konia i ośli­cy; osło­muł


SJP.pl


oślina

mięso z osła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso osła

 (1.2) po­błaż­li­wie o ośle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­la­mi pro­du­ku­je się z ośli­ny.

 (1.2) Aż na­resz­cie przysz­ła pora, że ośli­na poś­ród jadła z głodu padła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕlʲĩna, AS: oślʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiołek mzw., oślarz mos., oślę n., oślak mzw., osioł mzw., oślica ż.

 przym. ośli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osiołek

Wiktionary


ośliniać

śli­nić, ob­śli­niać;
1. bru­dzić lub zwil­żać śliną;
2. ośli­niać się -
a) bru­dzić się włas­ną śliną;
b) bru­dzić się wza­jem­nie swo­i­mi śli­na­mi;
c) po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zy­wać ocho­tę na coś


SJP.pl


ośliniony

ob­śli­nić;
1. po­bru­dzić lub zwil­żyć śliną;
2. ośli­nić się -
a) po­bru­dzić się włas­ną śliną;
b) po­bru­dzić się wza­jem­nie swo­i­mi śli­na­mi;
c) po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zać ocho­tę na coś


SJP.pl


oślinić

ob­śli­nić;
1. po­bru­dzić lub zwil­żyć śliną;
2. ośli­nić się -
a) po­bru­dzić się włas­ną śliną;
b) po­bru­dzić się wza­jem­nie swo­i­mi śli­na­mi;
c) po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zać ocho­tę na coś


SJP.pl


oślisko

zgru­bie­nie od: osioł; po­gard­li­wie o sta­rym lub brzyd­kim ośle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. osioł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do płotu przy­wią­zał swoje ośli­sko i po­ma­sze­ro­wał do ta­wer­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osioł mzw.

 przym. ośli

Wiktionary


oślizgać

daw­niej: spo­wo­do­wać po­śliź­nię­cie się


SJP.pl


oślizgiwać

ośliz­gi­wać się - zsu­wać się po czymś śli­skim; ob­śliz­gi­wać się


SJP.pl


oślizgnięty

ob­śliz­gły, ob­śli­zły, ośliz­gły, ośli­zły, ob­śliz­gnię­ty (rzad­ko), ob­śliź­nię­ty (rzad­ko), ośliz­nię­ty (rzad­ko); rzad­ko:
1. śli­ski na sku­tek wil­go­ci;
2. po­kry­ty czymś śli­skim i lep­kim


SJP.pl


oślizgłość

1. mokra, lepka gład­kość;
2. wła­ści­wość skóry ryb i niek­tó­rych pła­zów, np. wę­go­rza, żaby


SJP.pl


oślizgły

ob­śliz­gły, ob­śli­zły, ośli­zły, ob­śliz­gnię­ty (rzad­ko), ob­śliź­nię­ty (rzad­ko), ośliz­gnię­ty (rzad­ko), ośliz­nię­ty (rzad­ko);
1. śli­ski na sku­tek wil­go­ci;
2. po­kry­ty czymś śli­skim i lep­kim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o śli­skiej, gład­kiej i wil­got­nej po­wierzch­ni

 (1.2) przen. bu­dzą­cy obrzy­dze­nie, odra­zę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wstrętny, odrażający

Wiktionary


ośliznięty

ob­śliz­gły, ob­śli­zły, ośliz­gły, ośli­zły, ob­śliz­gnię­ty (rzad­ko), ob­śliź­nię­ty (rzad­ko), ośliz­gnię­ty (rzad­ko); rzad­ko:
1. śli­ski na sku­tek wil­go­ci;
2. po­kry­ty czymś śli­skim i lep­kim


SJP.pl


oślizłość

→ ośli­zły


SJP.pl

Patrz:

oślizły

oślizły

ob­śliz­gły, ob­śli­zły, ośliz­gły, ob­śliz­gnię­ty (rzad­ko), ob­śliź­nię­ty (rzad­ko), ośliz­gnię­ty (rzad­ko), ośliz­nię­ty (rzad­ko);
1. śli­ski na sku­tek wil­go­ci;
2. po­kry­ty czymś śli­skim i lep­kim


SJP.pl


oślątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: oślę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. oślę, młode osła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oślarz de­li­kat­nie oczy­ścił ośląt­ku ko­pyt­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiołek mzw., oślak mzw., osioł mzw., oślarz mos., oślica ż., oślę n.

 przym. ośli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oślę

Wiktionary


oślę

źre­bię osła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode osła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ośli­cą drep­ta­ło oślę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oślarz mos., oślak mzw., osioł mzw., osiołek mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

 przym. ośli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oślątko

Wiktionary


ośmiać

ob­śmiać, wy­śmiać;
1. wydr­wić, ośmie­szyć kogoś lub coś;
2. ośmiać się - śmie­jąc się, uba­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­ze­śmiać

Wiktionary


ośmiał

ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

Ośmiał ("Ce­rint­he") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych ("Bo­ra­gi­na­ce­ae"). Obej­mu­je około 10 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie (4 ga­tun­ki) i ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go po Ka­u­kaz, Iran i Ka­zach­stan na wscho­dzie. W Pol­sce wy­stę­pu­ją w na­tu­rze dwa ga­tun­ki: ośmiał mniej­szy "C. minor" i al­pej­ski "C. gla­bra". Pier­wszy uz­na­ny jest za ga­tu­nek ro­dzi­my, a drugi wy­stę­pu­je tylko jako efe­me­ro­fit (przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cy z upraw).

Wikipedia


ośmielający

→ ośmie­lać


SJP.pl

Patrz:

ośmielać

ośmielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ośmie­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɛˈlãɲɛ, AS: ośmʹi ̯elãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ośmielać ndk., ośmielić dk., onieśmielać ndk., onieśmielić dk.

 rzecz. ośmielenie n., onieśmielanie n., onieśmielenie n., śmiałek mos./mrz.

Wiktionary


ośmielać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ośmie­lić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|ośmie­lić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ośmie­lać się (dk. ośmie­lić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|ośmie­lić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmielanie n., śmiałek mos./mrz.

 czas. ośmielić

Wiktionary


ośmielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ośmie­lać)

 (1.1) dodać śmia­ło­ści

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ośmie­lić się (ndk. ośmie­lać się)

 (2.1) stać się śmiel­szym; na­brać otu­chy

 (2.2) zde­cy­do­wać się na zro­bie­nie cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmielenie n., ośmielanie n., śmiałek mos./mrz.

 czas. ośmielać ndk.

 przym. ośmielony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachęcić

Wiktionary


ośmieszająco

→ ośmie­szać


SJP.pl

Patrz:

ośmieszać

ośmieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­wo­do­wa­nie, że ktoś lub coś staje się przed­mio­tem śmie­chu i drwin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɛˈʃãɲɛ, AS: ośmʹi ̯ešãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmieszenie n., uśmiech mrz.

 czas. ośmieszać ndk., ośmieszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompromitowanie

Wiktionary


ośmieszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ośmie­szyć)

 (1.1) czy­nić przed­mio­tem śmie­chu; wy­sta­wiać na po­śmie­wi­sko

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ośmie­szać się (dk. ośmie­szyć się)

 (2.1) wy­sta­wiać sie­bie na po­śmie­wi­sko; sta­wać się przed­mio­tem śmie­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmieszanie n., uśmiech mrz.

 przym. śmieszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompromitować, wykpiwać

 (2.1) blamować się, błaźnić się, kompromitować się, wygłupiać się

Wiktionary


ośmieszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ośmie­szać)

 (1.1) uczy­nić przed­mio­tem śmie­chu; wy­sta­wić na po­śmie­wi­sko

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ośmie­szyć się (ndk. ośmie­szać się)

 (2.1) wy­sta­wić sie­bie na po­śmie­wi­sko; stać się przed­mio­tem śmie­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmieszenie n., ośmieszanie n., uśmiech mrz.

 przym. śmieszny

Wiktionary


ośmiewać

wydr­wi­wać, ośmie­szać kogoś lub coś; ob­śmie­wać


SJP.pl


ośmina

dawna ro­syj­ska miara po­jem­no­ści; 32 garn­ce


SJP.pl


ośmioabonentowy

do­ty­czą­cy ośmiu abo­nen­tów


SJP.pl


ośmioaktowy

o ut­wo­rze sce­nicz­nym: ma­ją­cy osiem aktów


SJP.pl


ośmioarkuszowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu ar­ku­szy


SJP.pl


ośmioarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię ośmiu arów


SJP.pl


ośmioatomowy

zło­żo­ny z ośmiu ato­mów


SJP.pl


ośmiobarwny

skła­da­ją­cy się z ośmiu barw; ośmio­ko­lo­ro­wy


SJP.pl


ośmiobiegowy

ma­ją­cy osiem bie­gów


SJP.pl


ośmiobiegunowy

ma­ją­cy osiem bie­gu­nów


SJP.pl


ośmiobitowy

w in­for­ma­ty­ce:
1. za­wie­ra­ją­cy osiem bitów;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o roz­ka­zy, dane dłu­go­ści ośmiu bitów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. taki, który za­wie­ra osiem bitów

 (1.2) in­form. taki, który dzia­ła w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści ośmiu bitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔbʲiˈtɔvɨ, AS: ośmʹi ̯obʹitovy

Wiktionary


ośmioboczny

do­ty­czą­cy ośmio­bo­ku, ma­ją­cy osiem boków, ogra­ni­czo­ny ośmio­ma pła­szczyz­na­mi itp.


SJP.pl


ośmiobok

fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na pła­ska ogra­ni­czo­na ośmio­ma li­nia­mi pro­sty­mi; ośmio­kąt


SJP.pl


ośmiobramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem ośmiu bra­mek


SJP.pl


ośmiobój

kon­ku­ren­cja lek­ko­at­le­tycz­na zło­żo­na z ośmiu dy­scy­plin


SJP.pl


ośmiocalowy

ma­ją­cy dłu­gość ośmiu cali


SJP.pl


ośmiocyfrowy

zło­żo­ny z ośmiu cyfr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ośmiu cyfr, ma­ją­cy osiem cyfr

Wiktionary


ośmiocylindrowy

ma­ją­cy osiem cy­lin­drów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. ma­ją­cy osiem cy­lin­drów

Wiktionary


ośmioczęściowy

ma­ją­cy osiem czę­ści


SJP.pl


ośmioczłonowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu czło­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy osiem czło­nów, skła­da­ją­cy się z ośmiu czło­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ośmʹi ̯oču̯õnovy

Wiktionary


ośmiodaniowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu dań


SJP.pl


ośmiodniowy

ma­ją­cy osiem dni, trwa­ją­cy osiem dni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy osiem dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku ośmiu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzież po­je­dzie na ośmiod­nio­wy obóz do Oku­nin­ki w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ośmʹi ̯odʹńovy

Wiktionary


ośmiodolarowy

ma­ją­cy war­tość ośmiu do­la­rów


SJP.pl


ośmiodrzwiowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ośmio­ro drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na chod­ni­ku stał długi, sre­brzy­sty ośmiodrz­wio­wy sa­mo­chód z ciem­ny­mi szy­ba­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: ośmʹi ̯oḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


ośmiodzielny

dzie­lą­cy się na osiem czę­ści


SJP.pl


ośmioelementowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu ele­men­tów


SJP.pl


ośmioetapowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ośmiu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔɛtaˈpɔvɔ, AS: ośmʹi ̯oetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośmioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiofazowo, ośmiostopniowo

Wiktionary


ośmioetapowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ośmiu stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Jor­da­no­wie do­biegł końca ośmio­e­ta­po­wy tur­niej bry­dża spor­to­we­go o Pu­char Bur­mi­strza Mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔɛtaˈpɔvɨ, AS: ośmʹi ̯oetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ośmioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiostopniowy, ośmiofazowy

Wiktionary


ośmiofazowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ośmiu fa­zach, eta­pach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔfaˈzɔvɔ, AS: ośmʹi ̯ofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośmiofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmioetapowo, ośmiostopniowo

Wiktionary


ośmiofazowy

1. skła­da­ją­cy się z ośmiu faz, eta­pów;
2. dzia­ła­ją­cy w ukła­dzie od­po­wied­nich ośmiu prą­dów prze­mien­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ośmiu stop­ni, faz, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔfaˈzɔvɨ, AS: ośmʹi ̯ofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ośmiofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiostopniowy, ośmioetapowy

Wiktionary


ośmiofrankowy

ma­ją­cy war­tość ośmiu fran­ków


SJP.pl


ośmiofunkcyjny

ma­ją­cy osiem funk­cji


SJP.pl


ośmiofuntowy

ma­ją­cy war­tość ośmiu fun­tów


SJP.pl


ośmiogodzinny

trwa­ją­cy osiem go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy osiem go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku ośmiu go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nę, że po­przed­ni strajk w Beł­cha­to­wie – ostrze­gaw­czy, ośmio­go­dzin­ny – wią­zał się z nie­rów­no­ścia­mi płac w ko­pal­niach i elek­trow­niach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ośmʹi ̯ogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


ośmiogramowy

wa­żą­cy osiem gra­mów


SJP.pl


ośmiogroszowy

ma­ją­cy war­tość ośmiu gro­szy


SJP.pl


ośmiogwiazdkowy

oce­nio­ny na osiem gwia­zdek


SJP.pl


ośmiogłosowy

zło­żo­ny z ośmiu gło­sów, skom­po­no­wa­ny na osiem gło­sów, wy­ko­ny­wa­ny przez osiem gło­sów itp.


SJP.pl


ośmiogłowy

ma­ją­cy osiem głów


SJP.pl


ośmiohektarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię ośmiu hek­ta­rów


SJP.pl


ośmioipółgodzinny

trwa­ją­cy osiem i pół go­dzi­ny


SJP.pl


ośmioipółletni

ma­ją­cy osiem lat i pół roku


SJP.pl


ośmioipółmilionowy

li­czą­cy osiem i pół mi­lio­na cze­goś


SJP.pl


ośmioizbowy

ma­ją­cy osiem izb


SJP.pl


ośmiojajeczny

ma­ją­cy w skła­dzie osiem jajek


SJP.pl


ośmiojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ośmio­ma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w ośmiu ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ośmio­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ośmio­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w ośmiu ję­zy­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ośmʹi ̯ȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ośmiokanałowy

ma­ją­cy osiem ka­na­łów


SJP.pl


ośmiokant

1. szlif ka­mie­ni szla­chet­nych o okrą­głym kształ­cie i 16 fa­set­kach bocz­nych;
2. ka­mień szla­chet­ny o takim szli­fie


SJP.pl


ośmiokaratowy

wa­żą­cy osiem ka­ra­tów


SJP.pl


ośmiokartkowy

ma­ją­cy osiem kar­tek


SJP.pl


ośmiokierunkowy

pro­wa­dzo­ny w ośmiu kie­run­kach


SJP.pl


ośmiokilogramowy

1. wa­żą­cy 8 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 8 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


ośmiokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość ośmiu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy osiem ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) ośmiu ki­lo­me­trów

Wiktionary


ośmiokilowy

po­tocz­nie: ośmio­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


ośmioklasista

ktoś, kto ukoń­czył osiem klas


SJP.pl


ośmioklasistka

→ ośmio­kla­si­sta


SJP.pl

Patrz:

ośmioklasista

ośmioklasowy

obej­mu­ją­cy osiem klas, ma­ją­cy osiem klas


SJP.pl


ośmioklasówka

po­tocz­nie: szko­ła ma­ją­ca osiem klas


SJP.pl


ośmiokolorowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu ko­lo­rów; ośmio­barw­ny


SJP.pl


ośmiokolumnowy

ma­ją­cy osiem ko­lumn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z ośmiu ko­lumn

Wiktionary


ośmiokomorowy

ma­ją­cy osiem komór


SJP.pl


ośmiokomórkowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu ko­mó­rek


SJP.pl


ośmiokondygnacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma osiem kon­dy­gna­cji

Wiktionary


ośmiokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w osiem koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc ośmiu koni me­cha­nicz­nych


SJP.pl


ośmiokołowy

ma­ją­cy osiem kół


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma osiem kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔkɔˈwɔvɨ, AS: ośmʹi ̯okou̯ovy

Wiktionary


ośmiokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) osiem razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­port stwier­dzał, że mię­dzy li­sto­pa­dem a koń­cem maja „szok sy­ste­mu” pow­ta­rzał się ośmio­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ośmʹi ̯okrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiokrotność ż.

 przym. ośmiokrotny

 przysł. osiemkroć, ośmiokroć

 liczgł. osiemkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. ośmiokroć, osiemkroć

Wiktionary


ośmiokrotność

→ ośmio­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

ośmiokrotny

ośmiokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się osiem razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się osiem razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś osiem razy

 (1.3) osiem razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈkrɔtnɨ, AS: ośmʹi ̯okrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiokrotność ż.

 przysł. ośmiokrotnie, ośmiokroć, osiemkroć

 liczgł. osiemkroć

Wiktionary


ośmioksiąg

cykl ośmiu ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie


SJP.pl


ośmiokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ośmio­kąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ośmio­kąt, lecz tylko mały ośmio­ką­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiokąt m.

 przym. ośmiokątny

Wiktionary


ośmiokąt

wie­lo­kąt pła­ski o ośmiu bo­kach; ośmio­bok, ok­ta­gon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na ma­ją­ca osiem kątów;

Wiktionary

Ośmio­kąt, ośmio­bok, ok­ta­gon – wie­lo­kąt o ośmiu bo­kach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ośmiokącik m.

 przym. ośmiokątny

 przysł. ośmiokątnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiobok, oktagon

Wiktionary


ośmiokątny

ma­ją­cy osiem kątów; ok­ta­go­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma osiem kątów; ma­ją­cy kształt ośmio­ką­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzy­żow­cy za­mie­ni­li ośmio­kąt­ny me­czet Omara na ko­ściół (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiokąt m., ośmiokącik m., ośmiokątność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oktagonalny

Wiktionary


ośmiolatek

chło­piec ośmio­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy osiem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od ośmio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈlatɛk, AS: ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośmioletni

 rzecz. ośmiolatka ż.

Wiktionary


ośmiolatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca osiem lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca osiem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca osiem lat

 (1.3) eduk. ośmio­let­nia szko­ła pod­sta­wo­wa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od ośmio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈlatka, AS: ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiolatek m.

 przym. ośmioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ośmioklasówka

Wiktionary


ośmiolatki

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca osiem lat


SJP.pl


ośmiolecie

1. okres ośmiu lat;
2. ósma rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


ośmioletni

1. trwa­ją­cy osiem lat; przy­pa­da­ją­cy za osiem lat;
2. bę­dą­cy w wieku ośmiu lat, ma­ją­cy osiem lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy osiem lat

 (1.2) trwa­ją­cy osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ośmio­let­ni Syl­wek był dziec­kiem adop­to­wa­nym, zna­le­zio­nym w cza­sie wojny w lesie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiolecie n., ośmiolatek m., ośmiolatka ż.

Wiktionary


ośmioliniowy

ma­ją­cy osiem linii


SJP.pl


ośmiolistkowy

ma­ją­cy osiem list­ków


SJP.pl


ośmiolistny

ma­ją­cy osiem liści


SJP.pl


ośmioliterowy

zło­żo­ny z ośmiu liter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z ośmiu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest ośmio­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ośmʹi ̯olʹiterovy

Wiktionary


ośmiolitrowy

ma­ją­cy ob­ję­tość ośmiu li­trów


SJP.pl


ośmiolufowy

ma­ją­cy osiem luf


SJP.pl


ośmiomandatowy

ośmio­man­da­to­wy okręg wy­bor­czy - okręg, w któ­rym do ob­ję­cia jest osiem man­da­tów po­sel­skich


SJP.pl


ośmiomasztowy

ma­ją­cy osiem masz­tów


SJP.pl


ośmiomecz

spot­ka­nie roz­gry­wa­ne z udzia­łem ośmiu dru­żyn jed­no­cze­śnie


SJP.pl


ośmiometrowy

ma­ją­cy dłu­gość ośmiu me­trów, wy­no­szą­cy osiem me­trów


SJP.pl


ośmiomiejscowy

ma­ją­cy osiem miejsc


SJP.pl


ośmiomiesięczny

ma­ją­cy osiem mie­się­cy, trwa­ją­cy osiem mie­się­cy itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy osiem mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku ośmiu mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ją­tek sta­no­wi­ła Fran­cja, która udzie­la­ła Po­la­kom dzie­się­ciu sty­pen­diów ośmio­mie­sięcz­nych.

 (1.2) Ma na imię Ta­de­usz i wy­cho­wy­wa­ny jest w pol­skiej tra­dy­cji. Drugi, ośmio­mie­sięcz­ny, zo­stał z dziad­kiem, nosi imię ja­poń­skie, ki­mon­ka i cho­wa­ny jest z za­cho­wa­niem oby­cza­ju ja­poń­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ośmʹi ̯õmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


ośmiomiliardowy

li­czą­cy osiem mi­liar­dów cze­goś


SJP.pl


ośmiomilionowy

li­czą­cy osiem mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl


ośmiomilowy

mie­rzą­cy osiem mil


SJP.pl


ośmiominutowy

trwa­ją­cy osiem minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy osiem minut

Wiktionary


ośmiomodułowy

zbu­do­wa­ny z ośmiu mo­du­łów


SJP.pl


ośmiomorgowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię ośmiu mórg


SJP.pl


ośmionabojowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie osiem na­bo­jów; ośmio­strza­ło­wy


SJP.pl


ośmionitkowy

ma­ją­cy osiem nitek


SJP.pl


ośmionogi

ma­ją­cy osiem nóg


SJP.pl


ośmionożny

ma­ją­cy osiem nóg


SJP.pl


ośmioodcinkowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu od­cin­ków


SJP.pl


ośmiooddziałowy

ma­ją­cy osiem od­dzia­łów


SJP.pl


ośmioodsłonowy

ma­ją­cy osiem od­słon


SJP.pl


ośmiooktawowy

ma­ją­cy roz­pię­tość ośmiu oktaw


SJP.pl


ośmioosiowy

ma­ją­cy osiem osi


SJP.pl


ośmioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z ośmiu osób;
2. przez­na­czo­ny dla ośmiu osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla ośmiu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić osiem osób

 (1.2) zło­żo­ny z ośmiu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez osiem osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ośmio­o­so­bo­wym fi­na­le zna­la­zło się dwóch szer­mie­rzy AZS Byd­goszcz.

 (1.2) Wczo­raj w Gdyni go­ści­ła ośmio­o­so­bo­wa de­le­ga­cja z Karl­skro­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ośmʹi ̯•osobovy

Wiktionary


ośmioostrzowy

ma­ją­cy osiem par ostrzy


SJP.pl


ośmiootworowy

ma­ją­cy osiem ot­wo­rów


SJP.pl


ośmiopak

1. zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca osiem jed­no­stek da­ne­go pro­duk­tu, np. piwa, wody mi­ne­ral­nej;
2. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; sze­ścio­pak, ABS, six-pack, ka­lo­ry­fer, krat­ka, dzie­się­cio­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pacz­ka zbior­cza po osiem sztuk to­wa­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup ze dwa ośmio­pa­ki taśmy izo­la­cyj­nej.

Wiktionary


ośmiopalnikowy

ma­ją­cy osiem pal­ni­ków


SJP.pl


ośmiopartyjny

skła­da­ją­cy się z ośmiu par­tii


SJP.pl


ośmiopasmowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu pasm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma osiem pasm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiopasmówka ż.

Wiktionary


ośmiopiętrowy

ma­ją­cy osiem pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i ośmiu wyż­szych kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z trzech bu­dyn­ków, które są wła­śnie w trak­cie re­a­li­za­cji, dwa będą czte­ro­kon­dy­gna­cyj­ne, a jeden ośmio­pię­tro­wy.

Wiktionary


ośmiopokojowy

zło­żo­ny z ośmiu po­ko­jów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z ośmio­ma po­ko­ja­mi

Wiktionary


ośmiopokładowy

ma­ją­cy osiem po­kła­dów


SJP.pl


ośmiopolowy

ma­ją­cy osiem pól


SJP.pl


ośmiopoziomowy

ma­ją­cy osiem po­zio­mów


SJP.pl


ośmiopołaciowy

ma­ją­cy osiem po­ła­ci da­cho­wych


SJP.pl


ośmioprocentowy

sta­no­wią­cy osiem pro­cent cze­goś


SJP.pl


ośmiopromienny

o czymś ma­ją­cym kształt gwia­zdy: ma­ją­cy osiem pro­mie­ni; ośmio­ra­mien­ny


SJP.pl


ośmiopromilowy

ma­ją­cy osiem pro­mi­li


SJP.pl


ośmioprzewodowy

ma­ją­cy osiem prze­wo­dów elek­trycz­nych


SJP.pl


ośmioprzęsłowy

ma­ją­cy osiem przę­seł


SJP.pl


ośmiopręcikowy

ma­ją­cy osiem prę­ci­ków


SJP.pl


ośmiopunktowy

1. skła­da­ją­cy się z ośmiu punk­tów;
2. ma­ją­cy wy­miar ośmiu punk­tów (np. czcion­ka)


SJP.pl


ośmiopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na ośmiu pła­szczyz­nach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: ośmʹi ̯opu̯aščyznovy

Wiktionary


ośmiopłatkowy

1. ma­ją­cy osiem płat­ków;
2. dębik ośmio­płat­ko­wy - ga­tu­nek z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, ro­śli­na o bia­łych lub biało-żół­tych kwia­tach skła­da­ją­cych się z ośmiu płat­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. ma­ją­cy osiem płat­ków

Wiktionary


ośmiopłytowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu płyt


SJP.pl


ośmioraczek

dziew­czyn­ka wśród ośmio­racz­ków


SJP.pl


ośmioraczka

dziew­czyn­ka wśród ośmio­racz­ków


SJP.pl


ośmioraczki

ośmio­ro dzie­ci z jed­nej ciąży


SJP.pl


ośmioraki

wy­stę­pu­ją­cy w ośmiu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


SJP.pl

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) do­ty­czą­cy ośmiu typów, ro­dza­jów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈraci, AS: ośmʹi ̯oraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ośmiorako

Wiktionary


ośmiorako

przy­słó­wek

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → ośmio­ra­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈrakɔ, AS: ośmʹi ̯orako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośmioraki

 licz. ośmioraki

Wiktionary


ośmioramienny

ma­ją­cy osiem ra­mion, odnóg itp.


SJP.pl


ośmiordzeniowy

ma­ją­cy osiem rdze­ni, np. ośmior­dze­nio­wy pro­ce­sor


SJP.pl


ośmiornica

1. ośmio­ra­mien­ny mor­ski gło­wo­nóg;
2. mięso z tego gło­wo­no­ga;
3. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. dra­pież­ny gło­wo­nóg o ośmiu ra­mio­nach;

 (1.2) kulin. danie z ośmior­ni­cy (1.1)

 (1.3) przen. mafia lub po­dob­na or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

 (1.2) Kiedy jest okaz­ja do świę­to­wa­nia, jak zda­nie eg­za­mi­nu czy ukoń­cze­nie eseju, scho­dzą, żeby zjeść mu­sa­kę, okrę, ta­ra­mo­sa­la­tę, łatę ja­gnię­cą czy ośmior­ni­cę przy drew­nia­nych, la­kie­ro­wa­nych sto­łach, które wy­glą­da­ją, jakby przy­nie­sio­no je tu pro­sto ze sta­re­go ża­glow­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲit͡sa, AS: ośmʹi ̯orʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiornik m.

:: zdrobn. ośmiorniczka ż.

 przym. ośmiorniczy

 licz. ośmioro

Wiktionary


ośmiornice

1. ośmio­ra­mien­ny mor­ski gło­wo­nóg;
2. mięso z tego gło­wo­no­ga;
3. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza


SJP.pl

Ośmior­ni­ce ("Oc­to­po­da") – rząd gło­wo­no­gów, ośmio­ra­mien­nych mię­cza­ków, do któ­re­go za­li­czo­no około 300 ga­tun­ków. Są to zwie­rzę­ta dwu­bocz­nie sy­me­trycz­ne, mają dwoje oczu i dziób oraz otwór gę­bo­wy usy­tu­o­wa­ny w cen­tral­nym punk­cie wzglę­dem ra­mion. Ich gib­kie ciało odz­na­cza się ogrom­ny­mi moż­li­wo­ścia­mi, jeśli cho­dzi o za­kres ruchu.

Wikipedia


ośmiornicowy

→ ośmior­ni­ca; ośmior­ni­czy


SJP.pl


ośmiorniczka

1. mała ośmior­ni­ca;
2. po­tocz­nie: przy­rząd do prze­pom­po­wy­wa­nia gazu z butli do cy­stern


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ośmior­nicz­ka – zbiór opo­wia­dań Iana Fel­min­ga z 1966 roku
    • Ośmior­nicz­ka – ty­tu­ło­we opo­wia­da­nie ze zbio­ru Fle­min­ga znane też pod ty­tu­łem Ośmior­ni­ca
  • Ośmior­nicz­ka – film z 1983 roku

Wikipedia


ośmiorniczy

→ ośmior­ni­ca; ośmior­ni­co­wy


SJP.pl


ośmioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 8, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 8

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ośmio­ro ucz­niów z na­szej klasy (sze­ściu chłop­ców i dwie dziew­czyn­ki) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈmʲjɔrɔ, AS: ośmʹi ̯oro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ósmy mrz., ósemka ż., ośmiornica ż.

 przym. ósmy

 licz. osiem

Wiktionary


ośmiorodzinny

skła­da­ją­cy się z ośmiu ro­dzin


SJP.pl


ośmiorundowy

trwa­ją­cy osiem rund


SJP.pl


ośmiosalowy

ma­ją­cy osiem sal


SJP.pl


ośmiosekcyjny

ma­ją­cy osiem sek­cji


SJP.pl


ośmiosekundowy

trwa­ją­cy osiem se­kund


SJP.pl


ośmiosesyjny

skła­da­ją­cy się z ośmiu sesji


SJP.pl


ośmiosezonowy

o se­ria­lu: ma­ją­cy osiem se­zo­nów


SJP.pl


ośmiosilnikowy

ma­ją­cy osiem sil­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­po­sa­żo­ny w osiem sil­ni­ków

Wiktionary


ośmioskibowy

zwią­za­ny z ośmio­ma ski­ba­mi, np. pług ośmio­ski­bo­wy


SJP.pl


ośmiostopniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ośmiu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: ośmʹi ̯ostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośmiostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmioetapowo, ośmiofazowo

Wiktionary


ośmiostopniowy

1. ma­ją­cy osiem stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy osiem stop­ni, eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ośmiu stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z ośmiu stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mogą być bar­dzo różne w za­leż­no­ści od mo­de­lu, niek­tó­re wy­po­sa­żo­ne są w ośmio­stop­nio­wy czy sied­mio­stop­nio­wy sy­stem fil­tra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ośmʹi ̯ostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ośmiostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ośmioetapowy, ośmiofazowy

Wiktionary


ośmiostopowiec

wiersz skła­da­ją­cy się z ośmiu stóp


SJP.pl


ośmiostopowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu stóp


SJP.pl


ośmiostrefowy

zwią­za­ny z ośmio­ma stre­fa­mi


SJP.pl


ośmiostrofowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu strof; ośmioz­wrot­ko­wy


SJP.pl


ośmiostronicowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu stro­nic


SJP.pl


ośmiostronny

ma­ją­cy osiem stron


SJP.pl


ośmiostrunny

ma­ją­cy osiem strun; ośmio­stru­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy osiem strun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyk grał na ośmio­strun­nej lutni.

Wiktionary


ośmiostrunowy

ma­ją­cy osiem strun; ośmio­strun­ny


SJP.pl


ośmiostrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie osiem na­bo­jów; ośmio­na­bo­jo­wy


SJP.pl


ośmiosylabowy

zło­żo­ny z ośmiu sylab (zgło­sek); ośmioz­gło­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy osiem sylab, skła­da­ją­cy się z ośmiu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ośmʹi ̯osylabovy

Wiktionary


ośmiotaktowy

zło­żo­ny z ośmiu tak­tów


SJP.pl


ośmiotomowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu tomów, za­war­ty w ośmiu to­mach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ośmiu tomów, za­war­ty w ośmiu to­mach, wy­da­ny w ośmiu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ośmʹi ̯otõmovy

Wiktionary


ośmiotonowy

wa­żą­cy osiem ton


SJP.pl


ośmiotorowy

ma­ją­cy osiem torów


SJP.pl


ośmiotygodniowy

ma­ją­cy osiem ty­god­ni, trwa­ją­cy osiem ty­god­ni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy osiem ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku ośmiu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ośmʹi ̯otygodʹńovy

Wiktionary


ośmiotysięcznik

gór­ski szczyt o wy­so­ko­ści ponad ośmiu ty­się­cy me­trów nad po­zio­mem morza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) góra o wy­so­ko­ści prze­kra­cza­ją­cej osiem ty­się­cy me­trów n.p.m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wędk. ryba o wadze prze­kra­cza­ją­cej osiem ki­lo­gra­mów

Wiktionary

Ośmio­ty­sięcz­nik – po­pu­lar­ne wśród hi­ma­la­i­stów, jak rów­nież mi­ło­śni­ków gór i ge­o­gra­fów, okre­śle­nie szczy­tu, któ­re­go wierz­cho­łek wzno­si się na 8000 lub wię­cej me­trów nad po­ziom morza. Ze wzglę­du na za­sto­so­wa­ne kry­te­rium mi­ni­mal­nej de­ni­we­la­cji względ­nej wy­no­szą­ce mi­ni­mum 500 me­trów przyj­mu­je się, że na Ziemi znaj­du­je się czter­na­ście głów­nych ośmio­ty­sięcz­ni­ków – 10 w Hi­ma­la­jach i 4 w Ka­ra­ko­rum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ski hi­ma­la­i­sta zdo­był ko­lej­ny ośmio­ty­sięcz­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔtɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃʲɲik, AS: ośmʹi ̯otyśẽṇčʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośmiotysięczny

Wiktionary


ośmiotysięczny

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) li­czą­cy osiem ty­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru wiel­ko­ści ośmiu ty­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bli­sko ośmio­ty­sięcz­ny tłum gór­ni­ków sta­wił się przed ka­to­wic­kim urzę­dem.

 (1.2) Prze­woź­nik za­fun­do­wa­ła ośmio­ty­sięcz­ne­mu klien­to­wi niez­wy­kłą nie­spo­dzian­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiotysięcznik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielotysięczny

 (1.2) enty

Wiktionary


ośmiouncjowy

1. wa­żą­cy 8 uncji;
2. przez­na­czo­ny na 8 uncji cze­goś


SJP.pl


ośmiowarstwowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu warstw


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy osiem warstw, skła­da­ją­cy się z ośmiu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔvarˈstfɔvɨ, AS: ośmʹi ̯ovarstfovy

Wiktionary


ośmiowatowy

ma­ją­cy moc ośmiu watów


SJP.pl


ośmiowiekowy

ma­ją­cy osiem wie­ków, trwa­ją­cy osiem wie­ków


SJP.pl


ośmiowiersz

stro­fa ośmio­wier­szo­wa lub utwór ośmio­wier­szo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. utwór li­te­rac­ki skła­da­ją­cy się z ośmiu wer­sów

 (1.2) liter. stro­fa o ośmiu wer­sach, w któ­rej sześć pier­wszych ry­mu­ją na­prze­mien­nie i siód­my z ósmym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośmiowierszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oktostych

 (1.2) oktawa

Wiktionary


ośmiowierszowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu wier­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy osiem wier­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiowiersz mrz.

Wiktionary


ośmiowiosłówka

łódź o ośmiu wio­słach


SJP.pl


ośmiowodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy 8 czą­ste­czek wody


SJP.pl


ośmiowyrazowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu wy­ra­zów


SJP.pl


ośmiowęglowy

ma­ją­cy osiem ato­mów węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


ośmiozakresowy

obej­mu­ją­cy osiem za­kre­sów


SJP.pl


ośmiozaworowy

ma­ją­cy osiem za­wo­rów


SJP.pl


ośmiozdaniowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu zdań


SJP.pl


ośmiozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z ośmiu zgło­sek


SJP.pl

Ośmioz­gło­sko­wiec – po­pu­lar­ny w pol­skiej po­ez­ji krót­ki for­mat wier­sza sy­la­bicz­ne­go: 8-zgło­sko­wy wers bez śred­niów­ki, z ak­cen­tem wy­ra­zo­wym w kla­u­zu­li. Po­dzie­lo­ny śred­niów­ką (4+4, 5+3, 3+5) łatwo staje się for­ma­tem wier­sza sy­la­bo­to­nicz­ne­go. Czę­sto jest wią­za­ny w stro­fy. Ośmioz­gło­sko­wiec wy­stę­pu­je w li­ry­ce i ta­kich ga­tun­kach, jak frasz­ka, bajka, bal­la­da, rza­dziej zaś w epice i w dra­ma­cie. Od­gry­wa istot­ną rolę w po­ez­ji lu­do­wej i w wier­szach dla dzie­ci.

Wikipedia


ośmiozgłoskowy

zło­żo­ny z ośmiu zgło­sek (sylab); ośmio­sy­la­bo­wy


SJP.pl


ośmioznakowy

skła­da­ją­cy się z ośmiu zna­ków


SJP.pl


ośmiozwrotkowy

ma­ją­cy osiem zwro­tek; ośmio­stro­fo­wy


SJP.pl


ośmiozębny

ma­ją­cy osiem zębów


SJP.pl


ośmiozębowy

ma­ją­cy osiem zębów


SJP.pl


ośmiozłotowy

ma­ją­cy war­tość ośmiu zło­tych


SJP.pl


ośmiołóżkowy

ma­ją­cy osiem łóżek


SJP.pl


ośmiościan

bryła ge­o­me­trycz­na ogra­ni­czo­na ośmio­ma ścia­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o ośmiu ścia­nach

Wiktionary


ośmiościenny

ma­ją­cy osiem ścian


SJP.pl


ośmiościeżkowy

ma­ją­cy osiem ście­żek, np. ma­gne­to­fon ośmio­ścież­ko­wy


SJP.pl


ośmioświecowy

ma­ją­cy osiem świec


SJP.pl


ośmiożyłowy

o kablu: ma­ją­cy osiem żył


SJP.pl


ośnianin

miesz­ka­niec Ośna Lu­bu­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


ośnianka

miesz­kan­ka Ośna Lu­bu­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


ośniedziały

rzad­ko: po­kryć się śnie­dzią; po­śnie­dzieć


SJP.pl


ośniedzieć

rzad­ko: po­kryć się śnie­dzią; po­śnie­dzieć


SJP.pl


ośnieński

→ Ośno Lu­bu­skie; osień­ski, ośniań­ski


SJP.pl


ośnieża

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny sty­ra­ko­wa­tych; ha­lez­ja


SJP.pl

Ośnie­ża ("Ha­le­sia" J. Ellis ex L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny sty­ra­ko­wa­tych. Wy­róż­nia­no w jego obrę­bie (w za­leż­no­ści od uję­cia tak­so­no­micz­ne­go) od dwóch do pię­ciu ga­tun­ków. Współ­cze­śnie licz­ba ta re­du­ko­wa­na jest do dwóch ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych tylko we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (za­li­cza­ny daw­niej do tego ro­dza­ju ga­tu­nek chiń­ski prze­nie­sio­ny zo­stał do ro­dza­ju "Per­kin­sio­den­dron").

Wikipedia


ośnieżanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kry­wa­nie po­wierzch­ni śnie­giem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɲɛˈʒãɲɛ, AS: ośńežãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośnieżenie n.

 czas. ośnieżać ndk., ośnieżyć dk.

Wiktionary


ośnieżać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ośnie­żyć)

 (1.1) zob. ośnie­żyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­mat­ki ośnie­ża­ją stok od rana i może już jutro znów bę­dzie­my mogli zjeż­dżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈɲɛʒat͡ɕ, AS: ośńežać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośnieżanie n., ośnieżenie n.

 czas. ośnieżyć

Wiktionary


ośnieżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kry­cie po­wierzch­ni śnie­giem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɲɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ośńežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośnieżanie n.

 czas. zaśnieżyć, ośnieżyć dk., ośnieżać ndk.

Wiktionary


ośnieżyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ośnie­żać)

 (1.1) po­kryć śnie­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ośnie­ży­ło nam ogród i nie mo­że­my zna­leźć za­ba­wek córki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕɲɛʒɨt͡ɕ, AS: ośńežyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ośnieżać ndk., śnieżyć ndk., zaśnieżać ndk., zaśnieżyć dk., naśnieżać ndk., naśnieżyć dk., odśnieżać ndk., odśnieżyć dk.

 przym. ośnieżony, zaśnieżony

 rzecz. ośnieżenie n., ośnieżanie n.

Wiktionary


ośnik

nóż do drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ręcz­ne na­rzę­dzie do stru­ga­nia i ko­ro­wa­nia drew­na,

Wiktionary

Ośnik – ręcz­ne na­rzę­dzie do stru­ga­nia i ko­ro­wa­nia drew­na. Ma dwie rę­ko­je­ści i sta­lo­we ostrze. Ruch ro­bo­czy jest w kie­run­ku do sie­bie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mu­ze­um znaj­du­je się ko­lek­cja sta­rych ośni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɕɲik, AS: ośńik

Wiktionary


ośno

1. wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim;
3. wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim;
4. wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ośno – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów
  • Ośno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Ośno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Ośno – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn
  • Ośno – gro­ma­da w po­wie­cie alek­san­drow­skim
  • Ośno – gro­ma­da w po­wie­cie oław­skim
  • Ośno - zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek wą­sko­to­ro­wy

Wikipedia


ośpiewany

obś­pie­wać;
1. zaś­pie­wać pio­sen­kę wy­chwa­la­ją­cą kogoś;
2. zaś­pie­wać do­o­ko­ła kogoś lub cze­goś;
3. oś­pie­wać się - na­sy­cić się śpie­wa­niem


SJP.pl


ośpiewać

obś­pie­wać;
1. zaś­pie­wać pio­sen­kę wy­chwa­la­ją­cą kogoś;
2. zaś­pie­wać do­o­ko­ła kogoś lub cze­goś;
3. oś­pie­wać się - na­sy­cić się śpie­wa­niem


SJP.pl


ośpiewywać

1. śpie­wać pio­sen­kę wy­chwa­la­ją­cą kogoś;
2. śpie­wać do­o­ko­ła kogoś lub cze­goś;
3. oś­pie­wy­wać się - na­sy­cać się śpie­wa­niem


SJP.pl


ośrodek

1. śro­dek, cen­tral­ny punkt cze­goś, np. oś­ro­dek ner­wo­wy, oś­ro­dek trzę­sie­nia ziemi; cen­trum;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ne miej­sce, śro­do­wi­sko, w któ­rym dzie­je się coś zna­czą­ce­go, wokół któ­re­go coś się sku­pia, np. oś­ro­dek prze­my­sło­wy, go­spo­dar­czy; cen­trum;
3. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się kom­plek­so­wą dzia­łal­no­ścią w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie i na okre­ślo­nym te­re­nie, np. oś­ro­dek ho­dow­la­ny, rolny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ­ko­wy, cen­tral­ny punkt cze­goś

 (1.2) śro­do­wi­sko, okręg, cen­trum, w któ­rym lub wokół któ­re­go coś się sku­pia

 (1.3) in­sty­tu­cja obej­mu­ją­ca za­się­giem dzia­ła­nia ca­łoksz­tałt spraw zwią­za­nych z jakąś dzie­dzi­ną życia na pew­nym te­re­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oś­ro­dek – część wsi Cza­ple Nowe w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Oś­ro­dek – część wsi No­wo­siół­ki w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sła­wa­ty­cze
  • Oś­ro­dek – część wsi Po­nia­tów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Oś­ro­dek – część wsi Zbe­re­że w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Wola Uh­ru­ska
  • Oś­ro­dek – część wsi Cze­śni­ki w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sitno
  • Oś­ro­dek – część wsi Dę­bo­wiec-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Oś­ro­dek – część wsi Ła­pi­guz w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość
  • Oś­ro­dek – część wsi Ra­ta­jów w woj., w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki
  • Oś­ro­dek – część wsi Ro­ber­to­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży
  • Oś­ro­dek – część wsi Do­bro­sie­li­ce Pier­wsze w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin
  • Oś­ro­dek – część wsi Bro­cho­cin w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Ra­dza­no­wo
  • Oś­ro­dek – osada w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Czar­na Bia­ło­stoc­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Turyn jest waż­nym eu­ro­pej­skim oś­rod­kiem pro­duk­cji cze­ko­la­dy.

 (1.3) Dzię­ki al­bań­skim jeżom, które zja­dły żmije, można było wy­bu­do­wać oś­ro­dek wy­po­czyn­ko­wy w Zło­tych Pia­skach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕrɔdɛk, AS: ośrodek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ośrodkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek, centrum

 (1.2) środek, centrum

 (1.3) centrum

Wiktionary


ośrodkowość

→ oś­rod­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

ośrodkowy

ośrodkowy

1. taki, który ma cechy oś­rod­ka, np. kom­po­zy­cja o cha­rak­te­rze oś­rod­ko­wym;
2. taki, który sku­pia się wokół oś­rod­ka, np. oś­rod­ko­wy (cen­tral­ny) układ ner­wo­wy - za­sad­ni­cze czę­ści ukła­du ner­wo­we­go czło­wie­ka i wyż­szych zwie­rząt: mózg, móż­dżek, rdzeń prze­dłu­żo­ny i rdzeń krę­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy oś­ro­dek cze­goś; do­ty­czą­cy oś­rod­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośrodek mrz.

 przysł. ośrodkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) centralny

Wiktionary


ośródek

prze­sta­rza­le: oś­ro­dek


SJP.pl


ośródka

wew­nętrz­na część, śro­dek


SJP.pl

Oś­ród­ka – typ ska­mie­nia­ło­ści, bę­dą­cy formą na­tu­ral­ne­go od­le­wu pu­stych prze­strze­ni po wy­tra­wio­nych ele­men­tach twar­dych ska­mie­nia­ło­ści wła­ści­wych lub po czę­ściach mięk­kich or­ga­niz­mów. Wa­run­kiem pow­sta­wa­nia oś­ró­dek jest wcze­śniej­sza li­ty­fi­ka­cja skały ota­cza­ją­cej ska­mie­nia­łość. Puste prze­strze­nie wy­peł­nio­ne mogą być drob­no­ziar­ni­stym osa­dem lub, wy­kry­sta­li­zo­wa­ny­mi w tych prze­strze­niach, mi­ne­ra­ła­mi (np. kal­cy­tem).

Wikipedia


ośródkowy

→ oś­ród­ka


SJP.pl

Patrz:

ośródka

oświadczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oś­wiad­czać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjaṭˈt͡ʃãɲɛ, AS: ośfʹi ̯aṭčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oświadczać

 rzecz. oświadczenie n.

Wiktionary


oświadczać

1. wy­po­wia­dać, oz­naj­miać coś, zwła­szcza uro­czy­ście lub ofi­cjal­nie;
2. oś­wiad­czać się - pro­po­no­wać komuś mał­żeń­stwo, pro­sić o rękę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oś­wiad­czyć)

 (1.1) ko­mu­ni­ko­wać w pod­nio­sły lub for­mal­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­zuł­mań­skie wyz­na­nie wiary, tzw. sza­ha­dę, brzmi: „(Oś­wiad­czam, że) nie ma bó­stwa prócz Boga (Al­la­ha) i oś­wiad­czam, że Ma­ho­met (Mu­ham­mad) jest wy­słan­ni­kiem Boga”.

 (1.1) Oś­wiad­czam, że nie byłem w po­sia­da­niu żad­nych nie­jaw­nych in­for­ma­cji, gdy ku­po­wa­łem te akcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjaṭt͡ʃat͡ɕ, AS: ośfʹi ̯aṭčać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświadczenie, oświadczanie, oświadczyny

Wiktionary


oświadczenie

1. wy­po­wie­dzieć, oz­naj­mić coś, zwła­szcza uro­czy­ście lub ofi­cjal­nie;
2. oś­wiad­czyć się - za­pro­po­no­wać komuś mał­żeń­stwo, po­pro­sić o rękę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ofi­cjal­na wy­po­wiedź przed­sta­wia­ją­ca czyjś punkt wi­dze­nia, stan wie­dzy o czymś lub wolę oś­wiad­cza­ją­ce­go

 (1.2) pismo za­wie­ra­ją­ce oś­wiad­cze­nie (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oś­wiad­cze­nie woli
  • oś­wiad­cze­nie ma­jąt­ko­we
  • oś­wiad­cze­nie lu­stra­cyj­ne
  • oś­wiad­cze­nia po­sel­skie
  • oś­wiad­cze­nia pro­ce­so­we
  • oś­wiad­cze­nie (wy­po­wiedź)
  • zez­na­nie, de­kla­ra­cja; ślu­bo­wa­nie, przy­się­ga
  • sher­ma­now­skie oś­wiad­cze­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kon­fe­ren­cji pra­so­wej pre­mier wy­gło­sił oś­wiad­cze­nie w spra­wie zmian w sy­ste­mie eme­ry­tal­nym.

 (1.2) Do ofer­ty pracy na­le­ży obo­wiąz­ko­wo do­łą­czyć oś­wiad­cze­nia o sta­nie zdro­wia kan­dy­da­ta, nie­ka­ral­no­ści i zgo­dzie na przet­wa­rza­nie da­nych oso­bo­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjaṭˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ośfʹi ̯aṭčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświadczanie n., oświadczyny nmos.

 czas. oświadczyć dk., oświadczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deklaracja, enuncjacja, komunikat, wypowiedź, wyznanie, zeznanie

 (1.2) deklaracja, zeznanie

Wiktionary


oświadczyny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) tra­dy­cyj­ne, ofi­cjal­ne wy­ra­że­nie chęci za­war­cia mał­żeń­stwa, które zaz­wy­czaj obej­mu­je za­pro­sze­nie do ślubu jed­nej osoby przez drugą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświadczenie n.

 czas. oświadczyć, świadczyć, oświadczać

 przym. oświadczynowy

Wiktionary


oświadczyć

1. wy­po­wie­dzieć, oz­naj­mić coś, zwła­szcza uro­czy­ście lub ofi­cjal­nie;
2. oś­wiad­czyć się - za­pro­po­no­wać komuś mał­żeń­stwo, po­pro­sić o rękę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. oś­wiad­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|oś­wiad­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Mam dzi­siaj uro­dzi­ny - oś­wiad­czy­ła. - Rano zja­dłam w łóżku uro­dzi­no­wy tort i zdmuch­nę­łam świecz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕfʲjaṭt͡ʃɨt͡ɕ, AS: ośfʹi ̯aṭčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświadczenie n., oświadczyny nmos.

 czas. świadczyć

Wiktionary


oświata

1. kształ­ce­nie spo­łe­czeń­stwa, upo­wszech­nia­nie wie­dzy i kul­tu­ry;
2. ogół in­sty­tu­cji i ludzi zaj­mu­ją­cych się kształ­ce­niem i upo­wszech­nia­niem wie­dzy i kul­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces kształ­ce­nia, upo­wszech­nie­nia wie­dzy i kul­tu­ry w spo­łe­czeń­stwie

 (1.2) ogół in­sty­tu­cji i ludzi zaj­mu­ją­cych się upo­wszech­nia­niem wie­dzy i kul­tu­ry

Wiktionary

Zo­bacz też: Oś­wia­ta – ujed­noz­nacz­nie­nie.

Oś­wia­ta – dzia­łal­ność edu­ka­cyj­na po­le­ga­ją­ca na upo­wszech­nia­niu wyksz­tał­ce­nia ogól­ne­go i za­wo­do­we­go oraz re­a­li­zo­wa­niu zadań wy­cho­waw­czych w celu za­pew­nie­nia jed­nost­kom wszech­stron­ne­go roz­wo­ju i po­myśl­nej eg­zy­sten­cji, a spo­łe­czeń­stwu więzi kul­tu­ral­nych łą­czą­cych jego przesz­łość hi­sto­rycz­ną z te­raź­niej­szo­ścią i bu­do­wą po­myśl­nej przysz­ło­ści. Jest ona re­a­li­zo­wa­na po­przez sy­stem oś­wia­ty, tj.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po zdo­by­ciu li­cen­cja­tu i ma­gi­ste­rium w dzie­dzi­nie ko­mu­ni­ka­cji spo­łecz­nej i per­for­ma­ty­ki na Uni­wer­sy­te­cie Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej w Cha­pel Hill pra­co­wa­ła w te­a­trze, nad pro­duk­cją gier wideo i w oś­wia­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕfʲjata, AS: ośfʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oświatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) edukacja

 (1.2) szkolnictwo

Wiktionary


oświatowiec

osoba dzia­ła­ją­ca w oś­wia­cie


SJP.pl


oświatowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy oś­wia­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświata ż., oświatowiec m., oświatówka ż., oświatowość ż.

Wiktionary


oświec.

skrót od: oś­wie­ce­nie


SJP.pl

skrót w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = kult. oś­wie­ce­nie

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) = oś­wie­ce­nio­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświecenie n., Oświecenie n.

 przym. oświeceniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Oświec.

Wiktionary


oświecający

przy­miot­nik

 (1.1) wy­sy­ła­ją­cy świa­tło

Wiktionary


oświecanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oś­wie­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświecenie n., nieoświecanie n., oświecenie n., oświeciciel m., oświecicielka ż., oświeceniowiec m.

 czas. oświecać ndk., oświecić dk.

 przym. oświeceniowy, oświecony, oświecicielski

 przysł. oświeceniowo

Wiktionary


oświecać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oś­wie­cić)

 (1.1) podn. uś­wia­da­miać coś komuś

 (1.2) podn. sze­rzyć oś­wia­tę; zwięk­szać po­ziom wie­dzy i kul­tu­ry

 (1.3) przest. rzu­cać świa­tło

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny oś­wie­cać się (dk. oś­wie­cić się)

 (2.1) podn. po­sze­rzać swoją wie­dzę i kul­tu­rę

 (2.2) przest. być ota­cza­nym świa­tłem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświecanie n., oświecenie n., oświetlacz mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informować, uświadamiać

 (1.2) nauczać, uczyć

 (1.3) oświetlać, iluminować

 (2.1) kształcić się

Wiktionary


oświecenie

1. prąd umy­sło­wy pa­nu­ją­cy w Eu­ro­pie w XVIII w., gło­szą­cy kult ro­zu­mu i wie­dzy;
2. w niek­tó­rych re­li­giach: stan umy­słu, w któ­rym doz­na­je on poz­na­nia po­cho­dzą­ce­go od siły wyż­szej; ilu­mi­na­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) filoz. kon­cep­cja uwy­pu­kla­ją­ca rolę ro­zu­mu i wie­dzy, do­mi­nu­ją­ca w fi­lo­zo­fii eu­ro­pej­skiej od końca XVII w.

 (1.2) kult. okres w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej od końca XVII w., zwią­za­ny z do­mi­na­cją idei oś­wie­ce­nio­wych;

 (1.3) osią­gnię­cie świa­do­mo­ści, poz­na­nie praw­dy

 (1.4) kult. sze­rze­nie wie­dzy, osią­gnię­cie po­stę­pu

 (1.5) rel. w re­li­giach Wscho­du: stan osią­gnię­ty przez wytr­wa­łą me­dy­ta­cję;

 (1.6) przest. oś­wia­ta

 (1.7) daw. wyksz­tał­ce­nie

 (1.8) daw. oś­wiet­le­nie

 (1.9) spra­wie­nie, że coś staje się rozś­wiet­lo­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oś­wie­ce­nie w kul­tu­rze Za­cho­du, w Eu­ro­pie w la­tach 1688–1789.
    • Oś­wie­ce­nie w Pol­sce – w la­tach ok. 1740–1822.
    • Oś­wie­ce­nie ka­to­lic­kie – po­łą­cze­nie idei oś­wie­ce­nio­wych i tra­dy­cji ka­to­lic­kiej w XVIII wieku.
    • Ha­ska­la – oś­wie­ce­nie ży­dow­skie; ruch in­te­lek­tu­al­ny eu­ro­pej­skich Żydów w póź­nych la­tach XVIII wieku.
  • Meiji – okres oś­wie­ce­nia w kul­tu­rze Ja­po­nii na prze­ło­mie XIX i XX wieku, 1868–1912.
  • Ilu­mi­na­cja w fi­lo­zo­fii chrze­ści­jań­skiej, na­zy­wa­na też oś­wie­ce­niem umy­słu;
  • Oś­wie­ce­nie w niek­tó­rych in­nych re­li­giach i tra­dy­cjach du­cho­wych – stan lub cały sze­reg sta­nów, które przy­tra­fia­ją się po dłu­gotr­wa­łej prak­ty­ce me­dy­ta­cyj­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W opo­zy­cji do oś­wie­ce­nia po­ja­wi­ła się ide­o­lo­gia kon­ser­wa­tyw­na.

 (1.2) Dy­na­micz­ny roz­wój li­te­ra­tu­ry ro­syj­skiej na­stą­pił w okre­sie oś­wie­ce­nia pod ko­niec XVIII w..

 (1.3) We­dług św. Au­gu­sty­na: wie­dzy, o którą na próż­no za­bie­ga­my przy­ro­dzo­ny­mi wła­dza­mi na­sze­go umy­słu, Bóg udzie­la duszy drogą oś­wie­ce­nia.

 (1.5) Nieco bliż­sze (choć wciąż nie­wy­star­cza­ją­ce) są opisy oś­wie­ce­nia, do­ko­na­ne przez ludzi, któ­rzy twier­dzą, że go doś­wiad­czy­li.

 (1.6) Ter­mi­ny te nie zo­sta­ły do­trzy­ma­ne, ale już w maju wszyst­kie biura Mi­ni­ster­stwa Wyz­nań Re­li­gij­nych i Oś­wie­ce­nia Pu­blicz­ne­go prze­pro­wa­dzo­no do no­we­go gma­chu.

 (1.9) Nagłe oży­wie­nie kra­jo­bra­zu spo­wo­do­wa­ne było oś­wie­ce­niem sto­ków przez słoń­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświecanie n., oświeciciel mos., oświecicielka ż., oświeceniowiec mos., oświeceniowość ż., oświecony mos.

 czas. oświecać ndk., oświecać się ndk., oświecić dk.

 przym. oświeceniowy, oświecony, świetlny

 przysł. oświeceniowo

 skr. oświec., Oświec.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. Oświecenie

 (1.4) postęp

 (1.5) war. Oświecenie

Wiktionary


oświeceniowiec

pi­sarz lub uczo­ny ży­ją­cy i dzia­ła­ją­cy w okre­sie Oś­wie­ce­nia


SJP.pl


oświeceniowo

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oś­wie­ce­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświecenie n., oświecanie n., oświecenie n., oświeciciel mos., oświecicielka ż., oświeceniowiec mos., oświeceniowość ż.

 czas. oświecać ndk., oświecać się ndk., oświecić dk.

 przym. oświeceniowy, oświecony, oświecicielski

Wiktionary


oświeceniowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest oś­wie­ce­nio­we; cecha tych, któ­rzy są oś­wie­ce­nio­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oświeceniowy

 przysł. oświeceniowo

 rzecz. oświecenie n., Oświecenie n.

Wiktionary


oświeceniowy

1. od­no­szą­cy się do Oś­wie­ce­nia, okre­su w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej mię­dzy Ba­ro­kiem a Ro­man­tyz­mem;
2. na­wią­zu­ją­cy do oś­wie­ce­nia, prądu umy­sło­we­go osiem­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­py, gło­szą­ce­go kult ro­zu­mu i wie­dzy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. kult. do­ty­czą­cy oś­wie­ce­nia, wy­stę­pu­ją­cy w epoce oś­wie­ce­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ber­ke­ley był dru­gim z „wiel­kiej trój­ki” oś­wie­ce­nio­wych em­pi­ry­ków bry­tyj­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświecenie n., oświecanie n., oświecenie n., oświeciciel mos., oświecicielka ż., oświeceniowiec mos., oświeceniowość ż.

 czas. oświecać ndk., oświecać się ndk., oświecić dk.

 przym. oświecony, oświecicielski, świetlny

 przysł. oświeceniowo

 skr. oświec., Oświec.

Wiktionary


oświeceńszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: oś­wie­co­ny; bar­dziej oś­wie­co­ny


SJP.pl


oświecić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. oś­wie­cać)

 (1.1) zob. oś­wie­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy do kon­fe­ru­ją­cych do­łą­czy­ła trze­cia osoba w pan­ce­rzu, wtedy Yath­ro­sa oś­wie­ci­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświecanie n., oświecenie n., światło n., Oświecenie n.

 przym. świetlany, światły, oświeceniowy

 przysł. oświeceniowo

Wiktionary


oświecony

wyksz­tał­co­ny, świa­tły


SJP.pl


oświetlacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się oś­wiet­le­niem na pla­nie fil­mo­wym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) urzą­dze­nie do oś­wiet­la­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛtlat͡ʃ, AS: ośfʹi ̯etlač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświetlenie n., oświetlanie n., światło n., oświetleniowiec m.

 czas. oświetlać ndk., oświetlić dk., świecić ndk., oświecać ndk.

 przym. oświetleniowy, świetlany, światły

Wiktionary


oświetlaczka

ko­bie­ta oś­wiet­la­ją­ca scenę w te­a­trze albo w fil­mie


SJP.pl


oświetlanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oś­wiet­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛˈtlãɲɛ, AS: ośfʹi ̯etlãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oświetlać

 rzecz. światło n., oświetlacz mrz./mos.

Wiktionary


oświetlać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzu­cać, kie­ro­wać na coś świa­tło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszedł do opu­szczo­ne­go domu i oś­wiet­lił ciem­ny ko­ry­tarz la­tar­ką.

 (1.1) Oko­li­cę dwor­ca oś­wiet­la­ła wie­czo­rem tylko jedna la­tar­nia, wszyst­kie po­zo­sta­łe były zep­su­te.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛtlat͡ɕ, AS: ośfʹi ̯etlać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. świetlik mrz./mzw., światło n., światełko n., oświetlanie n., oświetlenie n., oświetlacz m.

 przym. oświetlony, oświetleniowy

Wiktionary


oświetlenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oś­wiet­lać.

 (1.2) sy­stem lamp za­pew­nia­ją­cy świa­tło

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oś­wiet­le­nie (gra­fi­ka kom­pu­te­ro­wa)
  • oś­wiet­le­nie na­tu­ral­ne – świa­tłem sło­necz­nym (bez­poś­red­nim, roz­po­ro­szo­nym), od na­tu­ral­nych po­ża­rów, erup­cji wul­ka­nów, bio­lu­mi­ne­scen­cja itp.
  • oś­wiet­le­nie sztucz­ne – świa­tłem wyt­wo­rzo­nym z in­ge­ren­cją ludzi
  • oś­wiet­le­nie sa­mo­cho­du
  • oś­wiet­le­nie ulicz­ne
  • na­tę­że­nie oś­wiet­le­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wznie­sio­no także drugi szpi­tal i teatr miej­ski, za­ło­żo­no oś­wiet­le­nie elek­trycz­ne ulic, bru­ko­wa­no jezd­nie i chod­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛˈtlɛ̃ɲɛ, AS: ośfʹi ̯etlẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. światło n., oświetlacz mrz./mos.

 czas. oświetlać, oświetlić

 przym. oświetleniowy

Wiktionary


oświetleniowiec

1. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie funk­cjo­no­wa­nia urzą­dzeń oś­wiet­le­nio­wych;
2. pra­cow­nik te­a­tru zaj­mu­ją­cy się oś­wiet­le­niem sceny


SJP.pl


oświetlić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. oś­wiet­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|oś­wiet­lać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sie­li­śmy oś­wiet­lić sobie drogę po­chod­nia­mi, aby zejść do ja­ski­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛtlʲit͡ɕ, AS: ośfʹi ̯etlʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. świetlik mrz./mzw., oświetlacz m., światełko n., światło n., oświetlenie n.

Wiktionary


oświn

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Oświn "(Je­zio­ro Sied­miu Wysp)" – je­zio­ro po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ni­zi­ny Sę­po­pol­skiej, na pół­noc­ny za­chód od Wę­go­rze­wa w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo.

Wikipedia


oświnka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim Rosji, do­pływ Łyny;

Wiktionary


oświęcim

mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;

 (1.2) pot. nazwa hit­le­row­skie­go obozu za­gła­dy Aus­chwitz-Bir­ke­nau zlo­ka­li­zo­wa­ne­go w mie­ście Oś­wię­cim (1.1)

Wiktionary

Oś­wię­cim ( Aus­chwitz, ‏אָשפּיצין‎ "Osz­pi­cin", Ausz­wi­ca) – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu oś­wię­cim­skie­go i dwóch gmin – miej­skiej (mia­sto Oś­wię­cim) oraz gminy wiej­skiej Oś­wię­cim (oko­licz­ne so­łect­wa bez sa­me­go mia­sta).

W la­tach 1315–1564 sto­li­ca księ­stwa oś­wię­cim­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym celu sprze­dał niez­włocz­nie te­re­ny wę­glo­we mię­dzy Kra­ko­wem i Oś­wię­ci­miem oraz wszyst­kie nowo ot­war­te i w ruch pu­szczo­ne ko­pal­nie (…)

 (1.2) Za­pom­nieć, że mkną no­ca­mi po­cią­gi wio­zą­ce lud z kraju do Oś­wię­ci­mia, pol­ską siłę, którą daje się do­bro­wol­nie Niem­com!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕĩm, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oświęcimianin mos., oświęcimianka ż., oświęcimiak mos., oświęcimiaczka ż.

 przym. oświęcimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Auschwitz

Wiktionary


oświęcim-brzezinka

obóz kon­cen­tra­cyj­ny i za­gła­dy w Oś­wię­ci­miu


SJP.pl


oświęcimiaczka

więź­niar­ka Oś­wię­ci­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. więź­niar­ka nie­miec­kie­go obozu za­gła­dy w Aus­chwitz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczel­nia za­pro­si­ła praw­dzi­wą oś­wię­ci­miacz­kę, panią w bar­dzo już po­desz­łym wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświęcim mrz., oświęcimianin mos., oświęcimianka ż.

:: fm. oświęcimiak mos.

 przym. oświęcimski

Wiktionary


oświęcimiak

wię­zień Oś­wię­ci­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wię­zień nie­miec­kie­go obozu za­gła­dy w Aus­chwitz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szko­ła za­pro­si­ła na aka­de­mię praw­dzi­we­go oś­wię­ci­mia­ka, pana w bar­dzo już po­desz­łym wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświęcim mrz., oświęcimianin mos., oświęcimianka ż.

:: fż. oświęcimiaczka ż.

 przym. oświęcimski

Wiktionary


oświęcimianin

miesz­ka­niec Oś­wię­ci­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Oś­wię­ci­mia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Oś­wię­ci­mia, uro­dzo­na w Oś­wię­ci­miu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕĩˈmʲjä̃ɲĩn, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświęcim m., oświęcimiak m.

:: fż. oświęcimianka ż.

 przym. oświęcimski

Wiktionary


oświęcimianka

miesz­kan­ka Oś­wię­ci­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Oś­wię­ci­mia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Oś­wię­ci­mia, uro­dzo­na w Oś­wię­ci­miu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕĩˈmʲjãnka, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświęcim m., oświęcimiak m., oświęcimiaczka ż.

:: fm. oświęcimianin m.

 przym. oświęcimski

Wiktionary


oświęcimski

przy­miot­nik od: Oś­wię­cim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Oś­wię­ci­miem, do­ty­czą­cy Oś­wię­ci­mia

 (1.2) zwią­za­ny z obo­zem za­gła­dy w Oś­wię­ci­miu, do­ty­czą­cy obozu za­gła­dy w Oś­wię­ci­miu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książ­ni­ca oś­wię­cim­ska wzbo­ga­ci­ła się o kil­ka­na­ście no­wych po­zy­cji z dzie­dzi­ny fan­ta­sty­ki.

 (1.1) Kosz­tow­na kon­ser­wa­cja oś­wię­cim­skie­go wi­tra­ża jest moż­li­wa dzię­ki re­a­li­za­cji spe­cjal­ne­go pro­jek­tu Nie­miec­ko-Pol­skiej Fun­da­cji Ochro­ny Kul­tu­ry i Za­byt­ków".

 (1.1) Mroz­ka do­strzegł obec­ny przy "se­lek­cji" ko­men­dant obozu oś­wię­cim­skie­go - Obersturmbahnfürer SS Ru­dolf Höss.

 (1.2) Kilku oś­wię­cim­skich opraw­ców schwy­ta­no na te­re­nie Nie­miec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕĩmsʲci, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oświęcim mrz., oświęcimianin mos., oświęcimianka ż., oświęcimiak mos., oświęcimiaczka ż.

Wiktionary


ość

część szkie­le­tu kost­ne­go ryby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. mała kość u ryb;

 (1.2) bot. ostry, sztyw­ny wy­ro­stek u plew­ka­ew­ki zia­ren kłosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­łam dzi­siaj dor­sza i omal się nie udła­wi­łam ością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɕt͡ɕ, AS: ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ościstość ż., kość ż., oścień m.

:: zdrobn. ostka ż.

 przym. ościsty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ostka, wąs

Wiktionary


oźrebiony

o kla­czy: taka, która uro­dzi­ła źre­bię; zaź­re­bio­ny


SJP.pl


oźrebić

oź­re­bić się - o kla­czy: uro­dzić, wydać po­tom­stwo; zaź­re­bić się, wyź­re­bić się


SJP.pl


oż

par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca; zwy­kle w wy­ra­że­niu: "oż ty"


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca na­stę­pu­ją­cą po niej wy­po­wiedź

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oż ty idio­to!

Wiktionary


ożaglać

sta­wiać żagle (wcią­gać je na maszt lub sztag albo roz­wi­jać z rei)


SJP.pl


ożaglić

po­sta­wić żagle (wcią­gnąć je na maszt lub sztag albo roz­wi­nąć z rei); oża­glo­wać


SJP.pl


ożaglowanie

po­sta­wić żagle (wcią­gnąć je na maszt lub sztag albo roz­wi­nąć z rei); oża­glić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. okre­ślo­ny ze­spół żagli na stat­ku ża­glo­wym

Wiktionary

Oża­glo­wa­nie – wszyst­kie żagle na stat­ku ża­glo­wym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. żagiel mrz., żagielek mrz., żeglarstwo n.

 przym. żeglowny, żeglugowy

Wiktionary


ożaglowany

wy­po­sa­żo­ny w żagle


SJP.pl


ożaglować

po­sta­wić żagle (wcią­gnąć je na maszt lub sztag albo roz­wi­nąć z rei); oża­glić


SJP.pl


ożanka

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych o pur­pu­ro­wych albo żół­tych kwia­tach, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze


SJP.pl

Ożan­ka ("Te­u­crium") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je około 290 ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­ne są one na całym świe­cie, głów­nie w Eu­raz­ji, się­ga­jąc po Au­stra­lię i Nową Ze­lan­dię, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go. W Pol­sce wy­stę­pu­je 5 ga­tun­ków.

Wikipedia


ożankowy

1. → ożan­ka;
2. prze­tacz­nik ożan­ko­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych


SJP.pl


ożarowianin

1. miesz­ka­niec Oża­ro­wa;
2. miesz­ka­niec Oża­ro­wa Ma­zo­wiec­kie­go


SJP.pl


ożarowianka

1. miesz­kan­ka Oża­ro­wa;
2. miesz­kan­ka Oża­ro­wa Ma­zo­wiec­kie­go


SJP.pl


ożarowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Oża­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, na te­re­nie Ma­ło­pol­ski, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Oża­ro­wi­ce, sie­dzi­ba gminy.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Oża­ro­wi­ce. W la­tach 1973–1996, była sie­dzi­bą gminy Tąp­ko­wi­ce, w 1977 zmie­nio­nej na gmina Oża­ro­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


ożarowicki

przy­miot­nik od: Oża­ro­wi­ce


SJP.pl


ożarowski

przy­miot­nik od: Oża­rów, Oża­rów Ma­zo­wiec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Oża­ro­wem, do­ty­czą­cy Oża­ro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ożarów mrz.

Wiktionary


ożarty

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: ob­żar­ty, na­je­dzo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pi­ja­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był żeś wczo­ra zaś ożar­ty, żeś prze­groł ga­lo­ty w karty? (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ożyrok mos.

 czas. ożreć się

Wiktionary


ożarów

mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

Oża­rów – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim. Sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Oża­rów. Prawa miej­skie w la­tach 1569–1869 i po­now­nie od 1988. W la­tach 1975–1998 Oża­rów ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do woj. tar­no­brze­skie­go.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2018 Oża­rów li­czył 4594 miesz­kań­ców. Her­bem Oża­ro­wa jest herb szla­chec­ki Rawa, któ­rym pie­czę­to­wał się m.in. ród hra­biów Oża­row­skich.

Wikipedia


ożebrowywać

umac­niać kon­struk­cję od­po­wied­ni­mi bel­ka­mi


SJP.pl


ożenek

za­war­cie związ­ku mał­żeń­skie­go przez męż­czyz­nę; że­niacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. reg. za­war­cie mał­żeń­stwa przez męż­czyz­nę; po­ślu­bie­nie ko­bie­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mał­żeń­stwo
  • Oże­nek – utwór Ni­ko­ła­ja Go­go­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­go­to­wa­nia do ożen­ku trwa­ły długo.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ożenić

 rzecz. żona ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żeniaczka

Wiktionary


ożenienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oże­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ožẽńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ożenić

 rzecz. żona ż.

Wiktionary


ożenić

1. dać komuś ko­bie­tę za żonę, spo­wo­do­wać, że ktoś za­wrze zwią­zek mał­żeń­ski z ko­bie­tą;
2. oże­nić się - za­wrzeć zwią­zek mał­żeń­ski z ko­bie­tą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. żenić)

 (1.1) dać komuś ko­bie­tę za żonę, spo­wo­do­wać za­war­cie związ­ku mał­żeń­skie­go z ko­bie­tą

 (1.2) slang. sprze­dać, de­a­lo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny oże­nić się (ndk. żenić się)

 (2.1) za­wrzeć zwią­zek mał­żeń­ski z ko­bie­tą

 (2.2) kwe­stion. za­wrzeć zwią­zek mał­żeń­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Oże­nisz mi tro­chę krylu?

 (2.1) Jego ro­dzi­ce nie byli za­do­wo­le­ni, gdy oże­nił się ze swoją da­le­ką ku­zyn­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛ̃ɲit͡ɕ, AS: ožẽńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żeniaczka ż., ożenek m., żona ż., ożenienie n., żoncia ż.

Wiktionary


ożeż

w wy­ra­że­niu: ożeż ty! - wy­krzy­knie­nie o cha­rak­te­rze ek­spre­syw­nym; oż ty!, o żeż ty!


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­krzy­knie­nie o cha­rak­te­rze ek­spre­syj­nym

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ożeż ty

Wiktionary


ożmytek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­wa­łek, reszt­ka

Wiktionary


ożogowski

naz­wi­sko


SJP.pl


ożota

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych, by­li­na świa­tło­lub­na i cie­pło­lub­na, kwit­ną­ca od lipca do wrze­śnia na su­chych mu­ra­wach, sło­necz­nych wzgó­rzach i za­ro­ślach; ga­tu­nek tej ro­śli­ny (ożota zwy­czaj­na) chro­nio­ny w Pol­sce


SJP.pl

Ożota ("Li­no­sy­ris") – ro­dzaj ro­ślin wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych w obrę­bie ro­dzi­ny astro­wa­tych. Współ­cze­śnie kla­sy­fi­ko­wa­ny do ro­dza­ju "Ga­la­tel­la" ("Ga­la­tel­la" sect. "Li­no­sy­ris"), rza­dziej do ro­dza­ju aster "Aster" ma­ją­ce­go w takim uję­ciu sze­ro­ki i po­li­fi­le­tycz­ny cha­rak­ter.

Wikipedia


ożralec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pijak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ożralica ż.

Wiktionary


ożralica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pi­jacz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ożralec m.

Wiktionary


ożreć

ożreć się - po­tocz­nie: zjeść za dużo; obeż­reć się, ob­jeść się, prze­jeść się


SJP.pl


ożumiech

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim


SJP.pl

Ożu­miech – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Krzy­no­wło­ga Mała. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


ożumieski

→ Ożu­miech


SJP.pl

Patrz:

Ożumiech

ożwiowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu de­re­niow­ców, obej­mu­ją­ca około 330 ga­tun­ków


SJP.pl

Oż­wio­wa­te ("Lo­a­sa­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu de­re­niow­ców. Obej­mu­je 20 ro­dza­jów z około 330 ga­tun­ka­mi. Naj­więk­sze ich zróż­ni­co­wa­nie wy­stę­pu­je w za­chod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych i w Mek­sy­ku, nieco mniej­sze w An­dach w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Cały za­sięg ro­dzi­ny obej­mu­je roz­le­głe ob­sza­ry Ame­ry­ki Pół­noc­nej na po­łud­nie od Ka­na­dy oraz Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą bez jej wschod­niej czę­ści i po­łud­nio­wych krań­ców.

Wikipedia


ożwiowaty

o ce­chach oż­wio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


ożydle

gwa­ro­wo:
1. klapy sur­du­ta, ka­mi­zel­ki, suk­ma­ny;
2. brze­gi roz­pię­cia u ko­szu­li


SJP.pl


ożygla

su­ku­lent z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl


ożygon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drań, nic­poń

Wiktionary


ożyna

re­gio­nal­nie: ostrę­ży­na; ostręż­ni­ca;
1. krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, wy­róż­nia­ją­cy się so­czy­sty­mi, smacz­ny­mi, czar­ny­mi owo­ca­mi, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy­mi nieco ma­li­ny; je­ży­na fał­do­wa­na;
2. owoc tej ro­śli­ny; je­ży­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kra­ków., gw-pl|Bu­ko­wi­na. je­ży­na (krzew)

 (1.2) reg-pl|Kra­ków., gw-pl|Bu­ko­wi­na. je­ży­na (owoc)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu i ów­dzie rosły krza­ki czar­nych ożyn.

 (1.2) Mama zro­bi­ła kon­fi­tu­rę z ożyn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jeżyna; reg. ostrężyna, dziady, gw. Bukowina ożyniorka

Wiktionary


ożynki

gwa­ro­wo: do­żyn­ki


SJP.pl


ożypałkowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu wiech­li­now­ców; pał­ko­wa­te, ro­go­żo­wa­te


SJP.pl


ożypałkowaty

o ce­chach oży­pał­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


ożyrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. pijak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szyn­ku łod rana oży­ro­ki piją sznap­sa. → W barze od rana pi­ja­cy piją wódkę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ożreć się dk.

 przym. ożarty

Wiktionary


ożywać

1. po­wra­cać do życia;
2. sta­wać się isto­tą żywą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­wra­cać do życia

 (1.2) sta­wać się peł­nym życia, ener­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. życie n.

 przysł. życiowo

Wiktionary


ożywczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ożyw­cze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ożywczy

 przysł. ożywczo

Wiktionary


ożywczy

po­bu­dza­ją­cy do życia, dzia­ła­nia


SJP.pl


ożywiacz

uży­wa­ny przez straż po­żar­ną i ra­tow­nict­wo gór­ni­cze przy­rząd ułat­wia­ją­cy sto­so­wa­nie sztucz­ne­go od­dy­cha­nia


SJP.pl


ożywiająco

→ oży­wiać


SJP.pl

Patrz:

ożywiać

ożywiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oży­wić)

 (1.1) przy­wra­cać do życia

 (1.2) po­bu­dzać, wy­wo­ły­wać oży­wie­nie

 (1.3) spra­wiać, że coś sta­nie się in­ten­syw­niej­sze

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny oży­wiać się

 (2.1) sta­wać się bar­dziej ener­gicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Świat za­czy­na­ły wła­śnie pod­bi­jać nowe idee i nowe tren­dy w sztu­ce. Nie do­tar­ły je­szcze do Kra­ko­wa, ale oży­wia­ły już Paryż i Wie­deń.

 (2.1) Nawet matka oży­wia­ła się i sta­wia­ła przed Ga­wri­łą ka­raf­kę wi­śniów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ożywianie n., życie n., ożywienie

 przym. żywy, ożywiony

 czas. żyć

 przysł. życiowo, żywcem

Wiktionary


ożywienie

1. uczy­nić żywym, przy­wró­cić do życia;
2. nadać żywy wy­gląd cze­muś, po­bu­dzić, wy­wo­łać oży­wie­nie;
3. oży­wić się - na­brać życia; roz­ru­szać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oży­wić.

 (1.2) pod­nie­ce­nie, po­ru­sze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ożywić dk., ożywiać ndk.

 rzecz. ożywianie n.

 przym. ożywiony

 przysł. żywcem

Wiktionary


ożywiony

1. uczy­nić żywym, przy­wró­cić do życia;
2. nadać żywy wy­gląd cze­muś, po­bu­dzić, wy­wo­łać oży­wie­nie;
3. oży­wić się - na­brać życia; roz­ru­szać się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się gwał­tow­no­ścią

 (1.2) o dużej in­ten­syw­no­ści

 (1.3) z tem­pe­ra­men­tem peł­nym ener­gii

 (1.4) ob­da­rzo­ny ży­ciem

 (1.5) wpra­wio­ny w ruch jakby żywy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ożywianie n., ożywienie n.

 czas. ożywiać ndk., ożywić dk.

 przym. ożywczy

 przysł. ożywczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burzliwy, gorący, gwałtowny, huczny, namiętny, narwany, rozogniony

 (1.2) intensywny

 (1.3) aktywny, dziarski, energiczny, żwawy

 (1.4) żywy

 (1.5) animowany

Wiktionary


ożywić

1. uczy­nić żywym, przy­wró­cić do życia;
2. nadać żywy wy­gląd cze­muś, po­bu­dzić, wy­wo­łać oży­wie­nie;
3. oży­wić się - na­brać życia; roz­ru­szać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. oży­wiać)

 (1.1) przy­wró­cić do życia

 (1.2) po­bu­dzić, wy­wo­łać oży­wie­nie

 (1.3) spra­wić, że coś sta­nie się in­ten­syw­niej­sze

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny oży­wić się (ndk. oży­wiać się)

 (2.1) stać się bar­dziej ener­gicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­ka­rze nie po­tra­fią oży­wić zmar­łe­go.

 (1.2) Na próż­no ka­pe­la wy­gry­wa­ła skocz­ne dry­gan­ty, szta­je­ry i me­nu­e­ty, li­be­ria, w bia­łych kos­ma­tych sur­du­tach, nie­stru­dze­nie roz­no­si­ła słod­kie musz­ka­te­le i ali­kan­ty, a cza­ru­ją­ce go­spo­dy­nie usi­ło­wa­ły oży­wić gnu­śną za­ba­wę - nuda nie dała się roz­pro­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ożywianie n., życie n., ożywienie

 przym. ożywiony

 przysł. życiowo, żywcem

Wiktionary


ożywonia

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych, sto­so­wa­na w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym i przy pro­duk­cji li­kie­rów; ba­zy­lek


SJP.pl


ożyć

po­wró­cić do życia, do pełni sił; odżyć; odro­dzić się


SJP.pl


ożóg

1. kij do po­pra­wia­nia ognia w piecu pie­kar­skim
2. opa­lo­ne drze­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opa­lo­ne drze­wo (np. po po­ża­rze lasu), tląca się głow­nia

 (1.2) ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go po­grze­ba­cza, kij do po­pra­wia­nia ognia w piecu pie­kar­skim

 (1.3) zwę­glo­na broń, miecz o czę­ścio­wo przy­pa­lo­nej głow­nifakt.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • opa­lo­ne drze­wo (np. po po­ża­rze lasu), też: głow­nia (pło­ną­ce lub tlące się po­la­no)
  • ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go po­grze­ba­cza, kij do po­pra­wia­nia ognia w piecu

Wikipedia

Powiązane:

 czas. żec

Wiktionary


ożółcić

daw­niej: pos­ma­ro­wać żółtą barwą


SJP.pl


ożędka

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca na wy­sy­pi­skach, przy­dro­żach, po­lach zbóż oraz w miej­scach cie­płych o po­dło­żu gli­nia­stym i za­sob­nym w wapń


SJP.pl


ożłopanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oż­ło­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ożłopać dk.

Wiktionary


ożłopany

taki, który się oż­ło­pał (napił się na dużo lub upił się)


SJP.pl


ożłopać

opić się; oż­ło­pać się - po­tocz­nie:
1. napić się za dużo; naż­ło­pać się;
2. upić się; nach­lać się, na­grzać się, na­rą­bać się, na­wa­lić się


SJP.pl


p

li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę "p"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­dzie­sta druga li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

P p

P ("pe", mi­nu­sku­ła: p) – szes­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dwu­dzie­sta druga li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go i oz­na­cza gło­skę [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz mi wyraz na li­te­rę „P”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ, AS: pe

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|P.}}

źródła.

== p (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: پ

wymowa.

 IPA|p.

znaczenia.

litera

 (1.1) p, minuskuła szesnastej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: P; nazwa litery: pee

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|P.}}

źródła.

== p (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: پ

wymowa.

 IPA|p.

znaczenia.

litera

 (1.1) p, minuskuła szesnastej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: P; nazwa litery: pee

Wiktionary


p-ko

skrót

 (1.1) praw. prze­ciw­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­no­cze­śnie wy­da­je się ce­lo­we to, aby elek­tro­nicz­ne po­stę­po­wa­nie upo­mi­naw­cze umoż­li­wia­ło skie­ro­wa­nie pozwu p-ko pod­mio­tom nie ma­ją­cym sie­dzi­by w Pol­sce a nadto umoż­li­wie­nie wy­bo­ru wa­lu­ty pozwu.

Wiktionary


p-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry P

Wiktionary


p-ta

skrót od: pocz­ta (czy­ta­ny jako cały wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pocz­ta

Wiktionary


p.

1. skrót od: pan, pani, panna (czy­ta­ny jako cały od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: pię­tro (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
3. skrót od: punkt (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
4. skrót od: patrz (czy­ta­ny jako cały wyraz); pkt


SJP.pl

skrót

 (1.1) = punkt

 (1.2) = pan

 (1.3) = pani

 (1.4) = panna

 (1.5) = pię­tro

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Znowu czyta po­wieść, ten roz­dział, kiedy, pod­czas gwiaź­dzi­stej nocy, p. Ram­ba­ud na­pra­wiał zep­su­tą lalkę małej Joasi, He­le­na to­nę­ła we łzach bez­przed­mio­to­we­go żalu, a Opat Jouve ra­dził, ażeby wysz­ła za mąż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pkt

Wiktionary


p.-gr.

skrót od: póź­no­grec­ki


SJP.pl


p.-łac.

skrót od: póź­no­ła­ciń­ski


SJP.pl


p.a.

skrót

 (1.1) z po­win­szo­wa­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ ˈa, AS: pe a

Wiktionary


p.c.

skrót

 (1.1) z po­że­gna­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈt͡sɛ, AS: pe‿ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) p.p.c., t.t.l.

Wiktionary


p.ch.

skrót od: post Chri­stum (po Chry­stu­sie); n.e.


SJP.pl


p.chr.

skrót od: przed Chry­stu­sem; p.n.e.


SJP.pl


p.f.

skrót

 (1.1) dla po­win­szo­wa­nia, zło­że­nia gra­tu­la­cji, ży­czeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈːf, AS: p•‿ef

Wiktionary


p.f.v.

skrót

 (1.1) na od­wie­dzi­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːf‿ˈːaw, AS: p•‿e•‿fau̯

Wiktionary


p.k.s.

[czy­taj: pe-ka-ES] skrót od: prawo karne skar­bo­we; pks


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = praw. prawo karne skar­bo­we

Wiktionary


p.m.

P.M.;
1. [czy­taj: pi-EM] skrót od: post me­ri­diem (po po­łud­niu), uży­wa­ny w ję­zy­ku an­giel­skim przy oz­na­cza­niu go­dzi­ny;
2. skrót od: post mor­tem (po śmier­ci);
3. skrót od: pro me­mo­ria (dla pa­mię­ci, na pa­miąt­kę)


SJP.pl


p.n.

skrót

 (1.1) = pod nazwą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pn.

Wiktionary


p.n.e.

skrót od: przed naszą erą (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = przed naszą erą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Syria to jedno z naj­star­szych państw świa­ta, któ­re­go po­cząt­ki się­ga­ją dru­gie­go ty­siąc­le­cia p.n.e.

 (1.1) Ten fi­lo­zof uro­dził się w pią­tym roku p.n.e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛd‿ˈnaʃɔ̃w̃ ˈɛrɔ̃w̃, AS: pšed‿našõũ̯ erõũ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przed Chr.

Wiktionary


p.o.

[czy­taj: pe-O]
1. skrót od: przy­spo­so­bie­nie obron­ne - przy­go­to­wa­nie oby­wa­te­li na wy­pa­dek za­gro­żeń ta­kich jak klę­ski ży­wio­ło­we, wojna, re­a­li­zo­wa­ne głów­nie wśród mło­dzie­ży jako przed­miot lek­cyj­ny; PO;
2. skrót od: peł­nią­cy obo­wiąz­ki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = peł­nią­cy obo­wiąz­ki;

Wiktionary

p.o. – skrót uży­wa­ny np. w po­li­ty­ce, biz­ne­sie i w woj­sku, oz­na­cza­ją­cy osobę, która za­stę­pu­je inną, gdy ta nie może peł­nić swo­ich funk­cji (np. w wy­ni­ku cho­ro­by lub śmier­ci). Sta­no­wi on skrót słów peł­nią­cy obo­wiąz­ki i pi­sa­ny jest po naz­wi­sku danej osoby, a przed okre­śle­niem funk­cji osoby za­stę­pu­ją­cej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­ce­pre­zy­dent USA Ge­or­ge H. W. Bush był p.o. pre­zy­den­ta w cza­sie ope­ra­cji pre­zy­den­ta Re­a­ga­na w roku 1985.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ ˈɔ, AS: pe o

Wiktionary


p.o.b.

skró­to­wiec

 (1.1) ang. Post Of­fi­ce Box → skrzyn­ka pocz­to­wa

Wiktionary


p.p.

skrót od: pra­e­mis­sis pra­e­mit­ten­dis (z ła­ci­ny: po­wie­dzia­wszy na po­cząt­ku, co po­wie­dzieć na­le­ża­ło)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ekon. stat. punkt pro­cen­to­wy;

Wiktionary


p.p.c.

skrót

 (1.1) z po­że­gna­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿pɛ‿ˈt͡sɛ, AS: pe‿pe‿ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) p.c., t.t.l.

Wiktionary


p.p.m.

skrót od: po­ni­żej po­zio­mu morza (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pod po­zio­mem morza, po­ni­żej po­zio­mu morza;

Wiktionary

p.p.m. – skrót uży­wa­ny w ge­o­gra­fii do okre­śle­nia ter­mi­nu pod po­zio­mem morza lub po­ni­żej po­zio­mu morza, czyli po­ni­żej umow­nej gra­ni­cy 0 m, na któ­rej znaj­du­je się przy­ję­ty po­ziom morza. Miej­sce po­ni­żej po­zio­mu morza na­zy­wa się de­pre­sją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­niż­szy punkt w Pol­sce po­ło­żo­ny jest na wy­so­ko­ści 1,8 m p.p.m., nie­da­le­ko miej­sco­wo­ści Racz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt‿pɔˈʑɔ̃mɛ̃m ˈːɔʒa, AS: pot‿poźõmẽ• moža

Wiktionary


p.p.t.

skrót

 (1.1) = pod po­zio­mem te­re­nu;

Wiktionary

Skrót p.p.t. – pod po­zio­mem te­re­nu uży­wa­ny jest przy okre­śla­niu głę­bo­ko­ści da­ne­go obiek­tu (punk­tu) pod po­wierzch­nią Ziemi, przy czym punk­tem od­nie­sie­nia jest jego rzut (w kie­run­ku siły gra­wi­ta­cji) na po­wierzch­nię te­re­nu.

Okre­śle­nia p.p.t. (np. "m p.p.t.") używa się szcze­gól­nie w ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej i ge­o­tech­ni­ce do okre­śla­nia po­ło­że­nia warstw ge­o­lo­gicz­nych i ge­o­tech­nicz­nych, po­zio­mu zwier­cia­dła wód po­dziem­nych, bądź też wgłęb­nych ele­men­tów ar­chi­tek­tu­ry obiek­tu bu­dow­la­ne­go.

Wikipedia


p.r.

skrót od: poste re­stan­te (spo­sób wy­sy­ła­nia i od­bio­ru prze­sy­łek pocz­to­wych); PR


SJP.pl

skrót

 (1.1) z po­dzię­ko­wa­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈːr, AS: p•‿er

Wiktionary


p.r.v.

skrót

 (1.1) na re­wi­zy­tę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːr‿ˈfaw, AS: p•‿er‿fau̯

Wiktionary


p.s.

[czy­taj: pe-ES] skrót od: posts­crip­tum - do­pi­sek na końcu listu; PS


SJP.pl


p.s.a.

skrót

 (1.1) praw. = pro­sta spół­ka ak­cyj­na

Wiktionary


p.t.

skrót (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie) ła­ciń­skie­go: pleno ti­tu­lo - peł­nym ty­tu­łem, z za­cho­wa­niem od­po­wied­nich ty­tu­łów (for­mu­ła grzecz­no­ścio­wa uży­wa­na w ję­zy­ku pi­sa­nym)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pleno ti­tu­lo; grzecz. z za­cho­wa­niem wszyst­kich na­leż­nych ty­tu­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­for­mu­je­my P.T. klien­tów, że w dniu dzi­siej­szym sklep ot­war­ty jest do go­dzi­ny 14:15.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈtɛ, AS: pe‿te

Wiktionary


p.w.

skrót od: pod wez­wa­niem (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie); pw.


SJP.pl


p0lka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. pot. po­gard­li­we okre­śle­nie ko­bie­ty ro­szcze­nio­wej, któ­rej pu­blicz­ne za­cho­wa­nie przy­no­si wstyd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) P0lka z ko­chan­kiem do­pro­wa­dzi­li do śmier­ci 3-latka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polka ż.

Wiktionary


p2p

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Peer-to-peer – model ko­mu­ni­ka­cji w sieci kom­pu­te­ro­wej
  • P2P – Fe­ny­lo­a­ce­ton, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ke­to­nów
  • p2p – per­son-to-per­son – płat­no­ści e-ma­i­lo­we

Wikipedia


pa

po­u­fa­łe po­że­gna­nie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. wyraz uży­wa­ny przy po­że­gna­niu z bli­ską osobą bądź dziec­kiem, a także przez dzie­ci

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pā – obron­ne osied­le lub for­te­ca ma­o­ry­ska na Nowej Ze­lan­dii
  • Pen­syl­wa­nia (stan w USA) (PA) – skrót nazwy stanu USA
  • pa­skal – 1 Pa = 1 N/m² (jed­nost­ka ci­śnie­nia)
  • pi­ko­am­per, 1 pA = 10-12 A (jed­nost­ka na­tę­że­nia prądu elek­trycz­ne­go)
  • Po­tycz­ki Al­go­ryt­micz­ne – kon­kurs in­for­ma­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na pi­sa­niu pro­gra­mów
  • panel ad­mi­ni­stra­cyj­ny – część in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka słu­żą­ca do zmia­ny usta­wień apli­ka­cji, kom­pu­te­ra, konta, wi­try­ny itp.
  • sym­bol pier­wiast­ka che­micz­ne­go – pro­tak­ty­nu (Pa)
  • po­lia­mid PA – two­rzy­wo sztucz­ne, po­li­mer
  • pro­jek­cja tylno-przed­nia (po­ste­rio­o­ra-an­te­rio­ra)
  • atrez­ja tęt­ni­cy płuc­nej
  • punkt akcji,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No to pa, muszę już le­cieć.

 (1.1) Je­stem umó­wio­na do fryz­je­ra. Pa, pa. I pa­mię­taj, że wi­dzi­my się jutro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pa, AS: pa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cześć, na razie, do widzenia

Wiktionary


pa'anga

jed­nost­ka pie­nięż­na Tonga, pań­stwa w Oce­a­nii (1 pa'anga = 100 se­ni­ti)


SJP.pl


pa-pa

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca in­stru­ment dęty

Wiktionary


paa

Pań­stwo­wa Agen­cja Ato­mi­sty­ki


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pań­stwo­wa Agen­cja Ato­mi­sty­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fo­to­no­wa ana­li­za ak­ty­wa­cyj­na (z ang. pho­ton ac­ti­va­tion ana­ly­sis)
  • Kwas fe­ny­lo­oc­to­wy (z ang. phe­ny­la­ce­tic acid)
  • Kwas na­doc­to­wy (z ang. pe­ro­xy­a­ce­tic acid)
  • Kwas po­lia­kry­lo­wy (z ang. po­ly­a­cry­lic acid)
  • Pań­stwo­wa Agen­cja Ato­mi­sty­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿a‿ˈː, AS: pe‿•‿a

Wiktionary


paam

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pam, pamm

Wiktionary


paarski

→ Paary


SJP.pl

Patrz:

Paary

paary

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim;

Wiktionary

Paary – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Su­siec. Kilka go­spo­darstw wsi leży w woj. pod­kar­pac­kim.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Su­siec. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 550 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kał w Pa­a­rach — wsi od­da­lo­nej od Maził o milę. Kie­row­nicz­ce wy­da­ło się nie­praw­do­po­dob­ne, by na­u­czy­ciel chciał cho­dzić sześć ki­lo­me­trów w jedną i tyleż w drugą stro­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paarski

Wiktionary


pab

rzad­ko: bar, w któ­rym po­da­je się głów­nie piwo i za­ką­ski; pub


SJP.pl


pabialgina

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go ami­no­fe­na­zon i al­lo­bar­bi­tal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. farm. pol­ski pre­pa­rat prze­ciw­bó­lo­wy, prze­ciw­go­rącz­ko­wy i uspo­ka­ja­ją­cy, pro­du­ko­wa­ny jako jas­no­żół­ty pro­szek, ta­blet­ki i czop­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa handlowa: Pabialgin (Pabialgin neo, Pabialgin P)

Wiktionary


pabiamid

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bak­te­ryj­ne­go sto­so­wa­ne­go zew­nętrz­nie w cho­ro­bach skóry, za­wie­ra­ją­ce­go sul­fa­ni­la­mid


SJP.pl


pabian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. od Pa­bia­na

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Są Pa­bia­ny i nie ma Pa­bian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pabiana ż.

Wiktionary


pabiana

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. od Pa­bian

 (2.2) lp. B. od Pa­bian

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jest Pa­bian i nie ma Pa­bia­na.

 (2.2) Widzę Pa­bia­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pabian mos.

Wiktionary


pabianek

zdrob­nie­nie od: Pa­bia­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


pabianice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim;

Wiktionary

Pa­bia­ni­ce – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu pa­bia­nic­kie­go i gminy wiej­skiej Pa­bia­ni­ce. Dru­gie co do licz­by miesz­kań­ców mia­sto aglo­me­ra­cji łódz­kiej. Pa­bia­ni­ce na­le­żą do Związ­ku Miast Pol­skich. Pod wzglę­dem po­wierzch­ni mia­sto znaj­du­je się na 10. po­zy­cji w wo­je­wództ­wie łódz­kim, a 150. w Pol­sce. Były mia­stem du­chow­nym ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej kra­kow­skiej w po­wie­cie szad­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. Pa­tro­nem mia­sta jest św. Mak­sy­mi­lian Maria Kolbe.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pabianiczanin m., pabianiczanka ż.

 przym. pabianicki, podpabianicki

Wiktionary


pabianicki

przy­miot­nik od: Pa­bia­ni­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Pa­bia­ni­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpabʲjä̃ˈɲit͡sʲci, AS: pabʹi ̯ä̃ńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pabianice nmos., pabianiczanin mos., pabianiczanka ż.

Wiktionary


pabianiczanin

miesz­ka­niec Pa­bia­nic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­bia­nic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pa­bia­nic, uro­dzo­na w Pa­bia­ni­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sonda ulicz­na: Czy pa­bia­ni­cza­nie znają ta­blicz­kę mno­że­nia?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pabianice nmos.

:: fż. pabianiczanka ż.

 przym. pabianicki

Wiktionary


pabianiczanka

miesz­kan­ka Pa­bia­nic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­bia­nic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pa­bia­nic, uro­dzo­na w Pa­bia­ni­cach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pabianice nmos.

:: fm. pabianiczanin m.

 przym. pabianicki

Wiktionary


pabianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­bia­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


pabianka

zdrob­nie­nie od: Pa­bia­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

Pa­bian­ka – stru­ga lewy do­pływ Do­brzyn­ki o dłu­go­ści 9,21 km i sze­ro­ko­ści do 2 m.

Pły­nie na Wy­ży­nie Łódz­kiej, prze­pły­wa przez Pa­bia­ni­ce. Bie­rze swój po­czą­tek jako rów me­lio­ra­cyj­ny. Duży do­pływ wody jest w oko­li­cach ul. Po­to­ko­wej, []. W cen­trum mia­sta ucho­dzi do Do­brzyn­ki.

Wikipedia


pabiankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­bian­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pabianostwo

Pa­bian z żoną; Pa­bia­no­wie


SJP.pl


pabianowie

imię mę­skie


SJP.pl


pabianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­bia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pabich

naz­wi­sko


SJP.pl


pabisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


pabjańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pablo

obce imię mę­skie


SJP.pl

Pablo – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Lake.

Wikipedia


pabst

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frie­drich Pabst (?–1943) – in­ży­nier, ar­chi­tekt, twór­ca planu Pab­sta (plan ur­ba­ni­stycz­ny dla War­sza­wy w cza­sie II wojny świa­to­wej)
  • Frie­drich Pabst – wła­ści­ciel grun­tów, po­li­tyk (czło­nek nie­miec­kie­go Re­ich­sta­gu)
  • Wal­de­mar Pabst (1880–1970) – nie­miec­ki woj­sko­wy
  • Georg Wil­helm Pabst (1885–1967) – au­striac­ki re­ży­ser

Wikipedia


pac

1. re­gio­nal­nie: wiel­ki szczur
2. w Pol­sce mię­dzy­wo­jen­nej: pułk ar­ty­le­rii cięż­kiej


SJP.pl

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. na­śla­du­je krót­ki dźwięk o jas­nej bar­wie, pow­sta­ją­cy przy ude­rze­niu czymś pła­skim o coś, upad­ku mięk­kiej rze­czy na twar­dą po­wierzch­nię, roz­pła­szcza­ją­ca się nie­rzad­ko po upad­ku

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dźwięk. bęc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) reg. ogrom­ny szczur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) wojsk. środ. pułk ar­ty­le­rii cięż­kiej

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (4.1) D. lm. od paca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erin Pac – ame­ry­kań­ska bobs­le­ist­ka
  • Jan Pac
  • Jerzy Pac – li­tew­ski wo­je­wo­da
  • Józef Piotr Pac – li­tew­ski ge­ne­rał
  • Ka­zi­mierz Mi­chał Pac – li­tew­ski pi­sarz
  • Krzysz­tof Zyg­munt Pac – li­tew­ski kanc­lerz
  • Lud­wik Mi­chał Pac – li­tew­ski ge­ne­rał
  • Mi­chał Pac
  • Mi­ko­łaj Pac
  • Piotr Pac – li­tew­ski pod­skar­bi
  • Piotr Mi­chał Pac – li­tew­ski sta­ro­sta
  • Sta­ni­sław Pac – li­tew­ski pod­sto­li

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Leci, leci – i naroz pac na ziym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacuk mzw., packa ż., pacanie n., paca ż., pacnięcie n.

 czas. pacać ndk., pacnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bęc

Wiktionary


paca

w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie w kształ­cie gład­kiej de­secz­ki z uchwy­tem, słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; packa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. bud. na­rzę­dzie mu­rar­skie w for­mie krót­kiej deski z rę­ko­je­ścią do wy­rów­ny­wa­nia za­pra­wy na murze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: pac

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: pacać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­rarz przy po­mo­cy pacy wy­gła­dza tynk na ścia­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpat͡sa, AS: paca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacanie n., pacnięcie n.

:: zdrobn. packa ż.

 czas. pacać ndk., pacnąć dk.

 wykrz. pac

Wiktionary


pacak

naz­wi­sko


SJP.pl


pacan

po­gard­li­wie o oso­bie głu­piej, nie­in­te­li­gent­nej, na­iw­nej lub nie­ma­ją­cej szer­szych ho­ry­zon­tów my­ślo­wych, za­in­te­re­so­wań; dureń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. głu­piec

 (1.2) reg-pl|Bia­ły­stok. czło­wiek ni­skie­go wzro­stu

 (1.3) gwara., reg-pl|Bia­ły­stok. mały chło­piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co się ga­pisz, pa­ca­nie?!

Wiktionary


pacanek

zdrob­nie­nie od: pacan, ma­ją­ce jed­no­cze­śnie cha­rak­ter po­bła­ża­nia


SJP.pl


pacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ude­rza­nie packą

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lp.; W. lp. od: pacan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­le­gło się An­drze­jo­wie pa­ca­nie za mu­cha­mi po stole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pac mzw./mrz., paca ż., packa ż., pacnięcie n.

 czas. pacać ndk., pacnąć dk.

 wykrz. pac

Wiktionary


pacanowianin

miesz­ka­niec Pa­ca­no­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


pacanowianka

miesz­kan­ka Pa­ca­no­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


pacanowski

przy­miot­nik od: Pa­ca­nów


SJP.pl


pacanów

po­gard­li­wie o oso­bie głu­piej, nie­in­te­li­gent­nej, na­iw­nej lub nie­ma­ją­cej szer­szych ho­ry­zon­tów my­ślo­wych, za­in­te­re­so­wań; dureń


SJP.pl

Ko­zio­łek Ma­to­łek – sym­bol Pa­ca­no­wa

Pa­ca­nów – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Pa­ca­nów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Sie­dzi­ba tejże gminy. Sta­no­wi ważny oś­ro­dek usłu­go­wy dla rol­nict­wa. Leży przy skrzy­żo­wa­niu drogi kra­jo­wej nr 73 (Wi­śniów­ka – Jasło) i drogi kra­jo­wej nr 79 (War­sza­wa – Bytom).

Wikipedia


pacato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ła­god­nie, spo­koj­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. spo­koj­nie, ła­god­nie

Wiktionary


pacać

po­tocz­nie, rzad­ko: ude­rzać, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. pac­nąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|pac­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpat͡sat͡ɕ, AS: pacać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pac mzw./mrz., pacnięcie n., pacanie n., packa ż.

 czas. pacnąć dk.

 wykrz. pac

Wiktionary


pace

za poz­wo­le­niem, z całym sza­cun­kiem (dla opi­nii do­pie­ro co wy­gło­szo­nej) - za­po­wiedź wy­ra­że­nia za­strze­żeń lub opi­nii ne­ga­tyw­nej


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. lp. od: paka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kate Pace – ka­na­dyj­ska nar­ciar­ka
  • José Car­los Pace – kie­row­ca for­mu­ły 1
  • Pace – wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk
  • Pace – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Santa Rosa
  • Pace – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Bo­li­var
  • PACE – pro­gram usa­mo­dziel­nia­ją­cy dla osób nie­peł­no­spraw­nych przy Na­tio­nal - Louis Uni­ver­si­ty w Chi­ca­go w USA
  • PACE – ang. Par­lia­men­ta­ry As­sem­bly of the Co­un­cil of Eu­ro­pe – Zgro­ma­dze­nie Par­la­men­tar­ne Rady Eu­ro­py

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpat͡sɛ, AS: pace

Wiktionary


pacek

1. przy­rząd do za­bi­ja­nia much
2. w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; paca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Pacek – gen. dyw. Ko­men­dant Głów­ny Żan­dar­me­rii Woj­sko­wej
  • Grze­gorz Pacek – re­ży­ser fil­mów do­ku­men­tal­nych i fa­bu­lar­nych
  • Jerzy Pacek – Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Sła­wo­mir Pacek – aktor fil­mo­wy
  • Ste­fan Pacek – pol­ski fe­lie­to­ni­sta i autor afo­ryz­mów
  • Sta­ni­sła­wa Pacek – Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Wie­sław Pacek – Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • To­ma­sza Pa­cyń­skie­go – pol­skie­go pi­sa­rza fan­ta­sty­ki

Wikipedia


pacemaker

[czy­taj: pejs­mej­ker] za­wod­nik wyz­na­cza­ją­cy tempo, np. biegu


SJP.pl


pacemakerka

→ pa­ce­ma­ker [czy­taj: pejs­mej­ker­ka]


SJP.pl


pacewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pach

wy­krzy­knik, czę­sto pow­ta­rza­ny, na­śla­du­ją­cy od­głos wy­bu­chu lub stu­ko­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. woń

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pacha

Wiktionary

Pach (nazwa hi­sto­rycz­na: Nie­słu­cho­wo-Pach) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ame­li­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pax, AS: paχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapach m.

Wiktionary


pacha

1. wgłę­bie­nie mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej, wy­stę­pu­ją­ce u ludzi i niek­tó­rych ssa­ków;
2.
a) otwór na ramię w ubra­niu;
b) część ubra­nia znaj­du­ją­ca się w miej­scu pachy ana­to­micz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. wgłę­bie­nie pod sta­wem ra­mien­nym;

 (1.2) kraw. wcię­cie w gór­nej czę­ści gar­de­ro­by na wszy­cie rę­ka­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał ła­skot­ki pod pa­cha­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaxa, AS: paχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachwina ż., paszka ż.

 przym. pachowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dół pachowy

Wiktionary


pachamama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. an­dyj­ska i in­ka­ska bo­gi­ni utoż­sa­mia­na z zie­mią i przy­ro­dą;

Wiktionary

Pa­cha­ma­ma lub Mama Pacha (kecz. "Matka Zie­mia") – in­ka­ska bo­gi­ni ziemi, za­pew­nia­ją­ca żyz­ność pól i płod­ność, wy­o­bra­ża­na pod po­sta­cią smo­czy­cy, opie­kun­ka siewu i żniw, od­po­wie­dzial­na za trzę­sie­nia ziemi. Pa­cha­ma­ma uz­na­wa­na jest za mał­żon­kę boga stwór­cy Pacha Ka­ma­qa, a w innej wer­sji mitu – boga słoń­ca Inti. Za świę­te zwie­rzę bo­gi­ni Pa­cha­ma­my uz­na­je się lamę. Pod­czas chry­stia­ni­za­cji Peru przez Hisz­pa­nów, Pa­cha­ma­ma iden­ty­fi­ko­wa­na była z Ma­ry­ją. W ra­mach kultu Pa­cha­ma­my skła­da­no ofia­ry z dzie­ci.

Wikipedia


pacharzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pę­cherz

Wiktionary


pachciarka

dawne okre­śle­nie na ko­bie­tę dzier­ża­wią­cą od kogoś całe go­spo­dar­stwo rolne lub jego część


SJP.pl


pachciarski

przy­miot­nik od: pach­ciarz; do­ty­czą­cy pach­cia­rza lub po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z pach­cia­rzem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. od­no­szą­cy się do pach­cia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachciarz mos., pacht mrz.

 czas. pachtować ndk.

 przym. pachtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawczy

Wiktionary


pachciarstwo

daw­niej: pro­ces dzier­ża­wie­nia od kogoś ca­łe­go go­spo­dar­stwa rol­ne­go lub jego czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. dzier­ża­wie­nie

Wiktionary


pachciarz

daw­niej: osoba dzier­ża­wią­ca od kogoś go­spo­dę, trzo­dę itp.; aren­darz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba trzy­ma­ją­ca coś w pach­cie, dzier­ża­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacht mrz.

 czas. pachtować ndk.

 przym. pachciarski, pachtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawca

Wiktionary


pachelbel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­hann Pa­chel­bel
  • (4972) Pa­chel­bel (1989 UE7), pla­ne­to­i­da

Wikipedia


pachinko

[czy­taj: pa­czin­ko] ja­poń­ski au­to­mat do gier po­dob­ny do flip­pe­ra


SJP.pl

Zo­bacz też: Pa­chin­ko (se­rial te­le­wi­zyj­ny).

Pa­chin­ko (jap. パチンコ) – ja­poń­ska gra au­to­ma­to­wa, przy­po­mi­na­ją­ca po­łą­cze­nie bi­lar­du i pin­bal­la, ale po­zba­wio­na „łapek” (ang. "flip­pers").

Wikipedia


pachira

tro­pi­kal­ne drze­wo afry­kań­skie z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, np. ba­o­bab, du­rian


SJP.pl


pachla

naz­wi­sko


SJP.pl


pachniak

naz­wi­sko


SJP.pl


pachniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) lwów. nos

Wiktionary


pachnica

pach­ni­ca dę­bo­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych; pach­ni­ca próch­nicz­ka


SJP.pl


pachnidło

per­fu­my, pach­ną­cy kos­me­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. ole­jek lub per­fu­my

Wiktionary

Pach­ni­dło: Hi­sto­ria pew­ne­go mor­der­cy (niem. "Das Par­fum. Die Ges­chich­te eines Mörders") – po­wieść nie­miec­kie­go pi­sa­rza Pa­tric­ka Süskinda, wy­da­na w 1985 roku. Jej bo­ha­ter, Jan Bap­ty­sta Gre­no­u­il­le, nie­ślub­ny syn pa­ry­skiej hand­lar­ki ry­ba­mi, ob­da­rzo­ny jest nie­praw­do­po­dob­nym wę­chem – po­strze­ga świat wy­łącz­nie przez pryz­mat tego zmy­słu. Po­cząt­ko­wo po­moc­nik gar­ba­rza, potem cze­lad­nik per­fu­miar­ski, na sku­tek ob­se­syj­nej po­go­ni za ide­al­nym za­pa­chem po­peł­nia sze­reg mor­derstw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paxʲˈɲidwɔ, AS: paχʹńidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pachnieć, pachnąć

 rzecz. zapach

 ims. pachnący

 przym. pachnący

Wiktionary


pachnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pach­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pachnieć

Wiktionary


pachnieć

wy­dzie­lać woń, za­pach, który jest zwy­kle przy­jem­ny, być peł­nym przy­jem­ne­go za­pa­chu; pach­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­dzie­lać jakiś za­pach, zwy­kle przy­jem­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe mydło pię­knie pach­nie i ma fan­ta­stycz­ny kolor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaxʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: paχʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachnidło n., zapach m., pachnięcie n., pachnienie n.

 czas. zapachnieć dk.

 przym. pachnący, zapachowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pachnąć, wonieć

Wiktionary


pachnik

pół­noc­no­e­u­ro­pej­ski leśny owad z ro­dzi­ny żu­ko­wa­tych z po­drzę­du chrzą­szczy wie­lo­żer­nych, za­miesz­ku­ją­cy gni­ją­ce pnie drzew, głów­nie dębów i wierzb; pach­ni­ca


SJP.pl


pachnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pach­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pachnąć, pachnieć

Wiktionary


pachnolit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków, jed­no­wod­ny hek­sa­flu­o­ro­gli­nian so­do­wo-wap­nio­wy;

Wiktionary

Pach­no­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków, jed­no­wod­ny hek­sa­flu­o­ro­gli­nian so­do­wo-wap­nio­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pachnolitowy

Wiktionary


pachnotka

ga­tu­nek jed­no­rocz­nej ro­śli­ny ole­i­stej z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, ho­do­wa­ny w kra­jach az­ja­tyc­kich dla owo­ców, z któ­rych na­stęp­nie otrzy­mu­je się olej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ga­tu­nek jed­no­rocz­nej ro­śli­ny ole­i­stej z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych

Wiktionary


pachnący

pełen aro­ma­tu, wy­dzie­la­ją­cy przy­jem­ny za­pach; aro­ma­tycz­ny, wonny


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: pach­nąć, pach­nieć

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który wy­dzie­la łatwo wy­czu­wal­ny za­pach, naj­czę­ściej przy­jem­ny

 (2.2) bot. człon nazwy ro­ślin cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się in­ten­syw­nym za­pa­chem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Róże są bar­dziej pach­ną­ce od fioł­ków.

 (2.1) Lu­dzie pach­ną­cy pra­żo­nym bobem, który no­si­li w za­na­drzu, a przy tym wiecz­nie schryp­nię­ci i spot­nie­li od gry w morę po ro­gach ulic i pe­ry­sty­lach, nie za­słu­gi­wa­li w jego oczach na miano ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paxˈnɔ̃nt͡sɨ, AS: paχnõncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachnidło n.

 czas. pachnąć, pachnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-2) wonny

Wiktionary


pachnąć

wy­dzie­lać woń, za­pach, który jest zwy­kle przy­jem­ny, być peł­nym przy­jem­ne­go za­pa­chu; pach­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­dzie­lać jakiś za­pach, zwy­kle przy­jem­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju pach­nę­ło miętą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: paχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 ims. pachnący

 rzecz. pachnidło n., pachnięcie n.

 przym. pachnący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. pachnieć.

Wiktionary


pachocki

naz­wi­sko


SJP.pl


pacholak

naz­wi­sko


SJP.pl


pacholczak

naz­wi­sko


SJP.pl


pacholczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pacholec

naz­wi­sko


SJP.pl


pacholica

daw­niej: dziew­czy­na do po­sług; sługa, słu­żą­ca, dziew­ka, go­spo­sia


SJP.pl


pacholik

zdrob­nie­nie od: pa­choł - słu­pek peł­nią­cy rolę ostrze­gaw­czą i ochron­ną, sta­wia­ny na jezd­niach lub to­ro­wi­skach w kon­kret­nym celu


SJP.pl


pacholski

naz­wi­sko


SJP.pl


pacholątko

mały chło­piec nie­u­mie­ją­cy je­szcze mówić, nie­mow­lę; pa­cho­lęct­wo


SJP.pl


pacholę

1. dawne okre­śle­nie na chłop­ca, wy­rost­ka;
2. dawne okre­śle­nie na chłop­ca do po­sług słu­żą­ce­go we dwo­rze szla­chec­kim lub w mniej­szych, za­moż­nych go­spo­dar­stwach; gier­mek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. chło­piec

 (1.2) gier­mek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na co będą po­trzeb­ne – py­ta­ło pa­cho­lę — / Trój­ką­ty, czwo­ro­bo­ki, koła, pa­ra­bo­le?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈxɔlɛ, AS: paχole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacholęctwo n., pachołek mos./mrz.

 przym. pacholęcy

Wiktionary


pacholęctwo

mały chło­piec nie­u­mie­ją­cy je­szcze mówić, nie­mow­lę; pa­cho­ląt­ko


SJP.pl


pacholęcy

taki, który jest wła­ści­wy pa­cho­lę­ciu, na­le­ży do pa­cho­lę­cia lub taki, do któ­re­go na­le­żą pa­cho­lę­ta; chło­pię­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy pa­cho­lę­ciu, na­le­żą­cy do pa­cho­lę­cia

 (1.2) zło­żo­ny z pa­cho­ląt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacholę n., pacholęctwo n., pachołek mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopięcy, szczenięcy

Wiktionary


pachomiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­cho­miusz Star­szy – egip­ski mnich, twór­ca pier­wszej re­gu­ły za­kon­nej
  • Pa­cho­miusz Młod­szy – bo­ha­ter le­gen­dar­ne­go ży­wo­ta
  • Pa­cho­miusz I – pa­triar­cha Kon­stan­ty­no­po­la
  • Pa­cho­miusz II – pa­triar­cha Kon­stan­ty­no­po­la
  • Pa­cho­miusz – imię mę­skie
  • Pa­cho­miusz (zm. 1655) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Pa­cho­miusz (ur. 1935) – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Pa­cho­miusz (ur. 1953) – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Pa­cho­miusz (ur. 1976) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Pa­cho­miusz (ur. 1952) – serb­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Pa­cho­miusz (1876–1937) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­sa­dy życia mni­chów zo­sta­ły przez Pa­cho­miu­sza sko­dy­fi­ko­wa­ne, przyj­mu­jąc po­stać re­gu­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Pachomiuszowy

Wiktionary


pachomiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Pa­cho­miu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­mi­ło­wał się w Pa­cho­miu­szo­wym spo­so­bie życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pachomiusz mos., Pachomiuszek mos.

Wiktionary


pachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pachowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pachowy

przy­miot­nik od: pacha; po­wią­za­ny, na­le­żą­cy do pachy ana­to­micz­nej lub jej oko­lic


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pachą, do­ty­czą­cy pachy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacha ż.

Wiktionary


pachoł

słu­pek na po­kła­dzie stat­ku lub na­brze­żu, na który za­kła­da się cumy; poler


SJP.pl

Pa­choł, Pa­cho­la (słow. "Pachoľa") – znaj­du­ją­cy się w grani głów­nej Tatr Za­chod­nich szczyt o wy­so­ko­ści 2166 m n.p.m. Po­ło­żo­ny jest w tej grani po­mię­dzy Ba­nów­ką (2178 m), od któ­rej od­dzie­la go Ba­ni­kow­ska Prze­łęcz (2043 m), a Spa­lo­ną Kopą (2087 m), od któ­rej od­dzie­la go nie­wiel­ka Spa­lo­na Prze­łęcz (2046 m).

Wikipedia


pachołek

czło­wiek peł­nią­cy ja­kieś po­słu­gi u kogoś lub po­moc­nik, który służy w ma­gi­stra­cie, są­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek peł­nią­cy służ­bę

 (1.2) po­gard. czło­wiek za­cho­wu­ją­cy się jak sługa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przy­droż­ny słu­pek ostrze­gaw­czy lub ogra­ni­cza­ją­cy ruch

 (2.2) słu­pek słu­żą­cy do mo­co­wa­nia cum i szprin­gów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­cho­łek – sługa, po­moc­nik
  • pa­cho­łek – ele­ment słu­żą­cy do ob­kła­da­nia cum i szprin­gów.
  • Wzgó­rze Pa­cho­łek w Gdań­sku, w dziel­ni­cy Oliwa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­choł­cy po­dą­ża­li za swoim panem.

 (2.1) Wzdłuż za­krę­tu usta­wio­no kilka pa­choł­ków.

 (2.2) Ma­ry­narz zdjął cumy z pa­choł­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈxɔwɛk, AS: paχou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachoł mos. pacholec mos., zdrobn. pacholik mos., pacholątko mos., pacholę mos.; pacholęctwo n., pacholica ż.

 czas. pachołować ndk., pochołczyć ndk.

 przym. pachołczy, pacholczy, pacholęcy

 przysł. pacholęco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pachoł, sługa, reg. śl. rubinek

 (1.2) sługus, służalec, fagas, lokaj, knecht

 (2.2) pachoł, poler, knecht

Wiktionary


pacht

daw­niej:
1. najem, dzier­ża­wa; aren­da;
2. opła­ta za dzier­ża­wę; aren­da;
3. to, co dzier­żaw­ca osią­ga z najmu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. dzier­ża­wa, aren­da

 (1.2) dzier­żaw­ne, czynsz

Wiktionary

Pacht – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Ka­wę­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Pod­czas II wojny świa­to­wej, w la­tach 1941–1942 ko­lo­nia była czę­ścią getta wiej­skie­go Cza­chu­lec.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paxt, AS: paχt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachciarz m.

 przym. pachciarski, pachtowy

 czas. pachtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawa; przest. arenda

 (1.2) dzierżawne

Wiktionary


pachta

1. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: kra­dzież owo­ców lub wa­rzyw z dzia­łek i ogro­dów;
2. daw­niej:
a) najem, dzier­ża­wa; aren­da, pacht;
b) opła­ta za dzier­ża­wę; aren­da, pacht


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Sie­moń,Dulsk,Mal­bork,Chełm­ża,Ko­cie­wie,Gru­dziądz,Byd­goszcz. reg-pl|Gdańsk. kra­dzież owo­ców z cu­dze­go sadu

 (1.2) gw-pl|Ko­cie­wie. kra­dzież

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) cho­dzić / iść na pach­tę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. pacht mrz.

 czas. pachtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Częstochowa|dziorga., reg-pl|Wielkopolska|harenda., reg-pl|Wielkopolska|harynda., reg-pl|Podlasie, Suwalszczyzna|orenda., reg. szaber

Wiktionary


pachtować

daw­niej: mieć coś w pach­cie, dzier­ża­wie; dzier­ża­wić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. mieć w pach­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachciarz mos., pacht mrz.

 przym. pachciarski, pachtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawić

Wiktionary


pachtowy

przy­miot­nik od: pacht; taki, który do­ty­czy, od­no­si się do pach­tu, dzier­ża­wy; dzier­żaw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z pach­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachciarz mos., pacht mrz.

 czas. pachtować ndk.

 przym. pachciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawny

Wiktionary


pachucki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Pa­chuc­ki – pol­ski fizyk te­o­re­tycz­ny
  • Leon Pa­chuc­ki – pol­ski woj­sko­wy
  • Mar­cin Pa­chuc­ki – pol­ski praw­nik, eko­no­mi­sta i urzęd­nik

Wikipedia


pachulski

naz­wi­sko


SJP.pl


pachuta

naz­wi­sko


SJP.pl

Pa­chu­ta – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Clar­ke.

Wikipedia


pachwina

1. miej­sce znaj­du­ją­ce się mię­dzy dolną, bocz­ną czę­ścią brzu­cha a wew­nętrz­ną po­wierzch­nią gór­nej czę­ści uda;
2. część li­ścia znaj­du­ją­ca się mię­dzy górną stro­ną na­sa­dy tego li­ścia a jego ło­dy­gą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. za­głę­bie­nie mię­dzy dolną (u czło­wie­ka) lub tylną (u zwie­rząt) bocz­ną czę­ścią pod­brzu­sza a wew­nętrz­ną po­wierzch­nią gór­nej czę­ści uda

 (1.2) bot. miej­sce mię­dzy górną stro­ną na­sa­dy li­ścia a ło­dy­gą

 (1.3) spoż. mięso wie­przo­we z pa­chwi­ny (1.1)

Wiktionary

Pa­chwi­na ( in­gu­en) – ob­szar ciała u styku mię­dzy tu­ło­wiem a udem. Pa­chwi­na znaj­du­je się z przo­du ciała, po obu stro­nach, gdzie dolna część ścia­ny jamy brzusz­nej styka się z udem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy za­u­wa­ży­łeś kie­dy­kol­wiek przed­tem jakiś guz w pa­chwi­nie?

 (1.2) Kwia­to­sta­ny wy­ra­sta­ją w pa­chwi­nach liści szczy­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paxˈfʲĩna, AS: paχfʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacha ż.

 przym. pachwinowy

Wiktionary


pachwinowy

przy­miot­nik od: pa­chwi­na; zwią­za­ny z pa­chwi­ną, umiej­sco­wio­ny w pa­chwi­nie lub w oko­li­cach pa­chwi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­chwi­ną, do­ty­czą­cy pa­chwi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to u roz­to­czy udział w os­mo­re­gu­la­cji biorą or­ga­ny pa­chwi­no­we i pa­pil­le ge­ni­tal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachwina ż.

Wiktionary


pachycefalozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie


SJP.pl

Pa­chy­ce­fa­lo­za­ur ("Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­rus", ze sta­ro­żyt­nej greki "gru­bo­gło­wy ja­szczur", od "pachy" – "gruby", "cep­ha­le" – "głowa" i "sa­u­ros" – "ja­szczur") – ro­dzaj gru­bo­gło­we­go di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie (do­kład­niej ma­strycht) w dzi­siej­szej Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


pachycefalozaury

in­fra­rząd ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych z po­drzę­du mar­gi­no­ce­fa­li


SJP.pl

Pa­chy­ce­fa­lo­za­u­ry (Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­ria) – in­fra­rząd dwu­noż­nych, ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych z po­drzę­du mar­gi­no­ce­fa­li. Pa­chy­ce­fa­lo­za­u­ry miały sze­ro­ki za­kres wy­stę­po­wa­nia ge­o­gra­ficz­ne­go i były mocno zróż­ni­co­wa­ne.

Wikipedia


pachydermia

zgru­bie­nie skóry wy­ni­ka­ją­ce z przy­ro­stu tkan­ki łącz­nej oraz z bro­daw­ko­wa­te­go roz­ro­stu na­skór­ka, uz­na­wa­ne za stan prze­dra­ko­wy


SJP.pl

Pa­chy­der­mia, ina­czej skó­rza­stość (łac. "pa­chy­der­mia la­ryn­gis") – ter­min opi­su­ją­cy od­po­wied­nik ro­go­wa­ce­nia bia­łe­go błon ślu­zo­wych (le­u­ko­pla­kia) z lo­ka­li­za­cją w krta­ni.

Pa­chy­der­mia uz­na­wa­na jest za stan prze­dra­ko­wy.

Wikipedia


pachyzaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy pro­za­u­ro­po­dów; pla­te­o­za­ur


SJP.pl


pachówka

sza­ro­bru­nat­ny ga­tu­nek owada za­li­cza­ny do ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny kra­jów eu­ro­az­ja­tyc­kich i pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich


SJP.pl


pacia

gęsta sub­stan­cja pow­sta­ła wsku­tek roz­ro­bie­nia ciała sta­łe­go w pły­nie; paćka, papka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. paćka.

Wiktionary


paciaja

sub­stan­cja o gę­stej kon­sy­sten­cji pow­sta­ła po roz­ro­bie­niu ja­kie­goś ciała sta­łe­go w cie­czy; paćka, pacia, papka


SJP.pl


pacianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ciać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. paciać ndk.

Wiktionary


paciać

po­tocz­nie: grze­bać w czymś mięk­kim lub mo­krym


SJP.pl


paciep

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. i daw. ciem­ność, mrok, ćma; także za­ciem­nio­ne, zam­glo­ne miej­sce

 (1.2) śrpol. i daw. ciem­na jama, wnęka lub ja­ski­nia

 (1.3) daw. gw-pl|Książ­ni­ce Wiel­kie, Pożóg, Ko­cy­ja­nów. tylko w zwro­cie „pod pa­ciep”: stro­na pół­noc­na

 (1.4) daw. gw-pl|Rop­czy­ce. pole usy­tu­o­wa­ne ku pół­no­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paciepnica ż.

 czas. paciepić ndk., zapaciepić dk.

 przym. paciepny

 przysł. paciepno

Wiktionary


paciepnica

pa­ciep­ni­ca ziem­nia­cza­na - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


pacierz

1. mod­lit­wa po­ran­na lub wie­czor­na
2. daw­niej: krę­go­słup, krzyż
3. dawna lu­do­wa miara czasu, oz­na­cza­ją­ca czas po­trzeb­ny na od­mó­wie­nie mod­lit­wy "ojcze nasz" (ok. 25 se­kund)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zbiór mod­litw chrze­ści­jań­skich;

 (1.2) rel. Mod­lit­wa Pań­ska (Ojcze nasz)

 (1.3) pot. mod­lit­wa (chrze­ści­jań­ska)

 (1.4) daw. krę­go­słup

 (1.5) pot. miara czasu równa około 25 se­kun­dom

Wiktionary

Pa­cierz – zbiór mod­litw obej­mu­ją­cy zwy­kle:

Nazwa pol­ska, za poś­red­nict­wem ję­zy­ka cze­skie­go ( páteř), wy­wo­dzi się od pier­wszych słów mod­lit­wy po Pater no­ster.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpat͡ɕɛʃ, AS: paćeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paciorki nmos., pacierzówka ż., zdrobn. paciorek

 przym. pacierzowy, paciorkowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) modlitwa

 (1.4) kręgosłup

Wiktionary


pacierzowy

→ pa­cierz


SJP.pl

Patrz:

pacierz

pacierzów

wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim


SJP.pl

Pa­cie­rzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce.

W la­tach 1954-1957 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­cie­rzów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Kłom­ni­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


pacierzówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiośl. przest. łódź ma­ją­ca za os­no­wę jeden pa­cierz (deskę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kajak wy­e­li­mi­no­wał wio­sło­we pa­cie­rzów­ki i pła­sko­den­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpat͡ɕɛˈʒufka, AS: paćežufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacierz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilówka

Wiktionary


pacifica

[czy­taj: paSYfika lub paS-Ifika]
1. model sa­mo­cho­du marki Chrys­ler;
2. model gi­ta­ry elek­trycz­nej marki Ya­ma­ha


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • AMD-V – tech­no­lo­gia wpro­wa­dzo­na w pro­ce­so­rach firmy AMD, wspo­ma­ga­ją­ca sprzę­to­wo za­rzą­dza­nie za­so­ba­mi ma­szyn wir­tu­al­nych
  • Chrys­ler Pa­ci­fi­ca – sa­mo­chód oso­bo­wy
  • Pa­ci­fi­ca – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych w Ka­li­for­nii

Wikipedia


pacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pat m.

Wiktionary


paciorecznik

by­li­na z ro­dzi­ny pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych; kanna


SJP.pl

Pa­cio­recz­nik, kanna ("Canna" ) – ro­dzaj ro­ślin z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych ("Can­na­ce­ae" ). Na­le­ży do niego we­dług róż­nych ujęć sy­ste­ma­tycz­nych 10, 20 lub nawet 50 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (na pół­noc od Ar­gen­ty­ny) i Ame­ry­ki Pół­noc­nej (część po­łud­nio­wa i po­łud­nio­wo-wschod­nia, po Ka­ro­li­nę Po­łud­nio­wą).

Wikipedia


paciorecznikowate

o ce­chach pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


paciorecznikowaty

o ce­chach pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


paciorek

1. zdrob­nie­nie od: pa­cierz;
2. ku­lecz­ka lub kost­ka z ot­wo­rem na nić; koral, ko­ra­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­cierz, wie­czor­na mod­lit­wa dzie­cię­ca

 (1.2) po­je­dyn­czy mały ko­ra­lik na­ni­za­ny na nitkę lub sznu­rek, np. w ró­żań­cu

 (1.3) daw. w licz­bie mno­giej jako sy­no­nim ró­żań­ca czy ko­ron­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pa­cio­rek (1984–?) – pol­ski woj­sko­wy
  • An­to­ni Pa­cio­rek (ur. 1945) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­bli­sta i tłu­macz
  • Bar­ba­ra Pa­cio­rek-Pa­le­ta (1951–2011) – pol­ska ma­lar­ka
  • Fran­ci­szek Pa­cio­rek (1914–1943) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Jaromír Pa­cio­rek (1979–2025) – cze­ski pił­karz
  • Jo­an­na Pa­cio­rek-Sa­dow­ska – pol­ska che­micz­ka
  • Karol Pa­cio­rek (ur. 1986) – pol­ski yo­u­tu­ber
  • Na­ta­lia Pio­trow­ska-Pa­cio­rek (ur. 1990) – pol­ska ak­tor­ka
  • Sta­ni­sław Pa­cio­rek (1889–1952) – pol­ski ma­larz i sce­no­graf te­a­tral­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­tu­siu, zmó­wi­łeś już pa­cio­rek?

 (1.2) Pu­stel­nik robił ró­żań­ce z pa­cior­ków, które przy­wo­zi­li mu lu­dzie ze wsi.

 (1.3) U pasa ojca Jo­za­fa­ta dyn­da­ły fran­cisz­kań­skie pa­cior­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacierz m., paciorkowiec m., paciorki nmos.

 przym. paciorkowy, paciorkowcowy

Wiktionary


paciorki

sznu­rek z na­ni­za­ny­mi ku­lecz­ka­mi; ko­ra­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stpol. ró­ża­niec

 (1.2) nitka z naw­le­czo­ny­mi ko­ra­li­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., D. i W. lm. od: pa­cio­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­mów­żesz wresz­cie te pa­cior­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈt͡ɕɔrʲci, AS: paćorʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacierz m., paciorek m., paciorkowiec m.

 przym. pacierzowy, paciorkowy

Wiktionary


paciorkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


paciorkowaty

po­dob­ny do pa­cior­ka, nie­wiel­kiej kulki wy­ko­na­nej z drew­na lub z in­ne­go ma­te­ria­łu, po­sia­da­ją­cej ot­wo­ry na nić lub taki, który przy­po­mi­na sznur tych kulek; pa­cior­ko­wy


SJP.pl


paciorkowcowy

wy­wo­ła­ny, spo­wo­do­wa­ny przez dzia­ła­nie pa­cior­kow­ców lub w jakiś inny spo­sób po­wią­za­ny z pa­cior­kow­ca­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z pa­cior­kow­cem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paciorek m., paciorkowiec m., pacierz m.

Wiktionary


paciorkowiec

1. bak­te­ria cho­ro­bot­wór­cza; strep­to­kok;
2. pa­cior­ko­wiec za­pa­le­nia płuc - bak­te­ria wy­wo­łu­ją­ca m.in. za­pa­le­nie płuc, opon móz­go­wych i opłuc­nej; pne­u­mo­kok;
3. ro­dzaj krzacz­ko­wa­te­go glona; Cy­sto­se­i­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) biol. bak­te­ria, która ukła­da się w pary lub łań­cusz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paciorkowcowy

 rzecz. paciorek mrz., paciorki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) streptokok

Wiktionary


paciorkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Pa­cior­kow­ski – pol­ski in­ży­nier, pre­zy­dent Czę­sto­cho­wy
  • Jerzy Pa­cior­kow­ski – pol­ski praw­nik i dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Kon­rad Pa­cior­kow­ski – pol­ski pił­karz

Wikipedia


paciorkowy

po­dob­ny do pa­cior­ka, nie­wiel­kiej kulki wy­ko­na­nej z drew­na lub z in­ne­go ma­te­ria­łu, po­sia­da­ją­cej ot­wo­ry na nić lub taki, który przy­po­mi­na sznur tych kulek; pa­cior­ko­wa­ty


SJP.pl


paciornica

sza­ro­be­żo­wy owad z rzędu mu­chó­wek za­li­cza­ny do ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­cior­ni­ca (Mo­ni­li­nia) – ro­dzaj grzy­bów
  • pa­cior­ni­ca (Con­ta­ri­nia) – ro­dzaj owa­dów

Wikipedia


paciuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Li­ma­now­skie. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we,Lwów,Ka­mie­niec Po­dol­ski. roln. wie­przek

 (1.2) gw-pl|Tu­li­gło­wy,Gdów,Boch­nia,Rop­czy­ce. tucz­nik, świ­nia w okre­sie tu­cze­nia

 (1.3) gw-pl|Pi­sa­rzo­wi­ce. świ­nia

 (1.4) reg-pl|Kresy pół­noc­ne. zob. pacuk.

Wiktionary


paciuszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


paciyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. krę­go­słup

Wiktionary


pacjencja

daw­niej: cier­pli­wość


SJP.pl


pacjencki

→ pa­cjent


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­cjen­ta

Wiktionary

Patrz:

pacjent

Powiązane:

 rzecz. pacjent mos.

Wiktionary


pacjent

1. chora osoba zwra­ca­ją­ca się o po­ra­dę do le­ka­rza, bę­dą­ca pod opie­ką le­ka­rza;
2. śro­do­wi­sko­wo: pa­cjent zero - pier­wszy no­si­ciel cho­ro­by za­kaź­nej zi­den­ty­fi­ko­wa­ny na po­cząt­ku epi­de­mii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ko­rzy­sta ze świad­czeń opie­ki zdro­wot­nej;

Wiktionary

Pa­cjent – osoba ko­rzy­sta­ją­ca ze świad­czeń opie­ki zdro­wot­nej, nie­za­leż­nie od tego, czy jest zdro­wa, czy chora (de­fi­ni­cja Świa­to­wej Or­ga­ni­za­cji Zdro­wia). Inna de­fi­ni­cja za pa­cjen­ta uz­na­je:

nie­za­leż­nie, czy jest zdro­wy, czy chory.

W pra­wie pol­skim de­fi­ni­cję pa­cjen­ta za­wie­ra m.in. usta­wa o pra­wach pa­cjen­ta i Rzecz­ni­ku Praw Pa­cjen­ta, która re­gu­lu­je także ka­ta­log praw pa­cjen­ta oraz za­sa­dy do­stę­pu do do­ku­men­ta­cji me­dycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­niecz­ne jest uchwa­le­nie Karty Praw Pa­cjen­ta, która gwa­ran­to­wa­ła­by Po­la­kom za­kres świad­czeń do­stęp­nych w ra­mach świad­czeń pu­blicz­nych.

 (1.1) U tego sa­me­go pa­cjen­ta mogą wy­stę­po­wać za­rów­no epi­zo­dy pro­wo­ko­wa­ne przez emo­cje, jak i przez dłu­gotr­wa­łe nie­ru­cho­me sta­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpat͡sʲjɛ̃nt, AS: pacʹi ̯ẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pacjentka ż.

 przym. pacjencki

Wiktionary


pacjentka

chora ko­bie­ta zwra­ca­ją­ca się o po­ra­dę do le­ka­rza, bę­dą­ca pod opie­ką le­ka­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­zo­sta­ją­ca pod opie­ką le­kar­ską lub zwra­ca­ją­ca się do le­ka­rza o po­ra­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Tylko niech pan dok­tor na­pi­sze do Ko­ło­brze­gu. — Mogę tylko do­pi­sać, że pa­cjent­ka bar­dzo prosi o miej­sco­wość nad­mor­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈt͡sʲjɛ̃ntka, AS: pacʹi ̯ẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacjencja ż.

:: fm. pacjent m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chora

Wiktionary


pacjentorok

śro­do­wi­sko­wo: jed­nost­ka obli­cze­nio­wa równa jed­ne­mu ro­ko­wi le­cze­nia pa­cjen­ta, uży­wa­na w ba­da­niach kli­nicz­nych


SJP.pl


packa

1. przy­rząd do za­bi­ja­nia much
2. w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; paca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd do za­bi­ja­nia much

 (1.2) rzem. bud. na­rzę­dzie do wy­gła­dza­nia ma­te­ria­łu mu­rar­skie­go na ścia­nie

 (1.3) sport. pry­mi­tyw­na drew­nia­na ra­kie­ta do nauki gry w te­ni­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­li­na zrzu­ci­ła packą na muchy bab­ci­ną fi­li­żan­kę.

 (1.2) Pan Janek za­czął packą wy­gła­dzać świe­ży tynk na ścia­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpat͡ska, AS: packa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pac mzw./mrz., paca ż., pacanie n., pacnięcie n.

 czas. pacać ndk., pacnąć dk.

 wykrz. pac

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klapka, łapka

 (1.2) paca

Wiktionary


packraft

[czy­taj: pa­kraft] mała, prze­no­śna łódź pon­to­no­wa


SJP.pl


packrafting

[czy­taj: pa­kraf­ting] re­kre­a­cja po­le­ga­ją­ca na pły­wa­niu pac­kraf­tem


SJP.pl


packraftowy

→ pac­kraft [czy­taj: pa­kraf­to­wy]


SJP.pl


packshot

[czy­taj: pak­szot] fo­to­gra­fia lub zbiór fo­to­gra­fii umie­szcza­ny w ogło­sze­niu lub fil­mie re­kla­mo­wym


SJP.pl

Packs­hot – uży­wa­ny w bran­ży re­kla­mo­wej ter­min okre­śla­ją­cy przed­sta­wie­nie pro­duk­tu za po­mo­cą sta­tycz­ne­go lub ru­cho­me­go obra­zu.

In­te­rak­tyw­ne packs­ho­ty, tzw. obro­to­we, uzy­sku­je się wy­ko­nu­jąc sek­wen­cję zdjęć, po­ka­zu­ją­cą pro­dukt pod róż­ny­mi ką­ta­mi, którą na­stęp­nie skła­da się w pre­zen­ta­cję. Tego typu packs­ho­ty naj­czę­ściej uży­wa­ne są w e-com­mer­ce.

Wikipedia


pacnięcie

po­tocz­nie:
1. ude­rzyć, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą;
2. upaść z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem; klap­nąć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pac­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pacnąć, pacać

 wykrz. pac

 rzecz. pac mzw./mrz.

Wiktionary


pacnąć

po­tocz­nie:
1. ude­rzyć, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą;
2. upaść z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem; klap­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. pacać)

 (1.1) pot. ude­rzyć w coś, zwy­kle sze­ro­ką, pła­ską po­wierzch­nią

 (1.2) pot. upaść mięk­ko z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem, klap­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bossk parę razy pac­nął dło­nią o ścia­nę, by zabić pa­skudzt­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pac mzw./mrz., pacnięcie n., pacanie n., packa ż.

 czas. pacać ndk.

 wykrz. pac

Wiktionary


paco

w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie w kształ­cie gład­kiej de­secz­ki z uchwy­tem, słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; packa


SJP.pl


pacta

[czy­taj: pakta] zbiór umów lub zo­bo­wią­zań wobec kogoś


SJP.pl


pacuk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Su­praśl,gu­ber­nia au­gu­stow­ska,Litwa,Bia­ło­ruś,Buj­wi­dze,Ło­pa­tow­szczyz­na,Bar­to­szy­ce,Bra­sław­szczyz­na. reg-pl|Kresy pół­noc­ne,Wilno. szczur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy twoim śmiet­ni­ku pa­cu­ki ba­dzia­ją się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. pac mzw.

 wykrz. pac

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Kresy północne|krysa.

Wiktionary


pacura

naz­wi­sko


SJP.pl


pacuła

naz­wi­sko


SJP.pl


pacyent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pa­cjent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­wien pa­cy­ent, dosyć zresz­tą za­moż­ny, umarł, jak się to zda­rza wielu pa­cy­en­tom, nie zdą­ży­wszy na­pi­sać te­sta­men­tu.

 (1.1) Kiedy scho­dzi­łem ze scho­dów, wy­szedł z po­ko­ju dawny mój pa­cy­ent i zam­knął za sobą drzwi sta­ran­nie na klucz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pacjent

Wiktionary


pacyfa

sym­bol po­ko­ju; pa­cyf­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znak, sym­bol pa­cy­fiz­mu i po­ko­ju;

Wiktionary

Pa­cy­fa – sym­bol pa­cy­fiz­mu, znak po­ko­ju. Jego twór­cą jest bry­tyj­ski pro­jek­tant, który do opra­co­wa­nia sym­bo­lu wy­ko­rzy­stał al­fa­bet se­ma­fo­ro­wy, uży­wa­ny daw­niej przez ma­ry­na­rzy: na kole umie­ścił li­te­ry N i D tego al­fa­be­tu (ang. "Nuc­le­ar Di­sar­ma­ment" – nu­kle­ar­ne roz­bro­je­nie). Cza­sa­mi spo­ty­ka się błęd­ny po­gląd, ja­ko­by pier­wot­nym po­my­sło­daw­cą sym­bo­lu był lord Ber­trand Rus­sell. W la­tach 60. i 70. XX wieku był zwy­kle uży­wa­ny przez ruch hip­pi­sow­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈt͡sɨfa, AS: pacyfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfizm m., antypacyfizm m., pacyfista m., pacyfistka ż., antypacyfista m., antypacyfistka ż., Pacyfik m., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n., spacyfikowanie n.

:: zdrobn. pacyfka ż.

 czas. pacyfikować ndk., spacyfikować dk.

 przym. pacyfistyczny, pacyficzny, pacyfikacyjny, antypacyfistyczny

 przysł. pacyfistycznie, pacyficznie

Wiktionary


pacyficzka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mo­na­rek


SJP.pl


pacyficzny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­cy­fi­ku (Oce­a­nu Spo­koj­ne­go), ży­ją­cy w Pa­cy­fi­ku; typ pa­cy­ficz­ny - od­mia­na rasy żół­tej czło­wie­ka (cha­rak­te­ry­stycz­ny dla miesz­kań­ców az­ja­tyc­kie­go wy­brze­ża Oce­a­nu Spo­koj­ne­go)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­miesz­ku­ją­cy Pa­cy­fik, zwią­za­ny z Pa­cy­fi­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfka ż., Pacyfik mrz., pacyfa ż.

 przym. transpacyficzny

Wiktionary


pacyfik

naj­więk­szy i naj­głęb­szy na­tu­ral­ny zbior­nik wodny na Ziemi; Ocean Spo­koj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Ocean Spo­koj­ny.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich celem jest ode­bra­nie Ja­po­nii wszyst­kich wysp na Pa­cy­fi­ku, które zo­sta­ły przez nią za­ję­te (…)

 (2.1) Grze­gorz XVI ka­no­ni­zo­wał Pa­cy­fi­ka 26 maja 1839.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈt͡sɨfʲik, AS: pacyfʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfa ż., pacyfista mos., pacyfistka ż., pacyfizm mrz., pacyfka ż.

 przym. pacyficzny, pacyfistyczny, transpacyficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ocean Spokojny

Wiktionary


pacyfikacja

bru­tal­ne tłu­mie­nie wszel­kich bun­tów, pow­stań na­ro­do­wych siłą zbroj­ną oraz pro­wa­dze­nie po­li­ty­ki ter­ro­ru wobec lud­no­ści oku­po­wa­ne­go te­ry­to­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tłu­mie­nie buntu, pow­sta­nia, straj­ku itp., zwy­kle przy uży­ciu siły zbroj­nej;

Wiktionary

Pa­cy­fi­ka­cja (od pax „pokój”) – uspo­ko­je­nie, wpro­wa­dze­nie po­ko­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas iz­ra­el­skiej pa­cy­fi­ka­cji na Za­chod­nim Brze­gu Jor­da­nu zgi­nął Pa­le­styń­czyk, a dwóch zo­sta­ło ran­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpat͡sɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: pacyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfikator m., pacyfista mos., pacyfistka ż., pacyfa ż., pacyfka ż., pacyfizm m.

 czas. pacyfikować, spacyfikować

 przym. pacyfikacyjny

Wiktionary


pacyfikacyjny

zwią­za­ny z pa­cy­fi­ka­cją


SJP.pl


pacyfikator

osoba, która bie­rze udział w pa­cy­fi­ka­cji, używa siły zbroj­nej do stłu­mie­nia bun­tów, pow­stań na­ro­do­wych


SJP.pl

Pa­cy­fi­ka­tor (ang. "The Pa­ci­fier") – film ko­me­dio­wy, któ­re­go głów­nym bo­ha­te­rem jest po­rucz­nik służb spe­cjal­nych, Shane Wolfe. Ma on za za­da­nie odbić pro­fe­so­ra Plum­me­ra, jed­nak gdy pro­fe­sor zo­sta­je za­bi­ty, otrzy­mu­je po­le­ce­nie ochro­ny ro­dzi­ny pro­fe­so­ra: jego żony oraz dzie­ci - Zoe, Setha, Lulu, Pe­te­ra i Ty­le­ra.

Wikipedia


pacyfikatorka

→ pa­cy­fi­ka­tor


SJP.pl

Patrz:

pacyfikator

pacyfikatorski

ty­czą­cy się zwo­len­ni­ków pa­cy­fiz­mu, dzia­ła­ją­cy tak, jak zwo­len­ni­cy pa­cy­fiz­mu


SJP.pl


pacyfikał

bo­ga­to zdo­bio­ny, zaz­wy­czaj srebr­ny re­lik­wiarz w kształ­cie krzy­ża lub mon­stran­cji w ko­ście­le ka­to­lic­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rel. ro­dzaj re­lik­wia­rza lub świę­te­go wi­ze­run­ku po­da­wa­ny wier­nym do ucz­cze­nia po­ca­łun­kiem w daw­nej li­tur­gii ła­ciń­skiej;

Wiktionary

Pa­cy­fi­kał (z łac. "pa­ci­fi­ca­le", od "pa­ci­fi­cus" – pokój czy­nią­cy) – dawny sprzęt li­tur­gicz­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim.

Pa­cy­fi­kał wpro­wa­dzo­no jako na­miast­kę po­ca­łun­ku po­ko­ju - prze­ka­zy­wa­ne­go wśród du­cho­wień­stwa pod­czas od­pra­wia­nia mszy - po­cząt­ko­wo w for­mie pro­sto­kąt­nej lub owal­nej ta­blicz­ki ze stop­ką, bez re­lik­wii, którą po­da­wa­no wier­nym do uca­ło­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ga­blo­cie mu­ze­um die­cez­jal­ne­go stały ozdob­ne pa­cy­fi­ka­ły.

Wiktionary


pacyfikować

bru­tal­nie tłu­mić bunty, pow­sta­nia na­ro­do­we przy uży­ciu siły zbroj­nej oraz pro­wa­dzić po­li­ty­kę ter­ro­ru wobec lud­no­ści oku­po­wa­ne­go te­ry­to­rium


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­cy­fi­ko­wać)

 (1.1) tłu­mić siłą fi­zycz­ną lub zbroj­ną prze­ja­wy buntu, oporu, straj­ków bądź za­mie­szek

 (1.2) książk. ła­go­dzić kon­flik­ty lub wy­ci­szać ne­ga­tyw­ne emo­cje i na­stro­je w okre­ślo­nej zbio­ro­wo­ści

 (1.3) przest. skła­niać stro­ny do ugody lub pro­wa­dzić ne­go­cja­cje po­ko­jo­we da­ta­def|1704.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfikacja ż., pacyfikator mos., pacyfikowanie n., pacyfista mos., pacyfizm mrz., pacyfa ż., pacyfka ż., spacyfikowanie n.

:: fż. pacyfistka ż.

 przym. pacyfikacyjny, pacyfistyczny

 czas. spacyfikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dławić, dusić, likwidować, niszczyć, poskramiać, represjonować, tłumić, ujarzmiać, ukrócać, zaprowadzać porządek, zgniatać

 (1.2) gasić, uspokajać, uśmierzać, wyciszać

 (1.3) godzić

Wiktionary


pacyfista

zwo­len­nik pa­cy­fiz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik pa­cy­fiz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfizm m., pacyfa ż., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n., spacyfikowanie n.

:: fż. pacyfistka ż.

 czas. pacyfikować ndk., spacyfikować dk.

 przym. pacyfistyczny

Wiktionary


pacyfistka

zwo­len­nicz­ka pa­cy­fiz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: pa­cy­fi­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpat͡sɨˈfʲistka, AS: pacyfʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfizm m., pacyfa ż., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n., spacyfikowanie n.

:: fm. pacyfista m.

 czas. pacyfikować ndk., spacyfikować dk.

 przym. pacyfistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antymilitarystka

Wiktionary


pacyfistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­cy­fi­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfa ż., pacyfizm m., pacyfka ż.

 przym. pacyfistyczny

Wiktionary


pacyfistyczny

przy­miot­nik od: pa­cy­fizm; po­wią­za­ny z pa­cy­fiz­mem i z jego zwo­len­ni­ka­mi lub pro­pa­gu­ją­cy, gło­szą­cy hasła pa­cy­fiz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­cy­fiz­mu lub zwią­za­ny z pa­cy­fi­sta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tro­ska o cier­pie­nia in­nych, dą­że­nie do lik­wi­da­cji głodu na Ziemi, są wy­ra­zem na­sta­wie­nia pa­cy­fi­stycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfizm m., pacyfista m., pacyfistka ż., pacyfa ż., pacyfka ż., Pacyfik mrz.

 przysł. pacyfistycznie

 czas. pacyfikować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokojowy, antywojenny

Wiktionary


pacyfizm

ruch spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny, któ­re­go głów­nym celem jest pro­pa­go­wa­nie po­ko­ju i po­tę­pia­nie wszel­kich dzia­łań wo­jen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gląd gło­szą­cy pokój i ko­niecz­ność za­prze­sta­nia wojen

Wiktionary

Pa­cy­fizm ( pac- od pax dpn. pacis „pokój” oraz -ficus od fa­ce­re „czy­nić”) – ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny dą­żą­cy do po­ko­ju, po­tę­pia­ją­cy wojny, a także przy­go­to­wa­nia do nich. Pa­cy­fi­ści do­ma­ga­ją się usta­no­wie­nia trwa­łe­go po­ko­ju mię­dzy na­ro­da­mi oraz chcą, aby wszel­kie kon­flik­ty roz­wią­zy­wa­ne były zgod­nie z li­te­rą prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go bez ucie­ka­nia się do uży­cia sił zbroj­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pacyfista m., pacyfa ż., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n., spacyfikowanie n.

:: fż. pacyfistka ż.

 czas. pacyfikować ndk., spacyfikować dk.

 przym. pacyfistyczny

 przysł. pacyfistycznie

Wiktionary


pacyfka

sym­bol po­ko­ju; pa­cy­fa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pa­cy­fa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfa ż., pacyfizm m., antypacyfizm m., pacyfista m., pacyfistka ż., antypacyfista m., antypacyfistka ż., Pacyfik m., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n., spacyfikowanie n.

 czas. pacyfikować ndk., spacyfikować dk.

 przym. pacyfistyczny, pacyficzny, pacyfikacyjny, antypacyfistyczny

 przysł. pacyfistycznie, pacyficznie

Wiktionary


pacyka

daw­niej:
1. de­szczuł­ka z rącz­ką do wy­gła­dza­nia wapna;
2. prze­no­śnie: za­pra­wa mu­rar­ska, tynk


SJP.pl


pacykarski

do­ty­czą­cy pa­cy­ka­rza, pa­cy­ko­wa­nia


SJP.pl


pacykarz

po­gard­li­we okre­śle­nie na kiep­skie­go ma­la­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. mu­rarz-tyn­karz

 (1.2) po­gard. kiep­ski ma­larz-ar­ty­sta

 (1.3) środ. teatr. aktor, który nied­ba­le na­kła­da sobie cha­rak­te­ry­za­cję

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pacykować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) malarzyna

Wiktionary


pacykować

nie­u­mie­jęt­nie lub nied­ba­le ma­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pa­cy­ko­wać)

 (1.1) pot. pejor. ma­lo­wać w nie­u­dol­ny spo­sób (ar­ty­stycz­nie, dla kon­ser­wa­cji lub dla na­da­nia okre­ślo­ne­go ko­lo­ru)

 (1.2) przest. na­kła­dać za­pra­wę na mur, wy­gła­dzać za­pra­wę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­cy­ko­wać się (dk. wy­pa­cy­ko­wać się)

 (2.1) pot. pejor. ma­lo­wać się w nie­u­dol­ny bądź prze­sad­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­win­na sie­dzieć tu na dole, po­wia­dam, w tej kuch­ni teraz, w tej chwi­li, a nie pa­cy­ko­wać szmin­ką gębę we włas­nym po­ko­ju na górze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacykarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tynkować

Wiktionary


pacyna

gwa­ro­wo: gruda błota, gliny, gruzu itp.; pe­cy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gruda ziemi, błota, gliny, gruzu

 (1.2) pot. głowa

Wiktionary

Pa­cy­na – wieś so­łec­ka (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Pa­cy­na.

Pa­cy­na uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską około 1519 roku, zde­gra­do­wa­na przed 1579 ro­kiem. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈt͡sɨ̃na, AS: pacỹna

Wiktionary


pacynka

nie­wiel­ka lalka te­a­tral­na na­kła­da­na na dłoń i po­ru­sza­na pal­ca­mi ak­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. lalka na­kła­da­na na dłoń i po­ru­sza­na pal­ca­mi;

 (1.2) osoba bez­wol­nie ste­ro­wa­na przez in­nych

Wiktionary

Pa­cyn­ka – ro­dzaj lalki te­a­tral­nej na­kła­da­nej na dłoń jak rę­ka­wicz­ka i po­ru­sza­nej pal­ca­mi ak­to­ra-ani­ma­to­ra.

Aktor zwy­kle trzy­ma rękę w górze nad pa­ra­wa­nem. Palce po­ru­sza­ją głowę i ręce lalki. Pa­cyn­kę można na­ło­żyć na palce w różny spo­sób np. głowa na palec wska­zu­ją­cy, kciuk i palec ser­decz­ny ob­słu­gu­ją ręce lalki; głowa na dwóch sty­ka­ją­cych się kciu­kach, po­zo­sta­łe palce obu rąk sta­no­wią dło­nie pa­cyn­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zosia kla­ska­ła w ręce uszczę­śli­wio­na wi­do­kiem po­dry­gu­ją­cej pa­cyn­ki.

 (1.2) – A ty wie­rzysz we wszyst­ko, co mówi tam­ten hand­larz bro­nią. Je­steś jego pa­cyn­ką? – wy­pa­li­ła z gru­bej rury ciot­ka Ma­lo­ste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈt͡sɨ̃nka, AS: pacỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacynkarz mos.

 przym. pacynkowy

Wiktionary


pacynkowy

przy­miot­nik od: pa­cyn­ka; zwią­za­ny, do­ty­czą­cy pa­cy­nek lub wpra­wia­ny w ruch tak, jak pa­cyn­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­cyn­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacynka ż.

Wiktionary


pacyński

przy­miot­nik od: Pa­cy­na


SJP.pl


paczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. pacz­ka.

 (1.2) zdrobn. od pak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pak mrz.

Wiktionary


paczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­czyć.

Wiktionary


pacześny

gwa­ro­wo: zro­bio­ny z gru­be­go płót­na ut­ka­ne­go z pa­cze­si; zgrzeb­ny


SJP.pl


paczka

1. pewna ilość cze­goś za­pa­ko­wa­na i prze­wią­za­na sznur­kiem lub czymś po­dob­nym; pa­ku­nek;
2. nie­wiel­ka grup­ka ludzi za­przy­jaź­nio­nych ze sobą, po­łą­czo­na wspól­ny­mi spra­wa­mi, za­in­te­re­so­wa­nia­mi;
3. po­tocz­nie o pręd­ko­ści rów­nej stu ki­lo­me­trom na go­dzi­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poczt. prze­sył­ka pocz­to­wa nie mie­szczą­ca się lub nie na­da­ją­ca się do wy­sła­nia li­stem;

 (1.2) pot. grupa przy­ja­ciół

 (1.3) hand. za­war­tość ma­łe­go opa­ko­wa­nia

 (1.4) spód­nicz­ka ba­le­to­wa;

 (1.5) pre­zent na cho­in­kę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pacz­ka – plik, stos, uło­żo­ne razem kilka ta­kich sa­mych przed­mio­tów
  • pacz­ka – spód­nicz­ka ba­le­to­wa
  • pacz­ka pocz­to­wa – ro­dzaj prze­sył­ki pocz­to­wej
  • Pacz­ka – album ze­spo­łu Krzak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­da­łam pacz­kę na pocz­cie.

 (1.2) Jak tylko zdam ma­tu­rę, zbie­ram moją pacz­kę i je­dzie­my na Ma­zu­ry.

 (1.3) Wczo­raj ku­pi­łem pacz­kę gum.

 (1.5) Mi­ko­łaj przy­niósł pacz­ki. W mojej pacz­ce, oprócz ro­dzy­nek w cze­ko­la­dzie, zna­la­złem orze­chy, cze­ko­la­dę i gi­ta­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpat͡ʃka, AS: pačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczkownia ż., paczkarnia ż., paczkarka ż., paczkowanie n.

:: zdrobn. paczuszka ż.

:: zgrub. paka ż.

 czas. rozpakowywać, paczkować ndk., pakować ndk.

 przym. paczkowy, paczkowany, opakowaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) znajomi, kumple, reg. pozn. eka

 (1.3) opakowanie

 (1.4) tutu

Wiktionary


paczkarka

urzą­dze­nie słu­żą­ce do pa­ko­wa­nia cze­goś lub dzie­le­nia cze­goś na od­po­wied­niej wiel­ko­ści czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do pa­ko­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., paczka ż.

Wiktionary


paczkarnia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kow­nia, pa­kow­nia, pa­ko­wal­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym pacz­ki cze­ka­ją na od­biór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczkowanie n., paczka ż.

Wiktionary


paczkomacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pacz­ko­mat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczkomat m.

Wiktionary


paczkomat

au­to­ma­tycz­na skryt­ka pocz­to­wa do od­bie­ra­nia i na­da­wa­nia prze­sy­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. au­to­mat do na­da­wa­nia i od­bio­ru pa­czek;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pocz­ta Pol­ska chce po­sta­wić dwa ty­sią­ce pacz­ko­ma­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczkomacik mrz.

 przym. paczkomatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automat paczkowy

Wiktionary


paczkomatowy

→ pacz­ko­mat


SJP.pl

Patrz:

paczkomat

paczkomatoza

po­tocz­nie: zbyt licz­ne wy­stę­po­wa­nie w prze­strze­ni pu­blicz­nej pacz­ko­ma­tów


SJP.pl


paczkorok

jed­nost­ka oz­na­cza­ją­ca rok pa­le­nia po jed­nej pacz­ce (20 sztuk pa­pie­ro­sów) dzien­nie


SJP.pl


paczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pa­ko­wa­nie cze­goś do pudeł, pa­czek, toreb itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpat͡ʃkɔˈvãɲɛ, AS: pačkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., zapaczkowanie n., pakowanie n., zapakowanie n., paka ż., paczka ż., paczuszka ż., paczkownia ż., paczkarnia ż.

 czas. paczkować ndk., zapaczkować dk., pakować ndk., zapakować dk.

 przym. pakowy, paczkowy

Wiktionary


paczkować

umie­szczać od­po­wied­nią ilość ja­kie­goś to­wa­ru w pu­deł­ku lub w czymś po­dob­nym, przy­go­to­wu­jąc go do sprze­da­ży; pa­ko­wać w pacz­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) umie­szczać coś w pacz­kach lub w pu­deł­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sami su­szy­li, mełli i pacz­ko­wa­li koper, ma­je­ra­nek, pa­pry­kę, ty­mia­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pat͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: pačkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., paczka ż., paczuszka ż., paczkowanie n., paka ż.

 przym. paczkowy

Wiktionary


paczkowianin

miesz­ka­niec Pacz­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pacz­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paczków m.

:: fż. paczkowianka ż.

 przym. paczkowski

Wiktionary


paczkowianka

miesz­kan­ka Pacz­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pacz­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paczków m.

:: fm. paczkowianin m.

 przym. paczkowski

Wiktionary


paczkownia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kar­nia, pa­kow­nia, pa­ko­wal­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym pacz­ku­je się różne to­wa­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczkowanie n., paczka ż., pakowacz mos.

 czas. pakować

Wiktionary


paczkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pacz­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn
  • Pacz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
    • Pacz­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy tamże

Wikipedia


paczkowski

przy­miot­nik od: Pacz­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pacz­ko­wem, do­ty­czą­cy Pacz­ko­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Pacz­kow­ski (1909–1986) – le­karz, ci­cho­ciem­ny
  • An­drzej Pacz­kow­ski (1938-2026) – hi­sto­ryk, al­pi­ni­sta
  • Ce­le­styn Pacz­kow­ski (ur. 1962) – fran­cisz­ka­nin
  • Cy­prian Pacz­kow­ski (1893–1947) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, pre­zy­dent Płoc­ka
  • Da­riusz Pacz­kow­ski (ur. 1971) – graf­fi­ciarz, per­for­mer i ani­ma­tor życia kul­tu­ral­ne­go
  • Jan Pacz­kow­ski (1852–1928) – prze­my­sło­wiec
  • Ja­nusz Pacz­kow­ski – ge­ne­rał
  • Jerzy Pacz­kow­ski (1909–1945) – poeta, sa­ty­ryk
  • Józef Pacz­kow­ski (1861–1933) – hi­sto­ryk, ar­chi­wi­sta
  • Józef Pacz­kow­ski (1913–1945) – żoł­nierz
  • Paweł Pacz­kow­ski (ur. 1993) – pił­karz ręcz­ny
  • Rafał Pacz­kow­ski (ur. 1962) – re­a­li­za­tor dźwię­ku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pat͡ʃˈkɔfsʲci, AS: pačkofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paczków mrz., paczkowianin mos., paczkowianka ż.

Wiktionary


paczkowy

taki, który prze­ka­zy­wa­ny jest komuś w pacz­ce lub taki, który zaj­mu­je się pacz­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pacz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., paka ż., paczuszka ż., paczkowanie n., paczka ż.

 czas. paczkować

Wiktionary


paczków

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pacz­ków ( Patsch­kau) – mia­sto w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pacz­ków. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do sta­re­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Mia­sto leży hi­sto­rycz­nie na Dol­nym Ślą­sku, na Przed­gó­rzu Su­dec­kim, na Ob­ni­że­niu Ot­mu­chow­skim na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu wo­je­wództ­wa opol­skie­go nad Nysą Kłodz­ką, po­ło­żo­ne mię­dzy sztucz­ny­mi zbior­ni­ka­mi wod­ny­mi Je­zio­rem Ot­mu­chow­skim i no­wy­mi zbior­ni­ka­mi, zwa­ny­mi To­po­la i Ko­ziel­no, razem two­rzą­cy­mi Zalew Pacz­kow­ski.

Wikipedia


paczucha

zgru­bie­nie od: pacz­ka


SJP.pl


paczula

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych wy­stę­pu­ją­ca w Afry­ce i w Azji, upra­wia­na dla wie­lo­barw­nych liści; ko­le­us; po­krzy­wa ame­ry­kań­ska;
2. ole­jek otrzy­my­wa­ny z tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku ko­le­us Blu­me­go

 (1.2) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku bro­dziec pa­czul­ka (pa­czul­ka wonna)

 (1.3) ole­jek ete­rycz­ny z liści pa­czul­ki won­nej

 (1.4) per­fu­my wyt­wa­rza­ne z olej­ku z pa­czu­la wonna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­czu­la – jedna z po­tocz­nych nazw ko­le­u­sa Blu­me­go
  • pa­czu­la – ole­jek ete­rycz­ny i per­fu­my otrzy­my­wa­ne z pa­czul­ki won­nej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. paczulka ż.

 przym. paczulowy

Wiktionary


paczulka

1. po­cho­dzą­ca z Azji po­łud­nio­wej ro­śli­na o sil­nym za­pa­chu;
2. per­fu­my za­wie­ra­ją­ce ole­jek ete­rycz­ny wy­dzie­la­ny przez pa­czul­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczula ż.

Wiktionary


paczulowy

przy­miot­nik do: pa­czu­la; do­ty­czą­cy pa­czu­li lub taki, który jest zro­bio­ny, wy­pro­du­ko­wa­ny z pa­czu­li


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­czu­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczula ż.

Wiktionary


paczusia

zdrob­nie­nie od: pacz­ka; pa­czusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pa­czusz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczuszka ż.

Wiktionary


paczuski

naz­wi­sko


SJP.pl


paczuszka

zdrob­nie­nie od: pacz­ka; pa­czu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pacz­ka

 (1.2) mała pacz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pod cho­in­ką le­ża­ła tylko ma­leń­ka pa­czusz­ka z czer­wo­ną ko­kard­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈt͡ʃuʃka, AS: pačuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., paczka ż., paczkowanie n., paczusia ż.

 czas. paczkować ndk.

 przym. paczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) paczusia

Wiktionary


paczuszkowy

przy­miot­nik od: pa­czusz­ka


SJP.pl


paczyna

dłu­gie wio­sło bez oku­cia, po­moc­ne przy pły­wa­niu po głę­bo­kiej wo­dzie


SJP.pl

Pa­czy­na (niem. "Gross Pats­chin") – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie To­szek.

W la­tach 1954–1972 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­czy­na. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


paczyć

1. zwy­kle o wil­go­ci lub wo­dzie: wy­krzy­wiać, wy­gi­nać coś łu­ko­wa­to;
2. pa­czyć się - zwy­kle o przed­mio­tach drew­nia­nych: zmie­niać wła­ści­wy kształt, wy­krzy­wiać się, wy­gi­nać pod wpły­wem wil­go­ci


SJP.pl


paczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Wac­ław Pa­czyń­ski, hra­bia z Tę­czy­na (? – 1727)
  • Boh­dan Pa­czyń­ski (1940, Wilno – 2007, Prin­ce­ton), pol­ski astro­nom i astro­fi­zyk
  • Sta­ni­sław Pa­czyń­ski (1923–2002), szop­karz kra­kow­ski
  • Artur Pa­czyń­ski (* 1974), pol­ski pły­wak spe­cja­li­zu­ją­cy się w stylu kla­sycz­nym, re­kor­dzi­sta Pol­ski

Wikipedia


paczółtowice

Pa­czół­to­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce.

Wikipedia


pacółtowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­cół­to­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Nowe Mia­sto Lu­baw­skie
  • Pa­cół­to­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald

Wikipedia


pacółtowski

→ Pa­cół­to­wo


SJP.pl

Patrz:

Pacółtowo

pacławski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pac­ła­wia, zwią­za­ny z Pac­ła­wiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pac­ław­ski
  • Mi­ro­sław Emil Pac­ław­ski
  • Ry­szard Pac­ław­ski
  • Kal­wa­ria Pac­ław­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­go­ni­li­śmy ich, gdy za­trzy­ma­li się na pac­ław­skim skrzy­żo­wa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pacław mrz., pacławianin mos., pacławianka ż.

Wiktionary


pad

szyb­kie przy­pad­nię­cie cia­łem do po­wierzch­ni ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opad­nię­cie cia­łem do ziemi

 (1.2) in­form. pot. ga­me­pad, urzą­dze­nie ste­ru­ją­ce, uży­wa­ne w grach kom­pu­te­ro­wych

 (1.3) in­form. pod­kład­ka pod mysz kom­pu­te­ro­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pad – rzeka, do­pływ Morza Adria­tyc­kie­go
  • Pad – jed­no­staj­ny dźwięk uzy­ski­wa­ny po­przez syn­te­za­tor
  • Po­wszech­ny do­stęp do de­fi­bry­la­cji (PAD)
  • Cho­ro­ba tęt­nic ob­wo­do­wych (pe­rip­he­ral ar­te­ry di­se­a­se)
  • D-pad – ele­ment kon­tro­le­rów gier wideo, w Pol­sce sze­rzej znany jako „krzy­żak” lub „krzy­żyk”.
  • dżoj­pad (ga­me­pad, pad) – ro­dzaj kon­tro­le­rów gier wideo,
  • Rust en Pad
  • to­uch­pad

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pat, AS: pat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. padanie n., upadek m., opad m.

 czas. padać, upadać, spadać, wypadać, odpadać

 przym. upadły

 (1.2-3)

 rzecz. gamepad m.

Wiktionary


pada

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: padać

 (1.2) me­te­o­rol. krót­ko o opa­dach de­szczu, śnie­gu = pada deszcz / śnieg

Wiktionary

Pada – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Vi­ru­maa Za­chod­nia, w gmi­nie Viru-Ni­gu­la.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpada, AS: pada

Wiktionary


padaczka

1. cho­ro­ba ukła­du ner­wo­we­go cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się na­gły­mi na­pa­da­mi drga­wek i utra­tą przy­tom­no­ści; epi­lep­sja;
2. po­tocz­nie:
a) awa­ria, za­wie­sze­nie się urzą­dze­nia;
b) coś li­che­go, nietr­wa­łe­go, bez­war­to­ścio­we­go; pa­da­ka, tan­de­ta, syf, szajs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba ce­chu­ją­ca się na­pa­da­mi pa­dacz­ko­wy­mi bę­dą­cy­mi efek­tem przej­ścio­wych za­bu­rzeń czyn­no­ści mózgu, po­le­ga­ją­cych na nad­mier­nych i gwał­tow­nych, sa­mo­rzut­nych wy­ła­do­wa­niach bio­e­lek­trycz­nych w ko­mór­kach ner­wo­wych;

Wiktionary

Pa­dacz­ka, epi­lep­sja – grupa przew­le­kłych cho­rób ne­u­ro­lo­gicz­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się na­pa­da­mi pa­dacz­ko­wy­mi. Napad pa­dacz­ko­wy jest wy­ra­zem przej­ścio­wych za­bu­rzeń czyn­no­ści mózgu, po­le­ga­ją­cych na nad­mier­nych i gwał­tow­nych, sa­mo­rzut­nych wy­ła­do­wa­niach bio­e­lek­trycz­nych w ko­mór­kach ner­wo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzie­ciń­stwie mie­wał czę­ste na­pa­dy pa­dacz­ki.

 (1.1) W nocy ra­to­wa­łem chłop­ca z pa­dacz­ką, który spadł z łóżka. Gdzie był per­so­nel?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈdat͡ʃka, AS: padačka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. padaczkowy, padaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epilepsja, kaduk

Wiktionary


padaczkowaty

taki, który przy­po­mi­na pa­dacz­kę lub taki, który jest zbli­żo­ny do ob­ja­wów pa­dacz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­dacz­kę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpadat͡ʃkɔˈvatɨ, AS: padačkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padaczka ż.

 przym. padaczkowy

Wiktionary


padaczkowiec

po­tocz­nie o oso­bie dot­knię­tej pa­dacz­ką (epi­lep­sją, cho­ro­bą ne­u­ro­lo­gicz­ną ob­ja­wia­ją­cą się wy­stę­po­wa­niem na­pa­dów drgaw­ko­wych)


SJP.pl


padaczkowy

bę­dą­cy czymś ty­po­wym dla pa­dacz­ki, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy, wy­stę­pu­ją­cy pod­czas pa­dacz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z pa­dacz­ką (epi­lep­sją)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­krot­nie ka­ret­ki po­go­to­wia ra­tun­ko­we­go wy­jeż­dża­ły do osób, które za­sła­bły, cier­pia­ły na ataki pa­dacz­ko­we, do pa­cjen­tów z cu­krzy­cą, kło­po­ta­mi z ser­cem, nad­ci­śnie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpadat͡ʃˈkɔvɨ, AS: padačkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padaczka ż.

 przym. padaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epileptyczny

Wiktionary


padahastasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; skłon do przo­du z dłoń­mi wło­żo­ny­mi pod stopy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skłon rękami do nóg

Wiktionary


padaka

bez­na­dzie­ja, pa­dacz­ka; po­tocz­nie:
1. bez­na­dziej­na sy­tu­a­cja;
2. coś złego, nie­u­da­ne­go; syf, tan­de­ta, szajs, ba­dzie­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. chłam, coś bez­na­dziej­ne­go, coś uwa­ża­ne w po­wszech­nej opi­nii za bez­na­dziej­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś Big Brot­her był pa­da­ką, a teraz lu­dzie tym żyją, stąd wię­cej po­je­bów ze skrzy­wio­ną psy­chi­ką.

Wiktionary


padalcowate

1. o czło­wie­ku: zło­śli­wy, nik­czem­ny, podły;
2. o ce­chach pa­dal­co­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


SJP.pl

Pa­dal­co­wa­te (An­gu­i­dae) – ro­dzi­na ja­szczu­rek z in­fra­rzę­du Di­plo­glos­sa w rzę­dzie łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta). Obej­mu­je formy za­rów­no wtór­nie bez­no­gie, jak i czwo­ro­noż­ne, za­miesz­ku­ją­ce naj­roz­ma­it­sze bio­to­py i stre­fy kli­ma­tycz­ne. W Eu­ro­pie wy­stę­pu­je pa­da­lec zwy­czaj­ny, żół­to­pu­zik bał­kań­ski i pa­da­lec pe­lo­po­ne­ski.

Wikipedia


padalcowaty

1. o czło­wie­ku: zło­śli­wy, nik­czem­ny, podły;
2. o ce­chach pa­dal­co­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


SJP.pl


padalec

bez­no­ga ja­szczur­ka z ro­dzi­ny pa­dal­co­wa­tych o wą­skim, wy­dłu­żo­nym ciele po­kry­tym lśnią­cy­mi, zaz­wy­czaj bru­nat­ny­mi łu­ska­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­gu­is|ref=tak., ro­dzaj bez­no­giej ja­szczur­ki;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przen. pot. po­gard. osoba podła, któ­rej po­stę­po­wa­nie wzbu­dza odra­zę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wście­ka się ten pa­da­lec, a w do­dat­ku za­czął chyba coś wę­szyć. Na każde słowo trze­ba uwa­żać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈdalɛt͡s, AS: padalec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) padalec zwyczajny, jaszczurka

 (2.1) gad, bydlę, gnida, łajdak, łachudra, łotr, kanalia, menda, plugawiec, skurczybyk, sobaka, swołocz, szubrawiec, szuja

Wiktionary


padang

mia­sto w In­do­nez­ji


SJP.pl

Zo­bacz też: cy­na­mon Pa­dang.

Pa­dang – mia­sto w In­do­nez­ji na Su­ma­trze nad Oce­a­nem In­dyj­skim; oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Su­ma­tra Za­chod­nia. W 2022 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło ok. 919 tys. miesz­kań­ców.

Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy re­gio­nu rol­ni­cze­go (upra­wa m.in.

Wikipedia


padanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|padać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈdãɲɛ, AS: padãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napadacz mos./mrz., zapadka ż., padlina ż., pad, opad

 czas. padać, paść, upadać

 wykrz. padnij

 przym. zapadkowy

Wiktionary


padawan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. liter. film. uczeń Jedi w uni­wer­sum „Gwiezd­nych wojen”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpædəˌwɑn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. padawański

Wiktionary


padawański

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­da­wa­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padawan

Wiktionary


padać

1. szyb­ko zmie­niać po­zy­cję ze sto­ją­cej na le­żą­cą
2. ginąć nagłą śmier­cią
3. być zdo­by­wa­nym przez wroga
4. spa­dać, zla­ty­wać
5. być wy­czer­pa­nym
6. np. o spoj­rze­niu: tra­fiać na coś
7. np. o de­szczu: spa­dać na zie­mię


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. paść)

 (1.1) w spo­sób gwał­tow­ny zmie­niać po­zy­cję z pio­no­wej na po­zio­mą

 (1.2) zla­ty­wać, le­cieć w dół

 (1.3) o te­ry­to­rium: ule­gać przed si­ła­mi nie­przy­ja­cie­la

 (1.4) z pod­mio­tem nie­ży­wot­nym na­stą­pić, wy­brać cel, zo­stać wy­lo­so­wa­nym

 (1.5) ginąć gwał­tow­ną śmier­cią

 (1.6) o zwie­rzę­tach: zdy­chać

 (1.7) me­te­o­rol. o opa­dach at­mos­fe­rycz­nych: opa­dać na po­wierzch­nię (z pod­mio­tem do­myśl­nym w 3 os. lp ro­dza­ju ni­ja­kie­go)

 (1.8) pot. o ba­te­riach: wy­czer­py­wać się

 (1.9) pot. o urzą­dze­niach: psuć się

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pe­dzieć)

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­wia­dać, opo­wia­dać, mówić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panna Zu­zan­na padła zemd­lo­na.

 (1.3) Szcze­cin padł po dość krót­kiej obro­nie.

 (1.4) Wy­gra­na padła na 2, 4 oraz 7. Spoj­rze­nie moje padło na El­wi­rę.

 (1.5) Janek Wi­śniew­ski padł.

 (1.6) Od wej­ścia do UE za­czę­ły mi padać krowy.

 (1.7) Znów pada śnieg z de­szczem. Wczo­raj znów pa­da­ło.

 (2.1) Star­ka pa­da­li, co przed wojną sam miesz­ka­ło kupa Niem­ców. → Bab­cia mó­wi­ła, że przed wojną miesz­ka­ło tu dużo Niem­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpadat͡ɕ, AS: padać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-9) rzecz. pad m., padałka ż., padlina ż., padło n., padalec m., padanie n., padnięcie n.; czas. paść dk.; przym. padlinowy, padaczkowy, padaczkowaty, padalczy; wykrz. padnij

 (2.1) czas. pedzieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spadać

 (1.5) ginąć

 (2.1) gw. Śląsk Cieszyński godać, łozprawiać

Wiktionary


padałka

rzad­ko: owoc, który spadł na zie­mię; spad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. owoc, który spadł z drze­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­pom­nia­no o pa­dał­kach, su­chych li­ściach i o „wszel­kich na­sio­nach chwa­stów”.

 (1.1) Naj­lep­szy dżem jest ro­bio­ny z pa­da­łek.

Wiktionary


padański

przy­miot­nik od: Pad (rzeka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Padem (rzeką we Wło­szech)

 (1.2) zwią­za­ny z Pa­da­nią (kra­i­ną we Wło­szech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pad mrz., Padania ż.

Wiktionary


paddington

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) jedna z dziel­nic Lon­dy­nu;

 (1.2) jedna z pod­miej­skich dziel­nic Syd­ney;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) fik­cyj­ny miś z dzie­cię­cej bajki;

Wiktionary

Pad­ding­ton – dziel­ni­ca w środ­ko­wym Lon­dy­nie, po­ło­żo­na na te­re­nie gminy City of West­min­ster, uprzed­nio po­sia­da­ją­ca sta­tus dy­stryk­tu me­tro­po­li­tal­ne­go ("me­tro­po­li­tan bo­ro­ugh"; 1900-1965).

Do XIX wieku ob­szar ten miał cha­rak­ter wiej­ski. Na te­re­nie dziel­ni­cy znaj­du­je się dwo­rzec Pad­ding­ton, ob­słu­gu­ją­cy po­łą­cze­nia ko­le­jo­we w kie­run­ku za­chod­nim, oraz szpi­tal St Mary's Ho­spi­tal.

Wikipedia


paddock

[czy­taj: padok] ogro­dzo­ny teren przy torze wy­ści­go­wym, po któ­rym opro­wa­dza się konie przed ko­lej­ną go­nit­wą; padok


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Char­lie Pad­dock
  • Pad­dock Wood – mia­sto w hrab­stwie Kent w An­glii
  • (15551) Pad­dock – pla­ne­to­i­da
  • Pad­dock (ang. Pad­dock Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Otter Tail
  • Pad­dock (ang. Pad­dock Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Gage
  • Pad­dock (ang. Pad­dock Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt

Wikipedia


padel

sport za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty te­ni­sa i squ­as­ha


SJP.pl

Padel – sport ra­kie­to­wy łą­czą­cy ele­men­ty te­ni­sa i squ­as­ha, roz­gry­wa­ny na zam­knię­tym kor­cie oto­czo­nym ścia­na­mi, naj­czę­ściej w grze pod­wój­nej. Do gry używa się ra­kiet wy­ko­na­nych z ma­te­ria­łów kom­po­zy­to­wych, bez strun, z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ot­wo­ra­mi. Ser­wis wy­ko­ny­wa­ny jest po koźle, na wy­so­ko­ści nie­prze­kra­cza­ją­cej pasa.

Wikipedia


padelek

zdrob­nie­nie od: padel


SJP.pl


pademelon

ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­lo­ga­le|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów wy­stę­pu­ją­ce­go w Au­stra­lii, Tas­ma­nii i Nowej Gwi­nei;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju pa­de­me­lon (1.1)

Wiktionary

Pa­de­me­lon ("Thy­lo­ga­le") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masa ciała sam­ców pa­de­me­lo­na może wy­no­sić nawet 12 ki­lo­gra­mów.

Wiktionary


paderborn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. uni­wer­sy­tec­kie mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia;

Wiktionary

Pa­der­born – uni­wer­sy­tec­kie mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Det­mold, sie­dzi­ba po­wia­tu Pa­der­born oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej ar­chi­die­cez­ji. Leży przy źró­dłach rzeki Pader.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. paderborneński

Wiktionary


paderborneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­der­bor­nem, do­ty­czą­cy Pa­der­bor­nu (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tego ukła­du przy­stą­pił bi­skup mo­na­ster­ski, Mak­sy­mi­lian Dro­ste-Vis­che­ring, tre­wir­ski, Jerzy Hom­mer, pa­der­bor­neń­ski, Kle­mens Le­de­bur i po­le­ca­li pro­bo­szczom bło­go­sła­wić mał­żeń­stwa mie­sza­ne bez żą­da­nia gwa­ran­cji, prze­pi­sa­nych pra­wem ka­no­nicz­nym.

 (1.1) Nie ogra­ni­czył się w swej pracy tylko do die­cez­ji pa­der­bor­neń­skiej, lecz objął nią w miarę moż­li­wo­ści die­cez­ję ko­loń­ską i mo­na­ster­ską, a spo­ra­dycz­nie od­wie­dzał i inne czę­ści Nie­miec, w któ­rych znaj­do­wa­li się Po­la­cy.

 (1.1) A zatem w pier­wszej ko­lej­no­ści wy­mie­nił on czte­rech do­stoj­ni­ków ko­ściel­nych z te­re­nu Sak­so­nii, to jest Re­in­har­da hal­bersz­tadz­kie­go, Hen­ry­ka pa­der­bor­neń­skie­go i Wi­de­la min­deń­skie­go, tu­dzież opata kor­bej­skie­go Er­chan­ber­ta.

 (1.1) Wyraz trze­ba poś­wiad­czo­ny jest w zna­cze­niu ofia­ry po­gań­skiej u Sło­wian za­chod­nich już przez za­pi­skę z r. 785 w ka­pi­tu­la­rzu pa­der­bor­neń­skim (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paderborn mrz./n.

Wiktionary


paderewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Osoby o naz­wi­sku Pa­de­rew­ski:
    • Igna­cy Jan Pa­de­rew­ski (1860–1941) – pia­ni­sta, kom­po­zy­tor, po­li­tyk, pre­mier Pol­ski
    • Józef Pa­de­rew­ski (1871–1958) – na­u­czy­ciel gim­naz­jal­ny, przy­rod­ni brat Igna­ce­go
    • Sta­ni­sław Pa­de­rew­ski (1875–1914) – in­ży­nier gór­ni­czy, ofi­cer Le­gio­nów Pol­skich, przy­rod­ni brat Igna­ce­go
  • Inne:
    • Pa­de­rew­ski – pol­ski po­ciąg pan­cer­ny z okre­su II wojny świa­to­wej
    • Pa­de­rew­ski – li­ce­um i szko­ła pod­sta­wo­wa w Lu­bli­nie

Wikipedia


padewczyk

miesz­ka­niec Padwy (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec mia­sta Padwy

 (1.2) hist. stu­dent (ab­sol­went) Uni­wer­sy­te­tu Pa­dew­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­dew­czy­cy bar­dzo ko­cha­ją swo­je­go pa­tro­na.

 (1.1) Uger Buz­za­ca­ri­ni był pa­dew­czy­kiem, wyksz­tał­co­ny na tam­tej­szym uni­wer­sy­te­cie, zo­stał spro­wa­dzo­ny do Pol­ski praw­do­po­dob­nie przez (…) Su­li­sła­wa ka­no­ni­ka kra­kow­skie­go.

 (1.2) Do grupy tych naj­wszech­stron­niej wyksz­tał­co­nych pod wzglę­dem for­mal­nym na­le­żą prze­de wszyst­kim pa­dew­czy­cy, prze­by­wa­ją­cy w róż­nych la­tach, nie­kie­dy rów­no­cze­śnie, w uni­wer­sy­te­cie pa­dew­skim.

 (1.2) Aby le­piej zro­zu­mieć, na czym ta ana­lo­gicz­ność «De op­ti­mo se­na­to­re» wzglę­dem dzie­ła Cy­ce­ro­na mia­ła­by po­le­gać, na­le­ży przy­pom­nieć, że jed­nym z pa­dew­czy­ków współ­pra­cu­ją­cych z Ni­dec­kim przy edy­cji frag­men­tów był Jan Ko­cha­now­ski.

 (1.2) W roku 1565 sze­re­gi daw­nych pa­dew­czy­ków w kan­ce­la­rii kró­lew­skiej u boku Mysz­kow­skie­go za­si­lił przed­sta­wi­ciel młod­sze­go już po­ko­le­nia — Jan Za­mo­y­ski, przysz­ły pod­kanc­le­rzy, a potem kanc­lerz i het­man wiel­ki ko­ron­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Padwa ż., Padewczyk mos.

:: fż. padewka ż.

 przym. padewski

Wiktionary


padewka

miesz­kan­ka Padwy (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Padwy; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Padwa ż., Padewczyk mos.

:: fm. padewczyk mos.

 przym. padewski

Wiktionary


padewski

przy­miot­nik od: Padwa, Padew Na­ro­do­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Padwy, zwią­za­ny z Padwą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­to­ni przy­wiózł pa­dew­skich sma­ko­ły­ków.

 (1.1) Śro­do­wi­sko pa­dew­skie od schył­ku XIV w. sku­pia­ło grupę bar­dzo do­brych uczo­nych praw­ni­ków: Fran­cisz­ka Za­ba­rel­lę, Pawła z Ca­stro, Ra­fa­ła Ful­go­siu­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Padwa ż., Padewczyk m., padewczyk m., padewka ż.

Wiktionary


padlewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pad­lew­ski (1938–2000) – po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • Ju­liusz Pad­lew­ski-Sko­rup­ka (1884–1940) – pod­puł­kow­nik pie­cho­ty WP
  • Leon Ju­lian Pad­lew­ski (1870–1943) – pro­fe­sor, bak­te­rio­log, oj­ciec Ro­ma­na
  • Roman Pad­lew­ski (1915–1944) – skrzy­pek, kom­po­zy­tor, dy­ry­gent
  • Sta­ni­sław Pad­lew­ski (1947–2002) – na­u­czy­ciel, po­li­tyk, tre­ner siat­kar­ski
  • Wła­dy­sław Pad­lew­ski (1814–1863) – zie­mia­nin, oj­ciec Zyg­mun­ta
  • Wło­dzi­mierz Pad­lew­ski (1904–2007) – ar­chi­tekt i pro­jek­tant wnętrz
  • Zyg­munt Pad­lew­ski (1836–1863) – ge­ne­rał pow­sta­nia stycz­nio­we­go

Wikipedia


padlina

roz­kła­da­ją­ce się ciało zde­chłe­go zwie­rzę­cia, bę­dą­ce po­ży­wie­niem dla zwie­rząt pad­li­no­żer­nych i wszyst­ko­żer­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwie­rzę­ce zwło­ki

Wiktionary

Pad­li­na – okre­śle­nie zwie­rzę­cych zwłok, które przesz­ły w stan roz­pa­du gnil­ne­go. Okre­śle­nia tego nie używa się w sto­sun­ku do zwłok ludz­kich.

Pad­li­na jest pod­sta­wo­wym po­kar­mem wielu dra­pież­ni­ków i zwie­rząt wszyst­ko­żer­nych, ta­kich jak dia­bły tas­mań­skie, hieny, kon­do­ry i sępy. Pad­li­na to także sied­li­sko wy­stę­po­wa­nia bez­krę­gow­ców za­li­cza­nych do ne­kro­fa­u­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nij sobie, cośmy wi­dzie­li, je­dy­na, w ten letni tak pię­kny po­ra­nek: u za­krę­tu le­ża­ła plu­ga­wy­u­ga­wa pad­li­na na ścież­ce żwi­rem za­sia­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈdlʲĩna, AS: padlʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padanie n., padnięcie n., padło n.

 czas. paść dk., padać ndk., padnąć dk.

 przym. padlinowy, padły, padnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścierwo, reg. śl. myrcha

Wiktionary


padliniec

pad­li­niec po­spo­li­ty - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny omar­li­co­wa­tych


SJP.pl


padlinowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pad­li­ną (np. mącz­ka pad­li­no­wa), od­no­szą­cy się do pad­li­ny, rza­dziej zwie­rząt pad­li­no­żer­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pad­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padlina ż.

Wiktionary


padlinożerca

zwie­rzę, któ­re­go głów­nym po­ży­wie­niem jest pad­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. zwie­rzę ży­wią­ce się pad­li­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do zna­nych pad­li­no­żer­ców na­le­żą hieny i sępy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrt͡sa, AS: padlʹĩnožerca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. padlinożerny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nekrofag, trupojad

Wiktionary


padlinożerność

zja­da­nie mart­wych, roz­kła­da­ją­cych się ciał; ne­kro­fa­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pad­li­no­żer­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. padlinożerny

 przysł. padlinożernie

Wiktionary


padlinożerny

taki, któ­re­go głów­nym po­ży­wie­niem jest pad­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. ży­wią­cy się pad­li­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - To nie są ślady ludz­kich zębów - mó­wi­li wtedy ucze­ni. - Albo zo­sta­wi­ły je zwie­rzę­ta pad­li­no­żer­ne, albo pow­sta­ły wsku­tek wie­trze­nia, albo prak­ty­ko­wa­ne­go gdzie­nieg­dzie ca­ło­pa­le­nia zwłok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrnɨ, AS: padlʹĩnožerny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padlinożerność ż., padlinożerstwo n., padlinożerca m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nekrofagiczny

Wiktionary


padlinówka

1. trup­ni­ca pad­li­nów­ka - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pluj­ko­wa­tych;
2. pad­li­nów­ka ce­sar­ska - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pluj­ko­wa­tych


SJP.pl


padlista

osoba gra­ją­ca w padla


SJP.pl


padlistka

ko­bie­ta gra­ją­ca w padla


SJP.pl


padlowy

→ padel


SJP.pl

Patrz:

padel

padma

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu zio­ło­we­go sto­so­wa­ne­go wspo­ma­ga­ją­co przy po­pra­wie krą­że­nia, tra­wie­nia lub od­por­no­ści, za­wie­ra­ją­ce­go mie­szan­ki wielu ziół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. głów­na rzeka Ban­gla­de­szu

Wiktionary


padmasana

po­zy­cja me­dy­ta­cyj­na w jodze; po­zy­cja kwia­tu lo­to­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan, ro­dzaj siadu skrzyż­ne­go, w któ­rym lewa stopa znaj­du­je się na pra­wym udzie, a prawa stopa na lewym udzie;

Wiktionary

Pad­ma­sa­na, po­zy­cja lo­to­su (de­wa­na­ga­ri: पद्मासन, trl. "padmāsana") – po­zy­cja sto­so­wa­na przy me­dy­ta­cji, znana już w sta­ro­żyt­nych In­diach. Po­zy­cja lo­to­su to spe­cy­ficz­ny ro­dzaj siadu skrzyż­ne­go, w któ­rym lewa stopa znaj­du­je się na pra­wym udzie oraz prawa stopa na lewym udzie. Po­desz­wy stóp po­win­ny być skie­ro­wa­ne do góry, a krę­go­słup i plecy – wy­pro­sto­wa­ne.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pozycja lotosu, lotos

Wiktionary


padniewko

Pad­niew­ko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no gra­ni­czą­ca od wscho­du bez­poś­red­nio z Mo­gil­nem. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Pad­niew­ko", w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież miej­sco­wo­ści Baba, Kop­czyn i Sze­rza­wy. W po­dzia­le na re­gio­ny fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ne Pad­niew­ko, leży w pro­win­cji Niż Środ­ko­wo­e­u­ro­pej­ski, pod­pro­win­cji Po­je­zie­rza Po­łud­nio­wo­bał­tyc­kie, ma­kro­re­gio­nie Po­je­zie­rze Wiel­ko­pol­skie i me­zo­re­gio­nie Po­je­zie­rze Gnieź­nień­skie.

Wikipedia


padniewo

Pad­nie­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Wikipedia


padnij

1. rzu­cić się na zie­mię; prze­wró­cić się;
2. zgi­nąć gwał­tow­ną śmier­cią;
3. o kraju, mie­ście: do­stać się w ręce nie­przy­ja­cie­la;
4. spaść, zle­cieć


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wojsk. ko­men­da woj­sko­wa na­ka­zu­ją­ca szyb­kie po­ło­że­nie się na ziemi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: paść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpadʲɲij, AS: padʹńii ̯

Wiktionary

Powiązane:

 czas. padać ndk.

 rzecz. padanie n.

Wiktionary


padnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|paść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: padʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: padʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. paść

 rzecz. napadacz mos./mrz., zapadka ż., padlina ż.

 przym. zapadkowy

Wiktionary


padnięty

po­tocz­nie: skraj­nie zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny; zmor­do­wa­ny, sko­na­ny, wy­pru­ty, wy­cię­ty


SJP.pl


padok

ogro­dzo­ny teren przy torze wy­ści­go­wym, po któ­rym opro­wa­dza się konie przed ko­lej­ną go­nit­wą; pad­dock


SJP.pl

Padok (ang. "Pad­dock") – ogro­dzo­ny, pia­szczy­sty albo tra­wia­sty plac przez­na­czo­ny do wy­cho­wu mło­dych koni oraz do ich re­kon­wa­le­scen­cji po prze­by­tych cho­ro­bach i ura­zach. Pa­do­ki przy hi­po­dro­mach i to­rach wy­ści­gów kon­nych służą dżo­ke­jom do osta­tecz­ne­go przy­go­to­wa­nia się do za­wo­dów przed wyj­ściem na tor, do­sia­da­nia konia i au­to­pre­zen­ta­cji pu­blicz­no­ści, gra­czom i buk­ma­che­rom.

Wikipedia


padolino

śro­do­wi­sko­wo: próba wy­mu­sze­nia faulu w piłce noż­nej


SJP.pl


padovana

pad­wa­na, pad­wan, pa­wa­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pad­wan.

Wiktionary


padovano

naz­wi­sko


SJP.pl


padre

oj­ciec, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do opata, abata, ojca prze­ło­żo­ne­go w za­ko­nach wło­skich


SJP.pl


padrone

głów­ny przy­wód­ca jed­nej z wło­skich mafii lub ogól­niej o fiszy (waż­nej oso­bi­sto­ści, naj­czę­ściej bo­ga­tej i wpły­wo­wej)


SJP.pl


paduan

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. pad­wan

Wiktionary


paduch

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. łotr

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­duch – do­li­na w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Alek­san­dra Pa­duch (ur. 1985) – pol­ska pi­sar­ka
  • Józef Pa­duch (1787-1861) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, pro­boszcz w Cie­szy­nie i Stru­mie­niu, ho­no­ro­wy oby­wa­tel Cie­szy­na
  • Ma­rze­na Pa­duch – pol­ska po­li­tyk, po­słan­ka na Sejm

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpadux, AS: paduχ

Wiktionary


paduk

trwa­łe i twar­de drew­no san­da­li­nu


SJP.pl

Paduk lub pa­do­uk (pa­da­uk) – ga­tu­nek drew­na po­zy­ski­wa­ny z afry­kań­skie­go drze­wa ga­tun­ku pte­ro­kar­pus san­da­ło­wy ("Pte­ro­car­pus san­da­li­nus"). Jest to drew­no twar­de, trwa­łe, o ry­sun­ku zbli­żo­nym do ma­ho­niu i o cha­rak­te­ry­stycz­nym głę­bo­kim czer­wo­na­wym od­cie­niu.

Wikipedia


paduna

lina bie­gną­ca od szczy­tu sten­gi lub bram­sten­gi do burt stat­ku z tyłu za wan­ta­mi; par­du­na


SJP.pl


padwa

mia­sto i pro­win­cja we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska;

Wiktionary

Padwa (wł. "Pa­do­va", łac. "Pa­ta­vium", wen. "Pàdova"/"Pàdoa") – mia­sto i gmina na pół­no­cy Włoch w re­gio­nie We­ne­cji Eu­ga­nej­skiej, po­ło­żo­ne na Ni­zi­nie Pa­dań­skiej w jej pół­noc­no-wschod­niej czę­ści nad rzeką Bac­chi­glio­ne. Jest trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści w re­gio­nie po We­ne­cji i We­ro­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wrze­śniu zwie­dzi­li­śmy ba­zy­li­kę w Pad­wie.

 (1.1) Dla we­ne­cjan Padwa była (a może nadal jest?) mia­stem grze­chu.

 (1.1) (…) spoś­ród około 1000 pol­skich stu­den­tów, któ­rzy w XVI wieku edu­ko­wa­li się w Pad­wie, wy­wo­dzi­ło się 49 póź­niej­szych bi­sku­pów i opa­tów oraz 38 wo­je­wo­dów i kasz­te­la­nów. Od­se­tek się­ga­ją­cy nie­mal 10 pro­cent! Bez ja­kiej­kol­wiek prze­sa­dy można stwier­dzić, że Padwa była praw­dzi­wą kuź­nią pol­skich kadr urzęd­ni­czych i ko­ściel­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpadva, AS: padva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Padewczyk mos., padewczyk mos., padewka ż., padwan mrz., padwana ż.

 przym. padewski

Wiktionary


padwan

pad­wa­na, pa­do­va­na, pa­wa­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. re­ne­san­so­wa pieśń mi­łos­na;

 (1.2) cho­re­ogr. po­wol­ny ta­niec wło­ski

Wiktionary

Pad­wan, pad­wa­na (od mia­sta Padwa), ga­tu­nek pie­śni lub pio­sen­ki mi­łos­nej po­ja­wia­ją­cy się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku. Zbli­żo­ny pod wie­lo­ma wzglę­da­mi do re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej. Cha­rak­te­ry­zu­je się roz­ma­i­to­ścią ryt­micz­ną i stro­ficz­ną oraz spe­cy­ficz­ny­mi for­ma­mi wy­po­wie­dzi i na­stro­ju. Pad­wa­na­mi na­zy­wa­no rów­nież ut­wo­ry po­krew­ne ma­dry­ga­łom.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Padwa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) padwana, padovana, paduan

 (1.2) padwana, padovana, paduan

Wiktionary


padwana

pad­wan, pa­do­va­na, pa­wa­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl


padyszach

tytuł daw­nych wład­ców tu­rec­kich, sza­chów per­skich oraz od okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go naj­waż­niej­szych osób rzą­dzą­cych Af­ga­ni­sta­nem; osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

Pa­dy­szach (pers. پادشاه, "pâd(e)šâh"; tur. پادشاه, "padişah") – tytuł wład­cy od­po­wia­da­ją­cy ty­tu­ło­wi króla lub ce­sa­rza, któ­re­go nazwa po­cho­dzi od per­skie­go słowa "pâd(e)šâh" (dosł. „opie­kun-król”), opar­te­go na ty­tu­le "szach" (czyli król). Był on uży­wa­ny przez kilku mo­nar­chów państw is­lam­skich, m.in.:

Wikipedia


padół

miej­sce po­ło­żo­ne nisko, niżej od ota­cza­ją­ce­go je te­re­nu; ni­zi­na; wąwóz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) podn. lub żart. zie­mia jako prze­ci­wień­stwo nieba, miej­sce życia do­czes­ne­go

 (1.2) daw. dziś książk. teren lub miej­sce po­ło­żo­ne nisko, niżej od ota­cza­ją­ce­go je te­re­nu

Wiktionary

Padół – po­dłuż­na, wklę­sła forma te­re­nu o osi, która nie ma spad­ku zwró­co­ne­go w jedną stro­nę, co różni padół od do­li­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) do Cie­bie wzdy­cha­my ję­cząc i pła­cząc na tym łez pa­do­le (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemia

 (1.2) dolina, kotlina, niecka, nizina, rynna, zagłębienie

Wiktionary


padło

ciało mart­we­go zwie­rzę­cia, bę­dą­ce w trak­cie roz­kła­du lub po­zo­sta­ło­ści po tym ciele w po­sta­ci kości; pad­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. zob. pad­li­na.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. n. lp. przesz. od paść

 (2.2) 3. os. n. lp. przesz. od pad­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wios­nę jedną i drugą chło­pi mieli za­gar­nąć ob­szar, prze­cho­dzą­cy ich siły i moż­no­ści, po­zo­sta­wić go pu­stym, a po­ło­ży­wszy się przy nim jak zły pies przy padle, war­czeć głu­cho na widok każ­de­go prze­chod­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padlina ż.

 czas. padać ndk., paść dk., padnąć dk.

 przym. padły

Wiktionary


padły

taki, który padł


SJP.pl


paella

tra­dy­cyj­na po­tra­wa hisz­pań­ska z ryżu z sza­fra­nem i róż­ny­mi do­dat­ka­mi, np. ka­wał­ka­mi kur­cza­ka, po­mi­do­ra­mi, kre­wet­ka­mi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. jed­no­garn­ko­wa po­tra­wa z ryżu z sza­fra­nem i z do­dat­ka­mi np. mięsa kró­li­ka, kur­cza­ka, owo­ców morza, śli­ma­ków, grzy­bów, fa­so­li, po­mi­do­rów i in­nych wa­rzyw, przy­go­to­wy­wa­na na spe­cjal­nej pa­tel­ni z dwoma uchwy­ta­mi, spe­cjal­ność kuch­ni hisz­pań­skiej;

Wiktionary

Pa­el­la – po­tra­wa hisz­pań­ska po­cho­dzą­ca z Wa­len­cji i wy­stę­pu­ją­ca w licz­nych od­mia­nach. Opar­ta jest prze­de wszyst­kim na ryżu z do­dat­kiem sza­fra­nu, pods­ma­ża­nym i go­to­wa­nym na me­ta­lo­wej pa­tel­ni z dwoma uchwy­ta­mi (tzw. "pa­el­le­ra" lub "pa­el­la"). W za­leż­no­ści od od­mia­ny, "pa­el­la" może po­nad­to za­wie­rać ka­wał­ki np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spe­cjal­no­ścią tej re­sta­u­ra­cji jest pa­el­la z owo­ca­mi morza.

Wiktionary


paenula

okry­cie wierzch­nie z kap­tu­rem, uży­wa­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

Pa­e­nu­la (z gr. φαίνολη phaínolē – płaszcz) – rzym­skie wierzch­nie okry­cie bez rę­ka­wów, ro­dzaj pe­le­ry­ny z gru­bej tka­ni­ny, odzież niż­szych warstw spo­łecz­nych.

Był to weł­nia­ny lub skó­rza­ny ("pa­e­nu­la scor­tea"), ob­szer­ny płaszcz, czę­sto z kap­tu­rem, spi­na­ny na ra­mie­niu lub pod brodą, w kształ­cie pół­klo­szo­wej pe­le­ry­ny się­ga­ją­cej do po­ło­wy łydek.

Wikipedia


paetz

[czy­taj: pec] naz­wi­sko


SJP.pl


paf

wy­krzy­knie­nie na­śla­du­ją­ce od­głos wy­strza­łu lub od­głos przy­po­mi­na­ją­cy wy­strzał; czę­sto w wy­ra­że­niu: pif, paf


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Czyn­nik ak­ty­wu­ją­cy płyt­ki
  • Per­so­nal An­ce­stral File
  • Pol­ska Agen­cja Fo­to­gra­fów

Wikipedia


pafawag

Pań­stwo­wa Fa­bry­ka Wa­go­nów


SJP.pl

skró­to­wiec gru­po­wy, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) = kolej. hist. Pań­stwo­wa Fa­bry­ka Wa­go­nów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pafaˈvaɡ, AS: pafavag

Wiktionary


pafawagowiec

pra­cow­nik Pań­stwo­wej Fa­bry­ki Wa­go­nów oraz osoba zwią­za­na w jakiś inny spo­sób z tą fa­bry­ką


SJP.pl


pafijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pafos

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈfʲijsʲci, AS: pafʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pafos n.

Wiktionary


paflagonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na w pół­noc­nej czę­ści Azji Mniej­szej nad po­łud­nio­wym brze­giem Morza Czar­ne­go mię­dzy Bi­ty­nią na za­cho­dzie a Pon­tem na wscho­dzie;

Wiktionary

Pa­fla­go­nia (gr. "Παφλαγονία, Paphlagonίa") – sta­ro­żyt­na kra­i­na w pół­noc­nej czę­ści Azji Mniej­szej (ob. Tur­cja) nad po­łud­nio­wym brze­giem Morza Czar­ne­go mię­dzy Bi­ty­nią na za­cho­dzie a Pon­tem na wscho­dzie. Na po­łud­niu gra­ni­czy­ła z Fry­gią (póź­niej­sza Ga­la­cja). We­dług Stra­bo­na, ge­o­gra­fa grec­kie­go, za­chod­nią gra­ni­cą re­gio­nu była rzeka Part­he­nius (ob. Bartın), a wschod­nią Halys (ob. Kızılırmak).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Paflagończyk

 przym. paflagoński

Wiktionary


paflagoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­fla­go­nią, do­ty­czą­cy Pa­fla­go­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paflagonia ż.

Wiktionary


pafnucek

zdrob­nie­nie od: Paf­nu­cy (imię mę­skie)


SJP.pl


pafnuckowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Paf­nuc­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pafnucostwo

Paf­nu­cy z żoną; Paf­nu­co­wie


SJP.pl


pafnucowie

Paf­nu­cy z żoną; Paf­nu­co­stwo


SJP.pl


pafnucowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Paf­nu­ce­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pafnucy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Paf­nu­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia egip­skie­go, pier­wot­nie wy­wo­dzą­ce się jed­nak od kop­tyj­skie­go "pap­nu­te", "paph­nu­ti" – „czło­wiek Boży, sługa Boży”. We­dług in­ne­go źró­dła imię ma po­cho­dze­nie grec­kie.

W Pol­sce imię po­zo­sta­je rzad­kie. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 2 męż­czyzn o imie­niu Paf­nu­cy na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 5 męż­czyzn no­szą­cych imię Paf­nu­cy jako imię dru­gie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Paf­nu­cy i je­stem sto­la­rzem z Go­le­szo­wa.

Wiktionary


pafos

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na po­łud­nio­wo-za­chod­nim wy­brze­żu Cypru;

Wiktionary

Pafos (gr. "Πάφος") – mia­sto i gmina (gmina miej­ska) w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, w dy­stryk­cie Pafos, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim wy­brze­żu Cypru. Zaj­mu­je ob­szar o po­wierzch­ni 18,09 km², a w 2021 r. było za­miesz­ki­wa­ne przez 37 297 osób, co czy­ni­ło je czwar­tym pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem kraju. Jeden z dwóch naj­więk­szych i naj­waż­niej­szych oś­rod­ków tu­ry­stycz­nych wyspy (obok Ajia Napy).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pafijski

Wiktionary


pafp

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­sko-Ame­ry­kań­ski Fun­dusz Przed­się­bior­czo­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pafp, AS: pafp

Wiktionary


pagacz

naz­wi­sko


SJP.pl


pagaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Pa­ga­czew­ski (1906-1975) – sejs­mo­log, astro­nom
  • Ju­lian Pa­ga­czew­ski
  • Sta­ni­sław Pa­ga­czew­ski

Wikipedia


pagaj

1. krót­kie wio­sło z cha­rak­te­ry­stycz­nym, owal­nym pió­rem;
2. po­gard­li­we okre­śle­nie na osobę nie­u­czyn­ną, nie­po­moc­ną, także nie­lu­bia­ną w ja­kimś oto­cze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. żegl. krót­kie wio­sło z jed­nym pió­rem, słu­żą­ce do wio­sło­wa­nia bez uży­cia dulki, np. w ka­na­dyj­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wod­nik spraw­nie wio­sło­wał pa­ga­jem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaɡaj, AS: pagai ̯

Wiktionary


pagajowaty

1. taki, któ­re­go kształt jest po­dob­ny do pióra pa­ga­ja; owal­ny, ja­jo­wa­ty;
2. taki, który jest nie­u­czyn­ny, nie­po­moc­ny, nie­lu­bia­ny w ja­kimś śro­do­wi­sku lub taki, który przy­po­mi­na taką osobę


SJP.pl


pagajować

wio­sło­wać pa­ga­ja­mi, krót­ki­mi wio­sła­mi z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi, owal­ny­mi pió­ra­mi


SJP.pl


pagart

Pol­ska Agen­cja Ar­ty­stycz­na; Pa­gart


SJP.pl

Pa­gart, wła­ści­wie Przed­się­bior­stwo Pań­stwo­we Pol­ska Agen­cja Ar­ty­stycz­na „Pa­gart” – agen­cja ar­ty­stycz­na pow­sta­ła w War­sza­wie 31 grud­nia 1956, ma­ją­ca na celu m.in. pro­mo­wa­nie pol­skich ar­ty­stów. Po­cząt­ko­wo sie­dzi­ba agen­cji mie­ści­ła się w War­sza­wie przy ulicy Se­na­tor­skiej 13/15, na­to­miast od 6 lu­te­go 1970 przy war­szaw­skim pl. Zwy­cię­stwa 9.

Wikipedia


pagart-owski

→ PAGART (Pol­ska Agen­cja Ar­ty­stycz­na); pa­gar­tow­ski


SJP.pl


pagartowski

zwią­za­ny z Pol­ską Agen­cją Ar­ty­stycz­ną; PAGART-owski


SJP.pl


pageant

[czy­taj: pe­dżent] przed­sta­wie­nie daw­ne­go te­a­tru an­giel­skie­go


SJP.pl


paged

skrót od: Pol­ska Agen­cja Ek­spor­tu Drew­na; PAGED


SJP.pl

Paged Spół­ka Ak­cyj­na (akro­nim od słów "Pol­ska Agen­cja Ek­spor­tu Drew­na") – pol­skie przed­się­bior­stwo prze­my­słu drzew­ne­go z sie­dzi­bą w War­sza­wie, od 10 paź­dzier­ni­ka 1996 no­to­wa­ne na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie.

Paged pow­stał w 1931 jako agen­cja ek­spor­tu drew­na przy Dy­rek­cji Na­czel­nej Lasów Pań­stwo­wych.

Wikipedia


pagemaker

[czy­taj: pejdż­mej­ker] pro­gram typu DTP (desk­top pu­blis­hing)


SJP.pl


pager

[czy­taj: pej­dżer] ro­dzaj urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go do prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści; be­e­per; biper


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie uży­wa­ne do ko­mu­ni­ko­wa­nia się po­przez krót­kie in­for­ma­cje od­czy­ty­wa­ne z wyś­wiet­la­cza;

Wiktionary

Pager – apa­rat abo­nenc­ki pra­cu­ją­cy w sieci przy­wo­ław­czej, uży­wa­ny do prze­sy­ła­nia drogą ra­dio­wą krót­kich in­for­ma­cji oso­bie znaj­du­ją­cej się w za­się­gu jed­ne­go z na­daj­ni­ków po­łą­czo­nych z cen­tra­lą przy­wo­ław­czą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­szę mu wy­słać wia­do­mość na pager.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛjd͡ʒɛr, AS: pei ̯ǯer

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biper, beeper

Wiktionary


pagerowy

[czy­taj: pej­dże­ro­wy] przy­miot­nik od: pager; dzia­ła­ją­cy, ob­słu­gi­wa­ny tak, jak pager lub wy­sła­ny za po­mo­cą pa­ge­ra


SJP.pl


pagina

licz­ba wska­zu­ją­ca numer stro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. miej­sce za­wie­ra­ją­ce licz­bę wska­zu­ją­cą numer stro­ny lub inne in­for­ma­cje o wy­daw­nict­wie (książ­ki, cza­so­pis­ma itp.);

Wiktionary

Zo­bacz też: Pa­gi­na (art­zin).

Pa­gi­na (bie­żą­ca, zwy­kła) ( stro­ni­ca) – licz­ba oz­na­cza­ją­ca numer stro­ni­cy; może być umie­szcza­na u góry (pa­gi­na górna) lub u dołu (pa­gi­na dolna), poś­rod­ku oraz w ukła­dzie lewa – prawa (zaz­wy­czaj po lewej stro­nie znaj­du­je się na ko­lum­nie pa­rzy­stej – verso, a po pra­wej stro­nie – na ko­lum­nie nie­pa­rzy­stej – recto). Pa­gi­na ma za za­da­nie ułat­wić czy­tel­ni­ko­wi po­ru­sza­nie się po tek­ście pu­bli­ka­cji. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je pa­gi­ny:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈɟĩna, AS: paǵĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paginacja ż., paginator mos.

 czas. paginować ndk.

Wiktionary


paginacja

nu­me­ra­cja stron książ­ki, cza­so­pis­ma itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­me­ra­cja ko­lej­nych stron (cza­so­pis­ma, książ­ki itp.)

Wiktionary

Pa­gi­na­cja – przy­pi­sy­wa­nie ko­lej­nych liczb (lub wy­ra­żeń licz­bo­wych) do ko­lej­nych stron rę­ko­pi­su, druku lub stro­ny in­ter­ne­to­wej. Jedna z dwóch metod nu­me­ra­cji obok fo­lia­cji po­le­ga­ją­cej na nu­me­ro­wa­niu ko­lej­nych kart.

Pa­gi­na­cja jest spo­so­bem li­cze­nia i po­rząd­ko­wa­nia wszyst­kich za­pi­sa­nych stron znaj­du­ją­cych się w pu­bli­ka­cji, nie­za­leż­nie od tego, czy są one opa­trzo­ne licz­bą (stro­ny licz­bo­wa­ne), czy też są jej po­zba­wio­ne (stro­ny nie­licz­bo­wa­ne, w bi­blio­gra­fiach oz­na­cza­ne skró­tem nlb.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpaɟĩˈnat͡sʲja, AS: paǵĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagina ż.

 czas. paginować

Wiktionary


paginatka

wiersz nad ko­lum­ną druku, który za­wie­ra prócz nu­me­ru stro­ni­cy pow­tó­rze­nie ty­tu­łu dzie­ła, jego czę­ści lub roz­dzia­łu, a w en­cy­klo­pe­diach i słow­ni­kach pier­wsze i ostat­nie hasło stro­ny; żywa pa­gi­na


SJP.pl


paginator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba nu­me­ru­ją­ca stro­ny pu­bli­ka­cji i rę­ko­pi­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagina ż.

Wiktionary


paginowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­gi­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaɟĩnɔˈvãɲɛ, AS: paǵĩnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. paginować

Wiktionary


paginować

nu­me­ro­wać, na­da­wać ko­lej­ne nu­me­ry do­ku­men­to­wi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) druk. nu­me­ro­wać ko­lej­no stro­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­gi­nuj do­ku­men­ty zwy­kłym, mięk­kim ołów­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaɟĩˈnɔvat͡ɕ, AS: paǵĩnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagina ż., paginacja ż., paginowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) foliować

Wiktionary


pagoda

bud­dyj­ska bu­dow­la sa­kral­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. az­ja­tyc­ka bu­dow­la o wielu kon­dy­gna­cjach zaz­na­czo­nych z zew­nątrz wy­sta­ją­cy­mi dasz­ka­mi

 (1.2) rel. świą­ty­nia bud­dyj­ska o ar­chi­tek­tu­rze pa­go­dy (1.1)

Wiktionary

Pa­go­da – w bud­dyj­skiej ar­chi­tek­tu­rze sa­kral­nej na Da­le­kim Wscho­dzie (Chiny, Korea, Nepal i Ja­po­nia) ro­dzaj wie­lo­kon­dy­gna­cyj­nej wieży, słu­żą­cej do prze­cho­wy­wa­nia re­lik­wii. Sta­no­wi jeden z bu­dyn­ków znaj­du­ją­cych się w ze­spo­le klasz­to­ru bud­dyj­skie­go, oprócz in­nych bu­dow­li, ta­kich jak sala ze­brań, bi­blio­te­ka itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostre i ścię­te pi­ra­mi­dy uło­żo­ne z warstw czar­nych, żół­tych, nie­bie­skich; ciem­no­zie­lo­ne pa­go­dy z jas­ny­mi da­cha­mi; wys­mu­kłe wieże, któ­rych każdy ganek ma inny kolor, świą­ty­nie in­dyj­skie, for­te­ce cy­klo­pów, wie­lo­pię­tro­we ścia­ny w pasy sza­fi­ro­we, złote i czer­wo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈɡɔda, AS: pagoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagodyt m.

 przym. pagodowy

Wiktionary


pagodowy

od­no­szą­cy się do pa­go­dy


SJP.pl


pagodyt

mi­ne­rał, zbita od­mia­na pi­ro­fyl­li­tu; agal­ma­to­lit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. agal­ma­to­lit.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagoda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agalmatolit

Wiktionary


pagon

patka przy­szy­wa­na do ubio­rów woj­sko­wych, ubio­rów cy­wil­nych o kroju spor­to­wym oraz do mun­du­rów har­cer­skich; na­ra­mien­nik, szli­fa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. pasek ma­te­ria­łu na­szy­ty na ra­mie­niu mun­du­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaɡɔ̃n, AS: pagõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epolet, galon, naramiennik, naszywka

Wiktionary


pagony

patka przy­szy­wa­na do ubio­rów woj­sko­wych, ubio­rów cy­wil­nych o kroju spor­to­wym oraz do mun­du­rów har­cer­skich; na­ra­mien­nik, szli­fa


SJP.pl


pagrus

ryba z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych


SJP.pl

Pa­grus – ro­dzaj mor­skich ryb z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych (Spa­ri­dae). Nazwą zwy­cza­jo­wą pa­grus okre­śla­ny jest też "Pa­grus pa­grus".

Wikipedia


paguma

pa­gu­ma chiń­ska - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny wi­we­ro­wa­tych; ła­skun chiń­ski


SJP.pl


pagus

dawna jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go w ple­mien­nych pań­stwach ger­mań­skich z głów­nym oś­rod­kiem w po­sta­ci grodu; gau


SJP.pl


pagór

zgru­bie­nie od: pa­gó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od: pa­gó­rek

 (1.2) geogr. wy­nio­słość typu pa­gór­ko­wa­te­go o wy­so­ko­ści względ­nej do 100 m;

 (1.3) przen. stos lub wy­brzu­sze­nie

Wiktionary

Pagór – wy­nio­słość typu pa­gór­ko­wa­te­go więk­szych roz­mia­rów, o wy­so­ko­ści względ­nej do 100 m.

Pa­gó­ry wy­róż­nia­ją się w oto­cze­niu zde­cy­do­wa­nie sil­niej­szym na­chy­le­niem stoku. Wierz­choł­ki pa­gó­rów są zaz­wy­czaj okrą­głe.

Mniej­szą wy­nio­sło­ścią jest pa­gó­rek, więk­szą zaś wzgó­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wierz­choł­ki pa­gó­rów są zaz­wy­czaj okrą­głe.

 (1.3) W samym środ­ku pod­wór­ka wy­rósł pagór gra­tów i sta­rych szmat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagóreczek mrz., pagórek mrz., pagórkowatość ż., prapagórek mrz.

 przym. pagórkowy, pagórkowaty, górski, górniczy

 przysł. pagórkowato, góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) górka, pagórek, wzgórek, wzgórze

 (1.3) góra, pagórek, sterta

Wiktionary


pagórczysty

po­fał­do­wa­ny, po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi (np. teren pa­gór­czy­sty) lub gar­ba­ty, wy­glą­dem po­dob­ny do pa­gór­ka; pa­gór­ko­wa­ty, pa­gó­rzy­sty


SJP.pl


pagóreczek

nie­wiel­ki pa­gó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­gó­rek

 (1.2) mały pa­gó­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na pia­sko­wych pa­gó­recz­kach pu­ści­ła się ma­cie­rzan­ka i zak­wi­tły ró­żo­we nie­śmier­tel­ni­ki, ja­ło­wiec jak pla­ma­a­my tu i ow­dzie osiadł na pia­sku a i brzóz­ki wy­ra­sta­ją na niew­dzięcz­nej gle­bie.

 (1.2) Tak samo na kar­to­fla­nych Al­pach zło­ci­ły się pa­gó­recz­ki skwar­ków, go­rą­cych wpraw­dzie, że pod­nie­bie­nie można sobie było spa­rzyć, lecz cud­nie sło­nych i nadz­wy­czaj sma­ko­wi­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagór mrz., pagórek mrz., pagórkowatość ż., prapagórek mrz.

 przym. pagórkowy, pagórkowaty, górski, górniczy

 przysł. pagórkowato, góra

Wiktionary


pagórek

nie­wy­so­kie wznie­sie­nie te­re­nu o ła­god­nym stoku; wzgó­rze, wzgó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­kie wznie­sie­nie, zaz­wy­czaj od kilku do kil­ku­dzie­się­ciu me­trów

 (1.2) przen. ster­ta cze­goś

Wiktionary

Pa­gó­rek – nie­wiel­ka wy­nio­słość o wy­so­ko­ści względ­nej od paru do pa­ru­dzie­się­ciu me­trów, która wy­raź­nie za­ry­so­wu­je się w te­re­nie. Pa­gór­ki róż­nią się od oto­cze­nia zde­cy­do­wa­nie sil­niej­szym na­chy­le­niem stoku i każdy z nich wy­o­dręb­nia się od po­zo­sta­łych. Śred­ni­ca pa­gór­ków sięga do kil­ku­set me­trów, a jego wierz­choł­ki są mniej lub bar­dziej okrą­głe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pas pu­blicz­ne­go trak­tu prze­ci­nał oko­li­cę, cią­gnąc się po fa­li­stych pa­gór­kach i roz­pła­szczo­nych ni­zi­nach.

 (1.2) Jeńcy zło­ży­li na placu broń two­rząc z niej spory pa­gó­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈɡurɛk, AS: pagurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagórkowatość ż., prapagórek mrz.

:: zdrobn. pagóreczek mrz.

:: zgrub. pagór mrz.

 przym. pagórkowy, pagórkowaty, górski, górniczy

 przysł. pagórkowato, góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górka, pagór, wzgórze, wzgórek

 (1.2) kopiec, stos, sterta, górka

Wiktionary


pagórkowato

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) będąc po­kry­tym pa­gór­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­szar uksz­tał­to­wa­ny pa­gór­ko­wa­to prze­ci­na­ją ko­ry­ta stru­mie­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., pagór mrz., pagórek mrz., pagóreczek mrz., pagórkowatość ż., prapagórek mrz.

 przym. pagórkowy, pagórkowaty, górski, górniczy

 przysł. góra

Wiktionary


pagórkowatość

cecha te­re­nu pa­gór­ko­wa­te­go, po­fał­do­wa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sia­da­nie pa­gór­ko­wa­tej po­wierzch­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sym­bo­li­ce trójwz­gó­rze oz­na­cza góry, wy­ży­nę lub po pro­stu pa­gór­ko­wa­tość te­re­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagór mrz., pagórek mrz., pagóreczek mrz., prapagórek mrz.

 przym. pagórkowy, pagórkowaty, górski, górniczy

 przysł. pagórkowato, góra

Wiktionary


pagórkowaty

po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi, wznie­sie­nia­mi; pa­gó­rzy­sty, pa­gó­rza­sty, wzgór­ko­wa­ty, wzgó­rzy­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­rów­ny; taki, który jest po­kry­ty pa­gór­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brze­gi prze­waż­nie pa­gór­ko­wa­te i tylko na nie­wiel­kich od­cin­kach ni­skie i pod­mo­kłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaɡurkɔˈvatɨ, AS: pagurkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prapagórek mrz., pagórek m., pagórkowatość ż., pagór m., pagóreczek m.

 przym. pagórzysty, pagórzasty, pagórkowy

 przysł. pagórkowato

Wiktionary


pagórkowy

→ pa­gó­rek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­gór­kiem, do­ty­czą­cy pa­gór­ka

Wiktionary

Patrz:

pagórek

Powiązane:

 rzecz. pagórkowatość ż., pagóreczek mrz., pagór mrz., prapagórek mrz., pagórek

 przym. pagórkowaty

 przysł. pagórkowato

Wiktionary


pagórzasty

po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi, wznie­sie­nia­mi; pa­gór­ko­wa­ty, pa­gó­rzy­sty, wzgór­ko­wa­ty, wzgó­rzy­sty


SJP.pl


pagórze

zgru­bie­nie od: pa­gó­rek


SJP.pl


pagórzysty

po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi, wznie­sie­nia­mi; pa­gór­ko­wa­ty, pa­gó­rza­sty, wzgór­ko­wa­ty, wzgó­rzy­sty


SJP.pl


pah

[czy­taj: pah] skrót od: Pol­ska Akcja Hu­ma­ni­tar­na


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Akcja Hu­ma­ni­tar­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PAH – Pol­ska Akcja Hu­ma­ni­tar­na
  • PAH – Po­ly­cyc­lic Aro­ma­tic Hy­dro­car­bons (po­li­cy­klicz­ne wę­glo­wo­do­ry aro­ma­tycz­ne)
  • kwas para-ami­no­hi­pu­ro­no­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na miej­scu, w Li­ba­nie, PAH na­wią­za­ła współ­pra­cę z Za­ko­nem Księ­ży Sa­lez­ja­nów, któ­rzy pro­wa­dzą szko­łę w mie­ście Fidar na pół­noc od Bej­ru­tu. Celem po­mo­cy było do­tar­cie do czę­ści z 21 tys. uchodź­ców wew­nętrz­nych prze­by­wa­ją­cych w 79 obo­zach w re­gio­nie Ja­ba­il.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pax, AS: paχ

Wiktionary


pahlawi

dawny język z grupy ję­zy­ków irań­skich za­cho­wa­ny w li­te­ra­tu­rze i na­pi­sach na mo­ne­tach; peh­le­wi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pah­la­wi – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Ira­nie w la­tach 1925–1979
  • Pah­la­wi – wy­mar­ły język irań­ski
  • Pah­la­wi – al­fa­bet uży­wa­ny nieg­dyś do za­pi­su niek­tó­rych ję­zy­ków irań­skich
  • Pah­la­wi – dawna nazwa mia­sta Ban­dar-e An­za­li
  • Order Pah­la­wie­go – naj­wyż­sze odz­na­cze­nie irań­skie

Wikipedia


pai

ar­ty­kuł spo­żyw­czy z cia­sta oraz owo­ców albo wa­rzyw, mięsa albo przet­wo­rów, spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu


SJP.pl


paignion

krót­ki, żar­to­bli­wy wiersz w po­ez­ji sta­ro­grec­kiej lub grupa, tomik ta­kich wier­szy


SJP.pl


paine

Paine – mia­sto w Chile, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści re­gio­nu me­tro­po­li­tal­ne­go San­tia­go. W mie­ście znaj­du­je się węzeł dro­go­wy-G-46, G-531 i G-548 i sta­cja wę­zło­wa. Przez mia­sto prze­bie­ga droga pa­na­me­ry­kań­ska Ruta 5.

Wikipedia


paintball

[czy­taj: pejnt­bol] gra po­le­ga­ją­ca na strze­la­niu do sie­bie kul­ka­mi z farbą za po­mo­cą spe­cjal­nych ka­ra­bin­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra ze­spo­ło­wa, w któ­rej za­wod­ni­cy po­zo­ru­ją walkę, strze­la­jąc do sie­bie naw­za­jem z broni pne­u­ma­tycz­nej na­bo­ja­mi wy­peł­nio­ny­mi farbą;

Wiktionary

Pa­int­ball – ro­dzaj gry ze­spo­ło­wej, po­le­ga­ją­cej na pro­wa­dze­niu po­zo­ro­wa­nej walki przy uży­ciu mar­ke­rów, urzą­dzeń zbli­żo­nych kształ­tem i za­sa­dą dzia­ła­nia do broni pne­u­ma­tycz­nej, które za po­mo­cą sprę­żo­ne­go po­wie­trza lub dwut­len­ku węgla wy­rzu­ca­ją kulki wy­peł­nio­ne farbą na bazie że­la­ty­ny spo­żyw­czej. Tra­fie­nie prze­ciw­ni­ka, pod­czas któ­re­go kulka ro­zbi­ja się, po­zo­sta­wia­jąc ko­lo­ro­wy ślad (na­zy­wa­ny przez gra­czy spla­tem) na ciele, masce bądź mar­ke­rze za­wod­ni­ka, po­wo­du­je jego eli­mi­na­cję z gry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas zajęć ze „szko­ły przetr­wa­nia” uczest­ni­cy na­u­czy­li się bu­do­wać sza­łas, po­słu­gi­wać się krze­si­wem i ry­wa­li­zo­wa­li w pa­int­bal­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paintballowiec m.

 przym. paintballowy

Wiktionary


paintballowiec

[czy­taj: pejnt­bo­lo­wiec] za­wod­nik gra­ją­cy w pa­int­ball


SJP.pl


paintballowy

→ pa­int­ball [czy­taj: pejnt­bo­lo­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­int­bal­lem, do­ty­czą­cy pa­int­bal­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paintball m.

Wiktionary


paintbox

[czy­taj: pejnt­boks] urzą­dze­nie da­ją­ce moż­li­wość wy­ko­ny­wa­nia zdjęć tri­ko­wych po­przez wy­ma­zy­wa­nie lub do­ry­so­wy­wa­nie po­szcze­gól­nych ele­men­tów na tym zdję­ciu


SJP.pl


paisley

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) de­li­kat­ny, kwia­to­wo-ge­o­me­trycz­ny deseń tka­ni­ny o orien­tal­nej, przy­pu­szczal­nie per­skiej, pro­we­nien­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­is­ley – mia­sto w Szko­cji, w ze­spo­le miej­skim Glas­gow
  • Pa­is­ley – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Lake
  • Pa­is­ley – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Lake
  • pa­is­ley – motyw w zdob­nict­wie tka­nin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym se­zo­nie modne są luźne, zwiew­ne ko­szu­le i su­kien­ki – obo­wiąz­ko­wo w pa­is­ley.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buta

Wiktionary


paiż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. mała tar­cza uży­wa­na przez ry­ce­rzy kon­nych

Wiktionary

Paiż, paiża – mała tar­cza ka­wa­le­ryj­ska, u dołu pro­sto­kąt­na lub za­o­krą­glo­na, u góry sko­śnie ścię­ta, cza­sem z wy­kro­jem na opar­cie kopii. Uży­wa­na przez jazdę pol­ską w XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpajiʃ, AS: pai ̯iš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. paiża

Wiktionary


paiża

me­ta­lo­wa tar­cza do opie­ra­nia kopii, uży­wa­na przez pol­ską jazdę w XVI wieku


SJP.pl


paj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. okrą­gły pla­cek z na­dzie­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paj, AS: pai ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarta

Wiktionary


paja

ar­ty­kuł spo­żyw­czy z cia­sta oraz owo­ców albo wa­rzyw, mięsa albo przet­wo­rów, spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu


SJP.pl


pajac

1. po­tocz­nie: osoba za­cho­wu­ją­ca się lub ubra­na nie­po­waż­nie, dzi­wacz­nie; bła­zen;
2. za­baw­ka o ko­micz­nym wy­glą­dzie, zaz­wy­czaj z ru­cho­my­mi koń­czy­na­mi za­wie­szo­ny­mi na sznur­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. ko­micz­na po­stać w daw­nej kro­to­chwi­li

 (1.2) przen. po­gard. ktoś za­cho­wu­ją­cy się nie­po­waż­nie, bez god­no­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) fi­gur­ka z drew­na lub tek­tu­ry, o ko­micz­nym wy­glą­dzie, zwy­kle z ru­cho­my­mi koń­czy­na­mi po­ru­sza­ny­mi za po­mo­cą sznur­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pajac – bła­zen
  • pa­ja­cyk – także: pajac – ro­dzaj prze­gu­bo­wej fi­gur­ki lub za­baw­ki
  • pa­ja­cy­ki – ćwi­cze­nie
  • Pajac – wiersz Wła­dy­sła­wa Bełzy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­ja­ce umi­la­li czas wielu wład­com.

 (1.2) Ale z cie­bie pajac!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpajat͡s, AS: pai ̯ac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajacowanie n.

:: zdrobn. pajacyk m.

 czas. pajacować ndk.

 przym. pajacowaty, pajacowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arlekin, klaun, błazen, trefniś

 (1.2) błazen, trefniś

Wiktionary


pajacerka

po­tocz­nie: nie­po­waż­ne za­cho­wa­nie, wy­głu­pia­nie się; pa­ja­co­wa­nie


SJP.pl


pajacowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­głu­pia­nie się, za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób nie­po­waż­ny, bła­zeń­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajac m., pajacyk m.

 czas. pajacować ndk.

 przym. pajacowaty, pajacowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błaznowanie, głupawka

Wiktionary


pajacowaty

taki, który przy­po­mi­na pa­ja­ca, błaz­na lub taki, który za­cho­wu­je się jak pajac; bła­zeń­ski


SJP.pl


pajacować

wy­głu­piać się, za­cho­wy­wać się nie­po­waż­nie, zgry­wać się; błaz­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. pejor. za­cho­wy­wać się w spo­sób nie­a­dek­wat­ny, głupi i osten­ta­cyj­ny za­ra­zem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był już tro­chę podch­mie­lo­ny, więc rzecz jasna, że za­czął pa­ja­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajac mos./mzw., pajacyk mos./mzw.

 przym. pajacowaty, pajacowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygłupiać się, błaznować; pot. wydurniać się, świrować; stpol. błaźnić

Wiktionary


pajacyk

1. nie­wiel­ki pajac;
2. ro­dzaj lek­kie­go ubran­ka dla dziec­ka, bę­dą­cy po­łą­cze­niem maj­te­czek i blu­zecz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. od: pajac

 (1.2) ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne wy­ko­ny­wa­ne w pod­sko­ku, z wy­ko­na­niem roz­kro­ku i kla­śnię­ciem nad głową

 (1.3) dzie­cię­ce ubra­nie z po­łą­czo­nych raj­tuz i ko­szul­ki, roz­pi­na­ne z przo­du

Wiktionary

Zo­bacz też: pa­ja­cyk.pl; pajac.

Pa­ja­cyk, także: pajac – ro­dzaj prze­gu­bo­wej fi­gur­ki lub za­baw­ki, nie­kie­dy wy­ko­rzy­sty­wa­nej także jako lalka te­a­tral­na, naj­czę­ściej pła­skiej, któ­rej koń­czy­ny są po­ru­sza­ne za po­mo­cą po­łą­czo­nych ze sobą sznur­ków. W ty­po­wym roz­wią­za­niu po­cią­gnię­cie za głów­ny sznu­rek po­wo­du­je uno­sze­nie i opu­szcza­nie rąk oraz nóg fi­gur­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bóg sobie zro­bił dwa pa­ja­cy­ki.

 (1.2) W ra­mach roz­grzew­ki zrób­cie trzy­dzie­ści pa­ja­cy­ków.

 (1.3) Ram­pers, czyli letni pa­ja­cyk z krót­ki­mi rę­kaw­ka­mi i krót­ki­mi no­gaw­ka­mi to do­sko­na­ły ele­ment gar­de­ro­by na cie­płe dni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈjat͡sɨk, AS: pai ̯acyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajac m., pajacowanie n.

 czas. pajacować ndk.

 przym. pajacowaty, pajacowski

Wiktionary


pajacyki

1. nie­wiel­ki pajac;
2. ro­dzaj lek­kie­go ubran­ka dla dziec­ka, bę­dą­cy po­łą­cze­niem maj­te­czek i blu­zecz­ki


SJP.pl

Zo­bacz też: pajac.

Pa­ja­cy­ki – ae­ro­bo­we ćwi­cze­nie fi­zycz­ne an­ga­żu­ją­ce różne grupy mię­śnio­we: mię­śnie na­ra­mien­ne, po­ślad­ko­we, mię­śnie przy­wo­dzą­ce i od­wo­dzą­ce w sta­wie bio­dro­wym, ręce, plecy, nogi. Pa­ja­cy­ki przy­spie­sza­ją puls, a co za tym idzie – uspraw­nia­ją do­pływ krwi do mię­śni, przez co czę­sto są sto­so­wa­ne jako ele­ment roz­grzew­ki.

Wikipedia


pajacykowy

→ pa­ja­cyk


SJP.pl

Patrz:

pajacyk

pajda

więk­szy ka­wa­łek, więk­sza krom­ka chle­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. duża krom­ka chle­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sze­dłem do kuch­ni: bu­tel­kę po oran­ża­dzie na­peł­ni­łem mle­kiem, od­kro­i­łem pajdę ra­zow­ca, kilka pla­ste­re­ka­ster­ków żół­te­go sera i kawał bocz­ku.

 (1.1) Trzy­mał w ręku pajdę chle­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpajda, AS: pai ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. pajdka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skiba

Wiktionary


pajdak

naz­wi­sko


SJP.pl


pajdeja

ideał wyksz­tał­ce­nia i wy­cho­wa­nia grec­kie­go w okre­sie hel­le­ni­stycz­nym


SJP.pl


pajdka

krom­ka chle­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pajda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpajtka, AS: pai ̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajda

Wiktionary


pajdocentryczny

przy­miot­nik od: paj­do­cen­tryzm; zwią­za­ny z paj­do­cen­tryz­mem, do­ty­czą­cy paj­do­cen­tryz­mu lub ma­ją­cy cha­rak­ter paj­do­cen­tryz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy paj­do­cen­tryz­mu

Wiktionary


pajdocentryzm

kie­ru­nek w pe­da­go­gi­ce po­le­ga­ją­cy na uj­mo­wa­niu kon­kret­nych za­gad­nień zwią­za­nych ze szko­łą i na­u­cza­niem wy­łącz­nie z punk­tu wi­dze­nia dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek w pe­da­go­gi­ce poz­wa­la­ją­cy dziec­ku na nie­skrę­po­wa­ny roz­wój włas­nych za­in­te­re­so­wań

Wiktionary

Paj­do­cen­tryzm (gr. παιδι – dziec­ko, łac. "cen­trum" – śro­dek) – kie­ru­nek pe­da­go­gicz­ny przyz­na­ją­cy dziec­ku cen­tral­ną po­zy­cję w pro­ce­sach edu­ka­cji i opie­ra­ją­cy ten po­gląd na prze­ko­na­niu o względ­nej do­sko­na­ło­ści jego za­dat­ków wro­dzo­nych. Dla­te­go paj­do­cen­tryzm trak­tu­je wy­cho­wa­nie jako samą tylko opie­kę nad sa­mo­rzut­nym roz­wo­jem dziec­ka, do któ­re­go na­le­ży do­pa­so­wać pro­gra­my, me­to­dy i or­ga­ni­za­cje pracy dy­dak­tycz­no-wy­cho­waw­czej.

Wikipedia


pajdokracja

pe­do­kra­cja;
1. rządy ludzi mło­dych, nie­doj­rza­łych i nie­doś­wiad­czo­nych;
2. spra­wu­ją­ca wła­dzę grupa ludzi mło­dych, nie­doj­rza­łych i nie­doś­wiad­czo­nych;
3. nad­mier­ne sku­pia­nie się na re­a­li­za­cji wszyst­kich po­trzeb dziec­ka z jed­no­czes­nym zmniej­sze­niem sta­wia­nych im wy­ma­gań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pejor. rządy ludzi bar­dzo mło­dych i nie­doś­wiad­czo­nych;

 (1.2) polit. pejor. grupa ludzi spra­wu­ją­ca paj­do­kra­cję (1.1)

 (1.3) przen. pedag. uprzy­wi­le­jo­wa­nie po­trzeb dzie­ci z jed­no­czes­nym zmniej­sze­niem sta­wia­nych im wy­ma­gań

Wiktionary

Paj­do­kra­cja, pe­do­kra­cja, in­fan­to­kra­cja – do­słow­nie: wła­dza dzie­ci, z gr. "país („"dziec­ko”) oraz "kra­tós" („siła, wła­dza”).

Po­wyż­sze ter­mi­ny mają po­zy­tyw­ne i ne­ga­tyw­ne zna­cze­nia:

Jed­nym z roz­poz­na­wal­nych wi­ze­run­ków z tego okre­su był pla­kat Alek­sie­ja Ko­ma­ro­wa „Sejm dzie­ci” z 1923 roku, na któ­rym z mów­ni­cy roz­ma­wia­ją led­wie rocz­ne dzie­ci, trzy­ma­jąc tran­spa­ren­ty z żą­da­niem zdro­wych ro­dzi­ców i czy­stych pie­luch.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pedokracja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedokracja, infantokracja

Wiktionary


pajdokrata

bar­dzo młoda, zaz­wy­czaj nie­doś­wiad­czo­na osoba, która spra­wu­je rządy


SJP.pl


pajdokratka

bar­dzo młoda, zaz­wy­czaj nie­doś­wiad­czo­na ko­bie­ta, która spra­wu­je rządy


SJP.pl


pajdokratyczny

→ paj­do­kra­cja


SJP.pl

Patrz:

pajdokracja

pajdologia

dział nauki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem roz­wo­ju dziec­ka i opi­sy­wa­niem za­cho­wań to­wa­rzy­szą­cych temu roz­wo­jo­wi


SJP.pl


pajek

naz­wi­sko


SJP.pl


pajero

[czy­taj: pa­dże­ro] model sa­mo­cho­du marki Mit­su­bis­hi


SJP.pl


pajeta

zwy­kle w licz­bie mno­giej: zło­ci­ste frędz­le u ce­ki­nów uży­wa­ne w haf­ciar­stwie; pa­jet­ka


SJP.pl


pajetka

zwy­kle w licz­bie mno­giej: zło­ci­ste frędz­le u ce­ki­nów uży­wa­ne w haf­ciar­stwie; pa­je­ta


SJP.pl


pajewo

Pa­je­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Ty­ko­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Kró­lo­wej Mę­czen­ni­ków w Ra­du­lach lub do pa­ra­fii Pa­ra­fia Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Ty­ko­ci­nie.

Wikipedia


pajewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Pa­jew­ski − ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ja­nusz Pa­jew­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Krzysz­tof Pa­jew­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Lew Pa­jew­ski – ro­syj­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny, ba­dacz hi­sto­rii re­gio­nal­nej ziemi brze­skiej
  • Mel­chi­ze­dek (Pa­jew­ski) – bia­ło­ru­ski bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go

Wikipedia


pajok

racja żyw­no­ścio­wa, naj­czę­ściej woj­sko­wa, wy­da­wa­na w ści­śle okre­ślo­nych ilo­ściach i o okre­ślo­nej porze


SJP.pl


pajor

naz­wi­sko


SJP.pl


pajsa

1. zdaw­ko­wa mo­ne­ta in­dyj­ska (100 pajs = 1 rupia in­dyj­ska);
2. zdaw­ko­wa mo­ne­ta ne­pal­ska (100 pajs = 1 rupia ne­pal­ska);
3. zdaw­ko­wa mo­ne­ta pa­ki­stań­ska (100 pajs = 1 rupia pa­ki­stań­ska);
4. zdaw­ko­wa mo­ne­ta ban­gla­de­ska (100 pajs = 1 taka)


SJP.pl

Pajsa ( paisa) – drob­na mo­ne­ta w In­diach, Ne­pa­lu i Pa­ki­sta­nie, sta­no­wią­ca 1/100 rupii. W ję­zy­ku hindi, Dari i in­nych ję­zy­kach, słowo "paisa" czę­sto oz­na­cza pie­nią­dze lub go­tów­kę. Śred­nio­wiecz­ne szla­ki hand­lo­we, które obej­mo­wa­ły Morze Arab­skie mię­dzy In­dia­mi, re­gio­ny arab­skich i Afry­kę Wschod­nią wy­ko­rzy­sty­wa­ły in­dyj­ską i arab­ską wa­lu­tę na tych ob­sza­rach, gdzie słowo Pesa jako od­nie­sie­nie do pie­nię­dzy w ję­zy­kach Afry­ki wschod­niej ta­kich jak su­a­hi­li po­cho­dzi z tego okre­su.

Wikipedia


pajszle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. po­tra­wa z po­dro­bów przy­rzą­dza­nych na kwa­śno

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żyd. pejsy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja zro­bi­ła pajsz­le na obiod.

 (1.2) Żydzi no­szóm pajsz­le.

Wiktionary


pajuci

ple­mię in­diań­skie, od­ga­łę­zie­nie Szo­szo­nów


SJP.pl


pajucina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. pa­ję­czy­na

Wiktionary


pajuk

w kra­jach bał­kań­skich czło­nek stra­ży ma­gna­ta


SJP.pl


pajut

czło­nek ple­mie­nia in­diań­skie­go; Pa­ju­ta


SJP.pl


pajuta

czło­nek ple­mie­nia in­diań­skie­go; Pa­ju­ta


SJP.pl


pajutka

człon­ki­ni ple­mie­nia in­diań­skie­go


SJP.pl


pajza

rocz­na ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, upra­wia­na głów­nie na kaszę; proso ja­poń­skie, chwast­ni­ca zbo­żo­wa


SJP.pl


pajączek

1. nie­wiel­ki pająk;
2. ażu­ro­wy, pro­mie­ni­sty motyw w haf­cie i ko­ron­kar­stwie, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy pa­ją­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: pająk

Wiktionary

Pa­ją­czek – naj­star­szy pol­ski edy­tor HTML, roz­wi­ja­ny w la­tach 1996–2013, zdo­byw­ca wielu na­gród. W 2021 zo­stał zak­tu­a­li­zo­wa­ny, a jego nazwę zmie­nio­no na Pająk V6.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈjɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: pai ̯õṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczak mzw., pająk m., pajęczyca ż., pajęczyna ż., pajęczynka ż.

 przym. pająkowaty

Wiktionary


pajączkowaty

wiel­ko­ścią lub wy­glą­dem zbli­żo­ny do pa­ją­ka, głów­nie nie­wiel­kie­go bądź przy­po­mi­na­ją­cy sieć pa­ję­czą (np. pa­jącz­ko­wa­ty la­bi­rynt)


SJP.pl


pajączkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Pa­jącz­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk te­a­tru, bi­blio­te­karz, fi­lo­zof
  • Jerzy Pa­jącz­kow­ski-Dy­dyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Józef Pa­jącz­kow­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Karol Pa­jącz­kow­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Nar­cyz Pa­jącz­kow­ski – au­striac­ki urzęd­nik
  • Ste­fan Pa­jącz­kow­ski – pol­ski praw­nik, woj­sko­wy
  • Wło­dzi­mierz Pa­jącz­kow­ski – pol­ski le­karz

Wikipedia


pająk

1. dra­pież­ny sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków, ma­ją­cy osiem nóg, gru­czoł ja­do­wy i ży­wią­cy się głów­nie owa­da­mi; np. ta­ran­tu­la, ptasz­nik;
2. stro­ik lu­do­wy wy­ko­na­ny ze słomy i bi­bu­ły, wie­sza­ny pod su­fi­tem;
3. ro­dzaj ży­ran­do­la;
4. powóz o wy­so­kich ko­łach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) arachn. ośmio­noż­ny pa­ję­czak bu­du­ją­cy pa­ję­czy­ny;

 (1.2) folk. ro­dzaj lu­do­wej ozdo­by za­wie­sza­nej pod su­fi­tem izby;

 (1.3) daw. duży, ozdob­ny, mocno roz­ga­łę­zio­ny ży­ran­dol

 (1.4) pot. przen. elek­tron. układ zmon­to­wa­ny bez uży­cia płyt­ki dru­ko­wa­nej, po­przez zlu­to­wa­nie ze sobą wy­pro­wa­dzeń ele­men­tów

 (1.5) sport. jeden z przy­rzą­dów uży­wa­nych pod­czas gry w sno­o­ke­ra

 (1.6) karc. od­mia­na pa­sjan­sa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pająk – zwie­rzę na­le­żą­ce do rzędu pa­ję­cza­ków
  • pająk – de­ko­ra­cja
  • pająk – przy­rząd uży­wa­ny pod­czas gry w sno­o­ke­ra
  • pająk – urzą­dze­nie spor­to­wo-re­ha­bi­li­ta­cyj­ne
  • Pająk – miej­sco­wość w gmi­nie Ko­no­pi­ska, po­wiat czę­sto­chow­ski, wo­je­wództ­wo ślą­skie
  • Pająk – zbior­nik wodny w miej­sco­wo­ści Pająk
  • sura Pająk – Al-An­ka­but, jedna z czę­ści Ko­ra­nu
  • Pająk – film z 2002 roku
  • Pająk – pol­skie naz­wi­sko
  • osoby o naz­wi­sku Pająk:
    • An­to­ni Pająk (1893–1965) – pol­ski po­li­tyk
    • Au­gu­styn Pająk (1905–1940) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czar­ne wdowy to naj­nie­bez­piecz­niej­sze pa­ją­ki świa­ta.

 (1.2) Swą nie­wiel­ką izdeb­kę przy­o­zdo­bi­ła pa­ją­ka­mi z ko­lo­ro­wej bi­buł­ki i sło­mek.

 (1.3) Pod wy­so­kim skle­pie­niem sali skrzy­ły się sil­nym świa­tłem krysz­ta­ło­we pa­ją­ki.

 (1.4) Zlu­tuj ten układ na pa­ją­ka, spraw­dzi­my, czy on w ogóle dzia­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpajɔ̃ŋk, AS: pai ̯õŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczarz m., pajęczarka ż., pajęczyna ż., pajęczynka ż., pajęczak m., pajęczynówka ż., pajęczyca ż., pajęcznica ż., pajęczynowcowate n.

:: zdrobn. pajączek m.

 przym. pajęczy, pająkowaty, pająkowy

Wiktionary


pająki

1. dra­pież­ny sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków, ma­ją­cy osiem nóg, gru­czoł ja­do­wy i ży­wią­cy się głów­nie owa­da­mi; np. ta­ran­tu­la, ptasz­nik;
2. stro­ik lu­do­wy wy­ko­na­ny ze słomy i bi­bu­ły, wie­sza­ny pod su­fi­tem;
3. ro­dzaj ży­ran­do­la;
4. powóz o wy­so­kich ko­łach


SJP.pl

Zo­bacz też: "Pa­ją­ki" – ame­ry­kań­ski film z 2000 roku.

Pa­ją­ki (Ara­ne­ae) – naj­licz­niej­szy rząd pa­ję­cza­ków, na­le­ży do niego 50 tys. opi­sa­nych ga­tun­ków. Są to zwie­rzę­ta głów­nie lą­do­we, o roz­mia­rach od 0,5 mm do 12 cm ciała i do ok. 32 cm roz­sta­wu od­nó­ży.

Wikipedia


pająkokształtny

spa­wę­ki pa­ją­koksz­tałt­ne - rząd sta­wo­no­gów z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków; tę­po­od­wło­kow­ce


SJP.pl


pająkowaty

taki, który kształ­tem przy­po­mi­na pa­ją­ka lub taki, który ma cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pa­ją­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­ją­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­la­tu­je niez­grab­nie przy oknie lub nisko nad po­dło­gą roz­ca­pie­rza­jąc po­kracz­nie swoje dłu­gie, pa­ją­ko­wa­te od­nó­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpajɔ̃ŋkɔˈvatɨ, AS: pai ̯õŋkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pająk mzw., pajączek mzw., pajęczyca ż., pajęczyna ż., pajęczynka ż., pajęczarz mos., pajęczarka ż., pajęczak mzw., pajęczynówka ż., pajęcznica ż.

 przym. pajęczy

Wiktionary


pająkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­ją­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy pa­ją­ka, okre­śla­ją­cy pa­ją­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ją­ka, ma­ją­cy cechy pa­ją­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pająk mrz.

Wiktionary


pajęczak

małe dra­pież­ne zwie­rzę bez­krę­go­we, na­le­żą­ce do pa­ję­cza­ków (gro­ma­dy sta­wo­no­gów), np. pająk, skor­pion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę bez­krę­go­we z sze­ścio­ma no­ga­mi i od­wło­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­taj­cie, że przetch­lin­ki mają pa­ję­cza­ki, wije i owady.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajączek mzw., pająk mrz., Pajęczak mrz., pajęczaki lm nm., pajęczarka ż., pajęczarz mos., pajęcznica ż., pajęczyca ż., pajęczyna ż., pajęczynka ż., pajęczynówka ż.

 przym. pająkowaty, pajęczy

Wiktionary


pajęczaki

gro­ma­da dra­pież­nych sta­wo­no­gów z pod­ty­pu szczę­ko­czuł­kow­ców (li­czą­ca kil­ka­dzie­siąt ty­się­cy ga­tun­ków), ży­ją­cych głów­nie na lą­dzie jako pa­so­ży­ty lub sa­pro­fa­gi, od­dy­cha­ją­cych płu­cot­chaw­ka­mi


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „pa­ję­czak”. Zo­bacz też: miej­sco­wość Pa­ję­czak w woj. dol­no­ślą­skim.

Pa­ję­cza­ki (Arach­ni­da) – gro­ma­da sta­wo­no­gów z pod­ty­pu szczę­ko­czuł­ko­po­dob­nych i nad­gro­ma­dy szczę­ko­czuł­kow­ców. Obej­mu­je około 112 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków współ­czes­nych, ale ich fak­tycz­na licz­ba prze­kra­czać może mi­lion. Po­nad­to zna­nych jest około 2 ty­się­cy ga­tun­ków wy­mar­łych.

Wikipedia


pajęczarka

1. ko­bie­ta ko­rzy­sta­ją­ca nie­le­gal­nie z apa­ra­tu ra­dio­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go;
2. po­tocz­nie o ko­bie­cie okra­da­ją­cej stry­chy


SJP.pl


pajęczarski

do­ty­czą­cy, ty­czą­cy się pa­ję­czar­stwa lub wła­ści­wy pa­ję­cza­rzo­wi, pa­ję­czar­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ję­czar­stwem, do­ty­czą­cy pa­ję­czar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ich pa­ję­czar­skim pro­ce­de­rze gło­śno było w całej ro­dzi­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczarstwo n., pajęczarz mos., pajęczarka ż.

Wiktionary


pajęczarstwo

po­tocz­nie o nie­le­gal­nym ko­rzy­sta­niu z apa­ra­tów te­le­wi­zyj­nych lub ra­dio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uży­wa­nie od­bior­ni­ków ra­dio­wych lub te­le­wi­zyj­nych bez pła­ce­nia abo­na­men­tu

 (1.2) pot. na­da­wa­nie trans­mi­sji ra­dio­wych bez po­sia­da­nia usta­lo­nych pra­wem zez­wo­leń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskar­ży­li dziad­ków o pa­ję­czar­stwo i ka­za­li za­pła­cić grzyw­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczarz mos., pajęczyna ż.

 przym. pajęczarski

Wiktionary


pajęczarz

1. czło­wiek ko­rzy­sta­ją­cy z radio lub te­le­wiz­ji bez ui­szcza­nia opłat
2. po­tocz­nie o zło­dzie­ju okra­da­ją­cym stry­chy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ko­rzy­sta­ją­ca z od­bior­ni­ków bez pła­ce­nia abo­na­men­tu

 (1.2) pot. osoba krad­ną­ca (nie­le­gal­nie po­bie­ra­ją­ca) ener­gię elek­trycz­ną

 (1.3) środ. pod­kra­dacz pra­nia na stry­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe prze­pi­sy ude­rzą w wie­lo­let­nich pa­ję­cza­rzy.

 (1.3) Są­sie­dzi za­cza­i­li się i w końcu dor­wa­li tego pa­ję­cza­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczak mzw., telepajęczarz mos., pająk m., pajęczarstwo n., pajęczyca ż., pajęczyna ż.

 przym. pajęczarski, pająkowaty

Wiktionary


pajęczański

przy­miot­nik od: Pa­jęcz­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­jęcz­nem, do­ty­czą­cy Pa­jęcz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pajęczno n., pajęcznianin m., pajęcznianka ż.

Wiktionary


pajęcznianin

miesz­ka­niec Pa­jęcz­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pajęcznianka

miesz­kan­ka Pa­jęcz­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pajęcznica

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­jęcz­ni­ca (Ty­lo­spo­ra) – ro­dzaj grzy­bów
  • pa­jęcz­ni­ca (Ant­he­ri­cum) – ro­dzaj ro­ślin

Wikipedia


pajęcznik

daw­niej, dziś tylko re­gio­nal­nie: wrze­sień, głów­nie w od­nie­sie­niu do dwóch ostat­nich ty­god­ni tego mie­sią­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wrze­sień

 (1.2) stpol. paź­dzier­nik

 (1.3) stpol. li­sto­pad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za nie­dłu­go bę­dzie pa­jęcz­nik. Trze­ba bę­dzie zbie­rać wrzo­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈjɛ̃n͇t͡ʃʲɲik, AS: pai ̯ẽṇčʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) listopad, paździerzeń

 (1.3) listopad, październik, wrzesień

Wiktionary


pajęczno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pa­jęcz­no – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, po­ło­żo­ne na pół­noc­nym skra­ju Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, w za­ko­lu Warty.

Mia­sto kró­lew­skie w te­nu­cie brzeź­nic­kiej w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia


pajęczy

przy­miot­nik od: pająk; zro­bio­ny, wy­ko­na­ny przez pa­ją­ka lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­ją­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­ją­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy pa­ją­ka, okre­śla­ją­cy pa­ją­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ją­ka, ma­ją­cy cechy pa­ją­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­ję­cze nici, tar­ga­ne przez wiatr, pękły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈjɛ̃n͇t͡ʃɨ, AS: pai ̯ẽṇčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczak mzw., pająk mzw./mrz., pajęczyca ż., pajęczyna ż., pajęczynka ż.

 przym. pająkowaty

Wiktionary


pajęczyca

sa­mi­ca pa­ją­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca pa­ją­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy tylko pa­ję­czy­cy uda się za­to­pić szczę­ko­czuł­ki w ciele ofia­ry, zwy­kle za­sty­ga na pe­wien czas, do kilku minut, cze­ka­jąc aż usta­ną kon­wul­sje..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpajɛ̃n͇ˈt͡ʃɨt͡sa, AS: pai ̯ẽṇčyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pająk m., pajączek m., pajęczak m., pajęczyna ż., pajęczynka ż., pajęczarz m., pajęczarka ż., pajęcznica ż.

 przym. pająkowaty, pajęczy

Wiktionary


pajęczyna

po­je­dyn­cza nić lub siat­ka ta­kich nici, które zo­sta­ły wy­ko­na­ne z krzep­ną­cej na po­wie­trzu wy­dzie­li­ny gru­czo­łów przęd­nych pa­ją­ków i niek­tó­rych owa­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sieć tkana przez pa­ją­ka

 (1.2) nici z pa­ję­czy­ny (1.1)

 (1.3) pot. przen. rzecz przy­po­mi­na­ją­ca pa­ję­czy­nę (1.1)

 (1.4) przen. skry­te dzia­ła­nie wielu osób

 (1.5) łow. sieć z cien­kich nici do ło­wie­nia pta­ków

 (1.6) środ. kra­dzież bie­liz­ny ze stry­chu

Wiktionary

Pa­ję­czy­na (sieć pa­ję­cza, sieć łowna) – struk­tu­ra prze­strzen­na wyt­wa­rza­na przez pa­ją­ki z nici przęd­nej, głów­nie przez­na­czo­na do zdo­by­wa­nia po­kar­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po przy­jeź­dzie na dział­kę za­u­wa­ży­łem pa­ję­czy­ny w domu.

 (1.3) U nas w ser­we­row­ni jest taka pa­ję­czy­na, że sami nie wiemy co jest z czym po­łą­czo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpajɛ̃n͇ˈt͡ʃɨ̃na, AS: pai ̯ẽṇčỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pająk m., pajączek m., pajęczyca ż., pajęczynówka ż., pajęczak m., pajęczarka ż., pajęczarz m., pajęczyniarz m., pajęczarstwo n., pajęczaki

:: zdrobn. pajęczynka ż.

 przym. pajęczynowy, pajęczy, pajęczasty, pajęczynowaty, pająkowaty

 przysł. pajęczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sieć, białystok|pajucina.

 (1.3) gmatwanina, kłębowisko, plątanina

Wiktionary


pajęczynka

zdrob­nie­nie od: pa­ję­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­ję­czy­na

 (1.2) drob­na, cien­ka pa­ję­czy­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpajɛ̃n͇ˈt͡ʃɨ̃nka, AS: pai ̯ẽṇčỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczak mzw., pajęczyna ż., pajęczynówka ż., pająk m., pajączek m., pajęczyca ż.

 przym. pajęczynowy, pajęczy, pająkowaty, pajęczynowaty

Wiktionary


pajęczynowato

→ pa­ję­czy­no­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

pajęczynowaty

pajęczynowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pa­ję­czy­nę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­ję­czy­nę, ma­ją­cy cechy pa­ję­czy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajęczynowcowate nmos., pajęczyna, pajęczynka

 przysł. pajęczynowato

Wiktionary


pajęczynowcowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­try­o­ba­si­dia­ce­ae|Jülich|ref=tak., ro­dzi­na grzy­bów w rzę­dzie pieprz­ni­kow­ców;

Wiktionary

Pa­ję­czy­now­co­wa­te ("Bo­try­o­ba­si­dia­ce­ae" Jülich) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pieprz­ni­kow­ców ("Cant­ha­rel­la­les").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ob­ser­wo­wa­no pa­ję­czy­now­co­wa­te ży­ją­ce na mart­wym drew­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pająk m., pajęczyna ż., pajęczynowiec m.

 przym. pajęczynowy, pajęczy, pajęczasty, pajęczynowaty

 przysł. pajęczo

Wiktionary


pajęczynowy

przy­miot­nik od: pa­ję­czy­na; taki, który wy­glą­da jak pa­ję­czy­na lub pod ja­ki­miś in­ny­mi wzglę­da­mi jest jak pa­ję­czy­na


SJP.pl


pajęczynówka

opona móz­go­wo-rdze­nio­wa ota­cza­ją­ca mózg


SJP.pl

Pa­ję­czy­nów­ka, opona pa­ję­cza ( arach­no­i­dea) – jedna z trzech opon móz­go­wo-rdze­nio­wych, znaj­du­ją­ca się mię­dzy oponą twar­dą a mięk­ką. Od stro­ny zew­nętrz­nej zra­sta się z oponą twar­dą. Od wew­nątrz od­dzie­lo­na jest od opony mięk­kiej wąską prze­strze­nią (prze­strzeń pod­pa­ję­czy­nów­ko­wa), wy­peł­nio­ną pły­nem móz­go­wo-rdze­nio­wym, skła­da­ją­cym się głów­nie z wody.

Wikipedia


pajśle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zob. pajsz­le.

Wiktionary


pak

1. ostat­ni pro­dukt frak­cjo­no­wa­nej de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej
2. wie­lo­let­ni, dry­fu­ją­cy lód mor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. pak lo­do­wy.

 (1.2) zob. pak wę­glo­wy.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: paka

spój­nik

 (3.1) stpol. tedy, zaś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pak Kret – mia­sto
  • Al­pe­ren Pak – tu­rec­ki pił­karz
  • Law Hon Pak – hong­koń­ski bok­ser
  • Lud­wik Pak – pol­ski aktor
  • Pak Chol-jin – pół­noc­no­ko­re­ań­ski pił­karz
  • Pak Chol-min – pół­noc­no­ko­re­ań­ski ju­do­ka
  • Pak Chol-min – pół­noc­no­ko­re­ań­ski pił­karz
  • Pak Chol-ryong – pół­noc­no­ko­re­ań­ski pił­karz
  • Pak Doo-ik – pół­noc­no­ko­re­ań­ski pił­karz
  • Pak Hŏn Yŏng – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski lider ruchu ko­mu­ni­stycz­ne­go
  • Pak Hyon-suk – pół­noc­no­ko­re­ań­ska za­wod­nicz­ka w pod­no­sze­niu cię­ża­rów
  • Pak Kum-hyang – pół­noc­no­ko­re­ań­ska lek­ko­at­let­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za po­mo­cą pakuł oraz paku prze­pro­wa­dza się rów­nież kal­fa­tro­wa­nie, czyli uszczel­nia­nie po­kła­du stat­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pak, AS: pak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. paczek m.

 przym. pakowy

Wiktionary


paka

1. skrzy­nia do pa­ko­wa­nia przed­mio­tów;
2. duża pacz­ka, duży pa­ku­nek;
3. po­tocz­nie: areszt, wię­zie­nie; ciupa;
4. po­tocz­nie: duże, zgra­ne to­wa­rzy­stwo;
5. po­tocz­nie: ba­ga­żo­wa część sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go;
6. duży gry­zoń z tro­pi­kal­nych lasów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: pacz­ka

 (1.2) duża pacz­ka, duże pu­deł­ko

 (1.3) pot. wię­zie­nie

 (1.4) pot. mot. na­cze­pa sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go

 (1.5) środ. pot. stówa

 (1.6) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­ni­cu­lus paca|ref=tak., ga­tu­nek du­że­go gry­zo­nia;

 (1.7) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku paka (1.6)

 (1.8) jęz. język z grupy sepik-rami, z ro­dzi­ny ję­zy­ków in­do­pa­cy­ficz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • paka – zgru­bie­nie od pacz­ka
  • PaKA – Prze­gląd Ka­ba­re­tów Ama­tor­skich
  • pa­ko­wa­te – ro­dzi­na ssa­ków, obej­mu­ją­ca m.in. pakę ni­zin­ną i pakę gór­ską
  • Paka – wieś w żu­pa­nii po­żedz­ko-sla­woń­skiej, w gmi­nie Čaglin.
  • Paka – wieś w żu­pa­nii va­raż­diń­skiej, w mie­ście Novi Marof
  • Paka – mia­sto w sta­nie Te­reng­ga­nu
  • Paka – wieś w gmi­nie Do­bre­pol­je
  • Paka – wieś w gmi­nie Mis­lin­ja
  • Paka – wieś w gmi­nie Vi­tan­je
  • Paka – rzeka
  • ka­ba­ret Paka – ka­ba­ret z Je­le­niej Góry
  • język paka – język z grupy sepik-ramu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) I pełno ludzi w każ­dym wa­go­nie, • A w jed­nym krowy, a w dru­gim konie, […] • W dzie­wią­tym – same tu­czo­ne świ­nie, • W dzie­sią­tym – kufry, paki i skrzy­nie […].

 (1.3) To jest nie­le­gal­ne! Chcesz tra­fić do paki?!

 (1.4) Jacek wiózł na pace meble do no­we­go miesz­ka­nia ku­zyn­ki.

 (1.5) Ej, koleś, wi­sisz mi dwie paki za przy­słu­gę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaka, AS: paka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczka ż., paczkowanie n., pakowanie n., spakowanie n., paker m., pakowacz m., pakowarka ż., pakowaczka ż.

 czas. paczkować ndk., pakować ndk., spakować dk.

 przym. paczkowy, opakowaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pudło

 (1.3) pudło, koza, ciupa, pierdel

 (1.7) świnka brazylijska

Wiktionary


pakajs

pow­sta­ją­ca na chłod­nych mo­rzach po­kry­wa lo­do­wa two­rzą­ca pola spię­trzo­ne­go lodu roz­dzie­lo­ne szcze­li­na­mi wod­ny­mi; pak lo­do­wy


SJP.pl


pakamera

skład, ma­ga­zyn na to­wa­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne i pa­ko­wa­ne są to­wa­ry

 (1.2) pot. scho­wek, ma­ga­zy­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zna­leź­li­śmy się w dłu­gim hallu, ona ro­zej­rza­ła się i pchnę­ła ja­kieś drzwi. Wnę­trze, w któ­rym zna­leź­li­śmy się, ro­bi­ło wra­że­nie pa­ka­me­ry. Na po­dło­dze le­ża­ły szcząt­ki fo­te­la na bie­gu­nach, roz­wa­lo­ny zegar ścien­ny (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpakãˈmɛra, AS: pakãmera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamera ż.

:: zdrobn. pakamerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skład, magazyn

Wiktionary


pakamerka

zdrob­nie­nie od: pa­ka­me­ra; nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­ka­me­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakamera ż.

Wiktionary


pakarana

je­dy­ny przed­sta­wi­ciel gry­zo­ni z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, za­sied­la­ją­cy wil­got­ne lasy tro­pi­kal­ne na wschod­nich te­re­nach po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich wyżyn


SJP.pl


pakaranowate

o ce­chach pa­ka­ra­no­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl

Pa­ka­ra­no­wa­te, pa­ka­ra­ny (Di­no­my­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du je­żoz­wie­rzoksz­tałt­nych (Hy­stri­co­gnat­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia); obec­nie żyje tylko 1 przed­sta­wi­ciel: pa­ka­ra­na Bra­nic­kie­go. W przesz­ło­ści obej­mo­wa­ła naj­więk­sze gry­zo­nie, jakie kie­dy­kol­wiek cho­dzi­ły po Ziemi, m.in.

Wikipedia


pakaranowaty

o ce­chach pa­ka­ra­no­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


pakarz

osoba za­trud­nio­na przy pa­ko­wa­niu to­wa­rów; pa­ko­wacz


SJP.pl


pakcik

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: pakt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pakt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pakt, lecz tylko mały pak­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakt m.

Wiktionary


pakebot

dawny ro­syj­ski okręt łącz­ni­ko­wy


SJP.pl


paker

pro­gram kom­pu­te­ro­wy do zmniej­sza­nia wiel­ko­ści pli­ków po­przez kom­pre­sję da­nych; ar­chi­wi­za­tor, ar­chi­wi­zer, kom­pre­sor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. sil­nie umię­śnio­ny męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. in­form. pro­gram do kom­pre­sji da­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­gram do kom­pre­sji pli­ków
  • kul­tu­ry­sta
  • paker (wen­tyl iniek­cyj­ny) – urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce na wpro­wa­dze­nie kom­po­zy­cji iniek­cyj­nej pod ci­śnie­niem do rysy lub pę­knię­cia w be­to­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­dzi­ła z jed­nym pa­ke­rem, ale już po­szedł w od­staw­kę.

 (2.1) Uży­wam wciąż pa­ke­ra ścią­gnię­te­go w zesz­łym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpakɛr, AS: paker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paka ż., pakernia ż., pakowacz mos., pakowanie n., paczka ż.

 czas. pakować ndk., zapakować dk., spakować dk., pakować się ndk., rozpakować dk., rozpakować się dk., rozpakowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ABS, mięśniak, pakowacz

Wiktionary


pakerka

→ paker


SJP.pl

Patrz:

paker

pakernia

po­tocz­nie: si­łow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. posp. si­łow­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈkɛrʲɲa, AS: pakerʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakers mos., pakowanie n., paker mos./mrz.

 czas. rozpakowywać, pakować ndk.

 przym. napakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siłownia

Wiktionary


pakhaus

ze­spół por­to­wych ma­ga­zy­nów lub po­je­dyn­czy bu­dy­nek w do­kach wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako taki ma­ga­zyn


SJP.pl


paki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. od: paka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaci, AS: paḱi

Wiktionary


pakiecik

zdrob­nie­nie od: pa­kiet


SJP.pl


pakier

po­tocz­nie: silny, do­brze zbu­do­wa­ny męż­czyz­na; paker


SJP.pl


pakiet

1. rze­czy za­pa­ko­wa­ne oraz za­wi­nię­te w pa­pier lub zwią­za­ne czymś;
2. pewna ilość cze­goś two­rzą­ca zaz­wy­czaj jakiś prze­dział te­ma­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kilka rze­czy spa­ko­wa­nych razem

 (1.2) in­form. jed­nost­ka da­nych prze­ka­zy­wa­na z kom­pu­te­ra źró­dło­we­go do do­ce­lo­we­go z wy­ko­rzy­sta­niem sieci kom­pu­te­ro­wej, np. in­ter­ne­tu;

 (1.3) in­form. zob. pa­kiet in­sta­la­cyj­ny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­kiet akcji
    • pa­kiet kon­trol­ny
  • pa­kiet in­sta­la­cyj­ny
  • pa­kiet pro­gra­mów
    • pa­kiet biu­ro­wy
      • pa­kiet zin­te­gro­wa­ny
    • pa­kiet gra­ficz­ny
    • pa­kiet in­ter­ne­to­wy
  • pa­kiet (sta­tut au­to­no­micz­ny) – usta­wa au­to­no­micz­na dla Po­łud­nio­we­go Ty­ro­lu
  • pa­kiet te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny
  • pa­kiet – ro­dzaj su­por­tu ro­we­ro­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy może mi pan pomóc prze­nieść ten pa­kiet pa­pie­rów?

 (1.2) Szu­kam pro­gra­mu, który poz­wa­la śle­dzić wy­sy­ła­ne pa­kie­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpacɛt, AS: paḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakietowiec m., pakietówka ż.

:: zdrobn. pakiecik m.

 przym. pakietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paczka, plik, zawiniątko

 (1.2) datagram

Wiktionary


pakietować

1. two­rzyć pa­kie­ty z ca­ło­ści ja­kie­goś ła­dun­ku, w celu ułat­wie­nia tran­spor­tu tego ła­dun­ku;
2. pra­so­wać złom me­ta­lo­wy w spe­cjal­nych pra­sach, for­mu­jąc pa­kie­ty


SJP.pl


pakietowiec

ku­li­sta lub owal­na bak­te­ria two­rzą­ca ko­lo­nie po­dob­ne do sze­ścia­nów; sze­ścia­nek


SJP.pl


pakietowy

taki, który zo­stał po­dzie­lo­ny na pa­kie­ty


SJP.pl


pakietyzacja

se­gre­ga­cja ja­kichś in­for­ma­cji po­le­ga­ją­ca na umie­szcza­niu ich w zbio­rach te­ma­tycz­nych lub za­wie­ra­ją­cych te same bądź po­dob­ne tre­ści


SJP.pl


pakietyzować

łą­czyć w pa­kie­ty; pa­kie­to­wać


SJP.pl


pakistan

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Is­la­ma­ba­dzie; Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Pa­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Pa­ki­stan, Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Pa­ki­sta­nu ( ‏اسلامی جمہوریۂ پاکستان‎ trl. "Islāmī Jamhūriyat Pākistān", trb. "Is­la­mi Dźam­hu­ri­jat Pa­ki­stan"; Is­la­mic Re­pu­blic of Pa­ki­stan) – pań­stwo w po­łud­nio­wej czę­ści Azji, po­ło­żo­ne wzdłuż In­du­su i li­czą­ce ponad 250 mi­lio­nów miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość miesz­kań­ców Pa­ki­sta­nu to mu­zuł­ma­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈcistãn, AS: paḱistãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pakistańczyk mos., Pakistanka ż.

 przym. pakistański

Wiktionary


pakistanka

oby­wa­tel­ka Pa­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Pa­ki­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­kiejś Pa­ki­stan­ki nie prze­pu­szczo­no przez gra­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaciˈstãŋka, AS: paḱistãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pakistan mrz.

:: fm. Pakistańczyk mos.

 przym. pakistański

Wiktionary


pakistańczyk

oby­wa­tel Pa­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Pa­ki­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ty bę­dą­ce celem Pa­ki­stań­czy­ków czę­sto umie­ra­ły w nie­wo­li lub po­peł­nia­ły sa­mo­bój­stwo, pod­czas gdy inne pró­bo­wa­ły uciecz­ki do Indii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaciˈstãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: paḱistãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pakistan mrz.

:: fż. Pakistanka ż.

 przym. pakistański

Wiktionary


pakistański

zwią­za­ny z Pa­ki­sta­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ki­sta­nem, do­ty­czą­cy Pa­ki­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojna in­dyj­sko-pa­ki­stań­ska za­koń­czy­ła się zde­cy­do­wa­nym zwy­cię­stwem armii in­dyj­skiej, która w ciągu kil­ku­na­stu dni ro­zbi­ła woj­ska pa­ki­stań­skie w Pa­ki­sta­nie Wschod­nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaciˈstãj̃sʲci, AS: paḱistãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pakistan mrz., Pakistańczyk mos., Pakistanka ż., pakistańskość ż.

Wiktionary


paklak

gruby, naj­czę­ściej lnia­ny lub ba­weł­nia­ny ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny nieg­dyś jako worek na mąkę lub zboże; pa­kłak


SJP.pl


pakli

spój­nik

 (1.1) stpol. jeśli, je­że­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaklʲi, AS: paklʹi

Wiktionary


paklitaksel

al­ka­lo­id ter­pe­no­wy sto­so­wa­ny w te­ra­piach no­wot­wo­ro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syn­te­tycz­ny lek prze­ciw­no­wot­wo­ro­wy

Wiktionary

Pa­kli­tak­sel – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów ter­pe­no­wych typu tak­sa­nów o dzia­ła­niu cy­to­sta­tycz­nym. Po raz pier­wszy zo­stał wy­i­zo­lo­wa­ny z kory cisa krót­ko­list­ne­go ("Taxus bre­vi­fo­lia"). Wpro­wa­dzo­ny w 1990 roku na rynek przez Bri­stol-Myers Squ­ibb (BMS) pod nazwą "Taxol".

Wikipedia


paklon

ga­tu­nek klonu


SJP.pl


pako

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: paka

Wiktionary

Pako – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Bo­rov­ni­ca. W 2018 roku li­czy­ła 156 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpakɔ, AS: pako

Wiktionary


pakol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okrą­gły beret męski z mięk­kiej weł­nia­nej tka­ni­ny no­szo­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie

Wiktionary

Pakol (Pakul) – mięk­ki okrą­gły beret męski no­szo­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie, zaz­wy­czaj weł­nia­ny. Pa­ko­le są zaz­wy­czaj brą­zo­we, czar­ne lub szare. Pakol przy­po­mi­na worek z okrą­głym dnem, lecz przed za­ło­że­niem na głowę za­wi­ja się jego boki.

Pakol po­cho­dzi naj­praw­do­po­dob­niej z pa­ki­stań­skich re­gio­nów Czi­tral i Gil­git, choć po­dob­ne na­kry­cie głowy no­si­li sta­ro­żyt­ni Ma­ce­doń­czy­cy.

Wikipedia


pakora

ka­wał­ki wa­rzyw lub grzy­bów pa­nie­ro­wa­ne w mące z so­cze­wi­cy, słyn­na po­tra­wa kuch­ni in­dyj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. in­dyj­ska prze­ką­ska z ka­wał­ków wa­rzyw za­nu­rzo­nych w cie­ście z be­sa­nu i sma­żo­nych w głę­bo­kim oleju;

Wiktionary

Pa­ko­ra – po­pu­lar­na prze­ką­ska kuch­ni in­dyj­skiej, zwła­szcza na po­łud­niu Indii. Ka­wał­ki wa­rzyw za­nu­rza się w cie­ście z be­sa­nu i smaży w głę­bo­kim oleju. Tra­dy­cyj­nie pa­ko­ry są spo­ży­wa­ne z her­ba­tą jako prze­ką­ska, ale niek­tó­re re­sta­u­ra­cje po­da­ją je rów­nież jako przy­staw­kę przed głów­nym da­niem.

Wikipedia


pakoski

przy­miot­nik od: Pa­kość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|Pa­kość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pakość ż.

Wiktionary


pakosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­kosz – część mia­sta Kiel­ce
  • Cze­sław Pa­kosz (1776 – po 1812) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Irena Pa­kosz (Irena Czuta; ur. 1966) – pol­ska lek­ko­at­let­ka,
  • Jan Pa­kosz (1738–?) – sę­dzia grodz­ki smo­leń­ski, pi­sarz grodz­ki smo­leń­ski, sta­ro­sta pe­tel­ski
  • Ka­zi­mierz Krzysz­tof Pa­kosz (ok. 1675–1728) – sta­ro­sta rze­czyc­ki, cho­rą­ży, poseł
  • Kon­stan­ty Pa­kosz (ok. 1732–1789) – major 4. Re­gi­men­tu Pie­sze­go Bu­ła­wy Pol­nej Li­tew­skiej
  • Mar­cin Pa­kosz (1874-1930) – dzia­łacz SDKPiL, re­wo­lu­cjo­ni­sta
  • Mi­chał Pa­kosz (1888-1938) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Tro­jan Józef Fe­liks Pa­kosz (zm. 1696) – sę­dzia ziem­ski po­łoc­ki, pi­sarz ziem­ski po­łoc­ki, poseł sej­mi­ku po­łoc­kie­go na sejm zwy­czaj­ny
  • Pa­ko­sze

Wikipedia


pakosław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ko­sław – imię
  • Pa­ko­sław – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża
  • Pa­ko­sław – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek
  • Pa­ko­sław – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Pa­ko­sław
  • Pa­ko­sław – osada wsi Po­po­wo w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no
  • Pa­ko­sław – dawny przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Pa­ko­sław – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ił­żec­kim
  • Pa­ko­sław – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ra­wic­kim
  • Pa­ko­sła­wi­ce, Pa­ko­sław­sko

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Pakosława ż.

Wiktionary


pakosława

imię żeń­skie


SJP.pl

Pa­ko­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Pako-" ("znów, wię­cej") i "-sława" ("sława"). Mogło oz­na­czać "ta, która chce (ma) wię­cej sławy". W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIV wieku (1382 rok).

Wikipedia


pakosławek

zdrob­nie­nie od: Pa­ko­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


pakosławice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pa­ko­sła­wi­ce ( Bösdorf, Be­uth­manns­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Pa­ko­sła­wi­ce. Sie­dzi­ba gminy Pa­ko­sła­wi­ce.

Wikipedia


pakosławicki

przy­miot­nik od: Pa­ko­sła­wi­ce


SJP.pl


pakosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ko­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


pakosławka

zdrob­nie­nie od: Pa­ko­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


pakosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ko­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pakosławostwo

Pa­ko­sław z żoną; Pa­ko­sła­wo­wie


SJP.pl


pakosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


pakosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ko­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pakosławski

→ Pa­ko­sław (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


pakowacz

1. osoba za­trud­nio­na przy pa­ko­wa­niu to­wa­rów; pa­karz;
2. po­tocz­nie: męż­czyz­na do­brze zbu­do­wa­ny, czę­sto cho­dzą­cy na si­łow­nię, sto­su­ją­cy zwy­kle sub­stan­cje przy­spie­sza­ją­ce przy­rost tkan­ki mię­śnio­wej; koks, paker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który trud­ni się pa­ko­wa­niem;

Wiktionary

Pa­ko­wacz – pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy pa­ko­wa­nie lub opa­ko­wy­wa­nie wy­ro­bu, za­bez­pie­cza­nie go i przy­go­to­wa­nie do tran­spor­tu.

Praca ta może być cał­ko­wi­cie ręcz­na, z uży­ciem urzą­dzeń lub wspo­ma­ga­na ma­szy­na­mi. Może do­ty­czyć opa­ko­wań jed­nost­ko­wych, zbior­czych lub tran­spor­to­wych (wy­sył­ko­wych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. paczka ż., paka ż., paczuszka ż., paczkowanie n., pakowanie n., zapakowanie n., upakowanie n., spakowanie n., wypakowywanie n., wypakowanie n., paker m., pakerka ż., pakowalnia ż., pakownia ż., paczkownia ż., dopakowywanie n., dopakowanie n., paczkarka ż.

:: fż. pakowaczka ż.

 czas. paczkować ndk., pakować ndk., spakować dk., zapakować dk., wypakowywać ndk., wypakować dk., upakować dk., dopakowywać ndk., dopakować dk.

 przym. paczkowy, pakowy, pakowalniczy, opakowaniowy

Wiktionary


pakowaczka

1. ko­bie­ta za­trud­nio­na przy pa­ko­wa­niu to­wa­rów;
2. ma­szy­na słu­żą­ca do pa­ko­wa­nia to­wa­rów; pa­ko­war­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na do pa­ko­wa­nia to­wa­rów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opakowaniowy

 rzecz. pakowacz mos., paka ż.

 czas. wypakowywać

Wiktionary


pakowalnia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kar­nia, pacz­kow­nia, pa­kow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym pa­ku­je się to­wa­ry lub pacz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakownia

Wiktionary


pakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­szcza­nie rze­czy razem w pacz­ce, ba­ga­żu, ple­ca­ku

 (1.2) pot. in­form. kom­pre­so­wa­nie da­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyn­ność tę wy­ko­nu­je się tuż przed pa­ko­wa­niem, czyli po do­ko­na­niu się wszyst­kich pro­ce­sów zwią­za­nych z pro­duk­cją her­ba­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpakɔˈvãɲɛ, AS: pakovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pakować, wypakowywać, rozpakowywać

 rzecz. paker mos./mrz., pakowacz mos., opakowanie n., pakunek mrz., spakowanie n., wpakowanie n., paka ż., zapakowanie n., paczkowanie n., pakernia ż.

 przym. opakowaniowy, napakowany

Wiktionary


pakowarka

ma­szy­na słu­żą­ca do pa­ko­wa­nia to­wa­rów; pa­ko­wacz­ka


SJP.pl


pakować

1. ukła­dać coś w pacz­ce, wa­liz­ce albo w innym po­dob­nym przed­mio­cie lub owi­jać coś w pa­pier, folię;
2. na­ra­żać sie­bie lub kogoś na kło­pot­li­wą lub nie­przy­jem­ną sy­tu­a­cję;
3. ćwi­czyć na si­łow­ni


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) umie­szczać rze­czy razem w pacz­ce, ba­ga­żu, ple­ca­ku

 (1.2) pot. slang. wy­sił­ko­wo ćwi­czyć na si­łow­ni, pod­no­sić cię­ża­ry w celu wzmoc­nie­nia mię­śni

 (1.3) pot. (czę­sto prze­no­śnie) umie­szczać, wsa­dzać coś gdzieś (naj­czę­ściej w du­żych ilo­ściach) w spo­sób szyb­ki, niech­luj­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­ko­wać się (dk. brak)

 (2.1) umie­szczać przed po­dró­żą swoje rze­czy w tor­bach, wa­liz­kach itp.

 (2.2) pot. wła­zić, wci­skać się, pchać się gdzieś; za wszel­ką cenę chcieć się do­stać / wejść gdzieś; także wtrą­cać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­ku­ję ple­cak, za­bie­ram apa­rat i jadę w góry.

 (1.2) Od roku pa­ku­ję co­dzien­nie rano po pół go­dzi­ny.

 (1.3) W Chi­nach za takie coś pa­ku­ją do pierd­la.

 (1.3) (…) i przyz­nam, że ona pa­ku­je w sie­bie nie­złą kasę, żeby wy­glą­dać, jak wy­glą­da.

 (2.2) Ar­ty­ści nie po­win­ni pa­ko­wać się do po­li­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈkɔvat͡ɕ, AS: pakovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowanie n., pakernia ż., pakers m., pakunek m., upakowanie n., paczka ż., paker mrz./mos.

 czas. spakować dk., przypakować dk., zapakować dk., przepakować dk., przepakowywać ndk., dopakować dk., dopakowywać ndk., napakować dk., wypakować dk., wypakowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upychać

 (1.2) wyciskać

 (2.2) wpychać się, wtryniać się

Wiktionary


pakownia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kar­nia, pacz­kow­nia, pa­ko­wal­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym pa­ku­je się to­wa­ry lub pacz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos.

Wiktionary


pakowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­kow­nie


SJP.pl


pakowniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­kow­ny; bar­dziej pa­kow­ny


SJP.pl


pakowność

cecha przed­mio­tu mo­gą­ce­go po­mie­ścić bar­dzo wiele cze­goś


SJP.pl


pakowny

taki, do któ­re­go dużo się zmie­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­jem­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Torby są pa­kow­ne, zmie­ścisz w nich let­nie, wy­prze­da­żo­we łupy lub spa­ku­jesz się na cały we­e­kend.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈkɔvnɨ, AS: pakovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojemny, ładowny

Wiktionary


pakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pakowy

1. przez­na­czo­ny do pa­ko­wa­nia cze­goś, np. pa­kier pa­ko­wy;
2. → pak


SJP.pl

Patrz:

pak

pakościanin

miesz­ka­niec Pa­ko­ści


SJP.pl


pakościanka

miesz­kan­ka Pa­ko­ści


SJP.pl


pakość

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zło­śli­wość, zły uczy­nek, do­kucz­li­wość, przy­krość

 (1.2) daw. złość, coś złego

Wiktionary

Pa­kość (łac. "Pa­cos­sum", niem. "Pa­kosch") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne nad No­te­cią w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pa­kość. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mając go za ry­wa­la, od tam­tej pory czy­hał tylko, by wy­rzą­dzić mu jakąś dużą pa­kość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pakość ż.

Wiktionary


pakożer

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych, po­dob­ne­go do ła­si­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spe­ot­hos ve­na­ti­cus|Lund|ref=tak., nie­wiel­ki dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny pso­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Ame­ry­ce

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spe­ot­hos|Lund|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych;

Wiktionary

Pa­ko­żer ("Spe­ot­hos") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Futro pa­ko­że­ra jest ciem­niej­sze na ogo­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakożer leśny, pies leśny

Wiktionary


paksowiec

czło­nek Sto­wa­rzy­sze­nia "PAX", świec­kiej or­ga­ni­za­cji ka­to­lic­kiej; PAX-owiec


SJP.pl


paksowski

zwią­za­ny ze Sto­wa­rzy­sze­niem "PAX", świec­ką or­ga­ni­za­cją ka­to­lic­ką; PAX-owski


SJP.pl


pakt

umowa, ugoda, zwła­szcza układ mię­dzy­na­ro­do­wy o cha­rak­te­rze po­li­tycz­nym; * forma mia­now­ni­ka "pakta" prze­sta­rza­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. umowa mię­dzy­na­ro­do­wa o cha­rak­te­rze po­li­tycz­nym lub woj­sko­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pakt – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny ist­nie­ją­cy w la­tach 1969–1974
  • Pakt – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2015 roku, adap­ta­cja nor­we­skie­go se­ria­lu Układ
  • Pakt – po­wieść Hi­la­ry Nor­man
  • Układ

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Rosja wy­co­fa­ła się z paktu?

 (1.1) Ten pakt mię­dzy rzą­dem a związ­ka­mi za­wo­do­wy­mi usta­na­wia fun­da­men­ty lep­szej przysz­ło­ści dla pra­cu­ją­cych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pakt, AS: pakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paktowanie n., pakcik mrz.

 czas. paktować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umowa, porozumienie, układ, traktat, konwencja, ugoda

Wiktionary


paktofonika

Pak­to­fo­ni­ka (w skró­cie PFK) – pol­ski ze­spół hip-ho­po­wy, za­ło­żo­ny w 1998 roku w Ka­to­wi­cach przez Pio­tra „Ma­gi­ka” Łu­szcza (zna­ne­go z ze­spo­łu Ka­li­ber 44), Se­ba­stia­na „Ra­hi­ma” Sal­ber­ta (by­łe­go człon­ka 3xKlanu), oraz ini­cja­to­ra po­my­słu, Woj­cie­cha „Fo­ku­sa” Al­sze­ra.

Wikipedia


paktować

pro­wa­dzić ro­ko­wa­nia, ne­go­cja­cje w spra­wie za­war­cia po­ko­ju, ro­zej­mu lub w spra­wie ja­kie­goś ukła­du, ugody


SJP.pl


paktowy

zwią­za­ny z umową, ugodą lub po­dob­nym, zwła­szcza mię­dzy­na­ro­do­wym ukła­dem o cha­rak­te­rze po­li­tycz­nym


SJP.pl


paku

1. ostat­ni pro­dukt frak­cjo­no­wa­nej de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej
2. wie­lo­let­ni, dry­fu­ją­cy lód mor­ski


SJP.pl


pakulanka

twar­de, wy­trzy­ma­łe two­rzy­wo z lnu łą­czo­ne­go z ny­lo­nem, słu­żą­ce głów­nie do wy­ro­bu lin, nici


SJP.pl

Pa­ku­lan­ka – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Klwów.

Wikipedia


pakulany

zro­bio­ny z pakuł; pa­ku­ło­wy


SJP.pl


pakularka

ma­szy­na słu­żą­ca do prze­ra­bia­nia słomy na pa­ku­ły oraz do oczy­szcza­nia pakuł ze zdrew­nia­łych czę­ści słomy


SJP.pl


pakulenie

two­rze­nie się zbi­tych kłęb­ków wło­sia na sier­ści niek­tó­rych zwie­rząt, głów­nie psów, kotów i in­nych zwie­rząt do­mo­wych


SJP.pl


pakulić

rzad­ko: two­rzyć zbite kłęb­ki wło­sia


SJP.pl


pakulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Pa­kul­ski – pol­ski pił­karz
  • Jerzy Pa­kul­ski – pol­ski pia­ni­sta jaz­zo­wy, kom­po­zy­tor, pe­da­gog mu­zycz­ny, re­dak­tor mu­zycz­ny
  • Krzysz­tof Pa­kul­ski – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Mar­cin Pa­kul­ski – pol­ski le­karz

Wikipedia


pakuneczek

zdrob­nie­nie od: pa­ku­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­ku­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakunek mrz.

Wiktionary


pakunek

1. ja­kieś rze­czy spa­ko­wa­ne w coś i za­wi­nię­te razem; pacz­ka;
2. ma­te­riał o od­po­wied­nich włas­no­ściach wy­trzy­ma­ło­ścio­wych, do­brej od­por­no­ści che­micz­nej i ciepl­nej, uży­wa­ny do uszczel­nia­nia; szcze­li­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rze­czy opa­ko­wa­ne razem w pa­pier, folię itp.

 (1.2) techn. włó­kno ko­nop­ne do uszczel­nia­nia po­łą­czeń hy­dra­u­licz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sabri Bek­das w wy­ni­ku dzia­łań ope­ra­cyj­nych CBA zo­stał na­mie­rzo­ny pod­czas spot­ka­nia z bur­mi­strzem Włoch w Ra­szy­nie, w trak­cie któ­re­go pod­czas roz­mo­wy wrzu­cił urzęd­ni­ko­wi przez okno do sa­mo­cho­du pa­ku­nek sta­no­wią­cy torbę fo­lio­wą z pie­niędz­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈkũnɛk, AS: pakũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowanie

:: zdrobn. pakuneczek

 czas. pakować, rozpakowywać

 przym. napakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paczka

 (1.2) pakuły

Wiktionary


pakunki

1. ja­kieś rze­czy spa­ko­wa­ne w coś i za­wi­nię­te razem; pacz­ka;
2. ma­te­riał o od­po­wied­nich włas­no­ściach wy­trzy­ma­ło­ścio­wych, do­brej od­por­no­ści che­micz­nej i ciepl­nej, uży­wa­ny do uszczel­nia­nia; szcze­li­wo


SJP.pl


pakunkowy

na­da­ją­cy się do pa­ko­wa­nia, słu­żą­cy do pa­ko­wa­nia


SJP.pl


pakuła

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Pa­ku­ła (ur. 1971 r.) – dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk rol­ni­czych[1], pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Przy­rod­ni­czo-Hu­ma­ni­stycz­ne­go w Siedl­cach, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Ma­te­usz Pa­ku­ła (ur. 1983 r.) – dra­ma­to­pi­sarz i dra­ma­turg pol­ski
  • Iwona Pa­ku­ła (ur. 1962 r.) – pol­ska lek­ko­at­let­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w bie­gach sprin­ter­skich
  • Zdzi­sław Pa­ku­ła (1934–1985) – pol­ski eko­no­mi­sta, po­li­tyk, pre­zes NBP
  • Jan Pa­ku­ła (1930–2016) – pol­ski dzien­ni­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • An­drzej Pa­ku­ła (ur. 1964 r.) – ksiądz ka­to­lic­ki, pro­win­cjał Pol­skiej Pro­win­cji Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Ma­ria­nów
  • Ste­fan Pa­ku­ła (1922–1944) – pod­po­rucz­nik, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go jako za­stęp­ca do­wód­cy III plu­to­nu 3. kom­pa­nii ba­ta­lio­nu „Pa­ra­sol” Armii Kra­jo­wej
  • Anna Pa­ku­ła-Sa­char­czuk (ur. 1956 r.) – pol­ska fi­lo­zof i dzia­łacz­ka po­li­tycz­na
  • Kon­rad Pa­ku­ła (ur. 1953 r.) – pol­ski wy­kła­dow­ca, za­ło­ży­ciel i wie­lo­let­ni pre­zes wy­daw­nict­wa Aka­pit Press
  • Ta­de­usz Pa­ku­ła (1945–2005) – pol­ski fizyk spe­cja­li­zu­ją­cy się w dzie­dzi­nie fi­zy­ki po­li­me­rów, twór­ca al­go­ryt­mów CMA i DLL

Wikipedia


pakułowy

przy­miot­nik od: pa­ku­ły; zro­bio­ny z pakuł lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­ku­ła­mi


SJP.pl


pakuły

krót­kie, splą­ta­ne, zaz­wy­czaj lnia­ne lub ko­no­pia­ne włó­kna, z któ­rych potem zo­sta­nie wy­ro­bio­na gruba przę­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) techn. włó­kno ko­nop­ne lub lnia­ne do uszczel­nia­nia po­łą­czeń hy­dra­u­licz­nych i jako wy­ściół­ka ta­pi­cer­ska;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ku­ły – ro­dzaj włó­kna z ko­no­pi, lnu lub juty uży­wa­ny m.in. jako szcze­li­wo hy­dra­u­licz­ne.
  • Pa­ku­ły – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Ra­do­szy­ce
  • Pa­ku­ły – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Woź­ni­ki, bę­dą­ca czę­ścią so­łect­wa Ka­mień­skie Młyny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za po­mo­cą pakuł oraz paku prze­pro­wa­dza się rów­nież kal­fa­tro­wa­nie, czyli uszczel­nia­nie po­kła­du stat­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈkuwɨ, AS: pakuu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakuł m., pakuła ż., Pakuła ż., Pakulina ż., Pakulanka ż.

 przym. pakułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakunek

Wiktionary


pakłak

gruby, naj­czę­ściej lnia­ny lub ba­weł­nia­ny ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny nieg­dyś jako worek na mąkę lub zboże; pa­klak


SJP.pl


pal

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li w kształ­cie słupa wbi­ja­ny lub for­mo­wa­ny w grun­cie;
2. słup do przy­wią­zy­wa­nia cze­goś lub ogra­dza­nia te­re­nu;
3. za­o­strzo­ny drew­nia­ny kół, na który wbi­ja­no daw­niej ska­zań­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. gruby słup osa­dzo­ny w grun­cie, peł­nią­cy zwy­kle funk­cję kon­struk­cyj­ną

 (1.2) hist. na­rzę­dzie kaźni w for­mie za­o­strzo­ne­go słupa, na któ­re­go wbi­ja­no ska­zań­ca

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: palić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pal – wieś w pa­ra­fii La Mas­sa­na
  • Armit Pal – in­dyj­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ge­or­ge Pal – wę­gier­sko-ame­ry­kań­ski re­ży­ser
  • Josef Pal – ame­ry­kań­ski pił­karz
  • Ok­sa­na Pal – ro­syj­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • Su­bra­ta Pal – in­dyj­ski pił­karz
  • Jakob Pál – wę­gier­sko-au­striac­ki le­karz
  • pal – gruby, tra­dy­cyj­nie drew­nia­ny słup, osa­dzo­ny w grun­cie przez wbi­ja­nie, może peł­nić funk­cje kon­struk­cyj­ne
  • pal – za­o­strzo­ny słup wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako na­rzę­dzie na­bi­ja­nia na pal
  • pal – ele­ment kon­struk­cyj­ny, fun­da­ment poś­red­ni
  • pal – język z ro­dzi­ny ję­zy­ków in­do­pa­cy­ficz­nych
  • Pal – pies rasy ow­cza­rek szkoc­ki dłu­go­wło­sy, pier­wszy i naj­słyn­niej­szy odt­wór­ca roli Las­sie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pal, AS: pal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palisada ż., palowanie n., palownik m., palikowanie n.

:: zdrobn. palik m., paliczek m.

 czas. palować, palikować

 przym. palowy, pałeczkowaty

Wiktionary


pal-owiec

pa­lo­wiec;
1. czło­nek lub żoł­nierz PAL-u (Pol­skiej Armii Lu­do­wej);
2. czło­nek PAL-u (Pol­skiej Aka­de­mii Li­te­ra­tu­ry)


SJP.pl


pal-owski

→ PAL (Pol­ska Armia Lu­do­wa); pa­low­ski


SJP.pl


pala

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li w kształ­cie słupa wbi­ja­ny lub for­mo­wa­ny w grun­cie;
2. słup do przy­wią­zy­wa­nia cze­goś lub ogra­dza­nia te­re­nu;
3. za­o­strzo­ny drew­nia­ny kół, na który wbi­ja­no daw­niej ska­zań­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pala – mia­sto w Cza­dzie
  • Pala – pa­ra­fia (fre­gu­e­sia) w gmi­nie Mortágua, w Por­tu­ga­lii
  • Pala – wieś w gmi­nie Pala
  • Pala – wieś w pro­win­cji Har­ju­maa, w gmi­nie Ku­u­sa­lu
  • Pala – wieś w pro­win­cji Har­ju­maa, w gmi­nie Kõue
  • Pala – wieś w pro­win­cji Järvamaa, w gmi­nie Türi
  • Pala – mia­sto
  • Gmina Pala – gmina wiej­ska
  • Libor Pala – cze­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Hu­bert Pala – pol­ski pił­karz
  • (1921) Pala – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Pala – sza­bla tu­rec­ka

Wikipedia


palach

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li w kształ­cie słupa wbi­ja­ny lub for­mo­wa­ny w grun­cie;
2. słup do przy­wią­zy­wa­nia cze­goś lub ogra­dza­nia te­re­nu;
3. za­o­strzo­ny drew­nia­ny kół, na który wbi­ja­no daw­niej ska­zań­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­lach (właśc. (1834) Pa­lach) – pla­ne­to­i­da
  • Jan Pa­lach (ur. 1948, zm. 1969) – cze­ski bo­ha­ter na­ro­do­wy, stu­dent fi­lo­zo­fii
  • Za­to­ka na Pa­lach

Wikipedia


palacjum

sta­ro­żyt­ny lub wczes­noś­red­nio­wiecz­ny pałac albo twier­dza, zamek, szcze­gól­nie z ro­zbu­do­wa­nym sy­ste­mem for­ty­fi­ka­cji; pa­la­tium (czę­ściej)


SJP.pl


palacki

→ pa­lacz (rzad­ko)


SJP.pl


palacz

1. osoba na­ło­go­wo pa­lą­ca tytoń lub po­dob­ne używ­ki;
2. pra­cow­nik pod­trzy­mu­ją­cy ogień w pie­cach hut­ni­czych, ko­tłach pa­ro­wych lub sy­ste­mach ogrze­wa­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która pali tytoń, zwy­kle na­ło­go­wo

 (1.2) ktoś, kto za­wo­do­wo pali w piecu;

 (1.3) ogól­nie – ten, kto coś spala

 (1.4) daw. pod­pa­lacz

 (1.5) daw. przen. ten, kto jeź­dzi sa­mo­cho­dem

Wiktionary

Pa­lacz – pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy pa­le­ni­sko pieca lub kotła. Tra­dy­cyj­ne okre­śle­nie pra­cow­ni­ka ob­słu­gu­ją­ce­go pa­ro­wóz na kolei oraz pa­la­cza w ko­tłow­niach miej­skich i na stat­kach lub okrę­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­szej fir­mie nie za­trud­nia­my pa­la­czy, bo dy­rek­tor kasz­le od dymu pa­pie­ro­so­we­go.

 (1.2) Przez kilka mie­się­cy pra­co­wa­łem jako pa­lacz w ko­tłow­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalat͡ʃ, AS: palač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palarnia ż., podpalacz m., palnik m.

:: fż. palaczka ż.

 czas. palić, rozpalać

 przym. palny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palący, fajczarz; reg. śl. kurzok

 (1.2) daw. palicz, palarz

 (1.5) automobilista

Wiktionary


palaczka

1. ko­bie­ta na­ło­go­wo pa­lą­ca tytoń lub po­dob­ne używ­ki;
2. pra­cow­nicz­ka pod­trzy­mu­ją­ca ogień w pie­cach hut­ni­czych, ko­tłach pa­ro­wych lub sy­ste­mach ogrze­wa­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pali (np. pa­pie­ro­sy, tytoń, opium itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia jest na­ło­go­wą pa­lacz­ką, po­tra­fi wy­pa­lić nawet dwie pacz­ki dzien­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlat͡ʃka, AS: palačka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić ndk., rozpalać ndk., rozpalić dk., wypalić dk., wypalać dk., przypalić dk., przypalać ndk., podpalić dk., podpalać ndk.

 rzecz. palnik m., palenie n., rozpalenie n., rozpalanie n., wypalenie n., wypalanie n., przypalenie n., przypalanie n., podpalenie n., podpalanie n.

:: fm. palacz m.

 przym. palny, palnikowy

Wiktionary


palade

Pa­la­de − wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Hiuma, w gmi­nie Pühalepa.

Wikipedia


paladyn

sław­ny, zna­ko­mi­ty ry­cerz bę­dą­cy zaz­wy­czaj także ulu­bień­cem pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl

Nie mylić z: Pa­la­tyn.

Pa­la­dyn (łac. "pa­la­ti­nus", wł. "pa­la­di­no") – wy­bit­ny ry­cerz, wzór cnót ry­cer­skich.

Okre­śle­niem tym w li­te­ra­tu­rze śred­nio­wiecz­nej na­zy­wa­no niek­tó­rych, ar­che­ty­picz­nych wo­jow­ni­ków, naj­czę­ściej 12 parów Ka­ro­la Wiel­kie­go (sta­no­wią­cych za­ra­zem jego dru­ży­nę przy­bocz­ną). Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "comes pa­la­ti­nus" ("hra­bia pa­ła­co­wy"), oz­na­cza­ją­ce­go za­rząd­cę dworu kró­lew­skie­go, który za­stę­po­wał mo­nar­chę przy wy­da­wa­niu sądów.

Wikipedia


paladynka

→ pa­la­dyn


SJP.pl

Patrz:

paladyn

paladyński

→ pa­la­dyn


SJP.pl

Patrz:

paladyn

palafit

ro­dzaj obron­ne­go osied­la na pa­lach, bu­do­wa­ne­go na przy­brzeż­nych wo­dach je­zior i rzek


SJP.pl

Pa­la­fit – bu­dy­nek lub osada wznie­sio­na na plat­for­mach opar­tych na pa­lach.

Pa­la­fi­ty sta­no­wią po­pu­lar­ny spo­sób kon­struk­cji do­mostw na te­re­nach okre­so­wo na­ra­żo­nych na za­la­nie pod­czas ob­fi­tych opa­dów w porze de­szczo­wej, np. w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej.

Wikipedia


palajski

język pa­laj­ski: mart­wy język z te­re­nów sta­ro­żyt­nej Ana­to­lii i te­re­nów gra­ni­czą­cych z Azją Mniej­szą, za­li­cza­ny wraz z ję­zy­kiem lu­wij­skim do grupy ję­zy­ków he­tyc­kich


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dosł. sta­roż. zwią­za­ny z kra­i­ną Pala w Ana­to­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pa­laj­ski, na­le­żą­cy do ję­zy­ków ana­to­lij­skich;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pala ż.

Wiktionary


palak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Palak – pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Wi­told Palak – pol­ski po­dróż­nik
  • Zofia Palak – pol­ska pe­da­gog
  • Pa­la­kou
  • Polak
  • Polok

Wikipedia


palankin

ro­dzaj kry­tej lek­ty­ki z Da­le­kie­go Wscho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ozdob­na lek­ty­ka z da­chem i fi­ran­ka­mi

Wiktionary

Pa­lan­kin (ben. পালকি) – dawny śro­dek tran­spor­tu w for­mie kry­tej lek­ty­ki za­o­pa­trzo­nej w dach i fi­ran­ki, uży­wa­ny na Da­le­kim i Środ­ko­wym Wscho­dzie, w szcze­gól­no­ści w In­diach i Chi­nach. No­szo­ny był przez tra­ga­rzy za po­mo­cą drąż­ków. W przy­pad­ku dłu­gich po­dró­ży do ob­słu­gi pa­lan­ki­nu naj­mo­wa­no trzy zmia­ny tra­ga­rzy – do 12 osób – oraz jed­ne­go tra­ga­rza do nie­sie­nia ba­ga­żu.

Wikipedia


palant

1. gra po­le­ga­ją­ca na pod­bi­ja­niu pi­łecz­ki kijem;
2. kij do tej gry; pi­ła­tyk, pod­bi­jak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. ze­spo­ło­wa gra na punk­ty z uży­ciem drew­nia­ne­go kija i gu­mo­wej pi­łecz­ki;

 (1.2) sport. reg. ze­spo­ło­wa gra na punk­ty z uży­ciem drew­nia­ne­go kija i tzw. klu­chy

 (1.3) sport. kij słu­żą­cy do gra­nia w pa­lan­ta (1.1-2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. obraź­li­wy zwrot do męż­czyz­ny, który wzbu­dza lek­ce­wa­że­nie lub po­gar­dę

Wiktionary

Pa­lant – ze­spo­ło­wa gra na punk­ty z uży­ciem drew­nia­ne­go kija i pi­łecz­ki. Po­dob­ne gry to nie­miec­ki Schlag­ball, ro­syj­ska łapta, fiń­skie pesäpallo oraz ru­muń­ska oina.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Mia­łem do wy­bo­ru: sie­dzieć pod bom­ba­mi jak pa­lant lub wal­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalãnt, AS: palãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. palantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szlagbal

 (1.2) kujawy|klucha.

 (1.3) podbijak

 (2.1) pot. dureń, głąb, głupek, pacan, patafian, skurczybyk; wulg. chuj, dupek, fiut, kutafon

Wiktionary


palantka

→ pa­lant; idiot­ka, kre­tyn­ka


SJP.pl


palantowy

przy­miot­nik od: pa­lant


SJP.pl


palarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do pa­le­nia zia­ren kawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlarka, AS: palarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palenie

 czas. palić

 przym. palny

Wiktionary


palarnia

1. po­mie­szcze­nie lub miej­sce przez­na­czo­ne do pa­le­nia ty­to­niu;
2. za­kład, w któ­rym na­stę­pu­je pro­ces przet­wa­rza­nia pro­duk­tów ro­ślin­nych przez pa­le­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do pa­le­nia pa­pie­ro­sów, ty­to­niu (obok miejsc, w któ­rych nie wolno palić)

 (1.2) miej­sce, w któ­rym robi się/wyt­wa­rza coś dzię­ki pro­ce­so­wi pa­le­nia

Wiktionary

Pa­lar­nia – we­dług de­fi­ni­cji Ko­mi­sji Zdro­wia Sejmu Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej: „wy­o­dręb­nio­ne kon­struk­cyj­nie od in­nych po­mie­szczeń i cią­gów ko­mu­ni­ka­cyj­nych po­mie­szcze­nie, od­po­wied­nio oz­na­czo­ne, słu­żą­ce wy­łącz­nie do pa­le­nia ty­to­niu za­o­pa­trzo­ne w wy­wiew­ną wen­ty­la­cję me­cha­nicz­ną lub sy­stem fil­tra­cyj­ny w taki spo­sób, aby dym ty­to­nio­wy nie prze­ni­kał na zew­nątrz”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je mi się, że na­u­czy­ciel­ki spę­dza­ją pra­wie całe przer­wy w pa­lar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlarʲɲa, AS: palarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palacz mos., palnik mrz., palenie n.

 czas. palić ndk., rozpalać ndk.

 przym. palny

Wiktionary


palatalizacja

zmięk­cza­nie spół­gło­ski na sku­tek wznie­sie­nia środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fonet. zja­wi­sko wy­mo­wy po­le­ga­ją­ce na zmięk­cza­niu spół­gło­ski, czyli na do­da­wa­niu ar­ty­ku­la­cji środ­ko­wo­pod­nie­bien­nej, pod wpły­wem są­sia­du­ją­cej z nią sa­mo­gło­ski;

Wiktionary

Pa­la­ta­li­za­cja (zmięk­cze­nie) – zja­wi­sko wy­mo­wy danej gło­ski z do­dat­ko­wą ar­ty­ku­la­cją środ­ko­wo­pod­nie­bien­ną (obok głów­ne­go zbli­że­nia na­rzą­dów mowy po­ja­wia się zbli­że­nie środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka do pod­nie­bie­nia), np. w ję­zy­ku pol­skim spół­gło­ska /p/ wy­ma­wia­na jest róż­nie w za­leż­no­ści od oto­cze­nia – w for­mie "psa" /p/ jest twar­de, nie­pa­la­tal­ne, lecz w "pies" prze­cho­dzi w spa­la­ta­li­zo­wa­ne, mięk­kie /p’/, pi­sa­ne jako: pi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­spa­la­ta­li­za­cja ń przed wy­mie­nio­ny­mi spół­gło­ska­mi po­cią­ga za sobą jako zja­wi­sko hi­per­po­praw­ne wtór­ną pa­la­ta­li­za­cję w tej samej po­zy­cji n, np. po­wiń­szo­wa­nie, lańca, ro­złań­czać, ju­trzeń­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palatalizować ndk., spalatalizować dk.

 rzecz. palatalizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmiękczenie

Wiktionary


palatalizować

o spół­gło­sce: ule­gać zmięk­cza­niu na sku­tek wznie­sie­nia środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


SJP.pl


palatalność

mięk­kość spół­gło­sek uzy­ska­na po­przez wznie­sie­nie środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


SJP.pl


palatalny

o spół­gło­sce: mięk­ki po­przez wznie­sie­nie środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


SJP.pl


palatium

sta­ro­żyt­ny lub wczes­noś­red­nio­wiecz­ny pałac albo twier­dza, zamek, szcze­gól­nie z ro­zbu­do­wa­nym sy­ste­mem for­ty­fi­ka­cji; pa­la­cjum (rza­dziej)


SJP.pl

Pa­la­tium (wzgó­rze rzym­skie Pa­la­tyn) – nazwa uży­wa­na dla okre­śle­nia sta­ro­żyt­ne­go lub śred­nio­wiecz­ne­go głów­ne­go bu­dyn­ku zamku (niem. "Palas"), pa­ła­cu ce­sa­rza, króla lub bi­sku­pa. W bu­dyn­ku znaj­do­wa­ły się: sala re­pre­zen­ta­cyj­na, kom­na­ty wład­cy i na ogół ka­pli­ca zam­ko­wa.

Wikipedia


palatografia

me­to­da badań fo­ne­tycz­nych opar­ta na ana­li­zie śla­dów kon­tak­tów ję­zy­ka z pod­nie­bie­niem twar­dym przy wy­ma­wia­niu gło­sek; umie­jęt­ność ro­bie­nia i od­czy­ty­wa­nia pa­la­to­gra­mów


SJP.pl

Pa­la­to­gra­fia ( pa­la­tum „pod­nie­bie­nie” + γράφω "gráphō" „piszę”) – me­to­da ba­daw­cza w fo­ne­ty­ce po­le­ga­ją­ca na ba­da­niu ar­ty­ku­la­cji dźwię­ków przez ob­ser­wo­wa­nie kon­tak­tu pod­nie­bie­nia gór­ne­go z ję­zy­kiem pod­czas ar­ty­ku­la­cji. Ba­da­nia prze­pro­wa­dza się albo me­to­dą tra­dy­cyj­ną, albo elek­tro­nicz­ną – ten dział nosi nazwę elek­tro­pa­la­to­gra­fii.

Wikipedia


palatograficzny

do­ty­czą­cy pa­la­to­gra­fii


SJP.pl


palatogram

wy­kres przed­sta­wia­ją­cy za­sięg i ro­dzaj kon­tak­tów gór­nej po­wierzch­ni ję­zy­ka z pod­nie­bie­niem twar­dym w cza­sie wy­ma­wia­nia po­szcze­gól­nych gło­sek


SJP.pl


palatum

z ła­ci­ny: pod­nie­bie­nie (górna część jamy gę­bo­wej krę­gow­ców)


SJP.pl


palatyn

w hi­sto­rii za­stęp­ca wład­cy za­rzą­dza­ją­cy woj­skiem; wo­je­wo­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­ny za­rząd­ca dworu kró­lew­skie­go;

 (1.2) hist. na­miest­nik księ­cia w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­la­tyn (wzgó­rze)
  • pa­la­tyn (tytuł)
  • pa­la­ty­nat (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W okre­sie wczes­no­pia­stow­skim trud­no je­szcze o nich mówić, bo­wiem pa­la­ty­no­wie byli bar­dziej urzęd­ni­ka­mi ksią­żę­ce­go dworu niż pań­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palatynat m., Palatyn m.

 przym. palatyński, palatynacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komes pałacowy

Wiktionary


palatynacki

→ Pa­la­ty­nat; pa­la­tyń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­la­ty­na­tem, do­ty­czą­cy Pa­la­ty­na­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palatyn mos., Palatynat mrz., Palatyn mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palatyński, daw. falcgrafski

Wiktionary


palatynat

1. urząd, god­ność pa­la­ty­na;
2. zie­mia, pro­win­cja na daw­nych te­re­nach nie­miec­kich pod­le­ga­ją­ca wła­dzy pa­la­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­nich Niem­czech, po­ło­żo­na na za­chód od Renu;

Wiktionary

Pa­la­ty­nat ( "Pfalz"), hi­sto­rycz­nie także Pa­la­ty­nat Reń­ski ("Rhe­inp­falz") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­nich Niem­czech na za­chód od Renu. Obec­nie wcho­dzi w skład kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat i czę­ści Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii (He­i­del­berg).

Głów­ne mia­sta: Lud­wigs­ha­fen am Rhein, Ka­i­sers­la­u­tern, Fran­kent­hal (Pfalz), Ne­u­stadt an der Weinstraße, Lan­dau in der Pfalz, He­i­del­berg, Spira, Mann­he­im, Pir­ma­sens, Zweibrücken.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bieg wy­pad­ków wska­zu­je jed­nak, że udzie­le­nie wy­dat­nej po­mo­cy Pa­la­ty­na­to­wi w ów­czes­nej sy­tu­a­cji mi­li­tar­nej, wobec sła­bo­ści sił ba­deń­skich, spo­wo­do­wa­ło­by na­tych­mia­sto­wy marsz na­przód sto­ją­ce­go nad Nec­ka­rem kor­pu­su wojsk gen. Pe­uc­ke­ra i za­miast Pa­la­ty­na­tu – Ba­de­nia zna­la­zła­by się w ręku wroga.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. palatynacki, palatyński

 rzecz. Palatyn mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Palatynat Reński

Wiktionary


palatynka

sze­ro­ki szal (bądź pe­le­ryn­ka), uży­wa­ny przez panie w XVII-XVIII w.


SJP.pl


palatynoza

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer sa­cha­ro­zy uży­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym; izo­mal­tu­lo­za


SJP.pl


palatyńczyk

miesz­ka­niec Pa­la­ty­nu (wzgó­rza w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie)


SJP.pl


palatyński

1. → Pa­la­tyn;
2. → Pa­la­ty­nat; pa­la­ty­nac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem pa­la­ty­na, do­ty­czą­cy pa­la­ty­na

 (1.2) zwią­za­ny z Pa­la­ty­na­tem, do­ty­czą­cy Pa­la­ty­na­tu

 (1.3) hist. zwią­za­ny z Pa­la­ty­nem, do­ty­czą­cy Pa­la­ty­nu (wzgó­rza w Rzy­mie)

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pa­la­ty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Co do księ­stwa Dwóch Mo­stów, to drogą suk­ce­sji przy­pa­dło ono – jak już wspom­nie­li­śmy – Gu­sta­wo­wi Sa­mu­e­lo­wi Le­o­pol­do­wi z pa­la­tyń­skie­go rodu Wit­tels­ba­chów.

 (1.3) Dla mnie same pa­ła­ce pa­la­tyń­skie nie by­ły­by miesz­ka­niem god­nym cie­bie, więc chciał­bym także, by ci nie bra­kło ni­cze­go z tych ozdób i wygód, do któ­rych z dzie­ciń­stwa przy­wy­kłaś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palatyn mos., Palatyn mrz., Palatynat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. falcgrafski

Wiktionary


palatyństwo

urząd, funk­cja pa­la­ty­na (wład­cy)


SJP.pl


palau

język urzę­do­wy Palau


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. jedno z wy­spiar­skich państw po­ło­żo­nych w Oce­a­nii;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (2.1) geogr. rdzen­ny miesz­ka­niec Palau (1.1)

Wiktionary

Palau, Re­pu­bli­ka Palau ( Re­pu­blic of Palau, Belau, Beluu er a Belau) – wy­spiar­skie pań­stwo sa­mo­rzą­do­we, sto­wa­rzy­szo­ne ze Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi, po­ło­żo­ne na Oce­a­nie Spo­koj­nym, w Oce­a­nii oraz w Mi­kro­nez­ji, ok. 1160 km na po­łud­nie od Guam, ok. 800 km na wschód od Fi­li­pin i 3200 km na po­łud­nie od Tokio. Obej­mu­je za­chod­nią część ar­chi­pe­la­gu Ka­ro­li­nów oraz 4 po­je­dyn­cze wyspy ko­ra­lo­we (Son­so­rol, Merir, Pulo Anna i Tobi) i atol Helen (łącz­nie ponad 250 wysp).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Palau jest mia­sto Nge­rul­mud na wy­spie Ba­belt­hu­ap.

 (2.1) Tra­dy­cyj­ny­mi za­ję­cia­mi Palau są ry­bo­łów­stwo oraz upra­wa palmy ko­ko­so­wej i trzci­ny cu­kro­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalaw, AS: palau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palauańczyk mos., Palauanka ż., palau m.

 przym. palauski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Palau

 (2.1) Palauańczyk

Wiktionary


palauanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Palau

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palau n.

:: fm. Palauańczyk mos.

 przym. palauski

Wiktionary


palauańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Palau

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palau n.

:: fż. Palauanka ż.

 przym. palauski

Wiktionary


palauski

→ Palau (pań­stwo na Oce­a­nie Spo­koj­nym)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Palau, do­ty­czą­cy Palau

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palau n., Palauańczyk mos., Palauanka ż.

Wiktionary


palawan

wyspa ar­chi­pe­la­gu fi­li­piń­skie­go


SJP.pl

Pa­la­wan – wyspa na Fi­li­pi­nach o po­wierzch­ni 12 188,6 km². Miesz­ka na wy­spie 994 101 miesz­kań­ców (2015). Wcho­dzi w skład pro­win­cji Pa­la­wan.

Wyspa o bar­dzo wy­dłu­żo­nym (425 km), wą­skim (do 40 km) kształ­cie, dłu­gość linii brze­go­wej 1354,1 km; po­wierzch­nia gó­rzy­sta (naj­wyż­sze wznie­sie­nie – Mount Man­ta­lin­ga­jan, 2086 m n.p.m.), za­le­sio­na; upra­wa palmy ko­ko­so­wej, ka­u­czu­kow­ca, ryżu, trzci­ny cu­kro­wej, ba­ta­tów; ry­bo­łów­stwo, po­zy­ski­wa­nie drew­na; rudy niklu, man­ga­nu, mie­dzi, chro­mu, w po­bli­żu ek­splo­a­ta­cja ropy naf­to­wej.

Wikipedia


palawański

→ Pa­la­wan (wyspa ar­chi­pe­la­gu fi­li­piń­skie­go)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­la­wa­nem, do­ty­czą­cy Pa­la­wa­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palawan mrz.

Wiktionary


palawer

rzad­ko o non­sen­sie, bzdu­rze, głów­nie w od­nie­sie­niu do czy­jejś nie­for­tun­nej, ab­sur­dal­nej wy­po­wie­dzi


SJP.pl


palba

strze­la­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. strze­la­ni­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalba, AS: palba

Wiktionary


palcacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pal­cat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pal­cat, lecz tylko mały pal­ca­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palcat m.

Wiktionary


palcat

1. daw­niej: kij uży­wa­ny do ćwi­czeń w szer­mier­ce
2. gruby kij
3. krót­ki, sztyw­ny bacik do po­ga­nia­nia konia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. krót­ki pejcz do dy­scy­pli­no­wa­nia konia wierz­cho­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pal­cat – szpi­cru­ta, krót­ki bat sko­ko­wy
  • Pal­cat – broń drzew­co­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpalt͡sat, AS: palcat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. palcacik mrz.

Wiktionary


palcatka

drew­nia­na, lekko za­krzy­wio­na pa­łecz­ka uży­wa­na do gry na cym­ba­łach lub po­dob­nych in­stru­men­tach


SJP.pl


palcatować

daw­niej: bić pal­ca­tem (kijem)


SJP.pl


palcaty

1. daw­niej: kij uży­wa­ny do ćwi­czeń w szer­mier­ce
2. gruby kij
3. krót­ki, sztyw­ny bacik do po­ga­nia­nia konia


SJP.pl


palce

część buta


SJP.pl


palcochodne

o ce­chach pal­co­chod­nych (ssa­ków, które sto­jąc, cho­dząc lub bie­ga­jąc, nie pod­pie­ra­ją się całą po­wierzch­nią stóp lecz uży­wa­ją je­dy­nie pew­nych od­cin­ków pal­ców)


SJP.pl


palcochodność

przy­sto­so­wa­nie ja­kie­goś zwie­rzę­cia po­le­ga­ją­ce na prze­no­sze­niu cię­ża­ru ciała pod­czas cho­dze­nia lub bie­ga­nia tylko na pal­cach


SJP.pl


palcochodny

o ce­chach pal­co­chod­nych (ssa­ków, które sto­jąc, cho­dząc lub bie­ga­jąc, nie pod­pie­ra­ją się całą po­wierzch­nią stóp lecz uży­wa­ją je­dy­nie pew­nych od­cin­ków pal­ców)


SJP.pl


palcochód

zwie­rzę, które pod­czas prze­mie­szcza­nia się prze­no­si cię­żar ciała tylko na palce


SJP.pl


palcoskrzydłowce

tak­son obej­mu­ją­cy ogół gadów la­ta­ją­cych z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go


SJP.pl


palcoskrzydłowiec

gad la­ta­ją­cy z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go


SJP.pl


palcoskrzydły

ma­ją­cy błony roz­pię­te mię­dzy pal­ca­mi, słu­żą­ce do la­ta­nia


SJP.pl


palcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pal­co­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pal­co­wa­nie – we fryz­jer­stwie, jedna z dwóch pod­sta­wo­wych tech­nik strzy­że­nia wło­sów z wy­ko­rzy­sta­niem no­ży­czek zwy­kłych lub ma­szyn­ki do strzy­że­nia i wą­skie­go grze­bie­nia.
  • pal­co­wa­nie (apli­ka­tu­ra) – w mu­zy­ko­lo­gii, spo­sób ukła­da­nia pal­ców oraz zapis ko­lej­no­ści uży­cia pal­ców pod­czas gry na in­stru­men­cie mu­zycz­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. palcówka ż., palec mrz.

 czas. palcować ndk.

Wiktionary


palcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ludz­ki palec


SJP.pl


palcować

1. prze­bie­rać, ude­rzać pal­ca­mi pod­czas gry na ja­kimś in­stru­men­cie kla­wi­szo­wym;
2. bru­dzić jakąś po­wierzch­nię po­zo­sta­wia­jąc na niej od­ci­ski pal­ców


SJP.pl


palcownik

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny lo­to­pa­łan­ko­wa­tych


SJP.pl

Pal­cow­nik ("Dac­ty­lop­si­la") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny lo­to­pa­łan­ko­wa­tych (Pe­ta­u­ri­dae).

Wikipedia


palcowy

przy­miot­nik od: palec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pal­cem, do­ty­czą­cy palca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paluszek mrz., palec m., palcówka ż.

Wiktionary


palcozrost

wro­dzo­na wada po­le­ga­ją­ca na zro­śnię­ciu co najm­niej dwóch pal­ców dłoni lub stóp; syn­dak­ty­lia


SJP.pl


palczak

1. rybka o dłu­go­ści 8-12 cm;
2. ssak bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, zwie­rzę wiel­ko­ści kota, o du­żych oczach i gło­wie, dłu­gich pal­cach, pa­zu­rach i ogo­nie; pal­czak ma­da­ga­skar­ski; aj-aj


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pal­czak ma­da­ga­skar­ski – ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go
  • Adam Pal­czak – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Ed­ward Pal­czak – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Pal­cza­ko­wa­te – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych

Wikipedia


palczakowate

o ce­chach pal­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Pal­cza­ko­wa­te (Da­u­ben­to­nii­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du pal­cza­koksz­tałt­nych (Chi­ro­my­i­for­mes) w po­drzę­dzie le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni).

Wikipedia


palczakowaty

o ce­chach pal­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


palczasto

przy­słó­wek

 (1.1) w kształ­cie roz­sta­wio­nych pal­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palec m., paluszek m., palczatka ż.

 przym. palczasty

Wiktionary


palczasty

1. taki, który ma palce;
2. taki, który ma kon­tur dłoni z roz­sta­wio­ny­mi pal­ca­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy palce

 (1.2) bę­dą­cy w kształ­cie zbli­żo­nym do dłoni z roz­sta­wio­ny­mi pal­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziec­ko - za­czy­ta­ne - nie drgnę­ło. Wtedy chwy­ci­ła pal­cza­sty, ostry liść pal­mo­wy i przy­su­nę­ła się cicho do córki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palec m., paluszek m., palczatka ż., palcówka ż.

 przysł. palczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dłoniasty

Wiktionary


palczatka

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, upra­wia­na głów­nie w Afry­ce i na te­re­nach kra­jów eu­ro­az­ja­tyc­kich ze wzglę­du na za­war­tość olej­ków ete­rycz­nych; cy­tro­ne­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny trawy o li­ściach wą­skich, sza­ro­zie­lo­nych i okry­tych wło­ska­mi, ma­ją­ca wie­chę zło­żo­ną pal­cza­sto

Wiktionary

Pal­czat­ka ("Cym­bo­po­gon" K. P. J. Spreng.) – ro­dzaj traw z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Na­le­żą do niego 52 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją na ob­sza­rach o kli­ma­cie cie­płym w Azji Po­łud­nio­wej, Afry­ce, Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej, po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Au­stra­lii, na wy­spach Oce­a­nu In­dyj­skie­go i Spo­koj­ne­go, w Eu­ro­pie tylko w Czar­no­gó­rze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. palec m.

 przym. palczasty

 przysł. palczasto

Wiktionary


palczewice

Pal­cze­wi­ce (do 1945 niem. "Palz­witz, przej­ścio­wo Przy­brze­zie") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo nad je­zio­rem Kopań.

Wieś jest so­łect­wem. W Pal­cze­wi­cach znaj­du­ją się Park Dwor­ski, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po dwo­rze, świet­li­ca i bez­poś­red­nie doj­ście do je­zio­ra z nie­wiel­ką linią brze­go­wą.

Wikipedia


palczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pal­czew­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Jew­gie­nij Pal­czew­ski – ro­syj­ski woj­sko­wy
  • Ju­liusz Pal­czew­ski – pol­ski an­gli­sta
  • Krzysz­tof Pal­czew­ski (bio­che­mik) – pol­ski far­ma­ko­log
  • Krzysz­tof Pal­czew­ski (muzyk) – pol­ski kla­wi­szo­wiec roc­ko­wy
  • Sta­ni­sław Pal­czew­ski – pol­ski dzia­łacz an­ty­ko­mu­ni­stycz­ny

Wikipedia


palczowice

Pal­czo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Zator.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ślą­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


palczywość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zgaga

Wiktionary


palcówa

zgru­bie­nie od: pal­ców­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: pal­ców­ka

Wiktionary


palcóweczka

pie­szczot­li­wie: pal­ców­ka (za­spo­ka­ja­nie po­trzeb sek­su­al­nych po­przez pe­ne­tra­cję, pie­szczo­ty przy uży­ciu pal­ców)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pal­ców­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalt͡suˈvɛt͡ʃka, AS: palcuvečka

Wiktionary


palcówka

1. krót­kie ćwi­cze­nie mu­zycz­ne dla wy­ro­bie­nia tech­nicz­nej bie­gło­ści pal­ców;
2. w grach kar­cia­nych: wybór jed­ne­go z al­ter­na­tyw­nych wa­rian­tów roz­gryw­ki, pod­ję­ty bez żad­nych lo­gicz­nych prze­sła­nek;
3. za­spo­ka­ja­nie po­trzeb sek­su­al­nych po­przez pe­ne­tra­cję, pie­szczo­ty przy uży­ciu pal­ców;
4. w żar­go­nie węd­kar­skim: sztucz­na musz­ka wy­ko­na­na do­mo­wym spo­so­bem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ćwi­cze­nie pal­ców w celu na­bra­nia bie­gło­ści w ope­ro­wa­niu nimi pod­czas gry

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. do­ku­ment oso­bi­sty z od­ci­skiem palca

 (1.3) pot. po­bu­dza­nie na­rzą­dów płcio­wych pal­ca­mi

 (1.4) jęz. dak­ty­lo­lo­gia

 (1.5) spoż. cien­ka, twar­da, pod­su­sza­na kieł­ba­sa z mięsa wie­przo­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pal­ców­ka – pol­ska nazwa nie­miec­kie­go do­wo­du oso­bi­ste­go, wpro­wa­dzo­ne­go na te­re­nach oku­po­wa­nej Pol­ski w 1939
  • Pal­ców­ka – ro­dzaj cegły
  • Pal­ców­ka – spo­sób gry na gi­ta­rze
  • Pal­ców­ka – forma za­cho­wań sek­su­al­nych
  • Pal­ców­ka – kieł­ba­sa wie­przo­wa
  • pal­ców­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie błędu pod­czas pi­sa­nia tek­stu na ma­szy­nie do pi­sa­nia lub kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra, po­le­ga­ją­ce na przy­pad­ko­wym uży­ciu błęd­ne­go kla­wi­sza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel na każ­dej lek­cji za­da­je mi nową pal­ców­kę do na­u­cze­nia się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: palˈt͡sufka, AS: palcufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palcować ndk.

 przym. palcowy, palczasty

 rzecz. palcowanie n., palec mrz., paluszek mrz.

Wiktionary


pale

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. plu­ral|pal.

 (1.2) C., Ms. lp. od pała

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pale – dy­scy­pli­na spor­to­wa upra­wia­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, za­pa­sy
  • Pale – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
    • Pale – gmina w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Pale – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Sre­bre­ni­ca
  • Palé – wieś i gmina na Wę­grzech
  • Pale – hi­sto­rycz­ny ob­szar w Ir­lan­dii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpalɛ, AS: pale

Wiktionary


palearktyczny

zwią­za­ny z Pa­le­ark­ty­ką, od­no­szą­cy się do Pa­le­ark­ty­ki, wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nach Pa­le­ark­ty­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zool. zwią­za­ny z Pa­le­ark­ty­ką, do­ty­czą­cy Pa­le­ark­ty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palearktyka ż.

Wiktionary


palearktyka

ob­szar zo­o­ge­o­gra­ficz­ny obej­mu­ją­cy Eu­ro­pę, pół­noc­ną Afry­kę i Azję po Hi­ma­la­je oraz dział wodny rzek Jang­cy i Huang He


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. zool. naj­roz­le­glej­szy lą­do­wy rejon zo­o­ge­o­gra­ficz­ny, le­żą­cy w obrę­bie Ho­lark­ty­ki, a obej­mu­ją­cy całą Eu­ro­pę, pół­noc­ną i środ­ko­wą Azję oraz pół­noc­ną Afry­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stę­pu­je w całej Pa­le­ark­ty­ce nor­ni­ki bure stają się pla­ga­a­gą upraw ro­ślin­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. palearktyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraina palearktyczna

Wiktionary


palec

1. jeden z naj­czę­ściej pię­ciu człon­ków za­kań­cza­ją­cych dłoń, stopy czło­wie­ka lub koń­czy­ny u zwie­rząt;
2. część rę­ka­wi­cy okry­wa­ją­ca palec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) u czło­wie­ka i zwie­rzę­cia: jedno z pię­ciu cien­kich za­koń­czeń dłoni lub stopy

 (1.2) techn. ele­ment ma­szy­ny w kształ­cie sztyf­tu, który służy do prze­ka­zy­wa­nia ruchu

 (1.3) część rę­ka­wicz­ki przy­kry­wa­ją­ca palce (1.1)

 (1.4) daw. kciuk

 (1.5) stpol. tycz­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Palec (ana­to­mia)
    • palec ręki
    • palec stopy
  • palec – ele­ment ma­szy­ny słu­żą­cy do prze­no­sze­nia ruchu
  • palec cyn­ko­wy – po­ję­cie z za­kre­su bio­lo­gii mo­le­ku­lar­nej
  • Palec – osta­niec w gru­pie Ostań­ców Jerz­ma­no­wic­kich na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Palec – skała w szczy­to­wych par­tiach Ka­spro­we­go Wier­chu
  • Palec – skała w Do­li­nie Bo­le­cho­wic­kiej na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Palec – skała w gru­pie skał Kro­czyc­kich na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Palec – tur­nia w Poś­red­nim Wier­szy­ku w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ska­le­czy­łam się w mały palec pod­czas kro­je­nia chle­ba.

 (1.3) Jakie śmiesz­ne rę­ka­wicz­ki - każdy palec w innym ko­lo­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalɛt͡s, AS: palec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paluch mrz., palcowanie n., palcówka ż., paliczek mrz.

:: zdrobn. paluszek mrz.

:: zgrub. paluch mrz.

 czas. palcować ndk.

 przym. palcowy, palczasty

 przysł. palczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. parst

 (1.4) kciuk

Wiktionary


paleciak

po­tocz­nie: ręcz­ny wózek wi­dło­wy do tran­spor­tu bli­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ręcz­ny wózek do prze­wo­że­nia palet wy­po­sa­żo­ny w pod­no­śnik hy­dra­u­licz­ny;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleta ż., paletka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wózek paletowy

Wiktionary


palecznik

ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny krę­pie­nio­wa­tych


SJP.pl

Pa­lecz­nik ("De­ca­is­nea") – ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny krę­pie­nio­wa­tych "Lar­di­za­ba­la­ce­ae". Obej­mu­je dwa ga­tun­ki, cza­sem łą­czo­ne w jeden. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji – w Hi­ma­la­jach, w środ­ko­wych i wschod­nich Chi­nach, w Mjan­mie i Wiet­na­mie.

Wikipedia


paleczny

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Pa­lecz­ny (ur. 9 maja 1959 w Szcze­ci­nie, zm. 2 czerw­ca 2009 w Tar­now­skich Gó­rach) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, ka­mi­lia­nin, dzia­łacz spo­łecz­ny na rzecz po­mo­cy be­zdom­nym, autor mu­zy­ki re­li­gij­nej...
  • Piotr Pa­lecz­ny (ur. 10 maja 1946 w Ryb­ni­ku) – pol­ski pia­ni­sta i pe­da­gog mu­zycz­ny.
  • Ta­de­usz Pa­lecz­ny (ur. 18 sierp­nia 1955 w Wa­do­wi­cach) – so­cjo­log kul­tu­ry, na­ro­du i sto­sun­ków et­nicz­nych.

Wikipedia


palej

naz­wi­sko


SJP.pl


palembang

mia­sto w In­do­nez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w In­do­nez­ji w po­łud­nio­wej czę­ści Su­ma­try;

Wiktionary

Pa­lem­bang – mia­sto w In­do­nez­ji w po­łud­nio­wej czę­ści Su­ma­try nad rzeką Musi. Jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym pro­win­cji Su­ma­tra Po­łud­nio­wa. We­dług da­nych z 2019 r. liczy 1,66 mln miesz­kań­ców.

Funk­cjo­nu­je jako oś­ro­dek wy­do­by­cia ropy naf­to­wej oraz prze­my­słu stocz­nio­we­go, me­ta­lo­we­go, che­micz­ne­go, spo­żyw­czy, włó­kien­ni­czy oraz ce­ra­mi­ki bu­dow­la­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. palembański

Wiktionary


palembański

do­ty­czą­cy Pa­lem­ban­gu, mia­sta w In­do­nez­ji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­lem­ban­giem, do­ty­czą­cy Pa­lem­ban­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pa­lem­bań­skiej kon­fe­ren­cji przy­wód­ców re­li­gij­nych Biuro Po­li­tycz­ne KC PKI (= Par­tai Ko­mu­nis In­do­ne­sia, Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia In­do­nez­ji) wy­da­ło oś­wiad­cze­nie wzy­wa­ją­ce do za­nie­cha­nia pro­wo­ka­cyj­nych akcji, które za­gra­ża­ją jed­no­ści kraju.

 (1.1) W sku­tek jed­nej z naj­waż­niej­szych umów ustą­pio­no wyspę Banka (= Bang­ka), na­le­żą­cą do­tych­czas do suł­ta­na pa­lem­bań­skie­go, po­sia­da­ją­ce­go naj­wy­god­niej­sze po­ło­że­nia dla ułat­wie­nia hand­lu na­sze­go z Chi­na­mi uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palembang mrz.

Wiktionary


palemka

nie­wiel­ka palma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: palma

 (1.2) mała palma

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­bie­ta co­dzien­nie pod­le­wa­ła pa­lem­kę po­sa­dzo­ną na wios­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palma ż., palmiarnia ż., palmiczka ż., palmowce lm nm., palmowe lm nm., palmy lm nm.

 przym. palmowy

Wiktionary


palemon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hi­sto­rycz­ne imię mę­skie;

Wiktionary

Pa­le­mon – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, któ­re­go pa­tro­nem jest pu­stel­nik z cza­sów ce­sa­rza Dio­kle­cja­na, przy­ja­ciel i mistrz św. Pa­cho­miu­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­le­mon ob­cho­dzi imie­ni­ny 11 stycz­nia.

 (1.1) Bez wąt­pie­nia gusła po­gań­skie i usta­wicz­ne ognio­pa­le­nie były wpro­wa­dzo­ne przez Pa­le­mo­na na Żmudź i do Litwy (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palemon m.

:: fż. Palemona ż.

 przym. Palemonowy

Wiktionary


palencia

Pa­len­cia – mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León, nad rzeką Car­rión (do­rze­cze Duero), oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Pa­len­cia. Około 82 tys. miesz­kań­ców (2007).

Oś­ro­dek prze­my­sło­wo-hand­lo­wy re­gio­nu rol­ni­cze­go głów­nie za spra­wą upra­wy zbóż. W mie­ście ist­nie­je dość roz­wi­nię­ty prze­mysł szcze­gól­nie: ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, włó­kien­ni­czy i spo­żyw­czy. Węzeł ko­le­jo­wy i dro­go­wy, także oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny.

Wikipedia


palenica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­le­ni­ca – ro­dzaj pie­czy­wa
  • Pa­la­ny­cia – ukra­iń­ski dron ra­kie­to­wy
  • Pa­le­ni­ca (624 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim
  • Pa­le­ni­ca (661 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (nad Krze­szo­wem)
  • Pa­le­ni­ca (767 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Pa­le­ni­ca (ok. 640 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (nad Po­nik­wią)
  • Pa­le­ni­ca (807 m) – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Pa­le­ni­ca (688 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim, w Biel­sku-Bia­łej
  • Pa­le­ni­ca (742 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim, w Ka­mesz­ni­cy
  • Pa­le­ni­ca (752 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim, w ma­sy­wie Skrzycz­ne­go
  • Pa­le­ni­ca (672 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim, w Ustro­niu
  • Pa­le­ni­ca (1343 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim, w Gru­pie Pil­ska

Wikipedia


palenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces spa­la­nia, pa­le­nia się

 (1.2) zwy­czaj pa­le­nia pa­pie­ro­sów, ty­to­niu

Wiktionary

Pa­le­nie uży­wek – okaz­jo­nal­ne lub na­wy­ko­we re­kre­a­cyj­ne uży­wa­nie niek­tó­rych uży­wek, kon­su­mo­wa­nych po­przez przyj­mo­wa­nie drogą wdy­cha­nia (in­ha­lo­wa­nia) dymu pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku ich spa­la­nia. Więk­szość z pa­lo­nych uży­wek uz­na­wa­na jest za uza­leż­nia­ją­ce. Owe spe­cy­fi­ki pod­czas spa­la­nia uwal­nia­ją sub­stan­cje ak­tyw­ne, takie jak np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­le­nie za­pa­łek da­wa­ło mi za­wsze ogrom­ną fraj­dę.

 (1.2) Je­dy­ną rze­czą u babci, która mnie za­wsze de­ner­wo­wa­ła, było jej no­to­rycz­ne pa­le­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛ̃ɲɛ, AS: palẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paliwo n., palarnia ż., palacz ż., palaczka ż., palnik mrz., palarka ż., palność ż., zapalenie n., palący m., spalanie n., spalenie n., zapałka ż., przypalenie n.

 czas. odpalić, odpalać, palić ndk., spalić dk., wypalać ndk., wypalić dk., podpalać ndk., podpalić ndk., zapalać ndk., zapalić ndk.

 przym. palny, palący

 ims. palący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spalanie

Wiktionary


palenisko

głów­na część pieca, przez­na­czo­na do spa­la­nia pa­li­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. część pieca lub urzą­dze­nia, w któ­rym pali się ogień

Wiktionary

Pa­le­ni­sko – część pieca lub kotła, w któ­rym od­by­wa się spa­la­nie pa­li­wa, przy­sto­so­wa­na do wie­lo­krot­ne­go użyt­ko­wa­nia.

Pa­le­ni­sko zaz­wy­czaj skła­da się z ko­mo­ry spa­la­nia, którą wy­kła­da się naj­czę­ściej ma­te­ria­łem od­por­nym na dzia­ła­nie wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, np. ce­ra­micz­nym oraz z rusz­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z mapy, którą Tian ro­zło­żył na ko­la­nach i stu­dio­wał w mi­got­li­wym świet­le pa­le­ni­ska, wy­ni­ka­ło, że uje­cha­li z sie­dem­dzie­siąt ki­lo­me­trów i że przez naj­bliż­sze dwie­ście ki­lo­me­trów nie ma moż­li­wo­ści zmia­ny trasy. Trze­ba je­chać na Agryz i Iżewsk.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, wypalać

 przym. palny, paleniskowy

Wiktionary


paleniskowy

przy­miot­nik od: pa­le­ni­sko; bę­dą­cy czę­ścią pa­le­ni­ska lub w ja­ki­kol­wiek inny spo­sób od­no­szą­cy się do pa­le­ni­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pa­le­ni­ska, ma­ją­cy zwią­zek z pa­le­ni­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palenisko n.

Wiktionary


palenque

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­len­que – mia­sto w Ek­wa­do­rze, w pro­win­cji Los Ríos
  • Pa­len­que – kan­ton w Ek­wa­do­rze, w pro­win­cji Los Ríos
  • Pa­len­que – mia­sto w Mek­sy­ku, w sta­nie Chia­pas
  • Park Na­ro­do­wy Pa­len­que – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne po­ło­żo­ne w sta­nie Chia­pas w Mek­sy­ku.

Wikipedia


paleo

dieta paleo - dieta opar­ta na żyw­no­ści spo­ży­wa­nej przez ludzi pier­wot­nych: mię­sie, wa­rzy­wach, owo­cach, orze­chach, bez pro­duk­tów przet­wo­rzo­nych


SJP.pl


paleo-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z daw­ny­mi cza­sa­mi, pre­hi­sto­rią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛɔ, AS: paleo

Wiktionary


paleoamerykański

od­no­szą­cy się do Me­ty­sów za­miesz­ku­ją­cych obec­nie te­ry­to­rium obu Ame­ryk, głów­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl


paleoantropolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem bu­do­wy i roz­wo­ju czło­wie­ka ży­ją­ce­go w okre­sie pre­hi­sto­rycz­nym oraz ba­da­niem przy­czyn ewo­lu­cji tego czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. biol. ba­dacz zaj­mu­ją­cy się opi­sa­niem ewo­lu­cji czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz pa­le­o­an­tro­po­lo­gom z Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki i Szwe­cji udało się po­now­nie prze­su­nąć wiek homo sa­piens i to aż o 170 ty­się­cy lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleoantropologia ż.

 przym. paleoantropologiczny

Wiktionary


paleoantropologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bu­do­wy i roz­wo­ju czło­wie­ka ży­ją­ce­go w okre­sie pre­hi­sto­rycz­nym oraz ba­da­niem przy­czyn ewo­lu­cji tego czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­trop. biol. nauka o ewo­lu­cji czło­wie­ka;

Wiktionary

Pa­le­o­an­tro­po­lo­gia (gr. "pa­la­iós" „stary, dawny”; "ánthrōpos" „czło­wiek”; "lógos" „słowo, nauka”) – dział an­tro­po­lo­gii zaj­mu­ją­cy się zróż­ni­co­wa­niem ko­pal­nych form przed­ludz­kich i ludz­kich oraz ich fi­lo­ge­ne­zą. Wy­róż­nia się dwie pod­sta­wo­we ga­łę­zie tej nauki:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kre­a­cjo­ni­ści igno­ru­ją do­ro­bek współ­czes­nej pa­le­o­an­tro­po­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔãntrɔpɔˈlɔɟja, AS: paleoãntropoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleoantropolog mos.

 przym. paleoantropologiczny

Wiktionary


paleoantropologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­an­tro­po­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­an­tro­po­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) an­trop. biol. zwią­za­ny z pa­le­o­an­tro­po­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­an­tro­po­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleoantropologia ż., paleoantropolog mos.

Wiktionary


paleoarchaik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. jeden z okre­sów ge­o­lo­gicz­nych;

Wiktionary

Pa­le­o­ar­cha­ik (ang. "Pa­le­o­ar­che­an")

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈlɛɔarˈxajik, AS: paleoarχai ̯ik

Wiktionary


paleoastronauta

osoba zaj­mu­ją­ca się te­o­ria­mi za­kła­da­ją­cy­mi lą­do­wa­nie na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach przed­sta­wi­cie­li cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skich; pa­le­o­a­stro­na­u­tyk


SJP.pl


paleoastronautyczny

→ pa­le­o­a­stro­na­u­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

paleoastronautyka

paleoastronautyk

nauka for­mu­łu­ją­ca hi­po­te­zy za­kła­da­ją­ce lą­do­wa­nie na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach przed­sta­wi­cie­li cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skich


SJP.pl


paleoastronautyka

nauka for­mu­łu­ją­ca hi­po­te­zy za­kła­da­ją­ce lą­do­wa­nie na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach przed­sta­wi­cie­li cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skich


SJP.pl

Pa­le­o­a­stro­na­u­ty­ka, sta­ro­żyt­ni astro­na­u­ci – pse­u­do­na­u­ka, któ­rej przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia jest hi­po­te­za za­kła­da­ją­ca, że w pre­hi­sto­rii i sta­ro­żyt­no­ści na Ziemi do­cho­dzi­ło do kon­tak­tów mię­dzy ludź­mi a przed­sta­wi­cie­la­mi in­te­li­gent­ne­go życia po­za­ziem­skie­go (kos­mi­ta­mi). Jej zwo­len­ni­cy su­ge­ru­ją, że kon­takt ten zna­czą­co wpły­nął na roz­wój ziem­skiej kul­tu­ry, tech­no­lo­gii, re­li­gii i bio­lo­gii.

Wikipedia


paleoaustralijczyk

przed­sta­wi­ciel pry­mi­tyw­nej grupy istot czło­wie­ko­wa­tych, ży­ją­cy w okre­sie plej­sto­ce­nu na te­re­nach Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii


SJP.pl


paleoaustralijski

na­le­żą­cy do pa­le­o­a­u­stra­lij­czy­ka lub cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­le­o­a­u­stra­lij­czy­ka, wła­ści­wy pa­le­o­a­u­stra­lij­czy­ko­wi


SJP.pl


paleoazjata

przed­sta­wi­ciel ciem­no­skó­rej rasy an­tro­po­lo­gicz­nej wy­stę­pu­ją­cej na te­re­nach pół­noc­nej Azji


SJP.pl


paleoazjatycki

od­no­szą­cy się do przed­sta­wi­cie­li ciem­no­skó­rej rasy an­tro­po­lo­gicz­nej wy­stę­pu­ją­cej na te­re­nach pół­noc­nej Azji; pa­le­o­sy­be­ryj­ski


SJP.pl


paleobiogeograf

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy roz­mie­szcze­nie zwie­rząt i ro­ślin w róż­nych okre­sach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl


paleobiogeografia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wy­stę­po­wa­nia róż­nych or­ga­niz­mów na Ziemi w róż­nych okre­sach ge­o­lo­gicz­nych oraz oma­wia­niem czyn­ni­ków wpły­wa­ją­cych na roz­mie­szcze­nie tych or­ga­niz­mów


SJP.pl

Pa­le­o­bio­ge­o­gra­fia – nauka zaj­mu­ją­ca się roz­mie­szcze­niem or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych.

Ist­nie­nie zróż­ni­co­wa­nia pa­le­o­bio­ge­o­gra­ficz­ne­go na Ziemi jest cechą fa­ne­ro­zo­i­ku. W pre­kam­brze wła­ści­wie wszyst­kie tak­so­ny miały roz­mie­szcze­nie glo­bal­ne.

Wikipedia


paleobiogeograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­bio­ge­o­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­bio­ge­o­gra­fii


SJP.pl


paleobiolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą or­ga­niz­mów ko­pal­nych, a ich funk­cja­mi, przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i związ­ka­mi z in­ny­mi or­ga­niz­ma­mi tego okre­su ge­o­lo­gicz­ne­go


SJP.pl


paleobiologia

kie­ru­nek w pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą or­ga­niz­mów ko­pal­nych a ich funk­cja­mi, przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i po­wią­za­nia­mi z in­ny­mi or­ga­niz­ma­mi tego okre­su ge­o­lo­gicz­ne­go


SJP.pl

Pa­le­o­bio­lo­gia – nurt w pa­le­on­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się bio­lo­gicz­ną in­ter­pre­ta­cją da­nych pa­le­on­to­lo­gicz­nych.

Mia­nem pa­le­o­bio­lo­gii okre­śla­na też bywa sama pa­le­on­to­lo­gia, gdy zaj­mu­je się za­gad­nie­nia­mi bio­lo­gicz­ny­mi, a nie sy­ste­ma­ty­ką.

Wikipedia


paleobiologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­bio­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­bio­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z pa­le­o­bio­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­bio­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleobiologia ż.

Wiktionary


paleobiolożka

→ pa­le­o­bio­log


SJP.pl

Patrz:

paleobiolog

paleobotaniczka

→ pa­le­o­bo­ta­nik


SJP.pl

Patrz:

paleobotanik

paleobotaniczny

zwią­za­ny z pa­le­o­bo­ta­ni­ką, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­bo­ta­ni­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­le­o­bo­ta­ni­ką, do­ty­czą­cy pa­le­o­bo­ta­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleobotanika ż., paleobotanik mos.

Wiktionary


paleobotanik

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy ska­mie­nia­ło­ści ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych nieg­dyś na Ziemi oraz zaj­mu­ją­cy się wy­ja­śnia­niem spo­so­bów przy­sto­so­wa­nia się tych ro­ślin do śro­do­wi­ska i ich roz­wo­ju


SJP.pl


paleobotanika

nauka ba­da­ją­ca ska­mie­nia­ło­ści ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych nieg­dyś na Ziemi oraz wy­ja­śnia­ją­ca spo­so­by przy­sto­so­wa­nia się tych ro­ślin do śro­do­wi­ska i ich roz­wój; pa­le­o­fi­to­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nauka o ro­śli­nach ko­pal­nych;

Wiktionary

Pa­le­o­bo­ta­ni­ka – dział pa­le­on­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się mor­fo­lo­gią po­rów­naw­czą, ana­to­mią i roz­mie­szcze­niem ro­ślin ko­pal­nych ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych, któ­rych szcząt­ki dotr­wa­ły do na­szych cza­sów w po­sta­ci ska­mie­nia­ło­ści na­sion, owo­ców, pyłku, za­rod­ni­ków, liści i frag­men­tów or­ga­nów we­ge­ta­tyw­nych, np.: pni, ko­rze­ni, kory oraz od­ci­sków i oś­ró­dek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia pro­wa­dzo­ne w Za­kła­dzie Pa­le­o­bo­ta­ni­ki obej­mu­ją hi­sto­rię roz­wo­ju flory i prze­mia­ny szaty ro­ślin­nej w opar­ciu o me­to­dę ana­li­zy pył­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔbɔˈtãɲika, AS: paleobotãńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleobotanik m.

 przym. paleobotaniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paleofitologia

Wiktionary


paleocen

naj­star­sza epoka pa­le­o­ge­nu i jed­no­cze­śnie pier­wsza epoka star­sze­go trze­cio­rzę­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­star­sza epoka pa­le­o­ge­nu

 (1.2) geol. naj­niż­szy od­dział pa­le­o­ge­nu

Wiktionary

Pa­le­o­cen (ang. "Pa­le­o­ce­ne")

Nazwa po­cho­dzi z po­łą­cze­nia słów παλαιός ("pa­la­ios" – stary) i καινός ("ka­i­nos" – nowy).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. paleoceński

Wiktionary


paleoceński

przy­miot­nik od: pa­le­o­cen


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy pa­le­o­ce­nu, zwią­za­ny z pa­le­o­ce­nem, wy­stę­pu­ją­cy lub pow­sta­ły w pa­le­o­ce­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleocen m.

Wiktionary


paleochrześcijański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pier­wszych chrze­ści­jan, zwią­za­ny z pier­wszy­mi chrze­ści­ja­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mu­ze­um we wnę­trzu pra­wej nawy ba­zy­li­ki kon­stan­tyń­skiej pre­zen­to­wa­ne są frag­men­ty sar­ko­fa­gów pa­le­o­chrze­ści­jań­skich z prze­ło­mu III i IV wieku.

 (1.1) Do cy­bo­rium z epoki pa­le­o­chrze­ści­jań­skiej zo­sta­ły do­da­ne dwa ozdob­ne szczy­ty z tym­pa­no­nem ze stiu­ka­mi z X w., które je­szcze dziś są do­brze za­cho­wa­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starochrześcijański, wczesnochrześcijański

Wiktionary


paleodemograf

ba­dacz roz­wo­ju i struk­tu­ry lud­no­ści w róż­nych epo­kach


SJP.pl


paleodemografia

nauka ba­da­ją­ca roz­wój ludz­ko­ści w róż­nych epo­kach i wpływ tej ludz­ko­ści na śro­do­wi­sko


SJP.pl


paleodemograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­de­mo­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­de­mo­gra­fii


SJP.pl


paleoekolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­e­ko­lo­gii


SJP.pl


paleoekologia

kie­ru­nek w pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą oraz funk­cja­mi or­ga­niz­mów ko­pal­nych a przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i wa­run­ka­mi eko­lo­gicz­ny­mi ich życia


SJP.pl

Pa­le­o­e­ko­lo­gia – dzie­dzi­na nauki, bę­dą­ca kie­run­kiem pa­le­on­to­lo­gii oraz dzie­dzi­ną eko­lo­gii ewo­lu­cyj­nej, ba­da­ją­ca eko­lo­gię ko­pal­nych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt czy eko­sy­ste­mów.

Zaj­mu­je się m.in. re­kon­stru­o­wa­niem bu­do­wy i funk­cjo­no­wa­nia zbio­ro­wisk ro­ślin, wa­run­ków śro­do­wi­ska (zwła­szcza kli­ma­tu) w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych, ba­da­niem za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą oraz funk­cja­mi or­ga­niz­mów ko­pal­nych a ich przy­sto­so­wa­niem się do śro­do­wi­ska oraz wa­run­ka­mi eko­lo­gicz­ny­mi ich życia.

Wikipedia


paleoekologiczny

przy­miot­nik od: pa­le­o­e­ko­lo­gia; ty­po­wy dla pa­le­o­e­ko­lo­gii - kie­run­ku w pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­ce­go za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą oraz funk­cja­mi or­ga­niz­mów ko­pal­nych a przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i wa­run­ka­mi eko­lo­gicz­ny­mi ich życia (np. ba­da­nia pa­le­o­e­ko­lo­gicz­ne)


SJP.pl


paleoendemit

en­de­mit (ro­śli­na lub zwie­rzę za­miesz­ku­ją­ce ogra­ni­czo­ny ob­szar ge­o­gra­ficz­ny, spe­cy­ficz­ny dla tego ga­tun­ku) z okre­su pre­hi­sto­rycz­ne­go


SJP.pl

Pa­le­o­en­de­mi­ty – ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na jed­nym tylko, ogra­ni­czo­nym w na­tu­ral­ny spo­sób i zwy­kle małym ob­sza­rze (jak wyspa, góry), które daw­niej miały znacz­nie więk­szy areał wy­stę­po­wa­nia. Są zwy­kle ga­tun­ka­mi wy­mie­ra­ją­cy­mi[].

Przy­kła­da­mi ty­po­wych pa­le­o­en­de­mi­tów są lasy wa­wrzy­no­list­ne oraz dra­ce­na wła­ści­wa – tzw. „drze­wo smo­cze” ("Dra­ca­e­na draco"), wy­stę­pu­ją­ce je­dy­nie na Wy­spach Ka­na­ryj­skich.

Wikipedia


paleoetnolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­et­no­lo­gii


SJP.pl


paleoetnologia

nauka ba­da­ją­ca i opi­su­ją­ca stop­nio­wą ewo­lu­cję czło­wie­ka na pod­sta­wie jego ko­pal­nych szcząt­ków


SJP.pl


paleoetnologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­et­no­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­et­no­lo­gii


SJP.pl


paleofitologia

nauka ba­da­ją­ca ska­mie­nia­ło­ści ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych nieg­dyś na Ziemi oraz wy­ja­śnia­ją­ca spo­so­by przy­sto­so­wa­nia się tych ro­ślin do śro­do­wi­ska i ich roz­wój; pa­le­o­bo­ta­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. pa­le­o­bo­ta­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔfʲitɔˈlɔɟja, AS: paleofʹitoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleofitolog m.

 przym. paleofitologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paleobotanika

Wiktionary


paleofitologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­fi­to­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­fi­to­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­le­o­fi­to­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­fi­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleofitologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paleobotaniczny

Wiktionary


paleofityczny

zwią­za­ny z pa­le­o­zo­icz­nym okre­sem roz­wo­ju świa­ta ro­ślin­ne­go, w któ­rym za­czę­ły po­ja­wiać się pa­pro­cie i pa­prot­ni­ki


SJP.pl


paleofizyczny

→ pa­le­o­fi­zy­ka


SJP.pl

Patrz:

paleofizyka

paleofizyk

nauka ba­da­ją­ca wła­ści­wo­ści ma­te­rii w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i opi­su­ją­ca zja­wi­ska, które za­cho­dzi­ły nieg­dyś w tej ma­te­rii


SJP.pl


paleofizyka

nauka ba­da­ją­ca wła­ści­wo­ści ma­te­rii w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i opi­su­ją­ca zja­wi­ska, które za­cho­dzi­ły nieg­dyś w tej ma­te­rii


SJP.pl


paleogen

star­szy okres trze­cio­rzę­du, obej­mu­ją­cy pa­le­o­cen, eocen oraz oli­go­cen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. jeden z okre­sów ge­o­lo­gicz­nych w ke­no­zo­i­ku;

Wiktionary

Pa­le­o­gen (z παλαιός 'stary' i γένος 'ród') – naj­star­szy okres ery ke­no­zo­icz­nej, trwa­ją­cy od 66,0 mln do 23,03 mln lat temu. Dzie­li się na na­stę­pu­ją­ce epoki/od­dzia­ły:

W pa­le­o­ge­nie życie odra­dza­ło się po wiel­kim wy­mie­ra­niu koń­czą­cym kredę. Z fauny zni­knę­ły m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­le­o­gen to star­szy okres ery ke­no­zo­icz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛˈɔɡɛ̃n, AS: paleogẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paleogeński

Wiktionary


paleogeniczny

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ge­nu, wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie pa­le­o­ge­nu


SJP.pl


paleogeograf

spe­cja­li­sta z za­kre­su pa­le­o­ge­o­gra­fii (dzia­łu nauki zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem wcze­śniej­szych okre­sów ge­o­lo­gicz­nych Ziemi)


SJP.pl


paleogeografia

dział nauki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wcze­śniej­szych okre­sów ge­o­lo­gicz­nych Ziemi


SJP.pl

Pa­le­o­ge­o­gra­fia – jeden z dzia­łów ge­o­lo­gii hi­sto­rycz­nej, zaj­mu­ją­cy się re­kon­struk­cją po­ło­że­nia daw­nych lądów, mórz i oce­a­nów na kuli ziem­skiej w przesz­ło­ści ge­o­lo­gicz­nej.

Wikipedia


paleogeograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­ge­o­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ge­o­gra­fii


SJP.pl


paleogeomorfolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­ge­o­mor­fo­lo­gii


SJP.pl


paleogeomorfologia

dział ge­o­mor­fo­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem i re­kon­stru­o­wa­niem rzeź­by po­wierzch­ni Ziemi w ubie­głych okre­sach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl


paleogeomorfologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­ge­o­mor­fo­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ge­o­mor­fo­lo­gii


SJP.pl


paleogeński

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy pa­le­o­ge­nu, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w pa­le­o­ge­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔˈɡɛ̃j̃sʲci, AS: paleogẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleogen m.

Wiktionary


paleognatyczne

o ce­chach pa­le­o­gna­tycz­nych (in­fra­gro­ma­da pta­ków)


SJP.pl


paleognatyczny

o ce­chach pa­le­o­gna­tycz­nych (in­fra­gro­ma­da pta­ków)


SJP.pl


paleograf

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy dzie­je i roz­wój pisma, na­rzę­dzi i ma­te­ria­łów pi­śmien­nych


SJP.pl


paleografia

nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii ba­da­ją­ca dzie­je i roz­wój pisma, na­rzę­dzi i ma­te­ria­łów pi­śmien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ba­da­nie dzie­jów pisma i roz­wo­ju na­rzę­dzi pi­śmien­ni­czych;

Wiktionary

Pa­le­o­gra­fia (gr. παλαιός "pa­la­iós" „stary”, γράφω "graphō" „piszę”) – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem roz­wo­ju pisma w pro­ce­sie hi­sto­rycz­nym. Pa­le­o­gra­fia zaj­mu­je się także ba­da­niem śro­do­wi­ska, w jakim żył i two­rzył dany pi­sarz, jak rów­nież roz­poz­na­wa­niem skró­tów (bra­chy­gra­fia) i „roz­szy­fro­wy­wa­niem” (od­czy­ty­wa­niem) daw­ne­go pisma np. mi­nu­sku­ła ka­ro­liń­ska, tek­stu­ra, ba­star­da, an­tyk­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔˈɡrafʲja, AS: paleografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleograf

 przym. paleograficzny

Wiktionary


paleograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­gra­fii


SJP.pl


paleografka

→ pa­le­o­graf


SJP.pl

Patrz:

paleograf

paleohebrajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. jęz. zwią­za­ny z od­mia­ną al­fa­be­tu fe­nic­kie­go uży­wa­ną w sta­ro­żyt­no­ści do za­pi­sy­wa­nia ję­zy­ka he­braj­skie­go bi­blij­ne­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wzglę­dem gra­ficz­nym, spe­cy­ficz­ną cechą rę­ko­pi­sów pa­le­o­he­braj­skich jest z re­gu­ły pewna sta­ran­ność za­pi­su oraz nie­wiel­ka licz­ba ko­rekt.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starohebrajski

Wiktionary


paleoklimat

kli­mat, który pa­no­wał w daw­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl


paleoklimatolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy kli­mat, jaki pa­no­wał w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i hi­sto­rycz­nych


SJP.pl


paleoklimatologia

nauka ba­da­ją­ca kli­mat, jaki pa­no­wał w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i hi­sto­rycz­nych


SJP.pl

Pa­le­o­kli­ma­to­lo­gia – ba­da­nie kli­ma­tu Ziemi w okre­sie sprzed in­stru­men­tal­nych po­mia­rów tem­pe­ra­tu­ry. Pa­le­o­kli­ma­to­lo­gia wy­ko­rzy­stu­je do­wo­dy poś­red­nie (w tym ba­da­nia rdze­ni lo­do­wych, sło­jów drzew i izo­to­pów tlenu) do okre­śla­nia przesz­łe­go kli­ma­tu na­szej pla­ne­ty, w tym tem­pe­ra­tu­ry i wil­got­no­ści, a także skła­du at­mos­fe­ry.

Wikipedia


paleoklimatologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­kli­ma­to­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­kli­ma­to­lo­gii


SJP.pl


paleoklimatyczny

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­kli­ma­tu


SJP.pl


paleolit

epoka ka­mie­nia łu­pa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. epoka w dzie­jach ludz­ko­ści, trwa­ją­ca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

Wiktionary

Pa­le­o­lit (gr. "παλαιός", "pa­la­iós" 'stary', "λίθος", "líthos" 'ka­mień'), star­sza epoka ka­mie­nia, epoka ka­mie­nia łu­pa­ne­go – pier­wszy okres epoki ka­mie­nia, jedna z epok pre­hi­sto­rii, naj­star­szy i naj­dłuż­szy etap w dzie­jach roz­wo­ju spo­łecz­no­ści ludz­kiej. Roz­po­czy­na się z chwi­lą po­ja­wie­nia się form przed­ludz­kich zdol­nych do wyt­wa­rza­nia pry­mi­tyw­nych na­rzę­dzi (oto­cza­ki, pię­ścia­ki i ro­złup­ce). W hi­sto­rii ge­o­lo­gicz­nej od­po­wia­da epoce plej­sto­ce­nu (2,58 mln – 11,7 tys. lat temu) i po­cząt­ko­wi ho­lo­ce­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­star­sze od­kry­te dotąd psie szcząt­ki po­cho­dzą z epoki gór­ne­go pa­le­o­li­tu i są da­to­wa­ne na okres 13-17 000 lat p.n.e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛˈɔlʲit, AS: paleolʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paleolityczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starsza epoka kamienia, epoka kamienia łupanego

Wiktionary


paleolityczny

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­li­tu, wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie pa­le­o­li­tu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ży­ją­cy / ma­ją­cy miej­sce w pa­le­o­li­cie lub po­cho­dzą­cy/wy­wo­dzą­cy się z niego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: paleolʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleolit m.

Wiktionary


paleolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­lo­gii


SJP.pl


paleologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­jów ludz­ko­ści w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych na pod­sta­wie wy­ko­pa­lisk; ar­che­o­lo­gia


SJP.pl


paleologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­lo­gii


SJP.pl


paleologowie

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­lo­gii


SJP.pl

Dy­na­stia Pa­le­o­lo­gów (gr. "Παλαιολόγος", l.mn. "Παλαιολόγοι") – ostat­nia dy­na­stia wła­da­ją­ca Ce­sar­stwem Bi­zan­tyj­skim, naj­dłu­żej ze wszyst­kich dy­na­stii, przez nie­mal dwa wieki, od 1259 do 1453 roku.

Wikipedia


paleomagnetyczny

zwią­za­ny z pa­le­o­ma­gne­tyz­mem, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ma­gne­tyz­mu


SJP.pl


paleomagnetyka

nauka o szcząt­ko­wym ma­gne­tyz­mie ziem­skim, ma­ją­ca na celu okre­śla­nie wieku skał


SJP.pl


paleomagnetyzm

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem od­dzia­ły­wań gra­wi­ta­cyj­nych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i wpły­wem tych od­dzia­ły­wań na po­zo­sta­łe ele­men­ty Ukła­du Sło­necz­ne­go


SJP.pl

Pa­le­o­ma­gne­tyzm – ma­gne­tycz­ne wła­ści­wo­ści każ­dej skały ziem­skiej za­wie­ra­ją­cej mi­ne­ra­ły fer­ro­ma­gne­tycz­ne. Także: dział ge­o­fi­zy­ki ba­da­ją­cy przesz­łość pola ge­o­ma­gne­tycz­ne­go w skali ge­o­lo­gicz­nej.

W trak­cie pow­sta­wa­nia skał (wy­lew­nych lub osa­do­wych) utr­wa­la się ziem­skie pole ma­gne­tycz­ne ist­nie­ją­ce w danym mo­men­cie – azy­mut (de­kli­na­cja) i in­kli­na­cja bie­gu­na ma­gne­tycz­ne­go. Ma­gne­ty­za­cja szcząt­ko­wa za­le­ży też od na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go w mo­men­cie pow­sta­wa­nia skały.

Wikipedia


paleomongolski

od­no­szą­cy się do ludów za­miesz­ku­ją­cych nieg­dyś te­re­ny środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Azji, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych ludów


SJP.pl


paleont.

skrót od: pa­le­on­to­lo­gia, pa­le­on­to­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


paleontol.

skrót od: pa­le­on­to­lo­gia, pa­le­on­to­lo­gicz­ny


SJP.pl


paleontolog

na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy hi­sto­rię życia na Ziemi na pod­sta­wie szcząt­ków or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych za­cho­wa­nych w war­stwach sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem or­ga­niz­mów ko­pal­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka z za­kre­su pa­le­on­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ame­ry­kań­scy i ru­muń­scy pa­le­on­to­lo­dzy od­kry­li w Ru­mu­nii szcząt­ki niez­na­ne­go do­tych­czas di­no­za­u­ra, który przy­po­mi­na mię­so­żer­ne­go we­lo­ci­rap­to­ra.

 (1.1) Ba­da­niem pra­daw­nych or­ga­niz­mów zaj­mu­ją się pa­le­on­to­lo­dzy, ge­ne­ty­cy oraz ewo­lu­cjo­ni­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk, AS: paleõntolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleontologia ż.

 przym. paleontologiczny

Wiktionary


paleontologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem hi­sto­rii życia na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych na pod­sta­wie szcząt­ków or­ga­niz­mów ży­ją­cych nieg­dyś na jej po­wierzch­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. nauka o or­ga­niz­mach ko­pal­nych;

Wiktionary

Pa­le­on­to­lo­gia (gr. παλαιός "pa­la­iós" „stary”, "ṓn" „ist­nie­ją­cy”, λόγος "lógos" „nauka”) – nauka z po­gra­ni­cza bio­lo­gii i ge­o­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się or­ga­niz­ma­mi ko­pal­ny­mi, wy­pro­wa­dza­ją­ca na pod­sta­wie ska­mie­nia­ło­ści i śla­dów dzia­łal­no­ści ży­cio­wej or­ga­niz­mów wnio­ski ogól­ne o życiu w przesz­ło­ści. Za pio­nie­ra pa­le­on­to­lo­gii uważa się fran­cu­skie­go uczo­ne­go, Gor­ge­sa-Lo­u­i­sa Lec­ler­ca, który w XVIII w. wy­ka­zał, że ska­mie­nia­ło­ści to w rze­czy­wi­sto­ści szcząt­ki wy­mar­łych or­ga­niz­mów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowy ga­tu­nek ptaka sprzed 29 mln lat od­krył pod Rze­szo­wem tam­tej­szy pa­sjo­nat pa­le­on­to­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja, AS: paleõntoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleontolog mos.

 przym. paleontologiczny

Wiktionary


paleontologiczny

zwią­za­ny z pa­le­on­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­on­to­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z pa­le­on­to­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­on­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleontologia ż., paleontolog mos.

Wiktionary


paleontolożka

→ pa­le­on­to­log


SJP.pl

Patrz:

paleontolog

paleopatolog

spe­cja­li­sta z za­kre­su pa­le­o­pa­to­lo­gii (dzia­łu an­tro­po­lo­gii po­wią­za­ne­go z pa­to­lo­gią, ba­da­ją­ce­go zmia­ny cho­ro­bo­we u ludzi ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych)


SJP.pl


paleopatologia

dział an­tro­po­lo­gii po­wią­za­ny z pa­to­lo­gią, ba­da­ją­cy zmia­ny cho­ro­bo­we u ludzi ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl

Pa­le­o­pa­to­lo­gia – młody dział nauki, po­wią­za­ny z ar­che­o­lo­gią, an­tro­po­lo­gią, pa­le­on­to­lo­gią i me­dy­cy­ną, zaj­mu­ją­cy się zmia­na­mi cho­ro­bo­wy­mi da­ją­cy­mi się stwier­dzić w ba­da­niach szcząt­ków ludzi, a także in­nych zwie­rząt i ro­ślin, po­cho­dzą­cych z po­pu­la­cji pra­dzie­jo­wych, ko­pal­nych i hi­sto­rycz­nych. Oprócz okre­śle­nia jed­nost­ki cho­ro­bo­wej do­star­cza in­for­ma­cji też o jej przy­czy­nie, zmien­no­ści i dro­gach roz­prze­strze­nia­nia się. Ba­da­nia pa­le­o­pa­to­lo­gicz­ne wy­ma­ga­ją ści­słej współ­pra­cy ba­da­cza z le­ka­rza­mi.

Wikipedia


paleopatologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­pa­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­o­pa­to­lo­gii


SJP.pl


paleoproterozoik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. jeden z okre­sów ge­o­lo­gicz­nych;

Wiktionary

Pa­le­o­pro­te­ro­zo­ik – pier­wsza z trzech er pro­te­ro­zo­i­ku, trwa­ła od 2,5 mld do 1,6 mld lat temu. W pa­le­o­pro­te­ro­zo­i­ku dosz­ło do sta­bi­li­za­cji kon­ty­nen­tów. Ufor­mo­wał się pier­wszy praw­dzi­wy su­per­kon­ty­nent, łą­czą­cy ponad 75% mas lą­do­wych pla­ne­ty: Ko­lum­bia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­le­o­pro­te­ro­zo­ik to pier­wsza z trzech er pro­te­ro­zo­i­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔjik, AS: paleoproterozoi ̯ik

Wiktionary


paleopsychologia

sy­stem twier­dzeń, po­glą­dów zaj­mu­ją­cy się oma­wia­niem pow­sta­wa­nia i prze­bie­gu pro­ce­sów psy­chicz­nych oraz mo­ty­wów za­cho­wań ludzi w pre­hi­sto­rii


SJP.pl


paleopsychologiczny

zwią­za­ny z pa­le­op­sy­cho­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­op­sy­cho­lo­gii


SJP.pl


paleoslawista

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem pow­sta­nia na­ro­dów sło­wiań­skich i ich roz­wo­ju w okre­sie pre­hi­sto­rycz­nym


SJP.pl


paleoslawistyczny

zwią­za­ny z pa­le­os­la­wi­sty­ką, od­no­szą­cy się pa­le­os­la­wi­sty­ki


SJP.pl


paleoslawistyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem czyn­ni­ków, które w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych przy­czy­ni­ły się w do uksz­tał­to­wa­nia ję­zy­ka na­ro­dów sło­wiań­skich


SJP.pl


paleostomatologia

dział pa­le­o­pa­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem scho­rzeń uzę­bie­nia u ludzi ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl


paleostomatologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­sto­ma­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­o­sto­ma­to­lo­gii


SJP.pl


paleosyberyjski

od­no­szą­cy się do przed­sta­wi­cie­li ciem­no­skó­rej rasy an­tro­po­lo­gicz­nej wy­stę­pu­ją­cej na te­re­nach pół­noc­nej Azji; pa­le­o­az­ja­tyc­ki


SJP.pl


paleosędzia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. publ. polit. praw. sę­dzia po­wo­ła­ny z udzia­łem Kra­jo­wej Rady Są­dow­nict­wa przed jej re­for­mą w 2017 roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sędzia mos./ż.

 przym. paleosędziowski

Wiktionary


paleotelewizja

model te­le­wiz­ji, w któ­rym naj­więk­szy na­cisk kła­dzie się na edu­ka­cję


SJP.pl


paleotemperatura

tem­pe­ra­tu­ra cha­rak­te­ry­zu­ją­ca mi­nio­ne epoki ge­o­lo­gicz­ne oraz ogół skut­ków wy­wo­ła­nych przez nią


SJP.pl


paleotyp

za­by­tek daw­nej sztu­ki dru­kar­skiej; in­ku­na­buł


SJP.pl


paleozoiczny

przy­miot­nik od: pa­le­o­zo­ik; wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie pa­le­o­zo­i­ku lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­le­o­zo­i­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy pa­le­o­zo­i­ku, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w pa­le­o­zo­i­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔzɔˈjit͡ʃnɨ, AS: paleozoi ̯ičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleozoik mrz.

Wiktionary


paleozoik

trze­cia era w dzie­jach Ziemi, dzie­lą­ca się na sześć okre­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. era w dzie­jach Ziemi;

Wiktionary

Pa­le­o­zo­ik (z gr. πᾰλαιός – "dawny" i ζωή – "życie") – ter­min ma dwa zna­cze­nia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­le­o­zo­ik dzie­li się na sześć okre­sów: kambr, or­do­wik, sylur, dewon, kar­bon i perm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔˈzɔjik, AS: paleozoi ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paleozoiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) era paleozoiczna

Wiktionary


paleozoolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem świa­ta fauny w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zwie­rząt, które żyły w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka z za­kre­su pa­le­o­zo­o­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔzɔˈːlɔk, AS: paleoz•olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleozoologia ż.

 przym. paleozoologiczny

Wiktionary


paleozoologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem świa­ta fauny w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o zwie­rzę­tach ko­pal­nych;

Wiktionary

Pa­le­o­zo­o­lo­gia (od gr. "pa­la­ios" – dawny, stary + "zoon" – zwie­rzę) – dział pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­cy za­cho­wa­ne w ska­łach osa­do­wych szcząt­ki lub ślady ak­tyw­no­ści ży­cio­wej zwie­rząt z mi­nio­nych okre­sów ge­o­lo­gicz­nych.

Takie zna­le­zi­ska okre­śla się mia­nem ska­mie­lin lub ska­mie­nia­ło­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skoro czy­tasz książ­ki o di­no­za­u­rach, to można po­wie­dzieć, że in­te­re­su­jesz się pa­le­o­zo­o­lo­gią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛɔzɔːˈlɔɟja, AS: paleoz•oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleozoolog m.

 przym. paleozoologiczny

Wiktionary


paleozoologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­zo­o­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­o­zo­o­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zool. zwią­za­ny z pa­le­o­zo­o­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­zo­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleozoologia ż., paleozoolog mos.

Wiktionary


palermianin

miesz­ka­niec Pa­ler­mo (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ler­mo; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary dy­rek­tor Te­a­tro Mas­si­mo - pa­ler­mia­nin od po­ko­leń - tłu­ma­czył mi kie­dyś, dla­cze­go jego szo­fer ma jasne oczy. Otóż, babka szo­fe­ra po­cho­dzi z ta­kiej wio­ski, którą za­ło­żył pe­wien wi­king.

 (1.1) To jest ty­po­we w Eu­ro­pie Za­chod­niej, że się sie­dzi na zew­nątrz przy sto­li­kach, roz­ma­wia, pa­trzy na ludzi, nikt się nie krę­pu­je. Więc usied­li­śmy przy takim sto­li­ku, pa­trząc na de­fi­lu­ją­ce przed nami tłumy pa­ler­mian, i po­sta­no­wi­li­śmy za­mó­wić coś do picia.

 (1.1) Dzien­nik ge­nu­eń­ski Cor­rie­re Mer­can­til­le z 24. stycz­nia do­no­si z Ne­a­po­lu bez daty, że je­szcze 9 stat­ków pa­ro­wych ma być wy­pra­wio­nych z woj­skiem na Sy­cy­lię. Zbun­to­wa­ni pa­ler­mia­nie wez­wa­ni przez je­ne­ra­ła Sa­u­cheo do zło­że­nia broni, mieli od­po­wie­dzieć, iż chcą bój dalej pro­wa­dzić uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palermo n.

:: fż. palermianka ż.

 przym. palermski, palermiański, palermitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palermitanin (forma bazująca na włoskiej)

Wiktionary


palermianka

miesz­kan­ka Pa­ler­mo (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ler­mo; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palermo n.

:: fm. palermianin mos.

 przym. palermski, palermiański, palermitański

Wiktionary


palermiański

→ Pa­ler­mo; pa­lerm­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ler­mo, do­ty­czą­cy Pa­ler­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­bra­li ze sobą swo­je­go przy­ja­cie­la i współ­pra­cow­ni­ka z lot­nej bry­ga­dy pa­ler­miań­skiej po­li­cji, Re­na­ta Cor­te­se­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palermitanin mos., Palermo n., palermianin mos., palermianka ż.

 przym. palermski, palermitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palermski, palermitański

Wiktionary


palermitanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­ler­mia­nin, miesz­ka­niec Pa­ler­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pę­dził tak, że przy­bocz­ni jego ofi­ce­ro­wie tra­ci­li go cza­sem z oczu; jeden z nich, pa­ler­mi­ta­nin, przez pięć dni go szu­kał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palermo n., palermianin mos., palermianka

 przym. palermski, palermiański, palermitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palermianin

Wiktionary


palermitański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ler­mo, do­ty­czą­cy Pa­ler­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wów­czas par­la­ment pa­ler­mi­tań­ski ogło­sił po­spo­li­te ru­sze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palermitanin mos., Palermo n., palermianin mos., palermianka ż.

 przym. palermski, palermiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palermski, palermiański

Wiktionary


palermo

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, na Sy­cy­lii;

Wiktionary

Pa­ler­mo ( Pa­ler­mo, Pa­ler­mu lub "Pa­liem­mu" w dia­lek­cie pa­ler­miań­skim, Πάνορμος) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Pa­ler­mo. Pa­nor­mos pow­sta­ło już w sta­ro­żyt­no­ści, jako ko­lo­nia fe­nic­ka. We­dług da­nych na rok 2009 gminę za­miesz­ki­wa­ło 657 936 osób, 4140,6 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ne za­byt­ki Pa­ler­mo to po­zo­sta­ło­ści murów rzym­skich, pu­nic­kiej ne­kro­po­lii i pałac kró­lew­ski.

 (1.1) W cza­sach naj­więk­szej świet­no­ści w samym tylko Pa­ler­mo było trzy­sta me­cze­tów.

 (1.1) Ale i re­ne­sans Flo­ren­cji czy Rzymu, albo złote, a rę­ka­mi nie­wier­nych haf­to­wa­ne ara­be­ski Pa­ler­ma i Mon­re­a­le, to także miej­sca, w któ­rych sto­sun­ko­wo naj­łat­wiej budzi się coś w ro­dza­ju este­tycz­no-re­li­gij­nej ek­sta­zy.

 (1.1) Wszę­dzie kurze są jed­na­ko­we, czy w Pa­ler­mie, czy w Rzy­mie, czy w Mi­cha­ło­wie, czy choć­by tutaj, na Brac­kiej. A ze świa­ta to ja wi­dzia­łem aku­rat tyle: kurze i pa­ła­ce, i hra­biom drzwi ot­wie­ra­łem, i wino na­le­wa­łem. Wszę­dzie jed­na­ko­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛrmɔ, AS: palermo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palermianin mos., palermianka ż., palermitanin mos.

 przym. palermski, palermiański, palermitański

Wiktionary


palermski

→ Pa­ler­mo; pa­ler­miań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ler­mo, do­ty­czą­cy Pa­ler­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umiał zrzu­cić z sie­bie cuch­ną­cą pa­ty­nę pa­lerm­skiej biedy i pow­strzy­mać ślin­kę cie­kną­cą mu na widok świa­ta, któ­re­mu wy­cho­dził na­prze­ciw.

 (1.1) Obaj wy­cho­wa­li się w pa­lerm­skiej dziel­ni­cy Kalsa, ko­pa­li z ró­wie­śni­ka­mi na ulicy piłkę, któ­rych po la­tach od­na­leź­li w prze­ciw­nej dru­ży­nie, czę­sto w ro­lach miej­sco­wych bos­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palermitanin mos., Palermo n., palermianin mos., palermianka ż.

 przym. palermiański, palermitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palermiański, palermitański

Wiktionary


paleski

naz­wi­sko


SJP.pl

Pa­le­ski ( Палескі; Полесский; hist. Kry­sty­nów, Крысьці́нава) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie łu­ni­niec­kim, w siel­so­wie­cie Łunin, przy dro­dze re­pu­bli­kań­skiej.

Znaj­du­je tu się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Chwa­jec­ka­je, po­ło­żo­ny linii Homel – Łu­ni­niec – Ża­bin­ka.

Wikipedia


palester

naz­wi­sko


SJP.pl


palestra

1. ogół ad­wo­ka­tów; ad­wo­ka­tu­ra;
2. kij do pod­bi­ja­nia piłki w niek­tó­rych grach;
3. miej­sce w sta­ro­grec­kich gim­naz­jo­nach, w któ­rym szko­lo­no się w za­pa­sach i w walce na pię­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ogół ad­wo­ka­tów

 (1.2) hist. po­cząt­ko­wo: część gim­naz­jo­nu, gdzie ćwi­czo­no za­pa­sy walkę na pię­ści; póź­niej: bu­dy­nek z ot­war­tym dzie­dziń­cem, łaź­nia­mi, szat­nia­mi itp.

 (1.3) hist. re­jen­ci, no­ta­riu­sze i apli­kan­ci są­do­wi w daw­nej Pol­sce

 (1.4) przest. kan­ce­la­ria ad­wo­kac­ka

 (1.5) przest. zawód ad­wo­ka­ta, re­jen­ta, no­ta­riu­sza, apli­kan­ta są­do­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem słyn­nym ad­wo­ka­tem, / jam pa­le­stry chlu­ba. / Gdy masz do czy­nie­nia z katem, / to się do mnie udaj!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛstra, AS: palestra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palestrant

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,5) adwokatura

Wiktionary


palestrancki

→ pa­le­strant


SJP.pl

Patrz:

palestrant

palestrant

daw­niej: praw­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­nek pa­le­stry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛstrãnt, AS: palestrãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palestra ż.

Wiktionary


palestrina

Pa­le­stri­na – mia­sto i gmina w środ­ko­wych Wło­szech, dawne "Pra­e­ne­ste", le­żą­ce na zbo­czu Ape­ni­nów, w re­gio­nie La­cjum (obec­nie Lazio), w pro­win­cji Rzym, 37 km na wschód od Rzymu, z któ­rym w sta­ro­żyt­no­ści łą­czy­ła je Via Pra­e­ne­sti­na. We­dług da­nych z roku 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 16 469 osób, 358 os./km².

Wikipedia


palestyna

kra­i­na hi­sto­rycz­na na Bli­skim Wscho­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. az­ja­tyc­ka kra­i­na na wschod­nim brze­gu Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) polit. pot. Au­to­no­mia Pa­le­styń­ska

 (1.3) geogr. pot. osied­le bie­do­ty w wał­brzy­skiej dziel­ni­cy So­bię­cin

 (1.4) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu przy­siół­ków i ko­lo­nii wiej­skich w Pol­sce

Wiktionary

Pa­le­sty­na – re­gion ge­o­gra­ficz­ny w za­chod­niej Azji. Obej­mu­je on ob­szar o róż­nie okre­śla­nych gra­ni­cach. Współ­cze­śnie nazwa Pa­le­sty­na od­no­szo­na jest naj­czę­ściej do ob­sza­ru te­ry­to­rium man­da­to­we­go Wiel­kiej Bry­ta­nii z lat 1920–1947, od­po­wia­da­ją­ce­go obec­nym te­ry­to­riom pań­stwa Iz­ra­el oraz Stre­fy Gazy i Za­chod­nie­go Brze­gu Jor­da­nu (two­rzą­cych razem pań­stwo pa­le­styń­skie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] uda­li­śmy się do Pa­le­sty­ny i dwu­na­ste­go dnia po opu­szcze­niu Alek­san­drii sta­nę­li­śmy w Je­ro­zo­li­mie […]

 (1.2) Wkrót­ce wła­dze nor­we­skie prze­ka­żą Pa­le­sty­nie 10 mi­lio­nów do­la­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛˈstɨ̃na, AS: palestỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palestynologia ż., Palestyńczyk mos., Palestynka ż.

 przym. palestyński

Wiktionary


palestynka

miesz­kan­ka Pa­le­sty­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­le­sty­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛˈstɨ̃ŋka, AS: palestỹŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palestyna ż.

:: fm. Palestyńczyk mos.

 przym. palestyński

Wiktionary


palestynolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­sty­no­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) nauk. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie pa­le­sty­no­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Rzy­mie poz­nał wło­skie­go pa­le­sty­no­lo­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palestynologia ż.

 przym. palestynologiczny

Wiktionary


palestynologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o Pa­le­sty­nie i lu­dach ją za­miesz­ku­ją­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki ba­da­niom na­u­ko­wym pro­wa­dzo­nym przez fran­cisz­ka­nów pow­sta­ła współ­czes­na pa­le­sty­no­lo­gia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palestynolog mos., Palestyna ż.

 przym. palestynologiczny

Wiktionary


palestynologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­le­sty­no­lo­gią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor wła­śnie wró­cił z kon­gre­su pa­le­sty­no­lo­gicz­ne­go w Rzy­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palestynolog ż./mos.

Wiktionary


palestyńczyk

miesz­ka­niec Pa­le­sty­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­le­sty­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla Pa­le­styń­czy­ków Boże Na­ro­dze­nie to prak­tycz­nie świę­to na­ro­do­we - na jego ob­cho­dy zjeż­dża­ją się ważni po­li­ty­cy pań­stwo­wi, am­ba­sa­do­rzy, a tłumy mu­zuł­ma­nów i chrze­ści­jan wy­peł­nia­ją głów­ny plac Bet­le­jem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: palestỹĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palestyna ż.

:: fż. Palestynka ż.

 przym. palestyński

Wiktionary


palestyński

zwią­za­ny z Pa­le­sty­ną


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­le­sty­ną, do­ty­czą­cy Pa­le­sty­ny lub jej miesz­kań­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sze­fe­la była to żyzna, nad­mor­ska ni­zi­na pa­le­styń­ska, cią­gną­ca się od gra­ni­cy Ga­li­lei ku po­łud­nio­wi, słyn­na z upra­wy oli­wek i sy­ko­mor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci, AS: palestỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palestyna ż., Palestyńczyk mos., Palestynka ż., palestyńskość ż.

Wiktionary


paleta

1. pła­ska, zaz­wy­czaj owal­na płyt­ka słu­żą­ca do roz­ra­bia­nia farb;
2. duży, bo­ga­ty wybór cze­goś;
3. plat­for­ma słu­żą­ca do prze­no­sze­nia du­żych to­wa­rów za po­mo­cą spe­cjal­nych wóz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znor­ma­li­zo­wa­na drew­nia­na plat­for­ma ułat­wia­ją­ca prze­ła­du­nek to­wa­rów;

 (1.2) pot. towar mie­szczą­cy się na pa­le­cie (1.1)

 (1.3) spe­cjal­na owal­na de­secz­ka słu­żą­ca ar­ty­ście-ma­la­rzo­wi do mie­sza­nia farb;

 (1.4) hist. ka­mien­na lub drew­nia­na płyta do mie­sza­nia kos­me­ty­ków

 (1.5) szt. za­kres ko­lo­rów cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go ar­ty­sty-ma­la­rza, stylu lub szko­ły ma­lar­skiej

 (1.6) upo­rząd­ko­wa­ny ze­staw wy­bra­nych ko­lo­rów;

 (1.7) pot. do­stęp­ny duży wybór ro­dza­jów cze­goś, np. to­wa­rów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­le­ta barw – upo­rząd­ko­wa­ny ze­staw ko­lo­rów
  • pa­le­ta – drew­nia­na kon­struk­cja do tran­spor­tu to­wa­rów
  • pa­le­ta – przy­rząd ma­lar­ski, słu­żą­cy do mie­sza­nia farb
  • Bar­ba­ra Pa­cio­rek-Pa­le­ta (1951–2011) – pol­ska ma­lar­ka
  • Die­ter Pa­le­ta (ur. 1943) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Do­mi­ni­ka Pa­le­ta (ur. 1972) – mek­sy­kań­ska ak­tor­ka
  • Lud­wi­ka Pa­le­ta (ur. 1978) – mek­sy­kań­ska ak­tor­ka
  • Wac­ław Pa­le­ta (1939–2009) – pol­ski ko­szy­karz
  • Zbi­gniew Pa­le­ta – pol­ski skrzy­pek
  • pa­le­ta Nar­me­ra
  • pa­le­ta z Mun­sza’at Izzat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈlɛta, AS: paleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleciak m., paletowiec m., paletyzacja ż., paletyzator mrz., paletyzowanie n., paletka ż.

 przym. paletowy

 czas. paletyzować

Wiktionary


paletka

1. ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych; dy­sko­wiec;
2. po­tocz­nie: ra­kiet­ka do te­ni­sa sto­ło­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­le­ta

 (1.2) pot. sport. ra­kiet­ka do gry w te­ni­sa sto­ło­we­go

 (1.3) pot. sport. ra­kie­ta do gry w te­ni­sa ziem­ne­go lub bad­min­to­na

 (1.4) icht. ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛtka, AS: paletka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleta m., paleciak m.

 przym. paletowy, paletkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rakietka

 (1.3) rakieta

Wiktionary


paletko

1. liche, lek­kie palto;
2. nie­wiel­kie palto przez­na­czo­ne zaz­wy­czaj dla dzie­ci; palt­ko, pal­tecz­ko, pła­szczyk


SJP.pl


paletot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. palto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Panie dok­to­rze! — wołał ża­ło­śnie, schwy­ci­wszy go za połę od pa­le­to­ta — chodź do mojej mamy, moja mama bar­dzo chora.

 (1.1) Ubra­ny był w siwy mod­ne­go kroju pa­le­tot, w oku miał szkieł­ko, w ustach grube cy­ga­ro, i z pewną fan­fa­ro­na­dą i po­gar­dą pa­trzył na swych obec­nych to­wa­rzy­szów […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɛtɔt, AS: paletot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paltot mrz., palto n., paltocina ż., palton mrz., paltok mrz.

:: zdrobn. paltocik

:: zgrub. paltocisko

 przym. paletotowy, paltowy, paltotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. palto.; daw. paltot

Wiktionary


paletować

ukła­dać coś na pa­le­tach


SJP.pl


paletowy

przy­miot­nik od: pa­le­ta; zwią­za­ny z pa­le­tą, od­no­szą­cy się do pa­le­ty


SJP.pl


paletyzacja

pro­ces tran­spor­tu du­żych to­wa­rów za po­mo­cą plat­form uno­szo­nych przez spe­cjal­ne wózki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. ukła­da­nie to­wa­ru na pa­le­tach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛtɨˈzat͡sʲja, AS: paletyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleta, paletyzator, paletyzowanie

 czas. paletyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paletyzowanie

Wiktionary


paletyzator

urzą­dze­nie do au­to­ma­tycz­ne­go pa­ko­wa­nia pu­de­łek i zgrze­wek bu­tel­ko­wych na pa­le­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do ukła­da­nia to­wa­ru na pa­le­tach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛtɨˈzatɔr, AS: paletyzator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleta, paletyzacja, paletyzowanie

 czas. paletyzować

Wiktionary


paletyzer

urzą­dze­nie uży­wa­ne do prze­no­sze­nia du­żych to­wa­rów z ja­kie­goś miej­sca na spe­cjal­ne plat­for­my tran­spor­to­we


SJP.pl


paletyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ukła­da­nie to­wa­ru na pa­le­tach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛtɨzɔˈvãɲɛ, AS: paletyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleta, paletyzacja, paletyzator

 czas. paletyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paletyzacja

Wiktionary


paletyzować

se­gre­go­wać, ukła­dać coś w grup­ki (pa­le­ty), z któ­rych każda za­wie­ra rze­czy o po­dob­nych wła­ści­wo­ściach, ce­chach


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ukła­dać towar na pa­le­tach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalɛtɨˈzɔvat͡ɕ, AS: paletyzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleta, paletyzacja, paletyzowanie, paletyzator

Wiktionary


paleśnica

Pa­le­śni­ca – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn.

Wikipedia


palget

część windy okrę­to­wej w kształ­cie bębna, na którą na­wi­ja­ne są liny lub łań­cu­chy kot­wicz­ne


SJP.pl


pali

jeden z ję­zy­ków śred­nio­in­dyj­skich, spo­krew­nio­ny z san­skry­tem; język pa­lij­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. mart­wy język śred­nio­in­dyj­ski z grupy in­do­a­ryj­skiej ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich, ma­ją­cy duże po­do­bień­stwo do ję­zy­ka we­dyj­skie­go i san­skry­tu kla­sycz­ne­go, jeden z pra­kry­tów uży­wa­ny w tek­stach bud­dyj­skich

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: palić

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: pal

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Język pali – wy­mar­ły język śred­nio­in­dyj­ski
  • Pali – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Bi­je­lo Polje
  • Pali – mia­sto w środ­ko­wych In­diach w sta­nie Mad­hya Pra­desh
  • Pali – mia­sto w za­chod­nich In­diach w sta­nie Ma­ha­rash­tra nad Oce­a­nem In­dyj­skim
  • Pali – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Ra­dża­stan
  • Pali – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w środ­ko­wej czę­ści stanu Uttar Pra­desh (dy­strykt Har­doi)
  • Pali – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści stanu Uttar Pra­desh (dy­strykt La­lit­pur)
  • Pali – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Lum­bi­ni w dy­stryk­cie Arg­hak­han­chi
  • Pali – dy­strykt w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Ra­dża­stan
  • Pali Gap – wzgó­rze na Ha­wa­jach
  • Pali Gap – utwór Ji­mie­go Hen­drik­sa
  • Páli – wieś i gmina w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Wę­gier, w po­bli­żu mia­sta Csor­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpalʲi, AS: palʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. palijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palijski

Wiktionary


palia

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych


SJP.pl


paliatyw

1. śro­dek lub za­bieg przy­no­szą­cy ulgę, ła­go­dzą­cy ob­ja­wy cho­ro­by, ale nie le­czą­cy jej
2. prze­no­śnie: śro­dek mało sku­tecz­ny; półś­ro­dek


SJP.pl


paliatywny

1. przy­no­szą­cy chwi­lo­wą ulgę, ale nie le­czą­cy; uśmie­rza­ją­cy, ła­go­dzą­cy
2. prze­no­śnie: ma­ją­cy cha­rak­ter półś­rod­ka; mało sku­tecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uśmie­rza­ją­cy ból lub ła­go­dzą­cy ob­ja­wy cho­ro­by, lecz nie­u­su­wa­ją­cy jej przy­czyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paliatyw m.

 przysł. paliatywnie

Wiktionary


palica

re­gio­nal­nie: duża pałka, laska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­li­ca – broń biała
  • Pa­li­ca – szata li­tur­gicz­na w obrząd­ku bi­zan­tyj­skim

Wikipedia


palicki

naz­wi­sko


SJP.pl


paliczek

jedna z kości pal­ców koń­czy­ny gór­nej lub dol­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. mała kość pal­ców dłoni;

 (1.2) anat. mała kość pal­ców stopy;

 (1.3) zdrobn. pal, palik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlʲit͡ʃɛk, AS: palʹiček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. palec m., paluszek m.

 (1.2) rzecz. pal m., palik m.

Wiktionary


paliczkowy

przy­miot­nik od: pa­li­czek; od­no­szą­cy się pa­licz­ka lub ukła­du pa­licz­ków - kości pal­ców koń­czy­ny gór­nej lub dol­nej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­licz­kiem, do­ty­czą­cy pa­licz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paliczek m.

Wiktionary


palijski

język pa­lij­ski - jeden z ję­zy­ków śred­nio­in­dyj­skich, spo­krew­nio­ny z san­skry­tem; pali


SJP.pl


palik

mały, cien­ki pal; mi­kro­pal, mi­ni­pal, kołek, tycz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały, cien­ki pal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalʲik, AS: palʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pal m., paliczek mrz., palisada ż.

 czas. palikować

 przym. palikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołek, tyczka

Wiktionary


palikir

sto­li­ca Mi­kro­nez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Mi­kro­nez­ji;

Wiktionary

Pa­li­kir – sto­li­ca Sfe­de­ro­wa­nych Sta­nów Mi­kro­nez­ji od 1989, po­ło­żo­na na wy­spie Pohn­pei. Lud­ność: 6674 miesz­kań­ców (2010). Oś­ro­dek usłu­go­wy i tu­ry­stycz­ny; na pół­noc­ny wschód od mia­sta – port lot­ni­czy, na po­łud­nie – Col­le­ge of Mi­cro­ne­sia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈlʲicir, AS: palʹiḱir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palikirczyk mos., palikirka ż.

 przym. palikirski

Wiktionary


palikirczyk

miesz­ka­niec Pa­li­ki­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­li­ki­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲiˈcirt͡ʃɨk, AS: palʹiḱirčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palikir mrz.

:: fż. palikirka ż.

 przym. palikirski

Wiktionary


palikirka

miesz­kan­ka Pa­li­ki­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­li­ki­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲiˈcirka, AS: palʹiḱirka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palikir mrz.

:: fm. palikirczyk mos.

 przym. palikirski

Wiktionary


palikirski

do­ty­czą­cy Pa­li­ki­ru, sto­li­cy Mi­kro­nez­ji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Pa­li­kir

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲiˈcirsʲci, AS: palʹiḱirsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palikir mrz., palikirczyk mos., palikirka ż.

Wiktionary


palikot

naz­wi­sko


SJP.pl


palikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­li­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲikɔˈvãɲɛ, AS: palʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palikować

 rzecz. pal mrz.

Wiktionary


palikować

1. osa­dzać w grun­cie pa­li­ki w celu ogro­dze­nia ja­kie­goś te­re­nu lub przy­go­to­wa­nia ja­kie­goś ob­sza­ru do upra­wy ro­ślin tycz­ko­wych;
2. przy­wią­zy­wać coś do pa­li­ka


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pod­wią­zy­wać ro­śli­ny upraw­ne (np. po­mi­do­ry) do pa­li­ka

 (1.2) uwią­zy­wać zwie­rzę na pa­stwi­sku do pa­li­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: palʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pal m., palik m., palikowanie n., palowanie n.

 czas. palować

 przym. palowy, palikowy

Wiktionary


palikowy

taki, który zo­stał zbu­do­wa­ny z pa­li­ków lub przy po­mo­cy pa­li­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­li­kiem, do­ty­czą­cy pa­li­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palik m.

 czas. palikować

Wiktionary


palikówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Pa­li­ków­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Pa­li­ków­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Kras­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś Pa­li­ków­ka po­ło­żo­na jest po­mię­dzy Rze­szo­wem a Łań­cu­tem. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ży do gminy Kras­ne i po­wia­tu rze­szow­skie­go.

Wikipedia


palilalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. med. objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na mi­mo­wol­nym pow­ta­rza­niu włas­nych słów, lub sylab;

Wiktionary

Pa­li­la­lia – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na mi­mo­wol­nym pow­ta­rza­niu włas­nych słów lub sylab. Jest to tik, wy­stę­pu­ją­cy m.in. u osób z ze­spo­łem To­u­ret­te’a, ze­spo­łem Asper­ge­ra i au­tyz­mem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój chrze­śniak cier­pi na pa­li­la­lię.

Wiktionary


palimbakch

an­tycz­na trzy­sy­la­bo­wa stopa wier­szo­wa; an­ty­bak­chej, an­ty­bakch, pa­lim­bak­chej


SJP.pl


palimpsest

rę­ko­pis na per­ga­mi­nie, z któ­re­go usu­nię­to tekst pier­wot­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. rę­ko­pis spi­sa­ny na uży­wa­nym już wcze­śniej ma­te­ria­le pi­śmien­ni­czym, z któ­re­go usu­nię­to po­przed­ni tekst;

 (1.2) med. czę­ścio­wy lub cał­ko­wi­ty zanik pa­mię­ci w wy­ni­ku upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go;

 (1.3) przen. wie­loz­nacz­na wy­po­wiedź, o wie­lo­war­stwo­wej se­man­ty­ce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­limp­sest – rę­ko­pis spi­sa­ny na uży­wa­nym już wcze­śniej ma­te­ria­le pi­śmien­nym, z któ­re­go usu­nię­to po­przed­ni tekst
  • Pa­limp­sest al­ko­ho­lo­wy – czę­ścio­wy lub cał­ko­wi­ty zanik pa­mię­ci w wy­ni­ku upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go
  • Pa­limp­sest (pla­ne­to­lo­gia) – struk­tu­ra ge­o­lo­gicz­na pow­sta­ła w wy­ni­ku przeksz­tał­ce­nia daw­ne­go kra­te­ru na księ­ży­cach lo­do­wych
  • Pa­limp­sest – pol­ski film z 2006 roku w re­ży­se­rii Kon­ra­da Nie­wol­skie­go
  • Pa­limp­sest – po­wieść Cat­he­ryn­ne M. Va­len­te
  • Pa­limp­sest – album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Schaf­te­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmie­nia­jąc twar­dość pro­mie­ni, utr­wa­li­wszy wy­ję­ty z od­le­wu szczą­tek, zdo­by­li na ko­niec za­wi­ły pa­limp­sest — ro­dzaj be­zład­nej gmat­wa­ni­ny liter i ma­łych krąż­ków, być może pie­czą­tek.

 (1.2) Jed­nym z pod­sta­wo­wych ob­ja­wów za­tru­cia al­ko­ho­lem są pa­limp­se­sty al­ko­ho­lo­we, po­tocz­nie na­zy­wa­ne utra­tą świa­do­mo­ści, czy tak zwa­nym „ur­wa­nym fil­mem”.

 (1.3) Inni po­rów­ny­wa­ją te dni do apo­kry­fów, wsu­nię­tych po­ta­jem­nie mię­dzy roz­dzia­ły wiel­kiej księ­gi roku, do pa­limp­se­stów, skry­cie włą­czo­nych po­mię­dzy jej stro­ni­ce, albo do tych bia­łych nie za­dru­ko­wa­nych kar­tek, na któ­rych oczy, na­czy­ta­ne do syta i pełne tre­ści, bro­czyć mogą obra­za­mi i gubić ko­lo­ry na tych pu­stych stro­ni­cach, coraz bla­dziej i bla­dziej, ażeby wy­po­cząć na ich ni­co­ści, zanim wcią­gnię­te zo­sta­ną w la­bi­ryn­ty no­wych przy­gód i roz­dzia­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlʲĩmpsɛst, AS: palʹĩmpsest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palimpsestowość ż.

 przym. palimpsestowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) codex rescriptus

Wiktionary


palindrom

wyraz, wy­ra­że­nie lub zda­nie brzmią­ce tak samo przy czy­ta­niu od lewej stro­ny do pra­wej, jak i od­wrot­nie, np. kajak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz lub zda­nie brzmią­ce tak samo przy czy­ta­niu od lewej stro­ny do pra­wej, jak i od­wrot­nie (np. kajak, zaraz);

Wiktionary

Pa­lin­drom (gr. "παλίνδρομος", "pa­lin­dro­mos" – bie­gną­cy na po­wrót, "pa­lin­dro­meo" – bie­gnę z po­wro­tem) – wy­ra­że­nie brzmią­ce tak samo czy­ta­ne od lewej do pra­wej i od pra­wej do lewej. Przy­kła­dem pa­lin­dro­mu jest: "Ko­by­ła ma mały bok". Współ­cze­śnie pa­lin­dro­my peł­nią funk­cję gry słow­nej. Praw­do­po­dob­nie tak było rów­nież i w przesz­ło­ści, choć pewne zna­le­zi­ska su­ge­ru­ją, że pa­lin­dro­my mogły też mieć zna­cze­nie ma­gicz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­lin­dro­my to takie wy­ra­zy lub całe zda­nia, które czy­ta­ne wspak są takie same.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlʲĩndrɔ̃m, AS: palʹĩndrõm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. palindromiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) echosłowo (echozdanie), słowo lustrzane (zdanie lustrzane)

Wiktionary


palindromiczny

→ pa­lin­drom


SJP.pl

Patrz:

palindrom

palindromowy

→ pa­lin­drom


SJP.pl

Patrz:

palindrom

palingenetyczny

przy­miot­nik od: pa­lin­ge­ne­za (np. magma pa­lin­ge­ne­tycz­na, cechy pa­lin­ge­ne­tycz­ne)


SJP.pl


palingeneza

1. we­dług te­o­rii Ha­ec­kla: wy­stę­po­wa­nie u za­rod­ka cech od­po­wia­da­ją­cych ko­lej­nym eta­pom roz­wo­ju ro­do­we­go;
2. w fi­lo­zo­fii: te­o­ria wiecz­nych po­wro­tów, re­in­kar­na­cja;
3. pro­ces za­cho­dzą­cy w głębi sko­ru­py ziem­skiej pro­wa­dzą­cy do na­gro­ma­dze­nia wtór­nej magmy; ana­tek­sis


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­lin­ge­ne­za świa­tów – kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na,
  • ina­czej re­in­kar­na­cja,
  • w te­o­rii Ern­sta Ha­ec­kla – wy­stę­po­wa­nie u za­rod­ka cech za­ni­kłych u do­ro­słych osob­ni­ków, od­po­wia­da­ją­cych ko­lej­nym eta­pom fi­lo­ge­ne­zy da­ne­go tak­so­nu,
  • pa­lin­ge­ne­za – pro­ces ge­o­lo­gicz­ny,
  • Pa­lin­ge­ne­za – po­e­mat hi­sto­rio­zo­ficz­ny An­to­nie­go Lan­ge­go.
  • Pa­lin­ge­ne­za anno do­mi­ni 2011 – utwór mu­zycz­ny opar­ty na tek­ście i par­ty­tu­rze Ja­ro­sła­wa Pi­ja­row­skie­go
  • Pa­lin­ge­ne­za – tytuł książ­ki Ro­ma­na Bu­ga­ja

Wikipedia


palinka

wę­gier­ska wy­traw­na wódka owo­co­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ro­dzaj wę­gier­skiej wódki z owo­ców;

Wiktionary


palinodia

utwór li­te­rac­ki, w któ­rym autor od­wo­łu­je swoje sta­no­wi­sko wy­ra­żo­ne uprzed­nio w innym ut­wo­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. liter. utwór li­te­rac­ki, któ­re­go autor, w for­mie sa­ty­rycz­nej, od­wo­łu­je swoje uprzed­nio wy­ra­żo­ne po­glą­dy;

Wiktionary

Pa­li­no­dia (gr. παλινωδία = od­wo­ła­nie) – znana od sta­ro­żyt­no­ści forma ar­ty­stycz­na, w któ­rej autor od­wo­łu­je swój po­gląd przed­sta­wio­ny we wcze­śniej­szym ut­wo­rze. Oba ut­wo­ry łączy for­mal­ne po­do­bień­stwo.

Nazwa po­cho­dzi od ut­wo­ru ży­ją­ce­go na prze­ło­mie VII i VI wieku p.n.e. grec­kie­go poety Ste­zy­cho­ra. Po­e­mat ten jest od­wo­ła­niem wcze­śniej­szych słów poety pięt­nu­ją­cych cu­dzo­łó­stwo He­le­ny Tro­jań­skiej. Trzy wersy "Pa­li­no­dii" umie­szczo­ne zo­sta­ły w dia­lo­gu Pla­to­na "Faj­dros":

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpalʲĩˈnɔdʲja, AS: palʹĩnodʹi ̯a

Wiktionary


palinolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zia­ren pyłku i za­rod­ni­ków ro­ślin


SJP.pl


palinologa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: pa­li­no­log

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲĩnɔˈlɔɡa, AS: palʹĩnologa

Wiktionary


palinologia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zia­ren pyłku i za­rod­ni­ków ro­ślin; pa­ly­no­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nauka o pył­kach oraz za­rod­ni­kach ro­ślin

Wiktionary

Pa­li­no­lo­gia ( "palýnein" ‘przy­pró­szyć’, ‘sypać’, λόγος "logos" ‘nauka’) – dział bo­ta­ni­ki, któ­rej przed­mio­tem badań jest pyłek ro­ślin na­sien­nych, za­rod­ni­ki msza­ków, pa­prot­ni­ków i grzy­bów oraz niek­tó­re inne obiek­ty, okre­śla­ne łącz­ną nazwą pa­li­no­morf. Głów­ny­mi ce­la­mi pa­li­no­lo­gii są:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpalʲĩnɔˈlɔɟja, AS: palʹĩnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palinolog m.

 przym. palinologiczny

Wiktionary


palinologiczny

zwią­za­ny z pa­li­no­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­li­no­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z pa­li­no­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­li­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palinologia ż., palinolog mos.

Wiktionary


palio

1. tra­dy­cyj­ny wy­ścig konny w stro­jach hi­sto­rycz­nych, od­by­wa­ją­cy się w niek­tó­rych mia­stach wło­skich;
2. sa­mo­chód typu Fiat Palio We­e­kend


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) rel. społ. tra­dy­cyj­ny fe­styn na cześć Matki Bo­skiej z pro­ce­sją i wy­ści­giem kon­nym od­by­wa­ją­cy się w Sie­nie i in­nych mia­stach To­ska­nii;

Wiktionary


paliowy

daw­niej: w ko­lo­rze słomy; jas­no­żół­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­ją­cy kolor słomy; jas­no­żół­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlʲjɔvɨ, AS: palʹi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasnożółty

Wiktionary


palisada

1. ogro­dze­nie z gru­bych, ostro za­koń­czo­nych pali; ostro­kół, czę­sto­kół
2. rząd pali wbi­tych dla pod­trzy­ma­nia mostu lub umoc­nie­nia zbo­cza, skar­py itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. obron­ne ogro­dze­nie z pali, czę­sto za­o­strzo­nych

Wiktionary

Pa­li­sa­da, czę­sto­kół – ele­ment daw­ne­go bu­dow­nict­wa obron­ne­go w po­sta­ci ogro­dze­nia skła­da­ją­ce­go się z drew­nia­nych, zaz­wy­czaj ostro za­koń­czo­nych pali, wbi­tych jeden przy dru­gim, pro­sto lub uko­śnie w zie­mię speł­nia­ją­cy rolę struk­tu­ry za­po­ro­wej, de­fen­syw­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. palisadowy

 rzecz. pal mrz., palik mrz., palowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrokół, częstokół

Wiktionary


palisadowaty

zbli­żo­ny do pa­li­sa­dy, zbu­do­wa­ny tak, jak pa­li­sa­da (np. pa­li­sa­do­wa­ty układ ko­mó­rek) lub peł­nią­cy rolę po­dob­ną do roli pa­li­sa­dy


SJP.pl


palisadować

two­rzyć, bu­do­wać pa­li­sa­dy w celu umoc­nie­nia ele­men­tów du­żych kon­struk­cji lub za­bez­pie­cze­nia stro­mych zbo­czy gór


SJP.pl


palisadowy

przy­miot­nik od: pa­li­sa­da; taki, który pod wzglę­dem uło­że­nia włas­nych ele­men­tów przy­po­mi­na układ pa­li­ków w pa­li­sa­dzie lub taki, który jest w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­li­sa­dą


SJP.pl


palisander

drew­no wielu ga­tun­ków drzew tro­pi­kal­nych z ro­dza­ju dal­ber­gia; mebel wy­ko­na­ny z tego drew­na


SJP.pl

Pa­li­san­der – drew­no drzew tro­pi­kal­nych z ro­dza­ju dal­ber­gia (ko­strą­czy­na) "Dal­ber­gia".

Wikipedia


palisandrowy

wy­ko­na­ny z pa­li­san­dru (np. meble pa­li­san­dro­we)


SJP.pl


palit

Palit Mi­cro­sy­stems, (HK) Ltd – do­staw­ca, pro­du­cent i dy­stry­bu­tor ak­ce­le­ra­to­rów gra­ficz­nych opar­tych na ukła­dach Nvi­dia dla kom­pu­te­rów PC, za­ło­żo­ny w roku 1988, z sie­dzi­bą głów­ną w Hong­kon­gu. Swoje fa­bry­ki po­sia­da w Chi­nach; ma także swój od­dział na Taj­wa­nie i eu­ro­pej­ski od­dział na te­re­nie Nie­miec.

Wikipedia


palium

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia mę­skie­go, pro­sto­kąt­ny płat tka­ni­ny weł­nia­nej, do­wol­nie dra­po­wa­ny i upi­na­ny na ra­mie­niu fi­bu­lą; pal­lium


SJP.pl


paliusz

ele­ment stro­ju li­tur­gicz­ne­go w po­sta­ci bia­łej, weł­nia­nej taśmy z sze­ścio­ma krzy­ży­ka­mi wy­szy­ty­mi czar­nym jed­wa­biem, bę­dą­cy oz­na­ką wła­dzy ar­cy­bi­sku­piej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ele­ment li­tur­gicz­ne­go stro­ju me­tro­po­li­ty;

Wiktionary

Pa­liusz ( pal­lium, "płaszcz") – ele­ment stro­ju li­tur­gicz­ne­go ka­to­lic­kich me­tro­po­li­tów, no­szo­ny na ra­mio­nach pas z bia­łej wełny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­ne­dykt XVI od dnia ina­u­gu­ra­cji swo­je­go pon­ty­fi­ka­tu do 29 czerw­ca 2008 uży­wał w li­tur­gii pa­liu­sza zbli­żo­ne­go formą do pa­liu­szy wschod­nich.

Wiktionary


paliwko

zdrob­nie­nie od: pa­li­wo


SJP.pl


paliwo

naj­czę­ściej płyn­na sub­stan­cja uży­wa­na do na­pę­dza­nia sil­ni­ków i ma­szyn lub uży­wa­na do roz­pa­la­nia i pod­trzy­my­wa­nia ognia w pie­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sub­stan­cja palna uży­wa­na do na­pę­dza­nia sil­ni­ków i ma­szyn lub do pa­le­nia w pie­cach;

Wiktionary

Pa­li­wo – sub­stan­cja wy­dzie­la­ją­ca przy in­ten­syw­nym ut­le­nia­niu (spa­la­niu) duże ilo­ści cie­pła. Ener­gia uzy­ska­na ze spa­la­nia pa­li­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na jest przez:

Naj­waż­niej­szą cechą paliw jest ich cie­pło spa­la­nia i war­tość opa­ło­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­li­wo tak posz­ło w górę, że nie stać mnie na do­jazd do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlʲivɔ, AS: palʹivo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palność ż., palenie n.

:: zdrobn. paliwko n.

:: zgrub. paliwsko n.

 czas. odpalać, palić ndk., palić się ndk.

 przym. paliwowy, palny

Wiktionary


paliwochłonność

sto­pień po­chła­nia­nia pa­li­wa pod­czas pracy sil­ni­ków lub ma­szyn


SJP.pl


paliwochłonny

zu­ży­wa­ją­cy dużo pa­li­wa; pa­li­wo­żer­ny, pa­li­wo­żer­czy


SJP.pl


paliwoda

daw­niej:
1. czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­od­po­wie­dzial­ny;
2. czło­wiek ner­wo­wy, po­ryw­czy;
3. oszust, kłam­ca; łgarz, bla­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­od­po­wie­dzial­ny

 (1.2) daw. czło­wiek ner­wo­wy, skłon­ny do gnie­wu

 (1.3) daw. czło­wiek ma­ją­cy skłon­ność do opo­wia­da­nia kłamstw

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­li­wo­da – przy­sió­łek wsi Bie­strzyn­nik w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Ozi­mek.
  • Bo­le­sław Pa­li­wo­da – pol­ski pa­stor, przy­wód­ca Cen­trum Chrze­ści­jań­skie­go Ka­na­an,
  • Ja­nusz Pa­li­wo­da (ur. 1972) – pol­ski pi­sarz, pro­za­ik, poeta, dzien­ni­karz i na­u­czy­ciel ję­zy­ka pol­skie­go,
  • Ja­ro­sław Pa­li­wo­da – pol­ski żuż­lo­wiec, za­wod­nik klubu Vic­to­ria Piła,
  • Józef Pa­li­wo­da (1917–2007) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i kom­ba­tanc­ki, puł­kow­nik WP, spe­cja­li­sta w za­kre­sie prawa ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go i rol­ne­go,
  • Katia Pa­li­wo­da (ur. 1980) – pol­ska ak­tor­ka gło­so­wa,
  • Krzysz­tof Pa­li­wo­da – pol­ski gi­ta­rzy­sta, czło­nek ze­spo­łu Skal­do­wie,
  • Mar­ce­li Pa­li­wo­da (1840–1895) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, pro­fe­sor prawa ka­no­nicz­ne­go, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Lwow­skie­go, te­o­log,
  • Paweł Pa­li­wo­da (1963–2013) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta,
  • Ta­de­usz Pa­li­wo­da (1922–1981) – pow­sta­niec war­szaw­ski, po­śmiert­nie odz­na­czo­ny War­szaw­skim Krzy­żem Pow­stań­czym,
  • Ta­de­usz Pa­li­wo­da – pol­ski kar­dio­log,
  • Zbi­gniew Pa­li­wo­da (1929–2016) – pol­ski dzia­łacz po­wo­jen­ne­go po­dzie­mia an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go,

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pędziwiatr, trzpiot

 (1.2) narwaniec, postrzeleniec; przest. gwałtownik, raptus

 (1.3) kłamca, kłamczuch, bajczarz, łgarz, picer; pot. bajerant; książk. blagier

Wiktionary


paliwoenergetyczny

zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem pa­li­wa na ener­gię elek­trycz­ną (np. prze­mysł pa­li­wo­e­ner­ge­tycz­ny); pa­li­wo­wo-ener­ge­tycz­ny (czę­ściej)


SJP.pl


paliwomierz

licz­nik wska­zu­ją­cy ilość pa­li­wa w ja­kimś zbior­ni­ku; pa­li­wow­skaz


SJP.pl


paliwooszczędny

taki, który pod­czas swo­jej pracy zu­ży­wa nie­wiel­kie ilo­ści pa­li­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zu­ży­wa­ją­cy re­la­tyw­nie mało pa­li­wa do pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzro­śnie za­po­trze­bo­wa­nie na ma­szy­ny pa­li­wo­o­szczęd­ne i eko­lo­gicz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲivɔːʃˈt͡ʃɛ̃ndnɨ, AS: palʹiv•oščẽndny

Wiktionary


paliwowo-energetyczny

zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem pa­li­wa na ener­gię elek­trycz­ną (np. prze­mysł pa­li­wo­wo-ener­ge­tycz­ny); pa­li­wo­e­ner­ge­tycz­ny (rza­dziej)


SJP.pl


paliwowskaz

licz­nik wska­zu­ją­cy ilość pa­li­wa w ja­kimś zbior­ni­ku; pa­li­wo­mierz


SJP.pl


paliwowy

przy­miot­nik od: pa­li­wo; zwią­za­ny z pa­li­wem, od­no­szą­cy się do pa­li­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­li­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bank spe­cja­li­zu­je się w ob­słu­dze sek­to­ra pa­li­wo­we­go, jed­nak peł­nił rów­nież funk­cje uni­wer­sal­nej in­sty­tu­cji fi­nan­so­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲiˈvɔvɨ, AS: palʹivovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paliwo n.

 czas. odpalać

Wiktionary


paliwożerczy

rzad­ko: zu­ży­wa­ją­cy dużo pa­li­wa; pa­li­wo­żer­ny, pa­li­wo­chłon­ny


SJP.pl


paliwożerność

po­tocz­nie: cecha tego, co zu­ży­wa wiele pa­li­wa


SJP.pl


paliwożerny

zu­ży­wa­ją­cy dużo pa­li­wa; pa­li­wo­chłon­ny, pa­li­wo­żer­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zu­ży­wa­ją­cy re­la­tyw­nie dużo pa­li­wa do pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma ska­so­wa­ła wtedy pa­li­wo­żer­ny (30 li­trów ben­zy­ny na "setkę") i wie­ko­wy we­hi­kuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalʲivɔˈʒɛrnɨ, AS: palʹivožerny

Wiktionary


palić

1. pod­trzy­my­wać ogień
2. oś­wiet­lać
3. ni­szczyć ogniem
4. wy­pa­lać, pra­żyć
5. wdy­chać dym np. cy­ga­ra
6. piec, pa­rzyć
7. wy­wo­ły­wać pie­cze­nie
8. palić się:
a) pło­nąć
b) świe­cić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ni­szczyć coś za po­mo­cą ognia

 (1.2) wdy­chać dym ty­to­nio­wy z pa­pie­ro­sa, fajki itp.; czy­nić to na­ło­go­wo

 (1.3) o sil­ni­ku spa­li­no­wym, po­jeź­dzie z takim sil­ni­kiem: zu­ży­wać jakąś ilość pa­li­wa

 (1.4) utrzy­my­wać coś świe­cą­cym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) do­rzu­cać drew­no, wę­giel i inne ma­te­ria­ły łat­wo­pal­ne do ognia, aby pod­trzy­mać pło­mień

 (2.2) pot. pa­rzyć, piec (wy­wo­ły­wać ból na ciele)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny palić się (dk. brak)

 (3.1) ule­gać dzia­ła­niu ognia, ni­szczeć pod wpły­wem ognia

 (3.2) dawać świa­tło, cie­pło, dym, pło­nąc lub ża­rząc się

 (3.3) być opa­no­wa­nym przez ja­kieś silne, gwał­tow­ne uczu­cie

 (3.4) od­czu­wać do kogoś silny po­ciąg sek­su­al­ny

 (3.5) mieć na coś wiel­ką ocho­tę

Wiktionary

Palić (cyr. Палић, węg. "Pa­lics") – mia­sto w Ser­bii, w Woj­wo­di­nie, w okrę­gu pół­noc­no­bac­kim, w mie­ście Su­bo­ti­ca. Leży w re­gio­nie Bacz­ka, przy gra­ni­cy z Wę­gra­mi, nad je­zio­rem Palić. W 2011 roku li­czy­ło 7771 miesz­kań­ców.

Mia­sto sta­no­wi oś­ro­dek ruchu tu­ry­stycz­ne­go ze wzglę­du na swoje po­ło­że­nie nad je­zio­rem. Cen­tral­nym punk­tem mia­sta jest se­ce­syj­ny "Wiel­ki Park", w któ­rym mie­ści się m.in. ogród zo­o­lo­gicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) — Czy ma pan ogień? — Nie, nie palę.

 (1.3) Ten sa­mo­chód pali 7 li­trów ben­zy­ny na sto ki­lo­me­trów.

 (1.4) Nie pal świa­tła, już zro­bi­ło się jasno.

 (2.1) Od lat nie pa­li­my w tym sta­rym piecu.

 (2.2) Kie­li­szek wódki palił go w gar­dło.

 (3.1) Widzi czar­ne os­ma­lo­ne smugi tam, gdzie tłuszcz palił się ni­czym wę­giel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalʲit͡ɕ, AS: palʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palenie n., palący m., paląca ż., paliwo n., palarnia ż., palacz m., palaczka ż., palenisko n., palarka ż., palnik mrz., dopalacz mrz., niedopał mrz., niedopałek m., niedopałka ż., napaleniec mos., opalacz mrz./mos., opalarka ż., opalarnia ż., opalenizna ż., podpalacz mos., podpalaczka ż., przepalanka ż., przypalenizna ż., spalarka ż., spalarnia ż., spalenisko n., spalenizna ż., spalinowiec mrz., spaliny nmos., upał mrz., wypalacz mos., wypalanka ż., wypalenisko n., zapalacz mrz./mos., zapalarka ż., zapaleniec mos., zapalnica ż., zapalniczka ż., zapalnik mrz., zapalność ż., zapałka ż., zapał mrz., dopalenie n., dopalanie n., nadpalenie n., nadpalanie n., napalenie n., napalanie n., odpalenie n., odpalanie n., opalenie n., opalanie n., podopalanie n., podpalenie n., podpalanie n., ponadpalanie n., ponapalanie n., poopalanie n., popalenie n., popalanie n., poprzepalanie n., porozpalanie n., powypalanie n., pozapalanie n., przepalenie n., przepalanie n., przypalenie n., przypalanie n., rozpalenie n., rozpalanie n., spalenie n., spalanie n., upalenie n., upalanie n., wypalenie n., wypalanie n., zapalanie n., zapalenie n.

 czas. dopalić dk., dopalać ndk., nadpalić dk., nadpalać ndk., napalić dk., napalać ndk., odpalić dk., odpalać ndk., opalić dk., opalać ndk., podopalać dk., podpalić dk., podpalać ndk., ponadpalać dk., ponapalać dk., poopalać dk., popalić dk., popalać ndk., poprzepalać dk., porozpalać dk., powypalać dk., pozapalać dk., przepalić dk., przepalać ndk., przypalić dk., przypalać ndk., rozpalić dk., rozpalać ndk., spalić dk., spalać ndk., upalić dk., upalać ndk., wypalić dk., wypalać ndk., zapalić dk., zapalać ndk.

 przym. palący, palny, napalony, niepalny, palony, podpalany, pozapalny, rozpalony, spaleniowy, spalinowy, spalony, upalny, wypalany, wypaleniskowy, zapalnie, zapalny, zapalony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spalać

 (1.2) ćmić; slang. jarać, kopcić, fajczyć; białystok|śląsk|kurzyć.; gw. Górny Śląsk bakać

Wiktionary


paliński

naz­wi­sko


SJP.pl


palka

pod­wój­ny, pra­so­wa­ny, zwy­kle czwo­ro­kąt­ny ka­wa­łek lnia­ne­go płót­na, któ­rym przy­kry­wa się ho­stię i pa­te­nę na kie­li­chu w cza­sie mszy; palla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kwa­dra­to­we przy­kry­cie z usz­tyw­nio­nej tka­ni­ny uży­wa­ne do za­kry­wa­nia kie­li­cha pod­czas Mszy Świę­tej

Wiktionary

Palka ( palla, za­sło­na) – część bie­liz­ny kie­li­cho­wej uży­wa­nej w Ko­ście­le ła­ciń­skim.

W naj­czę­ściej spo­ty­ka­nej for­mie (w obrząd­ku rzym­skim) palka jest kwa­dra­to­wym, usz­tyw­nio­nym ma­te­ria­łem słu­żą­cym do przy­kry­wa­nia kie­li­cha pod­czas Mszy św. Ma ona za­bez­pie­czyć po­stać eu­cha­ry­stycz­ną wina przed za­nie­czy­szcze­niem np.

Wikipedia


palkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


palla

1. wierzch­nie okry­cie ko­bie­ce w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. pod­wój­ny, pra­so­wa­ny, zwy­kle czwo­ro­kąt­ny ka­wa­łek lnia­ne­go płót­na, któ­rym przy­kry­wa się ho­stię i pa­te­nę na kie­li­chu w cza­sie mszy; palka


SJP.pl


pallad

pier­wia­stek che­micz­ny, ni­klo­wiec, sre­brzy­sto­bia­ły metal szla­chet­ny (sym­bol Pd)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Pd i licz­bie ato­mo­wej 46;

Wiktionary

Pal­lad (Pd, pal­la­dium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy ni­klow­ców w ukła­dzie okre­so­wym, na­le­żą­cy do tria­dy pla­ty­now­ców lek­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma pal­lad?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalːat, AS: pa•lat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palladianista mos., palladianizm mrz.

 przym. palladowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Pd

Wiktionary


pallada

mit. gr. pra­sta­ra bo­gi­ni wład­ców i ich pa­ła­ców mie­szczą­cych się na akro­po­lach miast; Pal­las; Atena; Pal­las Atena


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pal­la­da (Atena) – w mi­to­lo­gii grec­kiej przy­do­mek bo­gi­ni Ateny
  • Pal­la­da (Pal­las) – w mi­to­lo­gii grec­kiej nimfa, córka Try­to­na, to­wa­rzysz­ka zabaw bo­gi­ni Ateny
  • pal­lad – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li
  • Pał­ła­da – nazwa ro­syj­skich okrę­tów i stat­ków

Wikipedia


palladianista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­chi­tekt, przed­sta­wi­ciel pal­la­dia­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nową re­zy­den­cję za­pro­jek­to­wał zna­ko­mi­ty pal­la­dia­ni­sta, ar­chi­tekt kró­lew­ski, Tyl­man z Ga­me­ren, Ho­len­der z po­cho­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpalːadʲjä̃ˈɲista, AS: pa•ladʹi ̯ä̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palladianizm m., pallad m., palladion m., Pallas ż.

 przym. palladiański, palladowy

Wiktionary


palladianizm

osiem­na­sto­wiecz­ny nurt w ar­chi­tek­tu­rze eu­ro­pej­skiej na­wią­zu­ją­cy do wzor­ców ar­chi­tek­tu­ry z okre­su kla­sy­cyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kla­sy­cy­zu­ją­cy styl w ar­chi­tek­tu­rze za­po­cząt­ko­wa­ny przez wło­skie­go ar­ty­stę An­drea Pal­la­dio i opar­ty na jego kon­cep­cjach;

Wiktionary

Pal­la­dia­nizm – styl w ar­chi­tek­tu­rze in­spi­ro­wa­ny twór­czo­ścią An­drei Pal­la­dia. Bu­dow­le wznie­sio­ne przez tego ar­chi­tek­ta i jego na­śla­dow­ców ce­chu­ją: kon­sek­wen­cja ukła­dów kon­struk­cyj­nych, umiar­ko­wa­nie w de­ko­ra­cji, sto­so­wa­nie wiel­kie­go po­rząd­ku obej­mu­ją­ce­go całą wy­so­kość bu­dyn­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥, AS: pa•ladʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palladianista m., pallad m., palladion m., Pallas ż.

 przym. palladiański, palladowy

Wiktionary


palladiański

1. przy­miot­nik od: Pal­la­dio;
2. przy­miot­nik od: pal­la­dia­nizm; zwią­za­ny z pal­la­dia­niz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pal­la­dia­niz­mu


SJP.pl


palladion

daw­niej: ta­liz­man, amu­let o ma­gicz­nej mocy, chro­nią­cy przed złem; pal­la­dium


SJP.pl

Pal­la­dion (stgr. παλλάδιον palládion, łac. "pal­la­dium") – w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej ma­gicz­ny po­są­żek Ateny o przy­dom­ku Pal­las.

We­dług mitu pal­la­dion miał być przez Zeusa zrzu­co­ny z Olim­pu Dar­da­no­so­wi lub jego po­tom­ko­wi Ilo­so­wi – za­ło­ży­cie­lo­wi Troi. Po­nie­waż we­dług wie­rzeń Troi nie można było zdo­być, do­pó­ki pal­la­dion bę­dzie się znaj­do­wał w tam­tej­szej świą­ty­ni Ateny, Dio­me­des z Ody­se­u­szem (w innej wer­sji De­mo­font) nocą wy­krad­li świę­ty po­są­żek.

Wikipedia


palladium

daw­niej: ta­liz­man, amu­let o ma­gicz­nej mocy, chro­nią­cy przed złem; pal­la­dion


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pal­lad, (łac. pal­la­dium) – metal z X grupy po­bocz­nej
  • Forum Pal­la­dium – forum wy­bu­do­wa­ne w 97 r. w Rzy­mie
  • Pal­la­dium – grec­ki posąg Ateny Pal­las
  • Pal­la­dium – war­szaw­skie byłe kino, obec­nie klub mu­zycz­ny zwią­za­ny z Uni­wer­sy­te­tem War­szaw­skim
  • Hol­ly­wo­od Pal­la­dium – teatr na Sun­set Strip ot­war­ty w 1940
  • Lon­don Pal­la­dium – lon­dyń­ski teatr
  • Pal­la­dium – sy­stem ope­ra­cyj­ny opra­co­wa­ny przez Mi­cro­soft
  • Pal­la­dium – pismo wy­da­wa­ne przez Ed­war­da Whe­la­na
  • Pal­la­dium – cen­trum hand­lo­we w Pra­dze

Wikipedia


palladowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pal­la­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepalladowanie n.

 czas. palladować ndk.

Wiktionary


palladowy

→ pal­lad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. jubil. met. do­ty­czą­cy pal­la­du, zwią­za­ny z pal­la­dem, wy­ko­na­ny z pal­la­du, za­wie­ra­ją­cy pal­lad

Wiktionary

Patrz:

pallad

Powiązane:

 rzecz. pallad m., palladianista mos., palladianizm mrz.

Wiktionary


pallas

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: pra­sta­ra bo­gi­ni wład­ców i ich pa­ła­ców mie­szczą­cych się na akro­po­lach miast; Pal­la­da; Atena; Pal­las Atena;
2. jedna z aste­ro­id


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pal­las – duża pla­ne­to­i­da klasy B w Ukła­dzie Sło­necz­nym
  • Pal­las (Marek An­to­niusz Pal­las) – wpły­wo­wy wyz­wo­le­niec na dwo­rze ce­sa­rza Kla­u­diu­sza, brat rzym­skie­go za­rząd­cy Judei An­to­niu­sza Fe­lik­sa
  • Pal­las – jedna z żon He­ro­da Wiel­kie­go
  • Peter Simon Pal­las – nie­miec­ki przy­rod­nik i po­dróż­nik
  • Pal­las – w mi­to­lo­gii grec­kiej przy­do­mek bo­gi­ni Ateny
  • Pal­las – w mi­to­lo­gii grec­kiej córka Try­to­na
  • Pal­las – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z gi­gan­tów, syn Ura­no­sa
  • Pal­las – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Ewan­dra
  • Pal­las – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Li­ka­o­na
  • Pal­las – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Pan­dio­na
  • Pal­las – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z ty­ta­nów, syn Krio­sa
  • Pal­las – szkoc­ka grupa roc­ko­wa

Wikipedia


pallasyt

me­te­o­ryt, ro­dzaj sy­de­ro­li­tu


SJP.pl


pallawicinia

ro­dzaj msza­ków z rzędu ple­cho­wa­tych


SJP.pl


pallawiciniowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu ple­cho­wa­tych


SJP.pl


pallium

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia mę­skie­go, pro­sto­kąt­ny płat tka­ni­ny weł­nia­nej, do­wol­nie dra­po­wa­ny i upi­na­ny na ra­mie­niu fi­bu­lą; pa­lium


SJP.pl


pallotyn

czło­nek za­ko­nu pal­lo­ty­nów, za­ko­nu mę­skie­go pro­wa­dzą­ce­go dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską; pa­lo­tyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze Sto­wa­rzy­sze­nia Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) For­ma­cja za­kon­na u pal­lo­ty­nów dzie­li się na: wstęp­ną, pod­sta­wo­wą i stałą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pallotynka ż.

 przym. pallotyński

Wiktionary


pallotyni

zakon męski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat; pa­lo­ty­ni


SJP.pl

Pal­lo­ty­ni, wła­ści­wie "Sto­wa­rzy­sze­nie Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go" (łac. "So­cie­tas Apo­sto­la­tus Cat­ho­li­ci" – "SAC") – ka­to­lic­ka wspól­no­ta księ­ży i braci, za­ło­żo­na przez św. Win­cen­te­go Pal­lot­tie­go w 1. po­ło­wie XIX wieku. Pal­lo­ty­ni cha­rak­te­ry­zu­ją się licz­ny­mi dzie­ła­mi dusz­pa­ster­ski­mi i mi­syj­ny­mi na wszyst­kich kon­ty­nen­tach oraz pro­mo­wa­niem współ­pra­cy z ludź­mi świec­ki­mi.

Wikipedia


pallotynka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go, zaj­mu­ją­ce­go się dzia­łal­no­ścią mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, od­po­wied­ni­ka za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pa­lo­tyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go Zgro­ma­dze­nia Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­go­rocz­ne re­ko­lek­cje od­by­ły się w Gnieź­nie na po­cząt­ku Wiel­kie­go Postu w domu sióstr pal­lo­ty­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pallotyn mos.

 przym. pallotyński

Wiktionary


pallotynki

zakon żeń­ski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat, od­po­wied­nik za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pa­lo­tyn­ki


SJP.pl

Sio­stry Pal­lo­tyn­ki (wła­ści­wie Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go, skrót: SAC) – żeń­skie ka­to­lic­kie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne za­ło­żo­ne przez św. Win­cen­te­go Pal­lot­tie­go, a spro­wa­dzo­ne do Pol­ski przez ks. Aloj­ze­go Ma­jew­skie­go w 1934. De­wi­za zgro­ma­dze­nia brzmi: "Dla nie­skoń­czo­nej Chwa­ły Bożej".

Wikipedia


pallotyński

od­no­szą­cy się do człon­ka za­ko­nu pal­lo­ty­nów lub pal­lo­ty­nek, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych za­ko­nów; pa­lo­tyń­ski


SJP.pl


palm

jed­nost­ka dłu­go­ści w ame­ry­kań­skim i an­giel­skim sy­ste­mie miar


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: palma

Wiktionary

Palm – okre­śle­nie palm­to­pa pra­cu­ją­ce­go pod kon­tro­lą sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go Palm OS.

Pier­wot­nie okre­śle­nie Palm sto­so­wa­no tylko do urzą­dzeń wy­pro­du­ko­wa­nych przez firmę Palm lub 3com. Jed­ny­mi z więk­szych pro­du­cen­tów urzą­dzeń z Palm OS były także firmy Hand­spring, Sony i Tap­wa­ve, któ­rych pro­duk­ty rów­nież okre­śla­ło się mia­nem Pal­mów. Hand­spring w 2004 roku zo­stał wy­ku­pio­ny przez Palm (wów­czas „palmOne”). Sony w 2004 roku, a Tap­wa­ve w 2005 roku za­prze­sta­ło pro­duk­cji urzą­dzeń z Palm OS.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: palm, AS: palm

Wiktionary


palma

1. drze­wo tro­pi­kal­ne;
2. ga­łąz­ka przy­stro­jo­na kwia­ta­mi, świę­co­na w ko­ście­le ka­to­lic­kim w Pal­mo­wą Nie­dzie­lę;
3. zwy­cię­stwo, pier­wszeń­stwo; pier­wsze miej­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ca­ce­ae|ref=tak., ro­śli­na drze­wia­sta z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych z gład­kim pniem i cha­rak­te­ry­stycz­nym pió­ro­pu­szem liści na szczy­cie;

 (1.2) rel. zwy­kle zdo­bio­na ga­łąz­ka lub ich pęk poś­wię­ca­na w Nie­dzie­lę Pal­mo­wą;

 (1.3) przen. zwy­cię­stwo, pier­wszeń­stwo w czymś

 (1.4) iron. przen. sza­leń­stwo, zwa­rio­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • palmy – ro­dzi­na ro­ślin ros­ną­cych w kli­ma­tach cie­płych i tro­pi­kal­nych
    • palma be­te­lo­wa (palma ka­te­szo­wa)
    • palma bra­zy­lij­ska
    • palma cu­kro­wa
    • palma dak­ty­lo­wa
    • palma dum
    • palma ko­ko­so­wa
    • palma chi­lij­ska (palma mio­do­wa)
    • palma ole­jo­wa
  • palma wiel­ka­noc­na
  • Palma – marka mar­ga­ry­ny pro­du­ko­wa­na od 1972 roku przez Biel­mar
  • Palma – sto­li­ca Ba­le­a­rów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pla­ża­a­ży rosną palmy ko­ko­so­we.

 (1.2) Na sto­łach stały (…) la­lecz­ki gip­so­we i cu­kro­we, przed­sta­wia­ją­ce pa­ster­ki z pa­ste­rza­mi, cy­ga­nów pro­wa­dzą­cych niedź­wie­dzie, i świę­tych, trzy­ma­ją­cych w ręku po­zła­ca­ne palmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalma, AS: palma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palmiarnia ż., palmiczka ż., palmowce lm nm., palmowe lm nm., palmy lm nm.

:: zdrobn. palemka ż.

 przym. palmowy

Wiktionary


palmacyt

ska­mie­nia­ły pień pal­mo­wy


SJP.pl


palmariański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią El Pal­mar de Troya, do­ty­czą­cy tej miej­sco­wo­ści

 (1.2) zwią­za­ny z pal­ma­ria­niz­mem, do­ty­czą­cy pal­ma­ria­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palmarianizm m., palmarianin m., palmarianka ż.

Wiktionary


palmatka

gruby, sze­ro­ki rze­mień, który słu­żył w daw­nych szko­łach do bicia ucz­niów po dłoni


SJP.pl


palmbook

[czy­taj: palm­buk] rzad­ko: mi­ni­kom­pu­ter wiel­ko­ści dłoni z cie­kło­kry­sta­licz­nym ekra­nem do­ty­ko­wym; palm­top


SJP.pl


palmeta

or­na­ment z roz­cho­dzą­cych się pro­mie­ni­ście płat­ków, przy­po­mi­na­ją­cy kie­lich kwia­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. szt. de­ko­ra­cyj­ny motyw w kształ­cie uło­żo­ne­go wach­la­rzo­wo li­ścia palmy;

Wiktionary

Pal­me­ta – de­ko­ra­cyj­ny motyw w kształ­cie sty­li­zo­wa­ne­go li­ścia palmy, uło­żo­ne­go sy­me­trycz­nie i wach­la­rzo­wo roz­po­star­te­go. Pal­me­ta może wy­stę­po­wać po­je­dyn­czo lub sze­re­go­wo jako or­na­ment cią­gły.

Motyw wy­stę­po­wał już w ar­chi­tek­tu­rze sta­ro­żyt­nej Gre­cji, po­cho­dzi ze sztu­ki Bli­skie­go Wscho­du.

Wikipedia


palmetka

nie­wiel­ki or­na­ment z roz­cho­dzą­cych się pro­mie­ni­ście płat­ków, przy­po­mi­na­ją­cy kie­lich kwia­tu


SJP.pl


palmetkowy

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pal­met­ki, ma­ją­cy formę pal­met­ki


SJP.pl


palmetowy

do­ty­czą­cy pal­me­ty, ma­ją­cy formę pal­me­ty (np. or­na­ment pal­me­to­wy)


SJP.pl


palmiarnia

osz­klo­ne, utrzy­mu­ją­ce wil­goć i od­po­wied­nią tem­pe­ra­tu­rę po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się palmy lub inne ro­śli­ny eg­zo­tycz­ne; pal­mie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. szklar­nia, w któ­rej upra­wia się tro­pi­kal­ne ro­śli­ny osią­ga­ją­ce duże roz­mia­ry, prze­de wszyst­kim palmy;

Wiktionary

Pal­miar­nia – ro­dzaj wy­so­kiej szklar­ni przy­sto­so­wa­nej do upra­wy i ek­spo­no­wa­nia w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go palm. W szer­szym zna­cze­niu okre­śla się tym mia­nem wszel­kie duże szklar­nie, w któ­rych upra­wia­ne są i ek­spo­no­wa­ne ro­śli­ny osią­ga­ją­ce duże roz­mia­ry i po­cho­dzą­ce z kra­jów tro­pi­kal­nych. Pal­miar­nie bu­do­wa­ne są w ogro­dach bo­ta­nicz­nych, w par­kach, daw­niej także w par­kach przy­pa­ła­co­wych, a mogą być także sa­mo­dziel­ny­mi jed­nost­ka­mi bu­do­wa­ny­mi i za­rzą­dza­ny­mi przez mia­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwie­dza­jąc pal­miar­nię wi­dzie­li­śmy też te duże ak­wa­ria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: palˈmʲjarʲɲa, AS: palmʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palmy nmos., palmowe nmos., palmowce nmos., palmiczka ż., palma ż., palemka ż.

 przym. palmowy

Wiktionary


palmiczka

nie­wiel­ka palma bez pnia, o cha­rak­te­ry­stycz­nych, wach­la­rzo­wa­tych li­ściach; kar­łat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ma­e­rops hu­mi­lis|L.|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­na ro­śli­na z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elip­so­i­dal­ne owoce pal­micz­ki są nie­ja­dal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palmowe nmos., palma ż., palemka ż., palmiarnia ż., palmowce lm nm., palmy lm nm.

 przym. palmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karłatka niska, karłatka, chamerops niski

Wiktionary


palmiera

osz­klo­ne, utrzy­mu­ją­ce wil­goć i od­po­wied­nią tem­pe­ra­tu­rę po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się palmy lub inne ro­śli­ny eg­zo­tycz­ne; pal­miar­nia


SJP.pl


palmira

1. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Syrii; Pal­my­ra;
2. mia­sto w Ko­lum­bii;
3. mia­sto w We­ne­zu­e­li;
4. mia­sto na Kubie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Die­cez­ja Pal­mi­ra – die­cez­ja ka­to­lic­ka w Ko­lum­bii
  • Pal­mi­ra – imię żeń­skie
  • Pal­mi­ra Odes­sa – ukra­iń­ski klub pił­kar­ski
  • Neuva Pal­mi­ra – mia­sto w Urug­wa­ju
  • Pal­mi­ra – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Syrii
  • Pal­mi­ra – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Pal­mi­ra – mia­sto w We­ne­zu­e­li
  • Pal­mi­ra – mia­sto na Kubie
  • Pal­mi­ra – gmina na Kubie
  • Pal­my­ra
  • Pal­mi­ry

Wikipedia


palmireński

przy­miot­nik od: Pal­mi­ra (mia­sto w Syrii; Pal­my­ra); pal­my­reń­ski, pal­myr­ski


SJP.pl


palmiro

1. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Syrii; Pal­my­ra;
2. mia­sto w Ko­lum­bii;
3. mia­sto w We­ne­zu­e­li;
4. mia­sto na Kubie


SJP.pl


palmirski

przy­miot­nik od: Pal­mi­ry


SJP.pl


palmiry

pod­war­szaw­ska wieś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, któ­rej oko­li­ce były miej­scem kaźni Po­la­ków pod­czas oku­pa­cji nie­miec­kiej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Pal­mi­ry (znie­sio­na osada leśna).

Pal­mi­ry – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów. Leży w Kot­li­nie War­szaw­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dniach 20 i 21 czerw­ca 1940 w Pal­mi­rach koło War­sza­wy Niem­cy roz­strze­la­li kil­ka­set osób. Byli wśród nich praw­ni­cy, pu­bli­cy­ści, prze­my­słow­cy, lu­dzie ze świa­ta sztu­ki, ofi­ce­ro­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. palmirski

Wiktionary


palmitowy

kwas pal­mi­to­wy: biała nie­przez­ro­czy­sta lub pół­przez­ro­czy­sta sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w ole­jach i tłu­szczach ro­ślin­nych oraz zwie­rzę­cych, uży­wa­na do pro­duk­cji mydła; kwas pal­mi­ty­no­wy, pal­mi­ty­na (czę­ściej)


SJP.pl


palmityna

biała nie­przez­ro­czy­sta lub pół­przez­ro­czy­sta sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w ole­jach i tłu­szczach ro­ślin­nych oraz zwie­rzę­cych, uży­wa­na do pro­duk­cji mydła; kwas pal­mi­to­wy (rza­dziej), kwas pal­mi­ty­no­wy


SJP.pl

Nie mylić z: al­ka­lo­i­dem pal­ma­ty­ną.

Pal­mi­ty­na, olej pal­mi­ty­no­wy, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy trój­gli­ce­ry­dów, trie­ster gli­ce­ro­lu i kwasu pal­mi­ty­no­we­go.

Wikipedia


palmitynowy

kwas pal­mi­ty­no­wy: biała nie­przez­ro­czy­sta lub pół­przez­ro­czy­sta sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w ole­jach i tłu­szczach ro­ślin­nych oraz zwie­rzę­cych, uży­wa­na do pro­duk­cji mydła; kwas pal­mi­to­wy (rza­dziej), pal­mi­ty­na


SJP.pl


palmofon

palm­top z funk­cją te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go


SJP.pl


palmojad

ga­tu­nek pad­li­no­żer­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych; ra­ka­ma


SJP.pl

Pal­mo­jad, ra­ka­ma ("Gy­po­hie­rax an­go­len­sis") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Gy­po­hie­rax. Wy­stę­pu­je na te­re­nie Afry­ki Sub­sa­ha­ryj­skiej.

Wikipedia


palmolive

[czy­taj: pal­mo­liw] marka wy­ro­bów kos­me­tycz­nych


SJP.pl

Pal­mo­li­ve – marka mydła oraz in­nych pro­duk­tów kos­me­tycz­nych i środ­ków czy­sto­ści na­le­żą­ca do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu Col­ga­te-Pal­mo­li­ve Com­pa­ny. Pro­duk­ty tej marki sprze­da­wa­ne są w 88 kra­jach świa­ta.

Marka stwo­rzo­na zo­sta­ła w czerw­cu 1899 roku przez B.

Wikipedia


palmowate

ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej; palmy, are­ko­wa­te


SJP.pl


palmowaty

o ce­chach pal­mo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


palmowce

1. rząd ro­ślin z klasy jed­no­li­ścien­nych;
2. ro­dzi­na pta­ków, do któ­rej na­le­ży kil­ka­na­ście ga­tun­ków z rzędu wró­blo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ca­les|Brom­he­ad|ref=tak., rząd ro­ślin za­li­cza­nych do jed­no­li­ścien­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­ście pal­mow­ców są dło­nia­sto lub pie­rza­sto zło­żo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palmowe nmos., palmiczka ż., palemka ż., palma ż., palmiarnia ż., palmy lm nm.

 przym. palmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arekowce

Wiktionary


palmowe

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ci­dae|Takht.|ref=tak., pod­kla­sa ro­ślin na­le­żą­cych do klasy jed­no­li­ścien­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwia­ty pal­mo­wych zaz­wy­czaj są wia­tro­pyl­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palma ż., palemka ż., palmiarnia ż., palmiczka ż., palmowce lm nm., palmy lm nm.

 przym. palmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arekowe

Wiktionary


palmowiec

1. ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka z rzędu wró­blo­wych;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl

Pal­mo­wiec ("Dulus do­mi­ni­cus") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka, bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny pal­mow­ców (Du­li­dae) w rzę­dzie wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Przez niek­tó­rych au­to­rów bywał włą­cza­ny do ro­dzi­ny je­mio­łu­szek (Bom­by­cil­li­dae). Wy­stę­pu­je en­de­micz­nie na wy­spie Haiti i po­bli­skich ma­łych wy­sep­kach. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia


palmowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pal­mow­ski – pol­ski dzia­łacz na War­mii, ga­wę­dziarz i pie­śniarz lu­do­wy, rol­nik
  • Ja­nusz Pal­mow­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Sawa Pal­mow­ski – pol­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Ta­de­usz Pal­mow­ski – pol­ski ge­o­graf
  • Wła­dy­sław Pal­mow­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, spo­łecz­nik, opie­kun po­trze­bu­ją­cych, ka­pe­lan „So­li­dar­no­ści”
  • Jó­ze­fa Pal­mow­ska
  • Kry­sty­na Pal­mow­ska

Wikipedia


palmowy

przy­miot­nik od: palma, przy­po­mi­na­ją­cy palmę, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla palmy lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z palmą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z palmy

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści palmy

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią palmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: palˈmɔvɨ, AS: palmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palmy nmos., palmowe nmos., palmiczka ż., palmowce nmos., palma ż., palemka ż., palmiarnia ż.

Wiktionary


palmożer

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bła­wat­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


palmtop

mi­ni­kom­pu­ter wiel­ko­ści dłoni z cie­kło­kry­sta­licz­nym ekra­nem do­ty­ko­wym; palm­bo­ok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kom­pu­ter kie­szon­ko­wy, który mie­ści się w dłoni;

Wiktionary

Palm­top (kom­pu­ter po­dręcz­ny, ang. "per­so­nal di­gi­tal as­si­stant", "PDA") – zmi­nia­tu­ry­zo­wa­ny kom­pu­ter mie­szczą­cy się w dłoni lub kie­sze­ni. Wy­po­sa­żo­ny w mi­nia­tu­ro­wą kla­wia­tu­rę fi­zycz­ną, albo wyś­wiet­la­ną na ekra­nie lub w opro­gra­mo­wa­nie do roz­poz­na­wa­nia pisma ręcz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ła­do­war­ka sa­mo­cho­do­wa jest ide­al­nym roz­wią­za­niem dla osób, które czę­sto po­dró­żu­ją ze swoim palm­to­pem. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalm̥tɔp, AS: palm̦top

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PDA

Wiktionary


palmy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ca­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin za­li­cza­na do jed­no­li­ścien­nych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: palma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spe­cy­ficz­ny pień palm na­zy­wa­ny jest kło­dzi­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palemka ż., palma ż., palmiarnia ż., palmiczka ż., palmowce lm nm., palmowe lm nm.

 przym. palmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arekowate

Wiktionary


palmyra

1. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Syrii; Pal­mi­ra;
2. atol na Pa­cy­fi­ku;
3. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i gmin w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Syrii, w pół­noc­nej czę­ści Pu­sty­ni Sy­ryj­skiej;

 (1.2) geogr. nie­wiel­ki atol w pół­noc­nej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, po­ło­żo­ny na po­łud­nie od Ha­wa­jów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hra­bi­na Pal­my­ra – ko­me­dia Cy­pria­na Ka­mi­la Nor­wi­da z 1862
  • Pal­my­ra – mia­sto w Syrii
  • Pal­my­ra – atol na Pa­cy­fi­ku
  • Pal­my­ra – dawna sto­li­ca ty­tu­lar­na Ko­ścio­ła mel­chic­kie­go
  • Pal­my­ra – dawna nazwa wsi Pal­mi­ry
  • Pal­my­ra – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­co­u­pin
  • Pal­my­ra – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Har­ri­son
  • Pal­my­ra – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie So­mer­set
  • Pal­my­ra – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ma­rion
  • Pal­my­ra – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Otoe
  • Pal­my­ra – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Bur­ling­ton
  • Pal­my­ra – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. palmyreńczyk mos., palmyrenka ż.

 przym. palmyreński

 (1.2)

 przym. palmyrański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Palmira

Wiktionary


palmyrański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pal­my­rą, do­ty­czą­cy Pal­my­ry (te­ry­to­rium Sta­nów Zjed­no­czo­nych)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palmyra ż.

Wiktionary


palmyreński

przy­miot­nik od: Pal­my­ra (mia­sto w Syrii; Pal­mi­ra); pal­mi­reń­ski, pal­myr­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pal­my­rą, do­ty­czą­cy Pal­my­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Palmyra ż.

Wiktionary


palmyrski

przy­miot­nik od: Pal­my­ra (mia­sto w Syrii; Pal­mi­ra); pal­my­reń­ski, pal­mi­reń­ski


SJP.pl


palnik

urzą­dze­nie lub część ja­kie­goś więk­sze­go urzą­dze­nia, słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia nie­wiel­kie­go pło­mie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce pło­mień, słu­żą­ce do spa­wa­nia me­ta­li

 (1.2) część ku­chen­ki ga­zo­wej, w któ­rej wyt­wa­rza się pło­mień, na któ­rej sta­wia się na­czy­nia do go­to­wa­nia

 (1.3) każda inna część urzą­dze­nia wyt­wa­rza­ją­ca pło­mień

 (1.4) pot. ele­ment grzew­czy ku­chen­ki elek­trycz­nej

 (1.5) przen. pot. głowa

Wiktionary

Pal­nik jest urzą­dze­niem tech­nicz­nym, przez­na­czo­nym do wyt­wa­rza­nia wy­so­kich tem­pe­ra­tur po­przez spa­la­nie gazu, względ­nie in­ne­go pa­li­wa.

Pa­li­wo jest mie­sza­ne przed lub wew­nątrz dyszy, która służy do od­po­wied­nie­go ukie­run­ko­wa­nia mie­szan­ki za­si­la­ją­cej. Spa­la­nie na­stę­pu­je w ota­cza­ją­cym po­wie­trzu (np. pal­nik Bun­se­na) lub czy­stym tle­nie (np. pal­nik ace­ty­le­no­wo-tle­no­wy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­pa­li­łam pal­nik i po­sta­wi­łam czaj­nik na małym ogniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalʲɲik, AS: palʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapalarka ż., palenie n., palarnia ż., palacz m., palaczka ż., rozpalanie n., palenia n., spalenie n., spalanie n., popalenie n., popalanie n., podpalanie n., podpalenie n., upalanie n., upalenie n.

 czas. odpalić, rozpalać, palić ndk., spalić dk., spalać ndk., popalić dk., popalać ndk., podpalić dk., podpalać ndk., upalać ndk., upalić dk.

 przym. palny, palnikowy

Wiktionary


palnikowy

→ pal­nik


SJP.pl

Patrz:

palnik

palnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pal­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palnąć

Wiktionary


palność

cecha ja­kiejś sub­stan­cji bę­dą­cej w sta­nie się za­pa­lić, pod­da­ją­cej się pro­ce­so­wi pa­le­nia lub spa­la­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest palne; cecha tych, któ­rzy są palni

Wiktionary

Pal­ność – zdol­ność ma­te­ria­łu do pod­trzy­my­wa­nia ognia.

War­tość pal­no­ści jest oz­na­cza­na jako współ­czyn­nik OI (ang. "Oxy­gen Index"), który wy­ra­ża pro­cen­to­wą za­war­tość tlenu w mie­szan­ce z azo­tem nie­zbęd­ną do pod­trzy­ma­nia pa­le­nia się ma­te­ria­łu, któ­re­go tem­pe­ra­tu­ra w chwi­li za­pło­nu wy­no­si­ła 20 °C.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. paliwo n., paliwko n., palenie n.

 czas. odpalić, palić ndk.

 przym. palny

 przysł. palnie

Wiktionary


palny

taki, który jest w sta­nie się za­pa­lić, pod­dać pro­ce­so­wi pa­le­nia lub spa­la­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do pa­le­nia lub spa­la­nia

 (1.2) taki, który jest w sta­nie się za­pa­lić

 (1.3) o broni: mio­ta­ją­cy po­ci­skiem na sku­tek spa­la­nia ła­dun­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsku­tek uży­cia ma­te­ria­łu pal­ne­go zni­szczo­no wiele sta­rych, drew­nia­nych dom­ków.

 (1.3) Oddał trzy strza­ły z broni pal­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalnɨ, AS: palny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palący m., paląca ż., paliwo n., palarnia ż., palacz m., palaczka ż., palnik m., palenisko n., niedopałek m., palenie n., zapalniczka ż., spaliny nmos., palarka ż., zapalenie n., palność ż.

 czas. palić ndk., rozpalać, dopalać ndk., dopalić dk., napalać się ndk., napalić się dk., napalić dk., odpalać ndk., odpalić dk., opalać ndk., opalić dk., przypalać ndk., przypalić dk., wypalać ndk., wypalić dk., zapalać ndk., zapalić dk.

 przym. palący, niepalny, zapalony

Wiktionary


palnąć

po­tocz­nie:
1. ude­rzyć, ugo­dzić, wal­nąć;
2. zro­bić, po­wie­dzieć coś lek­ko­myśl­ne­go, nie­roz­waż­ne­go, bez na­my­słu; chlap­nąć;
3. strze­lić z broni pal­nej


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) pot. ude­rzyć

 (1.2) pot. po­wie­dzieć coś bez sensu

 (1.3) pot. wy­strze­lić z broni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak ja cię palnę w mordę, to zo­ba­czysz!

 (1.2) Ale pal­ną­łem głu­po­tę!

 (1.3) Ale żeś pal­nął z tej ba­zo­o­ki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: palnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uderzyć, strzelić, walnąć, wulg. pieprznąć, wulg. jebnąć, wulg. pierdolnąć, wulg. piznąć, rypnąć

 (1.3) strzelić

Wiktionary


palolo

odrzu­co­na tylna część ciała wie­lo­szcze­ta, za­wie­ra­ją­ca jaja i plem­ni­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­ba­ki pa­lo­lo – ro­dzaj bez­krę­gow­ców po­ła­wia­nych w stre­fie sub­tro­pi­kal­nej
  • Pālolo – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w hrab­stwie Ho­no­lu­lu na Ha­wa­jach

Wikipedia


palometa

ga­tu­nek ja­dal­nej ryby z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nazwą pa­lo­me­ta okre­śla­ne są dwa różne ga­tun­ki ryb z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych:
    • sier­pik pa­lo­me­ta (Tra­chi­no­tus go­o­dei)
    • pa­ro­na (Pa­ro­na si­gna­ta)
  • Pa­lo­me­ta Jor­dan & Ever­mann, 1896 – sy­no­nim ro­dza­ju Pe­pri­lus

Wikipedia


palomino

o maści konia: jas­no­brą­zo­wy o żół­ta­wym od­cie­niu; iza­be­lo­wa­ty


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­lo­mi­no – jedna z ras koni
  • pa­lo­mi­no – jedna z maści konia
  • pa­lo­mi­no (pa­lo­mi­no fino) – od­mia­na wi­no­ro­śli wła­ści­wej, uży­wa­na do pro­duk­cji sher­ry

Wikipedia


palonek

1. gra­nu­lo­wa­na sub­stan­cja, która po po­łą­cze­niu z cyr­ko­nem two­rzy bar­dzo trwa­ły ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bu­dow­nict­wie;
2. spo­sób spe­cy­ficz­ne­go przy­pra­wia­nia na­le­wek spi­ry­tu­so­wych, po­le­ga­ją­cy na za­pa­le­niu trun­ku i póź­niej­szym jego zga­sze­niu cu­krem


SJP.pl


palonka

1. gra­nu­lo­wa­na sub­stan­cja, która po po­łą­cze­niu z cyr­ko­nem two­rzy bar­dzo trwa­ły ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bu­dow­nict­wie;
2. spo­sób spe­cy­ficz­ne­go przy­pra­wia­nia na­le­wek spi­ry­tu­so­wych, po­le­ga­ją­cy na za­pa­le­niu trun­ku i póź­niej­szym jego zga­sze­niu cu­krem


SJP.pl


paloność

cecha cze­goś, co jest pa­lo­ne (wy­pra­żo­ne w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze)


SJP.pl


palony

wy­pra­żo­ny w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl


palotyn

czło­nek za­ko­nu pal­lo­ty­nów, za­ko­nu mę­skie­go pro­wa­dzą­ce­go dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską; pal­lo­tyn


SJP.pl


palotyni

zakon męski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat; pal­lo­ty­ni


SJP.pl


palotynka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go, zaj­mu­ją­ce­go się dzia­łal­no­ścią mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, od­po­wied­ni­ka za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pal­lo­tyn­ka


SJP.pl


palotynki

zakon żeń­ski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat, od­po­wied­nik za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pal­lo­tyn­ki


SJP.pl


palotyński

od­no­szą­cy się do człon­ka za­ko­nu pa­lo­ty­nów lub pa­lo­ty­nek, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych za­ko­nów; pal­lo­tyń­ski


SJP.pl


palowanie

sy­stem, układ pali wbi­tych w grunt, któ­rych celem jest umac­nia­nie go i two­rze­nie ob­sza­ru pod bu­do­wę ja­kie­goś obiek­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­lo­wać.

Wiktionary

Pa­lo­wa­nie – jedna z grup robót fun­da­men­to­wych po­le­ga­ją­ca na osa­dza­niu w grun­cie przy uży­ciu od­po­wied­nich tech­no­lo­gii sta­łych pali.

W pro­ce­sie pa­lo­wa­nia można wy­róż­nić fazy:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. palikować, palować ndk.

 rzecz. pal mrz., palisada ż.

Wiktionary


palować

1. two­rzyć sy­stem drew­nia­nych pali na ja­kimś te­re­nie w celu przy­go­to­wa­nia tego te­re­nu pod bu­do­wę;
2. przyt­wier­dzać coś do pala ut­wier­dzo­ne­go w grun­cie


SJP.pl


palowe

dawna opła­ta ui­szcza­na za miej­sce przy brze­gu przez­na­czo­ne do cu­mo­wa­nia stat­ku


SJP.pl

Pa­lo­we ("funt­coll") – cło od to­wa­rów i stat­ków cu­mu­ją­cych w por­tach, po­bie­ra­ne przez wła­dze miast pru­skich (El­bląg, Gdańsk). Ścią­ga­no je na po­trze­by Hanzy od po­ło­wy XIV wieku, w XV wieku czę­ścio­wo na rzecz pań­stwa krzy­żac­kie­go, a po woj­nie trzy­dzie­sto­let­niej - skar­bów miej­skich. Od końca XVI wieku część pa­lo­we­go za­si­la­ła skarb Rze­czy­po­spo­li­tej.

Wikipedia


palowice

Pa­lo­wi­ce (niem. "Pal­lo­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Czer­wion­ka-Le­szczy­ny. Wieś leży hi­sto­rycz­nie na Gór­nym Ślą­sku.

W la­tach 1954-1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­lo­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


palowiec

PAL-owiec;
1. czło­nek lub żoł­nierz PAL-u (Pol­skiej Armii Lu­do­wej);
2. czło­nek PAL-u (Pol­skiej Aka­de­mii Li­te­ra­tu­ry)


SJP.pl


palownica

ma­szy­na bu­dow­la­na uży­wa­na do wier­ce­nia w grun­cie ot­wo­rów o znacz­nej śred­ni­cy i osa­dza­nia w nich pali


SJP.pl


palowniczy

wyt­wór­ca pali


SJP.pl


palowski

przy­miot­nik od: PAL (Pol­ska Armia Lu­do­wa); PAL-owski


SJP.pl


palowy

przy­miot­nik od: pal; taki, któ­re­go ele­men­ta­mi skła­do­wy­mi są pale, taki, który zbu­do­wa­ny jest z pali lub taki, który w jakiś inny spo­sób może wy­ko­rzy­sty­wać pale


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z palem, do­ty­czą­cy pala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pal m.

 czas. palikować

Wiktionary


palpacja

me­to­da dia­gno­sty­ki me­dycz­nej po­le­ga­ją­ca na ba­da­niu do­ty­kiem; ob­ma­cy­wa­nie


SJP.pl

Pal­pa­cja ( pal­pa­tio), ina­czej oma­cy­wa­nie – me­to­da dia­gno­sty­ki me­dycz­nej, która po­le­ga na takim ma­ca­niu pal­ca­mi (ba­da­nie do­ty­kiem), aby wy­czuć roz­miar, kształt, twar­dość lub po­ło­że­nie okre­ślo­nej struk­tu­ry ana­to­micz­nej. Pal­pa­cja jest uży­wa­na przez le­ka­rzy w ba­da­niu na­rzą­dów, głów­nie klat­ki pier­sio­wej i brzu­cha, a także do oceny tętna.

Wikipedia


palpacyjny

zwią­za­ny z pal­pa­cją


SJP.pl


palpitacja

zbyt silne i szyb­kie bicie serca spo­wo­do­wa­ne sta­na­mi ner­wi­co­wy­mi, za­bu­rze­nia­mi rytmu serca lub in­ny­mi wa­da­mi serca; ko­ła­ta­nie serca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zbyt szyb­kie bicie serca;

Wiktionary

Pal­pi­ta­cja, ko­ła­ta­nie serca – objaw pod­mio­to­wy po­le­ga­ją­cy na nie­przy­jem­nym od­czu­ciu sil­nej, przy­spie­szo­nej lub nie­pra­wi­dło­wej akcji serca. Cho­ciaż jest ob­ja­wem cho­ro­bo­wym, może wy­stę­po­wać także u osób zdro­wych. Jest jed­nym z naj­częst­szych po­wo­dów zgła­sza­nia się pa­cjen­tów do kar­dio­lo­ga. Ko­ła­ta­nie serca rzad­ko jest ob­ja­wem groź­nej cho­ro­by.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. palpitować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołatanie serca

Wiktionary


palteczko

nie­wiel­kie palto przez­na­czo­ne zaz­wy­czaj dla dzie­ci; pa­let­ko, palt­ko, pła­szczyk


SJP.pl


paltko

nie­wiel­kie palto przez­na­czo­ne zaz­wy­czaj dla dzie­ci; pa­let­ko, pal­tecz­ko, pła­szczyk


SJP.pl


palto

cie­płe, wierzch­nie ubra­nie, zwy­kle uży­wa­ne jako płaszcz zi­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cie­płe okry­cie wierzch­nie do no­sze­nia głów­nie zimą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tak pręd­ko po kolei odry­wa­li się od stołu, rzu­ca­li nie do­koń­czo­ny obiad, ki­wa­li gło­wa­mi nie mając czasu na inne po­że­gna­nia i wy­bie­ga­li ubie­ra­jąc się już w palta na scho­dach, i le­cie­li do fa­bryk, po­ry­wa­ni tymi świ­sta­mi, co jak ka­no­na­da roz­le­ga­ły się nad mia­stem i zwo­ły­wa­ły do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaltɔ, AS: palto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. paltko n., palteczko n.

Wiktionary


paltocik

zdrob­nie­nie od: pal­tot; stare, liche palto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pal­tot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paltot m., paletot mrz.

Wiktionary


paltocina

stare, liche palto; pal­to­cik


SJP.pl


paltot

dawne okre­śle­nie na palto, cie­płe, wierzch­nie ubra­nie, zwy­kle uży­wa­ne jako płaszcz zi­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. palto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julia posz­ła ot­wo­rzyć drzwi i po chwi­li wpro­wa­dzi­ła do po­ko­ju gru­be­go pana w pal­to­cie, ści­ska­ją­ce­go obu­rącz wyp­cha­ną tecz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaltɔt, AS: paltot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paletot mrz., paltocik

Wiktionary


paltowy

→ palto


SJP.pl

Patrz:

palto

paltrak

typ wia­tra­ka, w któ­rym za­sad­ni­czą czę­ścią są obra­ca­ne wia­trem śmigi (skrzy­dła na­pę­do­we) po­ru­sza­ją­ce urzą­dze­nia do mie­le­nia ziar­na


SJP.pl

Pal­trak – typ wia­tra­ka, w któ­rym za­sad­ni­czą czę­ścią są obra­ca­ne wia­trem (skrzy­dła na­pę­do­we) po­ru­sza­ją­ce urzą­dze­nia do mie­le­nia ziar­na. Pal­trak (po­dob­nie jak koź­lak) obra­ca­ny jest w ca­ło­ści wraz z ma­szy­na­mi na kie­ru­nek wia­tru, są jed­nak so­lid­niej osa­dzo­ne na torze jezd­nym i rol­kach umie­szczo­nych w pier­ście­niu.

Wikipedia


paltynosa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa

Wiktionary

Pal­ty­no­sa ( Păltinoasa) – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Pal­ty­no­sa. W 2011 roku li­czy­ła 2509 miesz­kań­ców.

Wikipedia


paluch

1. duży palec u nogi;
2. zgru­bie­nie od: palec;
3. po­tocz­nie: pen­dri­ve; pen­drak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. duży palec u nogi;

 (1.2) zgrub. od: palec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­luch – pier­wszy palec stopy
  • Pa­luch – pol­ski raper, były czło­nek ze­spo­łu Aifam
  • Pa­luch – osied­le w gra­ni­cach dziel­ni­cy Wło­chy w War­sza­wie
  • Pa­luch ko­śla­wy – scho­rze­nie
  • Pa­luch – me­ta­lo­wa obrącz­ka obej­mu­ją­ca kciuk, za­po­ży­czo­na z sza­bel za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich, ułat­wia­ją­ca ope­ro­wa­nie sza­blą i za­bez­pie­cza­ją­ca wew­nętrz­ną stro­nę dłoni przed ze­śliz­gu­ją­cym się ostrzem prze­ciw...
  • Ka­zi­mierz Pa­luch – po­dróż­nik, har­cerz, ma­sa­ży­sta, spe­cja­li­sta w le­cze­niu cho­rób krę­go­słu­pa
  • Pa­lu­chów – część wsi Dęba
  • Pa­lu­chy (ang. Fin­gal’s Fin­gers) – kon­ku­ren­cja za­wo­dów si­ła­czy
  • Pa­lu­chy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim, w gmi­nie Sie­nia­wa
  • „Na Pa­lu­chu” – Schro­ni­sko dla Be­zdom­nych Zwie­rząt w War­sza­wie
  • Tom­cio Pa­luch – fik­cyj­na po­stać z an­giel­skie­go fol­klo­ru

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pań­stwo i Ko­ściół od stu­le­ci wkła­da­ją w życie dwoj­ga ludzi swoje brud­ne pa­lu­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpalux, AS: paluχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palec m.

:: zdrobn. paluszek m.

Wiktionary


paluchowski

naz­wi­sko


SJP.pl


paludament

1. ro­dzaj udra­po­wa­nych fi­ra­nek nad sceną
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: płaszcz woj­sko­wy no­szo­ny przez ce­sa­rza i na­czel­ne­go wodza; pa­lu­da­men­tum


SJP.pl


paludamentum

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: płaszcz woj­sko­wy no­szo­ny przez ce­sa­rza i na­czel­ne­go wodza; pa­lu­da­ment


SJP.pl

Pa­lu­da­men­tum (łac.) – rzym­ski woj­sko­wy płaszcz weł­nia­ny się­ga­ją­cy do kolan lub po­ni­żej łydek, spi­na­ny na pra­wym ra­mie­niu.

Wład­cy (ce­sa­rze) no­si­li pa­lu­da­men­tum w ko­lo­rze pur­pu­ry, na­czel­nym wo­dzom przy­słu­gi­wał on w ko­lo­rze szkar­łat­nym, na­to­miast ofi­ce­rom – w ko­lo­rze bia­łym.

Wikipedia


paludarium

ak­wa­ter­ra­rium bądź ter­ra­rium do ho­dow­li zwie­rząt ba­gien­nych lub po­cho­dzą­cych z de­szczo­we­go lasu tro­pi­kal­ne­go, ta­kich jak płazy i żół­wie błot­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zam­knię­ty zbior­nik (ro­dzaj wi­wa­rium), który łączy w sobie sztucz­ne śro­do­wi­sko wodne oraz lą­do­we;

Wiktionary

Pa­lu­da­rium – ro­dzaj ak­wa­ter­ra­rium bądź ter­ra­rium o wy­so­kiej wil­got­no­ści po­wie­trza, przez­na­czo­ne­go do ho­dow­li ro­ślin i zwie­rząt ba­gien­nych lub po­cho­dzą­cych z de­szczo­we­go lasu tro­pi­kal­ne­go – głów­nie pła­zów lub żółwi błot­nych. Nazwa "pa­lu­da­rium" po­cho­dzi od ła­ciń­skich słów "palus" (bagno, mo­cza­ry) i "arium" (zam­knię­ty po­jem­nik).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) akwaterrarium

Wiktionary


paludolog

hy­dro­log ba­da­ją­cy bagna


SJP.pl


paludologia

nauka o ewo­lu­cji i two­rze­niu się ba­gien; ba­gnoz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o ba­gnach;

Wiktionary

Pa­lu­do­lo­gia (łac. "palus", "pa­lu­dis" „bagno” i gr. "logos" „nauka”), hy­dro­lo­gia ba­gien – nauka wcho­dzą­ca w skład hy­dro­lo­gii. In­te­re­su­je się ba­gnem, jego związ­ka­mi z ota­cza­ją­cym go śro­do­wi­skiem, bada pro­ce­sy wy­mia­ny wody po­mię­dzy nimi. Zaj­mu­je się bi­lan­sem wod­nym bagna, kształ­to­wa­niem się od­pły­wu z tegoż bagna, jego ustro­jem ciepl­nym, pa­ro­wa­niem zeń, okre­śla re­gu­ły rzą­dzą­ce two­rze­niem się ba­gien­nej sieci hy­dro­gra­ficz­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpaludɔˈlɔɟja, AS: paludoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paludolog m.

 przym. paludologiczny

Wiktionary


paludologiczny

do­ty­czą­cy pa­lu­do­lo­gii


SJP.pl


paludonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na bagna, mo­kra­dła lub in­ne­go te­re­nu pod­mo­kłe­go

Wiktionary


palus

naz­wi­sko


SJP.pl


palusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


paluszak

naz­wi­sko


SJP.pl


paluszek

1. zdrob­nie­nie od: palec; nie­wiel­ki, zaz­wy­czaj najm­niej­szy palec u rąk i u nóg lub ogól­nie o ja­kim­kol­wiek palcu, który jest mały;
2. ro­dzaj ciast­ka w kształ­cie chu­dej, dłu­giej pa­łecz­ki;
3. po­tocz­nie o stan­dar­do­wej ba­te­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: palec

 (1.2) pot. elektr. mała cy­lin­drycz­na ba­te­ria typu AA lub AAA

 (1.3) kulin. prze­ką­ska z cien­kie­go wy­pie­ku, zwy­kle z solą;

 (1.4) kulin. pa­nie­ro­wa­ne rybne fi­le­ty w ma­łych, po­dłuż­nych por­cjach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­lu­szek – część wsi Ga­dow­skie Ho­len­dry
  • Pa­lu­szek – po­stać z fol­klo­ru eu­ro­pej­skie­go, zwana też jako Tom­cio Pa­luch
  • Pa­lu­szek – tytuł baśni Char­les’a Per­ra­ul­ta
  • Pa­lu­szek – tytuł baśni braci Grimm
  • pa­lu­szek – po­tocz­ne okre­śle­nie ba­te­rii AA
  • słony pa­lu­szek – ro­dzaj wy­ro­bu pie­kar­ni­cze­go w kształ­cie pa­łecz­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­star­czy mu podać mały pa­lu­szek, a zła­pie za całą rękę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palec m., paluch m., paliczek m., palusznik m., palcówka ż.

 przym. palcowy, paluszkowy, palczasty

 przysł. palczasto

Wiktionary


paluszki

1. zdrob­nie­nie od: palec; nie­wiel­ki, zaz­wy­czaj najm­niej­szy palec u rąk i u nóg lub ogól­nie o ja­kim­kol­wiek palcu, który jest mały;
2. ro­dzaj ciast­ka w kształ­cie chu­dej, dłu­giej pa­łecz­ki;
3. po­tocz­nie o stan­dar­do­wej ba­te­rii


SJP.pl

Zo­bacz też: pa­lusz­ki – ro­dzaj prze­ką­ski.

Pa­lusz­ki (nazwa hi­sto­rycz­na: Do Pa­lusz­ka) – przy­sió­łek wsi Ka­si­na Wiel­ka w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


paluszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­li­cjan Pa­lusz­kie­wicz – ka­to­lic­ki za­kon­nik, pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Hanna Pa­lusz­kie­wicz – pol­ska praw­nik, kar­ni­sta, radca praw­ny,
  • Ja­nusz Pa­lusz­kie­wicz – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Ma­rian Pa­lusz­kie­wicz – pol­ski pe­da­gog, po­lo­ni­sta

Wikipedia


paluszkowy

→ pa­lu­szek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­lusz­kiem, do­ty­czą­cy pa­lusz­ka

Wiktionary

Patrz:

paluszek

Powiązane:

 rzecz. paluszek m.

Wiktionary


palusznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


SJP.pl

Pa­lusz­nik ("Di­gi­ta­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 263–270 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, ale też w obu stre­fach umiar­ko­wa­nych. Na pół­no­cy Eu­ro­py i Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz w Chile, Nowej Ze­lan­dii i wielu wy­spach oce­a­nicz­nych przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju rosną jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne.

Wikipedia


paluszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


palynologia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zia­ren pyłku i za­rod­ni­ków ro­ślin; pa­li­no­lo­gia


SJP.pl


paląca

1. nie­cier­pli­wa, pilna np. spra­wa
2. ko­bie­ta cier­pią­ca na ni­ko­ty­nizm
3. np. przy­pra­wa wy­wo­łu­ją­ca ostrość w ustach


SJP.pl


palący

osoba na­ło­go­wo pa­lą­ca tytoń; pa­lacz


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od cza­sow­ni­ka palić

przy­miot­nik

 (2.1) książk. przen. pilny, na­glą­cy, nie­cier­pią­cy zwło­ki

 (2.2) książk. przen. doj­mu­ją­cy, dot­kli­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) osoba pa­lą­ca pa­pie­ro­sy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Rząd zde­cy­do­wał się roz­wią­zać pa­lą­cą kwe­stię bez­ro­bo­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈlɔ̃nt͡sɨ, AS: palõncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palenie n., paląca ż.

 czas. palić ndk.

 przym. palny

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) palacz; reg. śl. kurzok

Wiktionary


pam

1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał;
2. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy nu­ce­nie; mmm


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plug­ga­ble Aut­hen­ti­ca­tion Mo­du­les w in­for­ma­ty­ce – me­cha­nizm uwie­rzy­tel­nia­nia
  • Po­lia­kry­la­mid – two­rzy­wo sztucz­ne
  • Po­lish Ar­cha­e­o­lo­gy in the Me­di­ter­ra­ne­an – pe­rio­dyk
  • Po­mor­ski Uni­wer­sy­tet Me­dycz­ny w Szcze­ci­nie (dzia­ła­ją­cy pod nazwą Po­mor­ska Aka­de­mia Me­dycz­na w la­tach 1948-2010)
  • Mo­du­la­cja am­pli­tu­dy im­pul­sów (ang. Pulse-Am­pli­tu­de Mo­du­la­tion) w te­le­ko­mu­ni­ka­cji – tech­ni­ka ko­do­wa­nia sy­gna­łów
  • Pa­y­lo­ad As­sist Mo­du­le – człon ra­kie­to­wy za­si­la­ny pa­li­wem sta­łym, uży­wa­ny w ra­kie­tach Delta i na pro­mach kos­micz­nych

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

 (1.1) paam, pamm

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== pam (język wa­lij­ski.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|pam.

zna­cze­nia.

przy­słó­wek

 (1.1) dla­cze­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== pam (język walijski.) ==

wymowa.

 IPA|pam.

znaczenia.

przysłówek

 (1.1) dlaczego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paam, pamm

Wiktionary


pambuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. żart. rel. Pan Bóg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To uczu­cie kiedy do­strze­gasz, że ska­zy­wa­nie ludzi na śmierć w imię pam­bu­ka, do­no­sze­nie i nie­na­wiść są czę­ścią re­li­gii.

 (1.1) Tak dziś wiało od rana, że pa­choł­ki za­miast - jak pam­buk przy­ka­zał - grzecz­nie stać, tur­la­ły się ra­do­śnie wzdłuż chod­ni­ków, wzbu­dza­jąc nie­po­kój sto­ją­cych w po­bli­skich kor­kach kie­row­ców.

 (1.1) Wszyst­kich pam­bu­ków wy­my­śli­li lu­dzie.

Wiktionary


pamela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Pa­me­la – imię żeń­skie po­cho­dze­nia li­te­rac­kie­go, wy­my­ślo­ne przez XVI-wiecz­ne­go poetę Phi­li­pa Sid­ne­ya na uży­tek po­e­ma­tu "Ar­ka­dia" w 1590 roku. W 1740 roku Sa­mu­el Ri­chard­son uczy­nił osobę o tym imie­niu ty­tu­ło­wą bo­ha­ter­ką po­wie­ści "Pa­me­la, czyli Cnota na­gro­dzo­na". Po­wieść tę spa­ro­dio­wał szyb­ko Henry Fiel­ding, pi­sząc swój de­biut li­te­rac­ki "An Apo­lo­gy for the Life of Mrs. Sha­me­la An­drews", przy­czy­nia­jąc się do upo­wszech­nie­nia imie­nia Pa­me­la.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pãˈmɛla, AS: pãmela

Wiktionary


pamelka

ro­dzaj bojki ra­tow­ni­czej


SJP.pl


pamfil

a) daw­niej: walet trefl
b) ro­dzaj gry w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. karc. ro­dzaj karty do gry; walet tre­flo­wy;

 (1.2) daw. karc. dama atu­to­wa w grze w ma­ria­sza

 (1.3) daw. karc. ro­dzaj gry w karty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pam­fil (imię)
  • pam­fil (karta)
  • pam­fil (gra kar­cia­na)
  • Pam­fil z Ce­za­rei
  • Pam­fi­los z Am­fi­po­lis

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãw̃fʲil, AS: pãũ̯fʹil

Wiktionary


pamfila

a) daw­niej: walet trefl
b) ro­dzaj gry w karty


SJP.pl


pamfilia

sta­ro­żyt­na kra­i­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na w Azji Mniej­szej i póź­niej­sza pro­win­cja rzym­ska;

Wiktionary

Pam­fi­lia, Pam­fy­lia, Pamp­hy­lia (gr. Παμφυλία Pamphylía), daw­niej Mop­so­pia – w sta­ro­żyt­no­ści kra­i­na w po­łud­nio­wej Azji Mniej­szej, po­mię­dzy Licją i Cy­li­cją, od pół­no­cy gra­ni­czą­ca z Pi­zy­dią. W kie­run­ku po­łud­ni­ko­wym roz­cią­ga­ją­ca się od Morza Śró­dziem­ne­go do gór Ta­u­rus (obec­nie ob­szar tu­rec­kiej pro­win­cji An­ta­lya).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­blia mówi nam, że apo­sto­ło­wie mó­wi­li w ję­zy­kach Par­tów, Medów, Ela­mi­tów, Ka­pa­do­cjan, miesz­kań­ców Pontu, Me­zo­po­ta­mii, Judei, Azji, Rzymu, Krety, Egip­tu, Pam­fi­lii, Fry­gii i Libii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pamfilijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Pamfylia, Mopsopia

Wiktionary


pamfilijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pam­fi­lią, do­ty­czą­cy Pam­fi­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pamfilia ż.

Wiktionary


pamfleciarz

1. osoba ama­tor­sko pi­szą­ca pam­fle­ty, ut­wo­ry pu­bli­cy­stycz­ne lub li­te­rac­kie ośmie­sza­ją­ce i kry­ty­ku­ją­ce okre­ślo­ne osoby, grupy spo­łecz­ne lub in­sty­tu­cje po­li­tycz­ne;
2. osoba lu­bią­ca czy­tać pam­fle­ty


SJP.pl


pamflecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pam­flet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pam­flet, lecz tylko marny pam­fle­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamflet m.

Wiktionary


pamflecista

autor pi­szą­cy pam­fle­ty


SJP.pl


pamflecistka

→ pam­fle­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

pamflecista

pamflet

utwór pu­bli­cy­stycz­ny lub li­te­rac­ki ośmie­sza­ją­cy i kry­ty­ku­ją­cy okre­ślo­ne osoby, grupy spo­łecz­ne, in­sty­tu­cje po­li­tycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. sa­ty­rycz­ny utwór pu­bli­cy­stycz­ny lub li­te­rac­ki ma­ją­cy na celu zde­ma­sko­wa­nie, ośmie­sze­nie i po­ni­że­nie osoby, grupy, śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go lub in­sty­tu­cji

Wiktionary

Pam­flet – utwór pu­bli­cy­stycz­ny lub li­te­rac­ki, nie­rzad­ko ano­ni­mo­wy, zmie­rza­ją­cy do zde­ma­sko­wa­nia, ośmie­sze­nia i po­ni­że­nia osoby, śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go, in­sty­tu­cji. Po­słu­gu­je się ek­spre­syw­ną re­to­ry­ką, prze­ja­skra­wie­nia­mi w sfor­mu­ło­wa­niach, ele­men­ta­mi sa­ty­rycz­ny­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãw̃flɛt, AS: pãũ̯flet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamflecista m., pamflecistka ż., pamflecik mrz.

 przym. pamfletowy

Wiktionary


pamfletowy

→ pam­flet


SJP.pl

Patrz:

pamflet

pamir

łań­cuch gór­ski w Azji Cen­tral­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. roz­le­gły re­gion gór­ski w Azji Środ­ko­wej sta­no­wią­cy węzeł oro­gra­ficz­ny, od któ­re­go roz­cho­dzą się pasma Hin­du­kusz, Ka­ra­ko­rum, Kun­lun i inne;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka we wschod­nim Ta­dży­ki­sta­nie i w pół­noc­no-za­chod­nim Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Pamir (tadż.: Помир, "Pomir"; pers.: کوه های پامیر, "Kōh-e Pāmīr"; chiń. upr. 帕米尔高原; chiń. trad. 帕米爾高原; pi­ny­in "Pàmǐ’ěr Gāoyuán"; ujg.: پامىر ئېگىزلىكى, "Pamir ëgizliki") – łań­cuch gór­ski w Azji Cen­tral­nej; węzeł oro­gra­ficz­ny, z któ­re­go roz­cho­dzą się góry Hin­du­kusz, Ka­ra­ko­rum (a dalej Hi­ma­la­je), Kun­lun i góry sy­ste­mu ałaj­skie­go, łą­czą­ce­go się z Tien­sza­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyż­sze re­jo­ny Pa­mi­ru po­kry­te są śnie­giem przez cały rok.

 (1.2) Z je­zio­ra wy­pły­wa rzeka Pamir, która dalej sta­no­wi gra­ni­cę af­gań­sko-ta­dżyc­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãmʲir, AS: pãmʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pamiry nmos., Pamirczyk mos., Pamirka ż., pamirski mrz.

 przym. pamirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Pamiry

Wiktionary


pamirski

przy­miot­nik od: Pamir (góry w Azji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­mi­rem, do­ty­czą­cy Pa­mi­ru

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pa­mir­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pamir mrz., Pamiry nmos.

Wiktionary


pamiry

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. geogr. łań­cuch gór­ski w Azji Cen­tral­nej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pamir mrz., Pamirczyk mos., Pamirka ż., pamirski mrz.

 przym. pamirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pamir

Wiktionary


pamiyntać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. pa­mię­tać

Wiktionary


pamiąteczka

zdrob­nie­nie od: pa­miąt­ka


SJP.pl


pamiątka

1. przed­miot ma­ją­cy przy­po­mi­nać jakąś osobę, miej­sce lub zda­rze­nie;
2. za­pa­mię­ta­ny obraz przesz­ło­ści, pa­mięć o kimś lub o czymś, wspom­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drob­ny przed­miot lub znak przy­po­mi­na­ją­cy ja­kieś zda­rze­nie, miej­sce albo osobę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­miąt­ka – część wsi Ko­pa­na w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn
  • Pa­miąt­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Pa­miąt­ka – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Nowy Po­host.
  • Anam­ne­za-Pa­miąt­ka – ter­min w li­tur­gii chrze­ści­jań­skiej.
  • Pa­miąt­ka śmier­ci Je­zu­sa Chry­stu­sa w ruchu Ba­da­czy Pisma Świę­te­go (m.in. Świad­ków Je­ho­wy).
  • Pa­miąt­ka Wyz­na­nia Augs­bur­skie­go w tra­dy­cji lu­te­rań­skiej.
  • Pa­miąt­ka – dzie­ło Bla­i­se'a Pa­sca­la
  • Pa­miąt­ka – wzo­rzec pro­jek­to­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z każ­dych za­gra­nicz­nych wa­ka­cji przy­wo­zi­my mnó­stwo pa­mią­tek.

 (1.1) Spójrz, ta bliz­na to pa­miąt­ka po ope­ra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈmʲjɔ̃ntka, AS: pãmʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiątkarstwo n., pamięć ż., pamiętnik m., pamiętnikarstwo n., pamiętnikarz m., Pamiątka ż., pamiętanie n., zapamiętanie n., pamięciówka ż., pamiętliwość ż., upamiętnianie n., upamiętnienie n.

 czas. pamiętać ndk., zapamiętać dk., upamiętniać ndk., upamiętnić dk.

 przym. pamięciowy, pamiątkowy, pamiętliwy, pamiętny

 przysł. pamiątkowo, pamięciowo, pamiętliwie

Wiktionary


pamiątkarski

przy­miot­nik od: pa­miąt­kar­stwo; zwią­za­ny z pa­miąt­kar­stwem, do­ty­czą­cy, po­dob­ny do pa­miąt­kar­stwa


SJP.pl


pamiątkarstwo

pro­duk­cja przed­mio­tów sprze­da­wa­nych potem jako pa­miąt­ki


SJP.pl


pamiątkarz

wyt­wór­ca lub sprze­daw­ca pa­mią­tek


SJP.pl


pamiątkowo

Pa­miąt­ko­wo (niem. "Pamen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły.

Wikipedia


pamiątkowy

1. przy­miot­nik od: pa­miąt­ka; po­dob­ny lub taki, jak pa­miąt­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­miąt­ki;
2. przy­po­mi­na­ją­cy coś, co się już wy­da­rzy­ło, ma­ją­cy przy­wo­łać myśli o kimś lub o czymś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest pa­miąt­ką, po­zo­sta­ło­ścią po czymś lub po kimś

 (1.2) taki, który zo­stał wy­ko­na­ny, aby upa­mięt­niać coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczest­ni­cy biegu nar­ciar­skie­go otrzy­ma­li pa­miąt­ko­we dy­plo­my.

 (1.2) O daw­nym gma­chu mu­ze­um in­for­mu­je ta­bli­ca pa­miąt­ko­wa przy obe­li­sku.

 (1.2) (…) na miej­scu eg­ze­ku­cji spo­łe­czeń­stwo mia­sta wznio­sło sym­bo­licz­ną mo­gi­łę opa­trzo­ną krzy­żem i pa­miąt­ko­wą ta­bli­cą.

 (1.2) Wielu z gó­ra­li po­sta­no­wi­ło upa­mięt­nić spot­ka­nie z nie­po­spo­li­tym go­ściem pa­miąt­ko­wą fotką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãmʲjɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: pãmʹi ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiątka ż., pamięć ż., pamiątkarstwo n., pamiętnik mrz.

Wiktionary


pamięciologia

stu­dia ba­da­ją­ce rolę pa­mię­ci w kul­tu­rze i spo­łe­czeń­stwie; me­mo­ry stu­dies


SJP.pl


pamięciowość

umie­jęt­ność szyb­kie­go za­pa­mię­ty­wa­nia, ko­ja­rze­nia pew­nych fak­tów, łat­wość w przy­wo­ły­wa­niu w pa­mię­ci tego, co już było; pa­mięt­li­wość


SJP.pl


pamięciowy

przy­miot­nik od: pa­mięć; do­sko­na­lą­cy pa­mięć, łatwo za­pa­mię­ty­wa­ny lub w jakiś inny spo­sób po­wią­za­ny z pa­mię­cią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­mię­cią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔvɨ, AS: pãmʹi ̯ė̃ńćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamięć ż., pamiętnik m., pamiętniczek m., pamiątka ż., pamięciówka ż.

 czas. pamiętać

 przym. pamiętliwy

 przysł. pamięciowo

Wiktionary


pamięciożerny

o opro­gra­mo­wa­niu, pro­gra­mach kom­pu­te­ro­wych: wy­ko­rzy­stu­ją­cy znacz­ne za­so­by pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl


pamięciówa

zgru­bie­nie od: pa­mię­ciów­ka


SJP.pl


pamięciówka

po­tocz­nie: tekst, który na­le­ży opa­no­wać pa­mię­cio­wo, wykuć, za­wie­ra­ją­cy np. licz­ne de­fi­ni­cje, nazwy włas­ne, daty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wie­dza do opa­no­wa­nia na pa­mięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiątka ż., pamięć ż., pamiętanie n., zapamiętanie n., spamiętanie n.

 czas. pamiętać ndk., zapamiętać dk., spamiętać dk.

 przym. pamiętny, pamięciowy

 przysł. pamięciowo, pamiętnie

Wiktionary


pamiętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­mię­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãmʲjɛ̃nˈtãɲɛ, AS: pãmʹi ̯ẽntãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pamiętać

 rzecz. pamiątka ż., pamięciówka ż.

Wiktionary


pamiętać

1. mieć zdol­ność do przys­wa­ja­nia, prze­cho­wy­wa­nia w mózgu i odt­wa­rza­nia w ja­kichś oko­licz­no­ściach tego, co już było;
2. wy­ka­zy­wać się tro­ską o coś lub o kogoś, my­śleć o czymś, o kimś;
3. mieć żal do kogoś, żywić urazę do kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­cho­wy­wać in­for­ma­cje w pa­mię­ci i po­tra­fić je odt­wa­rzać

 (1.2) (o przed­mio­tach) po­cho­dzić z daw­nych cza­sów

 (1.3) dbać, tro­szczyć się o kogoś lub o coś

 (1.4) mieć żal, od­czu­wać urazę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja te­ra­pe­ut­ka mó­wi­ła, że to wy­par­cie – psy­cho­lo­gicz­ny sza­cher-ma­cher mózgu, który sobie nie życzy pa­mię­tać o rze­czach nie­mi­łych.

 (1.2) Mo­ne­ta od­na­le­zio­na przez ar­che­o­lo­gów pa­mię­ta czasy Bo­le­sła­wa Chro­bre­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈmʲjɛ̃ntat͡ɕ, AS: pãmʹi ̯ẽntać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamięć ż., pamiątka ż., pamiętnik m., pamiętniczek m., pamiętanie n., pamięciówka ż.

 przym. pamięciowy, pamiętny, pamiętliwy

 czas. zapamiętać dk., zapamiętywać ndk., popamiętać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) myśleć

Wiktionary


pamiętliwość

umie­jęt­ność szyb­kie­go za­pa­mię­ty­wa­nia, ko­ja­rze­nia pew­nych fak­tów, łat­wość w przy­wo­ły­wa­niu w pa­mię­ci tego, co już było; pa­mię­cio­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­mięt­li­we; cecha tych, któ­rzy są pa­mięt­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pamiętliwy

 przysł. pamiętliwie

 rzecz. pamiątka ż., pamiętniczek mrz., pamięć ż.

Wiktionary


pamiętliwszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­mięt­li­wy; bar­dziej pa­mięt­li­wy


SJP.pl


pamiętliwy

1. pa­mię­ta­ją­cy długo doz­na­ne krzyw­dy, przy­kro­ści itp.;
2. daw­niej:
a) dba­ją­cy o kogoś, o coś; tros­kli­wy, dbały, pie­czo­ło­wi­ty;
b) ma­ją­cy dobrą pa­mięć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pa­mię­ta­ją­cy długo urazy, doz­na­ne krzyw­dy, przy­kro­ści itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Ale do­da­je też, że pre­zy­dent jest po­li­ty­kiem pa­mięt­li­wym, po­tra­fi cze­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiętliwość ż., pamiątka ż., pamięć ż.

 przym. pamięciowy

 czas. pamiętać

Wiktionary


pamiętniczek

zdrob­nie­nie od: pa­mięt­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­mięt­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãmʲjɛ̃ntʲˈɲit͡ʃɛk, AS: pãmʹi ̯ẽntʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiętnik m., pamięć ż., pamiętliwość ż.

 czas. pamiętać

 przym. pamiętnikowy, pamięciowy

Wiktionary


pamiętniczkowy

przy­miot­nik od: pa­mięt­ni­czek; ma­ją­cy po­stać nie­wiel­kie­go pa­mięt­ni­ka, po­wią­za­ny z pa­mięt­nicz­kiem


SJP.pl


pamiętnie

przy­słó­wek

 (1.1) od pa­mięt­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamięć ż., pamięciówka ż., pamiętność ż.

Wiktionary


pamiętniej

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­mięt­nie


SJP.pl


pamiętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­mięt­ny


SJP.pl


pamiętnik

1. mały album, ze­szyt do wpi­sy­wa­nia komuś na pa­miąt­kę ry­mo­wa­nek, wier­szy;
2. no­tat­ki re­gu­lar­nie pro­wa­dzo­ne przez kogoś, za­wie­ra­ją­ce in­for­ma­cje o bie­żą­cych wy­da­rze­niach;
3. utwór li­te­rac­ki, w któ­rym autor przed­sta­wia wy­da­rze­nia, w któ­rych sam brał udział, zaz­wy­czaj in­ter­pre­tu­jąc je i opi­su­jąc to­wa­rzy­szą­ce im uczu­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wspom­nie­nia spi­sy­wa­ne przez kogoś, zwy­kle na włas­ne po­trze­by

 (1.2) eduk. al­bu­mik do umie­szcza­nia wier­szy, afo­ryz­mów, pa­miąt­ko­wych wpi­sów itp., zwy­kle uży­wa­ny przez dzie­ci w wieku szkol­nym

 (1.3) liter. utwór li­te­rac­ki opi­su­ją­cy wy­da­rze­nia z życia bo­ha­te­ra, opie­ra­ją­cy się na jego wspom­nie­niach i prze­ży­ciach

Wiktionary

Pa­mięt­nik – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej, re­la­cja pro­za­tor­ska o zda­rze­niach, któ­rych autor był uczest­ni­kiem bądź na­ocz­nym świad­kiem. Pa­mięt­nik (w prze­ci­wień­stwie do dzien­ni­ka) opo­wia­da o zda­rze­niach z pew­ne­go dy­stan­su cza­so­we­go, w związ­ku z czym kształ­tu­je się dwu­pła­szczyz­no­wość nar­ra­cji: autor pa­mięt­ni­ka opo­wia­dać może nie tylko o tym, jak zda­rze­nia prze­bie­ga­ły, lecz może ujaw­niać rów­nież swoje sta­no­wi­sko wobec nich w chwi­li pi­sa­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pamiętnikarstwo n., pamiętnikarz m., pamiętnikarka ż., pamiątka ż., pamiętniczek m., pamięć ż.

 czas. pamiętać ndk., zapamiętać dk.

 przym. pamiętnikarski, pamiątkowy, pamięciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. memuar, książk. raptularz

 (1.2) daw. sztambuch

Wiktionary


pamiętnikarka

ko­bie­ta pi­szą­ca pa­mięt­ni­ki lub zaj­mu­ją­ca się pa­mięt­ni­kar­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca pa­mięt­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiętnik mrz.

Wiktionary


pamiętnikarski

przy­miot­nik od: pa­mięt­ni­kar­stwo; od­no­szą­cy się do pa­mięt­ni­kar­stwa, zwią­za­ny z pa­mięt­ni­kar­stwem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­mięt­ni­kar­stwa


SJP.pl


pamiętnikarstwo

1. dział pi­śmien­nict­wa obej­mu­ją­cy pa­mięt­ni­ki, dzien­ni­ki i dia­riu­sze;
2. pi­sa­nie pa­mięt­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka pi­sa­nia pa­mięt­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiętnik mrz., pamiątka ż.

Wiktionary


pamiętnikarz

osoba pi­szą­ca pa­mięt­ni­ki lub zaj­mu­ją­ca się pa­mięt­ni­kar­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca pa­mięt­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiętnik mrz., pamiątka ż.

Wiktionary


pamiętnikowy

przy­miot­nik od: pa­mięt­nik; ma­ją­cy cha­rak­ter pa­mięt­ni­ka, od­no­szą­cy się do pa­mięt­ni­ka


SJP.pl


pamiętność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­mięt­ne; cecha tych, któ­rzy są pa­mięt­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pamiętny

 przysł. pamiętnie

Wiktionary


pamiętny

1. ważny, godny pa­mię­ci, taki, który się długo pa­mię­ta;
2. pa­mię­ta­ją­cy o kimś lub o czymś, tro­szczą­cy się o coś lub o kogoś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który długo się pa­mię­ta; godny za­pa­mię­ta­nia; za­pa­da­ją­cy w pa­mięć

 (1.2) daw. taki, który prze­cho­wu­je w pa­mię­ci

 (1.3) daw. taki, który tro­szczy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ten pa­mięt­ny dla wielu wto­rek, około godz. 15.00 po­ja­wi­ła się chmu­ra bu­rzo­wa, która po­zo­sta­wi­ła po sobie 12 ofiar śmier­tel­nych i wiel­kie spu­sto­sze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈmʲjɛ̃ntnɨ, AS: pãmʹi ̯ẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamięć ż., pamiętność ż., pamięciówka ż., pamiątka ż.

 czas. pamiętać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezapomniany

 (1.2) pomny

 (1.3) pieczołowity, troskliwy

Wiktionary


pamięć

1. zdol­ność umy­słu do za­cho­wy­wa­nia wra­żeń, prze­żyć, utr­wa­la­nia in­for­ma­cji
2. pa­mię­ta­nie, wspo­mi­na­nie
3. urzą­dze­nie prze­cho­wu­ją­ce in­for­ma­cje, sto­so­wa­ne głów­nie w kom­pu­te­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność umy­słu do za­pa­mię­ty­wa­nia – prze­cho­wy­wa­nia wspom­nień, in­for­ma­cji itp.;

 (1.2) fakt za­cho­wa­nia in­for­ma­cji, moż­li­wość przy­po­mi­na­nia sobie – in­dy­wi­du­al­nie albo w umy­śle i kul­tu­rze zbio­ro­wo­ści

 (1.3) techn. zdol­ność niek­tó­rych ma­te­ria­łów do po­wra­ca­nia do utra­co­ne­go, pier­wot­ne­go kształ­tu

 (1.4) in­form. po­dze­spół lub urzą­dze­nie prze­cho­wu­ją­ce dane;

Wiktionary

Pa­mięć – zdol­ność do re­je­stro­wa­nia i po­now­ne­go przy­wo­ły­wa­nia wra­żeń zmy­sło­wych, sko­ja­rzeń, in­for­ma­cji, wy­stę­pu­ją­ca u ludzi, niek­tó­rych zwie­rząt i w kom­pu­te­rach. W każ­dym z tych przy­pad­ków pro­ces za­pa­mię­ty­wa­nia ma cał­ko­wi­cie inne po­dło­że fi­zycz­ne oraz pod­le­ga ba­da­niom na­u­ko­wym na pod­sta­wie róż­nych ze­sta­wów pojęć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­nie po­zo­sta­ło w mojej pa­mię­ci jako miłe wspom­nie­nie.

 (1.2) Pa­mięć mi­nio­nych wy­da­rzeń jest po­trzeb­na, by do­ko­nać bi­lan­su ży­cio­we­go.

 (1.4) Mój pecet ma 3 GB pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãmʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pãmʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiątka ż., pamiętnik m., pamięciówka ż., pamiętliwość ż., pamiętniczek m., niepamięć ż.

 czas. pamiętać ndk., zapamiętać dk., zapamiętywać ndk., upamiętniać ndk., popamiętać dk.

 przym. pamiętny, pamięciowy, pamiętliwy, pamiątkowy

 przysł. pamiętnie, pamięciowo, pamiętliwie, na pamięć, z pamięci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pamiętanie

 (1.2) pamiętanie, wspomnienie

 (1.3) pamięć kształtu

Wiktionary


pamm

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pam, paam

Wiktionary


pampa

roz­le­gła, tra­wia­sta rów­ni­na ste­po­wa w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; pam­pas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski step

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pampa – for­ma­cja ro­ślin­na
  • Pampa – ro­dzaj pta­ków
  • Pampa – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w Ar­gen­ty­nie
  • Pampa – mia­sto w USA
  • La Pampa – pro­win­cja w Ar­gen­ty­nie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pampasowy

Wiktionary


pampas

roz­le­gła, tra­wia­sta rów­ni­na ste­po­wa w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; pampa


SJP.pl


pampasowiec

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; wilk grzy­wia­sty


SJP.pl

Pam­pa­so­wiec ("Chry­so­cy­on") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae).

Wikipedia


pampasowy

1. → pam­pas;
2. trawa pam­pa­so­wa - ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny traw; gy­ne­rium, kor­ta­de­ria, okolcz sre­brzy­sty;
3. ni­by­lis pam­pa­so­wy - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; lis pam­pa­so­wy, li­so­sza­kal, agu­ra­szi, lis Azary;
4. oce­lot pam­pa­so­wy - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych; kot pam­pa­so­wy, ko­lo­ko­lo;
5. sar­niak pam­pa­so­wy - ga­tu­nek ssaka pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; jeleń pam­pa­so­wy;
6. tu­ko­tu­ko pam­pa­so­wy - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny tu­ko­tu­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pam­pa­sów, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne pam­pa­som

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do pam­pa­sów, ma­ją­cy zwią­zek z pam­pa­sa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­szym oczom uka­zał się kra­jo­braz pam­pa­so­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pampasowiec mzw., pampasy nmos., pampa ż.

Wiktionary


pampasy

stepy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; pampa; rza­dziej: pam­pas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. rów­nin­ne stepy o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do fauny pam­pa­sów na­le­żą m.in. ka­pi­ba­ry i li­so­sza­ka­le.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pampasowy

Wiktionary


pampeluna

mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, sto­li­ca re­gio­nu Na­var­ra; Pam­plo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, sto­li­ca pro­win­cji Na­war­ra;

Wiktionary

Pam­pe­lu­na ( Pam­plo­na, Iruña lub Iruñea) – mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii (193 tys. miesz­kań­ców), sto­li­ca pro­win­cji Na­war­ra. Mia­sto jest po­ło­żo­ne na wy­so­ko­ści 449 m n.p.m., nad rze­ka­mi Arga, Sadar i Elorz, w od­le­gło­ści 87 km od San Sebastián, 434 km od Bar­ce­lo­ny oraz 411 km od Ma­dry­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­lą­du­je­my na lot­ni­sku w Pam­pe­lu­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pampeluńczyk mos., pampelunka ż.

 przym. pampeluński

Wiktionary


pampelunka

miesz­kan­ka Pam­pe­lu­ny (mia­sta w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pam­pe­lu­ny; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pampeluna ż.

:: fm. pampeluńczyk mos.

 przym. pampeluński

Wiktionary


pampeluńczyk

miesz­ka­niec Pam­pe­lu­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pam­pe­lu­ny; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2003 r., po dwóch mie­sią­cach w śpiącz­ce, zmarł Fermín Et­xe­ber­ria, pam­pe­luń­czyk, który upadł pod­czas biegu i ude­rzył głową w bruk.

 (1.1) – Mia­sto, które znasz, zni­knie. Cicha, spo­koj­na Pam­pe­lu­na odej­dzie w nie­byt. Na­sta­nie istny szał – ostrze­ga­ją mnie pam­pe­luń­czy­cy dwa dni przed naj­słyn­niej­szą fie­stą świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pampeluna ż.

:: fż. pampelunka ż.

 przym. pampeluński

Wiktionary


pampeluński

→ Pam­pe­lu­na (mia­sto w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pam­pe­lu­ną, do­ty­czą­cy Pam­pe­lu­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmierć San­cho III i po­dział ziem pań­stwa po­mię­dzy jego synów oz­na­cza­ły de facto ko­niec ist­nie­nia roz­le­głe­go władzt­wa pam­pe­luń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pampeluna ż., pampeluńczyk mos., pampelunka ż.

Wiktionary


pamper

re­gio­nal­nie: pajac


SJP.pl


pamperek

zdrob­nia­le o pam­pe­rze (nieg­dyś, dziś tylko gwa­ro­wo lub żar­to­bli­wie o oso­bie za­cho­wu­ją­cej się nie­po­waż­nie, śmiesz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ry­su­nek lub za­baw­ka przed­sta­wia­ją­ca ma­łe­go lu­dzi­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzie­ciń­stwie czę­sto ba­wi­łem się pam­per­ka­mi.

 (1.1) Na­ry­suj mi ja­kie­goś ład­ne­go pam­per­ka.

Wiktionary


pampero

chłod­ny i po­ry­wi­sty wiatr wie­ją­cy z po­łud­nia w kie­run­ku pół­noc­nej czę­ści Ar­gen­ty­ny i Urug­wa­ju


SJP.pl

Pam­pe­ro – chłod­ny wiatr wie­ją­cy z po­łud­nia nad pam­pa­sa­mi w Ar­gen­ty­nie i Urug­wa­ju. Wy­stę­pu­je od czerw­ca do paź­dzier­ni­ka, wieje od kilku go­dzin do kilku dni, nie­sie dużo pyłu. Po­wo­du­je gwał­tow­ny spa­dek tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza. W re­jo­nie Bu­e­nos Aires po­ja­wia się śred­nio w roku 12 razy, a w oko­li­cach Mon­te­vi­deo ponad 16 razy.

Wikipedia


pampers

pot. ktoś młody, o nie­wiel­kim doś­wiad­cze­niu za­wo­do­wym, ale pełen am­bi­cji i prze­ko­na­ny o swej nie­o­myl­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. nie­doś­wiad­czo­ny pra­cow­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. jed­no­ra­zo­wa pie­lu­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bogu ducha winne pam­per­sy za­ro­bią najm­niej.

 (2.1) Zu­ży­te pam­per­sy wa­la­ją się przy śmiet­ni­ku.

Wiktionary


pampersik

zdrob­nie­nie od: pam­pers


SJP.pl


pampersować

po­tocz­nie: za­kła­dać pie­lu­chę jed­no­ra­zo­wą


SJP.pl


pampersowy

→ pam­pers


SJP.pl

Patrz:

pampers

pampersy

pot. ktoś młody, o nie­wiel­kim doś­wiad­cze­niu za­wo­do­wym, ale pełen am­bi­cji i prze­ko­na­ny o swej nie­o­myl­no­ści


SJP.pl


pamplona

mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, sto­li­ca re­gio­nu Na­var­ra; Pam­pe­lu­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pam­plo­na, czyli Pam­pe­lu­na – mia­sto w Hisz­pa­nii
    • Pam­plo­na – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Pam­plo­na – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Pam­plo­na (Esta­nis­lau de Fi­gu­e­i­re­do Pam­plo­na, 1904-1973) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


pampuch

ro­dzaj pącz­ka z mąki pszen­nej sma­żo­ne­go na tłu­szczu; ra­cuch, pa­ro­wa­niec


SJP.pl


pampuszek

zdrob­nie­nie od: pam­puch


SJP.pl


pampóń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rol­nik, chłop

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bamber, bauer

Wiktionary


pamuk

naz­wi­sko


SJP.pl


pamuła

naz­wi­sko


SJP.pl

Pa­mu­ła – re­gio­nal­na słod­ko-kwa­śna zupa owo­co­wa, go­to­wa­na prze­de wszyst­kim z su­szo­nych owo­ców, za­gę­szcza­na mąką i za­bie­la­na słod­ką śmie­ta­ną, po­da­wa­na zwy­kle do picia.

Zupa z suszu wy­wo­dzi się z kuch­ni chłop­skiej, z ob­sza­ru Ga­li­cji. Nazwa „pa­mu­ła” po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa „fa­mu­lus” co oz­na­cza­ło pa­rob­ka, po­moc­ni­ka, bie­da­ka.

Wikipedia


pan

1. męż­czyz­na;
2. wład­ca cze­goś;
3. na­u­czy­ciel szkol­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na

 (1.2) zwrot grzecz­no­ścio­wy w sto­sun­ku do męż­czyz­ny; w zwro­tach bez­poś­red­nich za­stę­pu­je za­i­mek ty

 (1.3) z cza­sow­ni­kiem w dru­giej oso­bie zwrot nieco mniej bez­poś­red­ni niż „ty”, lecz ra­czej nie­u­przej­my

 (1.4) fe­u­dał lub wła­ści­ciel ziem­ski, rów­nież ma­gnat; wład­ca

 (1.5) pra­co­daw­ca dla służ­by

 (1.6) wła­ści­ciel nie­wol­ni­ków

 (1.7) wła­ści­ciel psa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pana

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pan – gra kar­cia­na
  • pan – sta­ro­żyt­ne chiń­skie na­czy­nie ry­tu­al­ne
  • Pan (Ky­rios) – tytuł Je­zu­sa Chry­stu­sa
  • Pan – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg pa­ste­rzy, ro­ga­ty i koź­lo­no­gi
  • Pan – księ­życ Sa­tur­na
  • Pan – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 4450
  • Pan – czyt­nik grup dy­sku­syj­nych
  • Pan – nazwa sy­ste­ma­tycz­na ro­dza­ju szym­pans z ro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych
  • Pan – po­wieść Knuta Ham­su­na
  • Pan – ame­ry­kań­ski film z 2015 roku
  • Pan – kot, po­stać z Akt Harry’ego Dres­de­na Jima But­che­ra
  • Pan – Hy­bry­da sa­iy­a­na i czło­wie­ka z mangi/anime Dra­gon Ball, po­tocz­nie naz­wa­na przez niek­tó­rych fanów „Son Pan” gdyż jest wnucz­ką Goku, naz­wa­na od chle­ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek, jakiś pan do cie­bie!

 (1.2) Niech pan usią­dzie.

 (1.2) Czy mógł­by pan pod­pi­sać się je­szcze w tym miej­scu?

 (1.3) Mógł­byś się pan poś­pie­szyć, nie wi­dzisz pan, że lu­dzie cze­ka­ją w ko­lej­ce?!

 (1.3) Poś­piesz się pan, nie wi­dzisz (pan), że lu­dzie cze­ka­ją w ko­lej­ce?!

 (1.4) W niek­tó­rych kra­jach pan fe­u­dal­ny miał tzw. „prawo pier­wszej nocy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãn, AS: pãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paniczyk mos., panieństwo n., panowanie n., Pan mos., panicz mos., pani ż., panna ż., państwo n.

 czas. panować ndk.

 przym. pański, Pański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężczyzna, facet

 (1.2) stpol. acan, asan, waszmość, asindziej, gospodzin; reg. śl. panaczek

Wiktionary


pan-owski

→ PAN (Pol­ska Aka­de­mia Nauk); pa­now­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAN-em, do­ty­czą­cy PAN-u

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PAN

 przym. panowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panowski

Wiktionary


pana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk., gw-pl|Poz­nań., także środ. sport. prze­bi­ta opona

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. od: pan

za­i­mek dzier­żaw­czyfakt.

 (3.1) twój lub jego w for­mie grzecz­no­ścio­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PANA – Pol­ska Agen­cja Na­dzo­ru Au­dy­to­we­go
  • Pana – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Chri­stian
  • Pana (ang. Pana Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Chri­stian
  • Pana – mia­sto w Ga­bo­nie

Wikipedia

Przykłady

 (3.1) Pana pies się od­na­lazł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãna, AS: pãna

Wiktionary


panacea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie le­cze­nia za po­mo­cą pa­na­ce­um; córka As­kle­pio­sa i Epio­ne oraz sio­stra Hi­giei, Iaso, Ajgle, Akeso, Po­da­lej­rio­sa i Ma­cha­o­na;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 2878, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1980 r.;

 (1.3) geogr. jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da w USA;

Wiktionary

Pa­na­cea – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Wa­kul­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pa­na­cea po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnaˈt͡sɛa, AS: pãnacea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panaceum n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Panakeja

Wiktionary


panaceum

śro­dek lecz­ni­czy, który leczy wszyst­kie cho­ro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. lek (śro­dek) na wszyst­ko; su­per­le­kar­stwo

 (1.2) książk. przen. śro­dek na wszyst­kie do­le­gli­wo­ści, kło­po­ty i trud­no­ści

Wiktionary

Pa­na­ce­um (łac. "pa­na­cea", gr. πανάκεια "panákeia", od "pan" „wszyst­ko” i "ákos" „le­kar­stwo”) – dom­nie­ma­ny śro­dek lecz­ni­czy prze­ciw wszyst­kim cho­ro­bom, po­szu­ki­wa­ny przez al­che­mi­ków, spo­ty­ka­ny w le­gen­dach i mi­tach. Rolę pa­na­ce­um przy­pi­sy­wa­no m.in. te­ria­ko­wi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fał­szy­wy zna­chor prze­ko­ny­wał, że jego lek to pa­na­ce­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnaˈt͡sɛwũm, AS: pãnaceu̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panacea ż.

Wiktionary


panaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pan

Wiktionary


panadol

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go pa­ra­ce­ta­mol; Apap, Ace­nol


SJP.pl


panafrykanista

zwo­len­nik, osoba na­le­żą­ca do ruchu po­li­tycz­ne­go za­po­cząt­ko­wa­ne­go wśród Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, pod­kre­śla­ją­ce­go głów­nie ko­niecz­ność ich po­li­tycz­ne­go współ­dzia­ła­nia


SJP.pl


panafrykanistka

→ pa­na­fry­ka­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

panafrykanista

panafrykanizm

ruch po­li­tycz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny wśród Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, pod­kre­śla­ją­cy głów­nie ko­niecz­ność ich po­li­tycz­ne­go współ­dzia­ła­nia


SJP.pl

Pa­na­fry­ka­nizm (z gr. πᾶν- "pân-" "wszech-" + Afry­ka) – ruch po­li­tycz­ny pod­kre­śla­ją­cy odręb­ną toż­sa­mość du­cho­wą lud­no­ści afry­kań­skiej i po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go oraz ko­niecz­ność jej po­li­tycz­ne­go współ­dzia­ła­nia; za­po­cząt­ko­wa­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku wśród Afro­a­me­ry­ka­nów.

Wikipedia


panafrykański

1. przy­miot­nik od: pa­na­fry­ka­nizm; zwią­za­ny z ide­a­mi pa­na­fry­ka­niz­mu, od­no­szą­cy się do pa­na­fry­ka­niz­mu;
2. od­no­szą­cy się do całej Afry­ki


SJP.pl


panagia

ozdo­ba no­szo­na przez du­chow­nych pra­wo­sław­nych, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ca kol­czyk z owal­ną, bo­ga­to zdo­bio­ną ramką oka­la­ją­cą wi­ze­ru­nek jed­ne­go z mę­czen­ni­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­na­gia (Pa­na­gi­ja), Prze­najś­więt­sza - w Ko­ścio­łach wschod­nich tytuł Bo­ga­ro­dzi­cy
  • pa­na­gia (pa­na­gi­ja) - ele­ment wschod­nie­go stro­ju li­tur­gicz­ne­go, ro­dzaj en­kol­pio­nu
  • Pano Pa­na­ja - wieś na Cy­prze

Wikipedia


panagiar

ramka oka­la­ją­ca wi­ze­ru­nek jed­ne­go z mę­czen­ni­ków, bę­dą­ca czę­ścią pa­na­gii (ozdo­by no­szo­nej przez du­chow­nych pra­wo­sław­nych, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cej kol­czyk)


SJP.pl


panaks

ga­tu­nek re­lik­to­wej by­li­ny z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych, któ­rej ko­rzeń uży­wa­ny jest w lecz­nict­wie i kos­me­ty­ce; gin­seng, gin-seng, żeń-szeń


SJP.pl


panalbański

obej­mu­ją­cy swym za­się­giem wszyst­kie te­re­ny Al­ba­nii, od­no­szą­cy się do wszyst­kich te­re­nów Al­ba­nii


SJP.pl


panam

1. letni, jasny ka­pe­lusz wy­pla­ta­ny z włó­kien palmy ros­ną­cej w Po­łud­nio­wej Ame­ry­ce; także ka­pe­lusz słom­ko­wy o tym kształ­cie
2. tka­ni­na na­śla­du­ją­ca ple­cion­kę tych ka­pe­lu­szy; ro­dzaj splo­tu sto­so­wa­ne­go w tych ka­pe­lu­szach


SJP.pl


panama

1. letni, jasny ka­pe­lusz wy­pla­ta­ny z włó­kien palmy ros­ną­cej w Po­łud­nio­wej Ame­ry­ce; także ka­pe­lusz słom­ko­wy o tym kształ­cie
2. tka­ni­na na­śla­du­ją­ca ple­cion­kę tych ka­pe­lu­szy; ro­dzaj splo­tu sto­so­wa­ne­go w tych ka­pe­lu­szach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. ple­cio­ny ka­pe­lusz pro­du­ko­wa­ny pier­wot­nie w Ek­wa­do­rze;

 (1.2) pot. włók. tka­ni­na pół­weł­nia­na o splo­cie pa­na­mo­wym

 (1.3) przest. wiel­ka afera

Wiktionary

Pa­na­ma, Re­pu­bli­ka Pa­na­my ( Panamá, República de Panamá) – pań­stwo w Ame­ry­ce Cen­tral­nej, po­ło­żo­ne na Przes­my­ku Pa­nam­skim, łą­czą­cym Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Po­łud­nio­wą, po­mię­dzy Mo­rzem Ka­ra­ib­skim na pół­no­cy a Oce­a­nem Spo­koj­nym na po­łud­niu. Gra­ni­czy z Ko­sta­ry­ką na za­cho­dzie i Ko­lum­bią na wscho­dzie. Po­wierzch­nia kraju wy­no­si 75 420 km², a licz­ba lud­no­ści – 4 571 189 (2025). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem jest mia­sto Pa­na­ma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pię­knej pa­na­mie Dawid wy­glą­dał jak jakiś wła­ści­ciel ka­sy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panamczyk mos., Panamczyk mos., Panama ż.

 przym. panamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelusz panama

Wiktionary


panamaks

sta­tek, któ­re­go wiel­kość wraz z ła­dun­kiem poz­wa­la na prze­pły­nię­cie przez sy­stem śluz Ka­na­łu Pa­nam­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mors. naj­więk­szy sta­tek jaki może prze­pły­nąć przez Kanał Pa­nam­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panama ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panamax

Wiktionary


panamczyk

miesz­ka­niec Pa­na­my (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­na­my (sto­li­cy pań­stwa Pa­na­ma)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈnãmt͡ʃɨk, AS: pãnãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panama ż., panama ż., Panamczyk m., Panamka ż.

:: fż. panamka ż.

 przym. panamski

Wiktionary


panameryka

or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa zrze­sza­ją­ca wszyst­kie (poza Kubą) pań­stwa Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, USA i Ka­na­dę; Unia Pa­na­me­ry­kań­ska (w la­tach 1910-48), Or­ga­ni­za­cja Państw Ame­ry­kań­skich (od 1948 r.)


SJP.pl


panamerykanista

zwo­len­nik dok­try­ny po­li­tycz­nej gło­szą­cej jed­ność, wspól­no­tę kra­jów kon­ty­nen­tu ame­ry­kań­skie­go pod prze­wod­nict­wem Sta­nów Zjed­no­czo­nych


SJP.pl


panamerykanizm

dok­try­na po­li­tycz­na gło­szą­ca jed­ność, wspól­no­tę kra­jów kon­ty­nen­tu ame­ry­kań­skie­go pod prze­wod­nict­wem Sta­nów Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na po­li­tycz­na wzy­wa­ją­ca do zjed­no­cze­nia kra­jów obu Ame­ryk pod wodzą Sta­nów Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Pa­na­me­ry­ka­nizm (gr. πᾶν- "pân-" „wszech-” + Ame­ry­ka) – idea i ruch po­li­tycz­ny po­stu­lu­ją­ce zbli­że­nie i współ­pra­cę państw Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, od­mia­na pan­na­cjo­na­liz­mu.

Pa­na­me­ry­ka­nizm zo­stał za­i­ni­cjo­wa­ny w pier­wszej po­ło­wie XIX w. w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej, odro­dził się w końcu XIX wieku w USA; w XX wieku mo­dy­fi­ko­wał cele i formy dzia­ła­nia (po­li­ty­ka do­bre­go są­siedzt­wa, So­jusz dla Po­stę­pu); od 1948 jest re­a­li­zo­wa­ny m.in,przez OPA.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. panamerykański

 przym. panamerykański

Wiktionary


panamerykański

przy­miot­nik od: pa­na­me­ry­ka­nizm; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­na­me­ry­ka­niz­mu, od­no­szą­cy się do pa­na­me­ry­ka­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. od­no­szą­cy się do całej Ame­ry­ki, za­rów­no Ame­ry­ki Pół­noc­nej, jak i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej

 (1.2) zwią­za­ny z ideą pa­na­me­ry­ka­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ca­u­dil­lo ma aspi­ra­cje re­gio­nal­ne, a nawet pa­na­me­ry­kań­skie, chce przy­wró­cić świet­ność bo­li­wij­skiej oj­czyź­nie, być przy­wód­cą stada.

 (1.1) Wczo­raj pa­na­me­ry­kań­skie or­ga­ni­za­cje me­dycz­ne po­da­wa­ły, że zgi­nę­ło od 50 do stu ty­się­cy osób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panamerykanizm mrz.

Wiktionary


panamka

letni, jasny ka­pe­lusz wy­pla­ta­ny z włó­kien palmy ros­ną­cej w Po­łud­nio­wej Ame­ry­ce; pa­na­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­na­my (sto­li­cy pań­stwa Pa­na­ma)

 (1.2) ro­dzaj ka­pe­lu­sza dam­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈnãmka, AS: pãnãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panama, Panamczyk, Panamka, panamczyk

 przym. panamski

Wiktionary


panamowy

→ pa­na­ma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­na­my

Wiktionary

Patrz:

panama

Przykłady

 (1.1) Re­gu­lar­ny splot pa­na­mo­wy (jeśli gru­bość wątku i os­no­wy są takie same) daje na tka­ni­nie efekt sza­chow­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panama ż.

Wiktionary


panamski

zwią­za­ny z Pa­na­mą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Pa­na­ma

 (1.2) od­no­szą­cy się do mia­sta Pa­na­ma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈnãmsʲci, AS: pãnãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panamka ż., panamczyk mos., Panamka, Panamczyk, Panama

Wiktionary


panarabista

zwo­len­nik ruchu po­li­tycz­ne­go gło­szą­ce­go po­trze­bę po­jed­na­nia się wszyst­kich kra­jów ludów arab­skich


SJP.pl


panarabistka

→ pa­na­ra­bi­sta


SJP.pl

Patrz:

panarabista

panarabizm

ruch po­li­tycz­ny gło­szą­cy po­trze­bę po­jed­na­nia się wszyst­kich kra­jów ludów arab­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na gło­szą­ca zjed­no­cze­nie wszyst­kich ludów arab­sko­ję­zycz­nych;

Wiktionary

Pa­na­ra­bizm (z gr. "pan" = „wszyst­ko” + „Ara­bo­wie”) – dok­try­na po­li­tycz­na gło­szą­ca zjed­no­cze­nie wszyst­kich ludów arab­sko­ję­zycz­nych. Jego po­cząt­ki wiążą się z roz­wo­jem arab­skie­go na­cjo­na­liz­mu w XIX wieku. Ruch ten przy­czy­nił się do pow­sta­nia w 1945 roku Ligi Państw Arab­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpãnaˈrabʲism̥, AS: pãnarabʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panarabista m., Arabia ż.

 przym. panarabski

Wiktionary


panarabski

przy­miot­nik od: pa­na­ra­bizm; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­na­ra­biz­mu, od­no­szą­cy się do pa­na­ra­biz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­na­ra­biz­mem, gło­szą­cy zjed­no­cze­nie ludów arab­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1958 roku woj­sko­wi oba­li­li mo­nar­chię, a w 1968 roku wła­dzę prze­ję­ła pa­na­rab­ska par­tia Baas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnaˈrapsʲci, AS: pãnarapsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panarabizm m., Arabia ż.

Wiktionary


panas

naz­wi­sko


SJP.pl


panasewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Pa­na­se­wicz, właśc. Jan Pa­na­se­wicz (ur. 1956) – pol­ski wo­ka­li­sta roc­ko­wy
  • Pa­na­se­wicz (album)

Wikipedia


panasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pa­na­sie­wicz – pol­ski gra­fik, wy­kła­dow­ca
  • Ali­cja Pa­na­sie­wicz – pol­ska ar­tyst­ka wi­zu­al­na, wy­kła­dow­czy­ni
  • Ka­ta­rzy­na Pa­na­sie­wicz – pol­ska agro­nom­ka, wy­kła­dow­czy­ni

Wikipedia


panasiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


panasonic

[czy­taj: pa­na­so­nik] marka elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie (ma­gne­to­wid, te­le­wi­zor, itp.) marki Pa­na­so­nic

Wiktionary

Pa­na­so­nic (jap. パナソニック Pa­na­so­nik­ku) – czo­ło­wa marka ja­poń­skie­go kon­cer­nu Pa­na­so­nic Cor­po­ra­tion (wcze­śniej "Mat­sus­hi­ta Elec­tric In­du­strial Co. Ltd"), spe­cja­li­zu­ją­ca się w obra­zo­wa­niu i pro­duk­tach op­tycz­nych, ta­kich jak apa­ra­ty fo­to­gra­ficz­ne, ka­me­ry, sprzęt te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny, sprzęt go­spo­dar­stwa do­mo­we­go, taki jak chło­dziar­ki, pral­ki, ku­chen­ki mi­kro­fa­lo­we, go­lar­ki, su­szar­ki oraz urzą­dze­nia kli­ma­ty­za­cyj­ne.

Wikipedia


panatenaje

w sta­ro­żyt­nych Ate­nach: ob­cho­dzo­ne co czte­ry lata, naj­star­sze i naj­więk­sze świę­to ku czci bo­gi­ni Ateny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. świę­to ku czci Ateny;

Wiktionary

Pa­na­te­na­je (gr. Παναθήναια "Panathḗnaia") – świę­to upa­mięt­nia­ją­ce na­ro­dzi­ny bo­gi­ni Ateny, ob­cho­dzo­ne w sta­ro­żyt­nych Ate­nach w mie­sią­cu "he­ka­tom­ba­ion". Po­cząt­ko­wo było świę­tem chłop­skim; Pi­zy­strat uczy­nił je na­czel­ną uro­czy­sto­ścią ateń­ską w VI w. p.n.e. Świę­to ob­cho­dzo­no co roku jako Małe Pa­na­te­na­je, a co czte­ry lata, w trze­cim roku każ­dej olim­pia­dy, jako szcze­gól­nie uro­czy­ste Wiel­kie Pa­na­te­na­je. Świę­to przed­sta­wio­ne jest na fry­zie w świą­ty­ni Par­te­non.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsze­la­ko naj­cie­ka­wsze i naj­bar­dziej zna­mien­ne dla Pa­na­te­na­jów były za­wo­dy w biegu czwó­rek z tzw. apo­ba­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnatɛ̃ˈnajɛ, AS: pãnatẽnai ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. panatenajski

Wiktionary


panatenajski

1. igrzy­ska pa­na­te­naj­skie (Pa­na­te­na­je)
2. am­fo­ra pa­na­te­naj­ska - na­peł­nio­na oliwą, słu­ży­ła jako pu­char dla zwy­cięz­cy igrzysk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­na­te­na­ja­mi, do­ty­czą­cy Pa­na­te­na­jów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panatenaje nmos.

Wiktionary


panathinaikos

[czy­taj: panafinajKOS lub panafiNAJkos] klub spor­to­wy z Aten (sto­li­cy Gre­cji)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­nat­hi­na­i­kos AO – grec­ki klub pił­kar­ski
  • Pa­nat­hi­na­i­kos BC – grec­ki klub ko­szy­kar­ski
  • Pa­nat­hi­na­i­kos VC – grec­ki klub siat­kar­ski

Wikipedia


panazjatycki

zwią­za­ny z dok­try­ną, ru­chem po­li­tycz­nym gło­szą­cym po­trze­bę po­jed­na­nia się wszyst­kich kra­jów az­ja­tyc­kich


SJP.pl


panbiologizm

prze­ko­na­nie bądź swo­i­ste­go ro­dza­ju wy­o­bra­że­nie ro­ślin jako ludzi i ludzi jako ro­ślin, prze­ko­na­nie o ro­ślin­no­ści ciał i cie­les­no­ści ro­ślin


SJP.pl


panbratowanie

two­rze­nie jed­no­ści, ca­ło­ści z ele­men­tów o po­dob­nych ce­chach, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do kul­tu­ry, po­cho­dze­nia (np. pan­bra­to­wa­nie spo­łe­czeń­stwa)


SJP.pl


pancerfaust

ręcz­na broń prze­ciw­pan­cer­na, sto­so­wa­na przez woj­sko nie­miec­kie w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej; pan­zer­fa­ust


SJP.pl


pancerka

po­jazd pan­cer­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. wojsk. po­jazd pan­cer­ny

 (1.2) środ. wojsk. po­ciąg pan­cer­ny

 (1.3) pot. ro­dzaj bran­so­let­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sta­cji ko­le­jo­wej Ka­lin­ko­wi­cze do­wód­ca ba­te­rii za­im­pro­wi­zo­wał „pan­cer­kę”, sa­do­wiąc jedno z dział na plat­for­ma­at­for­mie ko­le­jo­wej.

 (1.3) W pre­zen­cie do­sta­ła bran­so­let­kę pan­cer­kę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pancernik

Wiktionary


pancerniacki

→ pan­cer­niak


SJP.pl

Patrz:

pancerniak

pancerniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pan­cer­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pancerniak m.

Wiktionary


pancerniaczka

→ pan­cer­niak


SJP.pl

Patrz:

pancerniak

pancerniak

po­tocz­nie: żoł­nierz wal­czą­cy w opan­ce­rzo­nym po­jeź­dzie bo­jo­wym; pan­cer­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wojsk. żoł­nierz wojsk pan­cer­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈt͡sɛrʲɲak, AS: pãncerʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pancernik m., pancerz m., pancerzownica ż., opancerzenie n., opancerzanie n., pancerny m.

:: zdrobn. pancerniaczek m.

 czas. opancerzyć, opancerzać

 przym. pancerny, opancerzony

Wiktionary


pancerniczy

od­no­szą­cy się do zadań żoł­nie­rza wojsk pan­cer­nych, sprzę­tu uży­wa­ne­go przez ta­kie­go żoł­nie­rza pod­czas zadań lub ogól­nie po­wią­za­ny z takim żoł­nie­rzem


SJP.pl


pancernik

1. ssak z ro­dzi­ny szczer­ba­ków o grzbie­cie po­kry­tym pan­ce­rzem ro­go­wo-kost­nym;
2. opan­ce­rzo­ny okręt wo­jen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nie­wiel­ki ssak o pan­ce­rzu zło­żo­nym z ru­cho­mych tar­czek;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mar. wojsk. sil­nie opan­ce­rzo­ny okręt, wy­po­sa­żo­ny w dzia­ła bar­dzo du­że­go ka­li­bru;

Wiktionary

Pan­cer­nik – klasa du­żych, sil­nie opan­ce­rzo­nych i uz­bro­jo­nych peł­no­mor­skich okrę­tów ar­ty­le­ryj­skich, sta­no­wią­cych trzon naj­więk­szych flot wo­jen­nych od czasu pow­sta­nia klasy pan­cer­ni­ków w dru­giej po­ło­wie XIX wieku do okre­su II wojny świa­to­wej.

Przez­na­cze­niem pan­cer­ni­ków było za­pew­nie­nie pa­no­wa­nia na mo­rzach po­przez wy­gry­wa­nie bitew ar­ty­le­ryj­skich i ni­szcze­nie wro­gich jed­no­stek na­wod­nych wszyst­kich klas.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan­cer­ni­ki żyją głów­nie w Ame­ry­ce.

 (2.1) Po woj­nie zna­cze­nie pan­cer­ni­ków spa­dło na rzecz lot­ni­skow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈt͡sɛrʲɲik, AS: pãncerʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pancerny mos., pancerz, pancerzyk, pancerniak, pancerzownica

 przym. pancerny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peba, tatusja, żółwiec

 (2.1) okręt liniowy, drednot

Wiktionary


pancernikowate

o ce­chach pan­cer­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Pan­cer­ni­ko­wa­te (Da­sy­po­di­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu pan­cer­ni­kow­ców (Cin­gu­la­ta). Wy­róż­nia się naj­czę­ściej 7 ga­tun­ków, acz­kol­wiek ist­nie­ją ro­zbież­no­ści w pra­cach róż­nych au­to­rów. Tułów okry­wa pan­cerz zło­żo­ny z płyty ra­mien­nej, płyty mied­nicz­nej i kilku ru­cho­mych pasów po­mię­dzy nimi. Ra­czej owa­do­żer­ne bądź wszyst­ko­żer­ne, wiodą naj­czę­ściej sa­mot­ny tryb życia. Wy­stę­pu­je opóź­nio­na im­plan­ta­cja oraz po­liem­brio­nia, z jed­ne­go za­rod­ka pow­sta­je od 2 do 8 iden­tycz­nych za­rod­ków.

Wikipedia


pancernikowaty

o ce­chach pan­cer­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


pancernikowce

przed­sta­wi­ciel rzędu lą­do­wych ssa­ków ło­ży­sko­wych z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych


SJP.pl

Pan­cer­ni­kow­ce (Cin­gu­la­ta) – rząd lą­do­wych ssa­ków ło­ży­sko­wych z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych i grupy szczer­ba­ków. Za­li­cza się doń dwie współ­czes­ne ro­dzi­ny, pan­cer­ni­ko­wa­te i Chla­myp­ho­ri­dae z 21–35 ga­tun­ka­mi, w za­leż­no­ści od uję­cia. Współ­cze­śnie są to zwie­rzę­ta ma­łych lub śred­nich roz­mia­rów, w przesz­ło­ści też duże, z bu­ła­wą na ogo­nie.

Wikipedia


pancernikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu lą­do­wych ssa­ków ło­ży­sko­wych z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych


SJP.pl


pancerność

→ pan­cer­ny


SJP.pl

Patrz:

pancerny

pancerny

po­kry­ty pan­ce­rzem, czymś twar­dym jak pan­cerz lub przez­na­czo­ny na pan­ce­rze; pan­ce­rzo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pan­cerz

 (1.2) wojsk. zwią­za­ny z woj­ska­mi pan­cer­ny­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wojsk. żoł­nierz wojsk pan­cer­nych

 (2.2) hist. żoł­nierz no­szą­cy pan­cerz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈt͡sɛrnɨ, AS: pãncerny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pancerz m., pancerzyk m., pancernik m., pancerniak m., opancerzanie n., opancerzenie n., pancerzownica ż.

 czas. opacerzać ndk., opancerzyć dk.

 przym. pancerzowy, pancerniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opancerzony

Wiktionary


pancerz

1. frag­ment zbroi ry­cer­skiej po­kry­ty że­laz­ny­mi pły­ta­mi chro­nią­cy­mi przed obra­że­nia­mi po­wo­do­wa­ny­mi po­przez ude­rze­nia pod­czas walk;
2. twar­da płyta chro­nią­ca jakąś część cze­goś;
3. twar­da okry­wa ciał niek­tó­rych zwie­rząt;
4. po­sta­wa kogoś, kto bez wzglę­du na za­ist­nia­łą sy­tu­a­cję nie chce po­ka­zy­wać swo­ich uczuć lub an­ga­żo­wać się w ja­kieś spra­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. u niek­tó­rych zwie­rząt: frag­ment twar­dej skóry lub innej po­wierzch­ni chro­nią­cy na­rzą­dy wew­nętrz­ne przed usz­ko­dze­niem me­cha­nicz­nym;

 (1.2) ubra­nie o cesze pan­ce­rza (1.1)

 (1.3) wojsk. me­ta­lo­wa po­wło­ka wokół po­ja­zdu, okrę­tu chro­nią­ca jego za­ło­gę przed za­gro­że­niem; me­ta­lo­wa po­wło­ka chro­nią­ca do­wol­ny przed­miot przed zni­szcze­niem me­cha­nicz­nym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pan­cerz – twar­da po­wło­ka ciała zwie­rząt
  • pan­cerz – ina­czej zbro­ja, ro­dzaj uz­bro­je­nia ochron­ne­go za­kła­da­ne­go na ciało użyt­kow­ni­ka
  • pan­cerz – osło­na chro­nią­ca po­ja­zdy woj­sko­we, sto­so­wa­na także w for­ty­fi­ka­cjach
    • pan­cerz ce­ra­micz­ny
    • pan­cerz re­ak­tyw­ny
  • pan­cerz wspo­ma­ga­ny – urzą­dze­nie mo­co­wa­ne na zew­nątrz ciała użyt­kow­ni­ka, któ­re­go celem jest wzmoc­nie­nie siły jego mię­śni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech­cą­cy na­dep­ną­łem ja­kie­goś żuka, ale miał gruby pan­cerz i uciekł.

 (1.2) Gdy do kon­fe­ru­ją­cych do­łą­czy­ła trze­cia osoba w pan­ce­rzu, wtedy Yath­ro­sa oś­wie­ci­ło.

 (1.3) Pan­te­ra na­śla­do­wa­ła to pro­ste i bar­dzo sku­tecz­ne roz­wią­za­nie, lecz jej pan­cerz był grub­szy, a dzia­ło po­tęż­niej­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãnt͡sɛʃ, AS: pãnceš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pancernik m., pancerniak m., pancerzownica ż.

:: zdrobn. pancerzyk m.

 przym. pancerny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) osłona

Wiktionary


pancerzowce

naj­więk­sza gro­ma­da sko­ru­pia­ków


SJP.pl

Pan­ce­rzow­ce, sko­ru­pia­ki wyż­sze (Ma­la­co­stra­ca) – gro­ma­da naj­wy­żej uor­ga­ni­zo­wa­nych sko­ru­pia­ków (Cru­sta­cea).

Wikipedia


pancerzowiec

1. nie­wiel­ki owad z ro­dzi­ny pru­sa­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w po­bli­żu sied­lisk czło­wie­ka;
2. nie­wiel­ki wóz opan­ce­rzo­ny;
3. sko­ru­piak wyż­szy; przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy sko­ru­pia­ków obej­mu­ja­cej m.in. raki i kraby


SJP.pl


pancerzownica

lekka broń prze­ciw­pan­cer­na uży­wa­na przez pie­cho­tę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ręcz­na broń prze­ciw­pan­cer­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W krza­kach za­cza­ił się żoł­nierz z pan­ce­rzow­ni­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnt͡sɛʒɔvʲˈɲit͡sa, AS: pãncežovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pancerny mos., pancerz, pancerniak, pancernik

 przym. pancerny

Wiktionary


pancerzowy

po­kry­ty pan­ce­rzem, czymś twar­dym jak pan­cerz lub przez­na­czo­ny na pan­ce­rze; pan­cer­ny


SJP.pl


pancerzyk

nie­wiel­ki pan­cerz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pan­cerz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pancerz m., pancernik mrz./mzw.

 przym. pancerny

Wiktionary


pancerzykowaty

wi­cio­wiec pan­ce­rzy­ko­wa­ty: jeden z kilku ga­tun­ków plank­to­nu ro­ślin­ne­go wód sta­łych, któ­re­go roz­wo­jo­wi to­wa­rzy­szy wy­dzie­la­nie chlo­ro­fi­lu


SJP.pl


pancetta

doj­rze­wa­ją­cy bo­czek wie­przo­wy


SJP.pl

() – doj­rze­wa­ją­cy bo­czek wie­przo­wy po­cho­dzą­cy z Włoch. Po­dob­ny pro­dukt wy­stę­pu­je w kuch­ni chor­wac­kiej oraz kor­sy­kań­skiej.

Wikipedia


pancewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


panchreston

[czy­taj: panKREston] wy­ja­śnie­nie uni­wer­sal­ne, zwy­kle zbyt upro­szczo­ne, ma­ją­ce pa­so­wać do każ­dej sy­tu­a­cji


SJP.pl


panchromatyczność

moż­li­wość re­ak­cji ja­kichś sub­stan­cji, przed­mio­tów lub czę­ści ciała isto­ty żywej na różne od­cie­nie, barwy; bar­wo­czu­łość


SJP.pl


panchromatyczny

re­a­gu­ją­cy na różne od­cie­nie, barwy; bar­wo­czu­ły


SJP.pl


panchromazja

zmia­na de­ge­ne­ra­cyj­na ko­mó­rek, wy­stę­pu­ją­ca u ko­biet po me­no­pa­u­zie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wyt­wo­rze­niem nie­ty­po­wych, zaz­wy­czaj wal­co­wa­tych kształ­tów tych ko­mó­rek


SJP.pl


panchroniczny

od­no­szą­cy się do dłu­gotr­wa­ło­ści ja­kie­goś zja­wi­ska do­ty­czą­ce­go ogółu, więk­szej licz­by ludzi, zwie­rząt lub ro­ślin (np. zja­wi­sko pan­chro­nicz­ne)


SJP.pl


pancur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. punk, męż­czyz­na na­le­żą­cy do sub­kul­tu­ry punk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãnt͡sur, AS: pãncur

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pancurzyć

 przym. pancurski

 rzecz. pancura

Wiktionary


pancura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pun­kó­wa, ko­bie­ta na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry punk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈt͡sura, AS: pãncura

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pancurzyć

 przym. pancurski

 rzecz. pancur

Wiktionary


panczen

łyżwy wy­ści­go­we o dłu­gich i cien­kich ostrzach, uży­wa­ne przez spor­tow­ców upra­wia­ją­cych łyż­wiar­stwo szyb­kie


SJP.pl


panczena

łyżwa wy­ści­go­wa o dłu­gim i cien­kim ostrzu; pan­czen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. łyżwa o dłu­gim, cien­kim ostrzu, przez­na­czo­na do jazdy szyb­kiej na lo­dzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãn͇ˈt͡ʃɛ̃na, AS: pãṇčẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panczenista m., panczenistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wyścigówka

Wiktionary


panczenista

sports­men upra­wia­ją­cy łyż­wiar­stwo szyb­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. łyż­wiarz jeż­dżą­cy na pan­cze­nach, upra­wia­ją­cy łyż­wiar­stwo szyb­kie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãn͇t͡ʃɛ̃ˈɲista, AS: pãṇčẽńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panczena ż.

:: fż. panczenistka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łyżwiarz szybki

Wiktionary


panczenistka

sports­men­ka upra­wia­ją­ca łyż­wiar­stwo szyb­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. forma żeń­ska od: pan­cze­ni­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãn͇t͡ʃɛ̃ˈɲistka, AS: pãṇčẽńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panczenista, panczena

Wiktionary


panczenlama

naj­wyż­szy, la­ma­ic­ki do­stoj­nik du­chow­ny w Ty­be­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny ty­be­tań­ski, naj­wyż­szy obok da­laj­la­my;

Wiktionary

Pan­czen­la­ma (tyb.: པན་ཆེན་བླ་མ, Wylie: "pan-chen bla-ma", ZWPY: "Bainqên Lama") – du­chow­ny bud­dyj­ski, uwa­ża­ny za dru­gie­go w hie­rar­chii przy­wód­cę du­cho­we­go bud­dyj­skiej szko­ły Ge­lug­pa.

Obec­ny XI Pan­czen­la­ma (Gen­dun Czok­ji Nima) (ur. 1989) zo­stał por­wa­ny i uwię­zio­ny przez wła­dze Chin. Zgod­nie z tra­dy­cją jest on od­po­wie­dzial­ny za od­na­le­zie­nie i in­tro­ni­za­cję ko­lej­ne­go da­laj­la­my – du­cho­we­go i po­li­tycz­ne­go przy­wód­cy Ty­be­tu. Rząd chiń­ski ofi­cjal­nie wyz­na­czył swo­je­go kan­dy­da­ta na pan­czen­la­mę.

Wikipedia


panczenowy

od­no­szą­cy się do łyż­wiar­stwa szyb­kie­go, zwią­za­ny z łyż­wiar­stwem szyb­kim lub łyż­wa­mi przez­na­czo­ny­mi do upra­wia­nia tego łyż­wiar­stwa


SJP.pl


panczeny

łyżwy wy­ści­go­we o dłu­gich i cien­kich ostrzach, uży­wa­ne przez spor­tow­ców upra­wia­ją­cych łyż­wiar­stwo szyb­kie


SJP.pl


panda

ssak z ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w 2 ga­tun­kach:
a) panda wiel­ka - zwie­rzę wiel­ko­ści niedź­wie­dzia ży­ją­ce w la­sach bam­bu­so­wych, ma­ją­ce gęstą, czar­no-białą sierść; niedź­wiedź bam­bu­so­wy;
b) panda mała - zwie­rzę pro­wa­dzą­ce nocny, na­drzew­ny tryb życia, o rdza­wym lub rdza­wo­brą­zo­wym ubar­wie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. panda mała

 (1.2) zool. panda wiel­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pandy (Ai­lu­ri­dae) − ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dra­pież­nych
  • panda – ro­dzaj dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych
  • panda wiel­ka (Ai­lu­ro­po­da me­la­no­le­u­ca) − duży ssak o czar­no-bia­łym ubar­wie­niu wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nie Chin, za­li­cza­ny do ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych
  • pand­ka ruda, panda mała, panda mniej­sza, panda czer­wo­na (Ai­lu­rus ful­gens) − nie­wiel­ki ssak o rdza­wym ubar­wie­niu za­li­cza­ny do ro­dzi­ny pand­ko­wa­tych
  • Panda – nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju ro­ślin z ro­dzi­ny Pan­da­ce­ae
  • Panda – dwu­miej­sco­wy sa­mo­lot ul­tra­lek­ki pro­du­ko­wa­nym przez Aero-ser­vi­ce Jacek Sko­piń­ski
  • Fiat Panda − sa­mo­chód oso­bo­wy, któ­re­go pro­du­cen­tem jest FIAT
  • Kung Fu Panda – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 2008 roku
  • Panda Se­cu­ri­ty – przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się bez­pie­czeń­stwem kom­pu­te­ro­wym
  • Panda Elec­tro­nics – chiń­skie przed­się­bior­stwo elek­tro­nicz­ne
  • „Panda” – sin­gel De­sii­gne­ra
  • Panda – skała w wo­je­wództ­wie ślą­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãnda, AS: pãnda

Wiktionary


pandan

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny pan­da­no­wa­tych, z klasy jed­no­li­ścien­nych; pan­da­no­wiec, po­chut­nik


SJP.pl

Pan­dan, po­chut­nik, pan­da­no­wiec ("Pan­da­nus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pan­da­no­wa­tych obej­mu­ją­cy ok. 550 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kach Afry­ki, Azji, Au­stra­lii i Po­li­nez­ji. Przed­sta­wi­cie­le tego ro­dza­ju zo­sta­li in­tro­du­ko­wa­ni do Ame­ry­ki Środ­ko­wej i na Flo­ry­dę. W wielu ob­sza­rach ro­śli­ny te współ­do­mi­nu­ją z pal­ma­mi w la­sach.

Wikipedia


pandanowate

o ce­chach pan­da­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Pan­da­no­wa­te, po­chut­ni­ko­wa­te ("Pan­da­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin krze­wia­stych, drze­wia­stych i pną­czy na­le­żą­ca do rzędu pan­da­now­ców. Przed­sta­wi­cie­le re­pre­zen­tu­ją­cy pięć ro­dza­jów z ok. 885 ga­tun­ka­mi (z czego 650 w ro­dza­ju pan­dan) wy­stę­pu­ją w stre­fie tro­pi­kal­nej od za­chod­niej Afry­ki, po­przez po­łud­nio­wą Azję do wysp Oce­a­nii. Rosną zwy­kle w la­sach wil­got­nych i na wy­brze­żach.

Wikipedia


pandanowaty

o ce­chach pan­da­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pandanowiec

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny pan­da­no­wa­tych, z klasy jed­no­li­ścien­nych; pan­dan, po­chut­nik


SJP.pl


pandanowy

→ pan­dan


SJP.pl

Patrz:

pandan

pandawowie

pię­ciu synów Pandu opi­sa­nych w Ma­hab­ha­ra­cie


SJP.pl

Pan­da­wo­wie (de­wa­na­ga­ri पाण्डव) – pię­ciu opi­sa­nych w Ma­hab­ha­ra­cie synów Pandu (de­wa­na­ga­ri पांडु) i jego dwóch żon (Kunti i Madri):

Trzech pier­wszych było sy­na­mi Kunti, dwóch po­zo­sta­łych było bliź­nia­ka­mi zro­dzo­ny­mi z Madri.

Wikipedia


pandeista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wyz­na­ją­ca pan­de­izm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãndɛˈjista, AS: pãndei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pandeizm mrz.

:: fż. pandeistka ż.

Wiktionary


pandeizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. filoz. po­glą­dy te­o­lo­gicz­ne i fi­lo­zo­ficz­ne lub prze­ko­na­nia re­li­gij­ne utoż­sa­mia­ją­ce Boga ze świa­tem;

Wiktionary

Pan­de­izm (gr. "pan" i łac. "deus") – kom­bi­na­cja pan­te­iz­mu i de­iz­mu. Są to po­glą­dy te­o­lo­gicz­ne i fi­lo­zo­ficz­ne lub prze­ko­na­nia re­li­gij­ne utoż­sa­mia­ją­ce Boga ze świa­tem, po­gląd re­li­gij­ny za­kła­da­ją­cy ist­nie­nie ja­kiejś nie­o­kre­ślo­nej do­kład­nie du­cho­wej siły spraw­czej, która stwo­rzy­ła świat ma­te­rial­ny i prawa nim rzą­dzą­ce, jed­nak nie in­ge­ru­je ona obec­nie bez­poś­red­nio w jego dzia­ła­nie. We­dług de­i­stów ist­nie­nie tej siły spraw­czej wy­ja­śnia ra­cjo­nal­ną struk­tu­rę świa­ta i sta­łość praw fi­zy­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pãnˈdɛjism̥, AS: pãndei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pandeista m., pandeistka ż.

Wiktionary


pandekta

część ko­dek­su na­pi­sa­ne­go przez Ju­sty­nia­na na pod­sta­wie pism praw­ni­ków rzym­skich; pan­dek­ty, di­ge­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. praw. dział Ko­dek­su Ju­sty­nia­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. pandekty lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) digesta

Wiktionary


pandektowy

→ pan­dek­ta


SJP.pl

Patrz:

pandekta

pandekty

część ko­dek­su na­pi­sa­ne­go przez Ju­sty­nia­na na pod­sta­wie pism praw­ni­ków rzym­skich; pan­dek­ta, di­ge­sta


SJP.pl


pandemia

1. ro­dzaj epi­de­mii obej­mu­ją­cej swym za­się­giem bar­dzo duże ob­sza­ry;
2. pokój, wza­jem­ny so­jusz i zgoda wszyst­kich na­ro­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. glo­bal­na epi­de­mia, obej­mu­ją­ca duże ob­sza­ry (kraj, kon­ty­nent lub cały świat)

 (1.2) książk. ide­al­ny so­jusz wszyst­kich na­ro­dów eg­zy­stu­ją­cych w po­ko­ju i zgo­dzie

Wiktionary

Pan­de­mia (gr. "pan" „wszy­scy”, "demos" „lud”) – nazwa epi­de­mii o szcze­gól­nie du­żych roz­mia­rach, na dużym ob­sza­rze, obej­mu­ją­cej kraje, a nawet kon­ty­nen­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świa­tu grozi pan­de­mia pta­siej grypy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈdɛ̃mʲja, AS: pãndẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pandemiczny

Wiktionary


pandemiczny

1. zwią­za­ny z pan­de­mią - epi­de­mią obej­mu­ją­ca swym za­się­giem bar­dzo duże ob­sza­ry; pan­de­mij­ny;
2. zwią­za­ny z bar­dzo czę­stym wy­stę­po­wa­niem i bar­dzo szyb­kim roz­po­wszech­nia­niem się ja­kie­goś ne­ga­tyw­ne­go zja­wi­ska, np. roz­mia­ry pan­de­micz­ne


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z pan­de­mią; ma­ją­cy cha­rak­ter pan­de­mii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obec­nej pan­de­micz­nej sy­tu­a­cji po­now­ne ot­war­cie ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go jest cał­ko­wi­cie nie­moż­li­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pandemia ż.

Wiktionary


pandemijny

zwią­za­ny z pan­de­mią - epi­de­mią obej­mu­ją­ca swym za­się­giem bar­dzo duże ob­sza­ry; pan­de­micz­ny


SJP.pl


pandemioza

sy­tu­a­cja wy­wo­ła­na pan­de­mią COVID-19 oraz zbyt in­ten­syw­ny­mi, uciąż­li­wy­mi dzia­ła­nia­mi ma­ją­cy­mi na celu jej ogra­ni­cze­nie; co­vi­do­za, ko­wi­do­za


SJP.pl


pandemoniczny

→ pan­de­mo­nium


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pan­de­mo­nium, do­ty­czą­cy pan­de­mo­nium

Wiktionary

Patrz:

pandemonium

Powiązane:

 rzecz. pandemonium n.

Wiktionary


pandemonium

1. kró­le­stwo wład­cy pie­kieł i de­mo­nów
2. pot. o miej­scu, gdzie pa­nu­je strasz­ny chaos, zgiełk; pie­kło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. prze­ra­ża­ją­ca sy­tu­a­cja, wy­da­rze­nie, miej­sce

 (1.2) książk. kró­le­stwo wład­cy pie­kieł i de­mo­nów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (Pandæmonium) – sto­li­ca pie­kła, pałac w po­e­ma­cie Raj utra­co­ny Johna Mil­to­na
  • Pan­de­mo­nium – pol­ska grupa mu­zycz­na, gra­ją­ca mu­zy­kę me­ta­lo­wą
  • – album kom­pi­la­cyj­ny taj­wań­skiej grupy Chtho­nic
  • (Pandæmonium) – album stu­dyj­ny bry­tyj­skiej grupy Kil­ling Joke
  • – album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skiej grupy The Time
  • Pan­de­mo­nium – album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skiej grupy Ca­va­le­ra Con­spi­ra­cy
  • – gra video wy­da­na w 1996 roku przez Cry­stal Dy­na­mics

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istne pan­de­mo­nium z kolei wy­bu­chło, kiedy w oknie bu­dyn­ku po­ja­wił się sam Kaka…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãndɛ̃ˈmɔ̃ɲũm, AS: pãndẽmõńũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pandemoniczny

 przysł. pandemonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chaos, zamieszanie

 (1.2) piekło

Wiktionary


pandeterministyczny

przy­miot­nik: pan­de­ter­mi­nizm; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­de­ter­mi­niz­mu, kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nej za­kła­da­ją­cej uwa­run­ko­wa­nie wszyst­kich zja­wisk od przy­czyn stwo­rzo­nych przez ogół spo­łecz­no­ści, więk­szą licz­bę ludzi lub zja­wisk po­wią­za­nych ze sobą w okre­ślo­ny spo­sób (np. po­gląd pan­de­ter­mi­ni­stycz­ny), zwią­za­ny z taką kon­cep­cją


SJP.pl


pandeterminizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na za­kła­da­ją­ca uwa­run­ko­wa­nie wszyst­kich zja­wisk od przy­czyn stwo­rzo­nych przez ogół spo­łecz­no­ści, więk­szą licz­bę ludzi lub zja­wisk po­wią­za­nych ze sobą w okre­ślo­ny spo­sób


SJP.pl


pandialekt

ze­spół cech kilku dia­lek­tów (re­gio­nal­nych od­mian ję­zy­ka) spo­ty­ka­nych na więk­szym ob­sza­rze


SJP.pl


pandiatonizm

styl w mu­zy­ce wy­ko­rzy­stu­ją­cy swo­bod­ny dobór dźwię­ków sze­re­gu dia­to­nicz­ne­go i odrzu­ca­ją­cy tra­dy­cyj­ny po­dział na kon­so­nan­se i dy­so­nan­se


SJP.pl


pandit

tytuł na­da­wa­ny w In­diach uczo­nym bra­mi­nom oraz za­ło­ży­cie­lom sekt re­li­gij­nych; osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pan­dit – san­skryc­ki tytuł na­da­wa­ny eru­dy­tom hin­du­i­stycz­nym
  • Pan­dit­dźi – Sza­now­ny Pan Pan­dit
  • Pan­dit Nehru – okre­śle­nie uży­wa­ne wobec Ja­wa­har­lal Nehru
  • Pan­dit – Pu­dźa­ri (prze­wo­dzą­cy ce­re­mo­niom we­dyj­skim), bra­min z dźati Pande
  • Pan­dit (imię mę­skie)
  • Pan­dit (imię żeń­skie) – np. sio­stra J.Nehru : Pan­dit Wi­dźa­ja Laksz­mi
  • Pan­di­ci kasz­mir­scy

Wikipedia


pandka

1. pand­ka ruda - nie­wiel­ki ssak po­łud­nio­wo­az­ja­tyc­ki; panda mała;
2. zdrob­nie­nie od: panda


SJP.pl


pandkowate

o ce­chach pand­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Pand­ko­wa­te, pan­do­wa­te, pandy (Ai­lu­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du psoksz­tałt­nych (Ca­ni­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra), kla­sy­fi­ko­wa­na do nie­daw­na jako po­dro­dzi­na pan­do­wa­tych (Ai­lu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych (Ur­si­dae), a wcze­śniej do szo­po­wa­tych. Do ro­dzi­ny za­li­cza­na jest obec­nie tylko pand­ka ruda oraz spo­krew­nio­ne z nią ga­tun­ki wy­mar­łe.

Wikipedia


pandkowaty

o ce­chach pand­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


pandora

sta­ro­grec­ki, trój­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny o wą­skiej szyj­ce na­le­żą­cy do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; pan­du­ra (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. pier­wsza ko­bie­ta na Ziemi, ze­sła­na przez Zeusa jako kara dla ludzi, ot­wo­rzy­wszy swój pre­zent ślub­ny otrzy­ma­ny od bogów, uwol­nić miała wszel­kie nie­szczę­ścia nę­ka­ją­ce odtąd ludz­kość;

 (1.2) astr. jeden z księ­ży­ców Sa­tur­na;

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 53 z głów­ne­go pasa aste­ro­id;

Wiktionary

Pan­do­ra – w mi­to­lo­gii grec­kiej to pier­wsza ko­bie­ta na Ziemi, którą Zeus ze­słał jako karę dla ludzi za to, że Pro­me­te­usz zło­żył fał­szy­wą ofia­rę Ze­u­so­wi. Na roz­kaz Zeusa He­faj­stos ule­pił z gliny i wody pier­wszą ko­bie­tę, którą cha­ry­ty i hory pię­knie przy­o­dzia­ły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy uru­cho­mi­li­śmy tę ru­bry­kę w na­szym cza­so­pi­śmie, po­czu­li­śmy się tro­chę winni, jak Pan­do­ra po ot­war­ciu swo­jej pusz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈdɔra, AS: pãndora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pandora ż.

Wiktionary


pandowaty

1. o ce­chach pan­do­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków);
2. ki­ry­sek pan­do­wa­ty - ga­tu­nek ryby ak­wa­rio­wej


SJP.pl


pandowy

→ panda


SJP.pl

Patrz:

panda

pandur

zbroj­ny sługa daw­nych ma­gna­tów wę­gier­skich i chor­wac­kich, a w okre­sie wczes­ne­go oś­wie­ce­nia także żoł­nierz nie­re­gu­lar­nych for­ma­cji pie­cho­ty wę­gier­skiej, chor­wac­kiej lub tu­rec­kiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pan­du­rzy – ro­dzaj wojsk pie­szych na te­re­nie Au­stro-Wę­gier
  • Pan­dur – współ­czes­ny au­striac­ki tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny
  • SMS Pandúr – au­stro-wę­gier­ski ni­szczy­ciel

Wikipedia


pandura

sta­ro­grec­ki, trój­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny o wą­skiej szyj­ce na­le­żą­cy do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; pan­do­ra (czę­ściej)


SJP.pl


pandurina

in­stru­ment mu­zycz­ny, chor­do­fon szar­pa­ny, od­mia­na man­do­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. zob. man­do­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mandola, mandora

Wiktionary


pandurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z pan­du­ra­mi, do­ty­czą­cy pan­du­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uka­za­mi ce­sa­rzo­wej Elż­bie­ty Pio­trow­ny z 1752 i 1753 r. ut­wo­rzo­no Nową Ser­bię, zwaną rów­nież Sło­wia­no­ser­bią, na któ­rej te­ry­to­rium za­czę­to for­mo­wać hu­sar­skie i pan­dur­skie pułki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pandur mos.

Wiktionary


pandż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie i w po­łud­nio­wym Ta­dży­ki­sta­nie;

Wiktionary

Pandż (daw­niej: "Piandż", Панҷ) – rzeka w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie i w po­łud­nio­wym Ta­dży­ki­sta­nie. Dłu­gość – 1125 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 114 tys. km².

Pandż pow­sta­je w wy­so­kich gó­rach po­gra­ni­cza Pa­mi­ru i Hin­du­ku­szu z po­łą­cze­nia rzek Pamir i Wa­chan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U stóp gór Hin­du­ku­szu Pandż za­ta­cza łuk na pół­noc.

Wiktionary


pandższir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duża mapa Pandż­szi­ru wisi na ścia­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pandższirski

Wiktionary


pandższirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pandż­szi­rem, do­ty­czą­cy Pandż­szi­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pandższir mrz.

Wiktionary


panecki

→ Panki (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


paneczek

iro­nicz­ne okre­śle­nie na męż­czyz­nę ma­ją­ce­go zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, poch­le­bia­ją­ce­go sobie, wy­wyż­sza­ją­ce­go się, za­ro­zu­mia­łe­go; panek


SJP.pl


paneer

[czy­taj: panir] ro­dzaj do­mo­we­go twa­ro­gu wyt­wa­rza­ne­go ze świe­że­go sera kro­wie­go zak­wa­sza­ne­go so­kiem z cy­try­ny lub li­mon­ki, wy­ko­rzy­sty­wa­ny sze­ro­ko w kuch­ni in­dyj­skiej


SJP.pl


panegirycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ne­gi­rycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panegiryzm mrz.

Wiktionary


panegiryczny

przy­miot­nik od: pa­ne­gi­ryk; ma­ją­cy cha­rak­ter pa­ne­gi­ry­ku, od­no­szą­cy się do pa­ne­gi­ry­ku, jego cech cha­rak­te­ry­stycz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ne­gi­ry­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panegiryk m., panegiryzm mrz.

Wiktionary


panegiryk

uro­czy­sty tekst po­chwal­ny, sła­wią­cy kon­kret­ną osobę, czyn; utwór czę­sto pełen prze­sa­dzo­ne­go za­chwy­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. uro­czy­sty tekst po­chwal­ny, sła­wią­cy kon­kret­ną osobę, czyn;

Wiktionary

Pa­ne­gi­ryk – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej, uro­czy­sty tekst po­chwal­ny (mowa, wiersz, list, toast, itp.) sła­wią­cy jakąś osobę, czyn, wy­da­rze­nie; pełen prze­sad­ne­go za­chwy­tu, czę­sto o cha­rak­te­rze poch­leb­czym. W sta­ro­żyt­nej Gre­cji nazwą tą okre­śla­no rów­nież mowy wy­gła­sza­ne na po­grze­bach wy­bit­nych oso­bi­sto­ści, wo­dzów i po­li­ty­ków, sła­wią­ce ich za­słu­gi oby­wa­tel­skie i pa­trio­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­łu­żyń­skie­mu co praw­da zda­rza­ło się pisać chwa­leb­ne pa­ne­gi­ry­ki pod adre­sem sztu­ki doby ko­mu­niz­mu, ale po la­tach po­tra­fił przyz­nać się do błędu, czego nie można po­wie­dzieć o wielu jego młod­szy ko­le­gach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnɛˈɟirɨk, AS: pãneǵiryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panegirysta m., panegirystka ż., panegirzysta m., panegirzystka ż., panegiryzm m., panegiryzowanie n.

 czas. panegiryzować ndk.

 przym. panegiryczny

Wiktionary


panegirysta

1. osoba prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca coś lub kogoś
2. autor pa­ne­gi­ry­ków; pa­ne­gi­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. autor pa­ne­gi­ry­ków

 (1.2) osoba prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca kogoś lub coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mi­ja­ją­cy rok nie był, jak chcą kre­a­tyw­ni pa­ne­gi­ry­ści, nie­u­stan­nym pas­mem suk­ce­sów pre­zy­denc­kiej ekipy, ale nie był też cią­giem błę­dów i po­my­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panegiryk mrz., panegiryzm mrz.

Wiktionary


panegirystka

→ pa­ne­gi­ry­sta; pa­ne­gi­rzyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca kogoś lub coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panegiryk mrz., panegiryzm mrz.

Wiktionary


panegiryzm

prze­sad­ne schle­bia­nie komuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­sad­ne wy­chwa­la­nie kogoś lub cze­goś, bez­kry­tycz­na wy­po­wiedź o cha­rak­te­rze poch­leb­stwa

 (1.2) liter. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla li­te­rac­kich pa­ne­gi­ry­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jed­nak pra­wio­ne kom­ple­men­ty w isto­cie ukry­wa­ją szy­der­stwo, pa­ne­gi­ryzm jest uda­wa­ny, uni­żo­ność nie­a­u­ten­tycz­na – oda oka­zu­je się więc per­sy­fla­żem, wy­po­wie­dzią, którą na­le­ży od­czy­ty­wać jako ugrzecz­nio­ną kpinę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panegiryk m., panegirysta m., panegirystka ż., panegirzysta m., panegirzystka ż., panegiryzowanie n.

 czas. panegiryzować ndk.

 przym. panegiryczny

 przysł. panegirycznie

Wiktionary


panegiryzować

prze­sad­nie schle­biać komuś, wy­chwa­lać jakiś czyn, zda­rze­nie lub ideę


SJP.pl


panegirzysta

1. osoba prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca coś lub kogoś
2. autor pa­ne­gi­ry­ków; pa­ne­gi­ry­sta


SJP.pl


panegirzystka

→ pa­ne­gi­rzy­sta; pa­ne­gi­ryst­ka


SJP.pl


panek

iro­nicz­ne okre­śle­nie na męż­czyz­nę ma­ją­ce­go zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, poch­le­bia­ją­ce­go sobie, wy­wyż­sza­ją­ce­go się, za­ro­zu­mia­łe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. pan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Panek – część mia­sta Chę­ci­ny po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim w po­wie­cie kie­lec­kim
  • Panek – wznie­sie­nie, piąty naj­wyż­szy szczyt Wzgórz Bie­law­skich
  • Panek – przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w War­sza­wie, ut­wo­rzo­ne przez Ma­cie­ja Panka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãnɛk, AS: pãnek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. panować

Wiktionary


panekla

ro­dzaj ak­sa­mi­tu


SJP.pl

Pa­ne­kla (panécla) – ro­dzaj ak­sa­mi­tu, który po­sia­da włó­kien­ną okry­wę i jest prze­pla­ta­ny do­dat­ka­mi z barw­nej przę­dzy, bądź zło­ty­mi lub srebr­ny­mi nit­ka­mi.

Wikipedia


panel

1. pła­ski ka­wa­łek drew­na, z któ­re­go two­rzy się więk­szą po­wierzch­nię;
2. przed­nia część urzą­dze­nia, na któ­rej znaj­du­je się sy­stem przy­rzą­dów ste­row­ni­czych;
3. pu­blicz­na dy­sku­sja, pod­czas któ­rej na­stę­pu­je wy­mia­na po­glą­dów;
4. an­kie­ta po­le­ga­ją­ca na za­da­wa­niu iden­tycz­nych pytań tej samej gru­pie ludzi co pe­wien czas;
5. ro­dzaj wy­mien­ne­go pa­kie­tu cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. pła­ski, mo­du­ło­wy ele­ment kon­struk­cyj­ny

 (1.2) bud. ozdob­na płyta z two­rzy­wa lub kom­po­zy­tu po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nię

 (1.3) techn. ta­bli­ca z ele­men­ta­mi ste­row­ni­czy­mi, gnia­zda­mi

 (1.4) pu­blicz­na dy­sku­sja z udzia­łem wielu dy­sku­tan­tów, przed­sta­wi­cie­li z róż­nych śro­do­wisk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • panel ste­row­ni­czy
  • panel sło­necz­ny
    • ko­lek­tor sło­necz­ny
    • ogni­wo sło­necz­ne
  • w bu­dow­nict­wie pro­sto­kąt do­wol­ne­go ma­te­ria­łu (drew­no, kom­po­zyt, metal itp) jako ma­te­riał wy­koń­cze­nio­wy, izo­la­cyj­ny
    • panel próż­nio­wy
    • panel SIP
  • panel ad­mi­ni­stra­cyj­ny
  • panel do­ty­ko­wy
  • panel kro­sow­ni­czy
  • panel ste­ro­wa­nia
  • ba­da­nie pa­ne­lo­we – w skró­cie panel

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãnɛl, AS: pãnel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panelista m., panelistka ż., panelowość ż.

:: zdrobn. panelik m.

 przym. panelowy

 przysł. panelowo

Wiktionary


panelik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od panel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panel m., panelista mos.

Wiktionary


panelista

osoba bio­rą­ca udział w pa­ne­lu - pu­blicz­nej dy­sku­sji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bio­rą­ca udział w pa­ne­lu dy­sku­syj­nym jako czło­nek ze­spo­łu ek­sper­tów lub spe­cja­li­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panel m., panelik m., panelowość ż., panelizacja ż., panelówka ż.

:: fż. panelistka ż.

 czas. panelować ndk.

 przym. panelowy

 przysł. panelowo

Wiktionary


panelistka

→ pa­ne­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bio­rą­ca udział w pa­ne­lu dy­sku­syj­nym jako czło­nek ze­spo­łu ek­sper­tów lub spe­cja­li­stów

Wiktionary

Patrz:

panelista

Powiązane:

 rzecz. panel mrz., panelista mos.

Wiktionary


panelowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ne­lo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panel mrz., panelista mos.

Wiktionary


panelowy

przy­miot­nik od: panel; taki, któ­re­go część sta­no­wią pa­ne­le, od­no­szą­cy się do pa­ne­li


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ne­lem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panel mrz., panelista mos.

Wiktionary


panelówka

po­tocz­nie: piła pa­ne­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do przy­ci­na­nia desek drew­nia­nych do żą­da­ne­go roz­mia­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panelista mos.

Wiktionary


panendoskop

ro­dzaj en­do­sko­pu uży­wa­ne­go do dia­gno­sty­ki dwu­nast­ni­cy, żo­łąd­ka i prze­ły­ku


SJP.pl


panendoskopia

ba­da­nie en­do­sko­po­we gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wzier­ni­ko­wa­nie gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go;

Wiktionary

Pa­nen­do­sko­pia (czę­sto w upro­szcze­niu na­zy­wa­na ga­stro­sko­pią lub ga­stro­fi­be­ro­sko­pią, skr. GFS) – me­to­da dia­gno­stycz­na gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do niego gięt­kie­go prze­wo­du (en­do­sko­pu) za­o­pa­trzo­ne­go w źró­dło świa­tła i układ re­je­stru­ją­cy oraz prze­ka­zu­ją­cy obraz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To­wa­rzy­szą­ce pa­nen­do­sko­pii znie­czu­le­nie ogól­ne może spo­wo­do­wać udar mózgu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastrofiberoskopia, gastroskopia

Wiktionary


panenteistyczny

do­ty­czą­cy pa­nen­te­iz­mu


SJP.pl


panenteizm

po­gląd re­li­gij­ny i fi­lo­zo­ficz­ny, łą­czą­cy pan­te­izm z te­iz­mem po­przez uz­na­nie ist­nie­nia przy­ro­dy w bó­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. rel. po­gląd, że świat ist­nie­je w Bogu, ale Bóg nie ogra­ni­cza się do świa­ta i wy­kra­cza poza niego

Wiktionary

Pa­nen­te­izm ( "pán en theós" – wszyst­ko w Bogu) – po­gląd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny, który wyz­na­je po­łą­cze­nie te­iz­mu z pan­te­iz­mem. Ter­min wpro­wa­dzo­ny zo­stał w 1828 roku przez schel­lin­gia­ni­stę Kra­u­se­go, który naz­wał swą fi­lo­zo­fię „All-in-Gott-Lehre”.

W te­iz­mie Bóg za­cho­wu­je oso­bo­wą odręb­ność od świa­ta, w pan­te­iz­mie zaś im­ma­nent­nie ist­nie­je w świe­cie. Aby po­łą­czyć ze sobą te dwa po­glą­dy, pa­nen­te­i­ści wska­zu­ją na ele­ment łą­czą­cy obie tezy: Bóg za­wie­ra w sobie cały świat, ale świat go nie wy­czer­pu­je.

Wikipedia


panerotyczny

przy­miot­nik od: pa­ne­ro­tyzm; od­no­szą­cy się do pa­ne­ro­tyz­mu, jego cech cha­rak­te­ry­stycz­nych


SJP.pl


panerotyzm

mi­łość o sil­nym po­dło­żu zmy­sło­wym, od­no­szą­ca się do więk­szej licz­by ludzi, do­ty­czą­ca ja­kiejś grupy spo­łecz­nej


SJP.pl


paneuropa

czcion­ka dru­kar­ska cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się iden­tycz­ną gru­bo­ścią linii pio­no­wych i po­zio­mych


SJP.pl


paneuropeista

zwo­len­nik kon­cep­cji dą­żą­cej do zjed­no­cze­nia kra­jów kon­ty­nen­tu eu­ro­pej­skie­go pod wzglę­dem po­li­tycz­nym oraz eko­no­micz­nym


SJP.pl


paneuropeistka

→ pa­ne­u­ro­pe­i­sta


SJP.pl

Patrz:

paneuropeista

paneuropeizm

kon­cep­cja dą­żą­ca do zjed­no­cze­nia kra­jów kon­ty­nen­tu eu­ro­pej­skie­go pod wzglę­dem po­li­tycz­nym oraz eko­no­micz­nym


SJP.pl


paneuropejski

przy­miot­nik od: pa­ne­u­ro­pe­izm; zwią­za­ny z pa­ne­u­ro­pe­iz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­ne­u­ro­pe­iz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ne­u­ro­pe­iz­mu


SJP.pl


paneuropejskość

→ pa­ne­u­ro­pej­ski


SJP.pl

Patrz:

paneuropejski

panew

część ło­ży­ska śliz­go­we­go; pa­new­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. daw. spore, płyt­kie na­czy­nie me­ta­lo­we, w po­sta­ci misy, pa­tel­ni lub ko­cioł­ka, słu­żą­ce do go­to­wa­nia, sma­że­nia, wa­rze­nia itp.;

 (1.2) techn. zob. pa­new­ka.

Wiktionary

Panew – ro­dzaj pa­tel­ni; płyt­kie me­ta­lo­we na­czy­nie o dość dużej po­wierzch­ni, ma­ją­ce za­sto­so­wa­nie w sztu­ce ku­li­nar­nej do pie­cze­nia, sma­że­nia lub go­to­wa­nia.

Sto­so­wa­ne także w wa­rzel­niach soli (np. Cie­cho­ci­nek, Læsø) do stę­ża­nia so­lan­ki przez od­pa­ro­wy­wa­nie w sta­nie wrze­nia w celu otrzy­ma­nia soli wa­rzo­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãnɛf, AS: pãnef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panewka ż., Panewniki lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panwia, żelaźnik, żeleźnik

Wiktionary


panewka

1. część ło­ży­ska śliz­go­we­go; panew;
2. owal­ne lub okrą­głe za­głę­bie­nie w kości, two­rzą­ce część stawu, w któ­rej znaj­du­je się głów­ka innej kości; ace­ta­bu­lum;
3. w daw­nej broni pal­nej: za­głę­bie­nie na proch w gór­nej czę­ści lufy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wojsk. hist. za­głę­bie­nie na proch strzel­ni­czy po­trzeb­ny do wy­strze­le­nia po­ci­sku z lufy daw­nej broni pal­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­new­ka – ele­ment daw­nej broni pal­nej
  • pa­new­ka – część ło­ży­ska śliz­go­we­go
  • pa­new­ka – część stawu
    • pa­new­ka stawu bio­dro­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Rafał wyj­rzał, wszy­scy trzej z konia opa­try­wa­li rękę ko­le­gi. Trwa­ło to chwi­lę, bo oto zdję­li z ple­cy­e­ców ka­ra­bi­ny, pod­sy­pa­li pro­chu na pa­new­ki i mieli razem hu­knąć po­now­nie w wy­wa­lo­ne okno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panew ż.

 przym. panewkowy

Wiktionary


panewkowy

→ pa­new­ka


SJP.pl

Patrz:

panewka

panewnicki

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pa­new­nik, zwią­za­ny z Pa­new­ni­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadąc Pa­new­nic­ką, do­je­dzie­cie na Stare Pa­new­ni­ki.

 (1.1) Przez Lasy Pa­new­nic­kie prze­bie­ga Szlak Dwu­dzie­sto­pię­cio­le­cia PTTK.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panewniki nmos., panewniczanin m., panewniczanka ż.

 przym. podpanewnicki

Wiktionary


panewniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­new­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dwor­cu w Ka­to­wi­cach pa­new­ni­cza­nie wsia­da­ją do dwu­nast­ki albo do czter­dzie­ści osiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panewniki nmos.

:: fż. panewniczanka ż.

 przym. panewnicki

Wiktionary


panewniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­new­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz z am­bo­ny stro­fo­wał pa­new­ni­czan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panewniki lm nm.

:: fm. panewniczanin m.

 przym. panewnicki

Wiktionary


panewniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część dziel­ni­cy Ka­to­wic;

Wiktionary

Pa­new­ni­ki (d. "Pa­new­nik") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w za­chod­nim re­jo­nie mia­sta, w dziel­ni­cy Li­go­ta-Pa­new­ni­ki, nad Kłod­ni­cą.

Pow­sta­ły one w XVI wieku w są­siedzt­wie Kuź­ni­cy Pszczyń­skiej praw­do­po­dob­nie jako osada słu­żeb­na, dla któ­rej wyt­wa­rza­ła pan­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) audio|Pl-po nowym roku po­je­dzie­my z dzie­cia­ka­mi zo­ba­czyć szop­kę do Pa­new­nik.ogg. Po Nowym Roku po­je­dzie­my z dzie­cia­ka­mi zo­ba­czyć szop­kę do Pa­new­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panewniczanin mos., panewniczanka ż., panew ż.

 przym. panewnicki, podpanewnicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Panewnik

Wiktionary


panfil

naj­wyż­sza karta w ma­ria­szu (daw­nej grze ro­syj­skiej, po­dob­nej do eu­ke­ra, w Pol­sce po­pu­lar­nej w okre­sie wczes­ne­go ro­man­tyz­mu)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Pan­fil – te­ni­si­sta pol­ski
  • Jan Pan­fil – pol­ski spe­cja­li­sta ochro­ny przy­ro­dy
  • Józef Pan­fil – pol­ski ar­ty­sta ma­larz
  • Łu­kasz Pan­fil – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Mar­cin Pan­fil – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • To­masz Pan­fil – pol­ski hi­sto­ryk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Wanda Pan­fil-González – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Pan­fil lub Pam­fil (gra kar­cia­na)
  • Pan­fil lub Pam­fil (karta)

Wikipedia


panfobia

cho­ro­bli­wy lęk przed wszyst­kim


SJP.pl


panga

1. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z rzędu su­moksz­tałt­nych, po­ła­wia­ny go­spo­dar­czo i ho­do­wa­ny w ce­lach kon­sump­cyj­nych, spro­wa­dza­ny do Eu­ro­py w du­żych ilo­ściach z wiet­nam­skich ho­dow­li, w Pol­sce sprze­da­wa­ny w po­sta­ci mro­żo­nych fi­le­tów;
2. ryba z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca na Oce­a­nie In­dyj­skim, Pa­cy­fi­ku oraz At­lan­ty­ku, rza­dziej spo­ty­ka­na w wo­dach sło­na­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­ga­la­spis cor­dy­la|ref=tak.;

 (1.2) icht. sum re­ki­ni;

 (1.3) icht. ryba z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pan­ga­sius|ref=tak., okre­śla­na jako sum panga;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Panga (ryba)
  • miej­sco­wo­ści w Esto­nii:
    • Panga – w gmi­nie Ri­da­la
    • Panga – w gmi­nie Must­ja­la
  • miej­sco­wo­ści w Do­li­nie Kat­man­du

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãŋɡa, AS: pãŋga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sum rekini

 (1.3) sum panga

Wiktionary


pangea

we­dług te­o­rii We­ge­ne­ra: wiel­ki kon­ty­nent, który w me­zo­zo­i­ku roz­padł się na mniej­sze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. su­per­kon­ty­nent, który pow­stał w per­mie i roz­padł się w jurze;

Wiktionary

Pan­gea (gr. "Pan­gea" – Wszech­zie­mia) – su­per­kon­ty­nent ist­nie­ją­cy na Ziemi w okre­sie po­mię­dzy 300 a 180 mi­lio­nów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sie ju­raj­skim Pan­gea roz­pa­dła się na dwie czę­ści: pół­noc­ną, La­u­raz­ję, i po­łud­nio­wą, Gond­wa­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãŋˈɡɛa, AS: pãŋgea

Wiktionary


pangen

ma­te­rial­na czą­stecz­ka pow­sta­ją­ca w każ­dej ko­mór­ce or­ga­niz­mu, re­pre­zen­tu­ją­ca jej wła­ści­wo­ści i prze­no­szo­na z obie­giem krwi do ko­mó­rek roz­rod­czych, którą opi­su­je kon­cep­cja dzie­dzicz­no­ści Hu­go­na de Vrie­sa


SJP.pl


pangeneza

te­o­ria dzie­dzicz­no­ści za­kła­da­ją­ca ist­nie­nie spe­cy­ficz­nych cia­łek poś­red­ni­czą­cych w pro­ce­sie dzie­dzi­cze­nia, któ­ry­mi są ge­mu­le we­dług Ka­ro­la Dar­wi­na lub pan­ge­ny we­dług Hu­go­na de Vi­re­sa


SJP.pl

Pan­ge­ne­za (gr. "pan" 'wszech' i "génesis" 'na­ro­dze­nie, po­cho­dze­nie') – hi­po­te­za w bio­lo­gii roz­wo­ju za­pro­po­no­wa­na przez Hi­po­kra­te­sa, a wy­ko­rzy­sty­wa­na przez Ka­ro­la Dar­wi­na do wy­tłu­ma­cze­nia uz­na­wa­nej przez sie­bie za­sa­dy dzie­dzi­cze­nia cech na­by­tych. Za­kła­da­ła ona, że ko­mór­ki wszyst­kich na­rzą­dów i tka­nek wyt­wa­rza­ją drob­niut­kie kopie lub za­cząt­ki (gem­mu­le), na­stęp­nie wy­dzie­la­ne do krwio­bie­gu i tran­spor­to­wa­ne do gru­czo­łów płcio­wych, gdzie na­stę­po­wa­ło na ich bazie for­mo­wa­nie gamet.

Wikipedia


pangermanista

zwo­len­nik sy­ste­mu po­glą­dów gło­szą­ce­go po­trze­bę zjed­na­nia wszyst­kich na­ro­dów ger­mań­skich


SJP.pl


pangermanistka

zwo­len­nicz­ka sy­ste­mu po­glą­dów gło­szą­ce­go po­trze­bę zjed­na­nia wszyst­kich na­ro­dów ger­mań­skich


SJP.pl


pangermanizm

nie­miec­ki sy­stem po­glą­dów gło­szą­cy po­trze­bę po­jed­na­nia wszyst­kich ludów ger­mań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. na­cjo­na­li­stycz­na dok­try­na po­li­tycz­na po­stu­lu­ją­ca zjed­no­cze­nie wszyst­kich ludów ger­mań­skich;

Wiktionary

Pan­ger­ma­nizm ( Pan­ger­ma­nis­mus, All­de­utsch­tum) – na­cjo­na­li­stycz­na idea i ruch po­li­tycz­ny, pow­sta­łe na prze­ło­mie XIX i XX wieku, sta­wia­ją­cy sobie za cel zjed­no­cze­nie w jed­nym pań­stwie wszyst­kich ludów po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Pod ko­niec XIX w. stała się czę­ścią nie­miec­kie­go ek­span­sjo­niz­mu.

Wikipedia


pangermański

do­ty­czą­cy pan­ger­ma­niz­mu


SJP.pl


pangloss

obłęd­ny op­ty­mi­sta, któ­re­go op­ty­mizm przy­no­si nie­koń­czą­ce się nie­szczę­ścia, bę­dą­cy czę­stą po­sta­cią w ut­wo­rach an­tycz­nych i no­wo­żyt­nych


SJP.pl


pangolin

ssak na­le­żą­cy do ro­dzi­ny łu­skow­ców, ży­ją­cy w wil­got­nych la­sach Azji i Afry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pot. łu­sko­wiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trop padł na łu­skow­ce, drob­ne ssaki zwane też pan­go­li­na­mi, poś­ród któ­rych wiele ga­tun­ków jest za­gro­żo­nych z po­wo­du ma­so­we­go odła­wia­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãŋˈɡɔlʲĩn, AS: pãŋgolʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łuskowiec

Wiktionary


pangram

zda­nie w za­da­niu lo­gicz­nym, ła­mi­głów­ce za­wie­ra­ją­ce wszyst­kie li­te­ry al­fa­be­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zda­nie, w któ­rym zo­sta­ły użyte wszyst­kie li­te­ry al­fa­be­tu;

Wiktionary

Pan­gram (gr. "pan gram­ma" – każda li­te­ra) – krót­kie zda­nie za­wie­ra­ją­ce wszyst­kie li­te­ry al­fa­be­tu da­ne­go ję­zy­ka. Może sta­no­wić za­ba­wę słow­ną, czę­sto jest jed­nak rów­nież wy­ko­rzy­sty­wa­ne do spraw­dza­nia po­praw­no­ści da­nych tek­sto­wych, po­praw­no­ści wyś­wiet­la­nia lub dru­ko­wa­nia zna­ków itp. Szcze­gól­nie do­pra­co­wa­ne pan­gra­my za­wie­ra­ją każdą li­te­rę tylko w jed­nym wy­stą­pie­niu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãŋɡrãm, AS: pãŋgrãm

Wiktionary


panharmonicon

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy in­stru­men­tów me­cha­nicz­nych skła­da­ją­cy się z więk­szo­ści in­stru­men­tów or­kie­stro­wych, mo­gą­cy imi­to­wać kon­cer­ty grane przez or­kie­strę


SJP.pl


panhellenista

osoba po­pie­ra­ją­ca no­wo­grec­ki ruch po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia wszyst­kich Gre­ków roz­pro­szo­nych w gra­ni­cach daw­ne­go ce­sar­stwa bi­zan­tyj­skie­go


SJP.pl


panhellenistka

→ pan­hel­le­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

panhellenista

panhellenizm

no­wo­grec­ki ruch po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia wszyst­kich Gre­ków roz­pro­szo­nych w gra­ni­cach daw­ne­go ce­sar­stwa bi­zan­tyj­skie­go


SJP.pl

Pan­hel­le­nizm – idea zjed­no­cze­nia Gre­ków w gra­ni­cach ce­sar­stwa bi­zan­tyj­skie­go.

W XIX/XX wieku na­cjo­na­li­stycz­ny ruch no­wo­grec­ki dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia Gre­ków na zie­miach daw­ne­go Ce­sar­stwa Bi­zan­tyj­skie­go. Nie­pod­le­gła Wiel­ka Gre­cja miała objąć Te­sa­lię, Epir, Ma­ce­do­nię, Wyspy Egej­skie (z Kretą i Cy­prem) oraz wy­brze­że Azji Mniej­szej.

Wikipedia


panhelleński

przy­miot­nik od: pan­hel­le­nizm; zwią­za­ny z pan­hel­le­niz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­hel­le­ni­zi­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­hel­le­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wszyst­kich Gre­ków, obej­mu­ją­cy wszyst­kich Gre­ków

 (1.2) do­ty­czą­cy pan­hel­le­niz­mu, zwią­za­ny z pan­hel­le­niz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sława wy­rocz­ni del­fic­kiej była tak wiel­ka, że jej prze­po­wied­nie miały zna­czą­cy wpływ na re­li­gię, po­li­ty­kę i prawa sta­ro­żyt­nej Gre­cji, a Delfy stały się pan­hel­leń­skim sank­tu­a­rium.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panhellenista mos., panhellenizm mrz., helleński mrz.

 przym. helleński

Wiktionary


pani

1. ko­bie­ta;
2. forma grzecz­no­ścio­wa (pani Ko­wal­ska, pro­szę pani itd.);
3. ko­bie­ta spra­wu­ją­ca wła­dzę; wład­czy­ni;
4. ko­bie­ta sto­ją­ca na czele domu, ro­dzi­ny; go­spo­dy­ni;
5. śro­do­wi­sko­wo: na­u­czy­ciel­ka, zwła­szcza wy­cho­waw­czy­ni młod­szych dzie­ci;
6. bo­gacz­ka;
7. daw­niej: wła­ści­ciel­ka dóbr ziem­skich, ma­gnat­ka, ary­sto­krat­ka;
8. daw­niej, dziś żar­to­bli­wie: żona, mał­żon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwrot grzecz­no­ścio­wy w sto­sun­ku do ko­bie­ty; w zwro­tach bez­poś­red­nich za­stę­pu­je za­i­mek ty

 (1.2) wład­czy­ni

 (1.3) pra­co­daw­czy­ni dla służ­by

 (1.4) bo­gi­ni

 (1.5) środ. uczn. na­u­czy­ciel­ka, zwła­szcza wy­cho­waw­czy­ni

 (1.6) wła­ści­ciel­ka psa

za­i­mek dzier­żaw­czy

 (2.1) grzecz­no­ścio­wy zwrot twoje / jej wzglę­dem ko­bie­ty

Wiktionary

Pani – mie­sięcz­nik dla ko­biet wy­da­wa­ny w Pol­sce przez Wy­daw­nict­wo Bauer.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech pani usią­dzie.

 (2.1) Pani ka­lo­sze są mokre

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãɲi, AS: pãńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panieństwo n., paniusia ż., panowanie, pan, Pan, panicz, panna, państwo

:: zdrobn. pańcia ż.

 czas. panować

 przym. pański, panin, Pański, paniny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobieta

Wiktionary


paniberyjski

przy­miot­nik od: pa­ni­be­ryzm; zwią­za­ny z pa­ni­be­ryz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­ni­be­ryz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ni­be­ryz­mu


SJP.pl


paniberysta

osoba po­pie­ra­ją­ca kon­cep­cję dą­żą­cą do zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów wy­wo­dzą­cych się z te­re­nów Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl


paniberystka

ko­bie­ta po­pie­ra­ją­ca kon­cep­cję dą­żą­cą do zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów wy­wo­dzą­cych się z te­re­nów Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl


paniberyzm

kon­cep­cja wspól­ne­go roz­wo­ju ca­łe­go Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go bez po­dzia­łu na re­gio­ny i pań­stwa; ibe­ryzm


SJP.pl


panichida

pra­wo­sław­ne na­bo­żeń­stwo ża­łob­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. pra­wo­sław­ne na­bo­żeń­stwo ża­łob­ne;

Wiktionary

Pa­ni­chi­da lub pa­na­chi­da ( паннихида z grec.: παννυχίς, πανυχίς, παννυχίδης – „ca­ło­noc­na”) – w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich obrząd­ku wschod­nie­go na­bo­żeń­stwo ża­łob­ne, śpie­wa­ny od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go re­qu­iem, przy ob­cho­dach szcze­gól­nych rocz­nic i wy­da­rzeń, dnia uro­dze­nia, na dzień imie­nin, oraz na okaz­ję mod­lit­wy za zmar­łe­go w dniu jego po­grze­bu, w trze­ci, dzie­wią­ty i czter­dzie­sty dzień po śmier­ci i w ko­lej­ne rocz­ni­ce. Jest od­pra­wia­ne w cerk­wi (przy pa­ni­chid­ni­ku) lub nad gro­bem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok wy­wo­ła­nych w każ­dym przez tę śmierć do­my­słów o prze­su­nię­ciach i moż­li­wych zmia­nach w hie­rar­chii służ­bo­wej, które mogły na­stą­pić na sku­tek tej śmier­ci, sam fakt śmier­ci do­bre­go zna­jo­me­go wy­wo­łał u wszyst­kich, któ­rzy się o niej do­wie­dzie­li, jak zwy­kle uczu­cie ra­do­ści, że umarł on, a nie ja (…) Do­brzy zaś zna­jo­mi, tak zwani przy­ja­cie­le Iwana Il­ji­cza, mimo woli po­my­śle­li przy tym także, iż teraz muszą za­dość uczy­nić bar­dzo nud­nym obo­wiąz­kom tego, co wy­pa­da, i po­je­chać na pa­ni­chi­dę oraz z kon­do­len­cyj­ną wi­zy­tą u wdowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãɲiˈxʲida, AS: pãńiχʹida

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panahida

Wiktionary


panicz

1. iro­nicz­ne okre­śle­nie na mło­de­go ele­ganc­kie­go męż­czyz­nę przyz­wy­cza­jo­ne­go do wy­god­ne­go życia;
2. nie­do­ro­sły syn w za­moż­nej ro­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. nie­peł­no­let­ni syn w szla­chec­kiej, za­moż­nej ro­dzi­nie

 (1.2) iron. męż­czyz­na młody, ele­ganc­ki, ży­ją­cy wy­god­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz pa­nicz za­wsze jada śnia­da­nia o go­dzi­nie ósmej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãɲit͡ʃ, AS: pãńič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pan m., pani ż., panna ż., panienka ż., paniusia ż., państwo mos., panisko n., panowanie n.

:: zdrobn. paniczyk m.

 czas. panować, opanować

 przym. paniczowski, pański, Pański

 przysł. pańsko

Wiktionary


paniczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­nicz

Wiktionary


paniczny

taki, któ­re­mu to­wa­rzy­szy pa­ni­ka, wy­wo­łu­ją­cy pa­ni­kę, po­płoch


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ce­chu­je się pa­ni­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nie­dzie­lę szef służ­by zdro­wia mia­sta wez­wał spo­łe­czeń­stwo do pow­strzy­ma­nia się od pa­nicz­ne­go wy­ku­py­wa­nia leków na prze­zię­bie­nie, któ­rych nie po­trze­bu­ją i wy­stą­pił z ape­lem do miesz­kań­ców, by „nie po­pa­da­li w prze­sa­dę”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panika ż., panikarz m., panikara ż., paniczność ż., panikowanie n., spanikowanie n.

 czas. panikować ndk., spanikować dk.

 przysł. panicznie

Wiktionary


paniczowski

→ pa­nicz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ni­cza

Wiktionary

Patrz:

panicz

Powiązane:

 rzecz. panicz m., paniczyk m.

Wiktionary


paniczyk

zdrob­nie­nie o od­cie­niu pe­jo­ra­tyw­nym od: pa­nicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wyt­wor­ny młody męż­czyz­na z bo­ga­tej ro­dzi­ny

 (1.2) po­gard. młody dan­dys nie­sko­ry do pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­wien mło­dziut­ki pa­ni­czyk z po­wyż­szej ka­te­gor­ji przy­był wła­śnie w ubie­gły po­nie­dzia­łek i zgło­sił się do zna­ne­go przy­ja­cie­la mło­de­go hi­gli­fu z li­stem re­ko­men­da­cyj­nym od swego są­sia­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pan mos., panicz mos., panieństwo n., panna ż.

 przym. paniczowski, Pański

Wiktionary


paniczykowaty

przy­sto­so­wa­ny, przyz­wy­cza­jo­ny do wy­go­dy, wy­god­ne­go życia, bo­gact­wa lub taki, który uważa się za lep­sze­go, waż­niej­sze­go od in­nych


SJP.pl


paniczykowski

→ pa­ni­czyk


SJP.pl

Patrz:

paniczyk

panieneczka

zdrob­nie­nie od: pa­nien­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­nien­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãɲɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: pãńẽnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panienka

Wiktionary


panienka

1. bar­dzo młoda zaz­wy­czaj sym­pa­tycz­na dziew­czy­na, lu­bia­na przez oto­cze­nie, sza­no­wa­na;
2. eu­fe­mi­stycz­ne okre­śle­nie na pro­sty­tut­kę;
3. po­tocz­na nazwa grzy­ba o naz­wie mu­cho­mor rdza­wo­brą­zo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młoda dziew­czy­na

 (1.2) eufem. o pro­sty­tut­ce

 (1.3) daw. córka chle­bo­daw­ców

Wiktionary

Pa­nien­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ra­cze­wo, na za­chod­nim krań­cu Ozu Miesz­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szcze­rze mó­wiąc, znał cie­ka­wsze za­ję­cia niż pro­wa­dze­nie po­dob­nych roz­mów z led­wie od ziemi odro­sły­mi pa­nien­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈɲɛ̃nka, AS: pãńẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panieństwo n., Panna ż., panicz m., panna ż.; zdrobn. panieneczka ż., paniusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. prostytutka.

Wiktionary


panienkowaty

z wy­glą­du lub z za­cho­wa­nia przy­po­mi­na­ją­cy pa­nien­kę, ma­ją­cy cechy po­dob­ne do pa­nien­ki


SJP.pl


panier

jajko z mąką i bułką tartą, sto­so­wa­ne do ob­ta­cza­nia przed sma­że­niem mięs, ryb i ja­rzyn; pa­nier­ka


SJP.pl

Pa­nier (IPA:), ro­gów­ka – ro­dzaj ste­la­ża no­szo­ne­go w XVIII wieku w celu zwięk­sze­nia sze­ro­ko­ści sukni, a skła­da­ją­ce­go się z 3-8 obrę­czy naj­czę­ściej wy­ko­na­nych z fisz­bi­nu, rza­dziej z wi­kli­ny, cien­kiej stali czy pi­ko­wa­ne­go wło­sia; rów­nież su­knia opie­ra­ją­ca się na takim ste­la­żu.

Wikipedia


panierka

jajko z mąką i bułką tartą, sto­so­wa­ne do ob­ta­cza­nia przed sma­że­niem mięs, ryb i ja­rzyn; pa­nier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mie­sza­ni­na pro­duk­tów do ob­ta­cza­nia sma­żo­ne­go mięsa, ryb, wa­rzyw lub grzy­bów

 (1.2) kulin. chru­pią­ca po­wło­ka na pa­nie­ro­wa­nej po­tra­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­go­to­wa­nie pa­nier­ki za­ję­ło mi kilka minut.

 (1.2) Bab­ci­ne pa­nier­ki są za­wsze takie chru­pią­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panier mrz., panierowanie n.

 czas. panierować ndk.

 przym. panierowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panier

 (1.2) panier

Wiktionary


panierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ob­ta­cza­nie mięsa, ryb, grzy­bów lub wa­rzyw w pa­nier­ce;

Wiktionary

Pa­nie­ro­wa­nie – w sztu­ce ku­li­nar­nej ob­ta­cza­nie w pa­nier­ce pro­duk­tu przez­na­czo­ne­go do sma­że­nia.

Tra­dy­cyj­na pa­nier­ka skła­da się z sub­stan­cji wią­żą­cej (roz­mą­co­ne jajko albo mleko) i mąki lub bułki tar­tej. Naj­czę­ściej sto­su­je się na­stę­pu­ją­ce kom­po­zy­cje:

W skład pa­nie­ru może do­dat­ko­wo wcho­dzić utar­ty twar­dy ser.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpãɲɛrɔˈvãɲɛ, AS: pãńerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panier m., panierka ż.

 czas. panierować ndk.

Wiktionary


panierowany

przy­miot­nik

 (1.1) ob­to­czo­ny pa­nier­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panierka ż.

 czas. panierować

Wiktionary


panierować

przy­go­to­wy­wać mięso, ryby lub wa­rzy­wa do sma­że­nia po­przez ob­ta­cza­nie ich w jajku z mąką i bułką tartą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. ob­ta­czać mięso, rybę, grzy­by lub wa­rzy­wa w pa­nier­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie za­nu­rza się je w cie­ście przy­go­to­wa­nym z mąki, wody, musz­tar­dy dijon i przy­praw, po czym pa­nie­ru­je w bułce tar­tej i smaży na chrup­ko w mie­szan­ce oleju i masła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panier m., panierka ż., panierowanie n.

 przym. panierowany

Wiktionary


panierung

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pa­nier­ka

Wiktionary


paniewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­nie­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie To­pól­ka
  • Pa­nie­wo – część wsi Skul­ska Wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Pa­nie­wo – dawna gro­ma­da
  • Pa­nie­wo – je­zio­ro w gmi­nie Pła­ska, w pow. au­gu­stow­skim, w woj. pod­la­skim
  • Pa­nie­wo – śluza na Ka­na­le Au­gu­stow­skim

Wikipedia


panieć

na­bie­rać cech wła­ści­wych panom (ary­sto­kra­tom, bo­ga­czom)


SJP.pl


panieński

na­le­żą­cy do panny, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla panny, jej za­cho­wań, po­stę­po­wań


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do panny, bę­dą­cy jej włas­no­ścią

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z panną, do­ty­czą­cy panny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) taki, jak u panny

 (3.2) przest. dzie­wi­czy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W la­tach pa­nień­skich cho­dzi­łam z ojcem na spa­ce­ry nad Olzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pannica ż., panna ż., panieństwo n., Panna ż.

 przym. Pański

Wiktionary


panieńskość

ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla panny, za­cho­wa­nie, po­stę­po­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla panny, ko­bie­ty


SJP.pl


panieństwo

1. stan cy­wil­ny ko­bie­ty nie­za­męż­nej; nie­po­sia­da­nie męża, nie­za­męż­ność;
2. dzie­wict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie panną

 (1.2) daw. dzie­wict­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­ro­dzi­ła Go w ra­do­ści, w pa­nień­stwa Swego ca­ło­ści: / Wy­da­ła kwiat z Sie­bie, któ­re­go po­czą­tek jest w nie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. panować ndk., opanować dk.

 rzecz. panna ż., pan mos., pani ż., panicz mos., paniczyk mos., panienka ż., paniusia ż., Panna ż., pannica ż., pannisko n., pannuńcia ż., pannusia ż.

 przym. panieński, pański, Pański

Wiktionary


panieńszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pa­nień­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Jast­ków. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 1630 miesz­kań­ców.

Wikipedia


panika

1. uczu­cie na­głe­go stra­chu, lęku przed kimś lub przed czymś, ogar­nia­ją­ce zwy­kle więk­szą grupę ludzi lub zwie­rząt;
2. ner­wo­wy poś­piech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nagły, nie­rzad­ko bez­pod­staw­ny strach, prze­ra­że­nie (czę­sto do­ty­czy grup ludzi, tłumu)

Wiktionary

Pa­ni­ka – po­ję­cie psy­cho­lo­gicz­ne okre­śla­ją­ce uczu­cie na­głe­go lęku o skraj­nie wy­so­kim na­si­le­niu.

Uczu­cie pa­ni­ki jest jed­nym z kom­po­nen­tów na­pa­du pa­ni­ki - ob­ja­wu psy­cho­pa­to­lo­gicz­ne­go, który ob­ser­wu­je się m.in. w prze­bie­gu za­bu­rzeń lę­ko­wych, za­bu­rzeń afek­tyw­nych, nie­kie­dy za­bu­rzeń psy­cho­tycz­nych i in­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­buch spo­wo­do­wał pa­ni­kę wśród pu­blicz­no­ści obec­nej na de­fi­la­dzie.

 (1.1) Nie­mo­gą­cy na­dą­żyć wyli i wrze­szcze­li w pa­ni­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãɲika, AS: pãńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pan mos., panikarz mos., panikara ż., panikarka ż., panikowanie n.

 czas. panikować ndk., spanikować dk.

 przym. paniczny, panikarski, spanikowany

 przysł. panicznie, panikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popłoch

Wiktionary


panikara

ko­bie­ta łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę, czę­sto ogar­nia­na przez nagłe uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś; pa­ni­kar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: pa­ni­karz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãɲiˈkara, AS: pãńikara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panika ż., panikarz m., panikarstwo n.

:: zdrobn. panikarka ż.

 przym. panikarski, paniczny

 czas. panikować ndk., spanikować dk.

Wiktionary


panikarka

ko­bie­ta łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę, czę­sto ogar­nia­na przez nagłe uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś; pa­ni­ka­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pa­ni­ka­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panikara ż., panika ż.

 czas. panikować

Wiktionary


panikarski

taki, który wy­wo­łu­je pa­ni­kę lub taki, któ­re­mu to­wa­rzy­szy pa­ni­ka


SJP.pl


panikarstwo

ogół skut­ków wy­wo­ła­nych przez pa­ni­kę, uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś lub ner­wo­wy poś­piech


SJP.pl


panikarz

osoba łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę, czę­sto ogar­nia­na przez nagłe uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panika ż., panikowanie n.

:: fż. panikara ż.

 czas. panikować ndk.

 przym. paniczny

 przysł. panicznie

Wiktionary


panikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ni­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. panikować

 rzecz. spanikowanie n., panika ż.

 przym. paniczny

Wiktionary


panikować

wpa­dać w pa­ni­kę, być ogar­nia­nym przez uczu­cie na­głe­go stra­chu, lęku przed kimś lub przed czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wpa­dać w pa­ni­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pa­ni­kuj tak! To tylko mała drzaz­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panika ż., panikarz m., panikarka ż., panikara ż., panikarstwo n., panikowanie n.

 przym. panikarski, paniczny, spanikowany

 czas. spanikować dk.

Wiktionary


panin

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. przest. na­le­żą­cy do pani

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­driej Panin – ro­syj­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Cri­stian Panin – ru­muń­ski pił­karz
  • Gri­go­rij Panin – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Ko­stian­tyn Panin – ukra­iń­ski pił­karz
  • Ni­ki­ta Panin (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Ni­ko­łaj Panin – ro­syj­ski łyż­wiarz i tre­ner

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pani ż.

 przym. paniny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paniny

Wiktionary


panindianizm

ro­dzaj więzi po­nad­ple­mien­nej jed­no­czą­cy wszyst­kie ludy in­diań­skie


SJP.pl

Pa­nin­dia­nizm – współ­czes­ne zja­wi­sko spo­łecz­ne po­le­ga­ją­ce na osią­ga­niu lub dą­że­niu do po­nad­ple­mien­nej jed­no­ści tu­byl­czych ludów Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zwa­nych In­dia­na­mi.

Za pre­kur­so­rów współ­czes­ne­go pa­nin­dia­niz­mu uważa się ta­kich twór­ców woj­sko­wo-po­li­tycz­nych so­ju­szy pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich In­dian z XVIII w., jak Pon­tiak, Jo­seph Brant i – prze­de wszyst­kim – Te­cum­seh.

Wikipedia


panindiański

→ pa­nin­dia­nizm


SJP.pl

Patrz:

panindianizm

panindyjski

obej­mu­ją­cy swym za­się­giem wszyst­kie te­re­ny Indii, od­no­szą­cy się do wszyst­kich te­re­nów Indii i ludzi za­miesz­ku­ją­cych te te­re­ny, wy­wo­dzą­cych się z tych te­re­nów


SJP.pl


panini

przy­miot­nik (po­tocz­ny) od: pani


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gio­van­ni Paolo Pa­ni­ni – wło­ski ma­larz i ar­chi­tekt
  • Pa­ni­ni Co­mics – wy­daw­ca ko­mik­sów i cza­so­pism
  • Pāṇini – gra­ma­tyk in­dyj­ski
  • Pa­ni­ni – sin­gel Lil Nas X
  • pa­ni­ni – w kuch­ni wło­skiej, ro­dzaj ka­na­pek
  • Pa­ni­ni – wło­skie przed­się­bior­stwo sprze­da­ją­ce na­klej­ki, karty, ko­mik­sy i cza­so­pis­ma

Wikipedia


paniny

przy­miot­nik (po­tocz­ny) od: pani


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do pani

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pani ż.

 przym. panin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. panin

Wiktionary


panipat

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. mia­sto w In­diach

Wiktionary

Pa­ni­pat (hindi: पानीपत) – mia­sto w In­diach, w sta­nie Ha­ria­na. W 2001 mia­sto to za­miesz­ki­wa­ło 261 665 osób.

W mie­ście roz­wi­nę­ło się rze­mio­sło, a także prze­mysł włó­kien­ni­czy oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia


panisko

zgru­bie­nie od: pan; po­u­fa­le lub z po­li­to­wa­niem o panu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) ekspr. pan

 (1.2) pot. osoba ma­jęt­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panicz mos.

 przym. Pański

Wiktionary


panislamista

zwo­len­nik po­glą­du re­li­gij­ne­go i po­li­tycz­ne­go gło­szą­ce­go po­trze­bę po­li­tycz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu


SJP.pl


panislamistka

→ pa­nis­la­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

panislamista

panislamistyczny

przy­miot­nik od: pa­nis­la­mizm; zwią­za­ny z pa­nis­la­miz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­nis­la­miz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­nis­la­miz­mu; pa­nis­lam­ski


SJP.pl


panislamizm

po­gląd re­li­gij­ny i po­li­tycz­ny gło­szą­cy po­trze­bę po­li­tycz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na re­li­gij­no-po­li­tycz­na, która głosi po­trze­bę zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu;

Wiktionary

Pa­nis­la­mizm (z gr. "pan" = 'wszyst­ko' + 'islam') – dok­try­na re­li­gij­no-po­li­tycz­na gło­szą­ca po­trze­bę zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu i wyz­wo­le­nia się spod wpły­wów eu­ro­pej­skich. Kon­cep­cja ta pow­sta­ła na Bli­skim Wscho­dzie w XIX w. Za twór­cę pa­nis­la­miz­mu uważa się Dża­ma­la ad-Din al-Afg­ha­nie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako czyn­nik kon­so­li­du­ją­cy wy­ko­rzy­sty­wa­no ideę pa­nis­la­miz­mu w walce o nie­pod­le­głość (np. w Al­gie­rii) i nadal się ją wy­ko­rzy­stu­je, czego przy­kła­dem są fun­da­men­ta­li­stycz­ne grupy is­lam­skie wal­czą­ce w in­do­ne­zyj­skiej pro­win­cji Aceh (…).

 (1.1) Ich kon­sek­wen­cją było na­ro­dze­nie się pa­nis­la­miz­mu, poj­mu­ją­ce­go islam już nie jako obej­mu­ją­cą wszyst­kie sfery życia kul­tu­rę, ale jako re­li­gię, sta­no­wią­cą wy­róż­nik toż­sa­mo­ści na­ro­do­wej wszyst­kich mu­zuł­ma­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panislamista m.

 przym. panislamski

Wiktionary


panislamski

przy­miot­nik od: pa­nis­la­mizm; zwią­za­ny z pa­nis­la­miz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­nis­la­miz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­nis­la­miz­mu; pa­nis­la­mi­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ca­łe­go świa­ta is­la­mu

 (1.2) rel. polit. zwią­za­ny z pa­nis­la­miz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panislamizm m.

 przym. panislamistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) panislamistyczny

Wiktionary


paniuchna

po­tocz­ne okre­śle­nie na ko­bie­tę, zaz­wy­czaj ładną, po­do­ba­ją­cą się innym


SJP.pl


paniusia

po­tocz­ne okre­śle­nie na ko­bie­tę, zaz­wy­czaj mało in­te­li­gent­ną i pre­ten­sjo­nal­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. ko­bie­ta, zwy­kle młoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza wy­cho­waw­czy­ni za­cho­wu­je się na lek­cji jak jakaś pa­niu­sia z in­ne­go świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panieństwo n., pani ż., pańcia ż., panienka ż., panicz mos., panna ż.

Wiktionary


paniynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­nien­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lep­sze jest wi­necz­ko jako woda, / lep­szo jest pa­niyn­ka jako wdowa.

Wiktionary


paniąteczko

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: pa­niąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od pan, pa­niąt­ko

Wiktionary


paniątko

1. iro­nicz­nie okre­śle­nie na małą, nie­grzecz­ną dziew­czy­nę;
2. nie­mow­lę lub małe dziec­ko o bar­dzo de­li­kat­nej uro­dzie, a także dziec­ko peł­nią­ce szcze­gól­ną rolę w ro­dzi­nie lub w ja­kimś innym oto­cze­niu


SJP.pl


panię

1. daw­niej: młody syn wiel­kie­go, moż­ne­go pana; młody pa­nicz;
2. (tylko w licz­bie mno­giej) w daw­nej Pol­sce szla­chec­kiej: możni pa­no­wie, ma­gna­ci


SJP.pl


pank

1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej; punk, pun­ko­wiec, pan­ko­wiec;
2. wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; pan­ko­wiec, punk, pun­ko­wiec, pan­kroc­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


SJP.pl


pankejk

po­tocz­nie: na­le­śnik


SJP.pl


pankejkowy

→ pan­kejk


SJP.pl

Patrz:

pankejk

panki

iro­nicz­ne okre­śle­nie na męż­czyz­nę ma­ją­ce­go zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, poch­le­bia­ją­ce­go sobie, wy­wyż­sza­ją­ce­go się, za­ro­zu­mia­łe­go


SJP.pl

Panki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Panki. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Panki.

Miej­sce jed­nej z po­ty­czek pow­sta­nia stycz­nio­we­go 26 lu­te­go 1863 roku.

Wikipedia


pankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Pan­kie­wicz – naz­wi­sko pol­skie (ros. i ukr. "Панкевич", wym. ros. "Pan­kie­wicz", ukr. "Pan­ke­wycz") wy­stę­pu­ją­ce w Pol­sce, na Bia­ło­ru­si i Ukra­i­nie oraz w Rosji. W Pol­sce na po­cząt­ku lat 90. no­si­ło je 3157 osób.

W 2016 w Niem­czech w książ­kach te­le­fo­nicz­nych naz­wi­sko "Pan­kie­wicz" wy­stę­po­wa­ło 28 razy, na­to­miast "Pan­ke­vich" 2 razy.

Wikipedia


panklastyt

płyn­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy i łat­wo­pal­ny uży­wa­ny jako do­da­tek do mie­sza­nek pa­li­wo­wych ra­kiet


SJP.pl

Pan­kla­styt – cie­kły ma­te­riał wy­bu­cho­wy zło­żo­ny z cie­kłe­go pa­li­wa oraz cie­kłe­go te­trat­len­ku dia­zo­tu (#PATRZ) jako ut­le­nia­cza. Pa­li­wem mogą być np. di­siar­czek węgla, nafta, ben­zy­na, oleje ro­ślin­ne itp. i ich mie­sza­ni­ny. Wg opi­sów z XIX w. pan­kla­sty­ty są od­por­ne na ude­rze­nie i ogień (ule­ga­ją spa­le­niu, a nie wy­bu­cho­wi), a do wy­bu­chu ko­niecz­ne jest za­sto­so­wa­nie de­to­na­to­ra.

Wikipedia


panko

ja­poń­ska grubo kru­szo­na bułka tarta z bia­łe­go chle­ba, uży­wa­na jako pa­nier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ro­dzaj pa­nier­ki ze zmie­lo­ne­go na pro­szek su­che­go pie­czy­wa, nie­kie­dy z przy­pra­wa­mi; pół­pro­dukt po­cho­dzą­cy z kuch­ni ja­poń­skiej

Wiktionary


pankooperatyzm

uto­pij­na, dzie­więt­na­sto­wiecz­na, an­giel­ska dok­try­na spo­łecz­na, upa­tru­ją­ca w or­ga­ni­zo­wa­niu spół­dziel­ni drogę do roz­wią­za­nia kon­flik­tów spo­łecz­nych i oba­le­nia ustro­ju ka­pi­ta­li­stycz­ne­go; ko­o­pe­ra­tyzm, in­te­gra­lizm spół­dziel­czy


SJP.pl


pankowaty

iro­nicz­nie: ma­ją­cy zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, wy­wyż­sza­ją­cy się, za­ro­zu­mia­ły


SJP.pl


pankowiec

1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej; pun­ko­wiec, punk, pank;
2. wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; pank, punk, pun­ko­wiec, pan­kroc­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


SJP.pl


pankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pankowy

1. przy­miot­nik od: pank; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­ków, za­cho­wu­ją­cy, ubie­ra­ją­cy się tak, jak pank; pun­ko­wy;
2. od­no­szą­cy się do punk rocku, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla punk rocku; pun­ko­wy, pan­kroc­ko­wy, pun­kroc­ko­wy


SJP.pl


pankracek

zdrob­nie­nie od: Pan­kra­cy (imię mę­skie)


SJP.pl


pankracjon

ro­dzaj sta­ro­żyt­nej, olim­pij­skiej walki bę­dą­cej po­łą­cze­niem za­pa­sów z bok­sem; pan­kra­tion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. hist. sta­roż. po­łą­cze­nie boksu i za­pa­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pankracy mos.

Wiktionary


pankracjum

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych


SJP.pl

Pan­kra­cjum ("Pan­cra­tium") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia około 10, 16 lub 21 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na Wy­spach Ka­na­ryj­skich i wzdłuż wy­brze­ży Afry­ki po Na­mi­bię, w po­łud­nio­wej Azji oraz w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go.

Wikipedia


pankrackowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pan­krac­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pankracostwo

Pan­kra­cy z żoną; Pan­kra­co­wie


SJP.pl


pankracowie

Pan­kra­cy z żoną; Pan­kra­co­stwo


SJP.pl


pankracowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pan­kra­ce­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pankracy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) pot. nazwa pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go dla dzie­ci pt. „Pią­tek z Pan­kra­cym” lub „Okien­ko Pan­kra­ce­go”;

Wiktionary

Pan­kra­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza „wszech­moc­ny”, a pow­sta­ło przez zło­że­nie παν ("pan" – „wszyst­ko, wszech-”) i κρατος ("kra­tos" – „moc, siła”). W chrze­ści­jań­stwie pra­wo­sław­nym imię to uży­wa­ne jest jako przy­do­mek Chry­stu­sa; po­sia­da ono rów­nież swo­je­go świę­te­go pa­tro­na. Pan­kra­cy imie­ni­ny ob­cho­dzi 3 kwiet­nia i 12 maja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 12 maja przy­pa­da­ją imie­ni­ny Pan­kra­ce­go.

 (1.2) Lu­bi­łeś oglą­dać Pan­kra­ce­go?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãŋˈkrat͡sɨ, AS: pãŋkracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pankracjon mrz., pankration mrz.

 przym. przest. gwara. Pankracowy

Wiktionary


pankracyk

zdrob­nie­nie od: Pan­kra­cy (imię mę­skie)


SJP.pl


pankration

ro­dzaj sta­ro­żyt­nej, olim­pij­skiej walki bę­dą­cej po­łą­cze­niem za­pa­sów z bok­sem; pan­kra­cjon


SJP.pl

Pan­kra­tion ( παγκράτιον od πᾶν − cał­ko­wi­ta, wszech oraz κρατός − siła, moc, wła­dza) − dy­scy­pli­na spor­to­wa w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, bę­dą­ca po­łą­cze­niem boksu i za­pa­sów, wpro­wa­dzo­na do pro­gra­mu sta­ro­żyt­nych igrzysk olim­pij­skich w 648 roku p.n.e.

Po­ko­na­ny za­wod­nik sy­gna­li­zo­wał pod­da­nie pod­nie­sie­niem ręki.

Wikipedia


pankreatoblastoma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. rzad­ki no­wot­wór trzust­ki wy­stę­pu­ją­cy po­ni­żej 14 roku życia, o małej zło­śli­wo­ści

Wiktionary


pankreaton

jed­nost­ka ana­to­micz­na i czyn­no­ścio­wa trzust­ki zło­żo­na z pę­che­rzy­ka wy­dziel­ni­cze­go i prze­wo­du wy­pro­wa­dza­ją­ce­go


SJP.pl


pankreatyna

pre­pa­rat otrzy­my­wa­ny ze świe­żej trzust­ki wie­przo­wej lub wo­ło­wej, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lecz­ni­czy wy­ciąg ze zwie­rzę­cej trzust­ki

Wiktionary


pankreozymina

pep­ty­do­wy hor­mon prze­wo­du po­kar­mo­we­go zbu­do­wa­ny z 33 reszt ami­nok­wa­so­wych, wy­dzie­la­ny przez błonę ślu­zo­wą dwu­nast­ni­cy; cho­le­cy­sto­ki­ni­na


SJP.pl


pankrockowiec

[czy­taj: pan­kro­ko­wiec] wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; pank, pan­ko­wiec, punk, pun­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


SJP.pl


pankrockowy

[czy­taj: pan­kro­ko­wy] przy­miot­nik od: pank rock (punk rock, pun­krock, punk); od­no­szą­cy się do pank rocka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pank rocka; pun­kroc­ko­wy, pun­ko­wy, pan­ko­wy


SJP.pl


pankówa

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: dziew­czy­na bę­dą­ca pun­kiem lub ubie­ra­ją­ca się po­dob­nie do pun­ków; pun­kó­wa, pun­ków­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni sub­kul­tu­ry punk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­taj też, aby samej po­ek­spe­ry­men­to­wać, by uzy­skać nie­pow­ta­rzal­ny wy­gląd. Wi­dzia­łaś kie­dy­kol­wiek dwie iden­tycz­ne pan­kó­wy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punk m., punkówa ż.

:: fm. punk m., punkowiec m.

 przym. punkowy, punkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punkówa

Wiktionary


panleukopenia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. wy­so­ce za­raź­li­wa, wi­ru­so­wa cho­ro­ba ko­to­wa­tych prze­bie­ga­ją­ca z ob­ja­wa­mi za­pa­le­nia ukła­du po­kar­mo­we­go i le­u­ko­pe­nią;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnlɛwkɔˈpɛ̃ɲa, AS: pãnleu̯kopẽńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakaźne zapalenie jelit kotów, tyfus koci, nosówka kotów, agranulocytoza

Wiktionary


panlogistyczny

przy­miot­nik od: pan­lo­gizm; zwią­za­ny z pan­lo­giz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­lo­giz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­lo­giz­mu


SJP.pl


panlogizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na utoż­sa­mia­ją­ca prawa ist­nie­nia z pra­wa­mi ro­zu­mu, gło­szo­na przez G.W. Hegla


SJP.pl

Pan­lo­gizm (gr. πᾶν, "pan" – wszyst­ko; λογιζμος, "lo­gi­dzos" – ro­zu­mo­wa­nie, rozum) – fi­lo­zo­ficz­na dok­try­na G.W.F. Hegla, gło­szą­ca toż­sa­mość bytu i my­śle­nia.

„Pan­lo­gizm” jest ide­a­li­stycz­ną te­o­rią roz­wo­ju przy­ro­dy i spo­łe­czeń­stwa. Sta­no­wi etap lo­gicz­ne­go roz­wo­ju myśli, a po­szcze­gól­ne zja­wi­ska i zda­rze­nia są ko­niecz­ny­mi mo­men­ta­mi tego roz­wo­ju (przy­ro­dy i dzie­jów ludz­kich) w pro­ce­sie re­a­li­zo­wa­nia się ab­so­lu­tu. Wła­dy­sław Ta­tar­kie­wicz pisze o "pan­lo­giz­mie" Hegla:

Wikipedia


panmiksja

swo­bod­ne, zaz­wy­czaj przy­pad­ko­we ko­ja­rze­nie się ro­ślin lub zwie­rząt za­pład­nia­ją­cych się krzy­żo­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. przy­pad­ko­we, krzy­żo­we i swo­bod­ne ko­ja­rze­nie się osob­ni­ków jed­nej po­pu­la­cji

Wiktionary

Pan­mik­sja – krzy­żo­wa­nie lo­so­we.

Swo­bod­ne rozm­na­ża­nie się w obrę­bie danej zbio­ro­wo­ści.

Oz­na­cza to ko­ja­rze­nie się z rów­nym praw­do­po­do­bień­stwem osob­ni­ków z każ­dej czę­ści danej po­pu­la­cji.

Wikipedia


panmuzułmański

od­no­szą­cy się do idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu


SJP.pl


panna

1. nie­za­męż­na ko­bie­ta
2. dziew­czy­na, na­rze­czo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która nigdy nie była mę­żat­ką, daw­niej tytuł grzecz­no­ścio­wy dla ta­kiej ko­bie­ty (obec­nie: pani)

 (1.2) dziew­czy­na, młoda ko­bie­ta

 (1.3) stpol. dzie­wi­ca

 (1.4) pot. sym­pa­tia, part­ner­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • panna – ko­bie­ta, która nie po­zo­sta­wa­ła w związ­ku mał­żeń­skim; także stara panna (zo­bacz też: ka­wa­ler)
  • Panna – gwia­zdo­zbiór
  • Panna – znak zo­dia­ku
  • Panna – rzeka, do­pływ No­te­ci
  • Panna – rzeka gór­ska w Pol­sce, w woj. dol­no­ślą­skim, w Su­de­tach Wschod­nich
  • Panna – potok w Be­ski­dzie Ni­skim, le­wo­brzeż­ny do­pływ Ja­sioł­ki
  • Panna Maria – osada w sta­nie Tek­sas w USA
  • Panna Wodna (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • panna – w bud­dyz­mie inny zapis słowa Praj­na / Praj­na-pa­ra­mi­ta / Panna – tran­scen­den­tal­na wie­dza, naj­wyż­sza z cnót bod­hi­satt­wy
  • na­ja­dy
  • ne­re­i­dy
  • ma­mu­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Da­nu­sia była panną i dla­te­go mogła wyjść za Zbysz­ka.

 (1.2) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

 (1.4) Przy­szedł na im­pre­zę ze swoją panną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãnːa, AS: pã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panicz mos., pan mos., pani ż., paniczyk mos., panieństwo n., Panna ż.

:: zdrobn. panienka ż., paniusia ż., pannusia ż.

::: przest. reg. pannuńcia ż.

:: zgrub. pannisko n., pannica ż.

 przym. panieński, pański, Pański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolna, niewiasta; gw. Śląsk Cieszyński swobodno

 (1.2) niewiasta, dziewoja; gw. Śląsk Cieszyński swobodno

 (1.4) dziewczyna, partnerka

Wiktionary


pannacjonalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. od­mia­na na­cjo­na­liz­mu dą­żą­ca do zjed­no­cze­nia wszyst­kich bli­sko zwią­za­nych kul­tu­ro­wo, na ogół są­sia­du­ją­cych na­ro­dów i grup et­nicz­nych;

Wiktionary

Pan­na­cjo­na­lizm – od­mia­na ide­o­lo­gii na­cjo­na­li­stycz­nej, dą­żą­ca do bu­do­wy du­żych jed­no­stek pań­stwo­wych, łą­czą­cych w sobie wszyst­kie bli­sko zwią­za­ne kul­tu­ro­wo, na ogół są­sia­du­ją­ce na­ro­dy i grupy et­nicz­ne. Pod­sta­wą do zjed­no­cze­nia jest wspól­no­ta kul­tu­ro­wa („ro­dzi­na kul­tur”). Czę­sto ma po­stać ru­chów dą­żą­cych do do­łą­cze­nia do pań­stwa na­ro­do­we­go frag­men­tów te­ry­to­rium pań­stwa są­sied­nich, za­miesz­ka­łych przez od­po­wied­nie mniej­szo­ści et­nicz­ne, bę­dą­ce czę­ścią na­ro­du po­sia­da­ją­ce­go owo pań­stwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­czą­wszy od XIX w. klu­czo­wą rolę w pro­ce­sach kształ­to­wa­nia mapy świa­ta od­gry­wa­ją pa­ni­de­o­lo­gia i pan­na­cjo­na­lizm.

Wiktionary


panneau

[czy­taj: paNO] de­ko­ra­cyj­nie obra­mo­wa­na pła­szczyz­na ścien­na, wy­peł­nio­na ma­lo­wi­dłem lub pła­sko­rzeź­bą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. wklę­słość lub wy­pu­kłość na ścia­nie po­kry­ta ozdob­nym re­lie­fem lub ma­lo­wi­dłem i ozdob­nie obra­mo­wa­na

Wiktionary

Pan­ne­au (fr. pła­szczyz­na) – każda pła­szczyz­na de­ko­ra­cyj­na lub de­ko­ro­wa­na o kształ­cie pola pro­sto­kąt­ne­go, ut­wo­rzo­na w efek­cie ar­chi­tek­to­nicz­ne­go po­dzia­łu pła­szczyz­ny ścia­ny.

Ele­ment jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla okre­su ba­ro­ku i ro­ko­ka. De­ko­ra­cja może być wy­ko­na­na do­wol­ną tech­ni­ką (pła­sko­rzeź­ba, ma­lo­wi­dło, tka­ni­na itp.) na każ­dej po­wierzch­ni, np. ścia­ny, su­fi­tu, bo­a­ze­rii, pła­szczyz­ny mebli itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pãˈnɔ, AS: pãno

Wiktionary


pannica

pan­ni­sko; ek­spre­syw­nie:
1. do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na;
2. nie­za­męż­na ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ro­śnię­ta dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na trze­pa­ku sie­dzia­ła pan­ni­ca i maj­da­ła no­ga­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panieństwo n., panna ż., Panna ż.

 przym. panieński

Wiktionary


pannisko

pan­ni­ca; ek­spre­syw­nie:
1. do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na;
2. nie­za­męż­na ko­bie­ta


SJP.pl


pannoński

1. ostro­żeń pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
2. cha­ber pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
3. pszo­nak pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych;
4. krwaw­nik pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
5. gro­szek pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;
6. ko­ni­czy­na pan­noń­ska - ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


SJP.pl


pannus

1. strzę­py chmur po­ni­żej chmu­ry opa­do­wej war­stwo­wo-de­szczo­wej;
2. za­pa­le­nie ro­gów­ki, w wy­ni­ku któ­re­go two­rzy się una­czy­nio­na tkan­ka łącz­na; wy­stę­pu­je zwy­kle w ja­gli­czym za­pa­le­niu spo­jó­wek


SJP.pl

Pan­nus ("pan") (łac. kawał sukna, płat, łach­man, gruby płaszcz) – strzę­py chmur(y) "Stra­tus frac­tus" lub "Cu­mu­lus frac­tus", wy­stę­pu­ją­ce po­ni­żej pod­sta­wy chmu­ry opa­do­wej. Mogą two­rzyć cią­głą, ciem­ną i po­szar­pa­ną war­stwę ni­skich chmur, nie­kie­dy przy­le­ga­ją­cą do chmu­ry znaj­du­ją­cej się po­wy­żej, czę­sto przy­sła­nia­jąc ją. Są zwia­stu­na­mi zmia­ny po­go­dy. Mogą wy­stę­po­wać przed, pod­czas i po opa­dzie. Zaz­wy­czaj to­wa­rzy­szą chmu­rom "Al­to­stra­tus", "Nim­bo­stra­tus", "Cu­mu­lus" i "Cu­mu­lo­nim­bus".

Wikipedia


panoczek

z po­li­to­wa­niem o panu, chłop­cu


SJP.pl


panofiksy

futro ba­ra­nie z krót­kim wło­sem


SJP.pl


panofsky

[czy­taj: pa­nof­ski] naz­wi­sko


SJP.pl


panoftalmia

ropne za­pa­le­nie całej gałki ocz­nej


SJP.pl


panometr

cy­fro­wa ka­me­ra pa­no­ra­micz­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do two­rze­nia wir­tu­al­nych pa­no­ram i zdjęć przed­sta­wia­nych potem jako trój­wy­mia­ro­we


SJP.pl


panonia

dawna pro­win­cja rzym­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) sta­roż. geogr. pro­win­cja rzym­ska po­ło­żo­na mię­dzy Sawą a Du­na­jem;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Pan­no­nia”. Zo­bacz też: Pan­no­nia – marka wę­gier­skich mo­to­cy­kli.

Pa­no­nia ( Pan­no­nia) – w sta­ro­żyt­no­ści pro­win­cja rzym­ska po­ło­żo­na mię­dzy Sawą a Du­na­jem (dzi­siej­sze te­re­ny za­chod­nich Wę­gier, wschod­niej Au­strii, pół­noc­nej Chor­wa­cji, Sło­we­nii oraz pół­noc­no-za­chod­niej Ser­bii).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pãˈnɔ̃ɲja, AS: pãnõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. panoński

Wiktionary


panonio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: Pa­no­nia

Wiktionary


panoplia

pa­no­plium;
1. pełne uz­bro­je­nie grec­kich żoł­nie­rzy w cza­sach sta­ro­żyt­nych oraz ry­ce­rzy w Śred­nio­wie­czu;
2. motyw zdob­ni­czy, któ­re­go ele­men­ta­mi są mie­cze, szty­le­ty, czę­ści uz­bro­je­nia i sztan­da­ry


SJP.pl


panoplium

pa­no­plia;
1. pełne uz­bro­je­nie grec­kich żoł­nie­rzy w cza­sach sta­ro­żyt­nych oraz ry­ce­rzy w Śred­nio­wie­czu;
2. motyw zdob­ni­czy, któ­re­go ele­men­ta­mi są mie­cze, szty­le­ty, czę­ści uz­bro­je­nia i sztan­da­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) motyw de­ko­ra­cyj­no-sym­bo­licz­ny zło­żo­ny naj­czę­ściej z ele­men­tów uz­bro­je­nia, sztan­da­rów i pro­por­ców

Wiktionary

Pa­no­plium ("ar­ma­tu­ra", "spo­lia ho­stium", z grec­kie­go πανοπλíα) – motyw de­ko­ra­cyj­no-sym­bo­licz­ny zło­żo­ny naj­czę­ściej z broni bia­łej i uz­bro­je­nia ochron­ne­go (tarcz, mie­czy, zbroi, heł­mów, czę­sto sty­li­zo­wa­nych na spar­tań­skie) i uło­żo­nych w pła­szczyź­nie pio­no­wej, sy­me­trycz­nie wokół tar­czy z her­bem wła­ści­cie­la.

Wikipedia


panoplozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów


SJP.pl

Pa­no­plo­za­ur ("Pa­no­plo­sa­u­rus") – ro­dzaj ty­re­o­fo­ra z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów (No­do­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Zo­stał opi­sa­ny w 1919 roku przez La­wren­ce'a Lambe'a w opar­ciu o nie­kom­plet­ny szkie­let od­kry­ty przez Char­le­sa Mor­tra­ma Stern­bre­ga w 1917 roku w osa­dach for­ma­cji Ju­dith River w ka­na­dyj­skiej pro­win­cji Al­ber­ta.

Wikipedia


panopticum

[czy­taj: pa­nop­ti­kum] pa­nop­ti­kum;
1. zbiór oso­bli­wo­ści lub wy­sta­wa rze­czy oso­bli­wych;
2. mu­ze­um, w któ­rym ek­spo­na­ta­mi są wo­sko­we fi­gu­ry przed­sta­wia­ją­ce zaz­wy­czaj ja­kieś sław­ne osoby


SJP.pl


panoptikalny

oso­bli­wy, niez­wy­kły; pa­nop­ty­kal­ny


SJP.pl


panoptikum

pa­nop­ti­cum;
1. zbiór oso­bli­wo­ści lub wy­sta­wa rze­czy oso­bli­wych;
2. mu­ze­um, w któ­rym ek­spo­na­ta­mi są wo­sko­we fi­gu­ry przed­sta­wia­ją­ce zaz­wy­czaj ja­kieś sław­ne osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. mu­ze­um lub wy­sta­wa, która za­wie­ra zbiór oso­bli­wo­ści

 (1.2) książk. mu­ze­um, w któ­rym ek­spo­na­ta­mi są wo­sko­we fi­gu­ry przed­sta­wia­ją­ce sław­ne osoby; ga­bi­net figur wo­sko­wych

 (1.3) książk. zbiór oso­bli­wych rze­czy, osób, pojęć itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­nop­ti­kum – ga­bi­net oso­bli­wo­ści
  • Pa­nop­ti­kum – ga­bi­net figur wo­sko­wych
  • Pa­nop­ty­kon

Wikipedia


panoptykalny

oso­bli­wy, niez­wy­kły; pa­nop­ti­kal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) niez­wy­kły, dziw­ny

Wiktionary


panoptykon

model wię­zie­nia i spo­so­bu na­dzo­ru, za­pro­jek­to­wa­ny przez an­giel­skie­go praw­ni­ka i fi­lo­zo­fa Je­re­my'ego Bent­ha­ma oraz jego brata Sa­mu­e­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­nop­ti­kon – model wię­zie­nia za­pro­jek­to­wa­ny przez Je­re­my’ego Bent­ha­ma
  • Pa­nop­ti­kon – pol­ski film z 2010 roku
  • Pa­nop­ti­con – album grupy Isis
  • The Pa­nop­ti­con – po­wieść Jenni Fagan z 2012 roku
  • Fun­da­cja Pa­nop­ty­kon – pol­ska fun­da­cja dzia­ła­ją­ca na rzecz prawa do pry­wat­no­ści
  • Pa­nop­ti­kum

Wikipedia


panora

tka­ni­na jed­wab­na, pół­jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


SJP.pl


panorama

1. roz­le­gły widok ja­kie­goś kra­jo­bra­zu, oglą­da­ny zwy­kle z miej­sca po­ło­żo­ne­go wyżej;
2. ry­su­nek przed­sta­wia­ją­cy taki widok, duże ma­lo­wi­dło roz­pię­te na wew­nętrz­nej ścia­nie okrą­głe­go bu­dyn­ku;
3. bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­je się tego typu ma­lo­wi­dło;
4. ob­szer­ne przed­sta­wie­nie ja­kie­goś za­gad­nie­nia w ut­wo­rze li­te­rac­kim lub ja­kie­goś zda­rze­nia w fil­mie, ani­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­le­gły, sze­ro­ki widok

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­no­ra­ma – roz­le­gły widok
  • Pa­no­ra­ma – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie São Paulo
  • Pa­no­ra­ma – mia­sto w Gre­cji
  • Pa­no­ra­ma – miej­sco­wość w Ka­na­dzie, oś­ro­dek spor­tów zi­mo­wych
  • Pa­no­ra­ma Park – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Grań Pa­no­ra­ma (Pa­no­ra­ma Ridge) – grzbiet gór­ski
  • pa­no­ra­ma – ro­dzaj zdję­cia
  • pa­no­ra­ma sfe­rycz­na – w fo­to­gra­fii cy­fro­wej, prze­strzen­na in­te­rak­tyw­na pa­no­ra­ma
  • pa­no­ra­ma wir­tu­al­na
  • pa­no­ra­ma – duże, pa­no­ra­micz­ne ma­lo­wi­dło, przed­sta­wia­ją­ce scenę ba­ta­li­stycz­ną (zaz­wy­czaj) lub pej­zaż, roz­pię­te na wew­nętrz­nej ścia­nie okrą­głe­go, z góry oś­wiet­lo­ne­go bu­dyn­ku; okre­śle­niem „pa­no­ra­ma” nazy...
  • Pa­no­ra­ma Je­ro­zo­lim­ska w Altötting – pa­no­ra­micz­ny obraz o cha­rak­te­rze re­li­gij­nym znaj­du­ją­cy się w Altötting w Ba­wa­rii
  • Pa­no­ra­ma Rac­ła­wic­ka – pa­no­ra­micz­ny obraz olej­ny we Wroc­ła­wiu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wokół roz­cią­ga­ła się pię­kna pa­no­ra­ma gór­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnɔˈrãma, AS: pãnorãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panoramiczność ż.

 przym. panoramiczny

 przysł. panoramicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widok

Wiktionary


panoramicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­no­ra­micz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panorama ż.

 przym. panoramiczny

Wiktionary


panoramiczność

wra­że­nie prze­strzen­no­ści, roz­le­gło­ści wyś­wiet­la­ne­go, po­ka­zy­wa­ne­go obra­zu, cecha cha­rak­te­ry­stycz­na dla pa­no­ram


SJP.pl


panoramiczny

1. przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­no­ra­my, stwa­rza­ją­cy wra­że­nie pa­no­ra­my; pa­no­ra­mo­wy;
2. o fil­mie, ani­ma­cji: wyś­wiet­la­ny na sze­ro­kim ekra­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który uka­zu­je pa­no­ra­mę, pełen obraz cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed za­bie­giem na­le­ży wy­ko­nać rent­gen pa­no­ra­micz­ny zębów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnɔrãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: pãnorãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panorama ż., panoramiczność ż.

 przysł. panoramicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szeroki, rozległy, pełny

Wiktionary


panoramka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­no­ra­ma

Wiktionary


panoramować

two­rzyć pa­no­ra­mę, uzy­ski­wać wra­że­nie prze­strzen­no­ści, roz­le­gło­ści wyś­wiet­la­ne­go albo po­ka­zy­wa­ne­go obra­zu


SJP.pl


panoramowy

przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­no­ra­my, stwa­rza­ją­cy wra­że­nie pa­no­ra­my; pa­no­ra­micz­ny


SJP.pl


panorowy

przy­miot­nik od: pa­no­ra


SJP.pl


panosza

dawny ry­cerz słu­żeb­ny, głów­nie z Ma­ło­pol­ski


SJP.pl

Pa­no­sza (łac. "do­mi­cel­lus", lm. "do­mi­cel­li"; także "do­mi­ni­cel­lus", lm. "do­mi­ni­cel­li", zdrob­nie­nie od "do­mi­nus" "pan" bę­dą­ce za­pew­ne bo­he­miz­mem) – w daw­nej Pol­sce i w Cze­chach okre­śle­nie po­moc­ni­cze­go ry­ce­rza, nie­pa­so­wa­ne­go. Głów­szczyz­na za za­bój­stwo pa­no­szy we­dług sta­tu­tu ma­ło­pol­skie­go wy­no­si­ła 15 grzy­wien, dwu­krot­nie mniej niż za za­bi­cie wło­dy­ki i czte­ro­krot­nie mniej niż za ry­ce­rza.

Wikipedia


panoszyć

pa­no­szyć się - rzą­dzić się, wy­no­sić się nad in­nych, na­du­ży­wać wła­dzy; prze­no­śnie: wy­stę­po­wać w dużej ilo­ści, pa­no­wać, sze­rzyć się


SJP.pl


panowanie

okres, w któ­rym pa­nu­ją­cy spra­wu­je wła­dzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wła­dza

 (1.2) okres wła­dzy da­ne­go mo­nar­chy

Wiktionary

Pa­no­wa­nie – wła­dza spra­wo­wa­na przez osobę (mo­nar­chę) w pań­stwie o ustro­ju mo­nar­chicz­nym; rów­nież okres spra­wo­wa­nia rzą­dów przez pa­nu­ją­ce­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług Pla­to­na At­lan­ty­da była ogrom­ną wyspą (więk­szą niż Libia i Azja razem wzię­te) na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, lecz jej pa­no­wa­nie roz­cią­ga­ło się poza Słupy Her­ku­le­sa na ob­szar śró­dziem­no­mor­ski aż po Egipt i Etru­rię (w Ita­lii).

 (1.2) Było to w dwu­na­stym roku pa­no­wa­nia Na­bu­cho­do­no­zo­ra, który kró­lo­wał nad Asy­rią w wiel­kim mie­ście Ni­ni­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãnɔˈvãɲɛ, AS: pãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. panować, opanować

 rzecz. panicz m., pan m., pani ż., państwo n.

 przym. Pański, opanowany

Wiktionary


panować

1. kró­lo­wać, być wład­cą
2. rzą­dzić czymś
3. kon­tro­lo­wać coś
4. gó­ro­wać nad czymś (np. "Ruiny zamku pa­no­wa­ły nad mia­stem.")
5. wy­stę­po­wać w okre­ślo­nym cza­sie (np. "Pa­no­wał strasz­ny upał.")


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­no­wać)

 (1.1) być panem, wład­cą kraju, kró­le­stwa

 (1.2) być panem, przy­wód­cą cze­goś

 (1.3) pod­po­rząd­ko­wy­wać coś sobie, mieć wła­dzę nad czymś

 (1.4) wy­stę­po­wać, po­ja­wiać się

 (1.5) pot. okre­ślać kogoś mia­nem pana, pod­czas gdy ta osoba nie widzi ta­kiej po­trze­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­kłoń­cie ucha, wy, co nad wie­lo­ma pa­nu­je­cie / i chlu­bi­cie się mno­go­ścią na­ro­dów, / bo od Pana otrzy­ma­li­ście wła­dzę, / od Naj­wyż­sze­go pa­no­wa­nie

 (1.3) Nie umiesz pa­no­wać nad ner­wa­mi.

 (1.4) Po wi­zy­cie Laury w na­szym domu pa­no­wał ra­dos­ny na­strój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãˈnɔvat͡ɕ, AS: pãnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panowanie n., panicz mos., pan mos., pani ż., państwo n., panek mos., panieństwo n.

 czas. zapanować dk., opanować dk., opanowywać ndk.

 przym. pański, opanowany, Pański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) władać, rządzić, królować

 (1.2) przewodzić

Wiktionary


panowice

Pa­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Ko­ściół fi­lial­ny pa­ra­fii w Brój­cach pw. Najś­więt­szej Maryi Panny Ro­kit­niań­skiej.

Wikipedia


panowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ni­na Pa­no­wicz-Lip­ska – pol­ska pro­fe­sor nauk praw­nych
  • Lud­wik Pa­no­wicz – szef 47 Eska­dry To­wa­rzy­szą­cej

Wikipedia


panowski

zwią­za­ny z Pol­ską Aka­de­mią Nauk; PAN-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAN-em, do­ty­czą­cy PAN-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­ce­sta­ro­sta Rafał Kwiat­kow­ski wy­ja­śnił, że takim miej­scem są tzw. pola pa­now­skie w Ja­błon­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PAN

 przym. PAN-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PAN-owski

Wiktionary


panoński

przy­miot­nik od: Pa­no­nia (sta­ro­żyt­na pro­win­cja rzym­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Pa­no­nią, do­ty­czą­cy Pa­no­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panonia ż.

Wiktionary


panpatriotyzm

ogól­ny, po­wszech­ny pa­trio­tyzm po­ję­ty jako cecha łą­czą­ca osoby, naj­czę­ściej tej samej na­ro­do­wo­ści lub o po­dob­nych prze­ko­na­niach


SJP.pl


panpoetycki

przy­miot­nik od: pan­po­e­tyzm; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla pan­po­e­tyz­mu, kie­run­ku ar­ty­stycz­ne­go na­wią­zu­ją­ce­go do niek­tó­rych za­ło­żeń fu­tu­ryz­mu i ku­biz­mu, szu­ka­ją­ce­go in­spi­ra­cji wśród sub­kul­tur lub więk­szych sku­pisk spo­łecz­no­ści, na­wią­zu­ją­cy do za­ło­żeń tego kie­run­ku (np. sztu­ka pan­po­e­tyc­ka) lub jakoś ina­czej z nim zwią­za­ny


SJP.pl


panpoetyzm

kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny na­wią­zu­ją­cy do niek­tó­rych za­ło­żeń fu­tu­ryz­mu i ku­biz­mu, szu­ka­ją­cy in­spi­ra­cji wśród sub­kul­tur lub więk­szych sku­pisk spo­łecz­no­ści


SJP.pl


panpsychiczny

do­ty­czą­cy panp­sy­chiz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z panp­sy­chiz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panpsychizm m.

Wiktionary


panpsychizm

po­gląd cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fi­lo­zo­fii re­ne­san­so­wej, we­dług któ­re­go wszyst­kie ist­nie­ją­ce obiek­ty ob­da­rzo­ne są wła­ści­wo­ścia­mi psy­chicz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, który głosi, iż wszyst­kie obiek­ty ma­te­rial­ne ob­da­rzo­ne są wła­ści­wo­ścia­mi psy­chicz­ny­mi

Wiktionary

Panp­sy­chizm – dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na gło­szą­ca, że każda rzecz ma swój umy­sło­wy czy wew­nętrz­no-psy­chicz­ny aspekt. Nie­wie­lu z panp­sy­chi­stów pod­pi­sa­ło­by się pod tezą, iż wszyst­ko ob­da­rzo­ne jest umy­słem, łącz­nie z ki­ja­mi i ka­mie­nia­mi, znacz­nie czę­ściej po­wia­da­ją oni, że rze­czom wła­ści­we są różne stop­nie wew­nętrz­nych, su­biek­tyw­nych, czy quasi-świa­do­mo­ścio­wych aspek­tów, w pew­nych przy­pad­kach po­dob­nych do na­szej świa­do­mo­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. panpsychiczny

Wiktionary


panseksualista

osoba od­czu­wa­ją­ca sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej


SJP.pl


panseksualistka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej


SJP.pl


panseksualizm

1. sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej; pan­sek­su­al­ność, om­ni­sek­su­a­lizm, om­ni­sek­su­al­ność;
2. po­strze­ga­nie wszel­kich zja­wisk życia w ka­te­go­riach sek­su­al­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. seks. po­strze­ga­nie wszel­kich zja­wisk w świe­cie przez pryz­mat sek­su­al­ny;

 (1.2) seks. po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci, bądź toż­sa­mo­ści płcio­wej

Wiktionary

Nie mylić z: pan­sek­su­al­ność.

Pan­sek­su­a­lizm – po­gląd, we­dług któ­re­go głów­nym mo­to­rem ludz­kie­go dzia­ła­nia jest popęd sek­su­al­ny, każde dzia­ła­nie można wy­tłu­ma­czyć mo­ty­wa­mi sek­su­al­ny­mi. Obec­nie te­o­ria ta nie znaj­du­je pot­wier­dze­nia. Za­rzut pan­sek­su­a­liz­mu czę­sto sta­wia­ny jest psy­cho­a­na­li­zie, ze wzglę­du na twier­dze­nie Fre­u­da o fun­da­men­tal­nym zna­cze­niu li­bi­do (choć Freud ro­zu­miał li­bi­do sze­rzej niż je­dy­nie popęd sek­su­al­ny i się od ta­kie­go po­dej­ścia odże­gny­wał).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., panseksualista mos., panseksualistka ż., panseksualność ż.

 przym. panseksualny

 przysł. panseksualnie

Wiktionary


panseksualność

sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej; pan­sek­su­a­lizm, om­ni­sek­su­a­lizm, om­ni­sek­su­al­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci, bądź toż­sa­mo­ści płcio­wej;

Wiktionary

Nie mylić z: pan­sek­su­a­lizm.

Pan­sek­su­al­ność – sek­su­al­ny, ro­man­tycz­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej. Osoby pan­sek­su­al­ne mogą okre­ślać sie­bie jako osoby „” ( gen­der-blind), za­pew­nia­jąc, że kwe­stie płci kul­tu­ro­wej i płci nie są czyn­ni­ka­mi wpły­wa­ją­cy­mi na ich ro­man­tycz­ny lub sek­su­al­ny po­ciąg do in­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. panseksualizm m., seks mrz.

 przym. panseksualny

 przysł. panseksualnie

Wiktionary


panseksualny

do­ty­czą­cy pan­sek­su­a­liz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. do­ty­czą­cy pan­sek­su­a­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wied­niu Zyg­munt Freud szki­co­wał już zresz­tą swoją pan­sek­su­al­ną wizję świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., panseksualizm mrz., panseksualność ż.

Wiktionary


panslawista

zwo­len­nik ruchu po­li­tycz­ne­go opar­te­go na idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów sło­wiań­skich


SJP.pl


panslawistka

zwo­len­nicz­ka ruchu po­li­tycz­ne­go opar­te­go na idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów sło­wiań­skich


SJP.pl


panslawistyczny

od­no­szą­cy się do pans­la­wiz­mu lub pans­la­wi­sty; pan­sło­wiań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z pans­la­wiz­mem, do­ty­czą­cy pans­la­wiz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panslawizm mrz., panslawista mos., panslawistka ż.

Wiktionary


panslawizm

ruch po­li­tycz­ny opar­ty na idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów sło­wiań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ruch ide­o­wy dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia Sło­wian ba­zu­ją­cy na jed­no­ści kul­tu­ro­wo-ję­zy­ko­wej na­ro­dów sło­wiań­skich;

Wiktionary

Pans­la­wizm ( παν- "pan-" „wszech-” + Slavi „Sło­wia­nie”) – ruch kul­tu­ral­no-po­li­tycz­ny o róż­no­rod­nym za­bar­wie­niu po­li­tycz­nym, pow­sta­ły w Cze­chach na po­cząt­ku XIX wieku, dą­żą­cy do wyz­wo­le­nia, a na­stęp­nie zjed­no­cze­nia po­li­tycz­ne­go, go­spo­dar­cze­go i kul­tu­ral­ne­go Sło­wian. Pier­wot­nie ter­min ten był sto­so­wa­ny dla okre­śle­nia ję­zy­ko­wej i kul­tu­ral­nej wspól­no­ty na­ro­dów sło­wiań­skich. W XIX wieku pans­la­wizm zna­lazł wielu zwo­len­ni­ków w kra­jach za­miesz­ki­wa­nych przez Sło­wian.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pãw̃ˈslavʲism̥, AS: pãũ̯slavʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panslawista m., panslawistka ż.

 przym. panslawistyczny, pansłowiański

Wiktionary


pansofia

ruch fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny zmie­rza­ją­cy do osią­gnię­cia wie­dzy uni­wer­sal­nej, za­po­cząt­ko­wa­ny w Niem­czech w XVI w.


SJP.pl

Pan­so­fia (gr. „wszech­mą­drość, wsze­chwie­dza” od "pan" „wszyst­ko” i "sop­hia" „mą­drość, wie­dza”) – ruch fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny od­no­szą­cy się do osią­gnię­cia wie­dzy uni­wer­sal­nej. W kon­tek­ście pe­da­go­gicz­nym po­wią­za­ny z Janem Ámosem Ko­meń­skim.

Wikipedia


pansoficzny

po­sia­da­ją­cy, pre­zen­tu­ją­cy pełną wie­dzę o świe­cie, wy­ni­ka­ją­cy z ta­kiej wie­dzy (np. pan­so­ficz­ne po­cho­dze­nie) lub stwa­rza­ją­cy moż­li­wość jej na­by­cia


SJP.pl


pansomatyzm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, że ist­nie­ją tylko rze­czy, kon­kre­ty, które można w jakiś spo­sób po­czuć, zo­ba­czyć oraz ne­gu­ją­cy sa­mo­dziel­ne ist­nie­nie zda­rzeń, sto­sun­ków; kon­kre­tyzm, reizm


SJP.pl


panspermia

kon­cep­cja pow­sta­nia życia na ziemi, we­dług któ­rej cząst­ki żywej ma­te­rii prze­do­sta­ły się na zie­mię wraz pro­mie­nio­wa­niem świetl­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kon­cep­cja roz­prze­strze­nia­nia się "za­rod­ni­ków" życia we wszechś­wie­cie;

Wiktionary

Pan­sper­mia (ze sta­rogr. "πᾶν (pan)" – wszyst­ko i "σπέρμα (sper­ma)" – na­sie­nie) – hi­po­te­za, zgod­nie z którą życie roz­prze­strze­nia się wśród ciał nie­bie­skich dzię­ki na­tu­ral­nym pro­ce­som, np. po­przez me­te­o­ry­ty. Przy­kła­dem pan­sper­mii jest hi­po­te­za, że życie na Ziemi nie pow­sta­ło na niej, ale do­sta­ło się na nią w po­sta­ci pro­stych jed­no­ko­mór­ko­wych or­ga­niz­mów lub ich przetr­wal­ni­ków z in­nych ciał nie­bie­skich.

Wikipedia


panspermizm

te­o­ria gło­szą­ca pow­sta­nie życia na Ziemi za spra­wą mi­kro­or­ga­niz­mów po­cho­dzą­cych z me­te­o­ry­tów


SJP.pl


pansłowiański

od­no­szą­cy się do pans­la­wiz­mu lub pans­la­wi­sty; pans­la­wi­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) obej­mu­ją­cy wszyst­kie kraje sło­wiań­skie

 (1.2) zwią­za­ny z pans­la­wiz­mem

 (1.3) jęz. zwią­za­ny z ję­zy­kiem mię­dzy­sło­wiań­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowianizm mrz., Słowianin mos., Słowianka ż., słowiańszczyzna ż., Słowiańszczyzna ż., słowiańskość ż., panslawizm mrz.

 przym. słowiański, późnosłowiański, wczesnosłowiański, zachodniosłowiański, wschodniosłowiański, południowosłowiański, północnosłowiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszechsłowiański, ogólnosłowiański

 (1.2) panslawistyczny

 (1.3) międzysłowiański

Wiktionary


pantagrueliczny

niez­na­ją­cy miary w ko­rzy­sta­niu z uciech, ru­basz­ny, bez­ce­re­mo­nial­ny (od bo­ha­te­ra fan­ta­stycz­no-sa­ty­rycz­nej epo­pei "Gar­gan­tua i Pan­ta­gru­el" F. Re­be­la­is'go)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. swo­bod­nie i bez­tro­sko ko­rzy­sta­ją­cy z uciech i okaz­ji życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantagruelizm ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rubaszny, beztroski

Wiktionary


pantagruelizm

po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się uży­wa­niem życia, ży­wio­ło­wym, spon­ta­nicz­nym za­cho­wa­niem i ru­basz­nym hu­mo­rem (od bo­ha­te­ra fan­ta­stycz­no-sa­ty­rycz­nej epo­pei "Gar­gan­tua i Pan­ta­gru­el" F. Re­be­la­is'go)


SJP.pl


pantaleon

śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy swo­i­ste­go ro­dza­ju po­łą­cze­niem for­te­pia­nu z cym­ba­ła­mi; pan­ta­lon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Pan­ta­le­on – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go ( Πανταλέων). Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów παντα oz­na­cza­ją­ce­go "wszyst­ko" i λέων oz­na­cza­ją­ce­go "lew". We­dług innej wer­sji Παντελεήμων (Pan­te­lej­mon) - „naj­mi­ło­ści­wszy”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­gnie­wa­ne­mu Pan­ta­le­o­no­wi wy­padł se­ka­tor z ręki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantaleon mrz.

Wiktionary


pantalion

śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy po­łą­cze­niem for­te­pia­nu i ksy­lo­fo­nu


SJP.pl


pantalon

śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy swo­i­ste­go ro­dza­ju po­łą­cze­niem for­te­pia­nu z cym­ba­ła­mi; pan­ta­le­on


SJP.pl


pantalonada

gro­te­sko­wa farsa, błaz­no­wa­nie, bu­fo­na­da, zaz­wy­czaj kiep­skie przed­sta­wie­nie ko­micz­ne, ro­dzaj bur­le­ski


SJP.pl


pantalone

jedna z naj­star­szych po­sta­ci z com­me­dia dell'arte, przed­sta­wia­na jako sta­rzec, koch­li­wy i zrzęd­ny ku­piec we­nec­kie­go po­cho­dze­nia; pan­ta­lon


SJP.pl

Pan­ta­lo­ne − jedna z głów­nych po­sta­ci (masek „ko­micz­nych”) com­me­dia dell’arte.

Z za­wo­du ku­piec we­nec­ki jest star­cem z mimów, zro­dzo­nym na nowo w re­ne­san­so­wej Eu­ro­pie, oba­wia­ją­cym się wszel­kie­go za­gro­że­nia, skłon­nym wtrą­cać się do po­li­ty­ki. Ro­gacz, oszu­ki­wa­ny oj­ciec, za­wsze sta­no­wi źró­dło śmie­chu pod­szy­te­go okru­cień­stwem.

Wikipedia


pantalonki

ro­dzaj bar­dzo sze­ro­kich spod­ni


SJP.pl


pantalony

żar­to­bli­we okre­śle­nie na port­ki lub spod­nie, naj­czę­ściej sze­ro­kie, po­sze­rza­ne lub niez­grab­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bie­liz­na z dłu­gi­mi no­gaw­ka­mi

Wiktionary

Pan­ta­lo­ny (z fr. "pan­ta­lon") – spod­nie, także mun­du­ro­we w woj­sku, m.in. pol­skim w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku. W innym zna­cze­niu to bie­liz­na przy­kry­wa­ją­ca nogi, no­szo­na przez ko­bie­ty, dziew­czę­ta i bar­dzo mło­dych chłop­ców w końcu pier­wszej po­ło­wy XIX wieku.

Wikipedia


pantalowice

Pan­ta­lo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim, w gmi­nie Kań­czu­ga. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


pantarka

udo­mo­wio­ny ptak z rzędu ku­ra­ków, o bia­łym, sza­rym lub nie­bie­ska­wym upie­rze­niu w jasne cętki; per­licz­ka, per­li­ca


SJP.pl


pantałyk

tylko w wy­ra­że­niu: zbić (zbi­jać) kogoś z pan­ta­ły­ku - po­zba­wić (po­zba­wiać) kogoś pew­no­ści sie­bie, wpra­wić (wpra­wiać) w za­kło­po­ta­nie; zbić (zbi­jać) kogoś z tropu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tylko w zwro­cie zbić z pan­ta­ły­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈtawɨk, AS: pãntau̯yk

Wiktionary


panteista

osoba gło­szą­ca po­glą­dy utoż­sa­mia­ją­ce Boga z przy­ro­dą i za­cho­dzą­cy­mi w niej zja­wi­ska­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wyz­na­ją­ca pan­te­izm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãntɛˈjista, AS: pãntei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panteizm m.

:: fż. panteistka ż.

 przym. panteistyczny

Wiktionary


panteistka

ko­bie­ta gło­szą­ca po­glą­dy utoż­sa­mia­ją­ce Boga z przy­ro­dą i za­cho­dzą­cy­mi w niej zja­wi­ska­mi


SJP.pl


panteisto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pan­te­i­sta

Wiktionary


panteistyczny

przy­miot­nik od: pan­te­izm; zwią­za­ny z pan­te­iz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­te­iz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­te­iz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy pan­te­iz­mo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panteizm mrz., panteista mos.

Wiktionary


panteizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny i re­li­gij­ny utoż­sa­mia­ją­cy Boga z przy­ro­dą i za­cho­dzą­cy­mi w niej zja­wi­ska­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. rel. po­gląd, że Bo­giem jest wszechś­wiat, ubó­stwie­nie na­tu­ry;

Wiktionary

Pan­te­izm (z gr. "pan" „wszyst­ko”, "theos" „Bóg”) – po­gląd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny (nie­kie­dy te­o­lo­gicz­ny) utoż­sa­mia­ją­cy świat z Bo­giem lub ab­so­lu­tem. Ne­gu­je ist­nie­nie boga oso­bo­we­go, głosi zaś prze­ni­ka­nie ab­so­lu­tu we wszyst­kie sub­stan­cje jakie ist­nie­ją. Pan­te­izm czę­sto łą­czył się z ide­a­mi ro­zum­ne­go roz­wo­ju wszechś­wia­ta, jed­no­ści, wiecz­no­ści oraz ży­wo­ści świa­ta ma­te­rial­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pãnˈtɛjism̥, AS: pãntei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panteista m., panteistka ż.

 przym. panteistyczny

 przysł. panteistycznie

Wiktionary


panten

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pan­ten – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie He­rzog­tum La­u­en­burg
  • Pąt­nów Le­gnic­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ło­żo­nym szko­ły ka­te­che­tycz­nej wy­bra­no Pan­te­na z Alek­san­drii.

Wiktionary


pantenol

al­ko­hol po­li­hy­drok­sy­lo­wy, skład­nik leków i kos­me­ty­ków


SJP.pl

Pan­te­nol, dek­span­te­nol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ko­ho­li po­li­hy­drok­sy­lo­wych, ana­log kwasu pan­to­te­no­we­go, jedna z sub­stan­cji sta­no­wią­cych wi­ta­mi­nę B5. Dek­span­te­nol (izo­mer) ulega w or­ga­niz­mie prze­mia­nie do kwasu pan­to­te­no­we­go.

Wikipedia


panteon

1. grec­ka i rzym­ska świą­ty­nia, w któ­rej czczo­no wszyst­kie bó­stwa;
2. ogół bóstw po­wią­za­nych z sobą w sy­stem za­leż­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­roż. ar­chit. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie świą­ty­nia poś­wię­co­na wszyst­kim bogom;

 (1.2) ogół bogów ja­kiejś re­li­gii;

 (1.3) ar­chit. bu­dy­nek lub bu­dow­la, w któ­rej spo­czy­wa­ją zwło­ki lub pom­ni­ki wiel­kich ludzi

 (1.4) przen. ogół naj­wy­bit­niej­szych przed­sta­wi­cie­li na­ro­du albo ja­kiejś dzie­dzi­ny sztu­ki

Wiktionary

Pan­te­on (gr. "pant­he­on": "pan" – wszy­stek + "theos" – bóg) to:

Pan­te­o­ny były po­pu­lar­ne zwła­szcza w okre­sie ce­sar­stwa rzym­skie­go. Naj­bar­dziej zna­nym za­byt­kiem tego okre­su jest Pan­te­on w Rzy­mie.

W XVI wieku za­czę­to na­śla­do­wać za­byt­ki rzym­skie. Wzo­ru­jąc się na Pan­te­o­nie, bu­do­wa­no w for­mie ro­tun­dy ma­u­zo­lea, a nawet pa­wi­lo­ny ogro­do­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­są­gi Buddy w odróż­nie­niu od bod­hi­satt­wów i in­nych po­sta­ci pan­te­o­nu bud­dyj­skie­go rzeź­bio­no w pro­stych sza­tach, bez żad­nych ozdób i klej­no­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈtɛɔ̃n, AS: pãnteõn

Wiktionary


pantera

ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Pant­he­ra par­dus); lam­part, le­o­pard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. lam­part

 (1.2) pot. wojsk. czołg nie­miec­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pan­te­ra (Pant­he­ra par­dus), znana też jako le­o­pard, lam­part, czy lam­part pla­mi­sty – ga­tu­nek ssaka z ro­dza­ju lam­part (Pant­he­ra), po­dro­dzi­ny pan­ter (Pant­he­ri­nae), ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae)
  • Pan­te­ra (Ne­o­fe­lis) – ro­dzaj tak­so­no­micz­ny
  • Pan­te­ra (Pant­he­ri­nae) – po­dro­dzi­na
  • Pan­te­ra – czołg nie­miec­ki
  • Grum­man F9F Pant­her („Pan­te­ra”) – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot my­śliw­ski
  • Pan­te­ra – wzór ka­mu­fla­żu sto­so­wa­ne­go przez Siły Zbroj­ne Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Pan­te­ra – ame­ry­kań­ska grupa me­ta­lo­wa
  • Ty­be­riusz Ju­liusz Abdes Pan­te­ra – rzym­ski le­gio­ni­sta, we­dług jed­nej z te­o­rii bio­lo­gicz­ny oj­ciec Je­zu­sa
  • Pant­her
  • Pant­he­ra
  • Le­o­pard

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na brze­gach tych wą­wo­zów wi­dy­wa­li wiel­kie małpy, a nie­kie­dy lwy i pan­te­ry, które gnieź­dzi­ły się w ja­ski­niach skal­nych.

 (1.1) Był­że­by to ja­gu­ar lub oce­lot, zwie­rzę­ta dzi­kie i okrut­ne jak lam­part albo pan­te­ra?

 (1.2) Pan­te­ra na­śla­do­wa­ła to pro­ste i bar­dzo sku­tecz­ne roz­wią­za­nie, lecz jej pan­cerz był grub­szy, a dzia­ło po­tęż­niej­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈtɛra, AS: pãntera

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. panterka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lampart, leopard, rysiec; gw. Górny Śląsk pantyra

Wiktionary


panterka

1. młoda pan­te­ra;
2. po­pu­lar­ny w woj­sku ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia w cha­rak­te­ry­stycz­ne brą­zo­wa­we i zie­lon­ka­we plamy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pan­te­ra

 (1.2) deseń w pla­ma­a­my, przy­po­mi­na­ją­cy ko­lo­rem i ukła­dem wzór na skó­rze pan­te­ry

 (1.3) środ. wojsk. okry­cie wierzch­nie (wia­trów­ka, ska­fan­der lub bluza) w ko­lo­rze ciem­no­zie­lo­nym w żół­to­bru­nat­ne pla­ma­a­my

Wiktionary

Pan­ter­ka ("Chro­mi­lep­tes al­ti­ve­lis") – ga­tu­nek ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych (Ser­ra­ni­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Chro­mi­lep­tes". Bywa pre­zen­to­wa­na w du­żych ak­wa­riach mor­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pãnˈtɛrka, AS: pãnterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantera

Wiktionary


panterkowy

→ pan­ter­ka


SJP.pl

Patrz:

panterka

pantero

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pan­te­ra

Wiktionary


panterołak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fant. czło­wiek, któ­re­go jedną z form jest pan­te­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãntɛˈrɔwak, AS: pãnterou̯ak

Wiktionary


panteutoński

zwią­za­ny nieg­dyś z całą na­ro­do­wo­ścią nie­miec­ką, krzy­żac­ką, łą­czą­cy wszyst­kie osoby tej na­ro­do­wo­ści, do­ty­czą­cy ich


SJP.pl


pantizokracja

spo­sób or­ga­ni­za­cji spo­łe­czeń­stwa, w któ­rym wszy­scy jed­no­cze­śnie spra­wu­ją naj­waż­niej­sze urzę­dy, obec­nie uwa­ża­ny za uto­pię


SJP.pl


pantocyd

nazwa hand­lo­wa środ­ka od­ka­ża­ją­ce­go sto­so­wa­ne­go do de­zyn­fek­cji wody, ran i po­wierzch­ni


SJP.pl


pantodonty

Pan­to­don­ty ("Pan­to­don­ta") – po­drząd lub rząd wy­mar­łych ssa­ków ło­ży­sko­wych.

Znane były od pa­le­o­ce­nu (za­miesz­ki­wa­ły wtedy Azję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Jeden zaś wczes­ny ro­dzaj, "Al­ci­de­dor­bi­gnya", od­na­le­zio­ny zo­stał w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. O ile w pa­le­o­ce­nie do­ra­sta­ły roz­mia­rów dzi­siej­sze­go kota, o tyle w eo­ce­nie roz­wi­nę­ły się z nich ro­śli­no­żer­cy wiel­ko­ści krowy, naj­więk­sze lą­do­we stwo­rze­nia tam­tych cza­sów. Wy­mar­ły nagle w środ­ko­wym eo­ce­nie.

Wikipedia


pantofag

zwie­rzę wszyst­ko­żer­ne


SJP.pl


pantofel

1. lek­kie obu­wie bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o mężu ule­ga­ją­cym we wszyst­kim żonie; pan­to­flarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. ro­dzaj obu­wia no­szo­ne­go w domu

 (1.2) obuw. ro­dzaj lek­kie­go, płyt­kie­go, wsu­wa­ne­go buta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rzad. pot. zob. pan­to­flarz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do su­kien­ki włożę nie­bie­skie pan­to­fle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈtɔfɛl, AS: pãntofel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantoflarz mos., pantoflarstwo n.

:: zdrobn. pantofelek m.

 przym. pantoflarski, pantoflowy

Wiktionary


pantofelek

1. zdrob­nie­nie od: pan­to­fel;
2. pier­wot­niak, mi­kro­sko­pij­ne ży­jąt­ko o wy­dłu­żo­nym ciele po­kry­tym rzę­ska­mi, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem pan­to­fe­lek (bucik)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pan­to­fel

 (1.2) mały pan­to­fel

 (1.3) etui w kształ­cie ma­łe­go pan­to­fla

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­ra­me­cium ca­u­da­tum|Eh­renb.|ref=tak., ga­tu­nek pier­wot­nia­ka na­le­żą­cy do typu orzę­sków;

 (2.2) zool. jed­no­ko­mór­ko­wiec z ga­tun­ku pan­to­fe­lek (2.1)

Wiktionary

Pan­to­fe­lek ("Pa­ra­me­cium ca­u­da­tum"), pan­to­fe­lek ogo­nia­sty – pro­tist zwie­rzę­cy (pier­wot­niak) na­le­żą­cy do typu orzę­sków (Ci­lia­ta) z pod­gro­ma­dy rów­no­rzę­sych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kop­ciu­szek zgu­bił pan­to­fel­ka na scho­dach zamku.

 (2.2) Ciało pan­to­fel­ka przy­po­mi­na kształ­tem po­desz­wę pan­to­fla, stąd jego nazwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantofel m., pantofelnik m., pantoflarstwo n., pantoflarz m.

 przym. pantofelkowy, pantoflarski, pantoflowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pantofelek ogoniasty

 (2.2) pantofelek ogoniasty

Wiktionary


pantofelki

1. zdrob­nie­nie od: pan­to­fel;
2. pier­wot­niak, mi­kro­sko­pij­ne ży­jąt­ko o wy­dłu­żo­nym ciele po­kry­tym rzę­ska­mi, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem pan­to­fe­lek (bucik)


SJP.pl

Pan­to­fel­ki ("Pa­ra­me­cium") – ro­dzaj „pro­ti­stów zwie­rzę­cych” (Pier­wot­nia­ki) na­le­żą­ce do typu orzę­sków (Ci­lia­ta) z pod­gro­ma­dy rów­no­rzę­sych.

Pro­ti­sty na­le­żą­ce do tego ro­dza­ju mają kształt wy­dłu­żo­ny, cy­ga­ro­wa­ty, owal­ny lub pan­to­fel­ko­wa­ty. Osią­ga­ją roz­miar od 120 μm do 350 μm. Ciało z zew­nątrz po­kry­te jest rzę­da­mi rzę­sek oraz wy­po­sa­żo­ne w tzw. tri­cho­cy­sty. Rzę­ski po­kry­wa­ją­ce ciało służą do po­ru­sza­nia się i zdo­by­wa­nia po­kar­mu. Ciało ota­cza żywa osło­na zwana pel­li­ku­lą.

Wikipedia


pantofelkowy

przy­miot­nik od: pan­to­fe­lek; od­no­szą­cy się do pan­to­fel­ka, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­to­fel­ka


SJP.pl


pantofelnik

jed­no­rocz­na by­li­na lub niski krzew o cha­rak­te­ry­stycz­nych nie­wiel­kich i owal­nych kwia­tach, naj­czę­ściej w ko­lo­rze po­ma­rań­czo­wym; pan­to­flik, kal­ce­o­la­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na ozdob­na o du­żych, barw­nych, war­go­wych kwia­tach

Wiktionary

Pan­to­fel­nik, kal­ce­o­la­ria ("Cal­ce­o­la­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny "Cal­ce­o­la­ria­ce­ae". Obej­mu­je ok. 300–390 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją od środ­ko­we­go Mek­sy­ku, po­przez Ame­ry­kę Środ­ko­wą i Po­łud­nio­wą do Ziemi Ogni­stej. W Mek­sy­ku ro­śnie jed­nak tylko kilka ga­tun­ków. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ko­we wy­stę­pu­je w An­dach w Peru, Chile i Ar­gen­ty­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pantofel m., pantofelek m., pantoflarz m.

Wiktionary


pantoflarski

przy­miot­nik od: pan­to­flar­stwo; zwią­za­ny z pan­to­flar­stwem, od­no­szą­cy się do pan­to­flar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wy­ro­bem pan­to­fli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantofel mzw./mos./mrz.

Wiktionary


pantoflarstwo

1. zawód pan­to­fla­rza, pro­ces wy­ra­bia­nia mięk­kie­go do­mo­we­go obu­wia bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o za­cho­wa­niu męż­czyz­ny ule­ga­ją­ce­go we wszyst­kim żonie


SJP.pl


pantoflarz

1. osoba trud­nią­ca się wy­ra­bia­niem mięk­kie­go do­mo­we­go obu­wia bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o mężu ule­ga­ją­cym we wszyst­kim żonie; pan­to­fel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na po­tul­ny, ule­ga­ją­cy ko­bie­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan­to­flarz to jedno z okre­śleń, któ­rych my fa­ce­ci de­li­kat­nie mó­wiąc nie lu­bi­my. Ko­ja­rzy się nam ze sła­bo­ścią, ule­gło­ścią, bra­kiem włas­ne­go zda­nia i in­dy­wi­du­al­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈtɔflaʃ, AS: pãntoflaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantofel m., pantofelek m., pantoflarstwo n., pantofelnik mrz.

 przym. pantoflarski, pantoflowy

Wiktionary


pantofle

1. lek­kie obu­wie bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o mężu ule­ga­ją­cym we wszyst­kim żonie; pan­to­flarz


SJP.pl

Pan­to­fle (z wł. "pan­to­fo­le" lub z fr. "pan­to­u­fle") – pier­wot­nie mięk­ki, wy­god­ny i kom­for­to­wy ro­dzaj obu­wia przez­na­czo­ny do uży­cia w domu (kap­cie, bam­bo­sze). Współ­cze­śnie po­ję­cie utoż­sa­mia­ne zaz­wy­czaj z ele­ganc­ki­mi wyj­ścio­wy­mi pół­bu­ta­mi.

Wikipedia


pantoflik

jed­no­rocz­na by­li­na lub niski krzew o cha­rak­te­ry­stycz­nych nie­wiel­kich i owal­nych kwia­tach, naj­czę­ściej w ko­lo­rze po­ma­rań­czo­wym; pan­to­fel­nik, kal­ce­o­la­ria


SJP.pl


pantoflisko

zgru­bie­nie od: pan­to­fel


SJP.pl


pantoflowy

1. przy­miot­nik od: pan­to­fel; bę­dą­cy czę­ścią pan­to­fla (np. po­desz­wa pan­to­flo­wa), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego typu obu­wia, zwią­za­ny z nim;
2. roz­prze­strze­nia­ny ust­nie w spo­sób plot­kar­ski (np. wia­do­mość pan­to­flo­wa) lub zwią­za­ny z plot­kar­stwem (np. pocz­ta pan­to­flo­wa)


SJP.pl


pantograf

1. przy­rząd kre­ślar­ski do po­więk­sza­nia lub zmniej­sza­nia ry­sun­ków
2. no­ży­co­wy od­bie­rak prądu na tram­wa­jach i lo­ko­mo­ty­wach elek­trycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd kre­ślar­ski do wy­ko­ny­wa­nia po­więk­szeń lub pom­niej­szeń;

 (1.2) techn. mot. kon­struk­cja słu­żą­ca do po­bie­ra­nia prądu z na­po­wietrz­nej sieci trak­cyj­nej przez po­ja­zdy szy­no­we;

 (1.3) techn. żegl. urzą­dze­nie słu­żą­ce do mo­co­wa­nia sil­ni­ka przy­czep­ne­go na ma­łych jach­tach ża­glo­wych;

 (1.4) mebl. ro­zbu­do­wa­ny przy­rząd peł­nią­cy rolę wie­sza­ka w no­wo­czes­nych sza­fach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pan­to­graf (przy­rząd kre­ślar­ski) – przy­rząd słu­żą­cy do po­więk­sza­nia i pom­niej­sza­nia ry­sun­ków
  • ro­dzaj od­bie­ra­ka prądu w elek­trycz­nych po­ja­zdach szy­no­wych
  • pan­to­graf (że­glar­stwo) – urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce mon­taż sil­ni­ka na jach­tach
  • „Pan­to­graf” – cza­so­pis­mo Klubu Mi­ło­śni­ków Sta­rych Tram­wa­jów w Łodzi
  • ru­cho­me ramię prze­rzut­ki ro­we­ro­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­da­jąc do tego zło­żo­ny z wiz­je­ra, płyty ry­sow­ni­czej i pan­to­gra­fu ro­dzaj li­nia­łu krzyw­ko­we­go, można było już przy zdej­mo­wa­niu kra­jo­bra­zu ko­ry­go­wać znieksz­tał­ce­nia pow­sta­ją­ce przy za­gi­na­niu w walec ry­sun­ków wy­ko­na­nych z za­sto­so­wa­niem zwy­kłej per­spek­ty­wy cen­tral­nej.

 (1.1) Przy­po­mi­na­ło to znaną wcze­śniej me­to­dę ry­so­wa­nia syl­we­tek (…), które wy­ci­na­no z czar­ne­go pa­pie­ru po zmniej­sze­niu ry­sun­ku za po­mo­cą pan­to­gra­fu do roz­mia­rów mi­nia­tu­ry (…)

 (1.2) Prze­cho­dzą­ca przez re­gion świę­to­krzy­ski burza spo­wo­do­wa­ła usz­ko­dze­nie pan­to­gra­fu w po­cią­gu to­wa­ro­wym, po­ru­sza­ją­cym się na tra­sie ko­le­jo­wej po­mię­dzy Ko­sto­mło­ta­mi i Su­ched­nio­wem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãnˈtɔɡraf, AS: pãntograf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pantografowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odbierak prądu

Wiktionary


pantografia

zmie­nia­nie skali ry­sun­ku, mapy lub po­dob­nych obra­zów przy po­mo­cy pan­to­gra­fu


SJP.pl


pantografowy

do­ty­czą­cy pan­to­gra­fu


SJP.pl


pantokaina

silny śro­dek do znie­czu­leń miej­sco­wych lub od­ka­ża­nia przy­rzą­dów le­kar­skich


SJP.pl


pantokrator

motyw zdob­ni­czy uka­zu­ją­cy Chry­stu­sa jako sę­dzie­go sie­dzą­ce­go na po­trój­nej tęczy z ot­war­tą księ­gą w ręku; Pan­to­kra­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iko­nogr. ma­lar­ski spo­sób przed­sta­wie­nia Chry­stu­sa jako wszech­wład­cy i sę­dzie­go wsze­chrze­czy – z Bi­blią i ge­stem bło­go­sła­wień­stwa;

Wiktionary

Pan­to­kra­tor ("Wszech­wład­ca", "Pan wszyst­kie­go", gr. Παντοκρατωρ) – w iko­no­gra­fii przed­sta­wie­nie Je­zu­sa Chry­stu­sa jako wład­cy i sę­dzie­go Wszechś­wia­ta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpãntɔˈkratɔr, AS: pãntokrator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pantokrator m., pantokracja ż.

Wiktionary


pantometr

pro­to­typ te­o­do­li­tu, ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go uży­wa­ne­go nieg­dyś do po­mia­rów kątów po­zio­mych i pio­no­wych na okre­ślo­nym ob­sza­rze


SJP.pl

Pan­to­metr – ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go, który służy do ge­o­de­zyj­nych po­mia­rów kątów na okre­ślo­nym ob­sza­rze Ziemi.

Pan­to­metr skła­da się z dwóch wal­ców, na któ­rych znaj­du­je się po­dział­ka oraz prze­zier­nik. Te walce są do sie­bie stycz­ne oraz mogą one się obra­cać wokół wspól­nej osi obro­tu.

Wikipedia


pantomima

wi­do­wi­sko sce­nicz­ne, w któ­rym treść prze­ka­zy­wa­na jest przez ak­to­rów bez uży­cia słów, a je­dy­nie za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki; pan­to­mi­na, mi­mo­dram, mi­mo­dra­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. wi­do­wi­sko sce­nicz­ne, w któ­rym treść prze­ka­zy­wa­na jest tylko za po­mo­cą ruchu;

Wiktionary

Pan­to­mi­ma (mi­mo­dram) – ro­dzaj przed­sta­wie­nia, w któ­rym aktor (mim) nie używa głosu, tylko od­gry­wa przed­sta­wie­nie, uży­wa­jąc ruchu, mowy ciała i ge­stów. Czę­sto, ale nie za­wsze, ma po­ma­lo­wa­ną twarz na biało. Teatr pan­to­mi­my ma "dwie ty­po­we po­sta­cie". Pier­wsza z nich to ko­me­dia słu­żą­ca łat­wej roz­ryw­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta­niec dawał jej ele­gan­cję ru­chów, po­ru­sza­ła się wy­ra­zi­ście, jak w pan­to­mi­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma, AS: pãntõmʹĩma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantomimik mos., pantomimista m., pantomimistka ż.

 przym. pantomimiczny

 przysł. pantomimicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mimodram

Wiktionary


pantomimiczny

pan­to­mi­mo­wy;
1. → pan­to­mi­ma;
2. prze­ka­zu­ją­cy in­for­ma­cje za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki, bez uży­cia słów


SJP.pl


pantomimik

sztu­ka przed­sta­wia­nia pan­to­mim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. aktor mi­micz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantomima ż., pantomimika ż., pantomimista mos.

 przym. pantomimiczny

 przysł. pantomimicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pantomimista, mim, mimik

Wiktionary


pantomimika

sztu­ka przed­sta­wia­nia pan­to­mim


SJP.pl


pantomimista

osoba wy­sta­wia­ją­ca pan­to­mi­my lub gra­ją­ca w pan­to­mi­mach; pan­to­mi­mik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. aktor wy­stę­pu­ją­cy w pan­to­mi­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­stę­py pan­to­mi­mi­stów lu­dzie wcale nie walą drzwia­mi i okna­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pantomima ż., pantomimika ż., pantomimik mos.

 przym. pantomimiczny

 przysł. pantomimicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pantomimik, mim, mimik

Wiktionary


pantomimistka

ko­bie­ta wy­sta­wia­ją­ca pan­to­mi­my lub gra­ją­ca w pan­to­mi­mach


SJP.pl


pantomimowy

pan­to­mi­micz­ny;
1. → pan­to­mi­ma;
2. prze­ka­zu­ją­cy in­for­ma­cje za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki, bez uży­cia słów


SJP.pl


pantomina

wi­do­wi­sko sce­nicz­ne, w któ­rym treść prze­ka­zy­wa­na jest przez ak­to­rów bez uży­cia słów, a je­dy­nie za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki; pan­to­mi­ma, mi­mo­dram, mi­mo­dra­ma


SJP.pl


pantomograf

apa­rat rent­ge­now­ski do wy­ko­ny­wa­nia pa­no­ra­micz­nych zdjęć zębów, szczę­ki i żu­chwy (pan­to­mo­gra­mów)


SJP.pl


pantomografia

me­to­da ba­da­nia ra­dio­lo­gicz­ne­go, umoż­li­wia­ją­ce­go ocenę stanu zdro­wia ca­łe­go uzę­bie­nia


SJP.pl


pantomograficzny

→ pan­to­mo­gram


SJP.pl

Patrz:

pantomogram

pantomogram

zdję­cie pa­no­ra­micz­ne uka­zu­ją­ce całą szczę­kę i żu­chwę jed­no­cze­śnie


SJP.pl

Pan­to­mo­gram, zdję­cie pan­to­mo­gra­ficz­ne (zbit­ka wy­ra­zo­wa "pa­no­ra­ma" + "to­mo­gram") – zdję­cie rent­ge­now­skie struk­tur za­krzy­wio­nych szczę­ki i żu­chwy, do wy­ko­na­nia któ­re­go uży­wa­ny jest pan­to­mo­graf. Czę­sto na­zy­wa­ne po­tocz­nie zdję­ciem pa­no­ra­micz­nym.

Or­to­pan­to­mo­gram (skrót OPG) to pan­to­mo­gram wy­ko­na­ny w pro­jek­cji or­to­ra­dial­nej, co oz­na­cza, że pro­mień pa­da­ją­cy na kli­szę prze­cho­dzi przez każdy ząb pro­sto­pad­le do krzy­wiz­ny wy­rost­ka zę­bo­do­ło­we­go w tym miej­scu.

Wikipedia


pantopizm

za­ło­że­nie na­u­ko­we, we­dług któ­re­go pow­sta­nie no­we­go ga­tun­ku or­ga­niz­mów może za­cho­dzić jed­no­cze­śnie w wielu miej­scach o bar­dzo po­dob­nych wa­run­kach śro­do­wi­ska


SJP.pl


pantopon

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go sto­so­wa­ne­go przy sil­nym bólu, za­wie­ra­ją­ce­go mie­szan­kę al­ka­lo­i­dów opium (głów­nie mor­fi­nę, ko­de­i­nę, te­ba­i­nę i pa­pa­we­ry­nę); Om­no­pon


SJP.pl


pantoprazol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy in­hi­bi­to­rów pompy pro­to­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek ga­strycz­ny z grupy in­hi­bi­to­rów pompy pro­to­no­wej;

Wiktionary

Pan­to­pra­zol ( pan­to­pra­zo­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy in­hi­bi­to­rów pompy pro­to­no­wej, zmniej­sza­ją­cy wy­dzie­la­nie do świa­tła żo­łąd­ka jonów wo­do­ro­wych. Jest sto­so­wa­ny głów­nie w te­ra­pii cho­ro­by wrzo­do­wej, także w te­ra­pii cho­ro­by re­fluk­so­wej.

Wikipedia


pantostat

uni­wer­sal­ny apa­rat elek­trycz­ny do za­bie­gów le­kar­skich i kos­me­tycz­nych


SJP.pl


pantotenowy

taki, który za­wie­ra wi­ta­mi­nę z grupy wi­ta­min B, taki, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest ta wi­ta­mi­na


SJP.pl


pantragizm

ogół pojęć i zasad opi­su­ją­cych teatr, jego za­da­nia, formę i rolę we współ­czes­nym świe­cie


SJP.pl


pantropa

za­da­nie sza­ra­dziar­skie po­le­ga­ją­ce na wpi­sy­wa­niu ko­lej­nych liter od­gad­nię­tych słów w pola po­łą­czo­ne ze sobą linią


SJP.pl

Pan­tro­pa (z grec­kie­go pan=wszech + tro­pos=zwrot) – ro­dzaj dia­gra­mo­we­go za­da­nia sza­ra­dziar­skie­go.

Dia­gram pan­tro­py skła­da się z pól, do któ­rych wpi­su­je się od­ga­dy­wa­ne wy­ra­zy od­ga­dy­wa­ne na pod­sta­wie de­fi­ni­cji. Wy­ra­zy te są wpi­sy­wa­ne w wyz­na­czo­ne po­gru­bio­ny­mi kra­wę­dzia­mi lub wska­za­ne od­cin­ka­mi linii ła­ma­nej ciągi kra­tek. Roz­wią­za­nie pan­tro­py od­czy­tu­je się naj­czę­ściej rzę­da­mi w oz­na­czo­nych krat­kach.

Wikipedia


pantum

utwór li­rycz­ny wy­wo­dzą­cy się z ma­laj­skiej po­ez­ji lu­do­wej; pan­tun


SJP.pl

Pan­tum ("pan­tun") – pow­sta­ła w XV w. ma­laj­ska forma wier­sza, zbu­do­wa­na ze strof czte­ro­wer­so­wych, ry­mo­wa­nych (z ukła­dem rymów "abab" lub "abba") bądź nie­ry­mo­wa­nych, w któ­rej każdy 2. i 4. wers jed­nej stro­fy pow­ta­rza się jako wers 1. i 3. stro­fy na­stęp­nej. Wiersz koń­czy się wraz z ko­lej­ną zwrot­ką albo na­stę­pu­je po­wrót do wer­sów 1. i 3. pier­wszej stro­fy (je­dy­nych dotąd nie­u­ży­tych) i umie­szcze­nie ich jako 2. i 4. (lub 4. i 2.) w ostat­niej stro­fie.

Wikipedia


pantun

utwór li­rycz­ny wy­wo­dzą­cy się z ma­laj­skiej po­ez­ji lu­do­wej; pan­tum


SJP.pl

Pan­tun – utwór li­rycz­ny wy­wo­dzą­cy się z po­ez­ji ma­laj­skiej. Ma po­stać czte­ro­wer­su. Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pan­tu­nów jest to, że dwa pier­wsze wersy uka­zu­ją pe­wien obraz (cza­sem sy­tu­a­cję), na­to­miast dwa ko­lej­ne sta­no­wią re­flek­sję luźno sko­ja­rzo­ną z tym obra­zem. Treść re­flek­sji może być sen­ten­cją fi­lo­zo­ficz­ną, mo­ra­li­stycz­ną lub przy­bie­ra lżej­szą formę afo­ryz­mu mi­łos­ne­go bądź sie­lan­ko­we­go.

Wikipedia


panturecki

przy­miot­nik od: pan­tur­kizm; zwią­za­ny z pan­tur­kiz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­tur­kiz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­tur­kiz­mu


SJP.pl


panturkista

osoba po­pie­ra­ją­ca ide­o­lo­gię gło­szą­cą jed­ność et­nicz­ną wszyst­kich ludów tu­rec­kich i dą­żą­cą do ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej


SJP.pl


panturkistka

→ pan­tur­ki­sta


SJP.pl

Patrz:

panturkista

panturkizm

ide­o­lo­gia gło­szą­ca jed­ność et­nicz­ną wszyst­kich ludów tu­rec­kich i dą­żą­ca do ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. na­cjo­na­li­stycz­na ide­o­lo­gia i dok­try­na po­li­tycz­na gło­szą­ca jed­ność et­nicz­ną ludów tu­rec­kich i ko­niecz­ność ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej;

Wiktionary

Pan­tur­kizm – dok­try­na pow­sta­ła na po­cząt­ku XX wieku w Tur­cji, gło­szą­ca jed­ność et­nicz­ną ludów tu­rec­kich i ko­niecz­ność ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej, od Cie­śni­ny Bos­for do gór Ał­ta­ju. Na­da­no jej miano "Wiel­ki Turan". Obo­wią­zy­wa­ła jako ofi­cjal­na dok­try­na pań­stwa tu­rec­kie­go za rzą­dów mło­do­tur­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. turecki mrz., Turcja ż., Turek m., Turczyn m., Turczynka ż., tureckość ż., panturkista m., panturkistka ż., turczenie n., sturczenie n., protureckość ż., antytureckość ż., pantureckość ż.

 czas. turczyć ndk., sturczyć dk.

 przym. turecki, proturecki, antyturecki, panturecki

Wiktionary


panty

po­ro­że wschod­nio­az­ja­tyc­kich je­le­ni


SJP.pl


pantyra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pant­he­ra par­dus|Lin­na­e­us|ref=tak., pan­te­ra

Wiktionary


panufnik

naz­wi­sko


SJP.pl


panująca

wład­czy­ni, ko­bie­ta spra­wu­ją­ca wła­dzę nad kimś lub nad czymś


SJP.pl


panujący

wład­ca, osoba spra­wu­ją­ca wła­dzę nad kimś lub nad czymś


SJP.pl


panuś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Panuś − pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 841 osób.
  • Ka­zi­mierz Panuś – pol­ski te­o­log, du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Ta­de­usz Panuś – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wikipedia


panwia

prze­sta­rza­łe: panew


SJP.pl


panwiowy

→ panew


SJP.pl

Patrz:

panew

panzer

[czy­taj: pan­cer] po­tocz­nie: nie­miec­ki czołg Pan­zer­kampf­wa­gen z okre­su II wojny świa­to­wej


SJP.pl


panzerfaust

[czy­taj: pan­cer­fałst] ręcz­na broń prze­ciw­pan­cer­na, sto­so­wa­na przez woj­sko nie­miec­kie w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej; pan­cer­fa­ust


SJP.pl

Pan­zer­fa­ust – nie­miec­ki be­zo­drzu­to­wy gra­nat­nik prze­ciw­pan­cer­ny jed­no­ra­zo­we­go użyt­ku z okre­su II wojny świa­to­wej.

Wikipedia


panzoocja

ma­so­we wy­stę­po­wa­nie i szyb­kie roz­prze­strze­nia­nie się za­kaź­nej lub in­wa­zyj­nej cho­ro­by zwie­rząt; pan­zo­o­tia


SJP.pl


panzootia

ma­so­we wy­stę­po­wa­nie i szyb­kie roz­prze­strze­nia­nie się za­kaź­nej lub in­wa­zyj­nej cho­ro­by zwie­rząt; pan­zo­o­cja


SJP.pl


paolo

Paolo – srebr­na mo­ne­ta o war­to­ści gro­sza wpro­wa­dzo­na przez pa­pie­ża Pawła III, przed­sta­wia­ją­ca po­stać apo­sto­ła Pawła.

W okre­sie póź­niej­szym nazwa "paolo" zo­sta­ła roz­cią­gnię­ta na wszyst­kie gro­sze pa­pie­skie, zwane też giu­lio, o war­to­ści ⅓ te­sto­na.

Do 1859 r. "paolo" bito w To­ska­nii. Było wów­czas warte: 40 qu­at­tri­no, ⅔ liry lub for­mu­la_1 fran­ce­sco­ne.

Wikipedia


pap

1. ma­te­riał na­są­czo­ny naj­czę­ściej smołą i po­sy­pa­ny pia­skiem, uży­wa­ny do kry­cia da­chów i izo­la­cji;
2. po­tocz­nie: gęba, morda


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: papa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Csaba Pap – wę­gier­ski szer­mierz
  • Jenő Pap – wę­gier­ski szer­mierz
  • Pol­ska Agen­cja Pra­so­wa (PAP)

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== pap (język afry­ka­ner­ski.) ==

wy­mo­wa.

 IPA3|pɑːp.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oe­sja­ar-pap.wav.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. ow­sian­ka

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pap, AS: pap

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== pap (język afrykanerski.) ==

wymowa.

 IPA3|pɑːp.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-pap.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) kulin. owsianka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== pap (język afrykanerski.) ==

wymowa.

 IPA3|pɑːp.

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-pap.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) kulin. owsianka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


pap-owski

→ PAP (Pol­ska Agen­cja Pra­so­wa); pa­pow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAP-em, do­ty­czą­cy PAP-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PAP m.

 przym. papowski

 skr. PAP

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papowski

Wiktionary


papa

prze­sta­rza­le: tata, tatuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. książk. tata

 (1.2) pot. pa­pież

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ma­te­riał bu­dow­la­ny sto­so­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia izo­la­cji fun­da­men­tów, po­sa­dzek, ścian piw­nic i po­kryć da­cho­wych;

 (2.2) pot. obraź. twarz

 (2.3) pot. czę­sto obraź. usta

Wiktionary

Papa – ma­te­riał bu­dow­la­ny sto­so­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia prze­ciw­wil­go­cio­wych i prze­ciw­wod­nych izo­la­cji ele­men­tów bu­dow­li (izo­la­cje fun­da­men­tów, po­sa­dzek, ścian piw­nicz­nych i po­kryć da­cho­wych). Wyt­wa­rza się go przez po­kry­cie i/lub na­są­cze­nie masą as­fal­to­wą lub smo­ło­wą os­no­wy z włó­kna szkla­ne­go lub po­lie­stro­we­go albo tek­tu­ry (tak zwana papa tra­dy­cyj­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój papa za­ka­zał mi się z nim spo­ty­kać.

 (2.1) Dach tego domu jest po­kry­ty papą.

 (2.1) Nie drzyj papy! - takim ha­słem re­kla­mu­je się firma GadEx.

 (2.3) Zam­knij papę!

 (2.3) Na samą myśl o tym papa mi się śmie­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpapa, AS: papa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz.

:: zdrobn. papcio m.

 (2.1)

 przym. papowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.3) gęba, jadaczka, japa, morda

Wiktionary


papabile

kar­dy­nał, który w wy­ni­ku kon­kla­we może zo­stać wy­bra­ny na pa­pie­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. publ. nie­o­fi­cjal­ne okre­śle­nie osób uwa­ża­nych przez wa­ty­ka­ni­stów za ewen­tu­al­nych kan­dy­da­tów na sta­no­wi­sko pa­pie­ża;

Wiktionary

Pa­pa­bi­le (z wł. "godny po­zy­cji pa­pie­ża; moż­li­wy, praw­do­po­dob­ny na­stęp­ca pa­pie­ża"; lm. "pa­pa­bi­li") – nie­o­fi­cjal­ne okre­śle­nie osób uwa­ża­nych przez wa­ty­ka­ni­stów za ewen­tu­al­nych kan­dy­da­tów na sta­no­wi­sko pa­pie­ża. Wyraz ten jest ne­o­lo­giz­mem i po­cho­dzi od nie­ist­nie­ją­ce­go cza­sow­ni­ka "pa­pa­re" oz­na­cza­ją­ce­go "czy­nić kogoś pa­pie­żem".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpapaˈbʲilɛ, AS: papabʹile

Wiktionary


papacha

męska fu­trza­na czap­ka ka­u­ka­ska z na­usz­ni­ka­mi; pa­pasz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. męska fu­trza­na czap­ka uży­wa­na przez Ko­za­ków, miesz­kań­ców Ka­u­ka­zu i Azji Środ­ko­wej;

Wiktionary

Pa­pa­cha (od tur. "papak") – mę­skie na­kry­cie głowy po­pu­lar­ne wśród na­ro­dów Ka­u­ka­zu i Azji Środ­ko­wej oraz Ko­za­ków.

Tra­dy­cyj­nie wy­ko­na­na z ow­czej wełny lub niedź­wie­dzie­go futra. W za­leż­no­ści od re­gio­nu wy­stę­pu­je w róż­nych roz­mia­rach i kształ­tach (m.in. z dnem pół­ko­li­stym oraz pła­skim).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek w dzie­ciń­stwie zbie­rał pa­pa­chy, które gu­bi­li na dro­gach bol­sze­wi­cy ucie­ka­ją­cy spod War­sza­wy.

Wiktionary


papafilia

zbie­ract­wo przed­mio­tów po­wią­za­nych z Janem Pa­włem II


SJP.pl


papagaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. pa­pu­ga

Wiktionary


papagajo

gwał­tow­ny wiatr pół­noc­ny, wie­ją­cy wzdłuż wy­brze­ża Pa­cy­fi­ku Ame­ry­ki Środ­ko­wej (w tym w za­to­ce Pa­pa­ga­yo)


SJP.pl


papagallo

żar­to­bli­wie o ko­kie­cie, oso­bie sta­ra­ją­cej się spo­do­bać i wzbu­dzić za­in­te­re­so­wa­nie ko­biet, czę­sto przez na­tar­czy­we za­czep­ki


SJP.pl


papaina

biał­ko en­zy­ma­tycz­ne otrzy­my­wa­ne z owo­ców papai, mo­gą­ce roz­dzie­lać przy udzia­le wody inne biał­ka; pa­pa­i­na­za


SJP.pl

Pa­pa­i­na (EC 3.4.22.2) – enzym z pod­kla­sy pro­te­az o ni­skiej spe­cy­ficz­no­ści sub­stra­to­wej (pro­te­o­li­za za­cho­dzi nie­za­leż­nie od tego jakie ami­nok­wa­sy są­sia­du­ją z wią­za­niem pep­ty­do­wym) otrzy­my­wa­ny z mlecz­ka zie­lo­nych owo­ców i liści me­lo­now­ca wła­ści­we­go (od któ­re­go ła­ciń­skiej nazwy ga­tun­ko­wej po­cho­dzi nazwa pa­pa­i­ny).

Wikipedia


papainaza

biał­ko en­zy­ma­tycz­ne otrzy­my­wa­ne z owo­ców papai, mo­gą­ce roz­dzie­lać przy udzia­le wody inne biał­ka; pa­pa­i­na


SJP.pl


papainowy

→ pa­pa­i­na


SJP.pl

Patrz:

papaina

papaj

wy­so­ka by­li­na o po­kro­ju drze­wia­stym, upra­wia­na w kra­jach tro­pi­kal­nych ze wzglę­du na ja­dal­ne, żół­to­po­ma­rań­czo­we owoce przy­po­mi­na­ją­ce me­lo­ny; me­lo­no­wiec, drze­wo me­lo­no­we; także owoc tej ro­śli­ny


SJP.pl


papaja

wy­so­ka by­li­na o po­kro­ju drze­wia­stym, upra­wia­na w kra­jach tro­pi­kal­nych ze wzglę­du na ja­dal­ne, żół­to­po­ma­rań­czo­we owoce przy­po­mi­na­ją­ce me­lo­ny; me­lo­no­wiec, drze­wo me­lo­no­we; także owoc tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. me­lo­no­wiec wła­ści­wy.

 (1.2) uczn. ga­du­ła, papla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpaja, AS: papai ̯a

Wiktionary


papajowate

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­pa­jo­wa­tych, ty­po­wy dla pa­pa­jo­wa­tych


SJP.pl


papajowaty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­pa­jo­wa­tych, ty­po­wy dla pa­pa­jo­wa­tych


SJP.pl


papajowy

→ pa­pa­ja


SJP.pl

Patrz:

papaja

papalino

żoł­nierz gwar­dii pa­pie­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żoł­nierz gwar­dii pa­pie­skiej

Wiktionary


papamobil

skon­stru­o­wa­ny spe­cjal­nie dla pa­pie­ża Jana Pawła II sa­mo­chód o ku­lo­od­por­nych szy­bach i wzmoc­nio­nym nad­wo­ziu, słu­żą­cy do prze­ja­zdów uli­ca­mi wśród tłu­mów; pa­pa­mo­bi­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. pa­pa­mo­bi­le.

Wiktionary


papamobile

skon­stru­o­wa­ny spe­cjal­nie dla pa­pie­ża Jana Pawła II sa­mo­chód o ku­lo­od­por­nych szy­bach i wzmoc­nio­nym nad­wo­ziu, słu­żą­cy do prze­ja­zdów uli­ca­mi wśród tłu­mów; pa­pa­mo­bil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sa­mo­chód z plat­for­ma­at­for­mą, przesz­klo­ną lub od­kry­tą, słu­żą­cy do wo­że­nia pa­pie­ża pod­czas ofi­cjal­nych wizyt pań­stwo­wych;

Wiktionary

Pa­pa­mo­bi­le (wł. "papa" – pa­pież, "[auto]mo­bi­le" – sa­mo­chód) – nazwa po­ja­zdu pa­pie­ża, uży­wa­ne­go do ofi­cjal­nych prze­ja­zdów, zaz­wy­czaj na krót­kich tra­sach.

Obec­nie forma pa­pie­skie­go sa­mo­cho­du zbli­żo­na jest do zwy­kłe­go sa­mo­cho­du typu pick-up z tylną przesz­klo­ną czę­ścią w kształ­cie sze­ścia­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpapãmɔˈbʲilɛ, AS: papãmobʹile

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papamobil

Wiktionary


papandreu

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­o­rios Pa­pan­dreu (oj­ciec) – dzia­łacz po­li­tycz­ny, szef grec­kie­go rządu na emi­gra­cji, pre­mier Gre­cji
  • An­dre­as Pa­pan­dreu – za­ło­ży­ciel par­tii PASOK, pre­mier Gre­cji
  • Je­o­rios An­dre­as Pa­pan­dreu – prze­wod­ni­czą­cy par­tii PASOK, mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych Gre­cji od r. 1996 do 2004. Ak­tu­al­ny pre­mier Re­pu­bli­ki Gre­cji, od wrze­śnia 2009 r.
  • Da­ma­skin, imię świec­kie Di­mi­trios Pa­pan­dreu – ar­cy­bi­skup Aten i re­gent Gre­cji

Wikipedia


papanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|papać.

 (1.2) żart. po­karm, je­dze­nie

Wiktionary


paparazzi

[czy­taj: pa­pa­rac-c-i] za­wo­do­wy fo­to­graf skan­da­li; pa­pa­raz­zo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. pejor. fo­to­re­por­ter szu­ka­ją­cy skan­da­licz­nych, sen­sa­cyj­nych te­ma­tów, pró­bu­ją­cy zro­bić kom­pro­mi­tu­ją­ce zdję­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­pa­raz­zi – okre­śle­nie żąd­nych sen­sa­cji i na­tręt­nych fo­to­gra­fów pra­so­wych
  • Pa­pa­raz­zi – film z 1964 roku
  • Pa­pa­raz­zi – film z 1998 roku
  • Pa­pa­raz­zi – pol­ski tytuł ame­ry­kań­sko-ka­na­dyj­skie­go filmu pt. Who Is Cle­tis Tout? (USA) lub Cle­tis Tout (Ka­na­da, An­glia)
  • Pa­pa­raz­zi – film z 2004 roku
  • Pa­pa­raz­zi – album ze­spo­łu De Mono wy­da­ny w 1997 r.; rów­nież utwór z tego al­bu­mu
  • Pa­pa­raz­zi – sin­gel ame­ry­kań­skiej pio­sen­kar­ki Lady GaGi z al­bu­mu The Fame
  • Pa­pa­raz­zi – sin­gel ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Xzi­bi­ta z al­bu­mu At the Speed of Life
  • Pa­pa­raz­zi – sin­gel po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skie­go ze­spo­łu Girls’ Ge­ne­ra­tion

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ak­tor­ka uskar­ża­ła się, że prze­śla­du­je ją na­tręt­ny pa­pa­raz­zi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paparazzo

Wiktionary


paparazzo

za­wo­do­wy fo­to­graf skan­da­li; pa­pa­raz­zi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. pa­pa­raz­zi.

Wiktionary

Pa­pa­raz­zo (l.mn. pa­pa­raz­zi) – fo­to­re­por­ter spe­cja­li­zu­ją­cy się w wy­ko­ny­wa­niu zdjęć ce­le­bry­tów, gwiazd, osób pu­blicz­nych lub pro­mi­nen­tów, z za­sto­so­wa­niem upor­czy­wej i na­tręt­nej tak­ty­ki, jak też zwy­kle z na­ru­sze­niem ich pry­wat­no­ści.

W kon­tek­ście, w jakim zwy­kle sto­su­ją ten ter­min znane pu­blicz­nie osoby, jest to okre­śle­nie ne­ga­tyw­ne, od­no­szą­ce się do tych dzien­ni­ka­rzy, któ­rzy bez poz­wo­le­nia wkra­cza­ją w pry­wat­ność i sta­ra­ją się wy­ko­ny­wać zdję­cia w sy­tu­a­cjach niez­ręcz­nych dla fo­to­gra­fo­wa­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ak­tor­ka uskar­ża­ła się, że prze­śla­du­je ją na­tręt­ny pa­pa­raz­zo.

Wiktionary


paparuch

1. po­tocz­nie: osoba nie­sta­ran­nie wy­ko­nu­ją­ca swoje obo­wiąz­ki; par­tacz, niez­gu­ła;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: pa­pa­raz­zo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. fo­to­graf (pa­pa­raz­zo) zaj­mu­ją­cy się śle­dze­niem i fo­to­gra­fo­wa­niem zna­nych osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­rza się, że spor­to­wiec ma kon­trakt z Nike, a tu nagle pa­pa­ru­chy sfo­to­gra­fu­ją de­lik­wen­ta na rand­ce z ta­jem­ni­czą bru­net­ką i robi się rwe­tes [...].

 (1.1) I trud­no, żeby Kim po­zo­wa­ła pa­pa­ru­cho­wi na ulicy ze swo­i­mi sio­stra­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paparazzo, paparazzi

Wiktionary


papaszka

męska fu­trza­na czap­ka ka­u­ka­ska z na­usz­ni­ka­mi; pa­pa­cha


SJP.pl


papataci

[czy­taj: pa­pa­ta­czi] tro­pi­kal­na cho­ro­ba, któ­rej ty­po­we ob­ja­wy to wy­so­ka go­rącz­ka oraz czę­ste wy­mio­ty; pap­pa­ta­ci


SJP.pl


papatacz

droż­dżo­we ciast­ko z cy­na­mo­nem i ro­dzyn­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. słod­ki wy­piek z cia­sta pół­fran­cu­skie­go, w kształ­cie okrą­głej, spi­ral­nie zwi­nię­tej musz­li, zaz­wy­czaj z ro­dzyn­ka­mi i cy­na­mo­nem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślimak

Wiktionary


papatki

żar­to­bli­wie: po­że­gna­nie


SJP.pl


papaweryna

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w opium, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie jako śro­dek prze­ciw­skur­czo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. med. al­ka­lo­i­do­wy skład­nik opium;

Wiktionary

Pa­pa­we­ry­na (od łac. "Pa­pa­ver" – mak, ATC: A 03 AD 01) – al­ka­lo­id izo­chi­no­li­no­wy wy­stę­pu­ją­cy w opium. Jest trze­cim al­ka­lo­i­dem opium pod wzglę­dem dzia­ła­nia i kla­sy­fi­ku­je się za ko­de­i­ną i mor­fi­ną.

Nazwa mię­dzy­na­ro­do­wa: "pa­pa­ve­ri­ni hy­droch­lo­ri­dum"

Nazwa hand­lo­wa (w Pol­sce): "Pa­pa­ve­ri­num hy­droch­lo­ri­cum"

Wikipedia


papała

naz­wi­sko


SJP.pl


papcie

1. mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papuć, kapeć, kapuć (rzad­ko);
2. po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


SJP.pl


papcio

prze­sta­rza­le, zdrob­nia­le o ojcu; pa­pu­nio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: papa

 (1.2) przest. pieszcz. tata

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niech się pap­cio nie iry­tu­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papa mos., papo mos.

Wiktionary


papeczka

zdrob­nie­nie od: papka


SJP.pl


papeda

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; lima kaf­fir, li­mon­ka kaf­fir


SJP.pl

Pa­pe­da ("Ci­trus hy­strix" DC.) – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych ("Ru­te­ce­ae"). Po­cho­dzi z Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej. Owoce na­zy­wa­ne by­wa­ją po­tocz­nie „li­mon­ka­mi kaf­fir”, a li­ście – „liść­mi kaf­fi­ru” („liść­mi kaf­fir”, „liść­mi li­mon­ki kaf­fir”).

Wikipedia


papeete

sto­li­ca Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, po­ło­żo­na na wy­spie Ta­hi­ti wcho­dzą­cej w skład Wysp To­wa­rzy­stwa;

Wiktionary

Pa­pe­e­te (wy­mo­wa: /papeʔete/) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, po­ło­żo­na na wy­spie Ta­hi­ti wcho­dzą­cej w skład Wysp To­wa­rzy­stwa.

Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1890 i za­miesz­ku­je je ok. 26 tys. osób (stan na 2005 rok), a cała aglo­me­ra­cja liczy ponad 120 tys. osób. Do­mi­nu­ją­cą re­li­gią jest pro­te­stan­tyzm (55%) oraz ka­to­li­cyzm. Kli­mat jest tro­pi­kal­ny. In­ten­syw­ne de­szcze wy­stę­pu­ją od paź­dzier­ni­ka do maja. Śred­nia tem­pe­ra­tu­ra w stycz­niu +27 °C, w lipcu +25 °C.

Wikipedia


papendekel

masa pa­pie­ro­wa słu­żą­ca do wy­ra­bia­nia przed­mio­tów pu­stych wew­nątrz, które mają być z za­ło­że­nia lek­kie i tanie


SJP.pl


papendekiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Cie­sza­nów,Ska­łat. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gruba tek­tu­ra

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. płyta pil­śnio­wafakt.

 (1.3) daw. pa­pie­ro­wa masa uży­wa­na do two­rze­nia pu­stych w środ­ku przed­mio­tów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. papeldeklowy

Wiktionary


paperback

tania książ­ka w este­tycz­nej, mięk­kiej okład­ce


SJP.pl


paperblank

[czy­taj: pej­per­blank] no­tat­nik lub ter­mi­narz z efek­tow­ną okład­ką i sta­ran­nie wy­ko­na­nym wnę­trzem, in­spi­ro­wa­ny tra­dy­cyj­ną sztu­ką Bli­skie­go Wscho­du; pa­per­blanks


SJP.pl


paperblanks

[czy­taj: pej­per­blanks] no­tat­nik lub ter­mi­narz z efek­tow­ną okład­ką i sta­ran­nie wy­ko­na­nym wnę­trzem, in­spi­ro­wa­ny tra­dy­cyj­ną sztu­ką Bli­skie­go Wscho­du; pa­per­blank


SJP.pl


papeteria

kom­plet ko­pert i pa­pie­rów li­sto­wych uży­wa­nych do ko­re­spon­den­cji


SJP.pl


papeteryjny

przy­miot­nik od: pa­pe­te­ria; od­no­szą­cy się do pa­pe­te­rii, zwią­za­ny z pa­pe­te­rią


SJP.pl


papeć

1. mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papuć, kapeć, kapuć (rzad­ko);
2. po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. rów­nież reg. pozn. zwy­kle w lm. pap­cie pan­to­fle do­mo­we, kap­cie

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. stary but

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. papcioszek m.

 przym. papciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapeć

Wiktionary


papiak

gwóźdź o sze­ro­kiej pła­skiej głów­ce, uży­wa­ny do przy­bi­ja­nia papy da­cho­wej


SJP.pl


papiamento

język kre­ol­ski, uży­wa­ny w re­gio­nie Ka­ra­i­bów, głów­nie na wy­spach Aruba, Cu­ra­cao i Bo­na­i­re, uz­na­wa­ny za mie­szan­kę ję­zy­ków ibe­ryj­skich i an­giel­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język kre­ol­ski ho­len­der­skich wysp ka­ra­ib­skich, pow­sta­ły na bazie por­tu­gal­skie­go i hisz­pań­skie­go;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapʲjãˈmɛ̃ntɔ, AS: papʹi ̯ãmẽnto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papiamentu, papiamen

Wiktionary


papiarnia

miej­sce, za­kład, w któ­rym na­stę­pu­je pro­ces pro­duk­cji i pa­ko­wa­nia papy


SJP.pl


papiarz

osoba, któ­rej za­ję­cie po­le­ga na ob­kła­da­niu da­chów papą, na­pra­wie­niu papy oraz jej wy­ra­bia­niu i pa­ko­wa­niu


SJP.pl


papier

1. ma­te­riał wyt­wa­rza­ny z włó­kien ro­ślin­nych słu­żą­cy róż­nym celom; także: ar­kusz ta­kie­go ma­te­ria­łu
2. po­tocz­nie (zwy­kle w licz­bie mno­giej): róż­ne­go ro­dza­ju pisma, do­ku­men­ty, świa­dect­wa, po­da­nia itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyrób z ce­lu­lo­zy w po­sta­ci ar­ku­sza, zwy­kle przez­na­czo­ny do za­pi­sy­wa­nia in­for­ma­cji;

 (1.2) pot. biur. księg. urz. do­ku­ment

Wiktionary

Pa­pier (z gr. πάπυρος (pápyros), łac. "carta pa­pi­rea") – spil­śnio­na na sicie masa włó­kni­sta po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go o gra­ma­tu­rze od 28 do 200 g/m². Wyt­wa­rza­ny po­przez uło­że­nie na sicie włó­kien. Pa­pier jest wyt­wa­rza­ny w for­mie ar­ku­szy lub wstę­gi na­wi­ja­nej w zwoje. Po ufor­mo­wa­niu masy na sicie jest od­wad­nia­ny, pra­so­wa­ny, su­szo­ny i gła­dzo­ny w po­dzie­lo­nych eta­pach cią­głe­go pro­ce­su wyt­wa­rza­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ryza pa­pie­ru, którą wrę­czył mi gość, za­sko­czy­ła mnie bar­dziej, niż jego zdzi­wił widok mo­je­go ciała sauté. Mimo to wzię­łam pa­ku­nek w ręce, a on po­kle­pał mnie po po­ślad­kach i mru­knął: – Takie dup­sko to ro­zu­miem!

 (1.2) Stu­dent za­pom­niał do­łą­czyć do pa­pie­rów od­pi­su ma­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpapʲjɛr, AS: papʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papiernia ż., papiernictwo n., papiernica ż., papiernik m., papieros m., papierośnica ż.

:: zdrobn. papierek m.

:: zgrub. papierzysko n.

 przym. papierowy, papierkowy, papierniczy, papierośniczy

 przysł. papierkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk papiór

 (1.2) dokument

Wiktionary


papierek

nie­wiel­ki ka­wa­łek pa­pie­ru, naj­czę­ściej ko­lo­ro­we­go i od­po­wied­nio umac­nia­ne­go, peł­nią­ce­go rolę opa­ko­wa­nia cu­kier­ków i in­nych po­dob­nych pro­duk­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­pier

 (1.2) mały ka­wa­łek pa­pie­ru

 (1.3) po­gard. do­ku­ment, pismo urzę­do­we

Wiktionary

Pa­pie­rek (nazwa obocz­na: Siem­ko­wi­ce) – nie­za­miesz­ka­na osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Mał­żeń­stwo to fik­cja i tylko urzę­do­wy pa­pie­rek. (…) Mi­łość jest be­zin­te­re­sow­na i nie po­trze­bu­je for­mal­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpʲjɛrɛk, AS: papʹi ̯erek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papier mrz., papiernia ż., papiernictwo n., papiernik mos.

 przym. papierkowy, papierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk papiórek

Wiktionary


papierkologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pa­pie­ro­lo­gia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale na­kar­mie­nie, ubra­nie i utrzy­ma­nie w sta­nie go­to­wo­ści bo­jo­wej za­ło­gi tak ma­syw­nej jed­nost­ki wy­ma­ga ogrom­nej pa­pier­ko­lo­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. papierologia ż.

 przym. papierkologiczny

Wiktionary


papierkomania

po­tocz­ne okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce biu­ro­kra­tycz­ną manię sprzą­ta­nia i gro­ma­dze­nia do­ku­men­tów, pism


SJP.pl


papierkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mały ka­wa­łek pa­pie­ru


SJP.pl


papierkowość

po­tocz­ne okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce ogół obo­wiąz­ków oraz spraw zwią­za­nych z wy­peł­nia­niem pism urzęd­ni­czych i in­nych do­ku­men­tów


SJP.pl


papierkowy

taki, który jest po­wią­za­ny z czyn­no­ścia­mi ty­czą­cy­mi się pism urzę­do­wych i in­nych do­ku­men­tów


SJP.pl


papiernia

bu­dy­nek lub ze­spół bu­dyn­ków, w któ­rych na­stę­pu­je pro­ces pro­duk­cji i pa­ko­wa­nia pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy pa­pier

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­pier­nia – za­kład prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy pa­pier
  • po­tocz­nie fa­bry­ka ar­ty­ku­łów na­u­ko­wych ()
  • Pa­pier­nia – część mia­sta Bar­li­nek
  • Pa­pier­nia – część mia­sta Lip­sko
  • Pa­pier­nia – część mia­sta Mysz­ków
  • Pa­pier­nia – część mia­sta Su­wał­ki
  • Pa­pier­nia – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • Pa­pier­nia – część wsi Wola Ada­mo­wa w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Pa­pier­nia – część wsi Bia­ło­brze­gi-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Kock
  • Pa­pier­nia – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Pa­pier­nia – część wsi Nie­doś­pie­lin w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Wiel­go­mły­ny
  • Pa­pier­nia – część wsi Wój­cin (po­wiat wie­ru­szow­ski) w woj. łódz­kim, w gmi­nie Łub­ni­ce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. papier mrz., papiernictwo n., papierek mrz., papieros mzw./mrz.

 przym. papierniczy, papierowy

Wiktionary


papiernica

ze­spół urzą­dzeń me­cha­nicz­nych pro­du­ku­ją­cych wstę­gi pa­pie­ru z masy pa­pier­ni­czej


SJP.pl

Pa­pier­ni­ca – ro­dzaj ma­szy­ny słu­żą­cy do wyt­wa­rza­nia wstęg pa­pie­ru z masy pa­pier­ni­czej. Pa­pier­ni­ca skła­da się z kil­ku­na­stu róż­nych ze­spo­łów urzą­dzeń, które wy­ko­nu­ją ko­lej­ne fazy pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go wyt­wa­rza­nia pa­pie­ru:

Wikipedia


papiernictwo

sek­tor prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją pa­pie­ru, tek­tu­ry i in­nych two­rzyw wy­ko­na­nych z masy pa­pier­ni­czej


SJP.pl


papierniczy

do­ty­czą­cy pa­pier­nict­wa (np. prze­mysł pa­pier­ni­czy, pro­duk­cja pa­pier­ni­cza)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sprze­da­ży pa­pie­ru

 (1.2) do­ty­czą­cy pro­duk­cji pa­pie­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem ze­szyt w skle­pie pa­pier­ni­czym.

 (1.2) W tym re­gio­nie do­mi­nu­je prze­mysł pa­pier­ni­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapʲjɛrʲˈɲit͡ʃɨ, AS: papʹi ̯erʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papiernia ż., papier, papiernictwo, papiernik

 przym. papierowy

Wiktionary


papiernik

osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją pa­pie­ru lub na­dzo­ru­ją­ca pro­ces pro­duk­cji pa­pie­ru


SJP.pl


papieroch

zgru­bie­nie od: pa­pie­ros


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. od zob. pa­pie­ros.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój mąż pali pa­pie­ro­chy w domu, śmier­dzi jak na me­li­nie.

 (1.1) Zgaś w końcu tego pa­pie­ro­cha!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpʲjɛrɔx, AS: papʹi ̯eroχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierosik mzw., papierośnik mos., papier mrz., papiernia ż., papierosisko n., papieros mrz., papierosek mrz., papierośnica ż.

 przym. papierosowy, papierośniczy, papierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papierosisko

Wiktionary


papierochy

zgru­bie­nie od: pa­pie­ros


SJP.pl


papierochłonny

taki, który po­chła­nia ol­brzy­mie ilo­ści pa­pie­ru


SJP.pl


papierodajny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który daje pa­pier; taki, z któ­re­go po­zy­sku­je się pa­pier

Wiktionary


papierologia

żar­to­bli­wie: spo­rzą­dza­nie wiel­kiej licz­by do­ku­men­tów w urzę­dach lub przed­się­bior­stwach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. opra­co­wy­wa­nie i prze­cho­wy­wa­nie prze­sad­nej ilo­ści do­ku­men­tów w urzę­dach i in­sty­tu­cjach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Co jest naj­gor­sze w za­wo­dzie bi­blio­te­ka­rza? – Pa­pie­ro­lo­gia. Ja, mimo mo­je­go stażu, do dziś nie mogę pojąć, dla­cze­go mam pisać plan pracy na każdy kwar­tał!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierkologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papierkologia

Wiktionary


papieroplastyczny

przy­miot­nik od: pa­pie­ro­pla­sty­ka; zwią­za­ny z pa­pie­ro­pla­sty­ką lub ma­ją­cy cechy pa­pie­ro­pla­sty­ki


SJP.pl


papieroplastyka

tech­ni­ka pla­stycz­ne­go for­mo­wa­nia przed­mio­tów z pa­pie­ru, które potem mają słu­żyć naj­czę­ściej celom de­ko­ra­cyj­nym lub użyt­ko­wym


SJP.pl

Pa­pie­ro­pla­sty­ka – tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia przed­mio­tów de­ko­ra­cyj­nych i użyt­ko­wych z pa­pie­ru lub masy pa­pie­ro­wej.

W Pol­sce za jej pre­kur­so­ra uważa się wy­kła­dow­cę Szko­ły Sztuk Pla­stycz­nych prof. Jana Ku­rząt­kow­skie­go, po­cząt­ko­wo miała być spo­so­bem na tanią, szyb­ką i este­tycz­ną de­ko­ra­cję balów tej uczel­ni.

Wikipedia


papieros

1. drob­no po­sie­ka­ny tytoń owi­nię­ty w bi­buł­kę, słu­żą­cy do pa­le­nia po­przez wcią­ga­nie dymu;
2. pa­pie­ros elek­tro­nicz­ny - urzą­dze­nie do wdy­cha­nia opa­rów płynu z małym stę­że­niem ni­ko­ty­ny, przy­po­mi­na­ją­ce pa­pie­ro­sa; e-pa­pie­ros


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyrób ty­to­nio­wy w po­sta­ci cien­kiej pa­pie­ro­wej rurki dłu­go­ści kilku cen­ty­me­trów wy­peł­nio­nej zmie­lo­nym ty­to­niem;

Wiktionary

Pa­pie­ros – wyrób ty­to­nio­wy skła­da­ją­cy się z rurki z cien­kiej bi­buł­ki (gilzy) o śred­ni­cy do 1 cm i dłu­go­ści do 12 cm (zwy­kle 8,5 cm), wew­nątrz któ­rej znaj­du­je się mie­szan­ka ty­to­nio­wa za­wie­ra­ją­ca spre­pa­ro­wa­ne li­ście róż­nych od­mian ty­to­niu.

Pod­czas pa­le­nia pa­pie­ro­sa za­war­ta w dymie pa­pie­ro­so­wym ni­ko­ty­na do­sta­je się do krwi i wy­wie­ra swoje dzia­ła­nie na or­ga­nizm pa­la­cza. Oprócz ni­ko­ty­ny dym ty­to­nio­wy za­wie­ra ty­sią­ce in­nych szkod­li­wych, ra­kot­wór­czych sub­stan­cji che­micz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od dwóch lat palę pa­pie­ro­sy.

 (1.1) Po­li­cjan­ci zna­leź­li ponad 100 kar­to­nów nie­le­gal­nych pa­pie­ro­sów.

 (1.1) Ko­le­ga po­czę­sto­wał mnie pa­pie­ro­sem.

 (1.1) W zam­knię­tym od­dzia­le pa­pie­ros jest pie­nią­dzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpʲjɛrɔs, AS: papʹi ̯eros

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papier mrz., papiernia ż., papierośnica ż.

:: zdrobn. papierosek mrz.

:: zgrub. papierosisko n., papieroch m.

 przym. papierosowy, papierośniczy, papierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. szlug, kopeć, fajek; reg. śl. cygareta, reg. pozn. ćmik, reg. pozn. szpet

Wiktionary


papierosek

zdrob­nie­nie od: pa­pie­ros; pa­pie­ro­sik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: pa­pie­ros

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­pie­ro­sy. — Pa­pie­ro­ski? A skąd pa­pie­ro­ski? Mach­loj­ki? Han­de­lek? — Nie. Palę skrę­ty. Skrę­ty z przy­dzia­ło­wej ma­chor­ki. — A z czego skrę­ty? — na­ci­skał ka­pi­tan. — Z gazet. Ze sta­rych gazet. Z mar­gi­ne­sów, żeby było mniej druku. O, pro­szę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierosik mzw., papierośnik mos., papierosisko n., papieroch mzw., papieros m., papierośnica ż.

 przym. papierosowy, papierośniczy

Wiktionary


papierosik

zdrob­nie­nie od: pa­pie­ros; pa­pie­ro­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekspr. zdrobn. od: pa­pie­ros

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Sia­daj pan, panie Janku — mówił. — Może pa­pie­ro­si­ka? — Wy­cią­gnął pacz­kę z kie­sze­ni.

 (1.1) Za­pa­sy wy­czer­py­wa­ły się i psuły, zimno do­ku­cza­ło, ję­cze­li cho­rzy, pła­ka­ły dzie­ci [...], a pocz­ci­wy ma­szy­ni­sta ćmił swego pa­pie­ro­si­ka sie­dząc na stop­niach ma­szy­ny [...].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papieros mzw., papier mrz., papiernia ż., papierośnica ż.

:: zdrobn. papierosek mzw.

:: zgrub. papierosisko n., papieroch mzw.

 przym. papierosowy, papierośniczy, papierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. papierosek

Wiktionary


papierosisko

zgru­bie­nie od: pa­pie­ros


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od zob. pa­pie­ros.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żona rzu­ca­ła pa­pie­ro­si­ska już kil­ka­krot­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierosik mzw., papierośnik mos., papier mrz., papiernia ż., papieroch mrz., papieros mrz., papierosek mrz., papierośnica ż.

 przym. papierosowy, papierośniczy, papierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papieroch

Wiktionary


papieroski

zdrob­nie­nie od: pa­pie­ros; pa­pie­ro­sik


SJP.pl


papierosowy

przy­miot­nik od: pa­pie­ros


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­pie­ro­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały pokój był ogar­nię­ty przez dym pa­pie­ro­so­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapʲjɛrɔˈsɔvɨ, AS: papʹi ̯erosovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierosik mzw., papierośnik mos., papieros, papieroch, papierosek, papierosisko, papierośnica

 przym. papierośniczy

Wiktionary


papierosy

1. drob­no po­sie­ka­ny tytoń owi­nię­ty w bi­buł­kę, słu­żą­cy do pa­le­nia po­przez wcią­ga­nie dymu;
2. pa­pie­ros elek­tro­nicz­ny - urzą­dze­nie do wdy­cha­nia opa­rów płynu z małym stę­że­niem ni­ko­ty­ny, przy­po­mi­na­ją­ce pa­pie­ro­sa; e-pa­pie­ros


SJP.pl


papierować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. cuk. opa­ko­wy­wać w pa­pier grudy cukru

 (1.2) daw. bud. ta­pe­to­wać; okle­jać ścia­ny ta­pe­tą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie cu­kier wy­sta­wia się z su­szar­ni, pod­da­je re­wiz­ji, po­czem pa­pie­ru­je się i sznu­ru­je.

 (1.2) Oprócz tego róż­ne­mi czasy tak za rzą­dów ks. pro­bo­szcza W. Czy­żew­skie­go [...] ple­ba­nia­e­ban­ję pa­pie­ro­wa­no wew­nątrz, ma­lo­wa­no wew­nątrz i zew­nątrz, wy­po­sa­żo­no w po­trzeb­ne meble, sprzę­ty, na­czy­nia ku­chen­ne…

 (1.2) Wy­ko­nu­je ro­bo­ty nowe i stare, re­pe­ru­je­my domy, obi­ja­my we­ran­dy, bu­du­je­my ga­ra­że, ro­bi­my ce­men­to­we ro­bo­ty, prze­ra­bia­my „store fronts”, ma­lu­je­my, de­ko­ru­je­my i pa­pie­ru­je­my, także ra­chu­je­my na ro­bo­ty od Rządu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tapetować

Wiktionary


papierowość

cecha przy­pi­sy­wa­na cze­muś, co po­zba­wio­ne jest re­a­liz­mu, nie­praw­dzi­wość, nie­na­tu­ral­ność


SJP.pl


papierowski

naz­wi­sko


SJP.pl


papierowy

1. zro­bio­ny z pa­pie­ru
2. przy­po­mi­na­ją­cy pa­pier, ma­ją­cy cechy pa­pie­ru
3. ist­nie­ją­cy tylko na pa­pie­rze, nie­re­al­ny
4. sztucz­ny, nie­praw­dzi­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z pa­pie­ru

 (1.2) przen. cien­ki lub blady, jakby wy­ko­na­ny z pa­pie­ru

 (1.3) ist­nie­ją­cy tylko na pa­pie­rze lub w pi­śmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko do­sta­ło tro­chę cu­kier­ków w pa­pie­ro­wej to­reb­ce.

 (1.3) Nie chcę już słu­chać o tym pa­pie­ro­wym bo­ha­te­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapʲjɛˈrɔvɨ, AS: papʹi ̯erovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierosik mzw., papierośnik mos., papierosisko n., papieroch mzw., papierówka ż., papier m., papierek m., papierzysko, papierowość ż., papiernia ż., papieros m.

 przym. papierniczy, papierośniczy

 przysł. papierowo

Wiktionary


papierośnica

pła­skie, naj­czę­ściej pro­sto­kąt­ne lub owal­ne etui, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­ro­sów i po­dob­nych wy­ro­bów ty­to­nio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały, ele­ganc­ki po­jem­nik do trzy­ma­nia pa­pie­ro­sów.

Wiktionary

Pa­pie­ro­śni­ca – nie­wiel­ki sztyw­ny po­jem­nik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­ro­sów i za­bez­pie­cza­ją­cy je przed usz­ko­dze­niem.

Ro­dzaj pła­skie­go czwo­ro­bocz­ne­go etui, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny z twar­de­go, od­por­ne­go ma­te­ria­łu (me­ta­lu) lub ina­czej usz­tyw­nio­ny, o gru­bo­ści ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­rał wyjął pa­pie­ro­śni­cę i po­czę­sto­wał puł­kow­ni­ka pa­pie­ro­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapʲjɛrɔɕˈɲit͡sa, AS: papʹi ̯erośńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierosik mzw., papierośnik mos., papieros, papierosek, papierosisko, papieroch, papier

 przym. papierosowy, papierośniczy

Wiktionary


papierośniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pro­duk­cją pa­pie­ro­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ude­rza­ło nie tylko prze­mysł spi­ry­tu­so­wy czy pa­pie­ro­śni­czy w Pol­sce, ale w sy­stem po­dat­ko­wy, bo oni żad­nych po­dat­ków nie pła­ci­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papierosik mzw., papier mrz., papiernia ż., papieroch mrz., papieros mrz., papierosek mrz., papierosisko n., papierośnica ż., papierośnik mos.

 przym. papierosowy, papierowy, e-papierośniczy

Wiktionary


papierośnik

1. po­tocz­nie: pa­lacz pa­pie­ro­sów;
2. rzad­ko: osoba pra­cu­ją­ca za­wo­do­wo przy wy­ro­bie pa­pie­ro­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba pa­lą­ca pa­pie­ro­sy

 (1.2) rzad. osoba za­trud­nio­na w prze­my­śle pa­pie­ro­śni­czym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech por­tier roz­go­ni tych pa­pie­ro­śni­ków spod na­szych okien!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papier mrz., papiernia ż., papieroch mrz., papieros mrz., papierosek mrz., papierosisko n., papierośnica ż.

 przym. papierosowy, papierośniczy, papierowy

Wiktionary


papierski

naz­wi­sko


SJP.pl


papierz

naz­wi­sko


SJP.pl


papierzany

prze­sta­rza­le: pa­pie­ro­wy


SJP.pl


papierzysko

zgru­bie­nie od: pa­pier


SJP.pl


papierówka

1. od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc ja­bło­ni;
3. drew­no niek­tó­rych drzew przez­na­czo­ne do wy­ro­bu pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. wczes­na od­mia­na upraw­na ja­bło­ni do­mo­wej o bia­ła­wych lub bla­do­żół­tych owo­cach;

 (1.2) ogrod. spoż. bia­ła­we lub bla­do­żół­te jabł­ko o cien­kiej skór­ce, owoc pa­pie­rów­ki (1.1)

 (1.3) techn. leśn. od­pa­dy z tar­ta­ku lub po­cię­te w drob­niej­sze ka­wał­ki drew­no, su­ro­wiec do pro­duk­cji ce­lu­lo­zy albo płyt wió­ro­wych

 (1.4) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia|L’Hér. ex Vent.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ros­ną­cych w Azji; jeden z ga­tun­ków tych ro­ślin (bru­so­ne­cja chiń­ska, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia pa­py­ri­fe­ra|ref=tak.) sta­no­wi su­ro­wiec do wy­ro­bu pa­pie­ru

 (1.5) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pa­pie­rów­ka (1.4)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­pie­rów­ka – ro­dzaj drew­na przez­na­czo­ny do pro­duk­cji pa­pie­ru
  • pa­pie­rów­ka – wczes­na od­mia­na ja­bło­ni
  • pa­pie­rów­ka – bru­so­ne­cja, krzew z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trze­ba po­de­przeć ga­łę­zie pa­pie­rów­ki, bo się zła­mią pod cię­ża­rem tylu owo­ców.

 (1.2) Jak te pa­pie­rów­ki pię­knie pach­ną! Aż ślin­ka cie­knie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papier mrz.

 przym. papierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk augustka

 (1.4) brusonecja

Wiktionary


papierówkowy

przy­miot­nik od: pa­pie­rów­ka; zwią­za­ny z pa­pie­rów­ką, pa­pie­rów­ka­mi


SJP.pl


papieski

przy­miot­nik od: pa­pież; zwią­za­ny z pa­pie­żem, od­no­szą­cy się do pa­pie­ża, jego zadań, funk­cji i oto­cze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pie­żem lub pa­pie­stwem, do­ty­czą­cy pa­pie­ża lub pa­pie­stwa

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­pie­ża lub pa­pie­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owo rzym­skie przy­cią­ga­nie trwa nie­u­stan­nie, trwa do dziś, a zo­sta­ło je­szcze spo­tę­go­wa­ne wy­nie­sie­niem Po­la­ka na tron pa­pie­ski.

 (1.1) Bóg jeden wie, ileż trosk wy­peł­nia pa­pie­skie serce każ­de­go dnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpʲjɛsʲci, AS: papʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papista mos., papież mos., papieżyca ż., papiestwo n.

 czas. papieżować ndk.

Wiktionary


papieskość

→ pa­pie­ski


SJP.pl

Patrz:

papieski

papiestwo

urząd, kom­pe­ten­cje pa­pie­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. urząd pa­pie­ża, forma rzą­dów pa­pie­ża

 (1.2) rel. okres spra­wo­wa­nia wła­dzy przez pa­pie­ża

 (1.3) rel. polit. pań­stwo ko­ściel­ne

Wiktionary

Pa­pie­stwo – in­sty­tu­cja naj­wyż­szej wła­dzy w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, spra­wo­wa­na przez pa­pie­ża, sku­pia­ją­ce­go scen­tra­li­zo­wa­ną i ab­so­lut­ną wła­dzę typu mo­nar­chicz­ne­go, tzw. pry­mat, spra­wo­wa­ną bez­poś­red­nio lub przez apa­rat ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­sta­ci Kurii Rzym­skiej, zaj­mu­ją­cej się spra­wa­mi pań­stwo­wy­mi Wa­ty­ka­nu i spra­wa­mi re­li­gij­ny­mi Ko­ścio­ła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wpły­wy pa­pie­stwa nie się­ga­ły jed­nak do Pe­ters­bur­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papież mos., papieżyca ż.

 przym. papieski

 czas. papieżować

Wiktionary


papieć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zob. papeć.

Wiktionary


papież

1. tytuł bi­sku­pa rzym­skie­go, naj­wyż­sze­go zwierzch­ni­ka ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go uży­wa­ny od VI w.
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. bi­skup i pa­triar­cha Rzymu, głowa Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go oraz pań­stwa Wa­ty­kan;

 (1.2) rel. kop­tyj­ski pa­triar­cha Alek­san­drii, głowa Ko­ścio­ła kop­tyj­skie­go

 (1.3) rel. pra­wo­sław­ny pa­triar­cha Alek­san­drii

 (1.4) jedna z kart ta­ro­ta;

Wiktionary

Pa­pież (Oj­ciec Świę­ty, łac. "sum­mus pon­ti­fex", od sta­ro­żyt­ne­go "pon­ti­fex ma­xi­mus;" wł. "papa", gr. "πάπας" ("papas"); forma funk­cjo­nu­ją­ca w ję­zy­ku pol­skim po­cho­dzi od cze­skie­go "papež") – bi­skup Rzymu, pry­mas Ita­lii, zwierzch­nik Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, głowa Sto­li­cy Apo­stol­skiej oraz su­we­ren Pań­stwa Mia­sta Wa­ty­kan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­dziel­nym ran­kiem pa­pież po­bło­go­sła­wił z okna piel­grzy­mów na placu św. Pio­tra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpapʲjɛʃ, AS: papʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papiestwo n., Papieże nmos., papieżnik m.

:: fż. papieżyca ż.

 przym. papieski

 czas. papieżować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biskup rzymski, ojciec święty, skr. PP

 (1.4) arcykapłan

Wiktionary


papieżnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. pa­pi­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papież mos.

Wiktionary


papieżomania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) społ. prze­sad­ne uwiel­bie­nie osoby pa­pie­ża, ocie­ra­ją­ca się o dzi­wact­wo lub ob­se­sję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świe­cie, choć re­ak­cje po śmier­ci Jana Pawła II były mniej emo­cjo­nal­ne niż w Pol­sce, także trud­no nie za­u­wa­żyć swo­i­stej pa­pie­żo­ma­nii, i to nawet w śro­do­wi­skach, które je­szcze nie­daw­no trud­no było okre­ślić przy­chyl­ny­mi Ojcu Świę­te­mu.

Wiktionary


papieżować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. spra­wo­wać wła­dzę pa­pie­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lan­don pa­pie­żo­wał na po­cząt­ku X wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papista mos., papież mos., papieżyca ż., papiestwo n.

 przym. papieski

Wiktionary


papieżyca

okre­śle­nie na ko­bie­tę mo­gą­cą spra­wo­wać urząd pa­pie­ża, w obec­nych cza­sach nie­do­pu­szczal­ny dla niej ze wzglę­du na prawa Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) le­gen­dar­na ko­bie­ta wyś­wię­co­na na pa­pie­ża

Wiktionary

Pa­pie­ży­ca (Ar­cy­ka­płan­ka) – karta ta­ro­ta na­le­żą­ca do Wiel­kich Ar­ka­nów, oz­na­cza­na nu­me­rem 2 (II).

Inne nazwy: Ka­płan­ka, Hie­ro­fant­ka, Ju­no­na, Cza­row­ni­ca, Ka­płan­ka Srebr­nej Gwia­zdy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­ze­ru­nek pa­pie­ży­cy w śred­nio­wie­czu po­ja­wił się na kar­tach ta­ro­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papista mos., papież mos., papiestwo n.

 czas. papieżować ndk.

 przym. papieski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papieżnica

Wiktionary


papilarny

linie pa­pi­lar­ne: linie na skó­rze dłoni i stóp ma­ją­ce trwa­ły i u każ­de­go od­mien­ny układ, co wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest do iden­ty­fi­ka­cji prze­stęp­ców


SJP.pl


papillon

[czy­taj: pa­pi­jon] rasa psów bę­dą­ca od­mia­ną rasy spa­nie­la kon­ty­nen­tal­ne­go mi­nia­tu­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kynol. rasa dłu­go­wło­sych psów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­pil­lon (rasa psa)
  • Pa­pil­lon – książ­ka au­to­bio­gra­ficz­na Hen­rie­go Charrière’a z 1969 r.
  • Pa­pil­lon (film 1973) – film fa­bu­lar­ny w re­ży­se­rii Fran­kli­na J. Schaff­ne­ra
  • Pa­pil­lon (film 2017) – film fa­bu­lar­ny w re­ży­se­rii Mi­cha­e­la Noera
  • Pa­pil­lon Re­cords – wyt­wór­nia pły­to­wa.

Wikipedia


papilocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­pi­lot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pa­pi­lot, lecz tylko mały pa­pi­lo­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papilot m.

Wiktionary


papilot

1. ka­wa­łek zwi­nię­te­go pa­pie­ru lub szmat­ki, uży­wa­ny do za­krę­ca­nia loków;
2. pasma wło­sów za­krę­co­ne na te ma­te­ria­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. po­dłuż­ny wałek, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny z pa­pie­ru, na któ­re­go środ­ko­wą część za­krę­ca się kos­myk wło­sów, a na­stęp­nie za­wią­zu­je wokół

 (1.2) kos­met. pasmo wło­sów za­krę­co­ne na taki pa­pi­lot (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpʲilɔt, AS: papʹilot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papilocik mrz.

Wiktionary


papilotek

nie­wiel­ki pa­pi­lot


SJP.pl


papilotka

nie­wiel­ki pa­pi­lot


SJP.pl


papilotowanie

ukła­da­nie wło­sów lub sier­ści przy uży­ciu pa­pi­lo­tów


SJP.pl


papiloty

1. ka­wa­łek zwi­nię­te­go pa­pie­ru lub szmat­ki, uży­wa­ny do za­krę­ca­nia loków;
2. pasma wło­sów za­krę­co­ne na te ma­te­ria­ły


SJP.pl


papin

[czy­taj: papę] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Denis Papin (1647–1712) – fran­cu­ski wy­na­laz­ca
  • Jean-Louis Papin – fran­cu­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Jean-Pier­re Papin – fran­cu­ski pił­karz
  • „Papin” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej
  • Papín – wieś w po­wie­cie Humenné (Sło­wa­cja)

Wikipedia


papiok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwóźdź do papy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk papyngel

Wiktionary


papirolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach; pa­pi­ru­so­log


SJP.pl


papirologia

nauka zaj­mu­ją­ca się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach, ale także na in­nych ma­te­ria­łach pi­sar­skich, np. per­ga­mi­nie, sko­ru­pach gli­nia­nych; pa­pi­ru­so­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka, która zaj­mu­je się ba­da­niem i od­czy­ty­wa­niem rę­ko­pi­sów;

Wiktionary

Pa­pi­ro­lo­gia ( pa­py­rus „pa­pi­rus”, gr. pápyros) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i od­czy­ty­wa­niem rę­ko­pi­sów (zwła­szcza grec­kich, rza­dziej ła­ciń­skich, zwy­kle spo­rzą­dzo­nych na pa­pi­ru­sie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. papirolog m., papirolożka ż.

 przym. papirologiczny

Wiktionary


papirologiczny

do­ty­czą­cy pa­pi­ro­lo­gii; pa­pi­ru­so­lo­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pi­ro­lo­gią albo pa­pi­ro­lo­giem, do­ty­czą­cy pa­pi­ro­lo­gii albo pa­pi­ro­lo­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papirologia ż., papirolog mos.

Wiktionary


papirolożka

→ pa­pi­ro­log


SJP.pl

Patrz:

papirolog

papirus

1. ro­śli­na ba­gien­na, w sta­ro­żyt­no­ści upra­wia­na dla włó­kna, z któ­re­go wy­ra­bia­no ma­te­riał pi­sar­ski; ci­bo­ra pa­pi­ru­so­wa
2. ma­te­riał pi­sar­ski wy­ra­bia­ny ze skle­jo­nych na krzyż włó­kien pa­pi­ru­su
3. za­pi­sa­ny zwój ta­kie­go ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­pe­rus pa­py­rus|L.|ref=tak., ci­bo­ra pa­pi­ru­so­wa, ga­tu­nek ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Afry­ki, głów­nie z Egip­tu;

 (1.2) ma­te­riał pi­sar­ski, wy­ra­bia­ny z włó­kien pa­pi­ru­su (1.1);

 (1.3) zwój lub do­ku­ment spi­sa­ny na pa­pi­ru­sie (1.2)

Wiktionary

Pa­pi­rus ( pápyros → pa­py­rus) – ma­te­riał pi­sar­ski otrzy­my­wa­ny z tzw. trzci­ny pa­pi­ru­so­wej, czyli ci­bo­ry pa­pi­ru­so­wej ("Cy­pe­rus pa­py­rus"), ros­ną­cej na ba­gni­stych te­re­nach stre­fy podz­wrot­ni­ko­wej. Dłu­gość jej łodyg do­cho­dzi do 3 me­trów. Ro­śli­na ta nieg­dyś po­wszech­nie wy­stę­po­wa­ła m.in. w del­cie Nilu, gdzie obec­nie jest rzad­ko spo­ty­ka­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Nilem rosną pa­pi­ru­sy i trzci­ny.

 (1.2) Do­ku­men­ty te spi­sa­no na pa­pi­ru­sie.

 (1.3) W Alek­san­drii ist­niał do­sko­na­ły księ­go­zbiór, li­czą­cy ty­sią­ce pa­pi­ru­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpʲirus, AS: papʹirus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. papirusowy

Wiktionary


papirusolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach; pa­pi­ro­log


SJP.pl


papirusologia

nauka zaj­mu­ją­ca się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach, ale także na in­nych ma­te­ria­łach pi­sar­skich; pa­pi­ro­lo­gia


SJP.pl


papirusologiczny

do­ty­czą­cy pa­pi­ru­so­lo­gii; pa­pi­ro­lo­gicz­ny


SJP.pl


papirusowy

przy­miot­nik od: pa­pi­rus; od­no­szą­cy się do pa­pi­ru­su, zro­bio­ny, wy­ko­na­ny z pa­pi­ru­su


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z pa­pi­ru­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­sza ilość zna­le­zisk pa­pi­ru­so­wych po­cho­dzi z Egip­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papirus m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z papirusu

Wiktionary


papis

naz­wi­sko


SJP.pl


papista

1. gor­li­wy zwo­len­nik pa­pie­ża;
2. u pro­te­stan­tów: po­gard­li­we okre­śle­nie ka­to­li­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­go­rza­le po­pie­ra­ją­ca pa­pie­ża

 (1.2) po­gard. w śro­do­wi­sku pro­te­stanc­kim ka­to­lik

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Matka się gnie­wa, że po­da­jesz rękę temu pa­pi­ście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papież mos., papizm m.

:: fż. papistka ż.

 przym. papistowski, papieski

 czas. papieżować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) katol

Wiktionary


papistka

za­go­rza­ła zwo­len­nicz­ka pa­pie­ża, jego po­czy­nań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka pa­piz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papista mos.

Wiktionary


papistowski

→ pa­pi­sta


SJP.pl

Patrz:

papista

papizm

sy­stem rzą­dów pa­pie­ża i jego naj­bliż­szych współ­pra­cow­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem rzą­dów spra­wo­wa­nych przez pa­pie­ży

Wiktionary

Pa­pizm (od fr. "pape", pa­pież, i łac. "papa", oj­ciec, bi­skup) – okre­śle­nie po­sta­wy zwo­len­ni­ka dzia­łań i po­sta­no­wień (rów­nież po­za­re­li­gij­nych) pa­pie­stwa.

Po­ję­cie to pow­sta­ło w XVI wieku, w cza­sach ro­zła­mu w eu­ro­pej­skim Ko­ście­le na lu­te­ra­nizm i ka­to­li­cyzm. Pro­te­stan­ci na­zy­wa­li pa­pi­sta­mi (w pe­jo­ra­tyw­nym zna­cze­niu) wszyst­kich ka­to­li­ków, za­rzu­ca­jąc im przed­kła­da­nie po­li­tycz­nych in­te­re­sów pa­pie­ża nad in­te­re­sy włas­ne­go kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. papista mos.

Wiktionary


papiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. pa­pier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papiórek mrz.

Wiktionary


papiórek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­pie­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papiór mrz.

Wiktionary


papiński

naz­wi­sko


SJP.pl


papka

gęsta sub­stan­cja pow­sta­ła wsku­tek roz­ro­bie­nia ciała sta­łe­go w pły­nie; pacia, paćka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pół­płyn­na, mięk­ka, gęsta masa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie do­sta­li­śmy gęstą, kle­i­stą papkę przy­go­to­wa­ną z mąki ku­ku­ry­dzia­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpapka, AS: papka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. papkowaty

Wiktionary


papke

naz­wi­sko


SJP.pl


papkin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Pap­kin – ra­dziec­ki i ro­syj­ski dy­plo­ma­ta
  • Józef Pap­kin – po­stać li­te­rac­ka, bo­ha­ter ko­me­dii Zem­sta

Wikipedia


papkowaty

z wy­glą­du taki jak papka lub po­dob­ny do papki, ma­ją­cy kon­sy­sten­cję papki


SJP.pl


papla

po­tocz­nie: osoba nad­mier­nie roz­mow­na, czę­sto wy­ja­wia­ją­ca ta­jem­ni­ce; pa­placz, ple­ciu­ga, ple­ciuch, plo­ciuch, ga­du­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski albo żeń­ski

 (1.1) ktoś, kto mówi dużo i nie­po­trzeb­nie

 (1.2) ktoś, kto nie po­tra­fi do­cho­wać ta­jem­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wia­da­ją, że ko­bie­ty mają dłu­gie ję­zy­ki, ale to bajki, mój panie, nie­je­den męż­czyz­na więk­szy papla niż dzie­sięć ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpapla, AS: papla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paplanina ż., paplanie n., paplacz m.

 czas. paplać ndk., wypaplać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaduła, pleciuch, pleciuga

Wiktionary


paplacz

po­tocz­nie: osoba nad­mier­nie roz­mow­na, czę­sto wy­ja­wia­ją­ca ta­jem­ni­ce; papla, ple­ciu­ga, ple­ciuch, plo­ciuch, ga­du­ła


SJP.pl


paplanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­plać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈplãɲɛ, AS: paplãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. paplać ndk., wypaplać dk.

 rzecz. paplanina ż., papla ż., paplacz m., wypaplanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanie

Wiktionary


paplanina

bez­tre­ścio­we mó­wie­nie, nie­po­waż­na roz­mo­wa nie­pro­wa­dzą­ca nig­dzie, nie­wy­ja­śnia­ją­ca nic, pod­czas któ­rej roz­mów­cy nie­kie­dy wy­mie­nia­ją się plot­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rozw­le­kłe mó­wie­nie o nie­waż­nych rze­czach, czę­sto bez wew­nętrz­ne­go ładu, czę­sto bez związ­ku z re­ak­cją oto­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nudzi mnie ta bez­sen­sow­na pa­pla­ni­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaplãˈɲĩna, AS: paplãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. paplać

 rzecz. paplanie n., papla

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanina, gadka, gadka szmatka, klituś-bajduś, ecie-pecie

Wiktionary


paplać

1. mówić dużo i bez po­trze­by, gadać, pleść;
2. pow­ta­rzać coś bez za­sta­no­wie­nia, prze­no­sić nie­spraw­dzo­ne wie­ści; plot­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić dużo i bez sensu lub o mało istot­nych spra­wach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­cho­dzi­ła do mnie i go­dzi­na­mi pa­pla­ła o bzdu­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaplat͡ɕ, AS: paplać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papla m./ż., paplanie n., paplanina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdurzyć, gadać, pleść, nawijać, trajkotać; reg. śl. faflać

Wiktionary


papliński

naz­wi­sko


SJP.pl


paploła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­karz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistok, drzistoń, fulok, klachocz, klekot, klyta, melikot, paplok, pierdoła; gw. Śląsk Cieszyński leja

 (2.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


papo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. tato, tatuś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: papa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­si­łam, by papo obu­dził mnie przed siód­mą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpapɔ, AS: papo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papa mos., papcio mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papa, papcio, tata, tato, tatunio, tatuś

Wiktionary


papowiec

po­tocz­nie o oso­bie pra­cu­ją­cej w PAP-ie (Pol­skiej Agen­cji Pra­so­wej)


SJP.pl


papowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim;
2. Pa­po­wo Bi­sku­pie - wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim;
3. Pa­po­wo To­ruń­skie - wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Wałcz;

 (1.2) geogr. zob. Pa­po­wo Bi­sku­pie.

 (1.3) geogr. zob. Pa­po­wo To­ruń­skie.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­po­wo – część wsi Ługi Wa­łec­kie w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Pa­po­wo Bi­sku­pie
  • Pa­po­wo To­ruń­skie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. papowski

Wiktionary


papowski

przy­miot­nik od: PAP (Pol­ska Agen­cja Pra­so­wa); PAP-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAP-em, do­ty­czą­cy PAP-u

 (1.2) zwią­za­ny z Pa­po­wem, do­ty­czą­cy Pa­po­wa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. PAP m.

 przym. PAP-owski

 (1.2)

 rzecz. Papowo n., papowianin m., papowianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PAP-owski

Wiktionary


papowy

przy­miot­nik od: papa; od­no­szą­cy się do papy, pro­ce­su pro­duk­cji papy lub zro­bio­ny z papy, obło­żo­ny papą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy papy

Wiktionary


pappardelle

duży, bar­dzo sze­ro­ki, pła­ski ma­ka­ron, po­cho­dzą­cy z re­gio­nu To­ska­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie dłu­gich, pła­skich pa­sków, po­dob­ny do ta­glia­tel­le, lecz szer­szy

Wiktionary

Nie mylić z: sin­glem ra­pe­ra Bel­mon­daw­ga.

Pap­par­del­le (z to­skań­skie­go "pap­pa­re" lub z pro­wan­sal­skie­go "pa­pard") – ro­dzaj ma­ka­ro­nu ja­jecz­ne­go po­dob­ne­go do ta­glia­tel­le, ale o znacz­nie więk­szej sze­ro­ko­ści. Cza­sem uwa­ża­ny za ro­dzaj la­sa­gne.

Pod­czas gdy ta­glia­tel­le są formą ma­ka­ro­nu po­cho­dzą­cą z Emi­lii-Ro­ma­nii, to pap­par­del­le na­le­żą do ty­po­wej tra­dy­cji to­skań­skiej.

Wikipedia


pappataci

[czy­taj: pap­pa­ta­czi] tro­pi­kal­na cho­ro­ba, któ­rej ty­po­we ob­ja­wy to wy­so­ka go­rącz­ka oraz czę­ste wy­mio­ty; pa­pa­ta­ci


SJP.pl

Pap­pa­ta­ci – wi­ru­so­wa cho­ro­ba za­kaź­na ludzi prze­no­szo­na przez sa­mi­ce mo­ski­tów, głów­nie z ga­tun­ków "Phle­bo­to­mus pa­pa­ta­sii", "P. per­ni­cio­sus" i "P. per­fi­liew­si". Ob­ja­wia się bó­la­mi mię­śni, uczu­ciem ro­zbi­cia, bó­la­mi brzu­cha, głowy. W prze­bie­gu cho­ro­by wy­stę­pu­je epi­zod gwał­tow­ne­go wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry ciała, z go­rącz­ką 38,8°–40,3 °C, trwa­ją­cy dzień lub dwa.

Wikipedia


papranina

nie­przy­jem­na, brud­na ro­bo­ta nie­przy­no­szą­ca zaz­wy­czaj więk­szych ko­rzy­ści, pa­pra­nie się, ba­bra­nie się w czymś


SJP.pl


paprać

1. bru­dzić, za­nie­czy­szczać coś czymś, ba­brać, walać coś;
2. robić, wy­ko­ny­wać coś nied­ba­le, niech­luj­nie, bez za­sta­no­wie­nia


SJP.pl


paproch

nie­wiel­ka część, czą­stecz­ka cze­goś naj­czę­ściej nie­o­kre­ślo­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dro­bi­na ja­kie­goś ma­te­ria­łu o nie­o­kre­ślo­nej for­mie

 (1.2) wędk. sztucz­na przy­nę­ta węd­kar­ska, gu­mo­wy wabik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wo­dzie uno­si­ły się pa­pro­chy, piana i ka­wał­ki kory.

 (1.2) Małe pstrą­gi ata­ko­wa­ły pa­pro­chy w ko­lo­rze se­le­dy­no­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paproszek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobina

 (1.2) twister, wabik

Wiktionary


paprocie

ro­śli­na o cha­rak­te­ry­stycz­nych, pie­rza­stych li­ściach z kup­ka­mi za­rod­ni na spod­niej stro­nie, ros­ną­ca w la­sach, a dziś także upra­wia­na w do­nicz­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­dia­ce­ae|ref=tak., klasa ro­ślin w kla­dzie mo­ni­lo­fi­tów li­czą­ca około 10 000 ga­tun­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pa­proć

Wiktionary

Pa­pro­cie, pa­pro­cio­we ("Po­ly­po­diop­si­da" Cron­qu­ist, Takht. & W.Zimm.) – klasa pa­prot­ni­ków. Zna­nych jest ponad 10,5 ty­sią­ca do ok. 11 ty­się­cy ga­tun­ków pa­pro­ci. Re­pre­zen­tu­ją one 11 rzę­dów z czte­rech pod­klas: skrzy­po­wych, na­sięź­rza­ło­wych, strze­li­cho­wych i pa­prot­ko­wych, przy czym ogrom­na więk­szość ga­tun­ków (ponad 10,3 tys.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W la­tach 90. XX wieku i w wieku XXI, głów­nie dzię­ki ana­li­zom ge­no­mów chlo­ro­pla­sto­wych, poz­na­ne zo­sta­ły re­la­cje po­kre­wień­stwa w obrę­bie pa­pro­ci istot­nie zmie­nia­ją­ce do­tych­cza­so­wą sy­ste­ma­ty­kę tej grupy ro­ślin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paproć ż.

Wiktionary


paprocieński

przy­miot­nik od: Pa­prot­nia; pa­proc­ki


SJP.pl


paprociowate

o ce­chach pa­pro­cio­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


SJP.pl


paprociowaty

o ce­chach pa­pro­cio­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy pa­proć, ma­ją­cy cechy pa­pro­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paproć, paprotka, paprotnik

Wiktionary


paprociowe

→ pa­proć


SJP.pl

Patrz:

paproć

paprociowiec

nieg­dyś im­po­nu­ją­cych roz­mia­rów, dziś nie­wiel­ka ro­śli­na rozm­na­ża­ją­ca się po­przez wyt­wa­rza­nie za­rod­ni­ków; pa­prot­nik


SJP.pl


paprociowy

→ pa­proć


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pro­cią, do­ty­czą­cy pa­pro­ci

Wiktionary

Patrz:

paproć

Powiązane:

 rzecz. paprotnik mrz., paprotka ż., paproć ż.

Wiktionary


paprocki

przy­miot­nik od: Pa­prot­nia; pa­pro­cień­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­proc­ki – pol­skie naz­wi­sko
  • An­to­ni Pa­proc­ki – pod­puł­kow­nik 10. Re­gi­men­tu Pie­sze­go Or­dy­na­cji Ry­dzyń­skiej (1789), kon­sy­liarz ziemi do­brzyń­skiej w kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej (1792) roku
  • Bar­tło­miej (Bar­tosz) Pa­proc­ki – pod­cza­szy do­brzyń­ski, he­ral­dyk pol­ski i cze­ski, autor wielu her­ba­rzy, pi­sarz, hi­sto­ryk, poeta i tłu­macz
  • Bog­dan Pa­proc­ki – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Bo­na­wen­tu­ra Pa­proc­ki – cze­śnik do­brzyń­ski
  • Bru­non Pa­proc­ki – pol­ski ar­chi­tekt
  • Fran­ci­szek Pa­proc­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Gu­staw Pa­proc­ki – se­kre­tarz wy­dzia­łu spraw wew­nętrz­nych Rządu Na­ro­do­we­go w pow­sta­niu stycz­nio­wym
  • Hen­ryk Pa­proc­ki – te­o­log i du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Józef Pa­proc­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ka­zi­mierz Pa­proc­ki – ka­pi­tan, odz­na­czo­ny Zło­tym Krzy­żem Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Mi­chał Pa­proc­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia


paprok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dial. ktoś, kto psuje wszyst­ko, za co się weź­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z niego to taki pa­prok.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. paprać ndk., spaprać dk.

 rzecz. spapranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partacz

Wiktionary


paproszek

nie­wiel­ki pa­proch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­proch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paproch m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paproch

Wiktionary


paprota

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Pa­pro­ta – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i po­li­tyk
  • Kry­sty­na Pa­pro­ta-Ży­liń­ska – pol­ska siat­kar­ka i ko­szy­kar­ka

Wikipedia


paprotka

1. ga­tu­nek pa­pro­ci wy­stę­pu­ją­cy w la­sach o wil­got­nym, skal­nym po­dło­żu, dziś także upra­wia­ny w do­nicz­kach;
2. po­tocz­nie o każ­dej ro­śli­nie z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cej pa­proć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­proć

 (1.2) mała pa­proć, zwła­szcza do­nicz­ko­wa

 (1.3) przen. iron. ko­bie­ta, która pełni jakąś funk­cję lub jest człon­kiem ja­kie­goś gre­mium z po­wo­dów po­za­me­ry­to­rycz­nych

Wiktionary

Pa­prot­ka ("Po­ly­po­dium") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych. Licz­ba ga­tun­ków tu za­li­cza­nych w róż­nych źró­dłach i uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych waha się zaz­wy­czaj od ok. 40 do 100–110. Tak­so­no­micz­ne bazy da­nych za­li­cza­ją tu 58–59 ga­tun­ków zwe­ry­fi­ko­wa­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kiedy wszak­że wra­ca­ła, usły­sza­ła głosy Jul­czy­nych przy­ja­ciół, do­bie­ga­ją­ce już z ku­chen­nych re­wi­rów, wobec czego od­sta­wi­ła pa­prot­kę i pod­kra­dła się na pal­cach, żeby po­ob­ser­wo­wać tego wspa­nia­łe­go Tolka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈprɔtka, AS: paprotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paprotkowce nmos., paprotkowate nmos., paproć ż., paprotnik m.

 przym. paprotkowy, paprociowy, paprotnikowy, paprociowaty

Wiktionary


paprotkowate

o ce­chach pa­prot­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­dia­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do klasy pa­pro­ci;

Wiktionary

Pa­prot­ko­wa­te ("Po­ly­po­dia­ce­ae" Bercht. & J. Presl) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do klasy pa­pro­ci. Za­li­cza się do niej ok. 1000 ga­tun­ków, zgru­po­wa­nych w 50 ro­dza­jach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pa­prot­kow­ców za­li­cza się m.in. pa­prot­ko­wa­te.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paproć ż., paprotka ż.

 przym. paprotkowy, paprotnikowy

Wiktionary


paprotkowaty

o ce­chach pa­prot­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


SJP.pl


paprotkowce

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­pro­ci;
2. tarcz­nik pa­prot­ko­wiec - nie­wiel­ki owad z rzędu plusk­wia­ków, bę­dą­cy szkod­ni­kiem pa­pro­ci, ma­łych drzew i krze­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­dia­les|Link|ref=tak., rząd ro­ślin z klasy pa­pro­ci sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na róż­nych kon­ty­nen­tach;

Wiktionary

Pa­prot­kow­ce ("Po­ly­po­dia­les" Link) – rząd pa­pro­ci sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na róż­nych kon­ty­nen­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­me­to­fi­ty pa­prot­kow­ców są zie­lo­ne i zwy­kle kształ­tu ser­co­wa­te­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paproć ż., paprotka ż.

Wiktionary


paprotkowiec

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­pro­ci;
2. tarcz­nik pa­prot­ko­wiec - nie­wiel­ki owad z rzędu plusk­wia­ków, bę­dą­cy szkod­ni­kiem pa­pro­ci, ma­łych drzew i krze­wów


SJP.pl


paprotkowy

→ pa­prot­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­prot­ką, do­ty­czą­cy pa­prot­ki

Wiktionary

Patrz:

paprotka

Powiązane:

 rzecz. paproć ż., paprotnik mrz., paprotka ż., paprotkowate lm nm.

Wiktionary


paprotnia

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. szczyt w Be­ski­dzie Małym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce po­ro­śnię­te pa­pro­cią

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Sad­ko­wi­ce
  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce
  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Pa­prot­nia
  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin - tam Nie­po­ka­la­nów
  • Pa­prot­nia – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów
  • Pa­prot­nia – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim
  • Pa­prot­nia – ga­jów­ka w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Pa­prot­nia – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ła­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Pa­prot­nia – dawna gro­ma­da w po­wie­cie sied­lec­kim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) paprocina

Wiktionary


paprotnica

ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny pa­prot­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Pa­prot­ni­ca ("Cy­stop­te­ris" Bernh.) – ro­dzaj pa­pro­ci na­le­żą­cych do ro­dzi­ny pa­prot­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 20 ga­tun­ków sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na świe­cie, rza­dziej ros­ną­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej. Do pol­skiej flory na­le­żą czte­ry ga­tun­ki ro­dzi­me: pa­prot­ni­ca gór­ska "C. mon­ta­na", kró­lew­ska "C. al­pi­na", kru­cha "C. fra­gi­lis" i su­dec­ka "C. su­de­ti­ca", jeden mie­sza­niec – pa­prot­ni­ca Chri­sta "C. ×chri­stii" oraz jeden ga­tu­nek przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cy (efe­me­ro­fit) – pa­prot­ni­ca ży­wo­rod­na "C. bul­bi­fe­ra".

Wikipedia


paprotnik

nieg­dyś im­po­nu­ją­cych roz­mia­rów, dziś nie­wiel­ka ro­śli­na rozm­na­ża­ją­ca się po­przez wyt­wa­rza­nie za­rod­ni­ków; pa­pro­cio­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­sti­chum|Roth|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ne­recz­ni­co­wa­tych;

 (1.2) bot. wie­lo­let­nia by­li­na z pie­rza­sty­mi liść­mi, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie umiar­ko­wa­nej i su­bark­tycz­nej pół­ku­li pół­noc­nej

Wiktionary

Pa­prot­nik ("Po­ly­sti­chum" Roth) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ne­recz­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je ok. 400 (zwe­ry­fi­ko­wa­nych we­dług "Plants on the World on­li­ne" jest 394) albo nawet 500 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. paproć ż., paprotka ż., paprotniki lm nm.

 przym. paprociowaty, paprociowy, paprotkowy, paprotnikowy

Wiktionary


paprotniki

nieg­dyś im­po­nu­ją­cych roz­mia­rów, dziś nie­wiel­ka ro­śli­na rozm­na­ża­ją­ca się po­przez wyt­wa­rza­nie za­rod­ni­ków; pa­pro­cio­wiec


SJP.pl

Pa­prot­ni­ki ("Pte­ri­dop­hy­ta") – hi­sto­rycz­ny tak­son w ran­dze gro­ma­dy (typu), który sto­so­wa­ny był w daw­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin na­czy­nio­wych. Pa­prot­ni­ki wy­róż­nio­ne były w sy­ste­mach Au­gu­sta Wil­hel­ma Eich­le­ra z 1883, Adol­fa En­gle­ra z 1892, a po raz ostat­ni wy­mie­nia­ne były jako tak­son w la­tach 90.

Wikipedia


paprotnikowate

ro­dzi­na pa­prot­ni­ków


SJP.pl


paprotnikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­prot­ni­kiem, do­ty­czą­cy pa­prot­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paproć ż., paprotkowate nmos., paprotka ż., paprotnik mrz.

Wiktionary


paprotno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­prot­no – część mia­sta Świ­no­uj­ście
  • Pa­prot­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Pa­prot­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce
  • Pa­prot­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Miel­no
  • Pa­port­no – nie­ist­nie­ją­ca wieś, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol.
  • Pa­prot­no – nie­za­miesz­ka­na wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Pa­prot­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


paproć

ro­śli­na o cha­rak­te­ry­stycz­nych, pie­rza­stych li­ściach z kup­ka­mi za­rod­ni na spod­niej stro­nie, ros­ną­ca w la­sach, a dziś także upra­wia­na w do­nicz­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­diop­si­da|ref=tak., klasa ro­ślin z kladu mo­ni­lo­fi­tów;

 (1.2) bot. ro­śli­na z klasy pa­pro­ci (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­proć – ro­śli­na na­le­żą­ca do klasy pa­pro­ci
  • Pa­proć – góra w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Pa­proć – góra w Gó­rach Słon­nych
  • Pa­proć – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Pa­proć – przy­sió­łek Rud
  • Pa­proć – dawna gro­ma­da
  • Pa­proć – sta­cja ko­le­jo­wa w Ru­dach
  • pa­prot­ka – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych
  • Pa­prot­ny – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pa­pro­cie rosną naj­czę­ściej w cie­ni­stych la­sach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaprɔt͡ɕ, AS: paproć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paprocie lm nm., paprotnik mrz., paprotniki lm nm.

:: zdrobn. paprotka ż.

 przym. paprociowaty, paprociowy, paprotkowy, paprotnikowy

Wiktionary


papryczka

nie­wiel­ka pa­pry­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­pry­ka

 (1.2) mała pa­pry­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈprɨt͡ʃka, AS: papryčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papryka ż., paprykarz m.

 czas. paprykować, popaprykować

 przym. paprykowy

Wiktionary


papryczkowy

→ pa­prycz­ka


SJP.pl

Patrz:

papryczka

papryka

1. ro­śli­na wa­rzyw­na o nie­re­gu­lar­nych okrą­głych lub wy­dłu­żo­nych owo­cach barwy czer­wo­nej, żół­tej, zie­lo­nej lub po­ma­rań­czo­wej;
2. owoc tej ro­śli­ny, z któ­re­go po usu­sze­niu i sprosz­ko­wa­niu można otrzy­mać przy­pra­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. ga­tu­nek ro­śli­ny upraw­nej o owo­cach spo­ży­wa­ne jako wa­rzy­wo lub przy­pra­wa;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z owocu pa­pry­ki (1.1);

 (1.3) spoż. czer­wo­na, sypka przy­pra­wa spo­rzą­dzo­na z owocu pa­pry­ki (1.1)

Wiktionary

Pa­pry­ka, pie­przo­wiec ("Cap­si­cum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je 37 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te po­cho­dzą z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej z te­re­nów mię­dzy pół­noc­nym Mek­sy­kiem i pół­noc­ną Ar­gen­ty­ną. Współ­cze­śnie są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w upra­wie na całym świe­cie, a jako zdzi­cza­łe spo­ty­ka­ne są w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i w cie­płym kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­pry­ka po­cho­dzi z Ame­ry­ki.

 (1.2) Lubię na­dzie­wa­ne mię­sem owoce pa­pry­ki.

 (1.3) Tę sa­łat­kę trze­ba przy­pra­wić i dodać tro­chę pa­pry­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaprɨka, AS: papryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papryczka ż., paprykarz m., paprykowiec m.

 przym. paprykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprzowiec

Wiktionary


paprykarz

1. tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni wę­gier­skiej z mięsa przy­pra­wio­ne­go dużą ilo­ścią pa­pry­ki, nie­kie­dy z do­dat­kiem śmie­ta­ny;
2. pa­pry­karz szcze­ciń­ski - zmie­lo­ne mięso rybie z ryżem, ce­bu­lą, kon­cen­tra­tem po­mi­do­ro­wym i róż­ny­mi przy­pra­wa­mi, sprze­da­wa­ne w pusz­kach kon­ser­wo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni wę­gier­skiej z cie­lę­ci­ny, dro­biu lub ryb, przy­pra­wio­nych dużą ilo­ścią pa­pry­ki;

Wiktionary

Pa­pry­karz ( paprikás) – tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni wę­gier­skiej, przy­rzą­dza­na z mięsa i pa­pry­ki, nie­kie­dy z do­dat­kiem śmie­ta­ny (we­dług czę­ści opi­nii jest to pod­sta­wo­wy wy­róż­nik pa­pry­ka­rza).

Wy­stę­pu­je w wielu wa­rian­tach, w za­leż­no­ści od ro­dza­ju uży­te­go mięsa:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpaprɨkaʃ, AS: paprykaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papryka ż., papryczka ż., paprykowiec mrz.

 przym. paprykowy

Wiktionary


paprykarzowy

przy­miot­nik od: pa­pry­karz; zro­bio­ny z pa­pry­ka­rza lub z do­dat­kiem pa­pry­ka­rza, sma­ku­ją­cy, pach­ną­cy tak, jak pa­pry­karz


SJP.pl


paprykować

przy­pra­wiać jakąś po­tra­wę wy­su­szo­ną i sprosz­ko­wa­ną pa­pry­ką, na­da­jąc jej przez to pi­kant­ny albo słod­ka­wy pos­mak


SJP.pl


paprykowy

→ pa­pry­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pry­ką, do­ty­czą­cy pa­pry­ki, za­wie­ra­ją­cy pa­pry­kę, ma­ją­cy smak pa­pry­ki

Wiktionary

Patrz:

papryka

Powiązane:

 rzecz. papryczka ż., papryka ż., paprykarz mrz.

Wiktionary


paprykówka

na­lew­ka z pa­prycz­ki chili ze skór­ką cy­try­ny


SJP.pl


paprzyca

daw­niej:
1. otwór w żar­nach, gdzie wsy­pu­je się ziar­no;
2. że­la­zo pod ka­mie­niem młyń­skim


SJP.pl


paprzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


paprzysko

1. pia­szczy­ste miej­sce, w któ­rym grze­bią się i kąpią ptaki ku­ro­wa­te;
2. gnia­zdo ku­ro­pat­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. ornit. pia­szczy­ste miej­sce ką­pie­li ku­ro­wa­tych

 (1.2) łow. ornit. gnia­zdo ku­ro­patw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­rzą­bek tarza się w pa­przy­sku.

 (1.2) Z pa­przy­ska wym­knę­ły się małe ku­ro­pat­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papranie n., papranina ż.

 czas. paprać ndk.

Wiktionary


papt

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Agen­cja Pro­mo­cji Tu­ry­sty­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿a‿pɛ‿ˈtɛ, AS: pe‿a‿pe‿te

Wiktionary


papu

pie­szczot­li­wie: je­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. żart. je­dze­nie, po­ży­wie­nie (zwy­kle u ma­łych dzie­ci nie­u­mie­ją­cych mówić)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpapu, AS: papu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. papusiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. jedzenie.

Wiktionary


papua

1. pro­win­cja In­do­nez­ji na wy­spie Nowa Gwi­nea;
2. za­to­ka u po­łud­nio­wych wy­brze­ży Papui-Nowej Gwi­nei;
3. bry­tyj­skie, a póź­niej au­stra­lij­skie te­ry­to­rium za­leż­ne, obec­nie część Papui-Nowej Gwi­nei


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Papua – inne okre­śle­nie wyspy Nowa Gwi­nea
  • Papua – bry­tyj­skie (1884–1906), a póź­niej au­stra­lij­skie (1906–1975) te­ry­to­rium za­leż­ne, obec­nie część Papui-Nowej Gwi­nei
  • Za­to­ka Papua – za­to­ka u po­łud­nio­wych wy­brze­ży Papui-Nowej Gwi­nei
  • Papua – pro­win­cja In­do­nez­ji na wy­spie Nowa Gwi­nea
  • Papua Za­chod­nia – pro­win­cja In­do­nez­ji na wy­spie Nowa Gwi­nea
  • Papua-Nowa Gwi­nea – pań­stwo w Oce­a­nii

Wikipedia


papuanka

oby­wa­tel­ka Papui-Nowej Gwi­nei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Papui-Nowej Gwi­nei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapuˈwãŋka, AS: papuu̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Papua ż.

:: fm. Papuańczyk

 przym. papuański, papuaski

Wiktionary


papuas

rdzen­ny miesz­ka­niec Papui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) au­toch­to­nicz­ny miesz­ka­niec Nowej Gwi­nei;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Papua ż.

:: fż. Papuaska ż.

 przym. papuaski, papuański

Wiktionary


papuaska

do­ty­czą­cy Pa­pu­a­sów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­pu­a­sów


SJP.pl


papuaski

do­ty­czą­cy Pa­pu­a­sów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­pu­a­sów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­pu­a­sa­mi, do­ty­czą­cy Pa­pu­a­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Papuańczyk mos., Papuanka ż., Papuas mos., Papuaska ż.

 przym. papuański

Wiktionary


papuańczyk

oby­wa­tel Papui-Nowej Gwi­nei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Papui-Nowej Gwi­nei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapuˈwãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: papuu̯ãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Papua ż.

:: fż. Papuanka

 przym. papuański, papuaski

Wiktionary


papuański

przy­miot­nik od: Papua, Papua-Nowa Gwi­nea


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Papua-Nowa Gwi­nea

 (1.2) od­no­szą­cy się do Papui (pro­win­cji In­do­nez­ji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wię­cej dziś w Pol­sce eg­zo­tycz­nych ga­tun­ków - na te­go­rocz­nej wy­sta­wie wzrok przy­cią­ga­ły wspa­nia­łe żako afry­kań­skie, sło­wi­ki chiń­skie, bea pa­pu­ań­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapuˈwãj̃sʲci, AS: papuu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Papuańczyk mos., Papuanka ż., Papuas mos., Papuaska ż.

 przym. papuaski

Wiktionary


papucaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. po­tra­wa grec­ka z po­łó­wek ba­kła­ża­na na­dzie­wa­nych mie­lo­nym mię­sem i za­pie­ka­nych z be­sza­me­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj zro­bi­łam mę­żo­wi na ko­la­cję pa­pu­ca­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapuˈt͡saci, AS: papucaḱi

Wiktionary


papucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od papuć

 (1.2) mały papuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasiu, chodź, wło­ży­my pa­pu­ci­ki, bo cią­gnie od we­ran­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papuć mrz., paputek mrz.

Wiktionary


papudrak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Kraj­na. fu­szer, par­tacz, bra­ko­rób; osoba wy­ko­nu­ją­ca swoją pracę byle jak

 (1.2) przest. po­gard. gw-pl|Poz­nań. nie­zda­ra; par­tacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. gw. Poznań papudrok

Wiktionary


papuga

1. eg­zo­tycz­ny ptak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się barw­nym upie­rze­niem i spe­cy­ficz­nym ha­ko­wa­to za­krzy­wio­nym dzio­bem;
2. obraź­li­we bądź żar­to­bli­we okre­śle­nie na osobę pow­ta­rza­ją­cą coś bez­myśl­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psit­ta­ci­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków tro­pi­kal­nych;

 (1.2) ornit. ptak z po­dro­dzi­ny papug (1.1)

 (1.3) przen. ktoś, kto pow­ta­rza czy­jeś słowa lub gesty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) więz. ad­wo­kat

 (2.2) gw-pl|War­sza­wa. stróż nocny

 (2.3) środ. bi­le­ter w kinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wi­dzie­li­śmy w zoo prze­pię­kne pa­pu­gi.

 (1.3) Mamo, a Józek to pa­pu­ga! On mnie prze­drzeź­nia!

 (2.1) Bro­nił mnie taki jeden pa­pu­ga, ale nie dał rady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpuɡa, AS: papuga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papugowanie n., papugowate lm nm., papugowe lm nm.

:: zdrobn. papużka ż.

 czas. papugować ndk.

 przym. papuzi, papuziowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk papagaj

 (2.1) kauzyperda

Wiktionary


papugarnia

po­mie­szcze­nie dla papug


SJP.pl


papugi

1. eg­zo­tycz­ny ptak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się barw­nym upie­rze­niem i spe­cy­ficz­nym ha­ko­wa­to za­krzy­wio­nym dzio­bem;
2. obraź­li­we bądź żar­to­bli­we okre­śle­nie na osobę pow­ta­rza­ją­cą coś bez­myśl­nie


SJP.pl


papugodzioby

tre­ron pa­pu­go­dzio­by, kło­wacz pa­pu­go­dzio­by - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


papugoryba

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, u któ­rej zro­śnię­te zęby two­rzą cha­rak­te­ry­stycz­ny dziób, wy­stę­pu­ją­ca wśród raf ko­ra­lo­wych


SJP.pl


papugoryby

ro­dzi­na mor­skich ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; ska­ru­so­wa­te


SJP.pl


papugowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. na­śla­do­wa­nie kogoś lub cze­goś w spo­sób bez­kry­tycz­ny i bez­myśl­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpapuɡɔˈvãɲɛ, AS: papugovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. papugować ndk.

 rzecz. papugowate nmos., papuga ż., papużka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. małpowanie; neutr. naśladowanie, imitowanie

Wiktionary


papugowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psit­ta­ci­dae|Aplin|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych;

Wiktionary

Pa­pu­go­wa­te (Psit­ta­ci­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych (Psit­ta­ci­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­licz­niej pa­pu­go­wa­te wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Au­stra­lii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papuga ż., papugowanie n., papugowe lm nm., papużka ż.

 czas. papugować ndk.

 przym. papuzi, papuziowy

Wiktionary


papugowaty

1. po­dob­ny do pa­pu­gi;
2. o gło­sie: nie­przy­jem­ny, skrze­czą­cy;
3. eg­zo­tycz­ny, prze­sad­ny, krzy­kli­wy;
4. na­śla­du­ją­cy kogoś lub coś, pow­ta­rza­ją­cy za kimś lub czymś;
5. o ce­chach pa­pu­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


papugować

po­tocz­nie: bez­kry­tycz­nie, ślepo na­śla­do­wać; mał­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­pu­go­wać)

 (1.1) pot. na­śla­do­wać kogoś bez­kry­tycz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papużka ż., papugowe nmos., papugowate nmos., papuga ż., papugowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpować

Wiktionary


papugowe

rząd pta­ków ne­o­gna­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psit­ta­ci­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków o ma­syw­nych i ha­ko­wa­to za­koń­czo­nych dzio­bach;

Wiktionary

Pa­pu­go­we (Psit­ta­ci­for­mes), po­tocz­nie pa­pu­gi – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Naj­licz­niej­sze w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Au­stra­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu pa­pu­go­wych za­li­cza się m.in. ka­ka­du­o­wa­te.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. papugować ndk.

 przym. papuzi, papuziowy

 rzecz. papuga ż., papugowate lm nm.

Wiktionary


papugowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: pa­pu­go­wy

Wiktionary


papugowy

1. → pa­pu­ga;
2. o ce­chach pa­pu­go­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


papunio

prze­sta­rza­le, zdrob­nia­le o ojcu; pap­cio


SJP.pl


papusianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­pu­siać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. papusiać ndk.

Wiktionary


papusiać

1. w mowie dzie­cię­cej: jeść lub pić, po­pi­jać;
2. bru­dzić się, naj­czę­ściej przy­go­to­wu­jąc jakiś po­si­łek bę­dą­cy papką


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pieszcz. jeść papu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papu n., papusianie n.

Wiktionary


papusza

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) wiąz­ka wy­su­szo­nych liści ty­to­nio­wych


SJP.pl

Miej­sca upa­mięt­nia­ją­ce po­et­kę w Go­rzo­wie Wiel­ko­pol­skim

Pa­pu­sza, właśc. Bro­ni­sła­wa Wajs (Wajss) z domu Zie­liń­ska (ur. 17 sierp­nia 1908 w Si­tań­cu, zm. 8 lu­te­go 1987 w Ino­wroc­ła­wiu) – pol­ska po­et­ka wy­wo­dzą­ca się z rom­skiej grupy et­nicz­nej Pol­ska Roma, pi­szą­ca w ję­zy­ku rom­skim.

Wikipedia


paputek

nie­wiel­ki papuć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od papuć

 (1.2) mały papuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Basiu, włóż pa­put­ki, bo cią­gnie od sieni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papuć mrz., papucik mrz.

Wiktionary


paputki

nie­wiel­ki papuć


SJP.pl


papuzi

przy­miot­nik od: pa­pu­ga; od­no­szą­cy się do pa­pu­gi, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­pu­gi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­pu­gi; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­pu­gi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpuʑi, AS: papuźi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papuzica ż., papugowe nmos., papugowate nmos., papuga ż., papużka ż.

Wiktionary


papuzica

wi­ru­so­wa cho­ro­ba odz­wie­rzę­ca ob­ja­wia­ją­ca się za­pa­le­niem płuc, prze­no­szo­na przez ptaki (głów­nie pa­pu­gi); cho­ro­ba pa­pu­zia; or­ni­to­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. odz­wie­rzę­ca cho­ro­ba za­kaź­na, wy­wo­ły­wa­na przez drob­no­u­strój Chla­my­dia psit­ta­ci;

 (1.2) ornit. zob. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ra­cop­sis vasa|ref=tak., pa­pu­zi­ca duża;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­pu­zi­cą czło­wiek za­ra­ża się zwy­kle od ptact­wa do­mo­we­go wsku­tek wdy­cha­nia czą­ste­czek za­wie­ra­ją­cych dro­bi­ny wy­su­szo­ne­go kału.

 (1.2) W okre­sie go­do­wym pa­pu­zi­ca traci część upie­rze­nia na gło­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papuga ż.

 przym. papuzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ornitoza, choroba papuzia, choroba ptasia

 (1.2) papuzica duża

Wiktionary


papuzik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


SJP.pl


papuziński

naz­wi­sko


SJP.pl


papuć

1. mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papeć, kapeć, kapuć (rzad­ko);
2. po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zob. kapeć.

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. zob. but.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaput͡ɕ, AS: papuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papucik mrz., paputek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapeć, papeć

 (1.2) but, reg. pozn. papeć

Wiktionary


papuśny

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużo tkan­ki tłu­szczo­wej; pulch­ny, okrą­gły


SJP.pl


papużak

pa­pu­żak afry­kań­ski - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych


SJP.pl


papużka

mała pa­pu­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­pu­ga

 (1.2) mała pa­pu­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) na bia­łych atła­sach i ko­ron­kach le­ża­ła pa­puż­ka nie­ży­wa, z czer­wo­ne­mi skrzy­dła­mi, z sza­rym czu­bem nad głową, z gar­ba­tym dzio­bem, ża­ło­śnie opa­dłym na pierś pu­szy­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈpuʃka, AS: papuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. papugowate nmos., papuga ż., papugowanie nmos.

 czas. papugować ndk.

 przym. papuzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papuga

Wiktionary


papy

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) D. lp. oraz M., D. i W. lm. od: papa

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. lp. od: papa

Wiktionary


papyngel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwóźdź do papy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk papiok

Wiktionary


papyrus

daw­niej: pa­pi­rus


SJP.pl

Pa­py­rus – an­tyk­wy krój, opra­co­wa­ny w 1982 roku, przez gra­fi­ka Chri­sa Co­stel­lo. Cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem tego fonta są linie przy­po­mi­na­ją­ce po­cią­gnię­cia pę­dzel­ka po pa­pi­ru­sie. Po­cią­gnię­cia pędz­la są sy­mu­lo­wa­ne przez różną gru­bość linii, a pi­sa­nie po pa­pi­ru­sie wy­szczer­bie­nia na brze­gach gli­fów.

Wikipedia


papée

[czy­taj: paPE] naz­wi­sko


SJP.pl


par

1. czło­nek bry­tyj­skiej Izby Lor­dów,
2. czło­nek par­la­men­tu we Fran­cji 1814-1848,
3. w śred­nio­wie­czu: jeden z wa­sa­li pod­le­głych se­nio­ro­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek bry­tyj­skiej izby wyż­szej par­la­men­tu (Izby Lor­dów)

 (1.2) hist. czło­nek fran­cu­skiej izby wyż­szej par­la­men­tu w la­tach 1814–1848

 (1.3) hist. w śred­nio­wie­czu czło­nek grupy rów­no­rzęd­nych wa­sa­li, któ­rzy mieli ten sam sta­tus w hie­rar­chii fe­u­dal­nej i pod­le­ga­li wspól­ne­mu se­nio­ro­wi, czę­sto peł­niąc role do­rad­cze lub są­dow­ni­cze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. upal­ne, dusz­ne po­wie­trze

 (2.2) daw. opary

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • par – tytuł przy­słu­gu­ją­cy wa­sa­lom jed­ne­go se­nio­ra
  • par – bry­tyj­ski tytuł ary­sto­kra­tycz­ny, zwy­kle wią­żą­cy się z pra­wem za­sia­da­nia w Izbie Lor­dów
  • par Fran­cji – fran­cu­ski wyż­szy tytuł szla­chec­ki
  • par – w la­tach 1814–48 czło­nek wyż­szej izby par­la­men­tu (Izby Parów) we Fran­cji, a w la­tach 1826–1910 (z przer­wa­mi) w Por­tu­ga­lii
  • Par – mia­sto Wiel­kiej Bry­ta­nii, w Korn­wa­lii
    • Par – sta­cja ko­le­jo­wa w Par
  • Par – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie li­piec­kim
  • Par – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie wo­ło­godz­kim
  • Par – wieś w Ira­nie, w Azer­bej­dża­nie Za­chod­nim
  • par – w tra­dy­cyj­nej kul­tu­rze Erz­jan ro­dzaj kadzi, w któ­rej młoda dziew­czy­na za­bie­ra­ła i prze­cho­wy­wa­ła swój posag
  • par – w gol­fie: za­li­cze­nie dołka w licz­bie ude­rzeń zgod­nej z prze­wi­dy­wa­ną
  • PAR – Pań­stwo­wa Agen­cja Ra­dio­ko­mu­ni­ka­cyj­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: par, AS: par

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parowski

Wiktionary


par.

skrót od:
1. pa­ra­graf; parag.;
2. pa­ra­fia; paraf.;
3. pa­ra­fial­ny; paraf.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. pa­ra­graf

 (1.2) = kośc. pa­ra­fia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Par. 5 ust. 1 pkt 2 wcho­dzi w życie z dniem 30 paź­dzier­ni­ka 1937 r.

 (1.2) Gwara ko­ron­na, o ile zba­dać mo­głem, wy­stę­pu­je [...] w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim w pa­ra­fiach: bie­re­zow­skiej (w. Bie­re­zo­wa, Bo­brów­ka i inne pobl.); do­li­stow­skiej (w. Jać­wież mały, Jać­wież wiel­ki i inne pobl.); je­sio­now­skiej (we wszyst­kich wsiach), przy­tem, jak to sły­sza­łem z ust wia­ry­god­nych, gwara ta wy­stę­pu­je je­szcze w wielu wsiach par. go­niadz­kiej i kny­szyń­skiej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. §

Wiktionary


para

1. sub­stan­cja ga­zo­wa;
2. drob­na mo­ne­ta ju­go­sło­wiań­ska;
3. dawna mo­ne­ta w Tur­cji;
4. dwie sztu­ki cze­goś sta­no­wią­ce kom­plet;
5. dwie osoby bli­skie sobie;
6. dwoje zwie­rząt (sa­miec i sa­mi­ca);
7. prze­sta­rza­łe: tchnie­nie, dech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dwie osoby, da­rzą­ce się uczu­ciem

 (1.2) dwie osoby wy­stę­pu­ją­ce wspól­nie, np. w grze, w tańcu

 (1.3) dwa przed­mio­ty sta­no­wią­ce kom­plet

 (1.4) okre­śle­nie niek­tó­rych przed­mio­tów, skła­da­ją­cych się z dwóch ta­kich sa­mych czę­ści

 (1.5) drugi przed­miot lub osoba z wy­stę­pu­ją­cych po dwa

 (1.6) dwoje ludzi lub zwie­rząt

 (1.7) fiz. woda w sta­nie ga­zo­wym;

 (1.8) pot. woda w sta­nie za­wie­si­ny kro­pel w po­wie­trzu

 (1.9) monet. dawna mo­ne­ta tu­rec­ka i ju­go­sło­wiań­ska;

 (1.10) daw. gwara. więz. go­tów­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: par

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp., ter. od: parać się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dwa osob­ni­ki, naj­czę­ściej płci od­mien­nej (np. para mał­żeń­ska, zwią­zek, diada)
  • dwa na­rzą­dy speł­nia­ją­ce jed­na­ko­wą funk­cję (np. para rąk, para oczu)
  • dwa przed­mio­ty sta­no­wią­ce pewną ca­łość, kom­plet (np. para butów, para poń­czoch)
  • jeden przed­miot skła­da­ją­cy się z dwóch czę­ści, ma­ją­cy nazwę w licz­bie mno­giej (np. para spod­ni, para oku­la­rów).
  • za­prze­cze­nie (pa­ra­nor­mal­ność, pa­rap­sy­cho­lo­gia)
  • obok, bli­sko (pa­ra­graf)
  • po­do­bień­stwo (np.: pa­ra­me­dy­cy­na, pa­ra­mi­li­tar­ny, pa­ra­fra­za).
  • dwu- np. dwu­bój
  • bi- np. bi­ga­mia
  • di- np. dipol
  • du- np. du­o­dio­da, du­a­lizm, du­bel­tów­ka, du­bler, du­blet
  • Para – dy­strykt w Su­ri­na­mie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ania i Jarek od pew­ne­go czasu są parą.

 (1.2) Na kor­cie trwa roz­gryw­ka par mie­sza­nych.

 (1.3) Ku­pi­łem żonie dwie pary butów.

 (1.4) Jaś wziął parę sanek i po­szedł sobie poz­jeż­dżać.

 (1.5) Po pra­niu za­wsze zo­sta­je mi skar­pe­ta bez pary.

 (1.5) Chwyć swoją parę za rękę.

 (1.7) Po ogrza­niu wody pow­sta­je be­zbarw­na para.

 (1.8) Nad czaj­ni­kiem uno­szą się kłęby pary.

 (1.9) Sprze­daw­ca wydał mi 50 par resz­ty.

 (3.1) Ewa para się spor­tem wy­czy­no­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpara, AS: para

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-6)

 rzecz. parzenie n., parowanie n., sparowanie n.

:: zdrobn. parka ż., pareczka ż.

 czas. parzyć się ndk., parować ndk., sparować dk.

 przym. parzysty

 przysł. parzyście

 (1.7-8)

 rzecz. opar m., parownik m., parowiec m., parnik m., parówka ż., parowanie n., wyparowywanie n., wyparowanie n., odparowywanie n., odparowanie n., zaparzanie n., zaparzenie n., zaparowywanie n., zaparowanie n., wyparka ż., parowacz m.

 czas. parować ndk., wyparowywać ndk., wyparować dk., odparowywać ndk., odparować dk., parzyć, zaparzać ndk., zaparzyć dk., zaparowywać ndk., zaparować dk.

 przym. parowy, parny, parowcowy, parówkowy

 przysł. parno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwoje, dwójka, dwóch, dwie

 (1.2) debel

 (1.3) komplet

 (1.8) opary, mgła

Wiktionary


para-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy: niby, pra­wie, po­dob­ny do tego, co jest okre­śla­ne drugą czę­ścią zło­że­nia

 (1.2) chem. okre­śle­nie wza­jem­ne­go po­ło­że­nia dwóch pod­staw­ni­ków sze­ściocz­ło­no­we­go pier­ście­nia aro­ma­tycz­ne­go w po­zy­cjach 1 i 4;

 (1.3) chem. okre­śle­nie stop­nia po­li­me­ry­za­cji niek­tó­ry pro­stych al­de­hy­dów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nazwa ksy­len obej­mu­je wszyst­kie izo­me­ry ksy­le­nu: orto-, meta- i para-.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpara, AS: para

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) p-

Wiktionary


parabank

in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa świad­czą­ca usłu­gi po­dob­ne do usług ban­ko­wych, np. SKOK, NFI


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. ekon. in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa, nie­bę­dą­ca ban­kiem, dzia­ła­ją­ca jed­nak w spo­sób do niego po­dob­ny;

Wiktionary

Pa­ra­bank – pod­miot pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność cha­rak­te­ry­stycz­ną dla ban­ków w opar­ciu o inne prze­pi­sy niż Prawo ban­ko­we.

Dzia­łal­ność in­sty­tu­cji pa­ra­ban­ko­wych uzu­peł­nia sy­stem ban­ków ko­mer­cyj­nych i spół­dziel­czych. We współ­czes­nym sy­ste­mie fi­nan­so­wym, poza ban­ka­mi – ob­ję­ty­mi re­gu­la­cja­mi praw­ny­mi, na­dzo­rem fi­nan­so­wym, gwa­ran­cja­mi de­po­zy­tów – two­rzą­cy­mi sek­tor ban­ko­wy, można wy­róż­nić rów­no­le­gły sy­stem ban­ko­wy (ang.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szpi­ta­le ma­so­wo za­dłu­ża­ją się w pa­ra­ban­kach. Wpraw­dzie od­set­ki są wy­so­kie, ale u nich po­życz­ki do­sta­ją od ręki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parabankowy

Wiktionary


parabankowy

→ pa­ra­bank


SJP.pl

Patrz:

parabank

parabaza

część ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, w któ­rej autor zwra­ca się do wi­dzów lub czy­tel­ni­ków bez­poś­red­nio lub po­przez wy­stą­pie­nie chóru i jego prze­wod­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. część ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, zwy­kle sztu­ki, w któ­rej autor zwra­ca się do od­bior­ców z dy­gre­sją o tre­ści niez­wią­za­nej z akcją ut­wo­ru, wy­ko­rzy­stu­jąc di­da­ska­lia bądź któ­rąś z po­sta­ci sce­nicz­nych

Wiktionary

Pa­ra­ba­za (gr. παράβασις, "pa­ra­ba­sis", przej­ście obok) – ele­ment bu­do­wy ko­me­dii sta­ro­grec­kiej, w któ­rym to na­stę­pu­je za­wie­sze­nie akcji, a chór zwra­ca się bez­poś­red­nio do wi­dzów, od­no­sząc się w sa­ty­rycz­ny spo­sób do ak­tu­al­nych wy­da­rzeń po­li­tycz­nych i spo­łecz­nych. W szer­szym zna­cze­niu pa­ra­ba­za to każda forma apelu au­to­ra dzie­ła li­te­rac­kie­go wy­sto­so­wa­na bez­poś­red­nio do jego od­bior­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparaˈbaza, AS: parabaza

Wiktionary


parabelka

po­tocz­nie: nie­miec­ki pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny opra­co­wa­ny przez Ge­or­ga Lu­ge­ra na prze­ło­mie XIX i XX w.; Pa­ra­bel­lum, Luger


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. zob. pa­ra­bel­lum.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) uwie­ra­ła mnie w brzuch pa­ra­bel­ka zat­knię­ta za pasek spod­ni.

Wiktionary


parabellum

1. nie­miec­ki pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny opra­co­wa­ny przez Ge­or­ga Lu­ge­ra na prze­ło­mie XIX i XX w.; Pa­ra­bel­ka, Luger;
2. nie­miec­ki ka­ra­bin ma­szy­no­wy uży­wa­ny na ste­row­cach i sa­mo­lo­tach w cza­sie I wojny świa­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. wojsk. krót­ki nie­miec­ki pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny;

 (1.2) wojsk. nabój pi­sto­le­to­wy o ka­li­brze 9 mm, naj­po­pu­lar­niej­szy w woj­sku i po­li­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ra­bel­lum – pi­sto­let
  • Pa­ra­bel­lum MG 14 – ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • 7,65 × 22 mm Pa­ra­bel­lum – nabój
  • 9 × 19 mm Pa­ra­bel­lum – nabój
  • Si vis pacem, para bel­lum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofi­cer ob­szedł dół i nie wy­pu­szcza­jąc pa­ra­bel­lum z dłoni zbli­żał się do chłop­ców.

 (1.2) Na­bo­je 9mm Major to tra­dy­cyj­ne na­bo­je 9 mm Pa­ra­bel­lum, ła­do­wa­ne znacz­nie moc­niej­szym ła­dun­kiem pro­cho­wym w celu uzy­ska­nia tzw. fak­to­ra o war­to­ści ponad 160.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pistolet Borchardta, luger, parabelka

 (1.2) nabój 9 mm NATO, luger, 9x19 mm

Wiktionary


paraben

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako śro­dek kon­ser­wu­ją­cy w kos­me­ty­kach, le­kach i żyw­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy estrów sto­so­wa­ny jako kon­ser­want w kos­me­ty­kach i żyw­no­ści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­cha­nizm prze­ciw­bak­te­ryj­ne­go dzia­ła­nia pa­ra­be­nów nie zo­stał do końca wy­ja­śnio­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrabɛ̃n, AS: parabẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parabenowy

Wiktionary


parabenowy

→ pa­ra­ben


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­be­nem, do­ty­czą­cy pa­ra­be­nu

Wiktionary

Patrz:

paraben

Powiązane:

 rzecz. paraben

Wiktionary


parabiotyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­bio­za; od­no­szą­cy się do pa­ra­bio­zy, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­bio­zy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­bio­zą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parabioza ż.

Wiktionary


parabioza

ze­spo­le­nie chi­rur­gicz­ne dwóch zwie­rząt, u któ­rych dla celów doś­wiad­czal­nych wyt­wa­rza się wspól­ny układ krą­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ze­spo­le­nie ukła­dów krą­że­nia dwóch zwie­rząt;

Wiktionary

Pa­ra­bio­za (gr. "pará" 'poza (czym); (tuż) obok; mimo' i "bios" 'życie') – u owa­dów spo­łecz­nych ko­rzy­sta­nie z tego sa­me­go gnia­zda, a cza­sa­mi nawet z tych sa­mych śla­dów za­pa­cho­wych, przez ko­lo­nie róż­nych ga­tun­ków, które jed­nak­że trzy­ma­ją osob­no swe po­tom­stwo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. parabiotyczny

Wiktionary


parabola

1. krzy­wa, któ­rej punk­ty są jed­na­ko­wo od­da­lo­ne od usta­lo­ne­go punk­tu - ogni­ska i usta­lo­nej pro­stej - kie­row­ni­cy;
2. prze­no­śnie o czymś przy­po­mi­na­ją­cym swoim kształ­tem taką krzy­wą;
3. krót­kie opo­wia­da­nie mo­ral­no-dy­dak­tycz­ne; przy­po­wieść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. zbiór punk­tów równo od­le­głych od pew­nej pro­stej (kie­row­ni­cy pa­ra­bo­li) i pew­ne­go punk­tu (ogni­ska pa­ra­bo­li) nie­le­żą­ce­go na tej pro­stej;

 (1.2) liter. przy­po­wieść, ale­go­ria;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ra­bo­la (ma­te­ma­ty­ka)
  • pa­ra­bo­la (te­o­ria li­te­ra­tu­ry)
  • Pa­ra­bo­la.cz – ser­wis in­ter­ne­to­wy
  • Pa­ra­bo­la – sin­gel grupy Tool

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­ra­bo­la jest krzy­wą stoż­ko­wą.

 (1.2) Pa­ra­bo­la sto­so­wa­na jest czę­sto w ho­mi­le­ty­ce i li­te­ra­tu­rze pa­re­ne­tycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈbɔla, AS: parabola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraboloida ż.

 czas. parabolizować ndk.

 przym. paraboliczny

 przysł. parabolicznie

Wiktionary


paraboliczność

1. cecha wy­kre­su funk­cji kwa­dra­to­wej, cha­rak­te­ry­stycz­ne za­krzy­wie­nie pro­stej w ukła­dzie współ­rzęd­nych;
2. ale­go­rycz­ność


SJP.pl


paraboliczny

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­bo­li, przy­po­wie­ści; ale­go­rycz­ny;
2. przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­bo­lę, łu­ko­wa­to za­krzy­wio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­bo­lą, do­ty­czą­cy pa­ra­bo­li

 (1.2) taki, który ma kształt pa­ra­bo­li

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) liter. szt. ma­ją­cy cha­rak­ter pa­ra­bo­li, przy­po­wie­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparabɔˈlʲit͡ʃnɨ, AS: parabolʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parabola ż., parabolka ż.

 przysł. parabolicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) alegoryczny

Wiktionary


parabolizacja

na­da­wa­nie cze­muś sta­łe­go umow­ne­go sensu prze­no­śne­go, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla ale­go­rii; ale­go­ry­za­cja


SJP.pl


parabolizować

na­da­wać ut­wo­ro­wi li­te­rac­kie­mu cechy pa­ra­bo­li - opo­wie­ści mo­ral­no-dy­dak­tycz­nej; ale­go­ry­zo­wać, me­ta­fo­ry­zo­wać


SJP.pl


parabolo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pa­ra­bo­la

Wiktionary


paraboloid

pa­ra­bo­la przed­sta­wio­na za po­mo­cą wy­kre­su funk­cji w ukła­dzie współ­rzęd­nych


SJP.pl


paraboloida

po­wierzch­nia pow­sta­ją­ca po­przez obrót pa­ra­bo­li do­o­ko­ła jej osi


SJP.pl

Pa­ra­bo­lo­i­da – nie­o­gra­ni­czo­na po­wierzch­nia dru­gie­go stop­nia, pow­sta­ła przez prze­su­wa­nie pa­ra­bo­li po innej pa­ra­bo­li, le­żą­cej w pro­sto­pa­dłej pła­szczyź­nie i ma­ją­cej rów­no­le­głą oś sy­me­trii.

Wy­róż­nia się dwa typy pa­ra­bo­lo­id, za­leż­nie od wza­jem­ne­go skie­ro­wa­nia two­rzą­cych pa­ra­bol:

Wikipedia


paraboloidalny

→ pa­ra­bo­lo­id


SJP.pl

Patrz:

paraboloid

parabulia

spraw­dza­nie da­ne­go im­pul­su ner­wo­we­go i za­stę­po­wa­nie go innym, po­dob­nie prze­bie­ga­ją­cym przez układ ner­wo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­stę­po­wa­nie jed­nej ak­tyw­no­ści inną bez koń­cze­nia po­przed­niej

Wiktionary


paracelsus

Pa­ra­cel­sus, właśc. Phil­lip­pus Au­re­o­lus The­oph­ra­stus Bom­ba­stus von Ho­hen­he­im (ur. 11 li­sto­pa­da lub 17 grud­nia 1493 w Ein­sie­deln, Szwaj­ca­ria, zm. 24 wrze­śnia 1541 w Sal­zbur­gu, obec­nie Au­stria) – le­karz i przy­rod­nik, zwany ojcem me­dy­cy­ny no­wo­żyt­nej. Pio­nier ja­tro­che­mii.

Wikipedia


paracenteza

za­bieg roz­cię­cia błony bę­ben­ko­wej w uchu, wy­ko­ny­wa­ny w celu ot­war­cia drogi od­pły­wu gro­ma­dzą­cej się ropy w ostrym rop­nym za­pa­le­niu ucha środ­ko­we­go


SJP.pl

Pa­ra­cen­te­za – na­kłu­cie jamy otrzew­nej u pa­cjen­ta z wo­do­brzu­szem.

Wikipedia


paracetamol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­kach prze­ciw­bó­lo­wych i prze­ciw­go­rącz­ko­wych; ace­ta­mi­no­fen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek o dzia­ła­niu prze­ciw­bó­lo­wym i prze­ciw­go­rącz­ko­wym;

Wiktionary

Pa­ra­ce­ta­mol, ace­ta­mi­no­fen ( pa­ra­ce­ta­mo­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na ace­ta­ni­li­du, sto­so­wa­ny jako lek o dzia­ła­niu prze­ciw­bó­lo­wym i prze­ciw­go­rącz­ko­wym. W hand­lu znaj­du­je się od 1955. W Pol­sce stał się po­pu­lar­ny w la­tach 90. XX wieku, wy­pie­ra­jąc z rynku ami­no­fe­na­zon, po­wszech­nie wów­czas uży­wa­ny lek prze­ciw­go­rącz­ko­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U cho­rych z nie­wy­dol­no­ścią nerek sprzę­żo­ny pa­ra­ce­ta­mol ku­mu­lu­je się we krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparat͡sɛˈtãmɔl, AS: paracetãmol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) acetaminofen, tylenol, apap

Wiktionary


parachora

wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca cie­cze, za­leż­na od na­pię­cia po­wierzch­nio­we­go, gę­sto­ści i masy czą­stecz­ko­wej cie­czy oraz od wil­got­no­ści po­wie­trza, w któ­rym znaj­du­je się ciecz


SJP.pl

Pa­ra­cho­ra – wiel­kość fi­zy­ko­che­micz­na, okre­śla­ją­ca ob­ję­tość czą­stecz­ko­wą cie­czy. Jest nie­za­leż­na od tem­pe­ra­tu­ry w sze­ro­kim za­kre­sie tem­pe­ra­tur. Za­le­ży na­to­miast od bu­do­wy czą­stecz­ki.

Pa­ra­cho­ra jest wiel­ko­ścią ad­dy­tyw­ną – może być otrzy­ma­na po­przez do­da­nie do sie­bie udzia­łów po­cho­dzą­cych od ato­mów, ro­dza­jów i licz­by wią­zań che­micz­nych po­mię­dzy nimi.

Wikipedia


parachronizm

ana­chro­nizm po­le­ga­ją­cy na umie­szcze­niu ja­kie­goś faktu w epoce póź­niej­szej niż ta, do któ­rej ten fakt na­le­żał


SJP.pl


parada

1. uro­czy­sta ce­re­mo­nia
2. w spor­cie efek­tow­na za­sło­na ciała, piłki, bram­ki etc.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) efek­tow­ny prze­marsz z udzia­łem wielu osób;

 (1.2) wojsk. uro­czy­sty prze­gląd wojsk po­łą­czo­ny z de­fi­la­dą;

 (1.3) sport. w szer­mier­ce, bok­sie: od­par­cie ciosu lub ude­rze­nie w od­po­wie­dzi na cios prze­ciw­ni­ka

 (1.4) sport. w piłce noż­nej, ręcz­nej i ho­ke­ju: obro­na bram­ki gdy bram­karz rzuca się całym cia­łem w bok w celu zła­pa­nia lub od­bi­cia piłki

 (1.5) jeźdz. w ujeż­dże­niu: za­trzy­ma­nie i ze­bra­nie konia;

 (1.6) hist. teatr. pier­wot­nie krót­ka scen­ka grana daw­niej za darmo na zew­nątrz jar­marcz­nej budy, aby przy­cią­gnąć wi­dzów;

 (1.7) karc. w bry­dżu: ro­dzaj ma­ne­wru roz­gryw­ko­we­go, po­le­ga­ją­cy na wy­im­pa­so­wa­niu ho­no­ru atu­to­we­go, przy braku kart w ko­lo­rze im­pa­su, przez po­de­gra­nie ko­lo­rem bocz­nym;

 (1.8) cho­re­ogr. w tangu ar­gen­tyń­skim: za­trzy­ma­nie ruchu part­ner­ki przez po­sta­wie­nie swo­jej stopy bli­sko stopy part­ner­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ra­da (brydż)
  • pa­ra­da (jeź­dziect­wo)
  • pa­ra­da (tango)
  • pa­ra­da (woj­sko)
  • pa­ra­da (wy­da­rze­nie)
  • Pa­ra­da (forma sce­nicz­na)
  • „Pa­ra­da” – pol­skie cza­so­pis­mo
  • „Pa­ra­da” – dwu­ty­god­nik ilu­stro­wa­ny Armii Pol­skiej na Wscho­dzie
  • miej­sco­wo­ści w Por­tu­ga­lii:
    • Pa­ra­da – miej­sco­wość w gmi­nie Alfândega da Fé
    • Pa­ra­da – miej­sco­wość w gmi­nie Bragança
    • Pa­ra­da – miej­sco­wość w gmi­nie Car­re­gal do Sal

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈrada, AS: parada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paradowanie n., paradier mzw.

 czas. paradować ndk.

 przym. paradny

 przysł. paradnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rewia

Wiktionary


paradentoza

cho­ro­ba przy­zę­bia, pro­wa­dzą­ca do stop­nio­we­go roz­chwia­nia i wy­pa­da­nia zębów; pa­ra­don­to­za; przy­zę­bi­ca; pa­ro­don­to­za (uwaga: ta forma uwa­ża­na czę­sto za nie­po­praw­ną)


SJP.pl


paradier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hipol. koń oka­zo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szej stad­ni­nie mamy same pa­ra­die­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parada ż.

 czas. paradować ndk.

 przysł. paradnie

 przym. paradny

Wiktionary


paradnica

rzad­ko: ko­bie­ta lub dziew­czy­na wy­stro­jo­na, odś­więt­nie ubra­na; stroj­ni­sia, ele­gant­ka


SJP.pl


paradnie

przy­słó­wek

 (1.1) odś­więt­nie, uro­czy­ście, re­pre­zen­ta­cyj­nie, z prze­py­chem

 (1.2) przest. za­baw­nie, śmiesz­nie

 (1.3) daw. świet­nie, wy­bor­nie, do­sko­na­le, wy­śmie­ni­cie

Wiktionary

Pa­rad­nie ( Парадні; Парадни) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Jazno.

Daw­niej uży­wa­ne nazwy – Pa­rad­nie­wo, Po­rad­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wcho­dzisz na salę, któ­rej pil­nu­je szwaj­car ubra­ny pa­rad­nie.(…) Może też po­sta­wio­no go tam dla za­my­ka­nia drzwi. Jeśli tak, zgoda, ale po cóż znowu ten ubiór pa­rad­ny?

 (1.2) Pa­rad­nie żeś się spi­sał, nie ma co!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parada ż., paradność ż., odczas. paradowanie n.; paradier mzw., paradnik mzw.

 czas. paradować ndk.

 przym. paradny

Wiktionary


paradniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­rad­nie


SJP.pl


paradniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­rad­ny


SJP.pl


paradność

1. cecha cze­goś, co wy­wo­łu­je śmiech; śmiesz­ność, we­so­łość;
2. cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca coś uro­czy­ste­go, waż­ne­go; odś­więt­ność


SJP.pl


paradny

1. wy­wo­łu­ją­cy śmiech, we­so­łość; śmiesz­ny, we­so­ły;
2. sto­so­wa­ny pod­czas wiel­kiej uro­czy­sto­ści; odś­więt­ny, uro­czy­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uro­czy­sty, odś­więt­ny, ga­lo­wy, re­pre­zen­ta­cyj­ny, stroj­ny, wspa­nia­ły

 (1.2) przest. śmiesz­ny, za­baw­ny, po­ciesz­ny; (iron.) wy­bor­ny, świet­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym rzad­ko od­wie­dza­nym, pa­rad­nym po­ko­ju pa­no­wał od czasu zni­knię­cia ojca wzo­ro­wy po­rzą­dek.

 (1.1) Ile razy wstę­po­wał w te progi wy­so­kie, tra­cił zu­peł­nie zwy­kłą pew­ność sie­bie, z nie­śmia­ło­ścią pra­wie stą­pał po pa­rad­nych ko­bier­cach…

 (1.2) – Pa­rad­na je­steś – za­śmiał się – pod­nie­casz się ja­ki­miś głup­stwa­mi.

 (1.2) Czy po to się wy­cho­dzi za mąż, aby cią­gle mówić o innym męż­czyź­nie? – Pa­rad­ne! czy ma cią­gle mówić o mężu?

 (1.2) Zda­rze­nie do­praw­dy pa­rad­ne!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parada ż., paradier mzw., paradność ż., odczas. paradowanie n.

 czas. paradować ndk.

 przysł. paradnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceremonialny, strojny, okazały

 (1.2) (iron.) znakomity, doskonały

Wiktionary


paradoks

1. za­ska­ku­ją­ce twier­dze­nie sprzecz­ne z przy­ję­tą po­wszech­nie opi­nią; sy­tu­a­cja po­zor­nie nie­moż­li­wa, w któ­rej wspó­łist­nie­ją dwa wy­klu­cza­ją­ce się fakty;
2. ro­zu­mo­wa­nie lo­gicz­ne, po­zor­nie oczy­wi­ste, pro­wa­dzą­ce z po­wo­du pew­nych nie­ści­sło­ści lo­gicz­nych do wy­ni­ku sprzecz­ne­go z za­ło­że­niem lub udo­wad­nia­ją­ce jed­no­cze­śnie dwie sprzecz­ne tezy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ska­ku­ją­ce twier­dze­nie sprzecz­ne z przy­ję­tą po­wszech­nie opi­nią

 (1.2) ro­zu­mo­wa­nie lo­gicz­ne, po­zor­nie oczy­wi­ste, pro­wa­dzą­ce z po­wo­du pew­nych nie­ści­sło­ści lo­gicz­nych do wy­ni­ku sprzecz­ne­go z za­ło­że­niem lub udo­wad­nia­ją­ce jed­no­cze­śnie dwie sprzecz­ne tezy

Wiktionary

Pa­ra­doks (gr. παράδοξος – „nie­o­cze­ki­wa­ny, nie­praw­do­po­dob­ny, za­dzi­wia­ją­cy”) – twier­dze­nie bądź sy­tu­a­cja lo­gicz­na, pro­wa­dzą­ce do wnio­sków za­ska­ku­ją­cych lub sprzecz­nych z pew­ny­mi ocze­ki­wa­nia­mi; w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu, można po­wie­dzieć: "sprzecz­nych z in­tu­i­cją".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brzmi to jak pa­ra­doks, ale tak jest w isto­cie: wiecz­ność mi­ło­ści mie­ści się w jej krót­kotr­wa­ło­ści.

 (1.2) Z po­wo­du kar­niz­mu więk­szość spo­łe­czeń­stwa tkwi w men­tal­nym pa­ra­dok­sie: uni­ka­my kon­fron­ta­cji z cier­pie­niem zwie­rząt, ale jed­no­cze­śnie czer­pie­my przy­jem­ność z ich spo­ży­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈradɔks, AS: paradoks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parodoksograf m., paradoksografia ż., paradoksalność ż.

 przym. paradoksalny

 przysł. paradoksalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absurd, niedorzeczność

 (1.2) sprzeczność, antynomia

Wiktionary


paradoksalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ra­dok­sal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku re­fe­ren­dum zo­stał od­wo­ła­ny - prawo de­mo­kra­cji. Ale pa­ra­dok­sal­nie wójt miał prze­stać pra­co­wać dla gminy w cza­sie, gdy z po­wo­dze­niem fi­na­li­zo­wał kilka naj­waż­niej­szych in­we­sty­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paradoksalność ż., paradoks mrz.

 przym. paradoksalny

Wiktionary


paradoksalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­ra­dok­sal­nie


SJP.pl


paradoksalność

cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca nie­do­rzecz­ność, coś, co jest po­zor­nie praw­dzi­we lub za­wie­ra ele­men­ty sprzecz­ne ze sobą; ab­sur­dal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­ra­dok­sal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paradoks mrz.

 przym. paradoksalny

 przysł. paradoksalnie

Wiktionary


paradoksalny

po­zor­nie praw­dzi­wy lub za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty sprzecz­ne ze sobą; nie­do­rzecz­ny, ab­sur­dal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sprzecz­ny z tym, co jest lub wy­da­je się oczy­wi­ste, bę­dą­cy pa­ra­dok­sem lub ma­ją­cy cechy pa­ra­dok­su, oso­bli­wy, ab­sur­dal­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparadɔˈksalnɨ, AS: paradoksalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paradoks m., paradoksalność ż.

 przysł. paradoksalnie

Wiktionary


paradoksograf

autor an­tycz­ny zaj­mu­ją­cy się opi­sy­wa­niem zda­rzeń, miejsc oraz rze­czy niez­wy­kłych, nie­sa­mo­wi­tych i uz­na­wa­nych za cuda


SJP.pl


paradoksografia

opi­sy­wa­nie przez an­tycz­nych au­to­rów zda­rzeń, miejsc oraz rze­czy niez­wy­kłych, nie­sa­mo­wi­tych i uz­na­wa­nych za cuda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­tycz­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki, któ­re­go te­ma­tem są cuda, oso­bli­wo­ści przy­ro­dy i ta­jem­ni­cze zja­wi­ska

Wiktionary

Pa­ra­dok­so­gra­fia (gr. παράδοξος "parádoxos" – dziw­ny, oso­bli­wy; γράφω "grap­ho" – piszę) – an­tycz­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki.

Pi­śmien­nict­wo za­li­cza­ne do tego ga­tun­ku po­dej­mo­wa­ło te­ma­ty­kę cu­dow­nych i nie­wy­tłu­ma­czal­nych zja­wisk, niez­wy­kłych zda­rzeń i ta­jem­ni­czych oso­bli­wo­ści przy­ro­dy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. paradoks mrz.

Wiktionary


paradoksomania

po­tocz­nie: nad­mier­ne po­słu­gi­wa­nie się pa­ra­dok­sa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. mania po­słu­gi­wa­nia się pa­ra­dok­sa­mi

Wiktionary


paradokument

film ma­ją­cy cechy do­ku­men­tu, ale nie w pełni udo­ku­men­to­wa­ny, do­pu­szcza­ją­cy in­ter­pre­ta­cję włas­ną re­ży­se­ra; film pa­ra­do­ku­men­tal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. telew. film fa­bu­lar­ny zre­a­li­zo­wa­ny w kon­wen­cji filmu do­ku­men­tal­ne­go, zwy­kle opar­ty na fak­tach;

Wiktionary

Pa­ra­do­ku­ment – ga­tu­nek filmu lub se­ria­lu znaj­du­ją­ce­go się na gra­ni­cy filmu do­ku­men­tal­ne­go i filmu fa­bu­lar­ne­go.

Tra­dy­cja pa­ra­do­ku­men­tu sięga cza­sów słu­cho­wi­ska "Wojna świa­tów" Or­so­na Wel­le­sa z 1938 roku, zaś pier­wsze przy­kła­dy za­sto­so­wa­nia formy pa­ra­do­ku­men­tu w kinie zna­la­zły się w "Oby­wa­te­lu Kanie" tegoż re­ży­se­ra, jed­nak­że formą sto­so­wa­ną w kinie roz­ryw­ko­wym, pa­ra­do­ku­ment stał się na prze­ło­mie XX i XXI wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale ele­ment fik­cji jest rów­nie istot­ny, bo chcia­łem dać do zro­zu­mie­nia, że mamy do czy­nie­nia z opo­wie­ścią wy­my­ślo­ną, a nie pa­ra­do­ku­men­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paradokumentalizm n., paradokumentalność ż., paradokumentarność ż.

 przym. paradokumentalny, paradokumentarny

 przysł. paradokumentalnie, paradokumentarnie

Wiktionary


paradokumentalizm

na­da­wa­nie fil­mom, tek­stom itp. cha­rak­te­ru do­ku­men­tal­ne­go


SJP.pl


paradokumentalność

→ pa­ra­do­ku­men­tal­ny; pa­ra­do­ku­men­tar­ność


SJP.pl


paradokumentalny

ma­ją­cy cha­rak­ter do­ku­men­tu, filmu do­ku­men­tal­ne­go, ale ma­ją­cy jed­no­cze­śnie niez­nacz­nie zmie­nio­ny sens, prze­bieg lub formę; pa­ra­do­ku­men­tar­ny


SJP.pl


paradokumentarność

→ pa­ra­do­ku­men­tar­ny; pa­ra­do­ku­men­tal­ność


SJP.pl


paradokumentarny

ma­ją­cy cha­rak­ter do­ku­men­tu, filmu do­ku­men­tal­ne­go, ale ma­ją­cy jed­no­cze­śnie niez­nacz­nie zmie­nio­ny sens, prze­bieg lub formę; pa­ra­do­ku­men­tal­ny


SJP.pl


paradontolog

sto­ma­to­log zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób przy­zę­bia


SJP.pl


paradontologia

dział sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób przy­zę­bia


SJP.pl


paradontologiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­don­to­lo­gia; zwią­za­ny z pa­ra­don­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­ra­don­to­lo­gii


SJP.pl


paradontopatia

cho­ro­ba przy­zę­bia; pa­ro­don­to­pa­tia


SJP.pl


paradontopatyczny

→ pa­ra­don­to­pa­tia; pa­ro­don­to­pa­tycz­ny


SJP.pl


paradontoza

cho­ro­ba przy­zę­bia, pro­wa­dzą­ca do stop­nio­we­go roz­chwia­nia i wy­pa­da­nia zębów; pa­ra­den­to­za; przy­zę­bi­ca; pa­ro­don­to­za (uwaga: ta forma uwa­ża­na czę­sto za nie­po­praw­ną)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cho­ro­ba in­fek­cyj­na tka­nek ota­cza­ja­cych ząb, za­pa­le­nie przy­zę­bia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paradentoza, parodontoza, paradontopatia, parodontopatio, periodontopatia, przyzębica

Wiktionary


paradowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ra­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parada ż.

 czas. paradować ndk.

 przym. paradny

 przym. paradnie

 przysł. paradnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defilowanie

Wiktionary


paradować

1. uczest­ni­czyć w pa­ra­dzie, po­cho­dzie;
2. cho­dzić, po­ru­szać się, po­pi­su­jąc się swoim wy­glą­dem, to­wa­rzy­stwem lub po­sia­da­niem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uczest­ni­czyć w pa­ra­dzie nie jako widz, tylko ma­sze­ru­jąc

 (1.2) pot. prze­sad­nie ob­no­sić się, po­pi­sy­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­to­miast Chi­lij­czy­cy po­trak­to­wa­li mi­strzo­stwa z wiel­ką pompą – konie i jeźdź­cy pa­ra­do­wa­li, jak gdy­by­śmy byli na dwo­rze kró­lo­wej an­giel­skiej sto lat temu.

 (1.2) Czy może być coś bar­dziej obu­rza­ją­ce­go niż te wspa­nia­łe stro­je, w któ­rych pa­ra­du­jesz po mie­ście?.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parada ż., paradowanie n., paradier mzw.

 przym. paradny

 przysł. paradnie

Wiktionary


paradowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Pa­ra­dow­ski (ur. w 1966) – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy, so­pra­ni­sta
  • Le­szek Pa­ra­dow­ski (ur. 1946) – pro­fe­sor me­dy­cy­ny, rek­tor AM we Wroc­ła­wiu
  • Ry­szard Pa­ra­dow­ski (ur. 1946) – pro­fe­sor UAM w Poz­na­niu oraz UW, fi­lo­zof i po­li­to­log
  • Zbi­gniew Pa­ra­dow­ski (ur. 4 lipca 1932) – pol­ski wio­ślarz, olim­pij­czyk z Mel­bo­ur­ne
  • Ja­ni­na Pa­ra­dow­ska (ur. 1942, zm. 2016) – pol­ska dzien­ni­kar­ka, pu­bli­cyst­ka po­li­tycz­na
  • Maria Pa­ra­dow­ska (ur. 9 czerw­ca 1932, zm. 9 stycz­nia 2011) – pol­ska pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, hi­sto­ryk, et­no­log i et­no­graf
  • Re­na­ta Pa­ra­dow­ska (wcze­śniej Re­na­ta So­bie­siak, ur. 14 czerw­ca 1970) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, mi­strzy­ni Pol­ski w bie­gach

Wikipedia


paradowy

→ pa­ra­da


SJP.pl

Patrz:

parada

paradur

ostra, bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na przez jedną z trzech ro­dza­jów pa­łecz­ki sal­mo­nel­li; pa­ra­ty­fus; dur rze­ko­my


SJP.pl


paradygmat

1. przy­ję­ty spo­sób wi­dze­nia rze­czy­wi­sto­ści w danej dzie­dzi­nie, dok­try­nie itp.
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ze­spół form de­kli­na­cyj­nych lub ko­niu­ga­cyj­nych wła­ści­wy da­ne­mu ty­po­wi wy­ra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. zbiór pojęć i te­o­rii two­rzą­cych pod­sta­wy danej nauki;

 (1.2) jęz. sy­stem form od­mie­nia­ją­ce­go się wy­ra­zu;

Wiktionary

Pa­ra­dyg­mat (gr. παράδειγμα "parádeigma" „przy­kład, wzór”) – zbiór pojęć i te­o­rii two­rzą­cych pod­sta­wy danej nauki; zna­cze­nie to wpro­wa­dził fi­lo­zof Tho­mas Kuhn w książ­ce "Struk­tu­ra re­wo­lu­cji na­u­ko­wych" (ang. "The Struc­tu­re of Scien­ti­fic Re­vo­lu­tions") z 1962 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparaˈdɨɡmat, AS: paradygmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paradygmatyka ż., paradygmatyzm m.

 przym. paradygmatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) model, wzorzec

Wiktionary


paradygmatyczny

wzor­co­wy, przy­kła­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ra­dyg­ma­tu, wła­ści­wy pa­ra­dyg­ma­to­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszel­kie błędy w de­kli­na­cji czy ko­niu­ga­cji wska­zu­ją na ek­spo­no­wa­nie przez Bia­ło­szew­skie­go re­la­cji pa­ra­dyg­ma­tycz­nych, kon­sek­wen­cji w sto­so­wa­niu zasad ję­zy­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparadɨɡmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: paradygmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paradygmat m.

Wiktionary


paradygmatyka

w ję­zy­koz­naw­stwie: dział flek­sji obej­mu­ją­cy po­dział form wy­ra­zo­wych mię­dzy wy­ra­zy


SJP.pl


paradyski

przy­miot­nik od miej­sco­wo­ści: Pa­ra­dyż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pa­ra­dy­ża, zwią­za­ny z Pa­ra­dy­żem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Pa­ra­dy­za, zwią­za­ny z Pa­ra­dy­zem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stu­diu­ję w pa­ra­dy­skim se­mi­na­rium du­chow­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paradyż m., paradyżanin mos., paradyżanka ż., Paradyz mrz.

Wiktionary


paradyz

pa­ra­dyż;
1. prze­sta­rza­le: naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja w te­a­trze, na któ­rej znaj­du­ją się naj­tań­sze miej­sca;
2. daw­niej: pióro raj­skie­go ptaka, które słu­ży­ło jako ozdo­ba ka­pe­lu­szy i fry­zur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. teatr. naj­wyż­szy bal­kon w te­a­trze;

Wiktionary

Pa­ra­dyz (z fr. "pa­ra­dis" – raj) albo ja­skół­ka – daw­niej w te­a­trze naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja, ga­le­ria dla po­śled­niej­szej pu­blicz­no­ści. W daw­niej­szej pol­szczyź­nie na­zy­wa­na też ra­i­kiem.

Naj­wy­żej po­ło­żo­na część wi­dow­ni te­a­tral­nej, na którą wy­da­wa­no naj­tań­sze bi­le­ty wstę­pu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­ce­a­li­ści jak zwy­kle roz­sied­li się na pa­ra­dy­zie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskółka, raik

Wiktionary


paradyzowy

→ pa­ra­dyz


SJP.pl

Patrz:

paradyz

paradyż

pa­ra­dyz;
1. prze­sta­rza­le: naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja w te­a­trze, na któ­rej znaj­du­ją się naj­tań­sze miej­sca;
2. daw­niej: pióro raj­skie­go ptaka, które słu­ży­ło jako ozdo­ba ka­pe­lu­szy i fry­zur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. teatr. naj­wyż­szy bal­kon w te­a­trze;

 (1.2) daw. raj, miej­sce bło­go­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ra­dyż – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Pa­ra­dyż
    • KS Pa­ra­dyż
  • Pa­ra­dyż – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo
  • Pa­ra­dyż – część wsi Go­ści­ko­wo w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Pa­ra­dyż (obec­nie Go­ści­ko­wo) – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Pa­ra­dyż – dawna gro­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bie­do­ta jak zwy­kle roz­sia­dła się na pa­ra­dy­żu.

 (1.2) Mo­kra­dła sta­no­wi­ły pa­ra­dyż dla licz­ne­go ptact­wa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskółka

Wiktionary


paradyżanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ra­dy­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak na­zy­wa się sław­ny na cały świat pa­ra­dy­ża­nin?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paradyż m.

:: fż. paradyżanka ż.

 przym. paradyski

Wiktionary


paradyżanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ra­dy­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kon­kur­sie zwy­cię­ży­ła pa­ra­dy­żan­ka Julia Bo­brek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paradyż m.

:: fm. paradyżanin m.

 przym. paradyski

Wiktionary


paraekumena

ob­szar po­wierzch­ni ziemi za­miesz­ki­wa­ny przez ludzi je­dy­nie przez jakiś czas; su­be­ku­me­na


SJP.pl


paraekumeniczny

przy­miot­nik od: pa­ra­e­ku­me­na; od­no­szą­cy się do pa­ra­e­ku­me­ny, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­e­ku­me­ny


SJP.pl


paraf.

par.; skrót od:
1. pa­ra­fia;
2. pa­ra­fial­ny


SJP.pl


parafa

pod­pis w skró­co­nej for­mie; pa­raf­ka


SJP.pl

Pa­ra­fa (z fr. "pa­rap­he", z gr. "pa­ra­grap­hos" „(znak) do­pi­sa­ny obok”) – znak gra­ficz­ny w po­sta­ci ini­cja­łów jego au­to­ra. Pa­ra­fę odróż­nia się od skró­tu pod­pi­su, tj. pod­pi­su skła­da­ne­go z po­mi­nię­ciem niek­tó­rych liter. Pa­ra­fa nie jest po­ję­ciem zde­fi­nio­wa­nym w pol­skim pra­wie, choć ist­nie­je w orzecz­nict­wie.

Wikipedia


parafarmaceutyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­far­ma­ce­u­tyk; od­no­szą­cy się do pa­ra­far­ma­ce­u­ty­ku, wy­pro­du­ko­wa­ny, zro­bio­ny z pa­ra­far­ma­ce­u­ty­ku, taki, któ­re­go czę­ścią jest pa­ra­far­ma­ce­u­tyk lub coś zro­bio­ne z pa­ra­far­ma­ce­u­ty­ku


SJP.pl


parafarmaceutyk

śro­dek zbli­żo­ny w swych wła­ści­wo­ściach do wła­ści­we­go le­kar­stwa, dzia­ła­ją­cy zwy­kle ła­god­nie lecz­ni­czo lub pro­fi­lak­tycz­nie, wyt­wo­rzo­ny naj­czę­ściej z su­row­ców na­tu­ral­nych; pa­ra­lek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. med. śro­dek lecz­ni­czy lub za­po­bie­gaw­czy o bar­dziej ła­god­nym dzia­ła­niu od far­ma­ce­u­ty­ku, do­stęp­ny bez re­cep­ty le­kar­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od czasu gdy ap­te­ki stra­ci­ły mo­no­pol na sprze­daż pa­ra­far­ma­ce­u­ty­ków, nie­mal wszyst­kie sieci hand­lo­we, sta­cje ben­zy­no­we i nawet najm­niej­sze skle­py po­sta­no­wi­ły uszcz­knąć z tego tortu jak naj­wię­cej dla sie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parafarmaceutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paralek

Wiktionary


parafazja

za­bu­rze­nie mowy, w któ­rym chory używa słów o po­dob­nym brzmie­niu za­miast wła­ści­wych


SJP.pl

Pa­ra­faz­ja – za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na za­cho­wa­niu zdol­no­ści płyn­ne­go mó­wie­nia przy rów­no­czes­nym prze­krę­ca­niu wy­ra­zów lub uży­wa­niu nie­wła­ści­wych. Wy­stę­pu­je przy usz­ko­dze­niu (ogni­sko udaru nie­dokr­wien­ne­go, cho­ro­ba Alz­he­i­me­ra) struk­tur kory móz­go­wej od­po­wie­dzial­nych za mowę: oś­rod­ka Wer­nic­ke­go (dys­faz­ja sen­so­rycz­na) i ob­sza­ru kory móz­go­wej po­ło­żo­ne­go pe­ry­fe­rycz­nie od niego (dys­faz­ja sen­so­rycz­na tran­sko­ro­wa).

Wikipedia


parafernalia

1. rze­czy oso­bi­ste; ak­ce­so­ria, wy­po­sa­że­nie;
2. daw­niej: ma­ją­tek oso­bi­sty mę­żat­ki


SJP.pl


parafia

1. najm­niej­sza jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Ko­ście­le chrze­ści­jań­skim, w któ­rej naj­wyż­sze urzę­dy spra­wu­je pro­boszcz;
2. ogół pa­ra­fian, ludzi na­le­żą­cych do pa­ra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. najm­niej­sza jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w niek­tó­rych wspól­no­tach chrze­ści­jań­skich, wspól­no­ta eu­cha­ry­stycz­na kie­ro­wa­na przez pro­bo­szcza;

 (1.2) ogół miesz­kań­ców pa­ra­fii (1.1)

Wiktionary

Pa­ra­fia (z łac. "pa­ro­chia, pa­ro­e­cia"), "pro­bo­stwo" – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i in­nych wyz­nań chrze­ści­jań­skich. We­dług kon­cep­cji te­o­lo­gicz­nych to okre­ślo­na wspól­no­ta wier­nych. Zwierzch­ni­kiem pa­ra­fii jest pro­boszcz, któ­re­mu mogą po­ma­gać inni księ­ża wi­ka­riu­sze oraz ka­pe­la­ni czy re­zy­den­ci. Cen­tral­nym oś­rod­kiem życia pa­ra­fii jest ko­ściół pa­ra­fial­ny (farny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W maju w na­szej pa­ra­fii od­bę­dzie się uro­czy­stość pier­wszej ko­mu­nii świę­tej.

 (1.2) Cała pa­ra­fia przysz­ła na mszę z udzia­łem ar­cy­bi­sku­pa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrafʲja, AS: parafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafianin m., parafianka ż., parafiada ż., parafiańszczyzna ż., parafiaństwo n., parafianizm m.

:: zdrobn. parafijka ż.

 przym. parafialny, parafiański, wewnątrzparafialny

 przysł. parafiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. parochia

 (1.2) parafianie

Wiktionary


parafiada

pa­ra­fij­na im­pre­za kul­tu­ral­na i spor­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. rel. środ. im­pre­za pu­blicz­na, czę­sto o cha­rak­te­rze spor­to­wym, kul­tu­ral­nym, itp., or­ga­ni­zo­wa­na przez pa­ra­fię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nie­dziel­nej pa­ra­fia­dzie wy­stą­pił miej­sco­wy ze­spół fol­klo­ry­stycz­ny.

 (1.1) Nasi pa­ra­fia­nie każ­de­go roku or­ga­ni­zu­ją pa­ra­fia­dę, która gro­ma­dzi tłumy biel­szczan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż., parafianin m., parafianka ż., parafianizm m., parafiańszczyzna ż., parafiaństwo n., parafijka ż.

 przym. parafialny, parafiański

Wiktionary


parafialny

przy­miot­nik od: pa­ra­fia; od­no­szą­cy się do pa­ra­fii, zwią­za­ny z pa­ra­fią, na­le­żą­cy do pa­ra­fii, bę­dą­cy włas­no­ścią pa­ra­fii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kośc. zwią­za­ny z pa­ra­fią, na­le­żą­cy do pa­ra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wie­dzia­łem, że w na­szym ko­ście­le pa­ra­fial­nym jest fi­gu­ra św. An­to­nie­go.

 (1.1) Po­cho­wa­li­śmy bab­cię na cmen­ta­rzu pa­ra­fial­nym przy Sien­kie­wi­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż., parafijka ż., parafianin m., parafianka ż., parafiada ż., parafiańszczyzna ż., parafiaństwo n., parafianizm m.

 przym. parafiański, wewnątrzparafialny

 przysł. parafiańsko

Wiktionary


parafianin

czło­nek pa­ra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. czło­nek wspól­no­ty pa­ra­fial­nej

 (1.2) przest. po­gard. męż­czyz­na ze wsi, bez ogła­dy, wyksz­tał­ce­nia, za­co­fa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­ra­fia­nie ze­bra­li się na nie­dziel­nej mszy.

 (1.1) Zda­niem niek­tó­rych pa­ra­fian po­stą­pio­no nie­roz­waż­nie, sta­wia­jąc ko­ściół na tak grzą­skim grun­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn, AS: parafʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż.

:: fż. parafianka ż.

 przym. parafialny, parafiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. parochianin

 (1.2) ograniczony; pot. zacofaniec

Wiktionary


parafianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ścian­ko­wość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafijka ż., parafiaństwo n., parafianka ż., parafiada ż., parafia ż.

 przym. parafialny, parafiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parafiańszczyzna

Wiktionary


parafianka

1. człon­ki­ni pa­ra­fii;
2. prze­sta­rza­łe okre­śle­nie na ko­bie­tę bez ogła­dy, wyksz­tał­ce­nia, za­co­fa­ną, ogra­ni­czo­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. człon­ki­ni wspól­no­ty pa­ra­fial­nej

 (1.2) przest. po­gard. ko­bie­ta za­co­fa­na, ogra­ni­czo­na, bez ogła­dy i wyksz­tał­ce­nia

Wiktionary

Pa­ra­fian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Ży­rzyn. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 221 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz mart­wił się o los jed­nej ze swo­ich pa­ra­fia­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈfʲjãnka, AS: parafʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż., parafijka ż., parafiada ż., parafiańszczyzna ż., parafiaństwo n., parafianizm m.

:: fm. parafianin m.

 przym. parafialny, parafiański

 przysł. parafiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wieśniaczka

Wiktionary


parafianowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


parafiański

prze­sta­rza­le: nie­u­mie­ją­cy się za­cho­wać lub nie­wyksz­tał­co­ny, za­co­fa­ny, ogra­ni­czo­ny w jakiś spo­sób


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. wy­ni­ka­ją­cy z pa­ra­fiań­stwa, za­co­fa­nia, braku wyksz­tał­ce­nia i ogła­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo na razie u panny oby­cza­je iście pa­ra­fiań­skie, ale i z tym się człek roz­waż­ny upora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafiańszczyzna ż., parafiaństwo n., parafianizm m., parafia ż., parafijka ż., parafianin m., parafianka ż., parafiada ż.

 przym. parafialny

 przysł. parafiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parafialny, prowincjonalny, kruchciany, zaściankowy, ograniczony, zacofany

Wiktionary


parafiaństwo

ogła­da, nie­u­mie­jęt­ność za­cho­wa­nia się w pew­nych sy­tu­a­cjach lub brak wyksz­tał­ce­nia, za­co­fa­nie, ogra­ni­cze­nie, głu­po­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. ogół cech wła­ści­wych pa­ra­fia­nom; za­ścian­ko­wość

 (1.2) przest. ogół ludzi o ta­kich ce­chach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dość mam już tego pa­ra­fiań­stwa są­sia­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż., parafijka ż., parafianin m., parafianka ż., parafiada ż., parafiańszczyzna ż., parafianizm m.

 przym. parafiański, parafialny

 przysł. parafiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parafiańszczyzna, parafianizm, zaściankowość

Wiktionary


parafiańszczyzna

ogół ne­ga­tyw­nych cech przy­pi­sy­wa­nych miesz­kań­com ob­sza­rów opóź­nio­nych w roz­wo­ju cy­wi­li­za­cyj­nym i kul­tu­ral­nym; pro­win­cjo­na­lizm, za­ścian­ko­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ścian­ko­wość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafijka ż., parafiaństwo n., parafianka ż., parafiada ż., parafia ż.

 przym. parafialny, parafiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parafianizm

Wiktionary


parafijka

zdrob­nie­nie od: pa­ra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. o małej pa­ra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­ria­li­ści skru­pu­lat­nie ujęli w spi­sie wszyst­kie, nawet najm­niej­sze pa­ra­fij­ki.

 (1.1) Ksiądz dzie­kan uważa, że w na­szej pa­ra­fij­ce nie ma zbyt wiele ro­bo­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż., parafianin m., parafianka ż., parafiada ż., parafiańszczyzna ż., parafiaństwo n., parafianizm m.

 przym. parafialny, parafiański, wewnątrzparafialny

 przysł. parafiańsko

Wiktionary


parafiletyczny

tak­son pa­ra­fi­le­tycz­ny - tak­son obej­mu­ją­cy tylko część po­tom­ków ostat­nie­go wspól­ne­go przod­ka; grupa pa­ra­fi­le­tycz­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. obej­mu­ją­cy tylko część po­tom­ków wspól­ne­go przod­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak­so­nem pa­ra­fi­le­tycz­nym są też zie­le­ni­ce, bo nie obej­mu­ją ro­ślin lą­do­wych, czy gady, bo nie obej­mu­ją pta­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafiletyczność ż.

Wiktionary


parafilia

za­bu­rze­nie lub zbo­cze­nie sek­su­al­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. med. zbo­cze­nie lub za­bu­rze­nie sek­su­al­ne

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „zbo­cze­nie”. Zo­bacz też: zbo­cze­nie (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Pa­ra­fi­lia (gr. παρά "para" – obok, po­nad­to, oprócz i φιλία "phi­lia" – mi­łość), za­bu­rze­nie pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych ("daw­niej": „de­wia­cja sek­su­al­na”, „zbo­cze­nie sek­su­al­ne”, „per­wer­sja sek­su­al­na”) – ro­dzaj za­bu­rze­nia na tle sek­su­al­nym, w któ­rym wy­stą­pie­nie pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go i peł­nej sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej uza­leż­nio­ne jest od po­ja­wie­nia się spe­cy­ficz­nych obiek­tów (w tym osób), ry­tu­a­łów czy sy­tu­a­cji, nie­bę­dą­cych czę­ścią nor­ma­tyw­nej sty­mu­la­cji; dłu­gotr­wa­łe, na­wra­ca­ją­ce, silne, sek­su­al­nie pod­nie­ca­ją­ce fan­taz­je, sek­su­al­ne po­bud­ki lub za­cho­wa­nia, które obej­mu­ją niez­wy­kłe obiek­ty, dzia­ła­nia lub sy­tu­a­cje (obiek­ty nie­o­so­bo­we, cier­pie­nie lub po­ni­że­nie, dzie­ci, nie­wy­ra­ża­ją­ce zgody osoby) i po­wo­du­ją kli­nicz­nie zna­czą­cą przy­krość lub po­gor­sze­nie w spo­łecz­nej, za­rob­ko­wej lub innej waż­nej dzie­dzi­nie funk­cjo­no­wa­nia.

Wikipedia


parafilny

→ pa­ra­fi­lia


SJP.pl

Patrz:

parafilia

parafimoza

uwięź­nię­cie żo­łę­dzia prą­cia w pier­ście­niu ot­wo­ru na­plet­ka, pro­wa­dzą­ce do upo­śle­dze­nia krą­że­nia i obrzę­ku tej czę­ści


SJP.pl


parafina

sub­stan­cja o bar­wie od bia­łej do żół­tej otrzy­my­wa­na z gazu pa­ra­fi­no­we­go albo syn­te­tycz­nie, sto­so­wa­na do otrzy­my­wa­nia sztucz­nej wa­ze­li­ny, do pro­duk­cji m.in. kre­mów, świec, sma­rów, do za­bez­pie­cza­nia serów i in­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. be­zbarw­na, bez­won­na sub­stan­cja z grupy wę­glo­wo­do­rów na­sy­co­nych, nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie, biała i wo­sko­wa­ta w sta­nie sta­łym, łat­wo­pal­na w sta­nie cie­kłym, sto­so­wa­na w prze­my­śle (np. do wy­ro­bu świec), kos­me­ty­ce i la­bo­ra­to­riach;

Wiktionary

Pa­ra­fi­na (z łac. "parum af­fi­nis", ni­skie po­wi­no­wact­wo) – mie­sza­ni­na sta­łych al­ka­nów, za­wie­ra­ją­cych od 16 do 48 ato­mów węgla w czą­stecz­ce, wy­dzie­la­na mię­dzy in­ny­mi z cięż­kich frak­cji ropy naf­to­wej o tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia ponad 350 °C lub z frak­cji smół wyt­lew­nych z węgla bru­nat­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zni­czach po­wszech­nie sto­su­je się pa­ra­fi­nę z frak­cji ropy naf­to­wej. Taka pa­ra­fi­na jest tania i łatwo ją po­zy­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafinowanie n.

 czas. parafinować ndk.

 przym. parafinowy

Wiktionary


parafiniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


parafinoterapeutyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­fi­no­te­ra­pia; od­no­szą­cy się do pa­ra­fi­no­te­ra­pii, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­fi­no­te­ra­pii


SJP.pl


parafinoterapia

me­to­da le­cze­nia re­u­ma­tyz­mu, sto­su­ją­ca spe­cjal­ne okła­dy z od­po­wied­nio roz­grza­nej pa­ra­fi­ny


SJP.pl


parafinowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ra­fi­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafina ż.

Wiktionary


parafinować

1. na­kła­dać na coś pa­ra­fi­nę, pow­le­kać coś pa­ra­fi­ną w celu za­bez­pie­cze­nia przed zni­szcze­niem lub zep­su­ciem;
2. sto­so­wać pa­ra­fi­no­te­ra­pię, pod­da­wać coś lub kogoś le­cze­niu roz­grza­ny­mi war­stwa­mi pa­ra­fi­ny


SJP.pl


parafinowy

→ pa­ra­fi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­fi­ną, do­ty­czą­cy pa­ra­fi­ny

 (1.2) zro­bio­ny z pa­ra­fi­ny, za­wie­ra­ją­cy pa­ra­fi­nę

Wiktionary

Patrz:

parafina

Powiązane:

 rzecz. parafina ż.

Wiktionary


parafka

pod­pis w skró­co­nej for­mie; pa­ra­fa


SJP.pl


parafonia

nie­pra­wi­dło­wa mo­du­la­cja głosu


SJP.pl


parafonista

osoba wy­stę­pu­ją­ca nieg­dyś w Pa­ra­fo­nii lub innym sa­ty­rycz­nym ka­ba­re­cie ra­dio­wym, któ­re­go głów­na idea była za­czerp­nię­ta z Pa­ra­fo­nii


SJP.pl


paraformaldehyd

biała, stała masa wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych; po­li­for­mal­de­hyd


SJP.pl


parafowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ofic. praw. opa­trze­nie urzę­do­we­go pisma pod­pi­sem w for­mie pa­ra­fy

Wiktionary

Pa­ra­fo­wa­nie – poś­wiad­cze­nie do­ku­men­tu skró­co­ną po­sta­cią pod­pi­su (czyli pa­raf­ką). Pa­ra­fo­wa­nie sto­su­je się np. do kopii do­ku­men­tów, do­ku­men­tów ro­bo­czych, do­ku­men­tów o mniej­szym zna­cze­niu, oraz do­ku­men­tów wy­ma­ga­ją­cych zat­wier­dze­nia. Stąd w zna­cze­niu praw­ni­czym pa­ra­fo­wa­nie to takie pod­pi­sa­nie umowy, które nie nie­sie za sobą żad­nych skut­ków praw­nych, a je­dy­nie oz­na­cza zgod­ność i dobrą wolę stron przed pod­pi­sa­niem do­ku­men­tu koń­co­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofi­cjal­ne pa­ra­fo­wa­nie kom­plet­nych tek­stów obu umów miało miej­sce w Mosk­wie w dniu 4 kwiet­nia 2006 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafa ż., parafka ż.

Wiktionary


parafować

1. pod­pi­sy­wać się (pod­pi­sać się) pa­ra­fą (pa­raf­ką);
2. pod­pi­sy­wać (pod­pi­sać) uz­god­nio­ny tekst umowy (zwy­kle mię­dzy­na­ro­do­wej);
3. za­bez­pie­czać (za­bez­pie­czyć) do­ku­men­ty po­przez nu­me­ra­cję ich kart i prze­cią­gnię­cie przez nie sznur­ka, przyt­wier­dza­ne­go na ostat­niej stro­nie


SJP.pl


parafraza

swo­bod­na prze­rób­ka ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, za­cho­wu­ją­ca jed­nak roz­poz­na­wal­ne po­do­bień­stwo do pier­wow­zo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. wy­ra­że­nie tej samej tre­ści in­ny­mi środ­ka­mi wy­ra­zo­wy­mi

 (1.2) liter. prze­rób­ka tek­stu li­te­rac­kie­go roz­wi­ja­ją­ca lub mo­dy­fi­ku­ją­ca treść pier­wow­zo­ru;

 (1.3) muz. utwór sta­no­wią­cy fan­taz­ję na te­ma­ty z in­nych ut­wo­rów mu­zycz­nych

Wiktionary

Pa­ra­fra­za (gr. παράφρασις "paráphrasis" „omó­wie­nie; opo­wia­da­nie”) – swo­bod­na prze­rób­ka tek­stu lub tłu­ma­cze­nia, która roz­wi­ja lub mo­dy­fi­ku­je treść ory­gi­na­łu, za­cho­wu­jąc jed­nak jego za­sad­ni­czy sens. Prze­ci­wień­stwo me­ta­fra­zy – li­te­ral­ne­go prze­ka­zu słowo w słowo. Pa­ra­fra­za jest czy­tel­na tylko wtedy, gdy od­wo­łu­je się do dzie­ła po­wszech­nie zna­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy­tel­ność pa­ra­fra­zy za­le­ży od zna­jo­mo­ści dzie­ła, do któ­re­go sta­no­wi od­wo­ła­nie.

 (1.3) Niek­tó­re współ­czes­ne me­lo­die pie­śni ko­ściel­nych sta­no­wią pa­ra­fra­zy me­lo­dii cho­ra­łu gre­go­riań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafrazista mos., parafrazowanie n.

 czas. parafrazować ndk.

Wiktionary


parafrazista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba two­rzą­ca pa­ra­fra­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafraza ż., parafrazowanie n.

 czas. parafrazować ndk.

Wiktionary


parafrazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­ża­nie tej samej tre­ści w inny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umie­jęt­ność pa­ra­fra­zo­wa­nia sta­no­wi istot­ną część kom­pe­ten­cji ję­zy­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafraza ż., parafrazista mos.

 czas. parafrazować ndk.

Wiktionary


parafrazować

1. do­ko­ny­wać pa­ra­fra­zy ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, tek­stu, ut­wo­ru mu­zycz­ne­go
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­ra­żać tę samą treść in­ny­mi środ­ka­mi ję­zy­ko­wy­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­ra­fra­zo­wać)

 (1.1) wy­ra­żać tę samą treść in­ny­mi sło­wa­mi, w innej for­mie; przeksz­tał­cać wy­po­wiedź, za­cho­wu­jąc jej sens

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafrazista mos., parafrazowanie n., parafraza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeformułowywać

Wiktionary


parafrenia

cho­ro­ba psy­chicz­na, od­mia­na schi­zo­fre­nii pa­ra­no­i­dal­nej


SJP.pl

Zo­bacz też: Pa­raph­re­nia.

Pa­ra­fre­nia (ang. "pa­raph­re­nia" z gr. "παρά" „poza-, obok” i "φρήν" „umysł”) – ter­min wpro­wa­dzo­ny do psy­chia­trii przez Karla Lud­wi­ga Kahl­ba­u­ma w 1863 roku na okre­śle­nie cho­rób psy­chicz­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się wy­stę­po­wa­niem w okre­ślo­nym wieku: w mło­do­ści ("pa­raph­re­nia he­be­ti­ca s.

Wikipedia


parafreniczny

do­ty­czą­cy pa­ra­fre­nii


SJP.pl


parag.

skrót od: pa­ra­graf; par.


SJP.pl


paragenetyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­ge­ne­za; od­no­szą­cy się do pa­ra­ge­ne­zy, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­ge­ne­zy


SJP.pl


parageneza

1. zmie­nio­ny prze­bieg roz­wo­ju za­rod­ka przez doś­wiad­czal­ną zmia­nę wa­run­ków, w któ­rych ten roz­wój za­cho­dzi;
2. współ­wy­stę­po­wa­nie wielu róż­nych mi­ne­ra­łów lub skał na okre­ślo­nym te­re­nie


SJP.pl

Pa­ra­ge­ne­za – ge­ne­tycz­ny, wza­jem­ny zwią­zek mi­ne­ra­łów w jed­nym ze­spo­le.

Mi­ne­ra­ły wy­stę­pu­ją w sko­ru­pie ziem­skiej w pew­nych na­tu­ral­nych ze­spo­łach. Taki ze­spół łączy w sobie mi­ne­ra­ły, które wy­dzie­la­ły się ze wspól­ne­go śro­do­wi­ska (rów­no­cze­śnie lub po sobie), wobec tego cha­rak­te­ry­zu­ją się wspól­nym po­cho­dze­niem.

Wikipedia


paraglajciarz

osoba la­ta­ją­ca na pa­ra­glaj­cie (pa­ra­lot­ni); pa­ra­lot­niarz


SJP.pl


paraglajd

po­tocz­nie: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajt, glajd, glajt, pa­ra­gli­de, pa­ra­pent


SJP.pl


paraglajding

la­ta­nie na pa­ra­lot­ni; pa­ra­lot­niar­stwo, pa­ra­gli­ding


SJP.pl


paraglajt

po­tocz­nie: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajd, glajd, glajt, pa­ra­gli­de, pa­ra­pent


SJP.pl


paraglide

[czy­taj: paRAglajd] ro­dzaj ot­war­te­go spa­do­chro­nu, uży­wa­ne­go w ce­lach re­kre­a­cyj­no-spor­to­wych; pa­ra­lot­nia, pa­ra­glajd, pa­ra­glajt, glajd, glajt


SJP.pl


paragliding

[czy­taj: pa­ra­glaj­ding] la­ta­nie na pa­ra­lot­ni; pa­ra­lot­niar­stwo, pa­ra­glaj­ding


SJP.pl


paragnejs

gnejs bę­dą­cy wy­ni­kiem prze­o­bra­że­nia się skały osa­do­wej na znacz­nej głę­bo­ko­ści


SJP.pl

Pa­ra­gnejs – skała me­ta­mor­ficz­na (od­mia­na gnej­su) o skła­dzie gra­ni­tu, pow­sta­ła z prze­o­bra­że­nia facji am­fi­bo­li­to­wej (re­la­tyw­nie śred­nie ci­śnie­nie i tem­pe­ra­tu­ry) skał osa­do­wych – pia­skow­ców, zle­pień­ców, sza­ro­gła­zów, arkoz, rza­dziej mu­łow­ców, a także kwa­śnych skał wul­ka­nicz­nych – por­fi­rów oraz ich tufów.

Wikipedia


paragnejsowy

→ pa­ra­gnejs


SJP.pl

Patrz:

paragnejs

paragogizm

wyraz, któ­re­go koń­ców­ka jest po­łą­czo­na z gło­ską lub sy­la­bą, zaz­wy­czaj w celu okre­śle­nia lub po­pra­wy brzmie­nia formy obocz­nej, przy­im­ko­wej


SJP.pl


paragon

1. kwi­tek ka­so­wy pot­wier­dza­ją­cy zakup to­wa­ru
2. prze­sta­rza­le: współ­za­wod­nict­wo, ry­wa­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) księg. do­ku­ment, naj­czę­ściej kwit z blocz­ka ka­so­we­go, świad­czą­cy o za­pła­cie za za­ku­pio­ny towar

 (1.2) daw. współ­za­wod­nict­wo, emu­la­cja; po­rów­na­nie z kimś

Wiktionary

Pa­ra­gon – do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy do­ko­na­nie za­ku­pu. Przez sprze­daw­ców po­sia­da­ją­cych kasy fi­skal­ne wy­da­wa­ny jest pa­ra­gon fi­skal­ny, za­wie­ra­ją­cy m.in. dane sprze­daw­cy, in­for­ma­cje o cenie pro­duk­tu oraz na­li­czo­nym po­dat­ku od to­wa­rów i usług (VAT); w Pol­sce po­wi­nien być wy­da­wa­ny przez ta­kie­go sprze­daw­cę przy każ­dej tran­sak­cji bez po­trze­by do­dat­ko­wych sta­rań ze stro­ny klien­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie do­sta­łem pa­ra­go­nu w skle­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈraɡɔ̃n, AS: paragõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. paragonik m.

 przym. paragonowy

Wiktionary


paragonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ra­gon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paragon m.

 przym. paragonowy

Wiktionary


paragonit

rzad­ki mi­ne­rał z ro­dzi­ny ły­szczy­ków; gli­no­krze­mian sodu i gliny


SJP.pl

Pa­ra­go­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy mik. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo po­spo­li­tych i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pa­ra­ge­in" = wpro­wa­dzać w błąd; przez długi czas był błęd­nie uwa­ża­ny za od­mia­nę talku.

Wikipedia


paragonowy

→ pa­ra­gon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­go­nem, do­ty­czą­cy pa­ra­go­nu

Wiktionary

Patrz:

paragon

Powiązane:

 rzecz. paragon m., paragonik m.

Wiktionary


paragraf

1. prze­pis praw­ny sta­no­wią­cy część ja­kie­goś ko­dek­su, usta­wy, za­rzą­dze­nia lub po­dob­ne­go do­ku­men­tu;
2. frag­ment tek­stu sta­no­wią­cy pewną ca­łość, opa­trzo­ny zwy­kle od­po­wied­nim nu­me­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­sta­wo­wa jed­nost­ka re­dak­cyj­na tek­stu praw­ne­go (z wy­jąt­kiem ustaw nie­o­kre­śla­nych mia­nem ko­dek­sów), oz­na­cza­na w tek­ście sym­bo­lem §;

 (1.2) pot. znak pa­ra­gra­fu (1.1) §

Wiktionary

Pa­ra­graf pa­ra­graf

Pa­ra­graf – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka re­dak­cyj­na tek­stu praw­ne­go, oz­na­cza­na w tek­ście sym­bo­lem §. Pa­ra­gra­fy można dzie­lić na ustę­py, ustę­py na punk­ty, punk­ty na li­te­ry, a li­te­ry na tiret. W usta­wie okre­śla­nej jako ko­deks pa­ra­gra­fy wy­stę­pu­ją za­miast ustę­pów i dzie­lą się tak jak ustę­py (na punk­ty, li­te­ry i tiret). Jeśli w danym akcie praw­nym pa­ra­gra­fy peł­nią funk­cję pod­sta­wo­wej jed­nost­ki re­dak­cyj­nej, są nu­me­ro­wa­ne w spo­sób cią­gły w całym akcie praw­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­ra­graf 1. Al­ba­nia jest re­pu­bli­ką par­la­men­tar­ną.

 (1.1) Moja sio­stra boi się, że rząd znie­sie pa­ra­graf osiem­dzie­siąt dzie­więć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈraɡraf, AS: paragraf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paragrafowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) §

Wiktionary


paragrafia

spe­cy­ficz­ne za­bu­rze­nie umie­jęt­no­ści pi­sa­nia po­le­ga­ją­ce na pi­sa­niu słów o po­dob­nym brzmie­niu za­miast wła­ści­wych


SJP.pl


paragrafowiec

sta­tek, któ­re­go no­śność zo­sta­ła zwięk­szo­na zgod­nie do­pu­szczo­nym pra­wem kon­struk­cyj­nym; sta­tek pa­ra­gra­fo­wy


SJP.pl


paragrafowy

→ pa­ra­graf


SJP.pl

Patrz:

paragraf

paragrafówka

gra książ­ko­wa po­le­ga­ją­ca na czy­ta­niu opi­sów i do­ko­ny­wa­niu wy­bo­rów, z któ­rych każdy od­sy­ła do da­ne­go pa­ra­gra­fu w książ­ce; gra pa­ra­gra­fo­wa, ga­me­bo­ok


SJP.pl


paragram

zmia­na zna­cze­nia wy­ra­zu przez zmia­nę li­te­ry, do­ko­na­na dla efek­tu hu­mo­ry­stycz­ne­go, np. dal­szy po­myśl­ny ro­zbój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmia­na zna­cze­nia wy­ra­zu przez nie­wiel­ką mo­dy­fi­ka­cję jego po­sta­ci dla efek­tu hu­mo­ry­stycz­ne­go

Wiktionary

Pa­ra­gram – gra słów wy­ko­rzy­stu­ją­ca po­do­bień­stwo brzmie­nio­we wy­ra­zów, po­le­ga­ją­ca na zmia­nie zna­cze­nia wy­ra­zu za po­mo­cą zmia­ny spo­so­bu za­pi­su; zwy­kle o za­bar­wie­niu hu­mo­ry­stycz­nym, np. "Nie rzu­cim ziemi, skąd nasz root" (u ad­mi­ni­stra­to­rów sieci); "pół­kow­nik" (film, który ze wzglę­dów cen­zu­ral­nych prze­le­żał się na półce), "Ra­czek movie" (tytuł au­dy­cji To­ma­sza Racz­ka poś­wię­co­ne­mu kinu w Radiu Nowy Świat).

Wikipedia


paragwaj

1. rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Asun­ción; Re­pu­bli­ka Pa­rag­wa­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, w środ­ko­wej czę­ści kon­ty­nen­tu; sta­no­wi naj­więk­szy do­pływ Pa­ra­ny

 (1.3) geogr. część wsi Tucz­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim;

Wiktionary

Pa­rag­waj, Re­pu­bli­ka Pa­rag­wa­ju (hiszp. "", República del Pa­ra­gu­ay, Paraguái, Paraguái Tavakuairetã) – pań­stwo śród­lą­do­we w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, są­sia­du­ją­ce z Ar­gen­ty­ną, Bo­li­wią i Bra­zy­lią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dró­żu­jąc przez Pa­rag­waj, ze­brał sporą ko­lek­cję mo­ty­li.

 (1.2) Na te­re­nie Ar­gen­ty­ny rzeka Pa­rag­waj wpada do Pa­ra­ny, sta­no­wiąc jej naj­więk­szy do­pływ.

 (1.3) Ciot­ka Da­wi­da miała pole w Pa­rag­wa­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈraɡvaj, AS: paragvai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paragwajczyk mos., Paragwajka ż.

 przym. paragwajski

 (1.3)

 rzecz. paragwajanin mos., paragwajanka ż.

Wiktionary


paragwajanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Pa­rag­waj

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paragwaj mrz.

:: fż. paragwajanka ż.

Wiktionary


paragwajanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Pa­rag­waj

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paragwaj mrz.

:: fm. paragwajanin mos.

 przym. paragwajski

Wiktionary


paragwajczyk

oby­wa­tel Pa­rag­wa­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Pa­rag­wa­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈɡvajt͡ʃɨk, AS: paragvai ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paragwaj mrz.

:: fż. Paragwajka ż.

 przym. paragwajski

Wiktionary


paragwajka

oby­wa­tel­ka Pa­rag­wa­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Pa­rag­wa­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈɡvajka, AS: paragvai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paragwaj mrz.

:: fm. Paragwajczyk mos.

 przym. paragwajski

Wiktionary


paragwajski

zwią­za­ny z Pa­rag­wa­jem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Pa­rag­waj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ten­ta­ci prze­my­tu broni czyn­ni są po stro­nie pa­rag­waj­skiej, w gra­nicz­nej Bahii Negra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈɡvajsʲci, AS: paragvai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paragwaj m., Paragwajczyk m., Paragwajka ż., paragwajanka ż.

Wiktionary


paraheliotropiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­he­lio­tro­pizm; ma­ją­cy cha­rak­ter pa­ra­he­lio­tro­piz­mu, od­no­szą­cy się do pa­ra­he­lio­tro­piz­mu, jego cech cha­rak­te­ry­stycz­nych lub po­dob­ny do pa­ra­he­lio­tro­piz­mu


SJP.pl


paraheliotropizm

zja­wi­sko obra­ca­nia się czę­ści ro­ślin w kie­run­ku miej­sca, w któ­rym pro­mie­nie sło­necz­ne do­cie­ra­ją w najm­niej­szych ilo­ściach


SJP.pl


parahormon

hor­mon od­po­wia­da­ją­cy za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie; pa­rat­hor­mon, pa­ra­ty­re­o­i­dy­na


SJP.pl


paraigrzyska

igrzy­ska, w któ­rych udział biorą spor­tow­cy nie­peł­no­spraw­ni; igrzy­ska pa­ra­o­lim­pij­skie, pa­ra­o­lim­pia­da


SJP.pl


paraiguanodon

ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów; ja­szczur ma­czu­go­wa­ty, bak­tro­za­ur


SJP.pl


parakajakarka

→ pa­ra­ka­ja­karz


SJP.pl

Patrz:

parakajakarz

parakajakarstwo

ka­ja­kar­stwo upra­wia­ne przez osoby z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi


SJP.pl


parakajakarz

osoba z nie­peł­no­spraw­no­ścią upra­wia­ją­ca ka­ja­kar­stwo


SJP.pl


parakappacyzm

wada wy­mo­wy po­le­ga­ją­ca na za­mia­nie gło­sek "k" i "ki" na "t" i "ti" (np. kura - tura)


SJP.pl


parakeratoza

pa­to­lo­gicz­ne, nie­peł­ne ro­go­wa­ce­nie na­skór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pa­to­lo­gicz­ne ro­go­wa­ce­nie po­le­ga­ją­ce na obec­no­ści jąder ko­mór­ko­wych w ke­ra­ty­no­cy­tach war­stwy ro­go­wej na­skór­ka, gdzie fiz­jo­lo­gicz­nie ko­mór­ki są po­zba­wio­ne jąder ko­mór­ko­wych;

Wiktionary

Pa­ra­ke­ra­to­za (łac. "pa­ra­ke­ra­to­sis") – pa­to­lo­gicz­ne ro­go­wa­ce­nie po­le­ga­ją­ce na obec­no­ści jąder ko­mór­ko­wych w ke­ra­ty­no­cy­tach war­stwy ro­go­wej na­skór­ka, gdzie fiz­jo­lo­gicz­nie ko­mór­ki są po­zba­wio­ne jąder ko­mór­ko­wych. Jest to zwią­za­ne ze skró­ce­niem czasu przej­ścia ke­ra­ty­no­cy­tu (ang. tur­no­ver time) z war­stwy pod­staw­nej na­skór­ka do war­stwy ro­go­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­ra­ke­ra­to­za po­ja­wia się na przy­kład przy łu­szczy­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparakɛraˈtɔza, AS: parakeratoza

Wiktionary


paraklet

rzad­ko: osoba bro­nią­ca, po­cie­sza­ją­ca kogoś; obroń­ca, po­cie­szy­ciel, rzecz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. tytuł, przy­do­mek Ducha Świę­te­go;

Wiktionary

Pa­ra­klet (gr. "παρακλητος" 'obok wez­wa­ny') – ter­min tech­nicz­ny, sto­so­wa­ny w są­dow­nict­wie wobec osoby wspo­ma­ga­ją­cej, wez­wa­nej do po­mo­cy praw­nej oskar­żo­ne­go w pro­ce­sie, obroń­ca, ad­wo­kat. "Pa­ra­kle­tos" wy­stę­po­wał i prze­ma­wiał w imie­niu oskar­żo­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja zaś będę pro­sił Ojca, a in­ne­go Pa­ra­kle­ta da wam, aby z wami był na za­wsze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Duch Święty

Wiktionary


parakodyna

jedna z wielu po­chod­nych mor­fi­ny


SJP.pl


parakwat

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny jako her­bi­cyd


SJP.pl

Pa­rak­wat (nazwa sy­ste­ma­tycz­na: dich­lo­rek 1,1’-di­me­ty­lo-4,4’-bi­pi­ry­dy­nio­wy) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny na ma­so­wą skalę jako her­bi­cyd.

Jest to czwar­to­rzę­do­wa sól amo­nio­wa, naj­prost­szy wio­lo­gen ("N,N"'-dial­ki­lo­wa po­chod­na bi­pi­ry­dy­ny). Łatwo ulega re­duk­cji do rod­ni­ko­jo­nu, bę­dą­ce­go pre­kur­so­rem rod­ni­ków nadt­len­ko­wych, re­a­gu­ją­cych na­stęp­nie z nie­na­sy­co­ny­mi li­pi­da­mi błon ko­mór­ko­wych.

Wikipedia


paralaksa

1. w astro­no­mii: ką­to­wa zmia­na po­ło­że­nia ciała nie­bie­skie­go na sfe­rze nie­bie­skiej zasz­ła w wy­ni­ku zmia­ny po­ło­że­nia ob­ser­wa­to­ra, od­wrot­nie pro­por­cjo­nal­na do od­le­gło­ści da­ne­go ciała, uży­wa­na jako miara od­le­gło­ści;
2. w me­tro­lo­gii: po­zor­ne prze­su­nię­cie wska­zów­ki przy­rzą­du mier­ni­cze­go wzglę­dem kre­ski po­dział­ki, spo­wo­do­wa­ne pa­trze­niem nie­pro­sto­pa­dłym do po­wierzch­ni po­dział­ki;
3. w fo­to­gra­fii: nie­po­kry­wa­nie się obra­zu wi­docz­ne­go przez ce­low­nik apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go z obra­zem two­rzo­nym przez obiek­tyw


SJP.pl

Pa­ra­lak­sa (z gr. παράλλαξις) – efekt niez­god­no­ści róż­nych obra­zów tego sa­me­go obiek­tu ob­ser­wo­wa­nych z róż­nych kie­run­ków. W szcze­gól­no­ści pa­ra­lak­sa od­no­si się do jed­no­czes­ne­go ob­ser­wo­wa­nia obiek­tów le­żą­cych w róż­nych od­le­gło­ściach od ob­ser­wa­to­ra lub urzą­dze­nia ob­ser­wu­ją­ce­go, a ob­ja­wia się tym, że obiek­ty te na obu obra­zach są od­da­lo­ne od sie­bie o od­mien­ną od­le­głość ką­to­wą lub też na­cho­dzą na sie­bie na tych obra­zach w od­mien­nym stop­niu.

Wikipedia


paralaktyczny

1. → pa­ra­lak­sa;
2. trój­kąt pa­ra­lak­tycz­ny - sfe­rycz­ny kąt na skle­pie­niu nie­bie­skim, któ­re­go wierz­choł­ka­mi są: bie­gun nieba, zenit i ba­da­ne ciało nie­bie­skie


SJP.pl


paralalia

spe­cy­ficz­ne za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na my­le­niu wy­ra­zów po­dob­nie brzmią­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na mi­mo­wol­nym my­le­niu wy­ra­zów po­dob­nie brzmią­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn cier­pi na pa­ra­la­lię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈlalʲja, AS: paralalʹi ̯a

Wiktionary


paraldehyd

cie­kły po­li­mer al­de­hy­du oc­to­we­go


SJP.pl

Pa­ral­de­hyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tri­mer al­de­hy­du oc­to­we­go, cy­klicz­ny eter. Po raz pier­wszy zo­stał otrzy­ma­ny przez Alek­san­dra But­le­ro­wa w 1861 roku.

Pow­sta­je w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji al­de­hy­du oc­to­we­go pod wpły­wem kwasu siar­ko­we­go. Mie­sza się z wodą i roz­pu­szczal­ni­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi. Daw­niej uży­wa­ny był jako śro­dek uspo­ka­ja­ją­cy. Obec­nie jest sto­so­wa­ny m.in. do pro­duk­cji barw­ni­ków oraz jako roz­pu­szczal­nik.

Wikipedia


paralek

śro­dek zbli­żo­ny w swych wła­ści­wo­ściach do wła­ści­we­go le­kar­stwa, dzia­ła­ją­cy zwy­kle ła­god­nie lecz­ni­czo lub pro­fi­lak­tycz­nie, wyt­wo­rzo­ny naj­czę­ściej z su­row­ców na­tu­ral­nych; pa­ra­far­ma­ce­u­tyk


SJP.pl


paraleksja

za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na błęd­nym od­czy­ty­wa­niu wy­ra­zów lub na za­stę­po­wa­niu ich pod­czas czy­ta­nia in­ny­mi po­dob­nie brzmią­cy­mi wy­ra­za­mi


SJP.pl

Pa­ra­lek­sja – czę­ścio­wa utra­ta zdol­no­ści czy­ta­nia bądź ro­zu­mie­nia czy­ta­ne­go tek­stu. Może po­le­gać na nie­pra­wi­dło­wym czy­ta­niu wy­ra­zów (my­le­nie liter) lub na za­stę­po­wa­niu ich in­ny­mi sło­wa­mi.

Na pod­sta­wie ro­dza­ju po­peł­nia­nych błę­dów można wy­róż­nić różne formy pa­ra­lek­sji: pa­ra­lek­sje or­to­gra­ficz­ne, pa­ra­lek­sje flek­syj­ne i de­ry­wa­cyj­ne, se­man­tycz­ne (zna­cze­nio­we); błędy re­gu­la­ry­za­cyj­ne itp.

Wikipedia


paralela

ze­sta­wie­nie cech ana­lo­gicz­nych w rze­czach po­rów­ny­wal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cechy po­dob­ne, ana­lo­gicz­ne

 (1.2) ze­sta­wie­nie cech po­dob­nych, ana­lo­gicz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralelizm m., paralelność ż.

 przysł. paralelnie

 przym. paralelny

Wiktionary


paraleliczny

→ pa­ra­le­lizm


SJP.pl

Patrz:

paralelizm

paralelizm

1. jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie, od­by­wa­nie się cze­goś; jed­no­czes­ność, rów­no­le­głość;
2. po­do­bień­stwo tre­ści, kom­po­zy­cji lub skład­ni kilku czę­ści ut­wo­ru, zdań lub wer­sów;
3. pa­ra­le­lizm psy­cho­fi­zycz­ny - har­mo­nij­ne wspó­łist­nie­nie duszy i ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rów­no­czes­ne po­ja­wia­nie się, wy­stę­po­wa­nie dwóch lub wię­cej ele­men­tów po­dob­nych do sie­bie w ja­kichś aspek­tach

 (1.2) liter. toż­sa­mość lub zbież­ność okre­ślo­nych ele­men­tów ut­wo­ru li­te­rac­kie­go pod wzglę­dem tre­ścio­wym, kom­po­zy­cyj­nym, skład­nio­wym itd.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ra­le­lizm (li­te­ra­tu­ra)
  • pa­ra­le­lizm ewo­lu­cyj­ny – bio­lo­gia
  • pa­ra­le­lizm kul­tu­ro­wy
  • pa­ra­le­lizm wa­lu­to­wy
  • du­a­lizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bi­blia ob­fi­tu­je w pa­ra­le­liz­my skład­nio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralelność ż., paralela ż.

 przysł. paralelnie

 przym. paralelny

Wiktionary


paralelka

dawne zdrob­nie­nie od: pa­ra­le­la (druga klasa w szko­le o tym samym pro­gra­mie na­u­cza­nia)


SJP.pl


paralelność

jed­no­czes­ne trwa­nie, wy­stę­po­wa­nie cze­goś z czymś innym, takim samym lub pod pew­nym wzglę­dem po­dob­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­ra­lel­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralelizm m., paralela ż.

 przym. paralelny

 przysł. paralelnie

Wiktionary


paralelny

jed­no­cze­śnie za­cho­dzą­cy z czymś innym, takim samym lub pod pew­nym wzglę­dem po­dob­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy, za­cho­dzą­cy jed­no­cze­śnie z czymś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wy­da­rze­nie było pa­ra­lel­ne ze spa­le­niem tego bu­dyn­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈlɛlnɨ, AS: paralelny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralelność ż., paralela ż., paralelizm mrz.

 przysł. paralelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równorzędny, równoległy, analogiczny, równoczesny

Wiktionary


paralimpiada

po­tocz­nie: igrzy­ska pa­ra­lim­pij­skie (pa­ra­i­grzy­ska)


SJP.pl


paralimpijczyk

uczest­nik igrzysk pa­ra­lim­pij­skich


SJP.pl


paralimpijka

uczest­nicz­ka igrzysk pa­ra­lim­pij­skich


SJP.pl


paralimpijski

igrzy­ska pa­ra­lim­pij­skie - za­wo­dy spor­to­we dla osób z nie­peł­no­spraw­no­ścią fi­zycz­ną


SJP.pl


paralipomena

uzu­peł­nie­nia, do­dat­ki lub po­praw­ki do ja­kie­goś tek­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. liter. tek­sty sta­no­wią­ce póź­niej­sze do­dat­ki do tek­stu głow­ne­go;

 (1.2) bibl. sta­ro­te­sta­men­to­we Księ­gi Kro­nik; ;

Wiktionary

Pa­ra­li­po­me­na ( παραλειπόμενα "pa­ra­le­i­pó­me­na", dosł. „rze­czy po­mi­nię­te”) – tek­sty lub frag­men­ty tek­stów, bę­dą­ce albo uzu­peł­nie­nia­mi, albo do­dat­ka­mi do in­nych tek­stów (zwy­kle roz­praw bądź ut­wo­rów li­te­rac­kich), które pier­wot­nie zo­sta­ły opu­szczo­ne, a w danej pu­bli­ka­cji są uwz­ględ­nio­ne, np. w po­sta­ci su­ple­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie prze­kre­ślił ani jed­ne­go słowa z tego, co był przed­tem na­pi­sał […]; prze­ciw­nie nawet, w wy­da­nych pod sam ko­niec życia pa­ra­li­po­me­nach po­e­ma­tu Ba­tra­cho­my­o­ma­chia wy­szy­dza w wier­szach smut­ną za­pra­wio­nych iro­nią, pa­try­o­tycz­ne złu­dze­nia, któ­rym sam chwi­lo­wo a mimo woli ule­gał.

Wiktionary


paralipsa

chwyt po­le­ga­ją­cy na na­pom­knie­niu o przed­mio­cie w spo­sób szcze­gól­nie zwra­ca­ją­cy na niego uwagę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na zwró­ce­niu uwagi na przed­miot wy­po­wie­dzi po­przez za­po­wiedź po­mi­nię­cia go lub stwier­dze­nie, że nie jest on warty uwagi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­ra­sa­ki Shi­ki­bu […] czę­sto po­słu­gu­je się nie­do­po­wie­dze­nia­mi, nie­do­mó­wie­nia­mi, aluz­ja­mi, pa­ra­lip­sa­mi czy an­ty­cy­pa­cja­mi, po­mi­ja­jąc pewne in­for­ma­cje lub je­dy­nie za­po­wia­da­jąc je, tak aby móc wy­ja­śnić póź­niej.

Wiktionary


paraliteracki

po­dob­ny, zbli­żo­ny do li­te­ra­tu­ry, ale pod pew­ny­mi wzglę­da­mi różny od li­te­ra­tu­ry, jej funk­cji, formy


SJP.pl


paralityczka

1. ko­bie­ta dot­knię­ta pa­ra­li­żem;
2. obraź­li­we okre­śle­nie na ko­bie­tę nie­zdar­ną, niez­ręcz­ną, po­ru­sza­ją­cą się niez­grab­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta spa­ra­li­żo­wa­na

 (1.2) obraź. o ko­bie­cie niez­grab­nie się po­ru­sza­ją­cej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraliż m.

:: fm. paralityk m.

 czas. paraliżować ndk.

 przym. paralityczny

Wiktionary


paralityczny

przy­miot­nik od: pa­ra­liż; od­no­szą­cy się do pa­ra­li­żu, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pa­ra­li­żem, po­dob­ny do pa­ra­li­żu, bę­dą­cy wy­ni­kiem wy­stą­pie­nia pa­ra­li­żu


SJP.pl


paralityk

1. osoba dot­knię­ta pa­ra­li­żem;
2. obraź­li­we okre­śle­nie na osobę nie­zdar­ną, niez­ręcz­ną, po­ru­sza­ją­cą się niez­grab­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. ktoś spa­ra­li­żo­wa­ny

 (1.2) obraź. o kimś niez­grab­nie się po­ru­sza­ją­cym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek ewan­ge­li­sta opi­su­je uz­dro­wie­nie pa­ra­li­ty­ka w Ka­far­na­um.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraliż m., paraliżowanie n., sparaliżowanie n.

:: fż. paralityczka ż.

 czas. paraliżować ndk., sparaliżować dk.

 przym. paralityczny

Wiktionary


paralizator

nie­wiel­kie urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce prąd elek­trycz­ny, słu­żą­ce do pa­ra­li­żo­wa­nia i obez­wład­nia­nia prze­ciw­ni­ka; elek­tro­szo­ker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. nie­wiel­kie urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce prąd elek­trycz­ny, słu­żą­ce do pa­ra­li­żo­wa­nia i obez­wład­nia­nia prze­ciw­ni­ka

Wiktionary

Pa­ra­li­za­tor – broń elek­trycz­na, która z za­ło­że­nia nie ma zabić prze­ciw­ni­ka.

Wyt­wa­rza na­pię­cie elek­trycz­ne rzędu 20 000 – 2 000 000 V, jed­nak o bar­dzo małym na­tę­że­niu, nie po­wo­du­ją­cym trwa­łe­go uszczerb­ku na zdro­wiu osoby zdro­wej. Jego uży­cie po­wo­du­je moż­li­wość wy­wo­ła­nia za­trzy­ma­nia akcji serca u osób z pro­ble­ma­mi kar­dio­lo­gicz­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. paraliżowanie n., sparaliżowanie n., paralityczka ż., paralityk mos.

 czas. paraliżować ndk., sparaliżować dk.

 przym. paralityczny

 przysł. paralitycznie

Wiktionary


paraliż

1. utra­ta zdol­no­ści ru­cho­wej spo­wo­do­wa­na usz­ko­dze­niem oś­rod­ko­we­go lub ob­wo­do­we­go ukła­du ner­wo­we­go;
2. nie­zdol­ność do dzia­ła­nia lub funk­cjo­no­wa­nia, zanik ak­tyw­no­ści, nie­moc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) utra­ta moż­li­wo­ści ruchu spo­wo­do­wa­na usz­ko­dze­niem ukła­du ner­wo­we­go

 (1.2) przen. nie­moż­ność dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy jedna stro­na twa­rzy wy­krzy­wia się. To nie pa­ra­liż, to po pro­stu po­ra­że­nie nerwu twa­rzo­we­go. Ta cho­ro­ba wy­wo­ła­na jest de­fi­cy­tem wap­nia w or­ga­niz­mie.

 (1.2) Zgło­szeń było po­dob­no tak wiele, że ich licz­ba gro­zi­ła pa­ra­li­żem po­li­cji, więc pań­stwo wy­ka­za­ło się spraw­no­ścią le­gis­la­cyj­ną i szyb­ciut­ka no­we­la usta­wy już obo­wią­zu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈralʲiʃ, AS: paralʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralityk mos., paralityczka ż., paraliżowanie n., sparaliżowanie n.

 czas. paraliżować ndk., sparaliżować dk.

 przym. paralityczny

 przysł. paralitycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porażenie, bezwład, bezwładność

Wiktionary


paraliżować

1. po­wo­do­wać, wy­wo­ły­wać pa­ra­liż, po­ra­żać;
2. ha­mo­wać czy­jąś dzia­łal­ność, po­wo­do­wać wew­nętrz­ny chaos w czymś, krzy­żo­wać plany


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) utrud­niać swo­bod­ne funk­cjo­no­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraliż m., paraliżowanie n., sparaliżowanie n., paralityczka ż., paralityk mos., paralizator mrz.

 czas. sparaliżować dk.

Wiktionary


paraliżyk

żar­to­bli­wie zdrob­nie­nie od: pa­ra­liż


SJP.pl


paralogiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­lo­gizm; bę­dą­cy wy­ni­kiem pa­ra­lo­giz­mu, błęd­ne­go ro­zu­mo­wa­nia pro­wa­dzą­ce­go do fał­szy­we­go wnio­sku, zwią­za­ny z pa­ra­lo­giz­mem, od­no­szą­cy się do pa­ra­lo­giz­mu lub jego skut­ków


SJP.pl


paralogizm

błęd­ne ro­zu­mo­wa­nie pro­wa­dzą­ce do fał­szy­we­go wnio­sku


SJP.pl

Pa­ra­lo­gizm (z gr. "pa­ra­lo­gis­mós" od "parálogos" 'nie­spo­dzie­wa­ny, nie­roz­sąd­ny' od "para-" 'obok' i "logos" 'mowa, słowo, wy­po­wiedź') – błęd­ne ro­zu­mo­wa­nie pro­wa­dzą­ce do fał­szy­we­go wnio­sku. Jest to wnio­sko­wa­nie nie­po­praw­ne, w któ­rym błąd po­peł­nio­no nieś­wia­do­mie albo bez za­mia­ru wpro­wa­dze­nia kogoś w błąd. Ter­min ten od­no­si się prze­de wszyst­kim do błęd­nych sy­lo­giz­mów. Od pa­ra­lo­giz­mu odróż­nia się so­fiz­mat, błąd ro­zu­mo­wa­nia po­peł­nio­ny świa­do­mie.

Wikipedia


paraloid

ro­dzaj ży­wi­cy syn­te­tycz­nej w po­sta­ci sta­łej, uży­wa­nej jako spo­i­wo, utr­wa­lacz lub im­pre­gna­tor


SJP.pl


paralotnia

ro­dzaj ot­war­te­go spa­do­chro­nu, uży­wa­ne­go w ce­lach re­kre­a­cyj­no-spor­to­wych; glajd, pa­ra­gli­de, pa­ra­glajd, pa­ra­glajt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ro­dzaj lotni o mięk­kim pła­cie no­śnym, w for­mie zbli­żo­nej do spa­do­chro­nu

Wiktionary

Pa­ra­lot­nia, zwana też "glaj­tem" ( pa­ra­gli­de) lub "pa­ra­pen­tem" – ro­dzaj szy­bow­ca o mięk­kim pła­cie no­śnym (mięk­ko­płat). Wy­wo­dzi się w pro­stej linii od tzw. spa­do­chro­nów szy­bu­ją­cych, od któ­rych odróż­nia się dużo więk­szą do­sko­na­ło­ścią i ste­row­no­ścią. Uży­wa­na jest głów­nie do celów re­kre­a­cyj­nych i spor­to­wych (pa­ra­lot­niar­stwo).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­ta­nie na pa­ra­lot­ni daje po­czu­cie bycia pta­kiem, ale nie na­le­ży za­po­mi­nać, że wszyst­kie ga­tun­ki pta­ków wy­ko­rzy­stu­ją­cych ter­mi­kę, sta­ran­nie omi­ja­ją chmu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈlɔtʲɲa, AS: paralotʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralotniarstwo n., paralotniarz m., paralotniarka ż.

 przym. paralotniowy, paralotniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glajt, parapent

Wiktionary


paralotniarka

→ pa­ra­lot­niarz


SJP.pl

Patrz:

paralotniarz

paralotniarski

→ pa­ra­lot­niar­stwo, → pa­ra­lot­niarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od pa­ra­lot­niar­stwo

Wiktionary

Patrz:

paralotniarstwo, → paralotniarz

Przykłady

 (1.1) Marzę o zi­mo­wej tu­ry­sty­ce w Ta­trach, i o ski-to­u­rin­gu (wy­o­bra­żam sobie kom­plet­nie puste Be­ski­dy i spo­koj­ny marsz na nar­tach w zimie od schro­ni­ska do schro­ni­ska w pust­ce i spo­ko­ju). Mam rów­nież nie­złom­ny za­miar zro­bić kurs pa­ra­lot­niar­ski - ale to już tro­chę off­to­pic…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparalɔtʲˈɲarsʲci, AS: paralotʹńarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralotniarstwo n., paralotnia ż., paralotniarz m., paralotniarka ż.

 przym. paralotniowy

Wiktionary


paralotniarstwo

la­ta­nie na pa­ra­lot­ni; pa­ra­glaj­ding, pa­ra­gli­ding


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport.sport i forma re­kre­a­cji po­le­ga­ją­ca na la­ta­niu przy uży­ciu pa­ra­lot­ni:

Wiktionary

Pa­ra­lot­niar­stwo – sport i forma re­kre­a­cji po­le­ga­ją­ca na la­ta­niu przy uży­ciu pa­ra­lot­ni. Jest jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szych (szcze­gól­nie w Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej) spor­tów lot­ni­czych. Pa­ra­lot­niar­stwo jest czę­sto my­lo­ne z lot­niar­stwem. Za­sad­ni­czą róż­ni­cą jest brak sztyw­nych ele­men­tów kon­struk­cyj­nych w pa­ra­lot­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparalɔtʲˈɲarstfɔ, AS: paralotʹńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralotnia ż., paralotniarz m., paralotniarka ż.

 przym. paralotniarski, paralotniowy

Wiktionary


paralotniarz

osoba upra­wia­ją­ca pa­ra­lot­niar­stwo, la­ta­ją­ca na pa­ra­lot­ni; pa­ra­glaj­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek upra­wia­ją­cy pa­ra­lot­niar­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paralotnia ż., paralotniarstwo n.

 przym. paralotniarski, paralotniowy

Wiktionary


paralotniowy

→ pa­ra­lot­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­lot­nią, do­ty­czą­cy pa­ra­lot­ni

Wiktionary

Patrz:

paralotnia

Powiązane:

 rzecz. paralotnia ż., paralotniarz m., paralotniarka ż., paralotniarstwo n.

 przym. paralotniarski

 przysł. paralotniarsko

Wiktionary


paramagnetyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­ma­gne­tyzm; od­no­szą­cy się do pa­ra­ma­gne­tyz­mu, ule­ga­ją­cy pa­ra­ma­gne­tyz­mo­wi, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­ma­gne­tyz­mu


SJP.pl


paramagnetyk

ciało, wew­nątrz któ­re­go pow­sta­je słabe od­dzia­ły­wa­nie ma­gne­tycz­ne, w wy­ni­ku któ­re­go ciało to ma­gne­su­je się w kie­run­ku zgod­nym z kie­run­kiem ma­gne­so­wa­nia pola od­dzia­łu­ją­ce­go na nie


SJP.pl


paramagnetyzm

zja­wi­sko pow­sta­wa­nia sła­bych od­dzia­ły­wań ma­gne­tycz­nych wew­nątrz ja­kie­goś ciała, w wy­ni­ku któ­re­go ciało ma­gne­su­je się w kie­run­ku zgod­nym z kie­run­kiem ma­gne­so­wa­nia pola od­dzia­łu­ją­ce­go na to ciało


SJP.pl

Pa­ra­ma­gne­tyzm – zja­wi­sko ma­gne­so­wa­nia się ma­kro­sko­po­we­go ciała w zew­nętrz­nym polu ma­gne­tycz­nym w kie­run­ku zgod­nym z kie­run­kiem pola zew­nętrz­ne­go. Sub­stan­cje wy­ka­zu­ją­ce takie włas­no­ści to pa­ra­ma­gne­ty­ki. Są one przy­cią­ga­ne przez ma­gnes, jed­nak znacz­nie sła­biej niż fer­ro­ma­gne­ty­ki. W nie­zbyt ni­skich tem­pe­ra­tu­rach oraz dla nie­zbyt sil­nych pól ma­gne­tycz­nych pa­ra­ma­gne­ty­ki wy­ka­zu­ją li­nio­wą za­leż­ność na­ma­gne­so­wa­nia od pola zew­nętrz­ne­go, co wy­ra­ża wzór:

Wikipedia


paramaribczyk

miesz­ka­niec Pa­ra­ma­ri­bo (sto­li­cy Su­ri­na­mu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ra­ma­ri­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparãmaˈrʲipt͡ʃɨk, AS: parãmarʹipčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paramaribo n.

:: fż. paramaribka ż.

 przym. paramaribski

Wiktionary


paramaribka

miesz­kan­ka Pa­ra­ma­ri­bo (sto­li­cy Su­ri­na­mu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ra­ma­ri­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparãmaˈrʲipka, AS: parãmarʹipka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paramaribo

:: fm. paramaribczyk mos.

 przym. paramaribski

Wiktionary


paramaribo

sto­li­ca Su­ri­na­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Su­ri­na­mu;

 (1.2) geogr. adm. dy­strykt Su­ri­na­mu, w pół­noc­nej czę­ści kraju, obej­mu­ją­cy mia­sto Pa­ra­ma­ri­bo (1.1);

Wiktionary

Pa­ra­ma­ri­bo, na­zy­wa­ne także Parbo – sto­li­ca Su­ri­na­mu, po­ło­żo­na nad rzeką Su­ri­nam, na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

W 2002 roku za­byt­ko­we cen­trum Pa­ra­ma­ri­bo zo­sta­ło wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparãmaˈrʲibɔ, AS: parãmarʹibo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paramaribczyk m., paramaribka ż.

 przym. paramaribski

Wiktionary


paramaribski

przy­miot­nik od: Pa­ra­ma­ri­bo (sto­li­ca Su­ri­na­mu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Pa­ra­ma­ri­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparãmaˈrʲipsʲci, AS: parãmarʹipsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paramaribo n., paramaribczyk m., paramaribka ż.

Wiktionary


paramedycyna

me­to­dy le­cze­nia scho­rzeń spo­so­ba­mi nie­uz­na­wa­ny­mi przez ofi­cjal­ną me­dy­cy­nę; me­dy­cy­na al­ter­na­tyw­na, me­dy­cy­na nie­kon­wen­cjo­nal­na


SJP.pl


paramedyczka

→ pa­ra­me­dyk


SJP.pl

Patrz:

paramedyk

paramedyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­me­dy­cy­na; od­no­szą­cy się do pa­ra­me­dy­cy­ny, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­me­dy­cy­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­me­dy­cy­ną, do­ty­czą­cy pa­ra­me­dy­cy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paramedycyna ż., paramedyk m.

 przysł. paramedycznie

Wiktionary


paramedyk

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pa­ra­me­dy­cy­ną - le­cze­niem cho­rób me­to­da­mi nie­uz­na­wa­ny­mi przez ofi­cjal­ną me­dy­cy­nę; uz­dra­wiacz;
2. osoba na­le­żą­ca do per­so­ne­lu me­dycz­ne­go, wy­ko­nu­ją­ca czyn­no­ści nie wy­ma­ga­ją­ce kwa­li­fi­ka­cji wyż­szych niż pod­sta­wo­we w opie­ce nad cho­ry­mi, np. sa­ni­ta­riusz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­tow­nik me­dycz­ny
  • Osoba pa­ra­ją­ca się pa­ra­me­dy­cy­ną

Wikipedia


parament

1. szata li­tur­gicz­na;
2. dawne okre­śle­nie na ogół sprzę­tów ko­ściel­nych


SJP.pl


parametr

1. wiel­kość wy­stę­pu­ją­ca we wzo­rach i wy­ra­że­niach ma­te­ma­tycz­nych, która w za­leż­no­ści od roz­pa­try­wa­ne­go przy­pad­ku może być stałą lub zmien­ną;
2. wiel­kość, osią­gi dla da­ne­go pro­ce­su, urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mat. fiz. wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca wła­ści­wo­ści cze­goś (np. rów­na­nia, roz­kła­du, urzą­dze­nia, pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go, ma­te­ria­łu, itp.)

 (1.2) in­form. war­tość lub zmien­na prze­ka­zy­wa­na do pod­pro­gra­mu pod­czas jego wy­wo­ły­wa­nia, poz­wa­la­ją­ca na ste­ro­wa­nie jego za­cho­wa­niem lub uzy­ska­nie jego wy­ni­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ra­metr w ma­te­ma­ty­ce
  • pa­ra­metr w au­to­ma­ty­ce
  • pa­ra­metr w in­for­ma­ty­ce
    • pa­ra­metr for­mal­ny
    • pa­ra­metr ak­tu­al­ny
  • pa­ra­metr w sta­ty­sty­ce
    • pa­ra­metr po­ło­że­nia
    • pa­ra­metr skali
    • pa­ra­metr kształ­tu
  • pa­ra­metr w fi­zy­ce
    • pa­ra­metr he­te­ro­ge­nicz­no­ści
    • pa­ra­metr Co­rio­li­sa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobór op­ty­mal­nych pa­ra­me­trów pro­ce­su ma de­cy­du­ją­cy wpływ na ja­kość uzy­ska­ne­go ma­te­ria­łu.

 (1.1) W rów­na­niu ax^2+bx+c=0 licz­ba roz­wią­zań za­le­ży od pa­ra­me­trów a,b,c.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrãmɛtr̥, AS: parãmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parametryzacja ż.

 czas. ndk. parametryzować, dk. sparametryzować

 przym. parametryczny

Wiktionary


parametryczny

przy­miot­nik od: pa­ra­metr; cha­rak­te­ry­zu­ją­cy pa­ra­metr, zwią­za­ny z pa­ra­me­trem, od­no­szą­cy się do pa­ra­me­tru


SJP.pl


parametryzacja

za­stę­po­wa­nie war­to­ści upro­szczo­ny­mi pa­ra­me­tra­mi w mo­de­lach kom­pu­te­ro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. fiz. techn. okre­śle­nie cze­goś za po­mo­cą pa­ra­me­trów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – w ma­te­ma­ty­ce.
  • pa­ra­me­try­za­cja – w ro­bo­ty­ce.
  • pa­ra­me­try­za­cja – w pro­gra­mo­wa­niu.
  • pa­ra­metr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. parametr mrz.

 czas. parametryzować

Wiktionary


parametryzować

za­stę­po­wać war­to­ści upro­szczo­ny­mi pa­ra­me­tra­mi w mo­de­lach kom­pu­te­ro­wych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­ra­me­try­zo­wać)

 (1.1) cha­rak­te­ry­zo­wać, opi­su­jąc za po­mo­cą pew­nych wy­ra­ża­nych licz­bo­wo war­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My nor­mal­nie ruch pa­ra­me­try­zu­je­my cza­sem — tj. po­ło­że­nie jest funk­cją czasu, jed­ne­go pa­ra­me­tru, a więc mogę np. po­wie­dzieć, gdzie w ko­lej­nych chwi­lach znaj­du­je się spa­da­ją­ce jabł­ko albo prze­mie­szcza­ją­cy się sa­mo­chód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparãmɛtrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: parãmetryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parametr mrz., parametryzacja ż.

 czas. sparametryzowac dk.

Wiktionary


paramilitarność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­ra­mi­li­tar­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paramilitarny

 przysł. paramilitarnie

Wiktionary


paramilitarny

funk­cjo­nu­ją­cy na spo­sób zbli­żo­ny do woj­sko­we­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­ny na wzór woj­sko­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparãmʲilʲiˈtarnɨ, AS: parãmʹilʹitarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paramilitarność ż., paramilitaryzacja ż.

Wiktionary


paramilitaryzacja

two­rze­nie i funk­cjo­no­wa­nie od­dzia­łów lub or­ga­ni­za­cji ma­ją­cych cha­rak­ter woj­sko­wy, ale for­mal­nie nie wcho­dzą­cych w skład sił woj­sko­wych


SJP.pl


paramimia

za­bu­rze­nie psy­chicz­ne po­le­ga­ją­ce na braku związ­ku mię­dzy prze­ży­cia­mi a ek­spre­sją uczuć, np. nie­a­dek­wat­ne re­ak­cje mi­micz­ne


SJP.pl


paramita

w bud­dyz­mie: prak­ty­ka lub cnota poz­wa­la­ją­ca na osią­gnię­cie oś­wie­ce­nia i przej­ście do nir­wa­ny


SJP.pl

Pa­ra­mi­ta (skt. pāramitā पारमिता; chiń. bo­lu­o­mi(duo) 婆羅蜜(多); kor. pa­ra­mil(t'a) 바라밀(타); jap. ha­ra­mi(ta); wiet. ba-la-mật(-đa)) czyli „prze­kro­cze­nie", „wyj­ście poza", „osią­gnię­cie dru­gie­go brze­gu": w bud­dyz­mie prak­ty­ka bądź cnota poz­wa­la­ją­ca na osią­gnię­cie oś­wie­ce­nia i przej­ście do nir­wa­ny.

Wikipedia


paramnezja

za­bu­rze­nia w odt­wa­rza­niu pa­mię­ci po­le­ga­ją­ce na przyj­mo­wa­niu no­wych zja­wisk i sy­tu­a­cji jako zna­nych lub po­ja­wia­niu się fał­szy­wych wspom­nień, w któ­rych zda­rze­nia zmy­ślo­ne mie­sza­ją się z praw­dzi­wy­mi


SJP.pl


paramo

for­ma­cja ro­ślin­na na pła­sko­wy­żach pół­noc­nych Andów


SJP.pl

Pa­ra­mo – for­ma­cja ro­ślin­na o cha­rak­te­rze tra­wia­stym i za­ro­ślo­wym wy­stę­pu­ją­ca w An­dach po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu na ob­sza­rach o kli­ma­cie zim­nym i wil­got­nym. Wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Cen­tral­nej i Po­łud­nio­wej mię­dzy 11° sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej pół­noc­nej i 8° sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej po­łud­nio­wej.

Wikipedia


paramorfoza

pro­ces, pod­czas któ­re­go w wy­ni­ku zmia­ny bu­do­wy wew­nętrz­nej mi­ne­ra­łu bez zmia­ny jego po­sta­ci zew­nętrz­nej i skła­du che­micz­ne­go pow­sta­je nowy twór kry­sta­licz­ny


SJP.pl

Pa­ra­mor­fo­za – ro­dzaj pse­u­do­mor­fo­zy ut­wo­rzo­nej przez od­mia­nę po­li­mor­ficz­ną tej samej sub­stan­cji che­micz­nej, bar­dziej trwa­łą w da­nych wa­run­kach. Sub­stan­cja za­cho­wu­je swój do­tych­cza­so­wy kształt i skład che­micz­ny, lecz zmie­nia swoją bu­do­wę wew­nętrz­ną.

Wikipedia


parampampam

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śną ryt­micz­ną mu­zy­kę

Wiktionary


paramylon

sub­stan­cja za­pa­so­wa pier­wot­nia­ków za­li­cza­nych do rzędu Eu­gle­ni­da, zbli­żo­na bu­do­wą do skro­bi


SJP.pl

Pa­ra­my­lon – po­li­sa­cha­ryd wy­stę­pu­ją­cy jako sub­stan­cja za­pa­so­wa w ko­mór­kach eu­gle­nin. Jest po­li­me­rem zło­żo­nym z reszt glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem β 1-3 gli­ko­zy­do­wym. Kształt zia­ren jest sil­nie zróż­ni­co­wa­ny u po­szcze­gól­nych ga­tun­ków i może być wy­ko­rzy­sty­wa­ny do okre­śle­nia przy­na­leż­no­ści tak­so­no­micz­nej eu­gle­nin. W syn­te­zę po­li­sa­cha­ry­du za­an­ga­żo­wa­ne są za­rów­no chlo­ro­pla­sty, jak i mi­to­chon­dria, a ziar­na pow­sta­ją w sy­ste­mie błon po­mię­dzy tymi or­ga­nel­la­mi.

Wikipedia


paramythia

utwór po­cie­sza­ją­cy po­ten­cjal­nych od­bior­ców w pew­nych kwe­stiach lub za­wie­ra­ją­cy wez­wa­nie do od­po­wied­nie­go po­stę­po­wa­nia, zaz­wy­czaj mo­ral­nie war­to­ścio­we­go, do­bre­go


SJP.pl

Pa­ra­myt­hia ( παραμυθία „za­chę­ta, ła­god­ne upom­nie­nie; po­cie­sze­nie, uko­je­nie”) – ga­tu­nek li­te­rac­ki obej­mu­ją­cy ut­wo­ry, które za­wie­ra­ją na­pom­nie­nie oraz po­u­cze­nie mo­ral­ne, a także słowa za­chę­ty i otu­chy. Utwór ten po­zo­sta­je w ści­słym związ­ku z ta­ki­mi ga­tun­ka­mi li­te­ra­tu­ry dy­dak­tycz­nej, jak przy­po­wieść czy apo­log, jako że on rów­nież opie­ra się na ja­kiejś przy­kła­do­wej hi­sto­rii.

Wikipedia


parana

1. daw­niej: łą­czyć, ko­ja­rzyć coś z czymś;
2. parać się - zaj­mo­wać się czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; pły­nie przez te­ry­to­rium Bra­zy­lii, Pa­rag­wa­ju i Ar­gen­ty­ny;

 (1.2) geogr. adm. stan po­ło­żo­ny na po­łud­niu Bra­zy­lii;

 (1.3) geogr. mia­sto we wschod­niej Ar­gen­ty­nie, na lewym brze­gu rzeki Pa­ra­ny (1.2);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ra­na – rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej
  • Pa­ra­na – stan w Bra­zy­lii
  • Pa­ra­na – mia­sto w Ar­gen­ty­nie
  • Pa­ra­na – mia­sto w Bra­zy­lii
  • „Paraná” – bra­zy­lij­ski ni­szczy­ciel typu Pará z po­cząt­ku XX wieku i okre­su I wojny świa­to­wej
  • Paraná Clube – bra­zy­lij­ski klub pił­kar­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie Ar­gen­ty­ny rzeka Pa­rag­waj wpada do Pa­ra­ny, sta­no­wiąc jej naj­więk­szy do­pływ.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parańczyk mos., Paranka ż.

 przym. parański

Wiktionary


paranauka

coś po­dob­ne­go do nauki, za­wie­ra­ją­ce­go ele­men­ty cha­rak­te­ry­stycz­ne dla nauki, ale nie bę­dą­ce nauką w ro­zu­mo­wa­niu na­u­kow­ców, zaz­wy­czaj ze wzglę­du na ele­men­ty, któ­rych nie można w doś­wiad­czal­ny spo­sób do­wieść, pot­wier­dzić; quasi-nauka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na wie­dzy przy­po­mi­na­ją­ca pod pew­ny­mi wzglę­da­mi naukę, lecz nie­uz­na­wa­na przez na­u­kow­ców;

Wiktionary

Pa­ra­na­u­ka ( παρα – „przy”, „obok”, „poza czymś”) – część wie­dzy, bar­dzo bli­ska wie­dzy ra­cjo­nal­nej, czy nawet na­u­ko­wej, która te­o­re­tycz­nie po­win­na pod­da­wać się ra­cjo­nal­nej kon­tro­li (we­ry­fi­ka­cji), ale obej­mu­je po­my­sły i hi­po­te­zy nie­speł­nia­ją­ce moc­nej za­sa­dy ra­cjo­nal­no­ści, tzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzecz w tym, że wszyst­kie te modne dziś pro­gra­my (…) to mie­sza­ni­na ko­mer­cji, plot­kar­stwo­ot­kar­stwa, pse­u­do­in­for­ma­cji, pa­ra­na­u­ki, astro­lo­gii i wsze­la­kich dzi­wactw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranaukowość ż.

 przym. paranaukowy

 przysł. paranaukowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudonauka

Wiktionary


paranaukowy

→ pa­ra­na­u­ka


SJP.pl

Patrz:

paranauka

parandowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pa­ran­dow­ski (1895-1978) – pi­sarz
  • Piotr Pa­ran­dow­ski (1944-2012) – ar­che­o­log
  • Zbi­gniew Pa­ran­dow­ski (1929-2017) – ar­chi­tekt

Wikipedia


parandża

tra­dy­cyj­ny długi płaszcz no­szo­ny przez ko­bie­ty z ludu w Af­ga­ni­sta­nie, Ta­dży­ki­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi płaszcz za­kry­wa­ją­cy całe ciało, no­szo­ny przez ko­bie­ty w is­la­mie

Wiktionary


paraneuron

jedna z ko­mó­rek bu­du­ją­cych gru­czo­ły wew­nętrz­ne


SJP.pl


parang

ma­cze­ta ma­laj­ska


SJP.pl


paranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|parać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. parać ndk.

Wiktionary


paranoiczka

1. ko­bie­ta chora na pa­ra­no­ję, dot­knię­ta pa­ra­no­ją;
2. po­tocz­ne, cza­sem także żar­to­bli­we okre­śle­nie na ko­bie­tę sza­lo­ną, nie­li­czą­cą się z nie­bez­pie­czeń­stwa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta cier­pią­ca na pa­ra­no­ję

 (1.2) przen. pot. ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się nie­do­rzecz­nie i ob­se­syj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranoja ż.

:: fm. paranoik m.

 przym. paranoiczny, paranoidalny

 przysł. paranoicznie

Wiktionary


paranoicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ra­no­icz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranoik m., paranoiczka ż., paranoja ż.

 przym. paranoiczny, paranoidalny

Wiktionary


paranoiczny

→ pa­ra­no­ja; pa­ra­no­i­dal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. zwią­za­ny z pa­ra­no­ją, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­noi

 (1.2) przen. nie­do­rzecz­ny i obłęd­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranoja ż., paranoik m., paranoiczka ż.

 przym. paranoidalny

 przysł. paranoicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) paranoidalny, niedorzeczny, absurdalny

Wiktionary


paranoidalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ra­no­i­dal­ny, po­dob­ny jak w pa­ra­noi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Emo­cjo­nal­na po­trze­ba przy­sto­so­wa­nia spra­wia, że osoba łyka bez­myśl­nie naukę i ślepo i pa­ra­no­i­dal­nie w nią wie­rzy…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranoidalność ż.

 przym. paranoidalny

Wiktionary


paranoidalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pa­ra­no­i­dal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paranoidalny

 przysł. paranoidalnie

Wiktionary


paranoidalny

→ pa­ra­no­ja; pa­ra­no­icz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. ma­ją­cy pewne cechy pa­ra­noi, po­dob­ny do pa­ra­noi

 (1.2) przen. nie­do­rzecz­ny, ab­sur­dal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fak­tycz­nie oka­za­ło się, że Peter cier­pi na schi­zo­fre­nię pa­ra­no­i­dal­ną, na którą był już le­czo­ny w USA, Danii i trzech szwedz­kich szpi­ta­lach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparãnɔjiˈdalnɨ, AS: parãnoi ̯idalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranoja ż., paranoik m., paranoiczka ż., paranoidalność ż.

 przym. paranoiczny

 przysł. paranoicznie, paranoidalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) paranoiczny

Wiktionary


paranoik

1. osoba chora na pa­ra­no­ję, dot­knię­ta pa­ra­no­ją;
2. po­tocz­nie: sza­le­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. chory cier­pią­cy na pa­ra­no­ję

 (1.2) przen. pot. czło­wiek za­cho­wu­ją­cy się nie­do­rzecz­nie i ob­se­syj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranoja ż.

:: fż. paranoiczka ż.

 przym. paranoiczny, paranoidalny

 przysł. paranoicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szaleniec

Wiktionary


paranoja

1. cho­ro­ba psy­chicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się sil­nie ro­zbu­do­wa­ny­mi i spój­ny­mi uro­je­nia­mi; obłęd;
2. po­tocz­nie: coś nie­do­rzecz­ne­go, po­zba­wio­ne­go sensu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­ba psy­chicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem uro­jeń o róż­nym po­dło­żu;

 (1.2) przen. pot. sy­tu­a­cja ab­sur­dal­na, nie­do­rzecz­na

Wiktionary

Pa­ra­no­ja (gr. "παράνοια" od "παρά" „poza-, obok” i "νόος" „myśl, umysł”) – sil­nie na­ce­cho­wa­ne po­czu­cie lęku lub stra­chu przed mniej lub bar­dziej re­al­nym za­gro­że­niem, prze­śla­do­wa­niem bądź kon­spi­ra­cją. Z re­gu­ły opar­ta jest na fał­szy­wych bądź nie­kom­plet­nych in­for­ma­cjach, jed­nak w niek­tó­rych za­bu­rze­niach psy­chicz­nych może być do tego stop­nia ir­ra­cjo­nal­na, nie­po­dat­na na zdro­wo­roz­sąd­ko­we ar­gu­men­ty, że de­fi­niu­je się ją jako uro­je­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zda­niem psy­cho­lo­gów, Ola jest o krok od pa­ra­noi - prze­sta­je bo­wiem roz­róż­niać fik­cję od fak­tów i żyje w peł­nym zła świe­cie, który sama sobie wy­kre­o­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paranoik m., paranoiczka ż.

 przym. paranoiczny, paranoidalny

 przysł. paranoicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obłęd, obsesja

 (1.2) obłęd, absurd, niedorzeczność, nonsens

Wiktionary


paranormalium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zja­wi­sko pa­ra­nor­mal­ne lub przed­miot zwią­za­ny z pa­rap­sy­cho­lo­giąfakt.

Wiktionary


paranormalność

→ pa­ra­nor­mal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pa­ra­nor­mal­ne

Wiktionary

Patrz:

paranormalny

Powiązane:

 przym. paranormalny

 przysł. paranormalnie

Wiktionary


paranormalny

trud­ny lub nie­moż­li­wy do wy­tłu­ma­cze­nia, sprzecz­ny z po­wszech­nie przy­ję­ty­mi pra­wa­mi, za­sa­da­mi


SJP.pl


parantela

1. książ­ko­wo: zwią­zek ro­dzin­ny opar­ty na po­kre­wień­stwie lub po­wi­no­wact­wie; ko­li­ga­cja;
2. krew­ni i po­wi­no­wa­ci na­le­żą­cy do jed­ne­go, tego sa­me­go rodu


SJP.pl


parantetyczny

→ pa­ran­te­za; pa­ren­te­tycz­ny


SJP.pl


paranteza

zda­nie wtrą­co­ne wy­ja­śnia­ją­ce lub uzu­peł­nia­ją­ce kon­tekst przez do­da­nie ja­kie­goś szcze­gó­łu; pa­ren­te­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. wtrą­ce­nie, wy­ja­śnie­nie, uzu­peł­nie­nie ujęte w tre­ści w na­wia­sie;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parantetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parenteza

Wiktionary


parantodon

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du ste­go­za­u­rów


SJP.pl

Pa­ran­to­don ("Pa­rant­ho­don") – ro­dzaj wy­mar­łe­go di­no­za­u­ra z grupy ste­go­za­u­rów, ży­ją­ce­go na te­re­nach Po­łud­nio­wej Afry­ki w kre­dzie wczes­nej, po­mię­dzy 145,5 a 136,4 mi­lio­na­mi lat temu. Od­kry­ty w 1845, na­le­żał do pier­wszych zna­le­zio­nych ste­go­za­u­rów. Jego je­dy­ne znane po­zo­sta­ło­ści obej­mu­ją nie­kom­plet­ną czasz­kę i izo­lo­wa­ne zęby, zna­le­zio­ne w for­ma­cji Kirk­wo­od.

Wikipedia


parantrop

dwu­noż­na, ko­pal­na i naj­praw­do­po­dob­niej ro­śli­no­żer­na małpa człe­koksz­tałt­na za­li­cza­na do au­stra­lo­pi­te­ków


SJP.pl

Pa­ran­trop ("Pa­ranth­ro­pus") – wy­mar­ły ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Ho­mi­ni­nae w obrę­bie po­dro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych (Ho­mi­ni­dae); były ma­syw­niej­sze od au­stra­lo­pi­te­ków, skla­sy­fi­ko­wa­ne jako ar­cha­icz­ny typ czło­wie­ko­wa­tych. Praw­do­po­dob­nie sta­no­wi­ły bocz­ną gałąź, nie pro­wa­dzą­cą do linii "Homo". Po­mi­mo że miały więk­szą twarz, szczę­ki i zęby, ich mózg i ciało były tylko niez­nacz­nie więk­sze od po­zo­sta­łych au­stra­lo­pi­te­ków. Były przy­sto­so­wa­ne do spo­ży­wa­nia twar­dej żyw­no­ści ro­ślin­nej.

Wikipedia


paraolimpiada

olim­pia­da, w któ­rej udział biorą spor­tow­cy nie­peł­no­spraw­ni; pa­ra­i­grzy­ska


SJP.pl


paraolimpijczyk

osoba nie­peł­no­spraw­na, bio­rą­ca udział w pa­ra­o­lim­pia­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik star­tu­ją­cy na pa­ra­o­lim­pia­dzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaɔlʲĩmˈpʲijt͡ʃɨk, AS: paraolʹĩmpʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraolimpiada ż.

:: fż. paraolimpijka ż.

 przym. paraolimpijski, olimpijski

Wiktionary


paraolimpijka

→ pa­ra­o­lim­pij­czyk


SJP.pl

Patrz:

paraolimpijczyk

paraolimpijski

→ pa­ra­o­lim­pia­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­o­lim­pia­dą, do­ty­czą­cy pa­ra­o­lim­pia­dy

Wiktionary

Patrz:

paraolimpiada

Przykłady

 (1.1) Są za­wod­ni­cy, któ­rzy po­tra­fią wy­gry­wać na za­wo­dach za­rów­no pa­ra­o­lim­pij­skich, jak i olim­pij­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaɔlʲĩmˈpʲijsʲci, AS: paraolʹĩmpʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraolimpiada ż., paraolimpijczyk m., paraolimpijka ż.

 przym. olimpijski

Wiktionary


parapareza

czę­ścio­we po­ra­że­nie mię­śni ru­cho­wych; nie­do­wład


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. nie­do­wład po­przecz­ny.;

Wiktionary

Pa­ra­pa­re­za – nie­do­wład (po­przecz­ny) obu koń­czyn dol­nych o cha­rak­te­rze spa­stycz­nym lub wiot­kim. Spo­wo­do­wa­ny jest naj­czę­ściej usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go.

Wikipedia


parapaństwo

pań­stwo nie­uz­na­wa­ne; quasi-pań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pań­stwo nie­uz­na­wa­ne przez inne pań­stwa

Wiktionary


parapecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ra­pet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pa­ra­pet, lecz tylko mały pa­ra­pe­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parapet m.

Wiktionary


parapent

prze­sta­rza­le: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajt, pa­ra­glajd, glajt, glajd, pa­ra­gli­de


SJP.pl


parapet

1. od­po­wied­nio obro­bio­ny ka­wa­łek deski, bla­chy, ka­mie­nia itp., umie­szczo­ny po­zio­mo po­ni­żej okna wew­nątrz lub na zew­nątrz po­mie­szcze­nia; po­do­kien­nik;
2. część okopu, nasyp ziem­ny chro­nią­cy przed po­ci­ska­mi nie­przy­ja­cie­la, sta­no­wią­cy rów­nież pod­par­cie ob­słu­gi­wa­nej broni; przed­pier­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) frag­ment deski lub in­ne­go two­rzy­wa umie­szczo­ny po­zio­mo tuż pod oknem na zew­nątrz lub wew­nątrz po­mie­szcze­nia

 (1.2) hist. ar­chit. wojsk. w for­ty­fi­ka­cjach: mur lub nasyp, bie­gną­cy szczy­tem wałów od stro­ny zew­nętrz­nej, osła­nia­ją­cy chod­nik stra­ży

Wiktionary

Pa­ra­pet – po­zio­me wy­koń­cze­nie ścia­ny pod oknem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja mama lubi sta­wiać do­nicz­ki z kwiat­ka­mi na pa­ra­pe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrapɛt, AS: parapet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parapetówa ż., parapetówka ż.

:: zdrobn. parapecik m.

 przym. parapetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podokiennik; reg. śl. fynsterbret

 (1.2) przedpiersie, nadwałek

Wiktionary


parapetowy

→ pa­ra­pet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­pe­tem, do­ty­czą­cy pa­ra­pe­tu

Wiktionary

Patrz:

parapet

Powiązane:

 rzecz. parapet m., parapetówka ż.

Wiktionary


parapetówa

po­tocz­nie: przy­ję­cie z al­ko­ho­lem or­ga­ni­zo­wa­ne z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go miesz­ka­nia; pa­ra­pe­tów­ka, za­sied­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od pa­ra­pe­tów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­li­śmy urzą­dzić pa­ra­pe­tó­wę w pią­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparapɛˈtuva, AS: parapetuva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parapet mrz., parapetówka ż.

Wiktionary


parapetówka

po­tocz­nie: przy­ję­cie z al­ko­ho­lem or­ga­ni­zo­wa­ne z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go miesz­ka­nia; pa­ra­pe­tó­wa, za­sied­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. im­pre­za z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go domu/miesz­ka­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idzie­my na pa­ra­pe­tów­kę do Ko­wal­skich i nie wiemy, co im kupić na nowe miesz­ka­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparapɛˈtufka, AS: parapetufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parapet m., parapetówa ż.

 przym. parapetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parapetówa, osiedliny, zasiedliny

Wiktionary


parapetówkowy

→ pa­ra­pe­tów­ka


SJP.pl

Patrz:

parapetówka

parapitek

ko­pal­na małpa wą­sko­no­sa


SJP.pl


paraplegia

sy­me­trycz­ne po­ra­że­nie dwóch koń­czyn, naj­czę­ściej dol­nych, spo­wo­do­wa­ne usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go na róż­nych po­zio­mach lub usz­ko­dze­niem mózgu; po­ra­że­nie dwu­koń­czy­no­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­ra­że­nie dwóch koń­czyn spo­wo­do­wa­ne ura­zem rdze­nia krę­go­we­go na róż­nych po­zio­mach lub mózgu;

Wiktionary

Pa­ra­ple­gia – upo­śle­dze­nie funk­cji mo­to­rycz­nych i/lub czu­cio­wych koń­czyn dol­nych w wy­ni­ku urazu rdze­nia krę­go­we­go na od­cin­ku pier­sio­wym, lędź­wio­wym lub też krzy­żo­wym krę­go­słu­pa czło­wie­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparaˈplɛɟja, AS: parapleǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraplegik m., paraplegiczka ż.

 przym. paraplegiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porażenie poprzeczne

Wiktionary


paraplegiczka

ko­bie­ta dot­knię­ta po­ra­że­niem obu koń­czyn dol­nych spo­wo­do­wa­nym usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go na róż­nych po­zio­mach lub usz­ko­dze­niem mózgu


SJP.pl


paraplegiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­ple­gia; po­dob­ny do po­ra­że­nia obu koń­czyn dol­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy takie po­ra­że­nie lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


SJP.pl


paraplegik

osoba z po­ra­że­niem obu koń­czyn dol­nych (dwu­koń­czy­no­wym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. czło­wiek cier­pią­cy na pa­ra­ple­gię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraplegia ż.

Wiktionary


paraplegio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. od: pa­ra­ple­gia

Wiktionary


parapodatek

w eko­no­mii: ob­cią­że­nie fi­skal­ne w nie­o­po­dat­ko­wa­nej po­sta­ci, zbli­żo­ne pod wzglę­dem formy i celu po­bo­ru do po­dat­ku


SJP.pl


parapodatkowy

→ pa­ra­po­da­tek


SJP.pl

Patrz:

parapodatek

parapodium

1. urzą­dze­nie re­ha­bi­li­ta­cyj­ne po­ma­ga­ją­ce utrzy­mać sta­bil­ną po­zy­cję sto­ją­cą;
2. na­rząd ruchu więk­szo­ści przed­sta­wi­cie­li pier­ście­nic pro­wa­dzą­cych przy­den­ny tryb życia w mo­rzach lub oce­a­nach; pra­nó­że


SJP.pl

Zo­bacz też: "Pa­ra­po­dium" – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych.

Pa­ra­po­dium, przy­nó­że, pra­nó­że – pa­rzy­sty, bocz­ny, umię­śnio­ny wy­ro­stek wy­stę­pu­ją­cy na każ­dym seg­men­cie tu­ło­wio­wym u wie­lo­szcze­tów. Pełni funk­cje lo­ko­mo­to­rycz­ne, a u niek­tó­rych ga­tun­ków rów­nież zmy­sło­we lub od­de­cho­we. Pa­ra­po­dia są zwy­kle dwu­ga­łę­zi­ste (wy­róż­nia się gałąź grzbie­to­wą oraz brzusz­ną) i do­dat­ko­wo za­o­pa­trzo­ne w pęcz­ki chi­ty­no­wych szcze­ci­nek (a nie­kie­dy także w wąski czu­cio­we).

Wikipedia


parapsychiczny

taki, który jest po­wią­za­ny ze zdol­no­ścia­mi psy­chicz­ny­mi i nie zo­stał w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę


SJP.pl


parapsycholog

spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny psy­cho­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zja­wisk psy­chicz­nych, któ­rych cha­rak­ter nie zo­stał je­szcze w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę


SJP.pl


parapsychologia

dzie­dzi­na psy­cho­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zja­wisk psy­chicz­nych, któ­rych cha­rak­ter nie zo­stał je­szcze w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na badań zaj­mu­ją­ca się zja­wi­ska­mi psy­chicz­ny­mi, któ­rych cha­rak­ter nie zo­stał je­szcze w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę;

Wiktionary

Pa­rap­sy­cho­lo­gia ( παρα- – „przy”, „obok”, „poza czymś”) – dzie­dzi­na pse­u­do­na­u­ki lub pa­ra­na­u­ki ba­da­ją­ca rze­ko­me zja­wi­ska psy­chicz­ne, wy­wo­ła­ne przez siły, zda­ją­ce się po­sia­dać cha­rak­ter in­te­li­gent­ny lub przez niez­na­ne moce uta­jo­ne w umy­śle ludz­kim, która zaj­mu­je się zja­wi­ska­mi pa­ra­nor­mal­ny­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparapsɨxɔˈlɔɟja, AS: parapsyχoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parapsycholog mos.

 przym. parapsychologiczny

Wiktionary


parapsychologiczny

przy­miot­nik od: pa­rap­sy­cho­lo­gia; od­no­szą­cy się do badań nad zja­wi­ska­mi psy­chicz­ny­mi, które nie zo­sta­ły w pełni wy­ja­śnio­ne przez naukę, zwią­za­ny z tymi ba­da­nia­mi lub nauką zaj­mu­ją­cą się ta­ki­mi ba­da­nia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z pa­rap­sy­cho­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­rap­sy­cho­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parapsychologia ż., parapsycholog mos. / ż.

Wiktionary


parapsycholożka

→ pa­rap­sy­cho­log


SJP.pl

Patrz:

parapsycholog

parareligijny

zbli­żo­ny cha­rak­te­rem do re­li­gij­ne­go


SJP.pl


pararędzina

gleba uboga w skład­ni­ki mi­ne­ral­ne, które w wy­ni­ku nad­mier­nej ek­splo­a­ta­cji zo­sta­ły wy­płu­ka­ne


SJP.pl


parasang

sta­ro­per­ska, a póź­niej także sta­ro­grec­ka miara wy­ra­ża­ją­ca od­le­głość mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi punk­ta­mi w te­re­nie; mila per­ska, pa­ra­san­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. zob. pa­ra­san­ga.

Wiktionary


parasanga

sta­ro­per­ska, a póź­niej także sta­ro­grec­ka miara wy­ra­ża­ją­ca od­le­głość mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi punk­ta­mi w te­re­nie; mila per­ska, pa­ra­sang


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. miar. sta­ro­żyt­na per­ska miara od­le­gło­ści, prze­ję­ta także przez sta­ro­żyt­nych Gre­ków, u He­ro­do­ta od­po­wia­da­ła 30 sta­dio­nom (ok. 5,5 km);

Wiktionary

Pa­ra­san­ga lub pa­ra­sang – sta­ro­żyt­na per­ska miara od­le­gło­ści, która zo­sta­ła także prze­ję­ta przez sta­ro­żyt­nych Gre­ków.

Wikipedia


parascenium

1. gar­de­ro­ba ak­to­rów;
2. bocz­ne skrzy­dła do­bu­do­wa­ne do sceny, które słu­ży­ły za przej­ścia na or­che­strę w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim


SJP.pl


paraselene

uję­cie bądź fo­to­gra­fia słoń­ca lub rza­dziej księ­ży­ca z pier­ście­nio­wa­ty­mi roz­bły­ska­mi


SJP.pl


parasocjalny

od­no­szą­cy się do jed­no­stron­nych, wy­o­bra­żo­nych re­la­cji od­bior­cy me­diów (np. widz, słu­chacz, in­ter­na­u­ta) z oso­ba­mi pu­blicz­ny­mi, ce­le­bry­ta­mi, in­flu­en­ce­ra­mi lub po­sta­cia­mi fik­cyj­ny­mi; pa­ra­spo­łecz­ny


SJP.pl


parasol

1. osło­na z tka­ni­ny roz­pię­tej na skła­da­nych dru­tach przy­mo­co­wa­nych do pręta, chro­nią­ca przed de­szczem lub słoń­cem;
2. w lot­nict­wie: jed­no­płat, któ­re­go płat nośny umie­szczo­ny jest nad ka­dłu­bem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd skła­da­ją­cy się z laski i cza­szy, uży­wa­ny do ochro­ny przed de­szczem

 (1.2) przy­rząd jak pa­ra­sol (1.1) do ochro­ny przed słoń­cem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. dla tar­no­brze­żan i oko­licz­nych miesz­kań­ców: miesz­ka­niec le­we­go brze­gu Wisły, szcze­gól­nie San­do­mie­rza;

Wiktionary

Pa­ra­sol (wł. "pa­ra­so­le" – do­słow­nie „słoń­co­chron”) – przed­miot chro­nią­cy przed de­szczem, słoń­cem lub śnie­giem. Skła­da się z dwóch czę­ści: rącz­ki oraz usz­tyw­nio­ne­go ka­wał­ka ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej o kształ­cie wie­lo­ką­ta fo­rem­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba bę­dzie padać, weź pa­ra­sol.

 (1.2) Usiądź­my pod tym pa­ra­so­lem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrasɔl, AS: parasol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parasolka ż., parasolnik m., parasolnictwo n.

 przym. parasolowy, parasolkowy, parasolowaty, parasolniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parasol przeciwdeszczowy; gw. Górny Śląsk paryzol

 (1.2) parasol przeciwsłoneczny; gw. Górny Śląsk paryzol

Wiktionary


parasolarz

osoba zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem lub na­pra­wia­niem pa­ra­so­li i pa­ra­so­lek; pa­ra­sol­nik


SJP.pl


parasoleczka

zdrob­nie­nie od: pa­ra­sol­ka


SJP.pl


parasolka

pa­ra­sol dam­ski, zwy­kle mniej­szy od mę­skie­go i ozdob­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały, roz­kła­da­ny pa­ra­sol dla ko­biet

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ra­sol­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie lek­kie­go, łatwo skła­da­ne­go wózka dzie­cię­ce­go
  • pa­ra­sol – przed­miot chro­nią­cy przed de­szczem, słoń­cem lub śnie­giem
  • pa­ra­sol­ka – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kru­cha­wecz­ko­wa­tych
  • Pa­ra­sol­ka – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Pa­ra­sol­ka – obraz olej­ny Fran­ci­sco Goi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wzię­łam pa­ra­sol­ki i za­sko­czył mnie deszcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparaˈsɔlka, AS: parasolka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parasol, parasolnik, parasolnictwo

 przym. parasolkowy, parasolowy, parasolowaty, parasolniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parasol

Wiktionary


parasolkowaty

po­dob­ny do pa­ra­sol­ki, przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­sol­kę lub jej część, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­sol­ki lub jej przez­na­cze­nia


SJP.pl


parasolkowy

→ pa­ra­sol­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­sol­ką, do­ty­czą­cy pa­ra­sol­ki

Wiktionary

Patrz:

parasolka

Powiązane:

 rzecz. parasol mos./mrz., parasolka ż.

Wiktionary


parasolnictwo

rze­mio­sło, któ­rym trud­nią się osoby ro­bią­ce lub na­pra­wia­ją­ce pa­ra­so­le i pa­ra­sol­ki


SJP.pl


parasolniczka

→ pa­ra­sol­nik


SJP.pl

Patrz:

parasolnik

parasolniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­sol­nict­wem, do­ty­czą­cy pa­ra­sol­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parasolnictwo n., parasol mos./mrz.

Wiktionary


parasolnik

osoba zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem lub na­pra­wia­niem pa­ra­so­li i pa­ra­so­lek; pa­ra­so­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pa­ra­so­li

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem pa­ra­so­li

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) mykol. czu­baj­ka kania

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ra­sol­nik – przy­rząd do prze­cho­wy­wa­nia pa­ra­so­li
  • pa­ra­sol­nik – osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem pa­ra­so­li
  • pa­ra­sol­nik (Dip­hyl­le­ia) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych
  • Pa­ra­sol­nik – pse­u­do­nim Cze­sła­wa Bul­czyń­skie­go, barw­nej so­poc­kiej oso­bo­wo­ści
  • pa­ra­sol­nik - inna nazwa grzy­ba Czu­baj­ka kania

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten pa­ra­sol­nik wła­śnie sam się prze­wró­cił.

 (2.1) Pa­ra­sol­nik jest w tych cza­sach za­wo­dem wy­mar­łym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parasol mrz., parasolka ż., parasolnictwo n.

 przym. parasolowy, parasolkowy, parasolowaty, parasolniczy

Wiktionary


parasolowaty

po­dob­ny do pa­ra­so­la, przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­sol lub jego część, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­so­la bądź jego przez­na­cze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­sol, ma­ją­cy kształt pa­ra­so­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parasolnik mos./mrz., parasol, parasolka, parasoleczka

 przysł. parasolowato

Wiktionary


parasolowy

→ pa­ra­sol


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ra­so­la

Wiktionary

Patrz:

parasol

Powiązane:

 rzecz. parasol mrz., parasolka ż., parasolnik mos./mrz.

Wiktionary


parasomnia

za­bu­rze­nie snu


SJP.pl

Pa­ra­som­nia – grupa za­bu­rzeń, po­le­ga­ją­cych na wy­stę­po­wa­niu w trak­cie snu lub przy wy­bu­dza­niu się nie­pra­wi­dło­wych bądź nie­po­żą­da­nych za­cho­wań. Nazwa "pa­ra­som­nia" wy­wo­dzi się ze zbit­ki grec­ko-ła­ciń­skiej: "para" (od­bie­ga­ją­cy od) i "som­nus" (sen).

Do pa­ra­som­nii za­li­cza się som­nam­bu­lizm, lęki nocne, kosz­ma­ry senne, bruk­sizm.

Wikipedia


parasomnie

ogół za­bu­rzeń snu o mniej (np. mó­wie­nie przez sen, kosz­ma­ry nocne) lub bar­dziej (lu­na­tyzm) za­a­wan­so­wa­nym prze­bie­gu wy­ni­ka­ją­cym ze stop­nia nie­do­czyn­no­ści lub nad­czyn­no­ści czę­ści au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl


parasport

sport upra­wia­ny przez osoby z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi


SJP.pl


paraspołeczny

od­no­szą­cy się do jed­no­stron­nych, wy­o­bra­żo­nych re­la­cji od­bior­cy me­diów (np. widz, słu­chacz, in­ter­na­u­ta) z oso­ba­mi pu­blicz­ny­mi, ce­le­bry­ta­mi, in­flu­en­ce­ra­mi lub po­sta­cia­mi fik­cyj­ny­mi; pa­ra­so­cjal­ny


SJP.pl


parastezja

przej­ścio­wy pa­ra­liż czę­ści ciała lub po­wierzch­ni skóry


SJP.pl


parasympatyczny

sta­no­wią­cy część au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go dzia­ła­ją­ce­go zaz­wy­czaj prze­ciw­staw­nie w sto­sun­ku do ukła­du współ­czul­ne­go na­zy­wa­ne­go na prze­mian sym­pa­tycz­nym


SJP.pl


parasympatykolityczny

przez­na­czo­ny na le­cze­nie scho­rzeń ukła­du ner­wo­we­go przyw­spół­czul­ne­go, uży­wa­ny w le­cze­niu tych scho­rzeń albo cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych scho­rzeń


SJP.pl


parasympatykotonia

wzmo­żo­na czyn­ność przyw­spół­czul­ne­go ukła­du ner­wo­we­go; wa­go­to­nia


SJP.pl


parasympatykotoniczny

odz­na­cza­ją­cy się prze­wa­gą ukła­du ner­wo­we­go przyw­spół­czul­ne­go nad ukła­dem ner­wo­wym współ­czul­nym


SJP.pl


parasza

frag­ment Pię­ciok­się­gu od­czy­ty­wa­ny w sy­na­go­dze pod­czas świąt, dni postu, po­cząt­ku no­we­go mie­sią­ca księ­ży­co­we­go oraz w sza­bat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. więz. kubeł (rza­dziej becz­ka lub kadź) w celi wię­zien­nej, słu­żą­ce do za­łat­wia­nia po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych i prze­trzy­my­wa­nia in­nych nie­czy­sto­ści

 (1.2) środ. więz. rzad. za­war­tość pa­ra­szy (1.1);

Wiktionary

Pa­ra­sza, Pa­ras­hat HaShavua z he­braj­skie­go: פָּרָשַׁת הַשָּׁבוּעַ, ina­czej par­sza – frag­ment Pię­ciok­się­gu, czy­ta­ny w sy­na­go­dze z okaz­ji świąt, po­stów i po­cząt­ków no­we­go mie­sią­ca księ­ży­co­we­go – Rosz Cho­desz, a także w każdy po­nie­dzia­łek, czwar­tek oraz dwu­krot­nie w sza­bat. Rano, w ostat­ni dzień ty­god­nia, od­czy­tu­je się całą "Pa­ra­szę" przez­na­czo­ną na dany ty­dzień, zaś po po­łud­niu i w po­zo­sta­łe dni czyta się je­dy­nie jej frag­men­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ''Po­dło­ga, jak zwy­kle była za­gno­jo­na, po­wie­trze dusz­ne, po ko­ry­ta­rzu roz­cho­dził się odra­ża­ją­cy odór z wy­chod­ków i obrzyd­li­wych »pa­ra­szy«.

 (1.1) Dla mnie wię­zie­nie było szko­łą cha­rak­te­ru. Na­le­ża­ło z god­no­ścią zno­sić to­wa­rzy­stwo kry­mi­na­li­stów, pok­pi­wać sobie z po­dłe­go je­dze­nia […]. Trud­niej było przyz­wy­cza­ić się do smro­du pa­ra­szy.

 (1.1) U góry, w rogu było małe, cały czas ot­war­te okien­ko, pod nim pa­ra­sza — becz­ka na mocz… Igor, je­dy­ny Polak w tym gro­nie, miał naj­gor­sze miej­sce, przy tej cią­gle prze­peł­nio­nej becz­ce.

 (1.3) Ma­so­re­ci ba­bi­loń­scy po­dzie­li­li Torę pier­wot­nie na 53, potem 54 par­sze — jedna par­sza (pa­ra­sza) na każdy sza­bat w roku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. więz. kibel

 (1.3) rzad. parsza

Wiktionary


paraszybowiec

szy­bo­wiec ma­ją­cy nie­na­pę­dza­ny wir­nik za­miast sta­łych pła­tów; wi­ro­szy­bo­wiec


SJP.pl


paraszyt

w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: osoba zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wy­wa­niem zwłok do bal­sa­mo­wa­nia


SJP.pl


parataksa

w ję­zy­koz­naw­stwie: układ zdań współ­rzęd­nie zło­żo­nych


SJP.pl

Pa­ra­tak­sa (z gr. "pa­ra­ta­xis" „po­sta­wie­nie obok sie­bie”) – współ­rzęd­ne po­łą­cze­nie kilku zdań w jedno zło­żo­ne. Jest cha­rak­te­ry­stycz­na dla ję­zy­ka mó­wio­ne­go, wy­stę­pu­je rów­nież w ję­zy­ku osób o ubo­giej edu­ka­cji. Za­sto­so­wa­nie pa­ra­tak­sy bądź hi­po­tak­sy jest cechą sty­li­stycz­ną, a nie gra­ma­tycz­ną; nie ist­nie­ją tre­ści, które mogą wy­stą­pić je­dy­nie w kon­struk­cji pa­ra­tak­tycz­nej bądź hi­po­tak­tycz­nej.

Wikipedia


parataktyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­tak­sa; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ukła­du zdań współ­rzęd­nie zło­żo­nych, od­no­szą­cy się do ta­kie­go ukła­du


SJP.pl


parateatralny

ma­ją­cy cha­rak­ter po­dob­ny do wi­do­wi­ska, przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne­go, bar­dzo zbli­żo­ny do ta­kie­go wi­do­wi­ska


SJP.pl


parateliczny

stan pa­ra­te­licz­ny - jeden ze sta­nów bę­dą­cych źró­dłem wzor­ców mo­ty­wa­cji w te­o­rii od­wra­ca­nia kie­run­ku Mi­cha­e­la Ap­te­ra


SJP.pl


parathormon

hor­mon od­po­wia­da­ją­cy za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie; pa­ra­hor­mon, pa­ra­ty­re­o­i­dy­na


SJP.pl

Pa­rat­hor­mon, PTH (od ang. "pa­rat­hy­ro­id hor­mo­ne") – hor­mon po­li­pep­ty­do­wy skła­da­ją­cy się z 84 ami­nok­wa­sów, który od­po­wia­da za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie. Masa czą­stecz­ko­wa pa­rat­hor­mo­nu wy­no­si 9,4 kDa.

Wyt­wa­rza­ny jest w przy­tar­czy­cach z pro­du­ko­wa­ne­go kon­sty­tu­tyw­nie pre­pro­pa­rat­hor­mo­nu, bę­dą­ce­go pep­ty­dem 115-ami­nok­wa­so­wym.

Wikipedia


paratus

nie­wiel­ki wal­co­wa­ty po­jem­nik, wy­ko­rzy­sty­wa­ny nieg­dyś do prze­cho­wy­wa­nia wy­ste­ry­li­zo­wa­nych strzy­ka­wek i igieł le­kar­skich


SJP.pl


paratyfoidalny

mo­gą­cy wy­wo­łać pa­ra­ty­fus, stwa­rza­ją­cy za­gro­że­nie za­cho­ro­wa­nia na pa­ra­ty­fus


SJP.pl


paratyfus

ostra, bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na przez jedną z trzech ro­dza­jów pa­łecz­ki sal­mo­nel­li; pa­ra­dur; dur rze­ko­my


SJP.pl


paratyfusowy

→ pa­ra­ty­fus


SJP.pl

Patrz:

paratyfus

paratymia

brak związ­ku mię­dzy uczu­cia­mi a ich ek­spre­sją


SJP.pl

Pa­ra­ty­mia (z gr. παρα, "para" – „przy”, „obok”, „poza czymś”, θυμός, "thy­mós" – "duch", "na­strój") - objaw psy­cho­pa­to­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na niez­god­no­ści mię­dzy prze­ży­wa­ną lub wy­ra­ża­ną emo­cją a sy­tu­a­cją lub kon­tek­stem, np. osoba dot­knię­ta pa­ra­ty­mią może śmiać się w trak­cie po­grze­bu lub oka­zy­wać zu­peł­ną obo­jęt­ność w sy­tu­a­cji po­wszech­nie od­bie­ra­nej jako ra­dos­na.

Wikipedia


paratyp

okaz okre­ślo­ne­go ga­tun­ku ro­ślin lub zwie­rząt, uz­na­ny przez ba­da­cza opi­su­ją­ce­go po raz pier­wszy dany ga­tu­nek za okaz nie­ty­po­wy


SJP.pl

Pa­ra­typ – typ no­men­kla­to­rycz­ny, okaz wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez au­to­ra przy opi­sie no­we­go ga­tun­ku, nie­bę­dą­cy ho­lo­ty­pem. Pa­ra­ty­py poz­wa­la­ją le­piej wy­ra­zić spo­sób poj­mo­wa­nia no­we­go ga­tun­ku przez jego au­to­ra.

Wikipedia


paratyreoidyna

hor­mon od­po­wia­da­ją­cy za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie; pa­rat­hor­mon, pa­ra­hor­mon


SJP.pl


parawan

1. prze­no­śna, nie­wy­so­ka, skła­da­na ścian­ka do za­sła­nia­nia cze­goś lub od­dzie­la­nia czę­ści po­mie­szcze­nia od resz­ty;
2. rzecz lub ciąg rze­czy za­sła­nia­ją­cych coś;
3. osoba, rzecz lub za­sa­da, którą ktoś po­słu­gu­je się w celu ukry­cia praw­dy, rze­czy­wi­stych po­wo­dów dzia­łań;
4. trał ochron­ny za­bez­pie­cza­ją­cy pły­ną­cy okręt przed mi­na­mi kon­tak­to­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­sta­wial­na seg­men­to­wa ścian­ka wy­dzie­la­ją­ca część po­mie­szcze­nia;

 (1.2) przen. osoba, rzecz lub za­sa­da, którą się ktoś po­słu­gu­je dla za­cho­wa­nia po­zo­rów w celu ukry­cia swo­ich rze­czy­wi­stych in­te­re­sów, spraw

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ra­wan – mebel, ro­dzaj prze­no­śnej ścian­ki
    • pa­ra­wan ko­ro­man­del­ski
    • pa­ra­wan pla­żo­wy
  • pa­ra­wan – trał mor­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈravãn, AS: paravãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kamuflaż

Wiktionary


parawanik

mały pa­ra­wan


SJP.pl


parawaning

ogra­dza­nie się pa­ra­wa­nem na plaży


SJP.pl


parawanowy

→ pa­ra­wan


SJP.pl

Patrz:

parawan

parawanoza

usta­wia­nie licz­nych pa­ra­wa­nów na pla­żach


SJP.pl


parawodór

jedna z od­mian wo­do­ru czą­stecz­ko­we­go, w któ­rym kie­run­ki obro­tu dwóch pro­to­nów są do sie­bie prze­ciw­ne


SJP.pl


parazaurolof

ro­dzaj di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


SJP.pl

Pa­ra­za­u­ro­lof ("Pa­ra­sa­u­ro­lop­hus", co zna­czy "pra­wie za­u­ro­lof") – ro­dzaj di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go, ży­ją­ce­go w Ame­ry­ce Pół­noc­nej w epoce kredy póź­nej około 76,5–73 mi­lio­nów lat temu. Żywił się ro­śli­na­mi, po­ru­szał się na dwóch oraz czte­rech ła­pach. Wy­róż­nia się 3 ga­tun­ki: ty­po­wy "P.

Wikipedia


parazonium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ozdob­ny szty­let z cza­sów sta­ro­żyt­ne­go Rzymu no­szo­ny do celów re­pre­zen­ta­cyj­nych i ce­re­mo­nial­nych, re­pre­zen­tu­ją­cy sta­tus spo­łecz­ny wła­ści­cie­la;

Wiktionary

Pa­ra­zo­nium (z gr. παραζώνιον od παραζώνη – pas) – ro­dzaj ozdob­ne­go szty­le­tu rzym­skie­go słu­żą­ce­go głów­nie celom re­pre­zen­ta­cyj­nym i ce­re­mo­nial­nym.

Wikipedia


parazuch

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go po­drzę­du wczes­nych gadów na­czel­nych o bu­do­wie przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le; fi­to­za­ur


SJP.pl


parazuchy

wy­mar­ły po­drząd wczes­nych gadów na­czel­nych o bu­do­wie przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le; fi­to­za­u­ry


SJP.pl


parazwarty

prze­strzeń pa­raz­war­ta - prze­strzeń Ha­us­dorf­fa o tej włas­no­ści, że w każde jej po­kry­cie ot­war­te można wpi­sać po­kry­cie lo­kal­nie skoń­czo­ne


SJP.pl


parazyt

daw­niej: pa­so­żyt (or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy wew­nątrz lub na zew­nątrz or­ga­niz­mu - jego kosz­tem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. or­ga­nizm ży­ją­cy cu­dzym kosz­tem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. czło­wiek ży­ją­cy z cu­dzej pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrazɨt, AS: parazyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parazytyzm m., parazyta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasożyt

 (2.1) parazyta, pasożyt, naciągacz

Wiktionary


parazytofauna

ogół zwie­rząt pa­so­żyt­ni­czych wy­stę­pu­ją­cych na danym ob­sza­rze, zaz­wy­czaj bę­dą­cym wnę­trzem or­ga­niz­mu in­nych zwie­rząt


SJP.pl


parazytolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem or­ga­niz­mów pro­wa­dzą­cych pa­so­żyt­ni­czy tryb życia oraz opi­sy­wa­niem zja­wisk pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­ra­zy­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była w owym cza­sie je­dy­nym pa­ra­zy­to­lo­giem w pol­skich ogro­dach zo­o­lo­gicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parazytologia ż.

 przym. parazytologiczny

Wiktionary


parazytologia

nauka zaj­mu­ją­ca się or­ga­niz­ma­mi pro­wa­dzą­cy­mi pa­so­żyt­ni­czy tryb życia oraz zja­wi­skiem pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się pa­so­ży­ta­mi;

Wiktionary

Pa­ra­zy­to­lo­gia ( παράσιτος "parásitos" „współ­bie­siad­nik, pie­cze­niarz” oraz λόγος "lógos" „nauka”) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pa­so­ży­tów i pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie.

Bio­rąc pod uwagę umiej­sco­wie­nie pa­so­ży­ta w sy­ste­ma­ty­ce, dzie­li się ją na pod­dzia­ły, np.:

Bio­rąc pod uwagę cha­rak­ter ży­wi­cie­la, dzie­li się ją na:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparazɨtɔˈlɔɟja, AS: parazytoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parazytolog m.

 przym. parazytologiczny

Wiktionary


parazytologiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­zy­to­lo­gia; od­no­szą­cy się do nauki ba­da­ją­cej or­ga­niz­my pro­wa­dzą­ce pa­so­żyt­ni­czy tryb życia oraz zja­wi­ska pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie, zwią­za­ny z tą nauką


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ra­zy­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parazytologia ż., parazytolog m.

Wiktionary


parazytolożka

→ pa­ra­zy­to­log


SJP.pl

Patrz:

parazytolog

parazytoza

scho­rze­nie ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­ne przez pa­so­ży­ty zwie­rzę­ce, głów­nie pier­wot­nia­ki, pła­ziń­ce i ni­cie­nie; cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza (in­wa­zyj­na)


SJP.pl


parazytozy

scho­rze­nie ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­ne przez pa­so­ży­ty zwie­rzę­ce, głów­nie pier­wot­nia­ki, pła­ziń­ce i ni­cie­nie; cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza (in­wa­zyj­na)


SJP.pl


parazytyzm

by­to­wa­nie pa­so­ży­ta w or­ga­niz­mie swego ży­wi­cie­la, po­le­ga­ją­ce na wy­ko­rzy­sty­wa­niu or­ga­niz­mu ży­wi­ciel­skie­go jako śro­do­wi­ska życia i źró­dło zdo­by­wa­nia po­kar­mu; pa­so­żyt­nict­wo


SJP.pl


paraíba

rzeka i stan w Bra­zy­lii


SJP.pl

Paraíba ([]) – jeden z 26 sta­nów Bra­zy­lii, po­ło­żo­ny w Re­gio­nie Pół­noc­no-Wschod­nim, na naj­da­lej wy­su­nię­tym na wschód krań­cu Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Od za­cho­du gra­ni­czy ze sta­nem Ceará, od pół­no­cy ze sta­nem Rio Gran­de do Norte, na wscho­dzie jest Ocean At­lan­tyc­ki, a od po­łud­nia stan Per­nam­bu­co.

Wikipedia


parać

1. daw­niej: łą­czyć, ko­ja­rzyć coś z czymś;
2. parać się - zaj­mo­wać się czymś


SJP.pl


parałupek

łupek kry­sta­licz­ny pow­sta­ły w wy­ni­ku pro­ce­su prze­o­bra­ża­nia się skały osa­do­wej


SJP.pl


parański

→ Pa­ra­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ra­ną, do­ty­czą­cy Pa­ra­ny (mia­sta, rzeki lub stanu)

Wiktionary

Patrz:

Parana

Powiązane:

 rzecz. Parana ż., Parańczyk, mos., Paranka ż.

Wiktionary


parcela

wy­o­dręb­nio­ny ka­wa­łek grun­tu w ce­lach rol­ni­czych lub pod za­bu­do­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział­ka grun­tu ut­wo­rzo­na po­przez wy­dzie­le­nie jej z więk­sze­go ob­sza­ru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­ce­la – dział­ka ewi­den­cyj­na (dział­ka grun­tu), wy­dzie­lo­na z więk­sze­go ob­sza­ru, przez­na­czo­na pod za­bu­do­wę lub użyt­ko­wa­na w inny spo­sób
  • Par­ce­la – część wsi Sty­rzy­niec w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Par­ce­la – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Pi­szczac
  • Par­ce­la – część wsi Zamch w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Obsza
  • Par­ce­la – część osady Borów w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Par­ce­la – część wsi Chą­śno w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Chą­śno
  • Par­ce­la – część wsi Je­zior­ko w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Par­ce­la – osada w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ło­wicz
  • Par­ce­la – część wsi Jac­ko­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Zduny
  • Par­ce­la – część wsi Ła­siecz­ni­ki w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Bo­li­mów
  • Par­ce­la – część wsi Do­ma­ra­dzyn w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Głow­no
  • Par­ce­la – część wsi Unie­jów-Ko­lo­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozparcelowanie n., parcelowanie n., parcelacja, parcelant

 czas. parcelować, rozparcelować

Wiktionary


parcelacja

usta­lo­ny po­dział grun­tu na mniej­sze czę­ści, par­ce­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział grun­tu w celu jego sprze­da­ży lub na­da­nia komuś;

Wiktionary

Par­ce­la­cja – do­ko­na­nie po­dzia­łu więk­szych po­sia­dło­ści ziem­skich (la­ty­fun­dium, fol­wark, wspól­no­ta gmin­na) na mniej­sze dział­ki (par­ce­le) i od­da­nie ich w użyt­ko­wa­nie in­dy­wi­du­al­nym go­spo­dar­stwom w dro­dze sprze­da­ży; także unor­mo­wa­ny usta­wą po­dział więk­szych go­spo­darstw rol­nych po­przez sprze­daż bądź na­da­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpart͡sɛˈlat͡sʲja, AS: parcelacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parcela ż., parcelka ż., parcelant m., parcelówka ż., parcelowanie n., rozparcelowywanie n., rozparcelowanie n.

 czas. parcelować ndk., rozparcelowywać ndk., rozparcelować dk.

 przym. parcelowy, parcelancki

Wiktionary


parcelacyjny

zwią­za­ny z par­ce­la­cją


SJP.pl


parcelancki

→ par­ce­lant


SJP.pl

Patrz:

parcelant

parcelant

1. na­byw­ca par­ce­li;
2. osoba dzie­lą­ca grunt na par­ce­le


SJP.pl


parcelantka

1. ko­bie­ta bę­dą­ca na­byw­czy­nią par­ce­li;
2. ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca par­ce­la­cji, dzie­lą­ca grunt na par­ce­le


SJP.pl


parcelka

par­ce­la zaj­mu­ją­ca nie­wiel­ką po­wierzch­nię


SJP.pl


parcelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­le­nie ziemi, lasu na mniej­sze dział­ki, tzw. par­ce­le

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozparcelowywanie n., rozparcelowanie n., parcela ż., parcelka ż., parcelacja ż., parcelant m., parcelówka ż.

 czas. parcelować ndk., rozparcelowywać ndk., rozparcelować dk.

 przym. parcelowy, parcelancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozparcelowywanie

Wiktionary


parcelować

dzie­lić grunt na mniej­sze czę­ści, par­ce­le


SJP.pl


parcelowy

przy­miot­nik od: par­ce­la; po­dzie­lo­ny na par­ce­le, znaj­du­ją­cy się w obrę­bie ja­kiejś par­ce­li, od­no­szą­cy się do ja­kiejś par­ce­li


SJP.pl


parch

1. grzy­bi­cza cho­ro­ba skóry;
2. żół­ta­wy strup wy­wo­ła­ny tą cho­ro­bą;
3. grzy­bi­cza cho­ro­ba ro­ślin, ob­ja­wia­ją­ca się pla­ma­mi i na­ro­śla­mi;
4. plama lub na­rośl wy­wo­ła­na tą cho­ro­bą;
5. war­stwa cze­goś niech­cia­ne­go na ja­kiejś po­wierzch­ni;
6. po­tocz­nie: stary, zu­ży­ty sa­mo­chód; grat;
7. po­gard­li­wie: Żyd; gu­dłaj, pej­so­wa­ty, Ży­dzi­sko, Mo­siek (mo­siek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. grzy­bi­cza cho­ro­ba owło­sio­nej skóry głowy;

 (1.2) biol. grzy­bi­cza cho­ro­ba ro­ślin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. obraź. Żyd, żyd

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • parch (grzy­bi­ca wo­szczy­no­wa) – grzy­bi­ca głowy
  • parch – grupa cho­rób ro­ślin

Wikipedia

Wymowa:

IPA: parx, AS: parχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parszywiec mos., parszywość ż.

 czas. parszywieć ndk., sparszywieć dk.

 przym. parchaty, parszywy

 przysł. parszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1) strupień, grzybica

 (2.1) łapserdak

Wiktionary


parchaty

par­cho­wa­ty;
1. taki, któ­re­go skóra jest po­kry­ta żół­ta­wy­mi stru­pa­mi; par­szy­wy;
2. po­kry­ty w czę­ści na­ro­śla­mi i pla­ma­mi; par­szy­wy;
3. nie­przy­jem­ny, oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie; par­szy­wy;
4. nędz­ny, podły, lichy; par­szy­wy;
5. po­gard­li­wie: ży­dow­ski


SJP.pl


parchimowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


parchowaty

par­cha­ty;
1. taki, któ­re­go skóra jest po­kry­ta żół­ta­wy­mi stru­pa­mi; par­szy­wy;
2. po­kry­ty w czę­ści na­ro­śla­mi i pla­ma­mi; par­szy­wy;
3. nie­przy­jem­ny, oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie; par­szy­wy;
4. nędz­ny, podły, lichy; par­szy­wy;
5. po­gard­li­wie: ży­dow­ski


SJP.pl


parchowo

1. wieś w Pol­sce;
2. osada leśna w Pol­sce


SJP.pl

Par­cho­wo, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Parchòwò (niem. Par­chau) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo. Duża ka­szub­ska wieś, na za­chod­nim skra­ju Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go, o cha­rak­te­rze let­ni­sko­wym.

Wikipedia


parchowski

przy­miot­nik od: Par­cho­wo


SJP.pl


parciak

1. płót­no zgrzeb­ne, sier­mię­ga;
2. ubra­nie, zwła­szcza spód­ni­ca z ta­kie­go płót­na;
3. dawne okre­śle­nie czło­wie­ka cho­dzą­ce­go w par­cia­ku;
4. ro­dzaj zło­tej mo­ne­ty z cza­sów śred­nio­wiecz­nych lub no­wo­żyt­nych


SJP.pl


parcianka

ubiór no­szo­ny przez lud­ność bia­ło­ru­ską i ukra­iń­ską, po­dob­ny do gru­be­go żu­pa­na z lek­ki­mi fał­da­mi z tyłu


SJP.pl


parcianki

ubiór no­szo­ny przez lud­ność bia­ło­ru­ską i ukra­iń­ską, po­dob­ny do gru­be­go żu­pa­na z lek­ki­mi fał­da­mi z tyłu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. odzież. spod­nie z par­cia­ne­go płót­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ospa­le snuły się po za­gro­dach dziew­ki do obór zdą­ża­ją­ce ze skop­ca­mi; chło­pi w par­cian­kach ła­zi­li koło sta­jen, na ziąb li­sto­pa­do­wy nie ba­cząc.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parciany

 rzecz. part mrz., parcianka ż.

Wiktionary


parciany

zro­bio­ny z partu; zgrzeb­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z partu, z gru­be­go płót­na ko­nop­ne­go lub lnia­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. part mrz., parcianki ż.

Wiktionary


parcie

na­cisk, napór ma­ją­cy w róż­nych przy­pad­kach różne przy­czy­ny, które mogą być skur­czem mię­śni lub wy­ni­kiem dzia­ła­nia na ja­kieś ciało siły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|przeć.

 (1.2) med. fizj. uczu­cie wew­nętrz­ne­go na­ci­sku na or­ga­ny, zwy­kle zwią­za­ne z od­da­wa­niem moczu i stol­ca

 (1.3) fiz. siła od­dzia­łu­ją­ca na po­wierzch­nię za­nu­rzo­ne­go ciała;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mgnie­niu oka zepch­nię­to raj­ta­rów na płot, który zwa­lił się z trza­skiem pod par­ciem zadów koń­skich […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparʲt͡ɕɛ, AS: parʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opora ż., zapora ż., podparcie n., oparcie n., zaparcie n., poparcie n., wyparcie n.

 czas. przeć

Wiktionary


parcieć

roz­pa­dać, roz­la­ty­wać się, ni­szczeć ze sta­ro­ści


SJP.pl


parcjalność

wynik po­dzie­le­nia cze­goś na czę­ści, odłą­cze­nia cze­goś od ca­ło­ści; cząst­ko­wość


SJP.pl


parcjalny

książ­ko­wo: nie­o­bej­mu­ją­cy ca­ło­ści, zwią­za­ny tylko z czę­ścią; cząst­ko­wy, czę­ścio­wy, nie­cał­ko­wi­ty, nie­zu­peł­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cząst­ko­wy

 (1.2) daw. stron­ni­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈt͡sʲjalnɨ, AS: parcʹi ̯alny

Wiktionary


parcours

[czy­taj: parKUR] teren jeź­dziec­kie­go kon­kur­su sko­ków przez przesz­ko­dy; par­kur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. plac z przesz­ko­da­mi, na któ­rym tre­nu­je się konie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parkur

Wiktionary


parczek

mały park


SJP.pl


parczelina

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Mek­sy­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pte­lea|ref=tak., ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych;

Wiktionary

Par­cze­li­na ("Pte­lea" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych. Obej­mu­je we współ­czes­nych uję­ciach trzy ga­tun­ki, ale w przesz­ło­ści wy­róż­nia­no ich w obrę­bie ro­dza­ju 11 do ponad 60 (przy­czy­ną była duża zmien­ność ga­tun­ku par­cze­li­na trój­list­ko­wa "P. tri­fo­lia­ta"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Ka­na­dzie, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych (z wy­jąt­kiem pół­noc­no-za­chod­niej ich czę­ści) oraz w pół­noc­nym i środ­ko­wym Mek­sy­ku. Rosną w la­sach i ka­nio­nach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kra­jach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go par­cze­li­na sa­dzo­na jest jako krzew ozdob­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpart͡ʃɛˈlʲĩna, AS: parčelʹĩna

Wiktionary


parczew

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Par­czew – mia­sto po­ło­żo­ne na ob­sza­rze Rów­ni­ny Par­czew­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Par­czew. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2022 r. Par­czew li­czył 10 298 miesz­kań­ców.

Hi­sto­rycz­nie Par­czew po­ło­żo­ny jest na skra­ju Ma­ło­pol­ski, po­cząt­ko­wo na­le­żał do ziemi san­do­mier­skiej, a na­stęp­nie do ziemi lu­bel­skiej. Al­ter­na­tyw­nie uży­wa­no nazwy "Par­czów".

Wikipedia


parczewianin

miesz­ka­niec Par­cze­wa


SJP.pl


parczewianka

miesz­kan­ka Par­cze­wa


SJP.pl


parczewski

przy­miot­nik od: Par­czew


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­cze­wem, do­ty­czą­cy Par­cze­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Par­czew­ski – praw­nik i dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Erazm Par­czew­ski – dzia­łacz spo­łecz­no-na­ro­do­wy
  • Mi­chał Ja­nusz Par­czew­ski – ar­che­o­log, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Kon­stan­ty Par­czew­ski – pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Wła­dy­sław Par­czew­ski – kli­ma­to­log i me­te­o­ro­log
  • po­wiat par­czew­ski – po­wiat w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Parczew mrz., parczewianin m., parczewianka ż.

Wiktionary


parczów

Par­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Bia­ła­czów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Bia­ła­czo­wie.

Wikipedia


parda

osła­nia­nie ko­biet mu­zuł­mań­skich przed ocza­mi ob­cych


SJP.pl

Parda – ("hindi", dosł. za­sło­na, welon) – prak­ty­ka, któ­rej celem jest za­sła­nia­nie ko­biet przed ob­cy­mi. Funk­cje za­sło­ny mogą peł­nić ubio­ry, ale też wy­so­kie ogro­dze­nia, ko­ta­ry wew­nątrz domu. Prak­ty­ka ta, zo­sta­ła za­po­cząt­ko­wa­na w In­diach przez mu­zuł­ma­nów, póź­niej przy­ję­ta przez różne grupy hin­du­skie.

Wikipedia


pardela

naz­wi­sko


SJP.pl


pardon

daw­niej: prze­ba­cze­nie, da­ro­wa­nie winy; na woj­nie: da­ro­wa­nie życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. prze­ba­cze­nie, da­ro­wa­nie

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. prze­pra­szam

Wiktionary

par­don – nie­miec­kie cza­so­pis­mo sa­ty­rycz­ne. Uka­zy­wa­ło się po raz pier­wszy w la­tach 1962–1982 (jako mie­sięcz­nik); po­now­nie na rynku od kwiet­nia 2004. Ak­tu­al­nie uka­zu­je się jako dwu­mie­sięcz­nik, pu­bli­ko­wa­ny przez wy­daw­nict­wo Rübe Ver­lag.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­czy Mo­skal: — Par­don wołaj! / To cie­bie ocalę! — / A So­wiń­ski pierś mu prze­bił! / — Ot par­don, Mo­ska­le!

 (1.1) Ka­pi­tan Ryków wcale nie pro­sił par­do­nu; / Ze­bra­wszy koło sie­bie pół ba­ta­lio­nu, / Krzy­knął: za broń!

 (2.1) Par­don! Zaraz to po­zbie­ram.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pardonować ndk.

 rzecz. pardonowanie n.

 przysł. bez pardonu

Wiktionary


pardonować

daw­niej:
1. prze­ba­czać, da­ro­wać winy, uła­ska­wiać;
2. da­ro­wać komuś życie, nie za­bi­jać, oszczę­dzać;
3. po­tocz­nie: prze­pra­szać, ża­ło­wać za coś, uspra­wied­li­wiać, tłu­ma­czyć się;
4. par­do­no­wać się - pro­sić o par­don, pod­da­wać się


SJP.pl


pardubice

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

Wiktionary

( Par­du­bitz) – mia­sto sta­tu­tar­ne w środ­ko­wej czę­ści Czech, w Kot­li­nie Par­du­bic­kiej, u zbie­gu rzek Chru­dim­ki i Łaby. Jest sto­li­cą kraju par­du­bic­kie­go oraz po­wia­tu Par­du­bi­ce. Na po­cząt­ku 2024 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą ponad 92 tys., Par­du­bi­ce zaj­mo­wa­ły dzie­wią­te miej­sce pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści w Cze­chach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparduˈbʲit͡sɛ, AS: pardubʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pardubiczanin mos., pardubiczanka ż.

 przym. pardubicki

Wiktionary


pardubicki

przy­miot­nik od: Par­du­bi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Par­du­bi­ce, do­ty­czą­cy mia­sta Par­du­bi­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pardubice nmos., pardubiczanin mos., pardubiczanka ż.

 przym. hradubicki

Wiktionary


pardubiczanin

miesz­ka­niec Par­du­bic


SJP.pl


pardubiczanka

miesz­kan­ka Par­du­bic


SJP.pl


parduna

lina bie­gną­ca od szczy­tu sten­gi lub bram­sten­gi do burt stat­ku z tyłu za wan­ta­mi; pa­du­na


SJP.pl


pardwa

łowny ptak ro­śli­no­żer­ny z ro­dzi­ny głusz­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ki­mi skrzy­dła­mi i no­ga­mi oraz so­lid­nym moc­nym dzio­bem, za­miesz­ku­ją­cy msza­ry i tun­dry pół­noc­nej Eu­ro­py, Azji i Ame­ry­ki, w Pol­sce chro­nio­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z jed­ne­go z ga­tun­ków ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­go­pus|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Szko­cji pard­wy za­miesz­ku­ją wrzo­so­wi­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpardva, AS: pardva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pardwię n.

 przym. pardwi

Wiktionary


pardwi

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pard­wy (o ptaku)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pard­wy, ma­ją­cy cechy pard­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pardwa ż., pardwię n.

Wiktionary


pardwię

młode pard­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. pis­klę pard­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gnieź­dzie cze­ka­ły na matkę trzy pard­wię­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pardwa ż.

 przym. pardwi

Wiktionary


parechesis

w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie:
1. fi­gu­ra sty­li­stycz­na, od­mia­na pa­ro­no­maz­ji po­le­ga­ją­ca na ze­sta­wie­niu słów róż­nią­cych się jedną gło­ską lub prze­sta­wio­nym po­rząd­kiem sylab, np. ani brzask, ani blask;
2. ze­sta­wie­nie wy­ra­zów, z któ­rych pier­wszy koń­czy się tą samą sy­la­bą, jaką za­czy­na się wyraz na­stęp­ny, np. skrzyw­dzo­na na­tu­ra raka


SJP.pl


pareczka

zdrob­nie­nie od: parka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: para, parka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɛt͡ʃka, AS: parečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para, parka

Wiktionary


parecznik

przed­sta­wi­ciel dra­pież­nych sta­wo­no­gów z gro­ma­dy wijów, wy­stę­pu­ją­cy w ok. 2800 ga­tun­kach, m.in. sko­lo­pen­dra, drew­niak, prze­tarcz­nik


SJP.pl


pareidolia

zja­wi­sko po­strze­ga­nia zna­ne­go obra­zu, wi­ze­run­ku (np. twa­rzy, oczu) w przy­pad­ko­wym ukła­dzie kształ­tów i ele­men­tów gra­ficz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. błąd poz­naw­czy po­le­ga­ją­cy na do­pa­try­wa­niu się zna­nych kształ­tów w przy­pad­ko­wych szcze­gó­łach;

Wiktionary

Pa­re­i­do­lia – zja­wi­sko do­pa­try­wa­nia się zna­nych kształ­tów w przy­pad­ko­wych szcze­gó­łach, czemu to­wa­rzy­szy po­czu­cie nie­rze­czy­wi­ste­go cha­rak­te­ru owych spo­strze­żeń (co odróż­nia je od iluz­ji), prze­waż­nie po­ja­wia­ją­ce się przy peł­nej świa­do­mo­ści.

Zna­ny­mi przy­kła­da­mi pa­re­i­do­lii są: do­pa­try­wa­nie się przez wiele osób wi­ze­run­ku dia­bła we wło­sach kró­lo­wej Elż­bie­ty II na por­tre­cie znaj­du­ją­cym się na ka­na­dyj­skich ban­kno­tach z 1954 roku oraz na kilku zdję­ciach przed­sta­wia­ją­cych dym wy­do­by­wa­ją­cy się z pło­ną­ce­go bu­dyn­ku World Trade Cen­ter, a także do­strze­ga­nie rzeź­by twa­rzy w fo­to­gra­fii jed­ne­go z wy­pię­trzeń o roz­mia­rze 1,5 × 3 km na Mar­sie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pareidoliczny

 przysł. pareidolicznie

Wiktionary


pareidoliczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­re­i­do­lią, do­ty­czą­cy pe­re­i­do­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pareidolia ż.

Wiktionary


parejazaur

nie­wiel­ki gad ko­pal­ny, któ­re­go głów­nym po­ży­wie­niem były pa­prot­ni­ki i ni­skie krze­wy


SJP.pl

Pa­re­ja­za­ur ("Pa­re­ia­sa­u­rus") – gad, który żył w środ­ko­wym per­mie (270 do 265 mln lat temu) i mie­rzył około 2,5 metra.

Na ple­cach pa­re­ja­za­ur miał do ochro­ny grube płyty kost­ne, jego koń­czy­ny były grube, silne i za­bez­pie­czo­ne przy tu­ło­wiu. Jego krę­go­słup był nadz­wy­czaj sil­nie wzmoc­nio­ny, czasz­ka po­sia­da­ła cier­ni­ste wy­rost­ki i rów­nież była wzmoc­nio­na.

Wikipedia


paremia

daw­niej: przy­sło­wie, sen­ten­cja, mak­sy­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przy­sło­wie, sen­ten­cja

Wiktionary

Pa­re­mia ( παροιμία "paroimía") – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa o po­cho­dze­niu lu­do­wym, wy­ra­ża­ją­ca mą­drość lub doś­wiad­cze­nie lu­do­we.

Nie­kie­dy pa­re­mie są utoż­sa­mia­ne z przy­sło­wia­mi. W sze­ro­kim uję­ciu do pa­re­mii za­li­cza się różne twory li­te­rac­ko-ję­zy­ko­we (przy­sło­wia, po­rze­ka­dła, za­gad­ki, prze­po­wied­nie po­go­do­we i skrzyd­la­te słowa).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈrɛ̃mʲja, AS: parẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paremiografia, paremiograf, paremiologia, paremiolog

 przym. paremiczny, paremiograficzny, paremiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysłowie, sentencja

Wiktionary


paremiograf

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się gro­ma­dze­niem i opra­co­wy­wa­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­log


SJP.pl


paremiografia

nauka zaj­mu­ją­ca się gro­ma­dze­niem i opra­co­wy­wa­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­lo­gia


SJP.pl


paremiograficzny

przy­miot­nik od: pa­re­mio­gra­fia; od­no­szą­cy się do dzia­łu lek­sy­ko­gra­fii zaj­mu­ją­ce­go się zbie­ra­niem przy­słów, ich wy­ja­śnia­niem, szu­ka­niem ge­ne­zy i głęb­szym opra­co­wy­wa­niem, zwią­za­ny z tym dzia­łem; pa­re­mio­lo­gicz­ny


SJP.pl


paremiolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się gro­ma­dze­niem i opra­co­wy­wa­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się pa­re­mio­lo­gią - ba­da­ją­cy przy­sło­wia i ich po­cho­dze­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta pa­re­mio­log (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swoją wie­dzę czer­pie­my głów­nie z Księ­gi przy­słów, przy­po­wie­ści i wy­ra­żeń przy­sło­wio­wych pol­skich, wy­da­nej w XIX w. przez wspa­nia­łe­go pa­re­mio­lo­ga, Sa­mu­e­la Adal­ber­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paremiologia ż., paremia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. paremiolożka

Wiktionary


paremiologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. liter. nauka o przy­sło­wiach zaj­mu­ją­ca się ich po­cho­dze­niem, zna­cze­niem oraz po­rów­ny­wa­niem ich wer­sji w róż­nych ję­zy­kach;

Wiktionary

Pa­re­mio­lo­gia – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pa­re­mii. Pod wzglę­dem ob­sza­ru za­in­te­re­so­wań pa­re­mio­lo­gia po­kry­wa się czę­ścio­wo z fra­ze­o­lo­gią, ale w odróż­nie­niu od niej bada rów­nież swo­i­ste wła­ści­wo­ści fol­klo­ro­we i li­te­rac­kie pa­re­mii (np. ich spe­cy­fi­kę ga­tun­ko­wą).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌparɛ̃mʲjɔˈlɔɟja, AS: parẽmʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paremia ż., paremiolog mos.

 przym. paremiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysłowioznawstwo

Wiktionary


paremiologiczny

przy­miot­nik od: pa­re­mio­gra­fia; od­no­szą­cy się do dzia­łu lek­sy­ko­gra­fii zaj­mu­ją­ce­go się zbie­ra­niem przy­słów, ich wy­ja­śnia­niem, szu­ka­niem ge­ne­zy i głęb­szym opra­co­wy­wa­niem, zwią­za­ny z tym dzia­łem; pa­re­mio­gra­ficz­ny


SJP.pl


parenchyma

1. jeden z ro­dza­jów tka­nek sta­łych wy­stę­pu­ją­cych u ro­ślin, zło­żo­ny z ży­wych ko­mó­rek, w któ­rych do­ko­nu­ją się za­sad­ni­cze pro­ce­sy bio­lo­gicz­ne; tkan­ka pa­ren­chy­ma­tycz­na, mię­kisz;
2. ko­mór­ki róż­noksz­tałt­ne wy­peł­nia­ją­ce prze­strzeń mię­dzy po­wło­ką ciała a na­rzą­da­mi u niek­tó­rych grup zwie­rząt


SJP.pl

Pa­ren­chy­ma może oz­na­czać:

Wikipedia


parenchymatyczny

przy­miot­nik od: pa­ren­chy­ma; od­no­szą­cy się do jed­ne­go z ro­dza­jów tka­nek sta­łych wy­stę­pu­ją­cych u ro­ślin lub zwią­za­ny z grupą ko­mó­rek wy­peł­nia­ją­cych prze­strzeń mię­dzy po­wło­ką ciała a na­rzą­da­mi u niek­tó­rych grup zwie­rząt


SJP.pl


parenchymula

jedno ze sta­diów roz­wo­ju gąbki nie­wa­pien­nej, w cza­sie któ­re­go gąbka ta w po­sta­ci lar­wal­nej po­ru­sza się w wo­dzie dzię­ki ru­chom wici aż opad­nie na dno i przeksz­tał­ci się w formę do­ro­słą


SJP.pl

Pa­ren­chy­mu­la – larwa gąbek po­zba­wio­na jamy wew­nątrz ciała (sta­dium bez­ja­mo­wej bla­stu­li). Bu­do­wa pa­ren­chy­mu­li jest na­stę­pu­ją­ca: wew­nątrz sku­pio­ne są duże ko­mór­ki zwane ma­kro­me­ra­mi, na­to­miast ota­cza­ją je po­dłuż­ne drob­ne ko­mór­ki (mi­kro­me­ry), wy­po­sa­żo­ne w rzę­ski.

Wikipedia


parenetyczny

przy­miot­nik od pa­re­ne­ty­ka; po­u­cza­ją­cy, za­chę­ca­ją­cy , cha­rak­te­ry­stycz­ny dla li­te­ra­tu­ry, któ­rej za­da­niem jest po­u­cza­nie i pre­zen­to­wa­nie ja­kichś po­staw, wzor­ców


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter mo­ra­li­za­tor­ski, roz­po­wszech­nia­ją­cy wzor­ce oso­bo­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pareneza ż., parenetyka ż.

 przysł. parenetycznie

Wiktionary


parenetyka

li­te­ra­tu­ra po­u­cza­ją­ca, przed­sta­wia­ją­ca ja­kieś po­sta­wy i cza­sa­mi za­chę­ca­ją­ca do przyj­mo­wa­nia tych po­staw; li­te­ra­tu­ra pa­re­ne­tycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ogół li­te­ra­tu­ry pa­re­ne­tycz­nej, mo­ra­li­za­tor­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­ne­san­so­wa pa­re­ne­ty­ka wy­par­ła na pe­wien czas kla­sycz­ną gałąź pa­re­ne­ty­ki śred­nio­wiecz­nej — ha­gio­gra­fię.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parenetyczny

Wiktionary


pareneza

1. opo­wia­da­nie o tre­ści mo­ra­li­za­tor­skiej;
2. opar­ty na an­tycz­nym po­ję­ciu cnoty wzo­rzec po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opo­wia­da­nie o tre­ści mo­ra­li­za­tor­skiej

Wiktionary

Pa­re­ne­za (gr. "paraínesis" – "za­chę­ca­nie") – ina­czej po­ra­da, na­po­mi­na­nie, po­u­cze­nie, przed­sta­wie­nie wzor­ca oso­bo­we­go w tek­ście. W po­ez­ji ter­min "pa­re­ne­za", czyli po­ez­ja pa­re­ne­tycz­na, jest to twór­czość o cha­rak­te­rze dy­dak­tycz­nym (pu­bli­cy­stycz­nym i mo­ra­li­za­tor­skim). []. Licz­ne przy­kła­dy pa­re­ne­zy można zna­leźć w twór­czo­ści Wac­ła­wa Po­toc­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. parenetyczny

Wiktionary


parentalia

rzym­skie świę­to ku czci przod­ków


SJP.pl

Pa­ren­ta­lia – rzym­skie świę­to ku czci zmar­łych przod­ków, ob­cho­dzo­ne 13-21 lu­te­go.

W tych dniach Rzy­mia­nie od­wie­dza­li groby swo­ich przod­ków na cmen­ta­rzach znaj­du­ją­cych się za mia­stem. Za­no­si­li im kwia­ty, mleko i wino, kar­miąc ich w ten spo­sób, aby nie szko­dzi­li ży­ją­cym.

Wikipedia


parentela

prze­sta­rza­łe: pa­ran­te­la


SJP.pl


parenteralny

od­by­wa­ją­cy się z po­mi­nię­ciem jelit; po­za­je­li­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zob. po­za­je­li­to­wy.

Wiktionary


parentetyczny

→ pa­ren­te­za; pa­ran­te­tycz­ny


SJP.pl


parenteza

zda­nie wtrą­co­ne wy­ja­śnia­ją­ce lub uzu­peł­nia­ją­ce kon­tekst przez do­da­nie ja­kie­goś szcze­gó­łu; pa­ran­te­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zda­nie na­wia­so­we, sta­no­wią­ce wtrą­ce­nie, ma­ją­ce za za­da­nie wy­ja­śnić lub uzu­peł­nić kon­tekst ja­kiejś wy­po­wie­dzi po­przez do­da­nie pew­ne­go szcze­gó­łu;

Wiktionary

Pa­ren­te­za, pa­ran­te­za, zda­nie pa­ran­te­tycz­ne (gr. παρένθεσις "parénthesis" – wsta­wie­nie) – śro­dek sty­li­stycz­ny, zda­nie wtrą­co­ne w na­wias, uzu­peł­nia­ją­ce wy­po­wiedź, nie­ko­niecz­nie po­wią­za­ne kon­tek­sto­wo z ca­ło­ścią tek­stu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. parentetyczny

Wiktionary


parenting

wy­cho­wy­wa­nie i opie­ka nad dzieć­mi; ro­dzi­ciel­stwo


SJP.pl


parentingowy

→ pa­ren­ting; ro­dzi­ciel­ski


SJP.pl


parentyfikacja

od­wró­ce­nie ról w ro­dzi­nie, gdy dziec­ko przej­mu­je obo­wiąz­ki lub funk­cje ro­dzi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. so­cjol. zja­wi­sko psy­cho­so­cjo­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na od­wró­ce­niu ról w ro­dzi­nie, gdy dziec­ko pełni rolę opie­ku­na, part­ne­ra i po­wier­ni­ka wobec swo­je­go ro­dzi­ca lub ro­dzeń­stwa;

Wiktionary

Pa­ren­ty­fi­ka­cja (także: od­wró­ce­nie ról, in­wer­sja ról, „nie­wi­dzial­ne dzie­ci”, „do­ro­słe dzie­ci”, „dziel­ne dzie­ci”, „dzie­ci ro­dzi­ciel­skie”, „kar­mie­nie się dzieć­mi”) – zja­wi­sko psy­cho­so­cjo­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na od­wró­ce­niu ról w ro­dzi­nie, w wy­ni­ku czego dziec­ko pełni rolę opie­ku­na, part­ne­ra i po­wier­ni­ka w sto­sun­ku do swych ro­dzi­ców, bądź ro­dzeń­stwa, przy czym za­da­nia oraz ob­cią­że­nia przy­pa­da­ją­ce na dziec­ko są z re­gu­ły nie­a­dek­wat­ne do jego po­zio­mu roz­wo­ju i moż­li­wo­ści emo­cjo­nal­nych.

Wikipedia


pareo

1. ka­wa­łek ma­te­ria­łu, z któ­re­go można upiąć su­kien­kę, spód­ni­cę itp.;
2. ubra­nie upię­te z ta­kie­go ka­wał­ka ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. ka­wa­łek ko­lo­ro­wej tka­ni­ny, ro­dzaj spód­ni­cy no­szo­nej przez ko­bie­ty lub męż­czyzn na Ta­hi­ti;

 (1.2) pro­sto­kąt­na, kwa­dra­to­wa lub trój­kąt­na chu­sta z cien­kiej tka­ni­ny no­szo­na jako część dam­skie­go stro­ju pla­żo­wy­a­żo­we­go, za­wią­zy­wa­na zwy­kle na bio­drach i no­szo­na jako spód­ni­ca lub za­wią­zy­wa­na na szyi i no­szo­na jako su­kien­ka

Wiktionary

Pareo – tra­dy­cyj­na spód­ni­ca no­szo­na przez ko­bie­ty na Ta­hi­ti, zbli­żo­na do ma­laj­skie­go sa­ron­ga. Obec­nie oz­na­cza pro­sto­kąt­ną, kwa­dra­to­wą lub trój­kąt­ną chu­stę z cien­kiej tka­ni­ny, no­szo­ną jako część dam­skie­go stro­ju pla­żo­we­go i za­wią­zy­wa­ną zwy­kle na bio­drze. Pareo można także nosić owi­nię­te wokół gór­nej czę­ści ciała tak, aby trzy­ma­ło się na pier­siach lub owi­nąć róg wokół ra­mie­nia lub szyi.

Wikipedia


parerga

po­śled­niej war­to­ści ut­wo­ry au­to­ra, twór­czość ubocz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. ogół ubocz­nej, drob­nej twór­czo­ści da­ne­go au­to­ra, nie­za­li­cza­na do jego twór­czo­ści pod­sta­wo­wej;

Wiktionary

Pa­rer­ga (licz­ba mnoga, jako taka czę­ściej wy­stę­pu­ją­ca, od słowa pa­rer­gon grec. πάρεργον) – okre­śle­nie dzieł ubocz­nych, mało zna­nych, po­zo­sta­ją­cych poza głów­nym nur­tem twór­czej dzia­łal­no­ści ar­ty­sty, pi­sa­rza, kar­to­gra­fa, itd. Czę­sto by­wa­ją to dzie­ła uzu­peł­nia­ją­ce cudzą twór­czość lub świad­czą­ce o włas­nych ta­len­tach w innej dzie­dzi­nie (dziś naz­wa­li­by­śmy to wie­lo­za­wo­do­wo­ścią).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈrɛrɡa, AS: parerga

Wiktionary


parergon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drob­ne dzie­ło z twór­czo­ści da­ne­go au­to­ra, nie­za­li­cza­na do jego twór­czo­ści pod­sta­wo­wej

Wiktionary


parestezja

przy­kre wra­że­nie w po­sta­ci dręt­wie­nia, mro­wie­nia, bólu, cha­rak­te­ry­stycz­ne w usz­ko­dze­niach ner­wów ob­wo­do­wych; czu­cie opacz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przy­kre wra­że­nie czu­cio­we, zwy­kle od­bie­ra­ne jako mro­wie­nie, dręt­wie­nie lub zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry skóry, bę­dą­ce ob­ja­wem usz­ko­dze­niem ukła­du ner­wo­we­go;

Wiktionary

Pa­re­stez­ja ("pa­ra­est­he­sia"), ina­czej czu­cie opacz­ne – przy­kre wra­że­nie, naj­czę­ściej mro­wie­nie, dręt­wie­nie lub zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry skóry (uczu­cie sil­ne­go go­rą­ca lub zimna) bądź też „prze­bie­gnię­cia prądu”.

Pa­re­stez­je wy­stę­pu­ją naj­czę­ściej w przy­pad­ku usz­ko­dzeń ner­wów ob­wo­do­wych, mogą jed­nak być ob­ja­wem usz­ko­dze­nia cen­tral­ne­go ukła­du ner­wo­we­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) czucie opaczne

Wiktionary


pareto

naz­wi­sko, np. Vil­fre­do Pa­re­to (1848 - 1923), wło­ski eko­no­mi­sta i so­cjo­log, twór­ca za­sa­dy 80/20, we­dług któ­rej 20% przy­czyn po­wo­du­je 80% skut­ków (ist­nie­je wiele in­nych sfor­mu­ło­wań)


SJP.pl

Pa­re­to – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Ales­san­dria.

We­dług da­nych na sty­czeń 2010 gminę za­miesz­ki­wa­ło 629 osób przy gę­sto­ści za­lud­nie­nia 15,4 os./1 km².

Wikipedia


pareza

upo­śle­dze­nie ru­cho­we, nie­do­wład


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­do­wład koń­czyn lub grup mię­śni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedowład

Wiktionary


parezja

szcze­ra, ot­war­ta wy­po­wiedź lub wyz­na­nie; par­rez­ja


SJP.pl

Pa­rez­ja albo par­rez­ja (grec. παρρησία [παν = wszyst­ko + ρησις / ρημα = mó­wie­nie / mowa] zna­czy do­słow­nie „mówić wszyst­ko”) – wolna, ot­war­ta, szcze­ra i jasna wy­po­wiedź. Do­ty­czy aktu mó­wie­nia: jest wy­ra­że­niem sie­bie w ja­kimś kon­kret­nym za­kre­sie. Jest wy­ra­zem prze­ko­na­nia o praw­dzie lub wie­rze mó­wią­ce­go. Chrze­ści­jań­skie wyz­na­nie wiary w Boga Ojca to przy­kład pa­rez­ji jako świa­dect­wa wiary re­li­gij­nej.

Wikipedia


parfait

[czy­taj: parFE]
1. mro­żo­ny deser na bazie śmie­ta­ny i żół­tek;
2. wy­so­kie szkla­ne na­czy­nie, w któ­rym zwy­kle po­da­je się ten deser


SJP.pl

Par­fa­it (fr. "krem mro­żo­ny", wym.) – deser po­da­wa­ny zaz­wy­czaj w wy­so­kim kie­li­chu.

Spo­rzą­dza się go z masy mlecz­no-ja­jecz­nej wy­mie­sza­nej z bitą śmie­ta­ną oraz do­dat­ka­mi aro­ma­tycz­ny­mi, ta­ki­mi jak kawa, cze­ko­la­da, prze­cier owo­co­wy itp.

Wikipedia


parfors

po­lo­wa­nie na zwie­rzy­nę ze sforą psów, w cza­sie któ­re­go ściga się zwie­rzę konno tak długo, aż pad­nie ze zmę­cze­nia


SJP.pl


parhelion

zja­wi­sko op­tycz­ne w po­sta­ci jed­ne­go lub kilku mniej­szych jas­nych, bia­ła­wych pier­ście­ni wy­stę­pu­ją­cych z boku Słoń­ca, pow­sta­ją­cych po­przez roz­pra­sza­nie się pro­mie­ni świetl­nych na znaj­du­ją­cych się w at­mos­fe­rze krysz­tał­kach lodu; słoń­ce po­bocz­ne, po­zor­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. słoń­ce po­bocz­ne;

Wiktionary


parias

1. w In­diach: czło­wiek z naj­niż­szej grupy spo­łecz­nej
2. czło­wiek ży­ją­cy w nędzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w In­diach: czło­wiek na­le­żą­cy do jed­nej z naj­niż­szych kast lub bę­dą­cy poza sy­ste­mem ka­sto­wym;

 (1.2) czło­wiek uwa­ża­ny w ja­kiejś gru­pie za gor­sze­go, po­gar­dza­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­rias – czło­wiek wzgar­dzo­ny, wy­ko­rzy­sty­wa­ny, czę­sto ży­ją­cy w nędzy
    • pa­rias (dalit) – w In­diach: czło­wiek z naj­niż­szej grupy spo­łecz­nej, nie­na­le­żą­cy do żad­nej kasty, po­zba­wio­ny wszel­kich praw
  • Pa­rias – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Fi­lo­me­lo­sa
  • Pa­rias – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Pa­rias – album grupy mu­zycz­nej Pa­rias
  • Pa­rias – ro­dzaj węży z po­dro­dzi­ny grze­chot­ni­ko­wa­tych
  • Paria (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dalit

 (1.2) wyrzutek

Wiktionary


pariaska

→ pa­rias


SJP.pl

Patrz:

parias

parietalny

sta­no­wią­cy jedną z par­tii gór­nej czę­ści czasz­ki, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z tą par­tią; cie­mie­nio­wy


SJP.pl


paris

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paris (fr.) – Paryż
  • Paris – miej­sco­wość
  • Paris – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Logan
  • Paris – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Bear Lake
  • Paris – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Edgar
  • Paris – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Bo­ur­bon
  • Paris – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Paris – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Mon­roe
  • Paris – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie One­i­da
  • Paris – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Henry
  • Paris – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Lamar
  • Paris – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Grant

Wikipedia


parińas

[czy­taj: paRInias] przy­lą­dek w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl


park

1. ro­dzaj du­że­go ogro­du z alej­ka­mi spa­ce­ro­wy­mi;
2. ze­spół sprzę­tu tran­spor­to­we­go lub pro­duk­cyj­ne­go da­ne­go przed­się­bior­stwa;
3. tabor woj­sko­wo-tech­nicz­ny;
4. park wia­tro­wy - tur­bi­ny wia­tro­we wraz z in­fra­struk­tu­rą; farma wia­tro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. ogrod. duży miej­ski, re­kre­a­cyj­ny za­drze­wio­ny teren zie­lo­ny z wy­ty­czo­ny­mi alej­ka­mi;

 (1.2) ogół urzą­dzeń, po­ja­zdów w za­kła­dzie

Wiktionary

Park – teren re­kre­a­cyj­ny, prze­waż­nie z dużą ilo­ścią ro­ślin, w tym czę­sto za­drze­wio­ny. W mia­stach ma cha­rak­ter du­że­go, swo­bod­nie uksz­tał­to­wa­ne­go ogro­du z ale­ja­mi spa­ce­ro­wy­mi. W Pol­sce 9249 par­ków jest ob­ję­tych ochro­ną praw­ną po­przez wpi­sa­nie ich do re­je­stru za­byt­ków lub re­je­stru pom­ni­ków przy­ro­dy. Łącz­nie zaj­mu­ją ob­szar 50354,65 ha.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nie­dzie­lę by­li­śmy w parku całą ro­dzi­ną.

 (1.2) Za mia­stem ot­war­to nowy park tech­no­lo­gicz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: park, AS: park

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. parczek m.

 przym. parkowy, przyparkowy, wokółparkowy

Wiktionary


park-ogród

miej­sce bę­dą­ce jed­no­cze­śnie par­kiem i ogro­dem


SJP.pl


parka

1. zdrob­nia­le o na­rze­czo­nych, sym­pa­ty­zu­ją­cych ze sobą itp.;
2. po­tocz­nie o dwoj­gu dzie­ciach (synku i córce);
3. zdrob­nia­le o dwoj­gu pta­kach, zwie­rzę­tach;
4. mała para;
5. pu­cho­wa kurt­ka z kap­tu­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od para (dwa obiek­ty)

 (1.2) rzad. zdrobn. od para (woda w sta­nie ga­zo­wym)

 (1.3) tra­dy­cyj­na eski­mo­ska długa pu­cho­wa kurt­ka z kap­tu­rem

 (1.4) mi­trzym. każda z trzech bogiń, per­so­ni­fi­ka­cji przez­na­cze­nia: Nona, De­ci­ma i Morta;

Wiktionary

Parka – dłuż­sza kurt­ka wy­peł­nio­na na­tu­ral­nym lub syn­te­tycz­nym pu­chem, z wy­ście­ła­nym fu­trem kap­tu­rem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈparka, AS: parka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. para, pareczka

 rzecz. parnik m.

Wiktionary


parkan

1. ogro­dze­nie wy­ko­ny­wa­ne z róż­nych ma­te­ria­łów, naj­czę­ściej z drew­na;
2. jeden z pary ochra­nia­czy na nogi za­kła­da­nych w cza­sie meczu przez bram­ka­rzy ho­ke­jo­wych, za­wod­ni­ków kry­kie­ta lub osoby upra­wia­ją­ce inne tego typu spor­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogro­dze­nie drew­nia­ne zło­żo­ne z desek, szta­chet, drą­gów (dylów);

 (1.2) sport. osło­na na no­gach bram­ka­rza ho­ke­jo­we­go

 (1.4) lwów. koł­nie­rzyk

 (1.5) daw. gwara. więz. bocz­na kie­szeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparkãn, AS: parkãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. parkanik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płot, reg. pargan, blanka

Wiktionary


parkanik

par­kan nie­wiel­kich roz­mia­rów


SJP.pl


parkanowy

→ par­kan


SJP.pl

Patrz:

parkan

parkać

o niek­tó­rych zwie­rzę­tach: za­spo­ka­jać popęd płcio­wy; pa­rzyć się


SJP.pl


parker

marka wiecz­nych piór i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wiecz­ne pióro marki Par­ker

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­ker – firma pro­du­ku­ją­ca przy­bo­ry do pi­sa­nia
  • Par­ker – firma pro­du­ku­ją­ca gi­ta­ry elek­trycz­ne
  • Par­ker – seria ko­mik­so­wa
  • Par­ker – film z 1986
  • Par­ker – film z 2013
  • Alan Par­ker (1944–2020) – an­giel­ski re­ży­ser fil­mo­wy
  • Ant­ho­ny Par­ker (ur. 1975) – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Ber­nard Par­ker (ur. 1986) – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski pił­karz
  • Can­da­ce Ni­co­le Par­ker Wil­liams (ur. 1986) – ame­ry­kań­ska ko­szy­kar­ka
  • Char­lie Par­ker (1920–1955) – ame­ry­kań­ski sak­so­fo­ni­sta i kom­po­zy­tor jaz­zo­wy
  • David Par­ker (ur. 1951) – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Do­rot­hy Par­ker (1893–1967) – ame­ry­kań­ska po­et­ka i pi­sar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę w końcu do­ku­pić tło­czek do mo­je­go par­ke­ra, bo de­ner­wu­je mnie cią­głe wy­mie­nia­nie naboi.

 (1.1) Na­bo­je do par­ke­ra są dłuż­sze niż do pe­li­ka­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparkɛr, AS: parker

Wiktionary


parkeryzować

wyt­wa­rzać po­wło­kę ochron­ną w po­sta­ci war­stwy fos­fo­ra­nów na po­wierzch­ni me­ta­li, za­bez­pie­cza­jąc ją w ten spo­sób przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi lub two­rząc po­wło­kę zmniej­sza­ją­cą tar­cie i bę­dą­cą do­brym pod­kła­dem pod farby i la­kie­ry; fos­fo­ra­no­wać, fos­fa­ty­zo­wać, bon­de­ry­zo­wać


SJP.pl


parkesowanie

re­ak­cja pro­wa­dzą­ca do otrzy­ma­nia sre­bra ze stopu rudy sre­bro­no­śnej z oło­wiem


SJP.pl


parki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) lm. zob. park.

Wiktionary

Parki (łac. "Par­cae") – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­nie ludz­kich losów i per­so­ni­fi­ka­cje przez­na­cze­nia.

Po­cząt­ko­wo znane jako jedna Parka bę­dą­ca bo­gi­nią na­ro­dzin. W póź­niej­szym cza­sie pod wpły­wem wie­rzeń grec­kich wy­stę­po­wa­ły jako trzy sio­stry, utoż­sa­mio­ne z grec­ki­mi Moj­ra­mi: Nona, De­ci­ma (De­cu­ma) i Morta.

Wikipedia


parkieciarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się po­kry­wa­niem po­dłóg par­kie­tem lub wy­kła­dzi­na­mi;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta lu­bią­ca tań­czyć;
3. obra­biar­ka do obrób­ki de­szczu­łek po­sadz­ko­wych; de­szczuł­kar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na do wy­ro­bu kle­pek po­dło­go­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkiet mrz.

Wiktionary


parkieciarnia

za­kład, w któ­rym wy­ko­ny­wa­ne są wy­kła­dzi­ny i ma­te­ria­ły do bu­do­wy par­kie­tu


SJP.pl


parkieciarski

→ par­kie­ciarz


SJP.pl

Patrz:

parkieciarz

parkieciarstwo

za­ję­cie par­kie­cia­rza


SJP.pl


parkieciarz

1. osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się po­kry­wa­niem po­dłóg par­kie­tem lub wy­kła­dzi­na­mi;
2. po­tocz­ne okre­śle­nie na osobę lu­bią­cą tań­czyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik bu­dow­la­ny, który zaj­mu­je się ukła­da­niem par­kie­tów i in­nych po­dłóg

Wiktionary

Par­kie­ciarz – rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy prace zwią­za­ne z mon­ta­żem po­dłóg drew­nia­nych, takie jak:

Par­kie­ciarz może re­a­li­zo­wać swoją dzia­łal­ność w for­mie świad­cze­nia pracy na­jem­nej w przed­się­bior­stwie lub in­dy­wi­du­al­nej dzia­łal­no­ści rze­mieśl­ni­czej.

Dzia­łal­ność par­kie­cia­rzy ujęta jest w sta­tu­cie "Sto­wa­rzy­sze­nia Par­kie­cia­rze Pol­scy", które pow­sta­ło

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. parkiet mrz.

Wiktionary


parkiecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od par­kiet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie par­kiet, lecz tylko mały par­kie­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkiet m.

Wiktionary


parkiet

1. frag­ment po­dło­gi po­kry­ty ka­wał­ka­mi spe­cjal­nych de­se­czek, któ­re­go naj­częst­szą funk­cją poza użyt­ko­wą w miesz­ka­niach jest peł­nie­nie roli miej­sca do tań­cze­nia lub upra­wia­nia niek­tó­rych spor­tów;
2. krat­ka z li­ste­wek uży­wa­na jako za­bez­pie­cze­nie du­żych po­wierzch­nio­wo przed­mio­tów przed wy­gi­na­niem się na sku­tek dzia­ła­nia wil­go­ci;
3. ro­dzaj im­pre­gna­tu;
4. gieł­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drew­nia­ne klep­ki na po­dło­gi

 (1.2) po­dło­ga z drew­nia­nych kle­pek

 (1.3) miej­sce w re­sta­u­ra­cji lub ka­wiar­ni przez­na­czo­ne do tańca

 (1.4) sala, w któ­rej od­by­wa się sesja gieł­dy pa­pie­rów war­to­ścio­wych

 (1.5) część sali spor­to­wej przez­na­czo­na do gry w piłkę

 (1.6) krat­ka z li­ste­wek przyt­wier­dza­na do od­wro­cia obra­zu ma­lo­wa­ne­go na desce dla za­bez­pie­cze­nia jej przed pa­cze­niem się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • par­kiet – ro­dzaj drew­nia­ne­go po­kry­cia po­dło­gi
  • par­kiet – sy­no­nim gieł­dy pa­pie­rów war­to­ścio­wych
  • Par­kiet – pol­ski dzien­nik eko­no­micz­ny (poś­wię­co­ny go­spo­dar­ce, gieł­dzie pa­pie­rów war­to­ścio­wych i ryn­ko­wi ka­pi­ta­ło­we­mu)
  • par­kie­taż – sy­stem wy­peł­nie­nia pła­szczyz­ny jed­no­rod­ny­mi fi­gu­ra­mi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈparʲcɛt, AS: parʹḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkieciarz m., parkieciarka ż., parkieciarnia ż., parkietówka ż., parkiecik mrz.

 czas. parkietować

 przym. parkietowy

Wiktionary


parkietaż

po­kry­cie pła­szczyz­ny wie­lo­ką­ta­mi przy­le­ga­ją­cy­mi i nie­za­cho­dzą­cy­mi na sie­bie, np. par­kie­taż Pen­ro­se'a


SJP.pl

Par­kie­taż, ka­fel­ko­wa­nie lub "tes­se­la­cja" – po­kry­cie pła­szczyz­ny wie­lo­ką­ta­mi przy­le­ga­ją­cy­mi i nie za­cho­dzą­cy­mi na sie­bie. Można roz­pa­try­wać par­kie­ta­że czę­ści pła­szczyz­ny oraz po­wierzch­ni, które nie są pła­skie (np. par­kie­ta­że sfery, np. ko­pu­ła ge­o­de­zyj­na). Można także badać par­kie­ta­że prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej i prze­strze­ni wy­mia­rów wyż­szych. Nie jest ko­niecz­ne ogra­ni­cza­nie się do prze­strze­ni eu­kli­de­so­wych. W prak­ty­ce (par­kie­taż chod­ni­ka na zdję­ciu) ele­men­ty par­kie­ta­żu nie muszą być wie­lo­ką­ta­mi.

Wikipedia


parkietowanie

za­bieg za­bez­pie­cza­nia obra­zu drew­nia­ne­go par­kie­tem


SJP.pl


parkietować

za­bez­pie­czać obraz drew­nia­ny przed zni­szcze­niem, po­kry­wa­jąc go war­stwą par­kie­tu


SJP.pl


parkietowy

przy­miot­nik od: par­kiet; taki, któ­re­go część sta­no­wi par­kiet, po­kry­ty par­kie­tem lub taki, z któ­re­go można wy­ko­nać par­kiet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy par­kie­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkiet mrz.

Wiktionary


parkiety

1. frag­ment po­dło­gi po­kry­ty ka­wał­ka­mi spe­cjal­nych de­se­czek, któ­re­go naj­częst­szą funk­cją poza użyt­ko­wą w miesz­ka­niach jest peł­nie­nie roli miej­sca do tań­cze­nia lub upra­wia­nia niek­tó­rych spor­tów;
2. krat­ka z li­ste­wek uży­wa­na jako za­bez­pie­cze­nie du­żych po­wierzch­nio­wo przed­mio­tów przed wy­gi­na­niem się na sku­tek dzia­ła­nia wil­go­ci;
3. ro­dzaj im­pre­gna­tu;
4. gieł­da


SJP.pl


parkin

pla­cek an­giel­ski


SJP.pl

Par­kin lub Per­kin to mięk­kie cia­sto tra­dy­cyj­nie ro­bio­ne z płat­ków ow­sia­nych oraz po­dob­ne­go do me­la­sy czar­ne­go sy­ro­pu, który pow­stał w Pół­noc­nej An­glii. Czę­sto ko­ja­rzo­ny jest z Yorks­hi­re, zwła­szcza z oko­li­ca­mi Leeds. Po­cząt­ki tego dania nie są do­kład­nie znane, ale cie­szy się on po­pu­lar­no­ścią w in­nych re­jo­nach, np.

Wikipedia


parking

miej­sce po­sto­ju po­ja­zdów me­cha­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) plac lub bu­dy­nek przez­na­czo­ny do od­sta­wia­nia (par­ko­wa­nia) po­ja­zdów me­cha­nicz­nych;

Wiktionary

Par­king – wyz­na­czo­ne miej­sce słu­żą­ce do od­sta­wia­nia (par­ko­wa­nia) po­ja­zdów. W in­nych de­fi­ni­cjach za­kres jest ogra­ni­czo­ny do po­ja­zdów me­cha­nicz­nych lub nawet do sa­mo­cho­dów. W za­leż­no­ści od formy bu­dow­la­nej można wy­róż­nić par­kin­gi te­re­no­we oraz ma­ją­ce formę bu­dyn­ków par­kin­gi pię­tro­we – ga­ra­że wie­lo­kon­dy­gna­cyj­ne, na­to­miast ze wzglę­du na po­ziom po­sa­do­wie­nia można je po­dzie­lić na po­dziem­ne i na­ziem­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez dzie­sięć minut mu­sia­łem szu­kać miej­sca na par­kin­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparʲcĩŋk, AS: parʹḱĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkowanie n., parkingowy mos.

 czas. parkować ndk.

 przym. parkingowy, wokółparkingowy, przyparkingowy

Wiktionary


parkingowiec

po­tocz­nie: bu­dy­nek lub obiekt przez­na­czo­ny głów­nie do par­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów


SJP.pl


parkingowy

przy­miot­nik od: par­king, np. opła­ta par­kin­go­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­kin­giem, od­no­szą­cy się do par­kin­gu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która pil­nu­je po­ja­zdy na par­kin­gu i po­bie­ra za to opła­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparʲcĩŋˈɡɔvɨ, AS: parʹḱĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parking m., parkowanie n.

 czas. parkować ndk.

 przym. przyparkingowy

Wiktionary


parkingoza

zbyt­nie na­gro­ma­dze­nie miejsc par­kin­go­wych na ja­kimś te­re­nie


SJP.pl


parkingówka

śro­do­wi­sko­wo: prze­wró­ce­nie się na sto­ją­cym mo­to­cy­klu


SJP.pl


parkinson

po­tocz­nie: cho­ro­ba Par­kin­so­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. cho­ro­ba Par­kin­so­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cho­ro­ba Par­kin­so­na
  • Cecil Par­kin­son – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Cyril North­co­te Par­kin­son – bry­tyj­ski hi­sto­ryk i pi­sarz
  • James Par­kin­son – an­giel­ski ap­te­karz, le­karz, ge­o­log i pa­le­on­to­log
  • John Par­kin­son – bry­tyj­ski kar­dio­log
  • Kat­he­ri­ne Par­kin­son – bry­tyj­ska ak­tor­ka
  • Mark Par­kin­son – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Mi­cha­el Par­kin­son – bry­tyj­ski dzien­ni­karz
  • Robin Par­kin­son – bry­tyj­ski aktor
  • Syd­ney Par­kin­son – bry­tyj­ski ry­sow­nik
  • Tessa Par­kin­son – au­stra­lij­ska że­glar­ka
  • (10041) Par­kin­son – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: parʲˈcĩw̃sɔ̃n, AS: parʹḱĩũ̯sõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkinsonik mos., parkinsonizm m.

Wiktionary


parkinsonik

osoba dot­knię­ta cho­ro­bą Par­kin­so­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba cier­pią­ca na cho­ro­bę Par­kin­so­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parkinson, parkinson, parkinsonizm

Wiktionary


parkinsonizm

cho­ro­ba ukła­du ner­wo­we­go, ob­ja­wia­ją­ca się drże­niem koń­czyn i czę­ścio­wy­mi za­bu­rze­nia­mi mowy; cho­ro­ba Par­kin­so­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ze­spół ne­u­ro­lo­gicz­ny cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się drże­nia­mi, bra­dy­ki­nez­ją, sztyw­no­ścią mię­śni i trud­no­ścia­mi w utrzy­ma­niu pra­wi­dło­wej po­sta­wy ciała, obec­ny w cho­ro­bie Par­kin­so­na i in­nych cho­ro­bach ne­u­ro­de­ge­ne­ra­cyj­nych;

Wiktionary

Par­kin­so­nizm – ze­spół ne­u­ro­lo­gicz­ny zna­mien­ny dla usz­ko­dzeń ukła­du po­za­pi­ra­mi­do­we­go, zwła­szcza isto­ty czar­nej i gałki bla­dej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ob­ja­wa­mi:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. parkinson mzw., parkinsonik mos.

Wiktionary


parkobus

au­to­bus wo­żą­cy pa­sa­że­rów do par­ków miej­skich


SJP.pl


parkocić

o za­ją­cach, kró­li­kach itp.: par­ko­cić się - prze­ja­wiać, za­spo­ka­jać popęd płcio­wy


SJP.pl


parkogrzybek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


parkomat

urzą­dze­nie usta­wia­ne w ob­sza­rach płat­ne­go par­ko­wa­nia, do któ­re­go kie­row­ca wrzu­ca pie­nią­dze za czas po­sto­ju; par­ko­metr


SJP.pl

Par­ko­mat – urzą­dze­nie tech­nicz­ne słu­żą­ce do wno­sze­nia opłat za par­ko­wa­nie.

Wikipedia


parkomatowy

przy­miot­nik od: par­ko­mat; przez­na­czo­ny do użyt­ko­wa­nia sy­ste­mu urzą­dzeń po­bie­ra­ją­cych opła­ty za par­ko­wa­nie, zwią­za­ny z takim sy­ste­mem lub po­je­dyn­czym urzą­dze­niem tego sy­ste­mu; par­ko­me­tro­wy


SJP.pl


parkometr

urzą­dze­nie usta­wia­ne w ob­sza­rach płat­ne­go par­ko­wa­nia, do któ­re­go kie­row­ca wrzu­ca pie­nią­dze za czas po­sto­ju; par­ko­mat


SJP.pl

Par­ko­metr (par­ko­wać + gr. "metreín" – mie­rzyć) – urzą­dze­nie, które po wrzu­ce­niu od­po­wied­nich monet od­mie­rza czas po­sto­ju bez­poś­red­nio obok tego urzą­dze­nia za­par­ko­wa­ne­go po­ja­zdu.

Par­ko­metr zo­stał wy­my­ślo­ny i opa­ten­to­wa­ny przez Carla C. Magee z Okla­ho­ma City, Okla­ho­ma. Pier­wsza nazwa – „coin con­trol­led par­king meter” użyta 13 maja 1935.

Wikipedia


parkometrowy

przy­miot­nik od: par­ko­metr; przez­na­czo­ny do użyt­ko­wa­nia sy­ste­mu urzą­dzeń po­bie­ra­ją­cych opła­ty za par­ko­wa­nie, zwią­za­ny z takim sy­ste­mem lub po­je­dyn­czym urzą­dze­niem tego sy­ste­mu; par­ko­ma­to­wy


SJP.pl


parkoszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­ko­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Par­ko­szo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Wło­do­wi­ce
  • Par­ko­szo­wi­ce-Ko­lo­nia – część mia­sta Wło­do­wi­ce w Pol­sce
  • Jakub Par­ko­szo­wic

Wikipedia


parkot

okres go­do­wy za­ję­cy


SJP.pl


parkotać

1. wy­da­wać bul­go­czą­cy od­głos cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wrzą­cej wody lub innej cie­czy; per­ko­tać, pyr­ko­tać;
2. uczest­ni­czyć w ko­pu­la­cji, ko­pu­lo­wać


SJP.pl


parkoty

okres go­do­wy za­ję­cy


SJP.pl


parkour

[czy­taj: par­kur] sport wy­czy­no­wy po­le­ga­ją­cy na po­ko­ny­wa­niu przesz­kód w biegu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sztu­ka po­ko­ny­wa­nia przesz­kód w moż­li­wie efek­tyw­ny spo­sób, w szcze­gól­no­ści przez bieg, skoki, czy obro­ty;

Wiktionary

Par­ko­ur (wy­mo­wa: []; czę­sto skra­ca­ne do PK) bądź l'art du déplacement (fr. "sztu­ka prze­mie­szcza­nia się") – po­cho­dzą­ca z Fran­cji forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej. Za twór­cę par­ko­ur uz­na­je się Da­vi­da Belle'a.

Jest ro­dza­jem ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej po­le­ga­ją­cej na po­ko­ny­wa­niu przesz­kód (głów­nie w prze­strze­ni miej­skiej) w jak naj­prost­szy i naj­szyb­szy spo­sób, przy uży­ciu róż­nych tech­nik.

Wikipedia


parkourowiec

[czy­taj: par­ku­ro­wiec] osoba upra­wia­ją­ca par­ko­ur


SJP.pl


parkourowy

→ par­ko­ur [czy­taj: par­ku­ro­wy]


SJP.pl


parkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. za­trzy­my­wa­nie po­ja­zdu na po­sto­ju, par­kin­gu lub w innym przez­na­czo­nym do tego miej­scu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparkɔˈvãɲɛ, AS: parkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaparkowanie n., parking m., parkingowy m.

 czas. parkować ndk., zaparkować dk.

 przym. parkingowy

Wiktionary


parkowanko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. pieszcz. żart. par­ko­wa­nie

Wiktionary


parkować

usta­wiać po­ja­zdy w miej­scach przez­na­czo­nych na po­stój tych po­ja­zdów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) zo­sta­wiać po­jazd na par­kin­gu, miej­scu przez­na­czo­nym do za­trzy­ma­nia po­ja­zdu lub innym wol­nym miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze par­ku­ję jak naj­bli­żej domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈkɔvat͡ɕ, AS: parkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parking mrz., parkingowy mos., parkowanie n., zaparkowanie n.

 przym. parkingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stać

Wiktionary


parkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Ro­goź­no
  • Par­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Go­łańcz
  • Par­ko­wo – dawna gro­ma­da
  • Par­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


parkowy

przy­miot­nik od: park


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy parku, zwią­za­ny z par­kiem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla parku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby Lu­bo­mir­ski od­bu­do­wał ze­spół pa­ła­co­wo-par­ko­wy i po­sta­wił tu, jak za­mie­rzał, no­wo­czes­ny hotel, spał­bym na pie­nią­dzach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. park mrz.

 przym. przyparkowy

Wiktionary


parkrun

ama­tor­ska im­pre­za bie­go­wa w parku


SJP.pl

Par­krun (zapis sty­li­zo­wa­ny: par­krun) – co­ty­god­nio­we bez­płat­ne biegi z po­mia­rem czasu na dy­stan­sie 5 km, or­ga­ni­zo­wa­ne re­gu­lar­nie w ponad 1900 miej­scach w 21 pań­stwach.

Wikipedia


parkrunowy

→ par­krun


SJP.pl

Patrz:

parkrun

parkur

teren jeź­dziec­kie­go kon­kur­su sko­ków przez przesz­ko­dy; par­co­urs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. plac z po­roz­sta­wia­ny­mi przesz­ko­da­mi, na któ­rym od­by­wa­ją się jeź­dziec­kie za­wo­dy w sko­kach;

Wiktionary

 "Zo­bacz też: Par­co­ur i Par­ko­ur."

Par­kur – ogro­dzo­ny plac na świe­żym po­wie­trzu lub w hali, na któ­rym usta­wia się kilka lub kil­ka­na­ście przesz­kód, które koń i jeź­dziec muszą po­ko­nać w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści i cza­sie, z jak najm­niej­szą licz­bą zrzu­tek i przy­pad­ków nie­po­słu­szeń­stwa konia. Roz­róż­nia się par­kur ćwi­czeb­ny i kon­kur­so­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈparkur, AS: parkur

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tor konkursowy, parcours

Wiktionary


parkway

[czy­taj: par­kłej] sze­ro­ka szosa dla ruchu ko­ło­we­go, bie­gną­ca przez park, las, pod­gó­rze itp.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Park­way – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie So­mer­set
  • Park­way – wieś w An­glii, w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Park­way – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sa­cra­men­to
  • Park­way – wieś w USA, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Fran­klin

Wikipedia


parlament

1. na­czel­ny organ wła­dzy pań­stwo­wej spra­wu­ją­cy funk­cję usta­wo­daw­czą oraz po­sia­da­ją­cy prawo do kon­tro­lo­wa­nia in­nych or­ga­nów wła­dzy w pań­stwie;
2. bu­dy­nek bę­dą­cy głów­ną sie­dzi­bą tego or­ga­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. w sy­ste­mach de­mo­kra­tycz­nych naj­wyż­szy organ usta­wo­daw­czy;

 (1.2) gmach, w któ­rym obra­du­je par­la­ment (1.1)

 (1.3) hist. w daw­nej Fran­cji sądy kró­lew­skie, usta­no­wio­ne w XIII wieku przez Lud­wi­ka IX;

Wiktionary

Par­la­ment – naj­wyż­szy organ przed­sta­wi­ciel­ski, a jed­no­cze­śnie za­sad­ni­czy organ wła­dzy usta­wo­daw­czej w pań­stwach de­mo­kra­tycz­nych. W sy­ste­mach opar­tych na oś­wie­ce­nio­wym trój­po­dzia­le wła­dzy jest jed­nym z trzech pio­nów wła­dzy pań­stwo­wej i w żaden spo­sób nie jest waż­niej­szy od dwóch po­zo­sta­łych. W sy­ste­mach par­la­men­tar­no-ga­bi­ne­to­wych (np. współ­czes­na Pol­ska) par­la­ment jest naj­wyż­szym or­ga­nem wła­dzy pań­stwo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ski par­la­ment skła­da się z dwóch Izb: sejmu i se­na­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈlãmɛ̃nt, AS: parlãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlamentarzysta mos., parlamentarzystka ż., parlamentariusz mos., parlamentaryzm mrz.

 przym. parlamentarny, wewnątrzparlamentarny

 przysł. parlamentarnie

Wiktionary


parlamentariusz

osoba wy­sła­na do nie­przy­ja­cie­la w celu pro­wa­dze­nia z nim ro­ko­wań do­ty­czą­cych przer­wa­nia kon­flik­tu; par­la­men­tarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. po­sła­niec wy­sy­ła­ny przez wal­czą­ce stro­ny w celu ne­go­cja­cji;

Wiktionary

Par­la­men­ta­riusz (fr. "par­le­men­ta­i­re" od "par­ler", pol. "mówić") – po­sła­niec stro­ny wal­czą­cej kie­ro­wa­ny do prze­ciw­ni­ka w celu pro­wa­dze­nia ro­ko­wań.

De­le­ga­cja taka wy­po­sa­żo­na jest zaz­wy­czaj w białą flagę, co zgod­nie z kon­wen­cja­mi wo­jen­ny­mi sy­gna­li­zu­je żoł­nie­rzom prze­ciw­ni­ka, że nio­są­cy ją żoł­nie­rze nie po­dej­mu­ją dzia­łań bo­jo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale zanim zjawi się ich par­la­men­ta­riusz, grup­pen­fu­eh­rer Wolf zdąży po­słać na śmierć je­szcze kil­ku­set tych ogłu­pia­łych szcze­nia­ków - odez­wał się Kloss.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament m., parlamentarzysta m., parlamentarzystka ż., parlamentaryzm m.

 przym. parlamentarny, wewnątrzparlamentarny

 przysł. parlamentarnie

Wiktionary


parlamentariuszka

ko­bie­ta wy­sła­na do nie­przy­ja­cie­la w celu pro­wa­dze­nia z nim ro­ko­wań do­ty­czą­cych przer­wa­nia kon­flik­tu


SJP.pl


parlamentarnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z za­sa­da­mi par­la­men­ta­ryz­mu i oby­cza­ja­mi pa­nu­ją­cy­mi w par­la­men­cie

 (1.2) przen. zgod­nie z do­bry­mi oby­cza­ja­mi, w spo­sób przyz­wo­i­ty i cen­zu­ral­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament m., parlamentarzysta m., parlamentarzystka ż., parlamentariusz m., parlamentaryzm m.

 przym. parlamentarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przyzwoicie, kulturalnie, cenzuralnie

Wiktionary


parlamentarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: par­la­men­tar­nie


SJP.pl


parlamentarny

1. przy­miot­nik od: par­la­ment; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla par­la­men­tu, wła­ści­wy par­la­men­to­wi, jego kom­pe­ten­cjom, od­no­szą­cy się do par­la­men­tu;
2. zgod­ny z do­bry­mi oby­cza­ja­mi, ogól­nie przy­ję­ty­mi nor­ma­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy par­la­men­tu, zwią­za­ny z par­la­men­tem

 (1.2) zgod­ny z do­bry­mi oby­cza­ja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Węgry są de­mo­kra­cją par­la­men­tar­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ, AS: parlãmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament m., parlamentariusz m., parlamentariuszka ż., parlamentarzysta m., parlamentarzystka ż., parlamentaryzm m., parlamentowanie n.

 czas. parlamentować ndk.

 przysł. parlamentarnie

Wiktionary


parlamentarski

przy­miot­nik: par­la­men­ta­ryzm; taki, któ­re­go część sta­no­wi sy­stem rzą­dów i kom­pe­ten­cje par­la­men­tu, od­no­szą­cy się do tego sy­ste­mu


SJP.pl


parlamentaryzm

sy­stem rzą­dów spra­wo­wa­nych przez par­la­ment wraz z kom­pe­ten­cja­mi tego or­ga­nu wła­dzy pań­stwo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem rzą­dów z par­la­men­tem ma­ją­cym wła­dzę usta­wo­daw­czą i spra­wu­ją­cym ją nad rzą­dem;

Wiktionary

Par­la­men­ta­ryzm – sy­stem rzą­dów par­la­men­tar­nych, tj. rzą­dów, opie­ra­ją­cych się na par­la­men­cie, jako na pod­sta­wo­wym czyn­ni­ku wła­dzy pań­stwo­wej.

Przed­sta­wi­cie­le więk­szo­ści w par­la­men­cie obej­mu­ją wła­dzę i two­rzą rząd. Mniej­szość par­la­men­tar­na po­zo­sta­je w opo­zy­cji aż do chwi­li, kiedy przez nowe wy­bo­ry uda jej się uzy­skać więk­szość dla swego pro­gra­mu i prze­jąć wła­dzę w swe ręce. Ist­nie­nie więk­szo­ści i mniej­szo­ści, obozu rzą­do­we­go i opo­zy­cji, jest for­mal­nym wa­run­kiem par­la­men­ta­ryz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po I woj­nie świa­to­wej miało miej­sce odro­dze­nie par­la­men­ta­ryz­mu pol­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament mrz., parlamentariusz mos., parlamentariuszka ż., parlamentarzysta mos., parlamentarzystka ż., parlamentowanie n.

 czas. parlamentować ndk.

 przysł. parlamentarnie

 przym. parlamentarny

Wiktionary


parlamentarz

osoba wy­sła­na do nie­przy­ja­cie­la w celu pro­wa­dze­nia z nim ro­ko­wań do­ty­czą­cych przer­wa­nia kon­flik­tu; par­la­men­ta­riusz


SJP.pl


parlamentarzysta

osoba wcho­dzą­ca w skład par­la­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek par­la­men­tu

Wiktionary

Par­la­men­ta­rzy­sta – czło­nek wyż­szej lub niż­szej izby par­la­men­tu.

Poseł, se­na­tor, lub eu­ro­de­pu­to­wa­ny, przed­sta­wi­ciel wy­bor­ców swego okrę­gu, wy­bra­ny z re­gu­ły w wy­bo­rach po­wszech­nych.

Licz­ba człon­ków par­la­men­tu waha się w za­leż­no­ści od wiel­ko­ści pań­stwa i tra­dy­cji od kil­ku­dzie­się­ciu (25-oso­bo­wy Land­tag w Liech­ten­ste­i­nie) do nawet kilku ty­się­cy (2984-oso­bo­we Ogól­no­chiń­skie Zgro­ma­dze­nie Przed­sta­wi­cie­li Lu­do­wych w ChRL).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To vox po­pu­li – zwła­szcza w me­dial­nym wy­da­niu – wciąż pyta pre­zy­den­tów, pre­mie­rów, mi­ni­strów, par­la­men­ta­rzy­stów, jak długo je­szcze bę­dzie­my cze­ka­li, zanim wresz­cie roz­wią­żą się wszyst­kie pol­skie pro­ble­my?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparlãmɛ̃ntaˈʒɨsta, AS: parlãmẽntažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament mrz., parlamentariusz mos., parlamentowanie n., parlamentarność ż.

:: fż. parlamentarzystka ż.

 czas. parlamentować ndk.

 przym. parlamentarny

 przysł. parlamentarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deputowany

Wiktionary


parlamentarzystka

ko­bie­ta wcho­dzą­ca w skład par­la­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni par­la­men­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament mrz., parlamentariusz mos., parlamentaryzm mrz., parlamentarzysta mos.

 przysł. parlamentarnie

 przym. parlamentarny

Wiktionary


parlamentować

pro­wa­dzić ro­ko­wa­nia, ne­go­cja­cje, wy­stę­po­wać jako par­la­men­ta­riusz, par­la­men­ta­riusz­ka, re­pre­zen­to­wać par­la­ment w waż­niej­szych spra­wach


SJP.pl


parlando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śpie­wać w spo­sób zbli­żo­ny do mowy, de­kla­ma­cji; par­lan­te


SJP.pl


parlandować

po­tocz­nie: śpie­wać w spo­sób zbli­żo­ny do mowy, de­kla­ma­cji; sto­so­wać par­lan­do


SJP.pl


parlante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śpie­wać w spo­sób zbli­żo­ny do mowy, de­kla­ma­cji; par­lan­do


SJP.pl


parlatorium

pokój w klasz­to­rze do roz­mów z oso­ba­mi z zew­nątrz, zwła­szcza świec­ki­mi; roz­mów­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. rel. po­mie­szcze­nie w klasz­to­rze do pro­wa­dze­nia roz­mów z gość­mi;

Wiktionary

Par­la­to­rium, roz­mów­ni­ca – po­mie­szcze­nie w klasz­to­rze, przez­na­czo­ne do pro­wa­dze­nia roz­mów z gość­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A tu znowu, nim do par­la­to­rium wysz­ła prze­o­ry­sza, nim prze­stra­szo­ną zdo­ła­li­śmy ubła­gać i na­kło­nić, aby drzwi kla­u­zu­ry ot­wo­rzyć ka­za­ła, truch­la­łem na każdy szmer u furty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmównica

Wiktionary


parlać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żart. mówić po fran­cu­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlanie n.

Wiktionary


parle-parle

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca roz­mo­wę, zwła­szcza błahą

Wiktionary


parler

za­stęp­ca mi­strza bu­dow­ni­cze­go w cza­sach śred­nio­wiecz­nych


SJP.pl

Par­ler – ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy udo­stęp­nia­ją­cy usłu­gę mi­kro­blo­go­wa­nia, uru­cho­mio­ny w sierp­niu 2018. Par­ler re­kla­mu­je się jako bez­stron­na i za­pew­nia­ją­ca wol­ność słowa al­ter­na­ty­wa dla głów­nych sieci spo­łecz­no­ścio­wych, ta­kich jak Twit­ter i Fa­ce­bo­ok. W li­sto­pa­dzie 2020 ser­wis miał około 4 mln ak­tyw­nych użyt­kow­ni­ków i łącz­nie ponad 10 mln użyt­kow­ni­ków.

Wikipedia


parlicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riusz Par­lic­ki – pol­ski poeta, pro­za­ik, sa­ty­ryk, kry­tyk li­te­rac­ki oraz ese­i­sta
  • Ma­te­usz Par­lic­ki – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


parlin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­lin – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa
  • Par­lin – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Pruszcz
  • Par­lin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą
  • Par­lin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin
  • Par­lin – sta­cja ko­le­jo­wa w Par­li­nie, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Par­lin Dą­bro­wa

Wikipedia


parlino

Par­li­no ( Par­lin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Stara Dą­bro­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wieś przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 106 Rzew­no­wo – Star­gard – Py­rzy­ce, 6,5 km na pół­noc­ny za­chód od Sta­rej Dą­bro­wy (sie­dzi­by gminy) i 12,5 km na pół­noc­ny wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

Wikipedia


parlofon

ulep­szo­ny i zmo­dy­fi­ko­wa­ny fo­no­graf


SJP.pl


parma

1. mia­sto we Wło­szech;
2. mia­sto w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. nie­wiel­ka tar­cza rzym­skie­go pie­chu­ra lub ka­wa­le­rzy­sty

Wiktionary

Parma – mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Parma. 174 tys. miesz­kań­ców (2004). Sto­li­ca pro­win­cji. Zo­sta­ła za­ło­żo­na w 183 p.n.e., jako ko­lo­nia rzym­ska. W la­tach 1545–1860 Parma była sto­li­cą Księ­stwa Parmy rzą­dzo­ne­go przez dy­na­stię Far­ne­se, a na­stęp­nie Bur­bo­nów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈparma, AS: parma

Wiktionary


parmenides

Par­me­ni­des z Elei (ok. 540 - 470 p.n.e.), fi­lo­zof grec­ki


SJP.pl

Par­me­ni­des z Elei (gr. Παρμενίδης ὁ Ἐλεάτης "Par­me­ni­des ho Ele­a­tes", ur. ok. 540 p.n.e., zm. ok. 470 p.n.e.) – grec­ki fi­lo­zof, twór­ca szko­ły elej­skiej w Elei, wedle tra­dy­cji – słu­chacz Kse­no­fa­ne­sa.

Wikipedia


parmenka

miesz­kan­ka Parmy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Parmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parma ż.

:: fm. parmeńczyk mos.

 przym. parmeński, parmezański, parmezanowy

Wiktionary


parmezan

ro­dzaj twar­de­go sera uży­wa­ne­go po utar­ciu jako przy­pra­wa do po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wło­ski twar­dy ser pod­puszcz­ko­wy, doj­rze­wa­ją­cy kilka lat, utar­ty do­da­wa­ny do po­traw jako przy­pra­wa;

Wiktionary

Par­me­zan (wł. "Par­mi­gia­no Reg­gia­no") – ser twar­dy typu pod­puszcz­ko­we­go, wyt­wa­rza­ny z kro­wie­go mleka, le­ża­ku­ją­cy w so­lan­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: parˈmɛzãn, AS: parmezãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parma ż.

 przym. parmezanowy, parmezański, parmeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ser parmezański

Wiktionary


parmezanowy

→ par­me­zan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­me­za­nem, do­ty­czą­cy par­me­za­nu; za­wie­ra­ją­cy par­me­zan; ma­ją­cy smak par­me­za­nu

Wiktionary

Patrz:

parmezan

Przykłady

 (1.1) Po­da­no tace z przy­staw­ka­mi: pla­cu­sze­ka­cusz­ka­mi par­me­za­no­wy­mi z odro­bi­ną de­li­kat­ne­go sera bur­ra­ta, obło­żo­ny­mi cien­ki­mi pla­ste­re­ka­ster­ka­mi po­mi­do­ra (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parmezan mrz., Parma ż., parmeńczyk mos., parmenka ż.

 przym. parmeński, parmezański

Wiktionary


parmezański

przy­miot­nik od: par­me­zan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. par­meń­ski, do­ty­czą­cy Parmy, mia­sta we Wło­szech (dziś tylko w wy­ra­że­niu ser par­me­zań­ski)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy woj­ska­mi au­striac­ki­mi, które prze­ciw Pie­mont­czy­kom wal­czy­ły, wy­li­cza­ją dzien­ni­ki 4 000 żoł­nie­rzy par­me­zań­skich, któ­rych księż­na Parmy w po­sił­ku do­star­czy­ła uwsp..

 (1.1) 26. lu­te­go: Po­nie­waż par­me­zań­scy pow­stań­cy sta­ra­li się uwieść do buntu wier­ne rzą­do­wi gminy Pia­cen­zy i zbli­ży­li się ku tej twier­dzy, prze­to do­wód­ca tejże wy­słał na­prze­ciw nim od­dział pie­cho­ty i plu­ton hu­za­rów uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parma ż., parmeńczyk mos., parmenka ż., parmezan mrz.

 przym. parmeński, parmezanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. parmeński

Wiktionary


parmeńczyk

miesz­ka­niec Parmy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Parmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parma ż.

:: fż. parmenka ż.

 przym. parmeński, parmezański, parmezanowy

Wiktionary


parmeński

przy­miot­nik od: Parma


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Parmą, do­ty­czą­cy Parmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parma ż., parmeńczyk mos., parmenka ż., parmezan mrz.

 przym. parmezanowy, parmezański

Wiktionary


parmigianino

Par­mi­gia­ni­no (właśc. Gi­ro­la­mo Fran­ce­sco Maria Maz­zo­la) (ur. 11 stycz­nia 1503, zm. 24 sierp­nia 1540) – wło­ski ma­larz, ry­tow­nik ma­nie­ry­stycz­ny. Jego przy­do­mek ar­ty­stycz­ny po­cho­dzi od miej­sca uro­dze­nia (Parma). Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla jego ma­lar­stwa wy­dłu­że­nie po­sta­ci, wy­szu­ka­ny wdzięk i odrzu­ce­nie po­stu­la­tów re­a­liz­mu stały się ce­cha­mi ty­po­wy­mi dla wielu ma­la­rzy doby ma­nie­ryz­mu.

Wikipedia


parnas

elita li­te­rac­ka, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do po­e­tów


SJP.pl

Zo­bacz też: Par­nas (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Par­nas (gr. Παρνασσός "Par­nas­sós") – pasmo gór­skie w środ­ko­wej Gre­cji, z naj­wyż­szym szczy­tem wzno­szą­cym się na wy­so­kość 2457 m n.p.m., zbu­do­wa­ne głów­nie z wa­pie­ni. W po­bli­żu le­ża­ło mia­sto Delfy, sie­dzi­ba naj­sław­niej­szej sta­ro­żyt­nej wy­rocz­ni i poś­wię­co­nej Apol­li­no­wi świą­ty­ni.

Wikipedia


parnasista

1. zwo­len­nik lub przed­sta­wi­ciel par­na­siz­mu;
2. czło­nek Par­na­su, fran­cu­skiej grupy po­e­tyc­kiej


SJP.pl


parnasistka

1. zwo­len­nicz­ka lub przed­sta­wi­ciel­ka par­na­siz­mu;
2. człon­ki­ni Par­na­su, fran­cu­skiej grupy po­e­tyc­kiej


SJP.pl


parnasistowski

przy­miot­nik od: par­na­sizm; od­no­szą­cy się do dzie­więt­na­sto­wiecz­ne­go kie­run­ku w po­ez­ji fran­cu­skiej, przy­bli­ża­ją­ce­go obiek­ty­wizm i opi­su­ją­ce­go wszech­stron­ną wie­dzę, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego kie­run­ku; par­na­si­stycz­ny


SJP.pl


parnasistyczny

przy­miot­nik od: par­na­sizm; od­no­szą­cy się do dzie­więt­na­sto­wiecz­ne­go kie­run­ku w po­ez­ji fran­cu­skiej, przy­bli­ża­ją­ce­go obiek­ty­wizm i opi­su­ją­ce­go wszech­stron­ną wie­dzę, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego kie­run­ku; par­na­si­stow­ski


SJP.pl


parnasizm

dzie­więt­na­sto­wiecz­ny kie­ru­nek w po­ez­ji fran­cu­skiej przy­bli­ża­ją­cy obiek­ty­wizm i opi­su­ją­cy wszech­stron­ną wie­dzę


SJP.pl

Par­na­sizm, par­na­si­ści – po­cząt­ko­wo nazwa grupy po­e­tyc­kiej spod znaku Char­les’a Le­con­te’a de Lisle’a, póź­niej prąd li­te­rac­ki ofi­cjal­nie za­po­cząt­ko­wa­ny we Fran­cji w dru­giej po­ło­wie XIX wieku, któ­re­go ko­rze­nie się­ga­ją lat 40. XIX wieku. Par­na­sizm był głów­nym nur­tem epoki przej­ścio­wej mię­dzy ro­man­tyz­mem a sym­bo­liz­mem, od­dzia­łu­jąc rów­nież na mo­der­nizm oraz po­ko­le­nie Mło­dej Pol­ski.

Wikipedia


parnaski

przy­miot­nik od: Par­nas


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­na­sem, do­ty­czą­cy Par­na­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parnas mrz., parnas mrz., parnasista mos., parnasistka ż., parnasizm mrz.

 przym. parnasowy, parnasistyczny, parnasistowski

Wiktionary


parnawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Esto­nii, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Bał­tyc­kim;

 (1.2) geogr. rzeka w Esto­nii ucho­dzą­ca do Za­to­ki Ry­skiej;

Wiktionary

Par­na­wa ( Pärnu) – mia­sto w po­łud­nio­wej Esto­nii, port mor­ski nad Za­to­ką Par­naw­ską (część Za­to­ki Ry­skiej we wschod­niej czę­ści Morza Bał­tyc­kie­go), sto­li­ca pro­win­cji Pärnu. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si (2025) 52,8 tys.. Przez Par­na­wę prze­pły­wa rzeka o tej samej naz­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. parnawianin mos., parnawianka ż.

 przym. parnawski

Wiktionary


parnawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­na­wą, do­ty­czą­cy Par­na­wy (rzeki lub mia­sta)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parnawa ż.

Wiktionary


parnia

miej­sce na ką­pie­le w parze


SJP.pl


parnica

urzą­dze­nie do pa­ro­wa­nia ziem­nia­ków i pasz zwie­rzę­cych; par­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­ni­ca – kanał wodny na Mię­dzy­o­drzu
  • Par­ni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Par­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. gry­fiń­skim, gmi­nie Banie
  • Par­ni­ca – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie ze­nic­ko-do­boj­skim, w gmi­nie Ma­glaj
  • Párnica – miej­sco­wość na Sło­wa­cji
  • Stocz­nia Re­mon­to­wa Par­ni­ca – stocz­nia re­mon­to­wa w Szcze­ci­nie

Wikipedia


parnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


parniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: parno


SJP.pl


parniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: parny; bar­dziej parny


SJP.pl


parnik

urzą­dze­nie do pa­ro­wa­nia ziem­nia­ków i pasz zwie­rzę­cych; par­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ko­cioł z pa­le­ni­skiem do go­to­wa­nia na parze karmy dla zwie­rząt ho­dow­la­nych (ziem­nia­ków, śruty, bu­ra­ków itp.)

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Di­spo­rum|Sa­lisb.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin az­ja­tyc­kich z ro­dzi­ny zi­mo­wi­to­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • par­nik – ro­dzaj ro­ślin
  • par­nik – urzą­dze­nie rol­ni­cze

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈparʲɲik, AS: parʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parownica ż., para ż., parka ż., parowiec m., parowanie n., parówka ż.

 czas. parować ndk., wyparować dk., odparować dk., sparować dk.

 przym. parowy, parnikowy

Wiktionary


parnikowy

przy­miot­nik od: par­nik; dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie po­dob­nej do par­ni­ka, urzą­dze­nia do pa­ro­wa­nia ziem­nia­ków i pasz zwie­rzę­cych, przez­na­czo­ny na obrób­kę w takim urzą­dze­niu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ta­kie­go urzą­dze­nia lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­ni­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parnik mrz.

Wiktionary


parno

przy­słó­wek

 (1.1) wil­got­no i go­rą­co

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale w tym po­ko­ju jest parno. Ot­wórz­my okna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparnɔ, AS: parno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parność ż., para ż., parowiec mzw./mrz.

 przym. parny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duszno

Wiktionary


parnorost

ro­śli­na naj­le­piej i naj­szyb­ciej roz­wi­ja­ją­ca się w śro­do­wi­sku wil­got­nym, w któ­rym stę­że­nie pary wod­nej jest wy­so­kie


SJP.pl


parnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


parność

wil­got­ność naj­czę­ściej po­łą­czo­na z wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą oraz bra­kiem ru­chów mas po­wie­trza; dusz­ność


SJP.pl


parny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą, dużą wil­got­no­ścią oraz bez­wietrz­no­ścią, ty­po­wy dla ta­kie­go stanu; dusz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) go­rą­cy i wil­got­ny, dusz­ny

 (1.2) daw. pa­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było wciąż go­rą­co, po­wie­trze parne, a mu­zy­ka ma­rim­by brzmia­ła jakby spod wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparnɨ, AS: parny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parność ż., para ż., parowiec mzw./mrz.

 przysł. parno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duszny

Wiktionary


parob

zgru­bie­nie od: pa­ro­bek


SJP.pl


parobas

obraź­li­we okre­śle­nie na osobę nie­wyksz­tał­co­ną, nie­u­mie­ją­cą się za­cho­wać, pro­sta­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. pa­ro­bek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten krępy, silny pa­ro­bas tro­szczył się o Romka, przy­no­sił mu kawę i sma­ko­ły­ki wy­łu­dzo­ne od go­spo­dyń, a pod­czas bójek od­gra­dzał go pię­ścia­mi od ko­le­gów, wy­cią­gał spod stosu ciał i rzu­cał na górną pry­czę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parobek m.

Wiktionary


parobczaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­rob­czak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parobczak m.

Wiktionary


parobczak

młody, zaz­wy­czaj je­szcze nie­doś­wiad­czo­ny ro­bot­nik rolny lub sługa, pra­cu­ją­cy nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach; pa­ro­be­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) młody pa­ro­bek po­ma­ga­ją­cy w go­spo­dar­stwie wiej­skim

 (1.2) młody, zdro­wy chło­pak wiej­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɔpt͡ʃak, AS: paropčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parobek m.

:: zdrobn. parobczaczek m.

 przym. parobczański

Wiktionary


parobczański

od­no­szą­cy się do pa­rob­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­rob­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parobek m., parobczak m.

 przym. parobkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parobkowy, daw. parobczany

Wiktionary


parobeczek

młody, zaz­wy­czaj je­szcze nie­doś­wiad­czo­ny ro­bot­nik rolny lub sługa, pra­cu­ją­cy nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach; pa­rob­czak


SJP.pl


parobek

ro­bot­nik rolny lub sługa, pra­cu­ją­cy nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. na­jem­ny pra­cow­nik rolny;

 (1.2) po­gard. pa­cho­łek, słu­gus

 (1.3) daw. obec­nie gwara. ka­wa­ler, mło­dzie­niec

Wiktionary

Pa­ro­bek – stały lub se­zo­no­wy ro­bot­nik na­jem­ny pra­cu­ją­cy w fol­war­ku lub go­spo­dar­stwie bo­ga­te­go chło­pa, też słu­żą­cy w karcz­mie lub ma­jąt­ku dwor­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilku na­szych pa­rob­ków po­bie­gło zaraz do po­ża­ru.

 (1.2) Nawet nie za­u­wa­ży­łeś, jak zro­bił z cie­bie swo­je­go pa­rob­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parobczak mos., parobkowanie n.

:: zdrobn. parobeczek mos.

:: zgrub. parobas mos.

 czas. parobkować ndk.

 przym. parobkowy, parobczański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk haśnik

Wiktionary


parobkowy

przy­miot­nik od: pa­ro­bek; na­le­żą­cy do ro­bot­ni­ka rol­ne­go lub sługi, pra­cu­ją­ce­go nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach, od­no­szą­cy się do tej osoby, zwią­za­ny z nią


SJP.pl


parocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość paru cen­ty­me­trów; kil­ko­cen­ty­me­tro­wy, kil­ku­cen­ty­me­tro­wy


SJP.pl


paroch

ple­ban


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. daw. pro­boszcz (zwła­szcza obrząd­ku pra­wo­sław­ne­go lub gre­ko­ka­to­lic­kie­go)

Wiktionary


parochia

pa­ra­fia, zwła­szcza grec­ko­ka­to­lic­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kośc. pa­ra­fia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɔxʲja, AS: paroχʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parafia

Wiktionary


parochialny

przy­miot­nik od: pa­ro­chia; na­le­żą­cy do pa­ra­fii grec­ko­ka­to­lic­kiej, wcho­dzą­cy w jej skład lub w jakiś inny spo­sób z nią zwią­za­ny


SJP.pl


parochija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pa­ra­fia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparɔˈxʲija, AS: paroχʹii ̯a

Wiktionary


parociąg

po­je­dyn­cza rura wcho­dzą­ca w skład sieci ru­ro­cią­gów, w któ­rym prze­sy­ła się parę wodną pod wy­so­kim ci­śnie­niem


SJP.pl


parocja

pa­ro­cja per­ska - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych


SJP.pl


parodia

1. wy­po­wiedź, scena lub przed­sta­wie­nie bę­dą­ce ośmie­sza­ją­cym na­śla­dow­nict­wem ja­kie­goś dzie­ła, osoby lub za­cho­wań;
2. coś, co jest nie­u­dol­nym na­śla­do­wa­niem cze­goś, coś, co daje nie­za­mie­rzo­ne efek­ty ko­micz­ne, ośmie­sza­ją­ce au­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ce­lo­wa prze­rób­ka czy­je­goś ut­wo­ru (książ­ki, filmu, mu­zy­ki itp., także stylu) lub za­cho­wa­nia, ge­stów, słu­żą­ca ośmie­sze­niu ory­gi­na­łu lub bę­dą­ca żar­tem z niego;

Wiktionary

Pa­ro­dia (gr. παρῳδία "parōidía" od παρά "pará" „poza (czym); obok; mimo” i ᾠδή "ōidḗ" – „pieśń”) – od­mia­na pa­ra­fra­zy, która speł­nia funk­cję hu­mo­ry­stycz­ną (ro­dzaj za­ba­wy li­te­rac­kiej) bądź sa­ty­rycz­ną (uży­wa­na jako ele­ment po­le­mi­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten film jest pa­ro­dią „Gwiezd­nych Wojen”.

 (1.1) (…) oczy­wi­ście może się zda­rzyć, że to się skoń­czy znowu po pol­skie­mu, czyli dobry po­mysł zo­sta­nie po­wy­gi­na­ny tak, że bę­dzie przy­po­mi­nał swoją pa­ro­dię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɔdʲja, AS: parodʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parodysta m., parodystka ż.

 czas. parodiować ndk., sparodiować dk.

 przym. parodiowy, parodystyczny

 przysł. parodystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burleska, trawestacja

Wiktionary


parodie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|pa­ro­dia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɔdʲjɛ, AS: parodʹi ̯e

Wiktionary


parodiować

1. two­rzyć scenę lub przed­sta­wie­nie bę­dą­ce ośmie­sza­ją­cym na­śla­dow­nict­wem ja­kie­goś dzie­ła, osoby lub czy­ichś za­cho­wań;
2. żar­to­bli­wie lub zło­śli­wie na­śla­do­wać kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­ny­wać pa­ro­dii cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parodia ż.

 przym. parodystyczny

Wiktionary


parodiowość

cecha cze­goś bę­dą­ce­go pa­ro­dią; pa­ro­dy­stycz­ność


SJP.pl


parodiowy

przy­miot­nik od: pa­ro­dia; stwa­rza­ją­cy efekt pa­ro­dii, przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­ro­dii, od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pa­ro­dii; pa­ro­dyj­ny


SJP.pl


parodniowy

ma­ją­cy parę dni, trwa­ją­cy parę dni itp.; pa­rud­nio­wy


SJP.pl


parodontologia

dzie­dzi­na sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi przy­zę­bia; pe­rio­don­to­lo­gia


SJP.pl


parodontopatia

cho­ro­ba przy­zę­bia; pa­ra­don­to­pa­tia


SJP.pl


parodontopatyczny

→ pa­ro­don­to­pa­tia; pa­ra­don­to­pa­tycz­ny


SJP.pl


parodontoza

cho­ro­ba przy­zę­bia, pro­wa­dzą­ca do stop­nio­we­go roz­chwia­nia i wy­pa­da­nia zębów (forma nie­ak­cep­to­wa­na w pol­szczyź­nie przez wiele osób, gdyż pier­wszy człon słowa to grec­kie "para", zna­czą­ce "przy" (zębie)); pa­ra­don­to­za; pa­ra­den­to­za; przy­zę­bi­ca


SJP.pl


parodos

1. pier­wsza pieśń chóru na­stę­pu­ją­ca po pro­lo­gu, po­ja­wia­ją­ca się w sztu­kach sta­ro­grec­kich;
2. przej­ście pro­wa­dzą­ce na scenę w sta­ro­żyt­nych bu­dyn­kach te­a­trów grec­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) teatr. po­cząt­ko­wa pieśń chó­ral­na w dra­ma­cie sta­ro­grec­kim

 (1.2) teatr. wej­ście na scenę w te­a­trze sta­ro­grec­kim

Wiktionary

Pa­ro­dos – w te­a­trze grec­kim pieśń wej­ścio­wa chóru.

Na­zy­wa­no tak rów­nież bocz­ne przej­ście dla chóru (i wi­dzów pier­wszych rzę­dów), znaj­du­ją­ce się po­mię­dzy fron­to­wą ścia­ną skene przy­le­ga­ją­cą do or­che­stry a the­a­tro­nem.

Wikipedia


parodyjny

przy­miot­nik od: pa­ro­dia; stwa­rza­ją­cy efekt pa­ro­dii, przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­ro­dii, od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pa­ro­dii; pa­ro­dio­wy


SJP.pl


parodysta

osoba pi­szą­ca pa­ro­die lub wy­stę­pu­ją­ca w pa­ro­diach, które są jed­no­cze­śnie przed­sta­wie­nia­mi sce­nicz­ny­mi


SJP.pl


parodystka

ko­bie­ta pi­szą­ca pa­ro­die lub wy­stę­pu­ją­ca w pa­ro­diach, które są jed­no­cze­śnie przed­sta­wie­nia­mi sce­nicz­ny­mi


SJP.pl


parodystyczność

cecha cze­goś bę­dą­ce­go pa­ro­dią; pa­ro­dio­wość


SJP.pl


parodystyczny

przy­miot­nik od: pa­ro­dy­sty­ka; od­no­szą­cy się do sztu­ki pa­ro­dio­wa­nia i pi­sa­nia pa­ro­dii, zwią­za­ny z tą sztu­ką


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ro­dią, do­ty­czą­cy pa­ro­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parodia ż.

 czas. parodiować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parodiowy

Wiktionary


parodystyka

sztu­ka pa­ro­dio­wa­nia


SJP.pl


parogazowy

tor­pe­da pa­ro­ga­zo­wa - typ tor­pe­dy z na­pę­dem śru­bo­wym


SJP.pl


parogodzinny

trwa­ją­cy parę go­dzin


SJP.pl


parohektarowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści paru hek­ta­rów;
b) po­sia­da­ją­cy parę hek­ta­rów ziemi (np. rol­nik pa­ro­hek­ta­ro­wy)


SJP.pl


paroizolacja

war­stwa w ścia­nie lub stro­pie prze­ciw­dzia­ła­ją­ca prze­ni­ka­niu pary wod­nej z po­mie­szcze­nia do zew­nętrz­nych warstw prze­gro­dy


SJP.pl

Pa­ro­i­zo­la­cja – war­stwa w ścia­nie lub stro­pie, któ­rej za­da­niem jest prze­ciw­dzia­ła­nie prze­ni­ka­niu pary wod­nej z po­mie­szcze­nia do zew­nętrz­nych warstw prze­gro­dy.

W po­mie­szcze­niach, gdzie prze­by­wa­ją lu­dzie wil­got­ność względ­na po­win­na wy­no­sić 50-70%. W niek­tó­rych po­mie­szcze­niach może wy­no­sić wię­cej ze wzglę­du na czyn­no­ści tam wy­ko­ny­wa­ne (go­to­wa­nie, pra­nie, ką­piel) lub z in­nych po­wo­dów (Pal­miar­nie itp).

Wikipedia


paroizolacyjny

→ pa­ro­i­zo­la­cja


SJP.pl

Patrz:

paroizolacja

parokilogramowy

1. wa­żą­cy parę ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na parę ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


parokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość paru ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy parę ki­lo­me­trów


SJP.pl


parokonka

do­roż­ka za­przę­żo­na w dwój­kę koni


SJP.pl


parokonny

taki, który zo­stał za­przę­żo­ny w parę koni, przez­na­czo­ny do za­przę­że­nia w parę tych zwie­rząt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o po­ja­zdach: taki, który jest za­przę­ga­ny do pary koni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukonny

Wiktionary


parokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) kil­ka­krot­nie, kil­ku­krot­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parokrotny

 przysł. parokroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. parokroć, kilkakroć

Wiktionary


parokrotność

→ pa­ro­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

parokrotny

parokrotny

a) pow­ta­rza­ją­cy się parę razy;
b) parę razy więk­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


SJP.pl


parokroć

parę, kilka razy; kil­ka­kroć


SJP.pl

przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) przest. parę razy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parokrotny

 przysł. parokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkakroć, parokrotnie

Wiktionary


paroksyton

wyraz ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie; pa­rok­sy­to­non


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fonet. ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie wy­ra­zu;

 (1.2) fonet. wyraz ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie

Wiktionary

Pa­rok­sy­ton, pa­rok­sy­to­non (gr. "paroksýtonon") – wyraz lub ze­strój ak­cen­to­wy ak­cen­to­wa­ny pa­rok­sy­to­nicz­nie, czyli taki, któ­re­go ak­cent pada na prze­do­stat­nią sy­la­bę. W ję­zy­ku pol­skim więk­szość wy­ra­zów jest za­li­cza­na do pa­rok­sy­to­nów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. paroksytonon mrz., paroksytoniczność ż., paroksytoneza ż., paroksytonizm mrz., paroksytonizowanie n.

 czas. paroksytonizować ndk.

 przym. paroksytoniczny, paroksytonizowany, paroksytonizujący

 przysł. paroksytonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paroksytonon, akcent paroksytoniczny

 (1.2) paroksytonon

Wiktionary


paroksytoneza

ak­cen­to­wa­nie prze­do­stat­niej sy­la­by wy­ra­zu; pa­rok­sy­to­nizm (rzad­ko)


SJP.pl


paroksytoniczność

pa­da­nie ak­cen­tu na prze­do­stat­nią sy­la­bę wy­ra­zu; ak­cen­to­wa­nie prze­do­stat­niej sy­la­by


SJP.pl


paroksytoniczny

do­ty­czą­cy pa­rok­sy­to­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fonet. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ak­cen­to­wa­niem wy­ra­zów na prze­do­stat­niej sy­la­bie, ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paroksyton mrz., paroksytonon mrz., paroksytoniczność ż., paroksytoneza ż., paroksytonizm mrz., paroksytonizowanie n.

 czas. paroksytonizować ndk.

 przym. paroksytonizowany, paroksytonizujący

 przysł. paroksytonicznie

Wiktionary


paroksytonizm

rzad­ko: ak­cen­to­wa­nie prze­do­stat­niej sy­la­by wy­ra­zu; pa­rok­sy­to­ne­za (czę­ściej)


SJP.pl


paroksytonizować

ak­cen­to­wać prze­do­stat­nią sy­la­bę wy­ra­zu; prze­su­wać (ak­cent) na prze­do­stat­nią sy­la­bę


SJP.pl


paroksytonon

wyraz ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie; pa­rok­sy­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fonet. zob. pa­rok­sy­ton.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paroksyton mrz., paroksytoniczność ż., paroksytoneza ż., paroksytonizm mrz., paroksytonizowanie n.

 czas. paroksytonizować ndk.

 przym. paroksytoniczny, paroksytonizowany, paroksytonizujący

 przysł. paroksytonicznie

Wiktionary


paroksyzm

1. atak, nagłe wy­stą­pie­nie lub za­o­strze­nie się ob­ja­wów cho­ro­bo­wych
2. gwał­tow­ny, bar­dzo silny prze­jaw ja­kichś prze­żyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. na­si­le­nie się cho­ro­by

 (1.2) przen. napad żalu, gnie­wu lub śmie­chu

 (1.3) geol. stan ak­tyw­no­ści wul­ka­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Śmierć Sta­li­na spo­wo­do­wa­ła falę pro­pa­gan­do­wej hi­ste­rii oraz ko­lej­ny re­al­ny pa­rok­syzm jego kultu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paroksyzmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atak

 (1.2) przejaw

Wiktionary


paroksyzmowy

przy­miot­nik od: pa­rok­syzm; przy­po­mi­na­ją­cy atak, nagłe wy­stą­pie­nie lub za­o­strze­nie się ob­ja­wów cho­ro­bo­wych, ty­po­wy dla tego ataku, od­no­szą­cy się do niego


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­rok­syz­mem, do­ty­czą­cy pa­rok­syz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paroksyzm mrz.

Wiktionary


parol

prze­sta­rza­le:
a) słowo ho­no­ru
b) umó­wio­ne, tajne hasło woj­sko­we
c) pod­wo­je­nie staw­ki w grze kar­cia­nej, oz­na­cza­ne przez za­ła­ma­nie rogu karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. roz­poz­naw­cze, tajne hasło

 (1.2) daw. słowo ho­no­ru

 (1.3) daw. pod­wo­je­nie staw­ki po wy­gra­nej, oz­na­cza­ne przez za­ła­ma­nie karty lub zgię­cie jej rogu

 (1.4) daw. karta za­gi­na­na w pa­ro­lu (1.3)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Parol (ur. 1936) – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik i dzia­łacz par­tyj­ny, poseł na Sejm PRL VI ka­den­cji
  • Alek­sy Parol (1927–1994) – pol­ski kon­trad­mi­rał, ofi­cer po­li­tycz­ny pie­cho­ty oraz ofi­cer me­cha­nik okrę­to­wy
  • An­to­ni Parol (1902–1944) – pol­ski dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go, kie­row­ca i mon­ter sa­mo­cho­do­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈparɔl, AS: parol

Wiktionary


parolatek

dziec­ko ma­ją­ce parę lat, li­czą­ce sobie parę lat; kil­ku­la­tek


SJP.pl


parolatka

dziec­ko ma­ją­ce parę lat, li­czą­ce sobie parę lat; kil­ku­la­tek


SJP.pl


parolatki

dziec­ko ma­ją­ce parę lat, li­czą­ce sobie parę lat; kil­ku­la­tek


SJP.pl


parolecie

okres paru lat


SJP.pl


paroletni

kil­ku­let­ni, kil­ko­let­ni;
1. trwa­ją­cy parę lat; przy­pa­da­ją­cy za parę lat;
2. bę­dą­cy w wieku paru lat, ma­ją­cy parę lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kilka lat

 (1.2) trwa­ją­cy kilka lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cież pa­ro­let­nie­go dzie­cia­ka wpu­szczą za darmo.

 (1.2) Pod­czas pa­ro­let­nich sta­rań wy­sła­li­śmy dzie­siąt­ki próśb i pe­ty­cji.

Wiktionary


parolist

kil­ku­let­nia ro­śli­na krze­wia­sta z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zy­gop­hyl­lum|ref=tak., dzika ro­śli­na pu­styn­na

Wiktionary

Pa­ro­list ("Zy­gop­hyl­lum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­ro­li­sto­wa­tych. Obej­mu­je ok. 50 ga­tun­ków, w daw­niej­szym, szer­szym uję­ciu za­li­cza­no tu ponad 100 ga­tun­ków. W sze­ro­kim uję­ciu za­li­cza­no tu ro­śli­ny roz­prze­strze­nio­ne od Afry­ki i po­łud­nio­wej Eu­ro­py, po­przez roz­le­głe ob­sza­ry Azji po Au­stra­lię.

Wikipedia


parolistowate

o ce­chach pa­ro­li­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Pa­ro­li­sto­wa­te ("Zy­gop­hyl­la­ce­ae" R.Br.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z grupy ró­żo­wych. Obej­mu­je 22–24 ro­dza­je z 255–325 ga­tun­ka­mi. Wy­stę­pu­ją one głów­nie na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, czę­sto na te­re­nach pu­styn­nych i pół­pu­styn­nych. Licz­ne ga­tun­ki rosną na gle­bach sło­nych. W Pol­sce przej­ścio­wo zaw­le­ka­ni by­wa­ją przed­sta­wi­cie­le ro­dza­jów pa­ro­list i bu­zdy­ga­nek.

Wikipedia


parolistowaty

o ce­chach pa­ro­li­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


parolować

zwal­niać, zwol­nić na parol


SJP.pl


parometrowy

ma­ją­cy dłu­gość paru me­trów, wy­no­szą­cy parę me­trów


SJP.pl


paromierz

urzą­dze­nie po­mia­ro­we mon­to­wa­ne w róż­nych punk­tach ru­ro­cią­gów ga­zo­wych, uży­wa­ne do mie­rze­nia na­tę­że­nia prze­pły­wu gazu w tych ru­ro­cią­gach


SJP.pl


paromiesięczny

ma­ją­cy parę mie­się­cy, trwa­ją­cy parę mie­się­cy itp.; pa­ru­mie­sięcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy kilka mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku kilku mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) pot. Na wer­sal­ce le­ża­ło pa­ro­mie­sięcz­ne śpią­ce bobo.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkumiesięczny

 (1.2) kilkumiesięczny

Wiktionary


paromilionowy

li­czą­cy parę mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl


parominutowy

trwa­ją­cy parę minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy parę minut

Wiktionary


paromorgowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści paru mórg (mor­gów);
b) po­sia­da­ją­cy parę mórg (mor­gów) ziemi, np. rol­nik pa­ro­mor­go­wy


SJP.pl


paronim

wyraz ko­ja­rzą­cy się z innym wy­ra­zem ze wzglę­du na wspól­ność rdze­nia lub po­do­bień­stwo brzmie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz ko­ja­rzą­cy się z innym ze wzglę­du na po­do­bień­stwo brzmie­nia, ale od­mien­ny pod wzglę­dem zna­cze­nio­wym;

Wiktionary

Pa­ro­nim (fr. z gr. παρά, "para" „obok, mimo”; όνυμα, "onoma" „imię”) – wyraz ko­ja­rzą­cy się z innym ze wzglę­du na po­do­bień­stwo brzmie­nia, ale od­mien­ny pod wzglę­dem zna­cze­nio­wym. Pa­ro­ni­my by­wa­ją my­lo­ne w szyb­kich, spon­ta­nicz­nych kon­wer­sa­cjach, choć zja­wi­sko pa­ro­ni­mii bywa też wy­ko­rzy­sty­wa­ne w ce­lach ar­ty­stycz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈrɔ̃ɲĩm, AS: parõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paronimia ż.

 przym. paronimiczny

Wiktionary


paronimia

błęd­ne ko­ja­rze­nie, my­le­nie ja­kie­goś wy­ra­zu z innym wy­ra­zem ze wzglę­du na wspól­ność rdze­nia lub po­do­bień­stwo brzmie­nia


SJP.pl


paronimiczny

przy­miot­nik od: pa­ro­ni­mia; wy­wo­łu­ją­cy błęd­ne ko­ja­rze­nie, my­le­nie ja­kie­goś wy­ra­zu z innym po­dob­nym wy­ra­zem, od­no­szą­cy się do ta­kiej po­mył­ki, zwią­za­ny z nią


SJP.pl


paronomazja

fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­le­ga­ją­ca na ze­sta­wie­niu po­dob­nie brzmią­cych wy­ra­zów o innym zna­cze­niu; an­no­mi­na­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. liter. ze­sta­wie­nie wy­ra­zów po­dob­nie brzmią­cych o róż­nych zna­cze­niach;

Wiktionary

Pa­ro­no­maz­ja (gr. παρονομασία "paronomasía" – „lekko zmie­nio­na nazwa”), ad­no­mi­na­tio – fi­gu­ra re­to­rycz­na, fo­ne­tycz­ny śro­dek sty­li­stycz­ny, po­le­ga­ją­cy na ze­sta­wie­niu po­dob­nie brzmią­cych słów (czę­sto ho­mo­fo­nów i ho­mo­ni­mów) celem osią­gnię­cia efek­tu sty­li­stycz­ne­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) annominacja

Wiktionary


paronychia

1. w me­dy­cy­nie: ropne za­pa­le­nie tkan­ki pod­skór­nej palca ręki oraz stopy; za­nok­ci­ca;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w około 110 ga­tun­kach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ro­ny­chia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych
  • Pa­ro­ny­chia, za­nok­ci­ca – stan za­pal­ny paz­nok­ci

Wikipedia


paroosobowy

skła­da­ją­cy się z paru osób; kil­ku­o­so­bo­wy, kil­ko­o­so­bo­wy


SJP.pl


paropamis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. pasmo gór­skie w Af­ga­ni­sta­nie, prze­dłu­że­nie za­chod­niej czę­ści Hin­du­ku­szu;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. Paropamisady; współcz. Safed Koh, Safid Kuh

Wiktionary


paropokojowy

zło­żo­ny z paru po­ko­jów


SJP.pl


paroprocentowy

sta­no­wią­cy parę pro­cent cze­goś; kil­ku­pro­cen­to­wy


SJP.pl


paros

Paros ( Πάρος) – wyspa na Morzu Egej­skim, w ar­chi­pe­la­gu Cy­kla­dy, o po­wierzch­ni 165 km².

Liczy około 9600 miesz­kań­ców (2002). W jej cen­trum wzno­si się wy­so­ki na 771 m "Pro­fi­tis Ilias" ("Mar­pes­sa"), na któ­re­go po­łud­nio­wym zbo­czu, nie­da­le­ko klasz­to­ru Ha­gios Minas, znaj­du­je się ka­mie­nio­łom słyn­ne­go mar­mu­ru pa­ryj­skie­go. Na Paros uro­dził się poeta Ar­chi­loch. 1,5 km na po­łud­nie od Paros leży mała wyspa An­di­pa­ros. Paros jest dziś lu­bia­ną wyspą tu­ry­stycz­ną.

Wikipedia


parosekundowy

trwa­ją­cy parę se­kund


SJP.pl


parosetletni

trwa­ją­cy pa­rę­set lat, ma­ją­cy pa­rę­set lat; pa­ru­set­let­ni


SJP.pl


parosmia

za­bu­rze­nie węchu po­le­ga­ją­ce na wy­czu­wa­niu za­pa­chów nie­ist­nie­ją­cych lub od­mien­nych od tych rze­czy­wi­stych


SJP.pl


parostateczek

zdrob­nie­nie od: pa­ro­sta­tek


SJP.pl


parostatek

sta­tek, do któ­re­go na­pę­dza­nia wy­ko­rzy­stu­je się sil­ni­ki pa­ro­we; pa­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. pa­ro­wiec.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pły­nę­li­śmy pa­ro­stat­kiem w dół Mis­si­si­pi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparɔˈstatɛk, AS: parostatek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parowiec, statek parowy

Wiktionary


parostek

zwy­kle w lm - pa­rost­ki: po­ro­że samca sarny


SJP.pl


parostopniowy

1. ma­ją­cy parę stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy parę stop­ni, eta­pów


SJP.pl


parostwo

god­ność, kom­pe­ten­cje człon­ka bry­tyj­skiej Izby Lor­dów lub nieg­dyś par­la­men­ta­rzy­sty fran­cu­skie­go


SJP.pl


paroszczelność

→ pa­ro­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

paroszczelny

paroszczelny

nie­prze­pu­szcza­ją­cy pary wod­nej lub wil­got­ne­go po­wie­trza, nie­do­stęp­ny dla tych mie­sza­nin, odi­zo­lo­wa­ny od dzia­ła­nia tych mie­sza­nin


SJP.pl


parotomowy

skła­da­ją­cy się z paru tomów, za­war­ty w paru to­mach


SJP.pl


parotonowy

a) wa­żą­cy parę ton;
b) mie­szczą­cy parę ton cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść parę ton


SJP.pl


parotygodniowy

trwa­ją­cy parę ty­god­ni, ma­ją­cy parę ty­god­ni; pa­ru­ty­god­nio­wy


SJP.pl


parotysięczny

li­czą­cy parę ty­się­cy cze­goś; pa­ru­ty­sięcz­ny


SJP.pl


parowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. parów.

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. zob. pa­ro­wy.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ro­wa – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Osiecz­ni­ca
  • Pa­ro­wa – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Pa­ro­wa – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny
  • Pa­ro­wa – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Pa­ro­wa – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo
  • Pa­ro­wa – potok, do­pływ Nysy Sza­lo­nej
  • Pa­ro­wa – stru­ga, do­pływ Pros­nej
  • Pa­ro­wa – stare ko­ry­to, do­pływ Rawki
  • Pa­ro­wa – dawna gro­ma­da
  • Dąb­ko­wa Pa­ro­wa
  • Pa­ro­wa Fa­lęc­ka

Wikipedia


parowacz

1. apa­rat do ozię­bia­nia śro­do­wi­ska; pa­row­nik;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gi­wa­niem urzą­dzeń pa­ro­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych zaz­wy­czaj do na­pę­dza­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie peł­nią­ce funk­cję wy­mien­ni­ka cie­pła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parownik

Wiktionary


parowaczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gi­wa­niem urzą­dzeń pa­ro­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych zaz­wy­czaj do na­pę­dza­nia cze­goś; pa­row­nicz­ka


SJP.pl


parowanie

1. zmie­niać stan sku­pie­nia ze sta­łe­go lub cie­kłe­go w ga­zo­wy, prze­cho­dzić lub prze­mie­niać coś w stan ga­zo­wy;
2. od­pie­rać, blo­ko­wać cios za­da­ny przez prze­ciw­ni­ka;
3. do­bie­rać do pary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ro­wać.

 (1.2) fiz. zmia­na stanu sku­pie­nia sub­stan­cji z fazy cie­kłej na fazę ga­zo­wą

Wiktionary

Pa­ro­wa­nie (ewa­po­ra­cja) – zmia­na stanu sku­pie­nia z cie­kłe­go na ga­zo­wy (parę), za­cho­dzą­cy z re­gu­ły na po­wierzch­ni cie­czy. Może od­by­wać się w całym za­kre­sie ci­śnień i tem­pe­ra­tur, w któ­rych mogą wspó­łist­nieć z sobą obie fazy.

Szyb­kość pro­ce­su pa­ro­wa­nia za­le­ży od tem­pe­ra­tu­ry oraz ci­śnie­nia par­cjal­ne­go pary nad cie­czą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Morze Mart­we wy­sy­cha na sku­tek wzmo­żo­ne­go pa­ro­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparɔˈvãɲɛ, AS: parovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., parnik m., parowiec mzw./mrz.

 czas. parować ndk., odparować dk., wyparować dk.

 przym. parowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ewaporacja

Wiktionary


parowaniec

ro­dzaj dużej klu­ski (pącz­ków, pyz) z cia­sta droż­dżo­we­go; pam­puch


SJP.pl


parowar

ma­szy­na do go­to­wa­nia na parze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. na­czy­nie lub urzą­dze­nie słu­żą­ce do go­to­wa­nia na parze;

Wiktionary

Pa­ro­war – ro­dzaj urzą­dze­nia ku­chen­ne­go, wy­ko­na­ne­go z two­rzy­wa sztucz­ne­go, ce­ra­mi­ki lub me­ta­lu, gdzie me­to­dą obrób­ki żyw­no­ści jest za­sto­so­wa­nie pary pow­sta­łej w dol­nym na­czy­niu dzię­ki go­tu­ją­cej się wo­dzie. Pa­ro­war skła­da się z kilku na­czyń na­ło­żo­nych na sie­bie, co umoż­li­wia przy­go­to­wy­wa­nie w jed­nym cza­sie róż­nych ro­dza­jów żyw­no­ści. W pa­ro­wa­rze można przy­rzą­dzić wa­rzy­wa, mięso, owoce morza i ryż. Wy­róż­nia się kilka ro­dza­jów pa­ro­wa­rów:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈrɔvar, AS: parovar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parowarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parowarka

Wiktionary


parować

1. zmie­niać stan sku­pie­nia ze sta­łe­go lub cie­kłe­go w ga­zo­wy, prze­cho­dzić lub prze­mie­niać coś w stan ga­zo­wy;
2. od­pie­rać, blo­ko­wać cios za­da­ny przez prze­ciw­ni­ka;
3. do­bie­rać do pary


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­dzie­lać parę wodną

 (1.2) łą­czyć w pary

 (1.3) pod­da­wać dzia­ła­niu pary

cza­sow­nik zwrot­ny pa­ro­wać się

 (2.1) łą­czyć się sa­me­mu w pary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­na, wciąż trąc stłu­czo­ny o dra­bi­nę ło­kieć, skwa­pli­wie się­gnę­ła po pa­ru­ją­cy dzban z przy­pra­wio­nym ko­rze­nia­mi piwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɔvat͡ɕ, AS: parovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., parówka ż., parowanie n., wyparowanie n., parownica ż., parownik m., parnik m., parowiec mzw./mrz.

 czas. wyparować, wyparowywać, sparować

 przym. parowy, parny

Wiktionary


parowcowy

→ pa­ro­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­row­cem, do­ty­czą­cy pa­row­ca

Wiktionary

Patrz:

parowiec

Powiązane:

 rzecz. parowiec m.

Wiktionary


parowiec

sta­tek, do któ­re­go na­pę­dza­nia wy­ko­rzy­stu­je się sil­ni­ki pa­ro­we; pa­ro­sta­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. sta­tek z na­pę­dem pa­ro­wym;

Wiktionary

Pa­ro­wiec – sta­tek lub okręt o na­pę­dzie pa­ro­wym, na­pę­dza­ny tło­ko­wą ma­szy­ną pa­ro­wą (SS) lub tur­bi­ną pa­ro­wą (TSS).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. parownica ż., para ż., parnik m., parowanie n.

 czas. parować ndk.

 przym. parowy, parny, parowcowy

 przysł. parno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parostatek, statek parowy

Wiktionary


parowiekowy

trwa­ją­cy parę wie­ków, ma­ją­cy parę wie­ków; pa­ru­wie­ko­wy


SJP.pl


parowiersz

nie­wiel­ki tomik wier­szy, w skład któ­re­go wcho­dzą naj­czę­ściej krót­kie frasz­ki, li­me­ry­ki lub wier­szo­wa­ne opo­wia­da­nia


SJP.pl


parowierszowy

skła­da­ją­cy się z paru wier­szy


SJP.pl


parownica

nie­wiel­kie na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne uży­wa­ne do stę­ża­nia rozt­wo­rów lub ich od­pa­ro­wy­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne w kształ­cie cza­szy słu­żą­ce naj­czę­ściej do od­pa­ro­wy­wa­nia i za­tę­ża­nia rozt­wo­rów;

 (1.2) urzą­dze­nie do roz­pro­sto­wy­wa­nia odzie­ży wy­po­sa­żo­ne w ge­ne­ra­tor stru­mie­nia pary

Wiktionary

Pa­row­ni­ca – na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne w kształ­cie cza­szy słu­żą­ce naj­czę­ściej do od­pa­ro­wy­wa­nia i za­tę­ża­nia rozt­wo­rów. Wy­ko­ny­wa­ne są zaz­wy­czaj z por­ce­la­ny, szkła, kwar­cu lub me­ta­li szla­chet­nych (np. z pla­ty­ny). Czę­sto za­o­pa­trzo­ne są w dzio­bek ułat­wia­ją­cy prze­le­wa­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. para ż., parówka ż., parowanie n., wyparowanie n., zaparowanie n., parownik m., parnik m., parowiec mzw./mrz.

 czas. parować ndk., wyparować dk., wyparowywać ndk., sparować dk., zaparować dk.

 przym. parowy, parny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) steamer

Wiktionary


parowniczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gi­wa­niem urzą­dzeń pa­ro­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych zaz­wy­czaj do na­pę­dza­nia cze­goś; pa­ro­wacz­ka


SJP.pl


parownik

apa­rat do ozię­bia­nia śro­do­wi­ska; pa­ro­wacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ro­dzaj wy­mien­ni­ka cie­pła, w któ­rym jeden z czyn­ni­ków ro­bo­czych ulega od­pa­ro­wa­niu;

 (1.2) zo­o­techn. urzą­dze­nie do przy­go­to­wy­wa­nia paszy dla zwie­rząt ho­dow­la­nych przez obrób­kę go­rą­cą parą wodną

Wiktionary

Pa­row­nik (lub pa­ro­wacz) – ro­dzaj wy­mien­ni­ka cie­pła, w któ­rym jeden z czyn­ni­ków ro­bo­czych ulega od­pa­ro­wa­niu.

W pa­row­ni­ku chłod­ni dla sta­bil­nej pracy ukła­du za­wsze jest wy­ma­ga­ne nie­du­że prze­grza­nie czyn­ni­ka chłod­ni­cze­go. Wy­no­si ono naj­czę­ściej ok. 60 do 70% róż­ni­cy po­mię­dzy tem­pe­ra­tu­rą w po­mie­szcze­niu a tem­pe­ra­tu­rą od­pa­ro­wa­nia. A zatem przy tem­pe­ra­tu­rze od­pa­ro­wa­nia –8 °C i tem­pe­ra­tu­rze w ko­mo­rze 0 °C prze­grza­nie czyn­ni­ka po­win­no wy­no­sić ok. 5 K.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. parować

 rzecz. parownica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parowacz

Wiktionary


parowozik

nie­wiel­ki pa­ro­wóz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pa­ro­wóz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parowóz mrz., parowozownia ż.

 przym. parowozowy

Wiktionary


parowozokilometr

w ko­lej­nict­wie: jed­nost­ka drogi (ki­lo­metr trasy prze­je­cha­ny przez jeden pa­ro­wóz)


SJP.pl


parowozownia

wy­dzie­lo­ny teren lub po­mie­szcze­nie, bę­dą­ce miej­scem na­praw pa­ro­wo­zów oraz miej­scem ich dłuż­szych po­sto­jów, je­że­li nie są w tra­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. ze­spół po­mie­szczeń, warsz­ta­tów oraz torów przy­sto­so­wa­nych do ob­słu­gi tech­nicz­nej i na­praw pa­ro­wo­zów;

Wiktionary

Pa­ro­wo­zow­nia (po­tocz­nie: "szopa", "depo") – baza, za­kład ek­splo­a­ta­cji, za­jezd­nia lo­ko­mo­tyw pa­ro­wych; ze­spół po­mie­szczeń i warsz­ta­tów oraz torów przez­na­czo­nych do prze­cho­wy­wa­nia i ob­słu­gi­wa­nia tech­nicz­ne­go pa­ro­wo­zów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za oknem po­cią­gu mi­gnę­ła nam tylko ka­to­wic­ka pa­ro­wo­zow­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parowóz mrz., parowozik mrz.

 przym. parowozowy

Wiktionary


parowozowy

przy­miot­nik od: pa­ro­wóz; przez­na­czo­ny dla pa­ro­wo­zów i czyn­no­ści, jakie na­le­ży przy nich wy­ko­ny­wać, od­no­szą­cy się do pa­ro­wo­zu, zwią­za­ny z pa­ro­wo­zem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kolej. zwią­za­ny z pa­ro­wo­zem, do­ty­czą­cy pa­ro­wo­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parowóz mrz., parowozik mrz., parowozownia ż.

Wiktionary


parowy

1. po­ru­sza­ją­cy się dzię­ki parze wod­nej, na­pę­dza­ny przez parę wodną (np. ma­szy­na pa­ro­wa);
2. prze­sta­rza­le: sta­no­wią­cy parę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z parą, do­ty­czą­cy pary lub par

 (1.2) za­si­la­ny parą, wy­ko­rzy­stu­ją­cy parę do dzia­ła­nia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) B. i W. lm. od: zob. parów.

Wiktionary

Pa­ro­wy (daw­niej: niem. "He­i­nen") – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Sztum. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 607. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈrɔvɨ, AS: parovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., parówka ż., parnik m., parowanie n., parowiec mzw./mrz.

 czas. parować ndk.

Wiktionary


parowóz

lo­ko­mo­ty­wa z sil­ni­kiem pa­ro­wym; także po­ciąg cią­gnię­ty przez taką lo­ko­mo­ty­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. lo­ko­mo­ty­wa, któ­rej napęd sta­no­wi sil­nik pa­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dróż pa­ro­wo­zem cią­gle do­star­cza wielu wra­żeń i przy­po­mi­na po­cząt­ki ko­lej­nict­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɔvus, AS: parovus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parowozownia ż.

:: zdrobn. parowozik m.

 przym. parowozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokomotywa parowa; żart. ciuchcia

Wiktionary


parp

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Agen­cja Roz­wo­ju Przed­się­bior­czo­ści;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parp, AS: parp

Wiktionary


parposz

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych; aloza par­posz


SJP.pl

Par­posz, aloza par­posz ("Alosa fal­lax") – ga­tu­nek ana­dro­micz­nej ryby z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych (Clu­pe­i­dae).

Wikipedia


parr

rocz­ny na­ry­bek, głów­nie ło­so­sia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Parr (ar­chi­tek­ci)
  • Parr (ryby)
  • Parr – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Mer­se­y­si­de
  • Ka­ta­rzy­na Parr

Wikipedia


parrezja

szcze­ra, ot­war­ta wy­po­wiedź lub wyz­na­nie; pa­rez­ja


SJP.pl


pars

wyz­naw­ca mo­no­te­i­stycz­ne­go odła­mu sta­ro­i­rań­skiej re­li­gii roz­po­wszech­nio­nej przez in­diań­skich Per­sów i opar­tej na kul­cie boga dobra i świa­tła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) czło­nek tra­dy­cyj­nej spo­łecz­no­ści za­ra­tu­striań­skiej za­miesz­ku­ją­cej głów­nie Indie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Parsanka ż.

Wiktionary


parsanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni tra­dy­cyj­nej spo­łecz­no­ści za­ra­tu­striań­skiej za­miesz­ku­ją­cej głów­nie Indie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż do­pie­ro, gdy obok tych ele­gan­tów, uj­rza­łem sie­dzą­ce w po­wo­zach, a wbrew ety­kie­cie wschod­niej nie za­kry­te wo­a­lem, pię­kne Par­san­ki, o cerze bia­łej, ry­sach po­cią­głych, a uj­mu­ją­cych, o wiel­kich i wy­ra­zi­stych czar­nych oczach, któ­rym dłu­gie rzęsy uroku do­da­wa­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Pars mos.

Wiktionary


parsek

astro­no­micz­na jed­nost­ka dłu­go­ści równa ok. 3,262 roku świetl­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. miar. jed­nost­ka dłu­go­ści w astro­no­mii, od­le­głość, przy któ­rej pa­ra­lak­sa rocz­na jest równa 1 se­kun­dzie łuku;

Wiktionary

Par­sek – jed­nost­ka od­le­gło­ści uży­wa­na w astro­no­mii. Jest to od­le­głość, dla któ­rej kąt pa­ra­lak­sy (równy po­ło­wie kąta cał­ko­wi­tej rocz­nej zmia­ny) po­ło­że­nia Ziemi wi­dzia­nej pro­sto­pad­le do pła­szczyz­ny or­bi­ty wy­no­si 1 se­kun­dę łuku. Par­sek można rów­no­waż­nie opi­sać jako od­le­głość, z ja­kiej po­ło­wa wiel­kiej osi or­bi­ty ziem­skiej (czyli 1 au) jest wi­docz­na jako łuk (na fir­ma­men­cie ob­ser­wu­ją­ce­go) o dłu­go­ści 1 se­kun­dy ką­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­le­gło­ści astro­no­micz­ne mie­rzo­ne są w oko­li­cy Ukła­du Sło­necz­ne­go w par­se­kach (lub la­tach świetl­nych), po­mię­dzy zgru­po­wa­nia­mi gwiazd w Ga­lak­ty­ce – w ki­lo­par­se­kach, a mię­dzy ga­lak­ty­ka­mi w Gru­pie Lo­kal­nej – w me­ga­par­se­kach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. pc, daw. ps

Wiktionary


parser

pro­gram do­ko­nu­ją­cy ana­li­zy da­nych wej­ścio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy wy­ko­nu­ją­cy ana­li­zę skład­nio­wą;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparsɛr, AS: parser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parsowanie n., sparsowanie n.

 czas. parsować ndk., sparsować dk.

Wiktionary


parsifal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Sir Par­si­fal, Per­ci­val – we­dług le­gend ar­tu­riań­skich, jeden z to­wa­rzy­szy króla Ar­tu­ra i jego ry­ce­rzy Okrą­głe­go Stołu. Po­dob­nie jak oni, po­szu­ki­wał Świę­te­go Gra­a­la. Par­si­fal za­ko­chał się w żonie króla Ar­tu­ra. Po­stać ta jest wzo­rem od­wa­gi; jej pier­wow­zo­rem jest praw­do­po­dob­nie wo­jow­nik Pe­re­dur wy­stę­pu­ją­cy u boku Ar­tu­ra najw­cze­śniej, bo już w po­da­niach wa­lij­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lo­hen­grin, głów­ny bo­ha­ter nie­miec­kiej po­ez­ji z końca XIII w., był synem Par­si­fa­la i ko­lej­nym, po swym ojcu, straż­ni­kiem zamku Świę­te­go Gra­a­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈsʲifal, AS: parsʹifal

Wiktionary


parsk

re­gio­nal­nie: dół w ziemi do prze­cho­wy­wa­nia ziem­nia­ków


SJP.pl


parskania

od­głos wy­da­wa­ny przez konie, pow­sta­ły po­przez nagłe i silne wy­pu­szcze­nie po­wie­trza noz­drza­mi


SJP.pl


parskanie

od­głos wy­da­wa­ny przez konie, pow­sta­ły po­przez nagłe i silne wy­pu­szcze­nie po­wie­trza noz­drza­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­nie wyd­mu­cha­nie po­wie­trza lub wy­plu­cie wody

Wiktionary

Powiązane:

 czas. parsknąć

Wiktionary


parskać

1. gwał­tow­nie wyd­mu­chi­wać po­wie­trze noz­drza­mi lub war­ga­mi, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; pry­chać;
2. po­tocz­nie o po­jeź­dzie, sil­ni­ku, urzą­dze­niu: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy­po­mi­na­ją­cy od­głos, który to­wa­rzy­szy wyd­mu­chi­wa­niu po­wie­trza noz­drza­mi lub war­ga­mi; pry­chać;
3. po­tocz­nie: mówić coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; fu­knąć, pry­chać;
4. po­tocz­nie: sykać, trza­skać, skwier­czeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. pars­knąć)

 (1.1) pry­chać

 (1.2) ki­chać

 (1.4) pot. śmiać się

Wiktionary


parsknięcie

1. gwał­tow­nie wyd­mu­chać po­wie­trze noz­drza­mi lub war­ga­mi, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; prych­nąć;
2. po­tocz­nie o po­jeź­dzie, sil­ni­ku, urzą­dze­niu: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy­po­mi­na­ją­cy od­głos, który to­wa­rzy­szy wyd­mu­chi­wa­niu po­wie­trza noz­drza­mi lub war­ga­mi; prych­nąć;
3. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; fu­knąć, prych­nąć;
4. po­tocz­nie: sy­knąć, trzas­nąć, zask­wier­czeć


SJP.pl


parsknąć

1. gwał­tow­nie wyd­mu­chać po­wie­trze noz­drza­mi lub war­ga­mi, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; prych­nąć;
2. po­tocz­nie o po­jeź­dzie, sil­ni­ku, urzą­dze­niu: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy­po­mi­na­ją­cy od­głos, który to­wa­rzy­szy wyd­mu­chi­wa­niu po­wie­trza noz­drza­mi lub war­ga­mi; prych­nąć;
3. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; fu­knąć, prych­nąć;
4. po­tocz­nie: sy­knąć, trzas­nąć, zask­wier­czeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. par­skać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|par­skać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sząc spro­śny żart, chciał zro­bić obu­rzo­ną minę, ale nie wy­trzy­mał i pars­knął śmie­chem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parsknięcie n., parskanie n.

Wiktionary


parsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. do­ko­ny­wa­nie ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jej struk­tu­ry;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­le­ga wów­czas na wczy­ty­wa­niu usta­lo­nej licz­by sym­bo­li ter­mi­nal­nych przed za­de­cy­do­wa­niem, któ­rej re­gu­ły par­so­wa­nia użyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parser mrz., sparsowanie n.

 czas. parsować ndk., sparsować dk.

Wiktionary


parsować

w in­for­ma­ty­ce: ana­li­zo­wać ciąg zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spar­so­wać)

 (1.1) in­form. do­ko­ny­wać ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry i dal­sze­go przet­wa­rza­nia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­glą­dar­ka par­su­je do­ku­ment w ję­zy­ku HTML i po przet­wo­rze­niu wyś­wiet­la go w for­mie czy­tel­nej dla użyt­kow­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parser mrz., parsowanie n., sparsowanie n.

 czas. sparsować dk.

Wiktionary


parsowo

Par­so­wo (do 1945 r. niem.: "Par­sow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bie­sie­kierz.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2005 r. wieś miała 304 miesz­kań­ców.

Par­so­wo to miej­sco­wość o cha­rak­te­rze tu­ry­stycz­nym. Po­bli­ski za­byt­ko­wy ko­ściół. []

Wikipedia


parsuna

por­tret ty­po­wy dla ma­lar­stwa ru­skie­go od końca XVI do po­cząt­ku XVIII w., po­cząt­ko­wo ma­lo­wa­ny na drew­nie, zbli­żo­ny tech­ni­ką do ikon


SJP.pl

Par­su­na (od łac. "per­so­na") – nazwa por­tre­tów świec­kich ma­lo­wa­nych w Rosji od końca XVI do po­cząt­ków XVIII wieku

Par­su­ny wy­wo­dzą się z ma­lar­stwa iko­no­we­go, ko­rzy­sta­jąc z jego sche­ma­tów przed­sta­wie­nio­wych i tech­nik. W XVII w. po­ja­wi­ły się bar­dziej re­a­li­stycz­ne uję­cia po­sta­ci i tła, co wią­za­ło się z od­dzia­ły­wa­niem z Rze­czy­po­spo­li­tej wzor­ców por­tre­tu sar­mac­kie­go. Ter­mi­nem par­sun okre­śla­no także por­tre­ty ukra­iń­skie oraz bia­ło­ru­skie.

Wikipedia


parsyzm

mo­no­te­i­stycz­ny odłam za­ra­tusz­tria­niz­mu, wyz­na­wa­ny głów­nie w In­diach


SJP.pl


parszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


parszeć

po­kry­wać się par­chem, bru­nat­ny­mi stru­pa­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi dla par­chu; par­szy­wieć


SJP.pl


parszkowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Parsz­ko­wo (kaszb. "Parszkòwò" lub też "Pôrszkòwò", "Parzkòwò", niem. "Parsch­kau", daw­niej "Par­cho­wo", "Par­sko­wo") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa. W naj­bliż­szej oko­li­cy (na pół­no­cy) znaj­du­ją się re­zer­wa­ty przy­ro­dy "Mo­rosz­ka Bie­law­skie­go Błota" i "Wo­skow­ni­ca Bie­law­skie­go Błota".

Wikipedia


parszowice

Par­szo­wi­ce (niem. "Pors­chwitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.

We wsi był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Par­szo­wi­ce.

Wikipedia


parszywie

przy­słó­wek

 (1.1) od: par­szy­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem cho­dził od drzwi do drzwi, wciąż obi­ja­jąc sobie pię­ści o mur biu­ro­kra­cji i czu­jąc się coraz par­szy­wiej, zu­peł­nie jak że­brak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈʃɨvʲjɛ, AS: paršyvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parszywiec m., parch mos./mrz.

 czas. parszywieć ndk.

 przym. parszywy

Wiktionary


parszywiec

osoba par­szy­wa, zła podła, cza­sa­mi także do­kucz­li­wa, zło­śli­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) obraź. czło­wiek podły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈʃɨvʲjɛt͡s, AS: paršyvʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. parszywieć ndk.

 przym. parszywy

 przysł. parszywie

 rzecz. parch mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bydlę, gnida, łajdak, łotr, łachudra, kanalia, menda, padalec, plugawiec, skurczybyk, sobaka, swołocz, szuja, szubrawiec

Wiktionary


parszywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: par­szy­wie


SJP.pl


parszywieć

1. sta­wać się osobą par­szy­wą, złą, podłą, cza­sa­mi także do­kucz­li­wą, zło­śli­wą;
2. po­kry­wać się par­chem, bru­nat­ny­mi stru­pa­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi dla par­chu; par­szeć


SJP.pl


parszywość

→ par­szy­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest par­szy­we; cecha tych, któ­rzy są par­szy­wi

Wiktionary

Patrz:

parszywy

Powiązane:

 rzecz. parch m.

 przym. parszywy

 przysł. parszywie

Wiktionary


parszywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: par­szy­wy; bar­dziej par­szy­wy


SJP.pl


parszywy

1. okry­ty par­cha­mi, ma­ją­cy par­chy;
2. nędz­ny; podły; lichy; zły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. podły, zły, nędz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co za par­szy­wy tchórz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈʃɨvɨ, AS: paršyvy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parszywiec m., parch mos./mrz.

 czas. parszywieć ndk.

 przysł. parszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrażający, obrzydliwy, ohydny, podły, nędzny, szkaradny, szubrawy

 (1.2) parchaty

Wiktionary


parszów

Par­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Wą­chock. Ma sta­tus so­łect­wa.

Był wsią bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku.

W la­tach 1954–1972 wieś był sie­dzi­bą gro­ma­dy Par­szów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


parsęcki

do­ty­czą­cy Par­sę­ty, rzeki na Po­brze­żu Bał­tyc­kim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­sę­tą, do­ty­czą­cy Par­sę­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parsęta ż.

Wiktionary


parsęta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Par­sę­ta (daw­niej "Pro­śni­ca", Per­san­te) – rzeka Po­brze­ży Po­łud­nio­wo­bał­tyc­kich, w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, o dłu­go­ści 139 km.

Do­rze­cze Par­sę­ty obej­mu­je ob­szar 3151 km².

Głów­nym do­pły­wem rzeki (pra­wym) jest Radew, która ucho­dzi do Par­sę­ty w Kar­li­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Par­sę­ty ucho­dzi rzeka Radew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈsɛ̃nta, AS: parsẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parsęcko n.

 przym. parsęcki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Prośnica

Wiktionary


part

1. grube płót­no ko­nop­ne lub lnia­ne;
2. taśma ple­cio­na ze szpa­ga­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec sta­ro­żyt­nej Par­tii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plu­tarch twier­dzi, że Part imie­niem Pro­ma­xa­tres zabił Kras­su­sa, Dion zaś przy­ta­cza su­ge­stię, ja­ko­by zo­stał on w rze­czy­wi­sto­ści za­bi­ty przez włas­nych ludzi (…)

 (1.1) Na razie wy­star­cza­ło im, że zgi­nę­ły setki Hin­du­sów, a żaden Part.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyjski mrz., Partia ż.

 przym. partyjski

Wiktionary


part.

skrót od: par­ty­ku­ła


SJP.pl


partacki

par­ta­czy; po­tocz­nie:
1. wy­ko­na­ny nie­u­mie­jęt­nie, nie­do­kład­nie, nie­sta­ran­nie;
2. wy­ko­nu­ją­cy swoją pracę nie­u­mie­jęt­nie, nie­do­kład­nie, nie­sta­ran­nie


SJP.pl


partactwo

coś, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne nie­sta­ran­nie, nie­u­dol­nie; par­ta­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś źle zro­bio­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partacz mos., partaczka ż.

 czas. partaczyć, spartaczyć

Wiktionary


partacz

osoba ro­bią­ca coś źle, nie­u­dol­nie; fu­szer, kno­ciarz, pa­ta­łach, bra­ko­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. kiep­ski pra­cow­nik (zwła­szcza rze­mieśl­nik), wy­ko­nu­ją­cy nie­fa­cho­wo, nied­ba­le, niech­luj­nie swoją pracę

 (1.2) daw. w śred­nio­wie­czu rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy pracę ubocz­nie i nie­le­gal­nie jako niez­rze­szo­ny w ist­nie­ją­cym cechu;

Wiktionary

Par­tacz ( a parte pa­ter­ni­ta­tis – poza ce­chem), także przesz­kod­nik, sztu­rarz – daw­niej osoba wy­ko­nu­ją­ca dzia­łal­ność rze­mieśl­ni­czą w mie­ście lub w jego po­bli­żu, ale nie­bę­dą­ca rze­mieśl­ni­kiem zrze­szo­nym w cechu po­mi­mo jego ist­nie­nia.

Par­ta­cze byli zde­cy­do­wa­nie zwal­cza­ni przez cechy jako za­gra­ża­ją­ca im kon­ku­ren­cja (ła­mią­ca mo­no­pol pro­duk­cji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten fryz­jer par­tacz zro­bił mi schod­ki z tyłu głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpartat͡ʃ, AS: partač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partactwo n., partanina ż.

:: fż. partaczka ż.

 czas. partaczyć ndk., spartaczyć dk.

 przym. partacki

 przysł. partacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brakorób, chałturnik, brakoróbca, fuszer, niedbaluch, tandeciarz; gw. Górny Śląsk bazger, ciachrocz, complok, dudra, pyprok; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

 (1.2) szturarz, przeszkodnik

Wiktionary


partaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|par­ta­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. partaczyć, spartaczyć

Wiktionary


partaczka

ko­bie­ta ro­bią­ca coś źle, nie­u­dol­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta par­ta­czą­ca coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partactwo n., partanina ż.

:: fm. partacz m.

 czas. partaczyć ndk., spartaczyć dk.

 przym. partacki

 przysł. partacko

Wiktionary


partaczy

robić coś źle, nie­u­dol­nie, wy­ko­ny­wać coś niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­tym pla­nem, czego skut­kiem są póź­niej­sze stra­ty; par­to­lić


SJP.pl


partaczyć

robić coś źle, nie­u­dol­nie, wy­ko­ny­wać coś niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­tym pla­nem, czego skut­kiem są póź­niej­sze stra­ty; par­to­lić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) robić coś byle jak, nie­u­dol­nie, źle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był tak nie­u­dol­ny, że par­ta­czył każdą ro­bo­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈtat͡ʃɨt͡ɕ, AS: partačyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spartaczyć

 rzecz. partaczenie n., partaczka ż., partacz, partanina, partactwo

 przym. partacki

 przysł. partacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuszerować, knocić, partolić

Wiktionary


partanina

1. słabo płat­ne za­ję­cie, praca;
2. coś, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne nie­sta­ran­nie, nie­u­dol­nie; par­tact­wo


SJP.pl


partaninka

zdrob­nie­nie od: par­ta­ni­na


SJP.pl


partenion

pie­śni pi­sa­ne przez­na­czo­ne dla chó­rów dziew­czę­cych nieg­dyś ist­nie­ją­cych w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl


partenogenetyczny

przy­miot­nik od: par­te­no­ge­ne­za; przy­po­mi­na­ją­cy roz­wój za­rod­ka z jaja, które nie zo­sta­ło za­płod­nio­ne, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego pro­ce­su, od­no­szą­cy się do niego


SJP.pl


partenogeneza

roz­wój za­rod­ka z jaja nie­za­płod­nio­ne­go; dzie­wo­rództ­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. rozm­na­ża­nie z nie­za­płod­nio­nej ko­mór­ki ja­jo­wej;

Wiktionary

Par­te­no­ge­ne­za (z grec­kie­go "παρθενος", „dzie­wi­ca” oraz "γενεσις" „na­ro­dzi­ny”), dzie­wo­rództ­wo – od­mia­na rozm­na­ża­nia trak­to­wa­na naj­czę­ściej jako płcio­wa (z po­wo­du udzia­łu ga­me­ty) po­mi­mo braku za­płod­nie­nia, po­le­ga­ją­ca na roz­wo­ju osob­ni­ków po­tom­nych z ko­mór­ki ja­jo­wej bez udzia­łu plem­ni­ka. W bo­ta­ni­ce jest ro­dza­jem apo­mik­sji, utra­ty zdol­no­ści do rozm­na­ża­nia płcio­we­go – am­fi­mik­sji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. partenogeniczność ż.

 przym. patenogeniczny, partenogenetyczny

 przysł. partenogenicznie, partenogenetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzieworództwo

Wiktionary


partenogeniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co par­te­no­ge­nicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partenogeneza ż.

Wiktionary


partenogeniczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­te­no­ge­ne­zą, do­ty­czą­cy par­te­no­ge­ne­zy

Wiktionary


partenokarpia

wyt­wa­rza­nie przez ro­śli­nę owo­ców po­zba­wio­nych na­sion w spo­sób na­tu­ral­ny (np. u ba­na­now­ca) bądź wy­wo­ły­wa­ne sztucz­nie u ro­ślin upraw­nych


SJP.pl

Par­te­no­kar­pia – wyt­wa­rza­nie owo­ców bez ży­wot­nych na­sion. Zja­wi­sko po­wszech­ne wśród ro­ślin. Jako przy­czy­ny wy­mie­nia­ne są brak za­py­le­nia i za­płod­nie­nia. Nie tłu­ma­czy to jed­nak, dla­cze­go ro­śli­na wyt­wa­rza i pod­trzy­mu­je roz­wój owo­ców. Do par­te­no­kar­pii mogą do­pro­wa­dzać czyn­ni­ki en­do­gen­ne, takie jak fi­to­hor­mo­ny czy czyn­ni­ki ge­ne­tycz­ne.

Wikipedia


partenokarpiczny

przy­miot­nik od: par­te­no­kar­pia; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­zba­wio­nych na­sion owo­ców wyt­wa­rza­nych przez ro­śli­ny, od­no­szą­cy się do tych owo­ców lub pro­ce­su ich wyt­wa­rza­nia


SJP.pl


partenon

Nie mylić z: Pan­te­on.

Par­te­non (gr. Παρθενών, "Parthenṓn") – świą­ty­nia poś­wię­co­na Ate­nie Par­te­nos (pol. Ate­nie Dzie­wi­cy) na akro­po­lu ateń­skim, wznie­sio­na w po­ło­wie V w. p.n.e. we­dług pla­nów Ik­ti­no­sa i Kal­li­kra­te­sa pod na­dzo­rem Fi­dia­sza, który wy­ko­nał rów­nież ele­men­ty rzeź­biar­skie.

Wikipedia


parter

1. naj­niż­sza kon­dy­gna­cja na­ziem­na
2. w spor­cie: po­zy­cja za­pa­śni­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku po­ło­żo­na tuż nad zie­mią

 (1.2) ni­skie po­ło­że­nie ciała – w spor­cie, tańcu itp.

 (1.3) naj­niż­sza i po­ło­żo­na naj­bli­żej pa­ła­cu re­pre­zen­ta­cyj­na część ogro­du fran­cu­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku po­ło­żo­na tuż nad zie­mią (bu­dow­nict­wo)
  • Par­ter ogro­do­wy – fran­cu­ski styl ogro­do­wy
  • Walka w par­te­rze – spor­ty walki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia miesz­ka na par­te­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpartɛr, AS: parter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parterówka ż., parterak m., parterowość ż.

 przym. parterowy

Wiktionary


parterowiec

po­tocz­nie: dom par­te­ro­wy


SJP.pl


parterowy

przy­miot­nik od: par­ter; znaj­du­ją­cy się na par­te­rze, ma­ją­cy, skła­da­ją­cy się tylko z jed­ne­go po­zio­mu lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z par­te­rem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie ma­ją­cy pię­ter

 (1.2) znaj­du­ją­cy się na par­te­rze

 (1.3) znaj­du­ją­cy się na par­te­rze wi­dow­ni

 (1.4) ogrod. ros­ną­cy na par­te­rze kwia­to­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokół za­bu­do­wa miej­ska, domy prze­waż­nie par­te­ro­we, ze zdo­bio­ny­mi obra­mo­wa­nia­mi okien i fi­ra­necz­ka­mi na­do­kien­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpartɛˈrɔvɨ, AS: parterovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parter

Wiktionary


parterówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek po­sia­da­ją­cy jedną kon­dy­gna­cję tuż nad zie­mią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parter mrz.

Wiktionary


partes

daw­niej:
1. nuty, par­ty­tu­ra; par­te­sy;
2. grzecz­ność, ła­ska­wość;
3. księ­ga z za­pi­sa­ny­mi odręb­nie par­tia­mi gło­sów kom­po­zy­cji; księ­ga gło­so­wa


SJP.pl


partesy

daw­niej: nuty, par­ty­tu­ra; par­tes


SJP.pl


parthenaise

[czy­taj: parteNEZ] fran­cu­ska rasa bydła


SJP.pl


partia

1. część sta­no­wią­ca ka­wa­łek ja­kiejś ca­ło­ści;
2. część za­wo­dów, gry spor­to­wej lub to­wa­rzy­skiej; runda;
3. or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na ma­ją­ca włas­ny pro­gram i dą­żą­ca do jego re­a­li­za­cji;
4. od­po­wied­ni kan­dy­dat lub kan­dy­dat­ka do mał­żeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. par­tia po­li­tycz­na.

 (1.2) przest. stron­nict­wo, ugru­po­wa­nie, grupa osób po­wią­za­nych ze sobą w jakiś spo­sób

 (1.3) hand. okre­ślo­na ilość cze­goś do­star­cza­ne­go, wy­sy­ła­ne­go, itp., zwy­kle to­wa­rów; okre­ślo­na ilość ja­kiejś pro­duk­cji wyt­wo­rzo­nej na fa­bry­ce, w przed­się­bior­stwie

 (1.4) muz. frag­ment ut­wo­ru przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia przez od­po­wied­nią grupę in­stru­men­tów, wy­ko­naw­ców

 (1.5) przest. kan­dy­dat na męża; kan­dy­dat­ka na żonę

 (1.6) szach. karc. w niek­tó­rych grach: roz­gryw­ka, mecz

 (1.7) pot. hist. Pol­ska Zjed­no­czo­na Par­tia Ro­bot­ni­cza (PZPR)

 (1.8) hist. daw. od­dział par­ty­zanc­ki, nie­re­gu­lar­ny od­dział zbroj­ny;

 (1.9) hist. daw. do­raź­nie zor­ga­ni­zo­wa­ny od­dział jazdy z okre­su I Rze­czy­po­spo­li­tej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • par­tia po­li­tycz­na
  • par­tia pow­stań­cza
  • Par­tia – sta­ro­żyt­na kra­i­na
  • par­tia (woj­sko) – jed­nost­ka zbroj­na jazdy w okre­sie I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • par­tia (wsad)
  • par­tia (towar)
  • par­tia – frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia przez od­po­wied­nią grupę in­stru­men­tów, wy­ko­naw­ców
  • Par­tia – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Par­tia (album)
  • PZPR – Pol­ska Zjed­no­czo­na Par­tia Ro­bot­ni­cza, w okre­sie PRL sy­no­nim po­ję­cia par­tii rzą­dzą­cej w Pol­sce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie na­le­ża­łem do żad­nej par­tii.

 (1.3) Do skle­pu do­tar­ła nowa par­tia to­wa­rów.

 (1.4) Bar­dzo mi się po­do­ba­ła par­tia tego wy­so­kie­go ak­to­ra.

 (1.5) Pro­po­nu­ję pań­stwu mał­żeń­stwo ich córka z moim synem: on jest dla niej świet­ną par­tią.

 (1.6) Z sze­ściu par­tii wy­gra­li­śmy tylko jedną.

 (1.7) Miał trud­no­ści z otrzy­ma­niem ta­lo­nu na ma­lu­cha, cho­ciaż na­le­żał do par­tii.

 (1.8) Par­tie pow­stań­cze w 1863 roku były znacz­nie go­rzej uz­bro­jo­ne i wysz­ko­lo­ne niż re­gu­lar­ne woj­ska ro­syj­skie.

 (1.9) Do­wód­cą par­tii sfor­mo­wa­nej z kilku cho­rąg­wi był re­gi­men­tarz mia­no­wa­ny przez het­ma­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpartʲja, AS: partʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyjniak m., partyjniactwo n., partyzant m., partyzantka ż.

:: zdrobn. partyjka

 przym. partyjny, bezpartyjny, wewnątrzpartyjny, partyjniacki, partyzancki, ponadpartyjny

 czas. upartyjnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugrupowanie, stronnictwo

 (1.2) grupa

 (1.3) seria

 (1.4) rola

 (1.8) oddział

Wiktionary


participium

[czy­taj: par­tic-ipium] w ję­zy­koz­naw­stwie: imie­słów


SJP.pl


partie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: par­tia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpartʲjɛ, AS: partʹi ̯e

Wiktionary


partiokracja

po­tocz­nie: rządy par­tii po­li­tycz­nych


SJP.pl


partita

utwór mu­zycz­ny zło­żo­ny z kilku kon­tra­stu­ją­cych ze sobą czę­ści o cha­rak­te­rze ta­necz­nym, bie­siad­nym; suita


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • par­ti­ta – utwór mu­zycz­ny (suita)
  • Par­ti­ta – pol­ska grupa wo­kal­na
  • Gran Par­ti­ta (KV 361)

Wikipedia


partito

przy­słó­wek

 (1.1) muz. z po­dzia­łem na głosy

Wiktionary


partner

1. wspó­łu­czest­nik w ja­kimś przed­sięw­zię­ciu, współ­roz­mów­ca albo po­moc­nik w grze, do­rad­ca;
2. osoba, którą można trak­to­wać jak równą sobie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wspó­łu­czest­nik w grze, roz­mo­wie, za­ba­wie lub przed­sięw­zię­ciu

 (1.2) osoba, którą trak­tu­je się jak równą sobie

 (1.3) osoba, z którą po­zo­sta­je się w związ­ku (he­te­ro- lub ho­mo­sek­su­al­nym)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • part­ner – uczest­nik gry
  • part­ner – stro­na związ­ku part­ner­skie­go
  • part­ner – wspól­nik spół­ki part­ner­skiej
  • part­ner – wspól­nik dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej
  • part­ner – inne okre­śle­nie współ­mał­żon­ka
  • part­ner – inne okre­śle­nie kon­tra­hen­ta
  • part­ner – inne okre­śle­nie spon­so­ra
  • Part­ner – sieć hand­lo­wa
  • Part­ner – wło­ski film fa­bu­lar­ny z 1968 roku (zob. Ber­nar­do Ber­to­luc­ci)
  • Part­ner – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 1996 roku
  • Part­ner – in­dyj­ska ko­me­dia z 2007 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Na­pu­szył się cały i ta­necz­nym kro­kiem ru­szył w kie­run­ku sa­mi­cy, która stała spo­koj­nie, cze­ka­jąc z za­in­te­re­so­wa­niem na popis po­ten­cjal­ne­go part­ne­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpartnɛr, AS: partner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partnerstwo n., partnerowanie n.

:: fż. partnerka ż.

 czas. partnerować ndk.

 przym. partnerski

 przysł. partnersko, po partnersku

Wiktionary


partnerka

1. wspó­łu­czest­nicz­ka w ja­kimś przed­sięw­zię­ciu, współ­roz­mów­czy­ni albo po­moc­nicz­ka w grze, do­rad­czy­ni;
2. ko­bie­ta, którą można trak­to­wać jak równą sobie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: part­ner

 (1.2) ko­bie­ta w związ­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: partˈnɛrka, AS: partnerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partnerstwo n., partnerowanie n.

:: fm. partner mos.

 czas. partnerować ndk.

 przym. partnerski

 przysł. partnersko, po partnersku

Wiktionary


partnerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|part­ne­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partner m., partnerka ż., partnerstwo n., partnerskość ż.

 czas. partnerować ndk.

 przym. partnerski

 przysł. po partnersku, partnersko

Wiktionary


partnerować

być part­ne­rem kogoś, być przy kimś po­ma­ga­jąc mu, to­wa­rzy­szyć komuś, do­trzy­my­wać komuś to­wa­rzy­stwa


SJP.pl


partnerski

od­no­szą­cy się do bycia part­ne­rem, przed­sięw­zięć po­dej­mo­wa­nych przez part­ne­rów lub czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­nych przy part­ne­rze, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla part­ne­rów, part­ner­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) opar­ty na part­ner­stwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mnie i sio­strę za­wsze łą­czy­ły bli­skie sto­sun­ki, ale z po­wo­du róż­ni­cy wieku była dla mnie kimś bar­dziej jak cio­cia, cho­ciaż w ciągu ostat­nich kilku lat nasza re­la­cja zmie­ni­ła się i stała się bar­dziej part­ner­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partnerstwo n., partner m., partnerka ż., partnerowanie n.

 czas. partnerować

 przysł. partnersko, po partnersku

Wiktionary


partnerskość

→ part­ner­ski


SJP.pl

Patrz:

partnerski

partnerstwo

bycie part­ne­rem kogoś, to­wa­rzy­sze­nie komuś, do­trzy­my­wa­nie komuś to­wa­rzy­stwa, wspó­łu­czest­nict­wo w czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) równe trak­to­wa­nie sie­bie naw­za­jem, bycie part­ne­ra­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Part­ner­stwo pu­blicz­no-pry­wat­ne
  • Part­ner­stwo te­ry­to­rial­ne
  • Part­ner­stwo po­mię­dzy mia­sta­mi
  • Part­ner­stwo mię­dzysz­kol­ne (zwła­szcza mię­dzy szko­ła­mi wyż­szy­mi czy ich wy­dzia­ła­mi):
    • Stu­dia in­ter­dy­scy­pli­nar­ne
    • So­cra­tes-Eras­mus (pro­gram KE)
    • Uni­wer­sy­tet Via­dri­na
  • Part­ner­stwo dla Po­ko­ju (pro­gram NATO)
  • Part­ner­stwo eu­ro­az­ja­tyc­kie
  • part­ner
  • part­ner­stwo w hand­lu – ruch „Spra­wied­li­wy Han­del”
  • sto­wa­rzy­sze­nie, spół­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie było mię­dzy mną a ro­dzi­ca­mi part­ner­stwa, nie zwie­rza­łam się im.

 (1.1) Je­ste­śmy part­ne­ra­mi i to wy­ma­ga part­ner­stwa w życiu. Nie mogę sobie wy­o­bra­zić, że mój mąż pra­cu­je po dzie­sięć go­dzin dzien­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partner m., partnerka ż., partnerowanie n.

 przym. partnerski

 przysł. partnersko, po partnersku

Wiktionary


partolić

robić coś źle, nie­u­dol­nie, wy­ko­ny­wać coś niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­tym pla­nem, czego skut­kiem są póź­niej­sze stra­ty; par­ta­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić coś źle

Wiktionary


parton

cząst­ka ele­men­tar­na bę­dą­ca skład­ni­kiem ha­dro­nów (me­zo­nów i ba­rio­nów)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­ton (Al­ler­da­le) – wieś w hrab­stwie Kum­bria (An­glia)
  • Par­ton (Co­pe­land) – wieś w hrab­stwie Kum­bria (An­glia)
  • Par­ton – wspól­na nazwa dla czą­stek bę­dą­cych skład­ni­ka­mi ba­rio­nów i me­zo­nów.
  • Par­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie He­re­fords­hi­re (An­glia)
  • Dolly Par­ton – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia


partorg

rze­czow­nik

 (1.1) or­ga­ni­za­tor par­tyj­ny, se­kre­tarz grupy par­tyj­nej

Wiktionary


partowie

miesz­kań­cy sta­ro­żyt­nej pro­win­cji Par­tia


SJP.pl


partoła

(r. męski) osoba ro­bią­ca coś źle, nie­u­dol­nie; par­tacz


SJP.pl


party

im­pre­za, za­ba­wa, przy­ję­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. przy­ję­cie to­wa­rzy­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Party – album Iggy’ego Popa
  • Party – album Woj­cie­cha Gąs­sow­skie­go
  • Party – album Pet Shop Boys
  • Party z Bu­e­nos Ares, Party – album Bu­e­nos Ares
  • Party – pio­sen­ka Beyoncé
  • Party – pio­sen­ka Bad Bunny’ego i Rauwa Ale­jan­dro
  • Party – pio­sen­ka Chri­sa Brow­na
  • Party – pio­sen­ka Od­dzia­łu Zam­knię­te­go
  • Przy­ję­cie (The Party) – ame­ry­kań­ski film z 1968 w re­ży­se­rii Blake’a Ed­ward­sa
  • Party – in­dyj­ski film z 1984 w re­ży­se­rii Go­vin­da Ni­ha­la­nie­go
  • Przy­ję­cie (Party) – fran­cu­sko-por­tu­gal­ski film z 1996 w re­ży­se­rii Ma­no­e­la de Oli­ve­i­ry
  • Party – ame­ry­kań­ski film z 2017 w re­ży­se­rii Sally Pot­ter

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś nie mogę, idę na party.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpartɨ, AS: party

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) impreza, przyjęcie, biba, bibka

Wiktionary


partycja

1. pewna część, wy­róż­nio­ny frag­ment kom­pu­te­ro­we­go dysku twar­de­go;
2. daw­niej: par­ty­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. wy­dzie­lo­na część dysku fi­zycz­ne­go umoż­li­wia­ją­ca ut­wo­rze­nie dysku lo­gicz­ne­go;

Wiktionary

Par­ty­cja – wy­dzie­lo­ny lo­gicz­ny ob­szar dysku twar­de­go, który może być sfor­ma­to­wa­ny przez sy­stem ope­ra­cyj­ny w od­po­wied­nim sy­ste­mie pli­ków. Nie­kie­dy okre­śle­nie par­ty­cja od­no­si się do wy­dzie­lo­ne­go za­so­bu in­ne­go niż dysk na przy­kład par­ty­cja jako wy­dzie­lo­ny lo­gicz­ny kom­pu­ter (PR/SM) lub par­ty­cjo­no­wa­nie prze­łącz­ni­ków Fiber Chan­nel lub ESCON Di­rec­tor.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. partycjonowanie n.

Wiktionary


partycjonować

w in­for­ma­ty­ce: dzie­lić (dysk twar­dy) na par­ty­cje


SJP.pl


partycki

naz­wi­sko


SJP.pl


partycypacja

bra­nie w czymś udzia­łu; udział, uczest­nict­wo


SJP.pl

Par­ty­cy­pa­cja (z ła­ci­ny "par­ti­ceps" - bio­rą­cy udział, z ang. "par­ti­ci­pa­tion" – uczest­ni­cze­nie) – uczest­nict­wo, udział jed­no­stek w więk­szej gru­pie, for­ma­cji, pro­jek­cie czy in­sty­tu­cji.

Po­ję­cie zwią­za­ne z sek­to­rem pracy (par­ty­cy­pa­cja pra­cow­ni­cza, udział w za­rzą­dza­niu przed­się­bior­stwem, udział w pro­ce­du­rach de­cy­zyj­nych) oraz z te­o­ria­mi de­mo­kra­cji (udział lud­no­ści w po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji po­li­tycz­nych i eko­no­micz­nych, współ­pra­ca mię­dzy in­sty­tu­cja­mi a spo­łe­czeń­stwem, po­dział wła­dzy).

Wikipedia


partycypacyjnie

→ par­ty­cy­pa­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

partycypacyjny

partycypacyjny

→ par­ty­cy­pa­cja


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­le­ga na udzia­le we wspól­nym przed­sięw­zię­ciu za­rów­no po­no­sząc kosz­ty, jak i czer­piąc zyski

Wiktionary

Patrz:

partycypacja

Powiązane:

 rzecz. partycypowanie n., partycypant m., partycypantka ż.

 czas. partycypować ndk.

 przysł. partycypacyjnie

Wiktionary


partycypant

osoba po­no­szą­ca wspól­nie z kimś kosz­ty ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia lub ma­ją­ca udział w zy­skach pły­ną­cych z ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia


SJP.pl


partycypantka

→ par­ty­cy­pant


SJP.pl

Patrz:

partycypant

partycypowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczest­ni­cze­nie we wspól­nym przed­sięw­zię­ciu, naj­czę­ściej go­spo­dar­czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partycypacja ż., partycypant m.

 czas. partycypować ndk.

 przym. partycypacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczestniczenie

Wiktionary


partycypować

współ­dzie­lić kosz­ty albo zyski; uczest­ni­czyć


SJP.pl


partyjeczka

zdrob­nie­nie od: par­tyj­ka


SJP.pl


partyjka

1. krót­ka par­tia, część za­wo­dów, gry spor­to­wej lub to­wa­rzy­skiej;
2. nie­wiel­ka par­tia, or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na, w skład któ­rej wcho­dzi nie­wie­le człon­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: par­tia

 (1.2) lek­ce­wa­żą­co o par­tii po­li­tycz­nej

 (1.3) mała par­tia, roz­gryw­ka w jakąś grę to­wa­rzy­ską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈtɨjka, AS: partyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyjny mos., partia ż., partyjeczka ż., partyjniak m., partyjniaczka ż., partyjność ż., bezpartyjność ż., bezpartyjny mos.

 czas. upartyjnić, upartyjniać, odpartyjnić, odpartyjniać

 przym. partyjny, partyjniacki, bezpartyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partyjeczka

Wiktionary


partyjna

człon­ki­ni par­tii


SJP.pl


partyjniacki

→ par­tyj­niak


SJP.pl

Patrz:

partyjniak

partyjniactwo

pe­jo­ra­tyw­nie: kie­ro­wa­nie się wy­łącz­nie in­te­re­sem włas­nej par­tii; par­tyj­nict­wo


SJP.pl


partyjniaczka

→ par­tyj­niak


SJP.pl

Patrz:

partyjniak

partyjniak

osoba na­le­żą­ca do par­tii ko­mu­ni­stycz­nej; par­tyj­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. albo po­gard. dzia­łacz par­tyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoje zdro­wie, Ru­dolf! – Na­czel­nik wzniósł kie­li­szek w górę. Par­tyj­niak zro­bił to samo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyjny mos., partyjność ż., partyjka ż., partia ż.

 przym. partyjny

Wiktionary


partyjnictwo

pe­jo­ra­tyw­nie: kie­ro­wa­nie się wy­łącz­nie in­te­re­sem włas­nej par­tii; par­tyj­niact­wo


SJP.pl


partyjnik

osoba na­le­żą­ca do par­tii ko­mu­ni­stycz­nej; par­tyj­niak


SJP.pl


partyjność

po­dziel­ność na par­tie, czę­ści lub po­wią­za­nie z or­ga­ni­za­cją po­li­tycz­ną, pro­gra­mem ta­kiej or­ga­ni­za­cji i jej obo­wiąz­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­na­leż­ność do par­tii

 (1.2) cecha tego, co par­tyj­ne

 (1.3) za­leż­ność od par­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partia ż., partyjka ż., partyjny m., partyjniak m.

 przym. partyjny

Wiktionary


partyjny

zwią­za­ny z par­tią, do­ty­czą­cy par­tii, na­le­żą­cy do par­tii (np. dzia­łacz par­tyj­ny, dy­scy­pli­na par­tyj­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z par­tią po­li­tycz­ną, do­ty­czą­cy par­tii po­li­tycz­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przed 1989 r.: czło­nek rzą­dzą­cej par­tii ko­mu­ni­stycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był zbyt wy­so­ko po­sta­wio­nym dy­gni­ta­rzem par­tyj­nym szcze­bla wo­je­wódz­kie­go i gmina to nie był jego po­ziom.

 (2.1) In­for­ma­cje czer­pał z radia fran­cu­skie­go i te­le­fo­nów od par­tyj­nych przy­ja­ciół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈtɨjnɨ, AS: partyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partia ż., partyjka ż., partyjniactwo n., partyjniak m., partyjniaczka ż., upartyjnianie n., upartyjnienie n., partyjność ż.

 czas. upartyjnić, upartyjniać ndk., upartyjniać dk.

 przym. partyjniacki

 przysł. partyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. partyjniak

Wiktionary


partyjski

przy­miot­nik od: Par­tia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Par­ta­mi lub Par­tią, do­ty­czą­cy Par­tów lub Par­tii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język par­tyj­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dro­dze roz­sta­wię konie par­tyj­skie i w każdy dzień wolny będę przy tobie, póki po­wro­tu sobie nie wy­pro­szę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Part mos., Partia ż.

Wiktionary


partyka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. duża pajda

Wiktionary

Par­ty­ka – naz­wi­sko uży­wa­ne w Pol­sce.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 6925 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. tar­no­brze­skim (947 osób), ka­to­wic­kim (481 osób) i wroc­ław­skim (353 osoby).

Wikipedia


partykularność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co par­ty­ku­lar­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. partykularny

 przysł. partykularnie

Wiktionary


partykularny

1. taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się par­ty­ku­la­ryz­mem - po­sta­wą ce­chu­ją­cą się pre­fe­ro­wa­niem spraw do­ty­czą­cych wy­bra­nej grupy spo­łecz­nej lub re­gio­nu z po­mi­nię­ciem spraw ogółu; aspo­łecz­ny;
2. ogra­ni­czo­ny do pew­nej czę­ści kraju, dą­żą­cy do unie­za­leż­nie­nia od cen­trum kraju; pro­win­cjo­nal­ny, miej­sco­wy, re­gio­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy na wzglę­dzie ko­rzyść włas­ne­go śro­do­wi­ska, re­gio­nu itp., a nie ogółu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partykularność ż.

Wiktionary


partykularysta

osoba dba­ją­ca o włas­ne in­te­re­sy lub in­te­re­sy swo­je­go śro­do­wi­ska z po­mi­nię­ciem in­te­re­sów ogółu


SJP.pl


partykularystyczny

taki, który do­ty­czy par­ty­ku­la­ry­sty, uwz­ględ­nia tylko swój włas­ny in­te­res, dba o włas­ne in­te­re­sy z po­mi­nię­ciem in­te­re­sów ogółu


SJP.pl


partykularyzacja

rzad­ko: dba­nie o in­te­re­sy włas­ne, swo­je­go śro­do­wi­ska itp., z po­mi­nię­ciem in­te­re­sów ogółu


SJP.pl


partykularyzm

po­sta­wa ce­chu­ją­ca się pre­fe­ro­wa­niem spraw włas­nych, do­ty­czą­cych wy­bra­nej grupy spo­łecz­nej lub re­gio­nu z po­mi­nię­ciem spraw ogółu


SJP.pl

Par­ty­ku­la­ryzm – sta­no­wi­sko, zgod­nie z któ­rym oś­rod­ki wła­dzy i ad­mi­ni­stra­cji nie uwz­ględ­nia­ją ca­łoksz­tał­tu in­te­re­sów okre­ślo­ne­go spo­łe­czeń­stwa czy pań­stwa, igno­ru­jąc po­trze­bę jego har­mo­nij­ne­go roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go lub kul­tu­ral­ne­go, dba­jąc je­dy­nie o in­te­re­sy włas­ne, naj­czę­ściej włas­nej grupy in­te­re­su. Stron­ni­cze de­cyz­je po­dej­mo­wa­ne są wów­czas na ko­rzyść pew­nych re­gio­nów kraju lub okre­ślo­nych grup spo­łecz­nych, a po­zo­sta­łe re­gio­ny są spy­cha­ne na dal­szy plan.

Wikipedia


partykularyzować

1. na­da­wać cze­muś cechy par­ty­ku­la­ryz­mu;
2. rzad­ko: my­śleć, dzia­łać w duchu par­ty­ku­la­ryz­mu;
3. rzad­ko: my­śleć, dzia­łać w duchu za­ścian­ko­wo­ści, pro­win­cjo­na­liz­mu


SJP.pl


partykularz

lek­ce­wa­żą­co: miej­sco­wość bez od uczel­ni, szkół lub in­nych tego typu pla­có­wek, bę­dą­ca także czę­ścio­wo od­cię­ta od spraw i pro­ble­mów włas­nych miesz­kań­ców


SJP.pl


partykuła

w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. nie­od­mien­na część mowy peł­nią­ca po­moc­ni­czą rolę w zda­niu, po­le­ga­ją­cą na mo­dy­fi­ka­cji sensu wy­ra­zu lub wy­po­wie­dzi, np. no, niech, bądź, by;
2. par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca - par­ty­ku­ła, która wzmac­nia zna­cze­nie in­ne­go wy­ra­zu, wy­ra­że­nia lub zda­nia, np. -że (po sa­mo­gło­skach: -ż)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gram. nie­od­mien­na i nie­sa­mo­dziel­na część mowy wy­ra­ża­ją­ca, uwy­dat­nia­ją­ca py­ta­nie, roz­kaz, za­prze­cze­nie, ży­cze­nie, np. bym, by­ście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

Wiktionary

Par­ty­ku­ła – nie­sa­mo­dziel­ny (po­zba­wio­ny sa­mo­dziel­ne­go zna­cze­nia) wyraz lub mor­fem (tzw. wy­ra­zek), na­da­ją­cy wy­po­wie­dze­niom za­bar­wie­nie zna­cze­nio­we lub uczu­cio­we. Par­ty­ku­ły są nie­od­mien­ny­mi czę­ścia­mi mowy. Służą wy­ra­ża­niu roz­ma­i­tych tre­ści mo­dal­nych (np. "by" two­rzą­ce tryb przy­pu­szcza­ją­cy, im­pe­ra­tyw­ne "niech"), em­fa­zy, na­ci­sku (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odróż­nie­nie par­ty­ku­ły od in­nych czę­ści mowy może cza­sem spra­wiać trud­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpartɨˈkuwa, AS: partykuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. partykułowy

Wiktionary


partykułowy

przy­miot­nik od: par­ty­ku­ła; zwią­za­ny z par­ty­ku­łą, ma­ją­cy par­ty­ku­łę, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla tej nie­od­mien­nej czę­ści mowy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gram. zwią­za­ny z par­ty­ku­łą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Par­ty­ku­ło­we i za­im­ko­we funk­to­ry py­taj­ne rzad­ko wy­stę­pu­ją w swej „czy­stej” po­sta­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpartɨkuˈwɔvɨ, AS: partykuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partykuła ż., partykułowość ż.

 przysł. partykułowo

Wiktionary


partytura

1. szcze­gó­ło­wy spis nut dla ze­spo­ło­we­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go
2. teatr. eg­zem­plarz sztu­ki te­a­tral­nej z na­nie­sio­ny­mi uwa­ga­mi re­ży­se­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. szcze­gó­ło­wy zapis nu­to­wy ca­ło­ści ut­wo­ru mu­zycz­ne­go z za­ło­że­nia przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia przez wiele in­stru­men­tów, upo­rząd­ko­wa­nych we­dług po­wszech­nie przy­ję­tej ko­lej­no­ści jedna par­tia pod drugą;

 (1.2) teatr. eg­zem­plarz sztu­ki te­a­tral­nej, opa­trzo­ny ko­men­ta­rza­mi re­ży­se­ra lub in­sce­ni­za­to­ra od­no­śnie wy­sta­wie­nia dzie­ła

 (1.3) film. zapis filmu z uży­ciem obra­zów i tek­stu, uwz­ględ­nia­ją­cy dłu­go­ści ca­ło­ści i po­szcze­gól­nych ujęć, usta­wień ka­me­ry, po­sta­ci i sce­no­gra­fii, war­stwę słow­ną, mu­zycz­ną, efek­tów aku­stycz­nych, spe­cjal­nych itp., spo­rzą­dza­ny m.in. w ce­lach na­u­ko­wo-ba­daw­czych, dy­dak­tycz­nych i szko­le­nio­wych

Wiktionary

Par­ty­tu­ra ( par­ti­tu­ra) – no­ta­cyj­ne ze­sta­wie­nie nad sobą wszyst­kich par­tii wo­kal­nych i in­stru­men­tal­nych ut­wo­ru ze­spo­ło­we­go w celu przej­rzy­ste­go utr­wa­le­nia ca­ło­ści dzie­ła, ułat­wie­nia orien­ta­cji kom­po­zy­to­ro­wi, dy­ry­gen­to­wi oraz słu­cha­czom śle­dzą­cym z par­ty­tu­rą wy­ko­na­nia danej kom­po­zy­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W par­ty­tu­rach widzi się po­rzą­dek. U góry stro­ny za­pi­sy­wa­ne są par­tie in­stru­men­tów o wy­so­kim brzmie­niu, niżej tych o niż­szym, aż do naj­niż­szych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpartɨˈtura, AS: partytura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. partyturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. partycja, skr. part.

 (1.2) partytura teatralna

 (1.3) partytura filmowa

Wiktionary


partyturowy

przy­miot­nik od: par­ty­tu­ra; bę­dą­cy szcze­gó­ło­wy spi­sem nut dla ze­spo­ło­we­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub eg­zem­pla­rzem sztu­ki te­a­tral­nej z na­nie­sio­ny­mi uwa­ga­mi re­ży­se­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. przym. od par­ty­tu­ra

 (1.2) teatr. przym. od par­ty­tu­ra

 (1.3) film. przym. od par­ty­tu­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpartɨtuˈrɔvɨ, AS: partyturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partytura ż.

Wiktionary


partytyw

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. przy­pa­dek okre­śla­ją­cy część cze­goś (py­ta­nia: kogo? czego?); w ję­zy­ku fiń­skim rów­nież po li­czeb­ni­kach

Wiktionary


partytywny

do­peł­niacz par­ty­tyw­ny: do­peł­niacz wska­zu­ją­cy na część ca­ło­ści; do­peł­niacz cząst­ko­wy, czę­ścio­wy


SJP.pl


partyzana

broń biała ma­ją­ca po­stać trzy­me­tro­we­go drzew­ca, na któ­rym osa­dzo­no sze­ro­ki i obo­siecz­ny grot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. broń drzew­co­wa o dłu­gim, zwę­żo­nym, obo­siecz­nym gro­cie z bocz­ny­mi roz­ga­łę­zie­nia­mi, uży­wa­na jako broń pie­cho­ty w za­chod­niej Eu­ro­pie od XV wieku, póź­niej, od XVII w. jako broń stra­ży i oz­na­ka ofi­ce­rów pie­cho­ty;

Wiktionary

Par­ty­za­na – broń drzew­co­wa o obo­siecz­nym gro­cie, ma­ją­cym u na­sa­dy dwa roz­ga­łę­zie­nia o kształ­cie skrzy­deł lub półk­się­ży­ca[]. W XVII wieku przeksz­tał­ci­ła się w typ broni znany jako szpon­ton.

Uży­wa­na na za­cho­dzie Eu­ro­py w XV wieku jako broń bo­jo­wa pie­cho­ty, w XVII wieku stała się bro­nią pa­rad­ną: oz­na­ką god­no­ści ofi­cer­skiej oraz bro­nią stra­ży pa­ła­co­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpartɨˈzãna, AS: partyzãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyzant m., partyzantka ż.

 przym. partyzancki

 przysł. partyzancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardyzana, kapralski kij

Wiktionary


partyzanci

osoba wal­czą­ca w par­ty­zant­ce


SJP.pl

Par­ty­zan­ci (z fr. "par­ti­sans") – nie­re­gu­lar­na for­ma­cja zbroj­na dzia­ła­ją­ca w ra­mach ruchu oporu, wa­run­ko­wo za­li­cza­na do sił zbroj­nych da­ne­go pań­stwa.

Wikipedia


partyzancki

1. zwią­za­ny z par­ty­zan­ta­mi lub par­ty­zant­ką (np. od­dział par­ty­zanc­ki);
2. po­tocz­nie: dzia­ła­ją­cy sa­mo­wol­nie i nie­pro­fe­sjo­nal­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z par­ty­zant­ką i par­ty­zan­ta­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) dzia­ła­ją­cy sa­mo­wol­nie, nie­le­gal­nie lub nie­pro­fe­sjo­nal­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod pse­u­do­ni­mem „Me­te­or” wal­czył w kilku od­dzia­łach par­ty­zanc­kich.

 (2.1) W świat­ku re­kla­my nie­le­gal­nie roz­kle­ja­ne pla­ka­ty okre­śla się mia­nem mar­ke­tin­gu par­ty­zanc­kie­go…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpartɨˈzãnt͡sʲci, AS: partyzãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyzana ż., partia ż., partyzant m., partyzantka ż.

 przysł. po partyzancku

Wiktionary


partyzant

osoba wal­czą­ca w par­ty­zant­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. uczest­nik kon­spi­ra­cyj­nej walki zbroj­nej na ty­łach nie­przy­ja­cie­la; żoł­nierz od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go

 (1.2) hist. żoł­nierz wal­czą­cy w woj­nie pod­ja­zdo­wej

 (1.3) hist. polit. czło­nek nie­for­mal­nej frak­cji wew­nątrz PZPR, któ­rej li­de­rem był Mie­czy­sław Mo­czar;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cu­scy spa­do­chro­nia­rze już w zesz­łym roku pow­strzy­ma­li ofen­sy­wę par­ty­zan­tów na Ndża­me­nę, także teraz fran­cu­skie śmi­głow­ce wspie­ra­ły cza­dyj­ską armię w wal­kach z re­be­lian­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈtɨzãnt, AS: partyzãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partia ż., partyzantka ż., partyzana ż.

 przym. partyzancki

 przysł. partyzancko

Wiktionary


partyzantka

1. zbroj­na walka prze­ciw­ko oku­pan­to­wi pro­wa­dzo­na nie­re­gu­lar­nie, po­przez pod­ja­zdo­we ataki, dy­wer­sję itp.
2. od­dzia­ły par­ty­zanc­kie
3. pot. ko­bie­ta par­ty­zant
4. pot. dzia­łal­ność pro­wa­dzo­na na włas­ną rękę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. forma walki zbroj­nej z ukry­cia

 (1.2) przen. nie­zor­ga­ni­zo­wa­na dzia­łal­ność pro­wa­dzo­na na włas­ną rękę

 (1.3) od­dzia­ły par­ty­zan­tów

 (1.4) ko­bie­ta par­ty­zant

 (1.5) daw. ko­bie­ta opo­wia­da­ją­ca się za czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyzana ż., partyzant mos., partia ż.

 przym. partyzancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojna partyzancka

 (1.3) chłopcy z lasu

 (1.5) stronniczka, zwolenniczka

Wiktionary


paruch

naz­wi­sko


SJP.pl


parudniowy

ma­ją­cy parę dni, trwa­ją­cy parę dni itp.; pa­rod­nio­wy


SJP.pl


parulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Pa­rul­ski – pol­ski praw­nik i woj­sko­wy
  • Ry­szard Pa­rul­ski – pol­ski szer­mierz i dzia­łacz spor­to­wy

Wikipedia


parumiesięczny

ma­ją­cy parę mie­się­cy, trwa­ją­cy parę mie­się­cy itp.; pa­ro­mie­sięcz­ny


SJP.pl


parurarura

wy­krzy­knik

 (1.1) muz. czę­sty wy­peł­niacz w pio­sen­kach

Wiktionary


parusetletni

trwa­ją­cy pa­rę­set lat, ma­ją­cy pa­rę­set lat; pa­ro­set­let­ni


SJP.pl


parusetmetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pa­ru­set me­trów, wy­no­szą­cy pa­rę­set me­trów


SJP.pl


parusetstronicowy

skła­da­ją­cy się z pa­ru­set stro­nic


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pa­rę­set stron, skła­da­ją­cy się z pa­ru­set stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie miała szans na wy­da­nie i nigdy nie wysz­ła przy­go­to­wa­na prze­ze mnie w owych la­tach pa­ru­set­stro­ni­co­wa książ­ka o al­bań­skim sta­li­niz­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparusɛtstrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: parusetstrõńicovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkusetstronicowy

Wiktionary


paruszewo

Pa­ru­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo.

Wikipedia


paruszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


paruszowice

Pa­ru­szo­wi­ce (niem. "Ba­um­gar­ten")– wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


parutygodniowy

trwa­ją­cy parę ty­god­ni, ma­ją­cy parę ty­god­ni; pa­ro­ty­god­nio­wy


SJP.pl


parutysięczny

li­czą­cy parę ty­się­cy cze­goś; pa­ro­ty­sięcz­ny


SJP.pl


paruwiekowy

trwa­ją­cy parę wie­ków, ma­ją­cy parę wie­ków; pa­ro­wie­ko­wy


SJP.pl


paruzel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pa­ru­zel – pol­ski dzia­łacz kon­spi­ra­cji nie­pod­le­gło­ścio­wej w cza­sie II wojny świa­to­wej
  • Ma­rian Pa­ru­zel – pol­ski węd­karz, pu­bli­cy­sta i dzien­ni­karz
  • Olaf Pa­ru­zel – pol­ski lek­ko­at­le­ta, sprin­ter

Wikipedia


paruzja

we­dług No­we­go Te­sta­men­tu: pow­tór­ne przyj­ście Chry­stu­sa na świat przed Sądem Osta­tecz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie: po­now­ne przyj­ście Chry­stu­sa na świat,

 (1.2) hist. ofi­cjal­na wi­zy­ta wład­cy w świe­cie hel­le­ni­stycz­nym w okre­sie III w. p.n.e. - II w. n.e.

Wiktionary

Pa­ruz­ja, Dzień Pań­ski, Dru­gie przyj­ście (z gr. παρουσία, obec­ność, przyj­ście, po­ja­wie­nie się) – we­dług No­we­go Te­sta­men­tu za­po­wia­da­ny przez pro­ro­ków po­wrót Chry­stu­sa na świat w chwa­le pod ko­niec dzie­jów, jako trium­fa­to­ra nad złem, wskrze­si­cie­la umar­łych i sę­dzie­go świa­ta. Jej źró­dła­mi bi­blij­ny­mi są wy­po­wie­dzi Je­zu­sa w ewan­ge­liach (głów­nie Mt 24, Mk 13 i Łk 21), ko­men­ta­rze św. Pawła z Tarsu i Apo­ka­lip­sa św. Jana.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈruzʲja, AS: paruzʹi ̯a

Wiktionary


parwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pier­wsza klasa w szko­łach pi­jar­skich

Wiktionary


parwe

przy­miot­nik

 (1.1) rel. w tra­dy­cji ży­dow­skiej – ne­u­tral­ny, nie bę­dą­cy po­ży­wie­niem ani mięs­nym, ani mlecz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie pro­duk­ty parwe można łą­czyć i z mię­sem, i z mle­kiem.

Wiktionary


parweniusz

czło­wiek, który do­ro­bił się ma­jąt­ku nie­ko­niecz­nie cięż­ką pracą, lecz wy­ko­rzy­stu­jąc ko­nek­sje, ukła­dy, sta­ra­ją­cy się na­śla­do­wać za­moż­ne war­stwy spo­łe­czeń­stwa; do­rob­kie­wicz; nu­wo­rysz; no­wo­bo­gac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. pejor. osoba, która do­sta­ła się do wyż­szych sfer i nie­u­dol­nie pró­bu­je je na­śla­do­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: parˈvɛ̃ɲuʃ, AS: parvẽńuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parweniuszostwo n.

:: fż. parweniuszka ż.

 przym. parweniuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorobkiewicz, nowobogacki, nuworysz

Wiktionary


parweniuszka

ko­bie­ta, która do­ro­bi­ła się ma­jąt­ku nie­ko­niecz­nie cięż­ką pracą, lecz wy­ko­rzy­stu­jąc ko­nek­sje, ukła­dy, sta­ra­ją­ca się na­śla­do­wać za­moż­ne war­stwy spo­łe­czeń­stwa; nu­wo­rysz­ka; no­wo­bo­gac­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pejor. ko­bie­ta, która do­sta­ła się do wyż­szych sfer i nie­u­dol­nie pró­bu­je je na­śla­do­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parweniusz mos.

Wiktionary


parweniuszostwo

za­ra­bia­nie du­żych sum pie­nięż­nych nie­ko­niecz­nie cięż­ką pracą, lecz wy­ko­rzy­stu­jąc ko­nek­sje, ukła­dy, zyski i skut­ki bę­dą­ce efek­tem ta­kich dzia­łań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pejor. cecha osób, które do­sta­ły się do wyż­szych sfer i nie­u­dol­nie pró­bu­ją je na­śla­do­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parweniusz mos.

Wiktionary


parweniuszowski

przy­miot­nik od: par­we­niusz (np. par­we­niu­szow­skie ma­nie­ry, par­we­niu­szow­ski cha­rak­ter); no­wo­bo­gac­ki; nu­wo­ry­szow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) no­wo­bo­gac­ki, nu­wo­ry­szow­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opu­ści­ła War­sza­wę, która, jak stwier­dzi­ła, wy­da­wa­ła jej się par­we­niu­szow­ska i je­sie­nią miesz­ka­ła już w skrom­nej stan­cji na Ły­cza­kow­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparvɛ̃ɲuˈʃɔfsʲci, AS: parvẽńušofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parweniusz m.

Wiktionary


parwowiroza

za­kaź­na cho­ro­ba bak­te­ryj­na psów i kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. za­kaź­na cho­ro­ba psów wy­wo­ły­wa­na przez par­wo­wi­ru­sa psie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyj­mu­je się, że psy do­ro­słe prze­cho­dzą par­wo­wi­ro­zę w za­sa­dzie be­zob­ja­wo­wo.

Wiktionary


paryjski

przy­miot­nik od: Paros (grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim oraz naj­więk­sze mia­sto na tej wy­spie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Paros, do­ty­czą­cy Paros

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paros

Wiktionary


parys

mit. gr. jeden z bo­ha­te­rów Ilia­dy, syn He­ku­by i króla Troi, Pria­ma; Alek­san­der


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. kró­le­wicz tro­jań­ski, syn Pria­ma i He­ku­by, sę­dzia w spo­rze o jabł­ko niez­go­dy, uko­cha­ny He­le­ny;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 3317;

 (2.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

Parys (także Alek­san­der, gr. Πάρις Páris, łac. Paris) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­le­wicz tro­jań­ski.

Ucho­dził za syna Pria­ma i He­ka­be. Był bra­tem Hek­to­ra, De­i­fo­bo­sa i Ka­san­dry oraz uko­cha­nym kró­lo­wej Spar­ty – He­le­ny.

Na kilka dni przed po­ro­dem jego matka miała sen, że „wy­da­ła na świat ża­giew pło­ną­cą, od któ­rej spło­nę­ło całe mia­sto”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upro­wa­dze­nie He­le­ny przez Pa­ry­sa było przy­czy­ną wojny tro­jań­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparɨs, AS: parys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Parzysz m.

Wiktionary


parysek

naz­wi­sko


SJP.pl


paryski

przy­miot­nik od: Paryż (sto­li­ca Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ry­żem, do­ty­czą­cy Pa­ry­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy po­wró­ci­łam z matką do Włoc­ław­ka w pa­ry­skim ko­stiu­mie i nan­cej­skim ka­pe­lu­szu, po­go­dzo­na z Gon­co­ur­ta­mi i z sza­ro­ścią Luwru, byłam oby­wa­tel­ką świa­ta.

 (1.1) Staje się jasne, że celów kli­ma­tycz­ne­go po­ro­zu­mie­nia pa­ry­skie­go, do któ­re­go zo­bo­wią­za­ły się nie­mal wszyst­kie rządy, nie da się osią­gnąć bez ogra­ni­cze­nia spo­ży­cia pro­duk­tów po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrɨsʲci, AS: parysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paryż mrz., paryżanin mos., paryżanka ż., Paryżewo n.

 przym. podparyski

 przysł. parysko

Wiktionary


parysko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pa­ry­ski, po pa­ry­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba po raz pier­wszy An­gli­cy wy­zby­li się sno­bi­stycz­nej pow­ścią­gli­wo­ści i oto po­ka­zy­wa­li Lon­dyn no­wo­czes­ny, po­god­ny, barw­ny, hej, nie­mal­że pa­ry­sko ro­ze­śmia­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paryż mrz.

 przym. paryski

Wiktionary


paryskość

→ pa­ry­ski


SJP.pl

Patrz:

paryski

parysowski

przy­miot­nik od: Pa­ry­sów; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­ry­so­wa, od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do tej miej­sco­wo­ści i gminy


SJP.pl


parysowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ry­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


parysów

1. wieś w Pol­sce;
2. osied­le w War­sza­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ry­sów – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim
  • Pa­ry­sów – gmina w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim
  • Pa­ry­sów – ju­ry­dy­ka War­sza­wy
  • Fort P Twier­dzy War­sza­wa (Pa­ry­sów) – fort Twier­dzy War­sza­wa
  • Pa­ry­sów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Pa­ry­sów – dawna gro­ma­da

Wikipedia


parytecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ry­tet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parytet m.

Wiktionary


parytet

1. ekon. sto­su­nek wy­mien­ny (np. walut)
2. pa­ry­tet złota - za­war­tość czy­ste­go złota w jed­nost. wy­mien­nej sta­no­wią­ca pod­sta­wę kursu
3. praw. zrów­na­nie ze sobą róż­nych pod­mio­tów
4. społ. zrów­na­nie wa­run­ków życia, do­cho­dów pew­nych grup lud­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­sa­da rów­no­ści pro­por­cji dwóch lub wię­cej wiel­ko­ści, okre­śla­na praw­nie a prio­ri;

Wiktionary

Pa­ry­tet (łac. "pa­ri­tas" – rów­ność) – za­sa­da rów­no­ści pro­por­cji dwóch lub wię­cej wiel­ko­ści, okre­śla­na praw­nie "a prio­ri".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈrɨtɛt, AS: parytet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parytetowy

 rzecz. parytecik mrz.

Wiktionary


parytetowo

→ pa­ry­te­to­wy


SJP.pl

Patrz:

parytetowy

parytetowy

przy­miot­nik od: pa­ry­tet; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ry­te­tu, wyz­na­cza­ją­cy pa­ry­tet lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­ry­te­tem


SJP.pl


paryzol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­ra­sol

Wiktionary


paryż

sto­li­ca Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Fran­cji, po­ło­żo­ne nad Sek­wa­ną, w pół­noc­nej czę­ści kraju;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim;

 (1.3) geogr. miej­sco­wość w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

 (1.4) geogr. przy­sió­łek w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;

Wiktionary

Paryż ( Paris,) – sto­li­ca i naj­lud­niej­sze mia­sto Fran­cji, a także de­par­ta­ment (nr 75), w re­gio­nie Île-de-Fran­ce. Po­ło­żo­ne jest w pół­noc­nej czę­ści kraju, w cen­trum Ba­se­nu Pa­ry­skie­go, nad Sek­wa­ną. Sta­no­wi cen­trum po­li­tycz­ne, eko­no­micz­ne i kul­tu­ral­ne kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­ter­net jest obec­nie prze­strze­nią kwit­ną­cej ak­tyw­no­ści ar­ty­stycz­nej, przy któ­rej oblę­żo­ny przez ar­ty­stów Paryż prze­ło­mu XIX i XX w. wy­glą­da jak pro­win­cjo­nal­ny graj­doł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparɨʃ, AS: paryš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paryżanin m., paryżanka ż., Paryżewo n.

 przym. paryski, podparyski

 przysł. parysko

Wiktionary


paryżanin

miesz­ka­niec Pa­ry­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ry­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co­dzien­nie z usług miej­skich środ­ków tran­spor­tu ko­rzy­sta 7 mi­lio­nów pa­ry­żan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparɨˈʒãɲĩn, AS: paryžãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paryż mrz.

:: fż. paryżanka ż.

 przym. paryski

Wiktionary


paryżanka

1. dawna długa igła uży­wa­na przez mo­dyst­ki przy ro­bie­niu ka­pe­lu­szy;
2. bez­kon­tak­to­wa od­mia­na rugby;
3. od­mia­na gru­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ry­ża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ry­żan­ka – nazwa na­da­na jed­ne­mu z fre­sków z pa­ła­cu w Knos­sos
  • Pa­ry­żan­ka – ame­ry­kań­ski film z 1923 roku w re­ży­se­rii Char­lie­go Cha­pli­na (A Women of Paris: A Drama of Fate)
  • Pa­ry­żan­ka – ko­me­dia Henry’ego Bec­que’a
  • Pa­ry­żan­ka − ame­ry­kań­ski film z 1938 roku w re­ży­se­rii Henry’ego Ko­ste­ra (The Rage of Paris)
  • Pa­ry­żan­ka − fran­cu­ski film z 2017 roku w re­ży­se­rii Lu­do­vi­ca Ber­nar­da (Mis­sion Pays bas­que)
  • 'Pa­ry­żan­ka' – od­mia­na gru­szy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­ry­żan­ki po­dob­no za­ja­da­ją się kasz­ta­na­mi, ża­ba­mi i śli­ma­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparɨˈʒãnka, AS: paryžãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paryż mrz.

:: fm. paryżanin mos.

 przym. paryski

Wiktionary


paryżewo

ek­spre­syw­nie: Paryż


SJP.pl

Pa­ry­że­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako fol­wark Pa­ry­że­wo na­le­ża­ła do wsi mniej­szych w ów­czes­nym po­wie­cie bu­kow­skim, który dzie­lił się na czte­ry okrę­gi (bu­kow­ski, gro­dzi­ski, lu­to­myśl­ski oraz lwow­kow­ski).

Wikipedia


parzacz

pra­cow­nik ma­sar­ni zaj­mu­ją­cy się pa­rze­niem węd­lin


SJP.pl


parzelnia

po­mie­szcze­nie do wstęp­nej obrób­ki drew­nia­nych belek, w któ­rym znaj­du­je się sy­stem urzą­dzeń wyt­wa­rza­ją­cych go­rą­cą parę, pod któ­rej dzia­ła­niem uzy­sku­je się wy­ma­ga­ną barwę drew­na


SJP.pl


parzelniczy

wyt­wa­rza­ją­cy go­rą­cą parę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) słu­żą­cy do wyt­wa­rza­nia go­rą­cej pary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naparzanie n., naparzanka ż., naparzenie n., odparzelina ż., odparzanie n., odparzenie n., oparzelina ż., oparzelisko n., oparzelizna ż., oparzelnik mrz., oparzanie n., oparzenie n., oparzeniówka ż., para ż., parzelnia ż., parzenie n., parzonka ż., parzydełko n., parzydełkowiec mzw., parzydło n., ponaparzanie n., poodparzanie n., poparzenie n., poparzeniec mos., poparzony mos., powyparzanie n., rozparzacz mos., rozparzanie n., rozparzenie n., rozparzeniec mos., sparzanie n., sparzelizna ż., sparzenie n., wyparzacz mrz., wyparzanie n., wyparzarka ż., wyparzenie n., zaparzacz mrz., zaparzaczka ż., zaparzanie n., zaparzenie n.

 czas. naparzać ndk., naparzyć dk., odparzać ndk., odparzyć dk., oparzać ndk., oparzyć dk., parzyć ndk., ponaparzać dk., poodparzać dk., powyparzać dk., poparzyć dk., rozparzać ndk., rozparzyć dk., sparzać ndk., sparzyć dk., wyparzać ndk., wyparzyć dk., zaparzać ndk., zaparzyć dk.

 przym. parzydełkowy, oparzelinowy, oparzeniowy, poparzony

 przysł. parząco

Wiktionary


parzenica

1. jed­no­barw­ny lub ko­lo­ro­wy ozdob­ny haft na su­kien­nych spod­niach gó­ral­skich
2. drew­nia­na rzeź­bio­na forma w kształ­cie serca słu­żą­ca do wy­ci­ska­nia serów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. cha­rak­te­ry­stycz­ne haf­to­wa­ne zdo­bie­nie lu­do­wych gó­ral­skich spod­ni;

Wiktionary

Pa­rze­ni­ca – stru­ga wy­pły­wa­ją­ca z Je­zio­ra Wie­lew­skie­go i ucho­dzą­ca do rzeki Nie­chwaszcz w po­łud­nio­wym re­gio­nie Ka­szub zwa­nym Za­bo­ra­mi. Stru­ga prze­pły­wa przez na­stę­pu­ją­ce je­zio­ra: Głu­chów­ko, Swat­ki, Ble­wiec, Łazy oraz Skąpe.

Pa­rze­ni­ca sta­no­wi szlak spły­wów ka­ja­ko­wych.

Wikipedia


parzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­rzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. parzyć, zaparzać

 rzecz. poparzenie n., parzydełko, parzydło

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


parzeplin

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­rze­pli­no­wa­tych; gun­ne­ra, gu­ne­ra


SJP.pl


parzeplinowate

o ce­chach pa­rze­pli­no­wa­tych, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­rze­pli­no­wa­tych


SJP.pl

Pa­rze­pli­no­wa­te ("Gun­ne­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu pa­rze­pli­now­ców ("Gun­ne­ra­les"). Obej­mu­je jeden ro­dzaj – pa­rze­plin, znany też jako gun­ne­ra, gu­ne­ra ("Gun­ne­ra"). Na­le­żą do niego 63 ga­tun­ki. Są to by­li­ny kłą­czo­we wy­stę­pu­ją­ce głów­nie na pół­ku­li po­łud­nio­wej w pasie zwrot­ni­ko­wym (w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nie cie­płym) w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, Afry­ce, Nowej Ze­lan­dii, Tas­ma­nii i Oce­a­nii.

Wikipedia


parzeplinowaty

o ce­chach pa­rze­pli­no­wa­tych, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­rze­pli­no­wa­tych


SJP.pl


parzno

Parz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kluki. Leży 8 km na pół­noc­ny za­chód od Beł­cha­to­wa.

W skład so­łect­wa "Parz­no" wcho­dzą takę osady Laski i Le­si­sko.

Wikipedia


parzonka

go­to­wa­na trawa z otrę­ba­mi


SJP.pl


parzony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się parzy na parze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sparzony, zaparzony

Wiktionary


parzucha

1. zmie­lo­na kawa za­la­na wrząt­kiem; fu­sia­ra, kawa po tu­rec­ku
2. w gwa­rze poz­nań­skiej - zupa z ka­pu­sty go­to­wa­nej na słod­ko; ka­pu­śniak


SJP.pl


parzuchowski

naz­wi­sko


SJP.pl


parzybroda

1. po­tra­wa z du­szo­nej słod­kiej ka­pu­sty z do­dat­kiem kar­to­fli
2. ka­pu­sta fa­sze­ro­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ka­pu­śniak (zupa)

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. wło­ska ka­pu­sta ugo­to­wa­na na słod­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazibroda ż.

Wiktionary


parzych

naz­wi­sko


SJP.pl


parzydełko

u róż­nych zwie­rząt (np. ja­mo­chło­nów) na­rząd wy­dzie­la­ją­cy pa­ra­li­żu­ją­cą sub­stan­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sensu stric­to: zool. or­ga­nel­lum obron­ne wew­nątrz ko­mór­ki pa­rzy­deł­ko­wej w po­sta­ci kap­suł­ki (ba­niecz­ki) z na­wi­nię­tą nicią, wy­stę­pu­ją­ce u zwie­rząt z typu pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria)

 (1.2) zool. wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka wy­stę­pu­ją­ca u zwie­rząt z typu pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria), słu­żą­ca do obro­ny i ataku

 (1.3) zool. spe­cy­ficz­ny organ za­czep­no-obron­ny u zwie­rząt z typu pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria); apa­rat pa­rzą­cy

 (1.4) zdrobn. od pa­rzy­dło

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parzydło n., parzenie n., parzydełkowiec mzw.

 czas. parzyć ndk., poparzyć dk.

 przym. parzący, parzydełkotwórczy, parzydełkowy, parzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knidocysta

 (1.2) knidocyt, komórka parzydełkowa

 (1.3) knida

Wiktionary


parzydełkowce

typ wod­nych, dwu­war­stwo­wych zwie­rząt tkan­ko­wych o pro­mie­ni­stej sy­me­trii ciała


SJP.pl

Pa­rzy­deł­kow­ce (Cni­da­ria, z "knide" „po­krzy­wa”) – typ dwu­war­stwo­wych, wod­nych, osia­dłych lub pły­wa­ją­cych zwie­rząt tkan­ko­wych o pro­mie­ni­stej sy­me­trii ciała (Ra­dia­ta), cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się obec­no­ścią kni­do­bla­stów, z któ­rych pow­sta­ją ko­mór­ki pa­rzy­deł­ko­we na­zy­wa­ne kni­da­mi, stąd na­u­ko­wa nazwa typu Cni­da­ria.

Wikipedia


parzydełkowiec

wodne zwie­rzę bez­krę­go­we, któ­re­go jed­nym ze spo­so­bów obro­ny i zdo­by­wa­nia po­ży­wie­nia jest pa­ra­li­żo­wa­nie ofia­ry przy po­mo­cy pa­rzy­deł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel typu pa­rzy­deł­kow­ców, tj. wod­nych or­ga­niz­mów po­sia­da­ją­cych spe­cjal­ne ko­mór­ki pa­rzą­ce słu­żą­ce do obro­ny i zdo­by­wa­nia po­kar­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parzydełko n.

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


parzydełkowy

przy­miot­nik od: pa­rzy­deł­ko; speł­nia­ją­cy funk­cję pa­rzy­deł­ka, wy­glą­da­ją­cy jak pa­rzy­deł­ko, przy­po­mi­na­ją­cy je lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­rzy­deł­kiem, do­ty­czą­cy pa­rzy­deł­ka, wy­glą­da­ją­cy jak pa­rzy­deł­ko, przy­po­mi­na­ją­cy je lub speł­nia­ją­cy jego funk­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naparzanie n., naparzanka ż., naparzenie n., odparzelina ż., odparzanie n., odparzenie n., oparzelina ż., oparzelisko n., oparzelizna ż., oparzelnik mrz., oparzanie n., oparzenie n., oparzeniówka ż., para ż., parzelnia ż., parzenie n., parzonka ż., parzydełko n., parzydełkowiec mzw., parzydło n., ponaparzanie n., poodparzanie n., poparzenie n., poparzeniec mos., poparzony mos., powyparzanie n., rozparzacz mos., rozparzanie n., rozparzenie n., rozparzeniec mos., sparzanie n., sparzelizna ż., sparzenie n., wyparzacz mrz., wyparzanie n., wyparzarka ż., wyparzenie n., zaparzacz mrz., zaparzaczka ż., zaparzanie n., zaparzenie n.

 czas. naparzać ndk., naparzyć dk., odparzać ndk., odparzyć dk., oparzać ndk., oparzyć dk., parzyć ndk., ponaparzać dk., poodparzać dk., powyparzać dk., poparzyć dk., rozparzać ndk., rozparzyć dk., sparzać ndk., sparzyć dk., wyparzać ndk., wyparzyć dk., zaparzać ndk., zaparzyć dk.

 przym. parzelniczy, oparzelinowy, oparzeniowy, poparzony

 przysł. parząco

Wiktionary


parzydło

wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na o pie­rza­stych li­ściach i kre­mo­wych lub po­ma­rań­czo­wych kwia­tach ze­bra­nych w pęki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. tru­ją­ca ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych

Wiktionary

Pa­rzy­dło ("Arun­cus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go w jego obrę­bie wy­róż­nia­ny jest tylko jeden ga­tu­nek ("A. dio­i­cus") lub trzy do sze­ściu. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fę umiar­ko­wa­ną Ame­ry­ki pół­noc­nej i Eu­raz­ji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

 rzecz. parzenie n., parzydełko n.

Wiktionary


parzygnat

żar­to­bli­wie o kiep­skim ku­cha­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard­li­wie o ku­cha­rzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʒɨɡnat, AS: pažygnat

Wiktionary


parzynów

Pa­rzy­nów ( Hed­wigs­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Ko­by­la Góra.

W la­tach 1954–1958 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­rzy­nów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ko­by­la­gó­ra.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


parzysta

łyż­wiarz star­tu­ją­cy w kon­kur­sie jazdy pa­ra­mi


SJP.pl


parzystoczłonowe

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych, ty­po­wy dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych


SJP.pl


parzystoczłonowość

cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca głów­nie ską­po­szcze­ty z rzędu pa­rzy­stocz­ło­no­wych, odz­na­cza­ją­ca się bu­do­wą z kilku czło­nów, któ­rych licz­ba jest pa­rzy­sta


SJP.pl


parzystoczłonowy

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych, ty­po­wy dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych


SJP.pl


parzystokopytne

rząd ssa­ków ło­ży­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­tio­dac­ty­la|Owen|ref=tak., rząd ssa­ków ło­ży­sko­wych, po­sia­da­ją­cych dwa wy­raź­nie więk­sze palce – trze­ci i czwar­ty – za­koń­czo­ne ra­ci­ca­mi;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|pa­rzy­sto­ko­pyt­ny.

Wiktionary

Pa­rzy­sto­ko­pyt­ne (Ar­tio­dac­ty­la) – rząd ssa­ków ło­ży­sko­wych z na­drzę­du La­u­ra­siat­he­ria w obrę­bie ma­gnor­do Bo­re­o­e­ut­he­ria, po­sia­da­ją­cych (oprócz wa­le­ni) dwa wy­raź­nie więk­sze palce – trze­ci i czwar­ty – za­koń­czo­ne ra­ci­ca­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wa­run­kach na­tu­ral­nych pa­rzy­sto­ko­pyt­ne sta­no­wią bazę po­kar­mo­wą ssa­ków dra­pież­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parzystokopytny

Wiktionary


parzystokopytny

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, ty­po­wy dla pa­rzy­sto­ko­pyt­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zool. ma­ją­cy pa­rzy­stą licz­bę pal­ców zwień­czo­nych ko­py­ta­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʒɨstɔkɔˈpɨtnɨ, AS: pažystokopytny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parzystokopytne nmos.

Wiktionary


parzystopierzasty

z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cy li­ście gro­cho­drze­wu po­spo­li­cie na­zy­wa­ne­go aka­cją, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla liści tego drze­wa


SJP.pl


parzystość

po­dziel­ność przez dwa, wy­stę­po­wa­nie w licz­bie pa­rzy­stej, pa­ra­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. cecha liczb cał­ko­wi­tych, po­dziel­nych przez dwa bez resz­ty;

 (1.2) mat. cecha funk­cji za­cho­wu­ją­cych sy­me­trię wzglę­dem znaku ar­gu­men­tu;

 (1.3) mat. cecha per­mu­ta­cji, któ­rej licz­ba in­wer­sji jest pa­rzy­sta;

 (1.4) fiz. włas­ność zmia­ny znaku funk­cji fa­lo­wej lub pola kwan­to­we­go przy zmia­nie znaku jed­ne­go z jej ar­gu­men­tów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­rzy­stość liczb
  • pa­rzy­stość funk­cji
  • pa­rzy­stość per­mu­ta­cji
  • pa­rzy­stość (me­cha­ni­ka kwan­to­wa)
    • pa­rzy­stość C
    • pa­rzy­stość P
    • pa­rzy­stość R
    • pa­rzy­stość T
  • kon­tro­la pa­rzy­sto­ści

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedną z cech liczb jest pa­rzy­stość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʒɨstɔɕt͡ɕ, AS: pažystość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. parzysty

 przysł. parzysto, parzyście

Wiktionary


parzysty

1. po­dziel­ny przez dwa
2. wy­stę­pu­ją­cy pa­ra­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­stę­pu­je w parze

 (1.2) mat. po­dziel­ny przez dwa;

 (1.3) mat. o funk­cji: sy­me­trycz­ny wzglę­dem zmia­ny znaku ar­gu­men­tu;

 (1.4) mat. o per­mu­ta­cji: ma­ją­cy pa­rzy­stą (1.2) licz­bę in­wer­sji

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rzuca na ślepo kil­ko­ma że­to­na­mi i na ogół tra­fia. Je­że­li żeton spad­nie na - po­wiedz­my - "dwa­dzie­ścia dwa czer­wo­ne", ob­sta­wia albo pa­rzy­ste, albo czer­wo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʒɨstɨ, AS: pažysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parzystość ż., para ż.

 przysł. parzysto, parzyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) dodatni

Wiktionary


parzyszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Pa­rzy­szek (ur. 1975) – pol­ski ho­ke­i­sta, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Cze­sław Pa­rzy­szek (ur. 1943) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pro­win­cjał pal­lo­tyń­skiej Pro­win­cji Chry­stu­sa Króla, prof. dr hab.
  • Ka­zi­mierz Pa­rzy­szek (1937–1983) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pal­lo­tyn, fi­lo­zof i po­pu­la­ry­za­tor te­o­lo­gii
  • Piotr Pa­rzy­szek (ur. 1993) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


parzyć

1. wy­wo­ły­wać ból swoim go­rą­cem; piec, palić;
2. wy­wo­ły­wać ból i po­draż­nie­nie skóry jak przy dot­knię­ciu czymś go­rą­cym;
3. myć pro­duk­ty spo­żyw­cze w go­rą­cej wo­dzie;
4. za­le­wać wrząt­kiem, aby otrzy­mać napój;
5. pa­rzyć się - łą­czyć się w pary na czas godów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­rzyć)

 (1.1) być od­czu­wa­nym jako go­rą­ce

 (1.2) kulin. pod­da­wać coś dzia­ła­niu wrząt­ku lub go­rą­cej wody

 (1.3) kulin. otrzy­my­wać napar po za­la­niu wrząt­kiem, za­le­wać coś wrząt­kiem

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pa­rzyć)

 (2.1) po­draż­niać skórę po­dob­nie jak coś go­rą­ce­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­rzyć się

 (3.1) od­czu­wać ból po dot­knię­ciu cze­goś go­rą­ce­go

 (3.2) o zwie­rzę­tach: łą­czyć się w pary w okre­sie go­do­wym, ko­pu­lo­wać

 (3.3) o zio­łach, her­ba­cie: pod­le­gać pa­rze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy w dzie­ciń­stwie spraw­dził, że ogień parzy.

 (1.2) We­dług tego prze­pi­su szyn­kę na­le­ży pa­rzyć przez pół­to­rej go­dzi­ny w tem­pe­ra­tu­rze ok. 80°C.

 (1.3) Parzę sobie her­ba­tę, zro­bić ci też?

 (2.1) Po­krzy­wy parzą przy dot­knię­ciu.

 (3.1) Je­stem nie­zda­rą, bo czę­sto parzę się że­laz­kiem.

 (3.2) Te ohyd­ne pa­wia­ny, parzą się na oczach zwie­dza­ją­cych zoo!

 (3.3) W moim kubku parzą się ziół­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʒɨt͡ɕ, AS: pažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parzydełko n., sparzenie n., oparzenie n., oparzelizna ż., oparzelisko n., naparzanie n., zaparzanie n., zaparzaczka ż., para ż., parzelnia ż., parzenie n.

 czas. naparzać ndk., naparzyć dk., odparzać ndk., odparzyć dk., oparzać ndk., oparzyć dk., ponaparzać dk., poodparzać dk., powyparzać dk., poparzyć dk., rozparzać ndk., rozparzyć dk., sparzać ndk., sparzyć dk., wyparzać ndk., wyparzyć dk., zaparzać ndk., zaparzyć dk.

 przym. parzelniczy, parzydełkowy, oparzelinowy, oparzeniowy, poparzony

 przysł. parząco

Wiktionary


parząco

1. po­wo­du­jąc pie­cze­nie, ból;
2. wy­wo­łu­jąc po­draż­nie­nie skóry;
3. wy­wo­łu­jąc nie­przy­jem­ne wspom­nie­nia, od­czu­cia


SJP.pl


parzęchlin

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny pa­rzęch­li­no­wa­tych


SJP.pl


parzęchlinowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


parzęczew

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Pa­rzę­czew – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Pa­rzę­czew.

Pa­rzę­czew uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1421 roku. Zo­stał po­zba­wio­ny praw miej­skich 31 maja 1870 i włą­czo­ny do gminy Pia­sko­wi­ce w po­wie­cie łę­czyc­kim.

Wikipedia


parzęczewianin

miesz­ka­niec Pa­rzę­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


parzęczewianka

miesz­kan­ka Pa­rzę­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


parzęczewo

Pa­rzę­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ka­mie­niec. Około 4 km na po­łud­nie od wsi prze­pły­wa Pół­noc­ny Kanał Obry.

Wikipedia


parzęczewski

przy­miot­nik od: Pa­rzę­czew


SJP.pl


parów

do­li­na przeksz­tał­co­na z wą­wo­zu, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pła­skim dnem i stro­my­mi zbo­cza­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wąska, pła­sko­den­na do­li­na o nie­zbyt stro­mych, naj­czę­ściej po­ro­śnię­tych zbo­czach;

Wiktionary

Parów – ro­dzaj małej, su­chej do­li­ny o pła­skim dnie i na­chy­lo­nych zbo­czach. Pow­sta­je po­przez prze­o­bra­że­nie wą­wo­zu pod­czas eroz­ji. Wy­peł­nia się wodą po in­ten­syw­nych de­szczach. Od wą­wo­zu różni się mniej stro­my­mi zbo­cza­mi po­kry­ty­mi ro­ślin­no­ścią.

Słowa "ar­ro­yo", uży­wa­ne­go rów­nież we współ­czes­nym ję­zy­ku an­giel­skim na okre­śle­nie pa­ro­wu, użyli po raz pier­wszy Hisz­pa­nie w roku 775, w od­nie­sie­niu do ko­ry­ta rzecz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad gło­wa­mi ma­łych po­dróż­ni­ków prze­la­ty­wa­ły cią­gle z jed­ne­go brze­gu pa­ro­wu na drugi tu­ka­ny o pur­pu­ro­wych gło­wach, nie­bie­skich pier­siach i żół­tych skrzy­dłach (…)

 (1.1) Jed­nak ła­god­ne i wdzięcz­ne za­krę­ty łąki zwę­ża­ły się coraz, aż ustą­pi­ły miej­sca wą­skiej roz­pad­li­nie, a ścież­ki w głąb pa­ro­wu pro­wa­dzą­ce za­czę­ły piąć się po sto­kach gór; to nagie, ska­li­ste, ostry­mi roz­pę­knię­cia­mi po­prze­ry­wa­ne i kol­czy­stą wi­kli­ną zje­żo­ne, to zie­lo­ne i ta­jem­ni­czo pod skle­pie­nia­mi li­ścia­stej za­ro­śli prze­pa­da­ją­ce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jar, rozdół

Wiktionary


parówa

1. zgru­bie­nie od: pa­rów­ka (ro­dzaj węd­li­ny);
2. po­tocz­nie: upal­na po­go­da;
3. mło­dzie­żo­wo: brzyd­ka osoba; pa­szczur, pasz­tet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od pa­rów­ka

 (1.2) pot. spoż. gruba, duża pa­rów­ka

 (1.3) pot. du­cho­ta, upał, go­rą­ce, dusz­ne po­wie­trze

 (1.4) wulg. gwara. prze­stęp­cza: bier­ny ho­mo­sek­su­a­li­sta

 (1.5) wulg. gwara. prze­stęp­cza: pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈruva, AS: paruva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parówka ż.

 przym. parówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) gwara. więz. cwel, nygus

 (1.5) zob. prostytutka.

Wiktionary


paróweczka

zdrob­nie­nie od: pa­rów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­rów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌparuˈvɛt͡ʃka, AS: paruvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parówka ż.

Wiktionary


paróweczkowy

→ pa­ró­wecz­ka


SJP.pl

Patrz:

paróweczka

parówka

1. po­mie­szcze­nie do ką­pie­li w parze; łaź­nia pa­ro­wa
2. ką­piel pa­ro­wa
3. cien­ka kieł­ba­ska z mie­lo­ne­go mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. tania kieł­ba­sa z prze­mie­lo­nej masy mięs­no-kost­no-tłu­szczo­wej, spo­ży­wa­na zwy­kle na go­rą­co;

 (1.2) kos­met. za­bieg kos­me­tycz­ny lub lecz­ni­czy z uży­ciem pary wod­nej;

 (1.3) pot. go­rą­ca i parna at­mos­fe­ra w ja­kimś miej­scu

Wiktionary

Pa­rów­ka – węd­li­na drob­no mie­lo­na, nietr­wa­ła. Czę­sto spo­ży­wa­na w po­sta­ci hot doga, za­pie­ka­na w cie­ście lub go­to­wa­na i spo­ży­wa­na z do­dat­ka­mi, ta­ki­mi jak musz­tar­da, ma­jo­nez lub ke­czup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjadł­bym pa­rów­kę z musz­tar­dą.

 (1.2) Pa­rów­ka twa­rzy to dobry spo­sób, aby oczy­ścić sobie cerę.

 (1.3) Gdy go­tu­ję obiad, w kuch­ni robi się okrop­na pa­rów­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈrufka, AS: parufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., parnik m.

:: zdrobn. paróweczka ż.

:: zgrub. parówa ż.

 przym. parówkowy, parowy

 czas. parować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frankfurterka

 (1.2) łaźnia parowa, kąpiel parowa

 (1.3) ukrop

Wiktionary


parówkowa

po­tocz­nie: kieł­ba­sa pa­rów­ko­wa


SJP.pl

Patrz:

parówka

parówkowy

→ pa­rów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­rów­ka­mi, do­ty­czą­cy pa­ró­wek

Wiktionary

Patrz:

parówka

Przykłady

 (1.1) Ta kieł­ba­sa pa­rów­ko­wa wy­glą­da bar­dzo sma­ko­wi­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parówa ż., parówka ż.

Wiktionary


parówkożerca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. ktoś, kto z upo­do­ba­niem jada pa­rów­ki

Wiktionary


parądzice

Pa­rą­dzi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce, około 17 km. na pół­noc­ny wschód od Pod­dę­bic.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia


parę

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny od­po­wia­da­ją­cy licz­bie od dwóch do dzie­wię­ciu; kilka


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) kilka; nie­wiel­ka licz­ba cze­goś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) B. lp. od: para

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam je­szcze parę cie­ka­wych fil­mów pła­szcza i szpa­dy.

 (1.1) Oba­wiam się, że te parę gro­szy, które mam przy sobie, nie wy­star­czy na bilet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈparɛ, AS: pare

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilka

Wiktionary


parędziesiąt

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 20 do 99; kil­ka­dzie­siąt, ileś­dzie­siąt


SJP.pl


parękroć

parę, kilka razy


SJP.pl


paręnaście

li­czeb­nik okre­śla­ją­cy licz­bę więk­szą od dzie­się­ciu a mniej­szą od dwu­dzie­stu; kil­ka­na­ście


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób nie­o­kre­ślo­ny licz­by od je­de­na­stu do dzie­więt­na­stu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na spot­ka­niu było pa­rę­na­ście osób.

Wiktionary


paręset

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 200 do 999; ileś­set, kil­ka­set


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) zob. kil­ka­set.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkaset; daw. kroćset

Wiktionary


paręsetkilogramowy

1. wa­żą­cy pa­rę­set ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na pa­rę­set ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


paręsetkilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pa­ru­set ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy pa­rę­set ki­lo­me­trów


SJP.pl


pas

1. prze­no­śnie: re­zy­gna­cja z dal­sze­go udzia­łu w czymś;
2. lek prze­ciw­gruź­li­czy; PAS


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część ubio­ru słu­żą­ca do trzy­ma­nia spod­ni, ko­szu­li itp. bli­sko ciała, zwy­kle unie­moż­li­wia­jąc im zsu­nię­cie się;

 (1.2) długi rząd cze­goś

 (1.3) techn. część ma­szy­ny, zbli­żo­na wy­glą­dem do pasa (1.1), słu­żą­ca do prze­no­sze­nia ruchu obro­to­we­go na duże od­le­gło­ści

 (1.4) mot. wy­dzie­lo­na część jezd­ni, przez­na­czo­na do jazdy po­ja­zdów w jed­nym kie­run­ku i ze zbli­żo­ną pręd­ko­ścią; długa droga;

 (1.5) miej­sce wokół ciała wzdłuż bio­der, gdzie nosi się pas (1.1)

 (1.6) geom. zbiór punk­tów mię­dzy dwie­ma rów­no­le­gły­mi pro­sty­mi bądź pła­szczyz­na­mi, wraz z nimi sa­my­mi

 (1.7) sze­ro­ka linia na de­se­niu

 (1.8) lotn. zob. pas star­to­wy.

 (1.9) mot. lotn. zob. pasy.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) cho­re­ogr. krok ba­le­to­wy, sko­dy­fi­ko­wa­ny układ kro­ków;

 (2.2) sport. w szer­mier­ce: wy­su­nię­cie lewej nogi przed prawą

 (2.3) karc. re­zy­gna­cja z li­cy­ta­cji w grach kar­cia­nych;

 (2.4) przen. re­zy­gna­cja z ja­kiejś czyn­no­ści

wy­krzy­knik

 (3.1) karc. odzyw­ka li­cy­ta­cyj­na w bry­dżu oz­na­cza­ją­ca brak zgła­sza­nia włas­ne­go ko­lo­ru

Wiktionary

Pas – długi, wąski ka­wa­łek skóry, tka­ni­ny lub in­ne­go ma­te­ria­łu. Zaz­wy­czaj słu­żą­cy do przy­trzy­my­wa­nia spod­ni, ko­szu­li itp. bli­sko ciała, ale nie­kie­dy peł­nią­cy też funk­cję czy­sto ozdob­ną. Zwy­kle za­pi­na­ny jest na sprzącz­kę i przy­trzy­my­wa­ny szluf­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj Leon ma pię­kny pas, je­szcze z cza­sów car­skich.

 (1.2) Szli­śmy wzdłuż dłu­gie­go pasa ka­pu­sty (= pasa ziemi, na któ­rej rosła ka­pu­sta).

 (1.3) W ma­szy­now­ni zer­wał się jakiś pas.

 (1.4) Nie na­le­ży czę­sto zmie­niać pasów pod­czas jazdy.

 (1.5) Woda sięga nam po pas (= do pasa).

 (1.7) Ten sam są­siad po na­głym wy­ku­pie­niu dział­ki od mojej cioci szyb­ko wy­re­mon­to­wał ele­wa­cję, dzię­ki czemu na wprost okna mam sze­ro­ki biały pas na sza­rym tle.

 (2.1) To walc na czte­ry pas • Tań­czo­ny znacz­nie mniej • Lecz równy w gra­cji swej • Wal­co­wi na trzy pas

 (2.3) Me­ce­nas ze zdu­mie­niem spoj­rzał na swo­je­go part­ne­ra, który za­miast skon­tro­wać, po­wie­dział „pas”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pas, AS: pas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasiak m., pasmo m., pasy nmos., pasowość ż., pasowanie n., spasowanie n.

:: zdrobn. pasek m.

 czas. pasować ndk., spasować dk., paskować ndk.

 przym. pasiasty, paskowy

 przym. pasowy

 przysł. pasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasek

 (1.5) talia, biodra

Wiktionary


pasadena

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­li­for­nii;

 (1.2) geogr. mia­sto w Tek­sa­sie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­sa­de­na – ame­ry­kań­ski se­rial oby­cza­jo­wy z 2001 r.
  • Pa­sa­de­na – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Pa­sa­de­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Anne Arun­del
  • Pa­sa­de­na – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Har­ris

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pasadeński

Wiktionary


pasadeński

→ Pa­sa­de­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­sa­de­ną, do­ty­czą­cy Pa­sa­de­ny

Wiktionary

Patrz:

Pasadena

Przykłady

 (1.1) Jako że za po­lo­wa­nie na de­mo­ny nie do­sta­wa­łam nawet sym­bo­licz­ne­go do­la­ra, parę razy w ty­god­niu pra­co­wa­łam w jed­nym z pa­sa­deń­skich pubów.

 (1.1) Mu­sie­li­śmy za­do­wo­lić się klasą eko­no­micz­ną, gdzie było nie­wie­le wię­cej miej­sca niż w pa­sa­deń­skim au­to­bu­sie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasadena ż.

Wiktionary


pasalicyl

jedna z soli kwasu sa­li­cy­lo­we­go, bę­dą­ca be­zbarw­ną lub bia­ła­wą, kry­sta­licz­ną sub­stan­cją sto­so­wa­ną jako za­mien­nik sa­li­cy­lu w lecz­nict­wie


SJP.pl


pasaman

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. pa­sa­mon

Wiktionary


pasamon

1. wyrób w for­mie taśmy słu­żą­cy do ob­szy­wa­nia brze­gów ubrań, obić, de­ko­ra­cji;
2. daw­niej: li­be­ria


SJP.pl


pasamonictwo

rze­mio­sło szmu­kle­rza; szmu­kler­stwo, pa­sa­mon­nict­wo


SJP.pl


pasamoniczka

→ pa­sa­mo­nik


SJP.pl

Patrz:

pasamonik

pasamonik

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pa­sa­mon; szmu­klerz, pa­sa­mon­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ra­bia­niem pasów, ga­lo­nów, frędz­li, taśm itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­sa­mo­nik – ina­czej szmu­klerz, rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się szmu­kler­stwem (pa­sa­mo­nict­wem), czyli wy­ro­bem ar­ty­ku­łów pas­man­te­ryj­nych
  • Bar­ba­ra Pa­sa­mo­nik (ur. 1969) – pol­ska kul­tu­roz­naw­czy­ni i so­cjo­loż­ka
  • Rywke Pa­sa­mo­nik (1921–1943) – uczest­nicz­ka walk w pow­sta­niu w get­cie war­szaw­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pasamon mrz., pasamonictwo n.

:: fż. pasamoniczka ż.

 przym. pasamoniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmuklerz

Wiktionary


pasamonika

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pa­sa­mon; szmu­klerz, pa­sa­mon­nik


SJP.pl


pasamonnictwo

rze­mio­sło szmu­kle­rza; szmu­kler­stwo, pa­sa­mo­nict­wo


SJP.pl


pasamonnik

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pa­sa­mon; szmu­klerz, pa­sa­mo­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wyt­wór­ca pa­sa­mo­nów, ga­lo­nów i la­mó­wek

Wiktionary


pasamoński

→ pa­sa­mon, → pa­sa­mo­nik


SJP.pl

Patrz:

pasamon, → pasamonik

pasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pasać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pasać ndk.

 rzecz. wypas mrz., pasterka ż., wypasacz mos.

 przym. wypasiony, spaśny

Wiktionary


pasasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; skręt pod­czas ku­ca­nia z dłoń­mi po­łą­czo­ny­mi na ple­cy­e­cach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja pętli, pętla

Wiktionary


pasat

typ sta­łe­go wia­tru stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. geogr. stały, cie­pły wiatr wie­ją­cy w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w kie­run­ku rów­ni­ka;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mot. pot. model sa­mo­cho­du oso­bo­we­go nie­miec­kiej marki Volks­wa­gen;

Wiktionary

Pasat (hol. "pas­sa­at") – stały, cie­pły wiatr o umiar­ko­wa­nej sile (3-4°B), wie­ją­cy w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w kie­run­ku rów­ni­ka mię­dzy 35° sze­ro­ko­ści pół­noc­nej i 35° sze­ro­ko­ści po­łud­nio­wej. Miał duże zna­cze­nie w epoce ża­glow­ców.

Na pół­ku­li pół­noc­nej pasat wieje z kie­run­ku NE, a na po­łud­nio­wej z SE, zgod­nie z dzia­ła­niem siły Co­rio­li­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pół­ku­li pół­noc­nej pa­sa­ty wieją w kie­run­ku rów­ni­ka z pół­noc­ne­go wscho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasat, AS: pasat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pasatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) passat; pot. pasek; iron. passerati

Wiktionary


pasatowy

przy­miot­nik od: pasat; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sta­łe­go wia­tru stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, zwią­za­ny z tym wia­trem


SJP.pl


pasawa

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-wschod­nich Niem­czech, w Ba­wa­rii, bez­poś­red­nio przy gra­ni­cy z Au­strią;

Wiktionary

Pa­sa­wa (niem. "Pas­sau", łac. "Ca­stra Ba­ta­via", czes. "Pasov") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-wschod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Dolna Ba­wa­ria, w re­gio­nie Donau-Wald, sie­dzi­ba po­wia­tu Pa­sa­wa. Leży bez­poś­red­nio przy gra­ni­cy z Au­strią. Liczy 49 454 miesz­kań­ców (31.12.2013) i jest waż­nym oś­rod­kiem go­spo­dar­czym, kul­tu­ral­nym, ad­mi­ni­stra­cyj­nym i tu­ry­stycz­nym, wę­złem ko­mu­ni­ka­cyj­nym oraz sie­dzi­bą uni­wer­sy­te­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pasawczyk mos.

 przym. pasawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. Miasto Trzech Rzek

Wiktionary


pasawczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­sa­wy, ktoś po­cho­dzą­cy z Pa­sa­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ru­dolf zga­dza się, pa­saw­czy­cy Le­o­pol­da przy­by­wa­ją do Pragi i jak każda na­jem­na armia łupią i gra­bią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasawa ż.

 przym. pasawski

Wiktionary


pasawski

przy­miot­nik od: Pa­sa­wa, mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­sa­wą, do­ty­czą­cy Pa­sa­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pa­saw­scy księ­ża, po­nie­kąd w myśl za­sa­dy „kto pier­wszy, ten lep­szy”, uwa­ża­li Mo­ra­wy za swój włas­ny ob­szar mi­syj­ny, który Cyryl z Me­to­dym im za­bie­ra­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasawa ż., pasawczyk mos.

Wiktionary


pasać

pil­no­wać pa­są­cych się kóz, owiec, bydła itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) paść zwie­rzę­ta co pe­wien czas, wiele razy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pasać się

 (2.1) ko­rzy­stać wie­lo­krot­nie z pa­stwi­ska, jeść tam trawę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterz mzw./mos., pasterstwo n., pastuszek mos., pasanie n., pasterka ż.

 przym. pasterski

Wiktionary


pasaż

1. przej­ście mię­dzy bu­dyn­ka­mi, uli­ca­mi, ga­le­ria­mi, czę­sto kryte szkla­nym da­chem;
2. w mu­zy­ce: szyb­ko na­stę­pu­ją­ce po sobie dźwię­ki; bie­gnik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. przej­ście na po­zio­mie chod­ni­ka, które łączy bu­dyn­ki lub ulice, przy­kry­te da­chem, czę­sto szkla­nym, czę­sto z wej­ścia­mi do skle­pów;

 (1.2) muz. sze­reg szyb­ko na­stę­pu­ją­cych po sobie dźwię­ków gra­nych lub śpie­wa­nych w opar­ciu o ro­zło­żo­ny akord;

 (1.3) jeźdz. ele­ment ujeż­dże­nia, w któ­rym koń jadąc mia­ro­wym kłu­sem, unosi wy­so­ko nogi i na mo­ment za­trzy­mu­je je w po­wie­trzu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pasaż (ar­chi­tek­tu­ra)
  • pasaż (han­del)
  • pasaż (jeź­dziect­wo)
  • pasaż (mu­zy­ka)
  • pas­sa­ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­cząt­ku­ją­ce­mu in­stru­men­ta­li­ście ćwi­cze­nie gam i pa­sa­ży po­ma­ga osią­gnąć pre­cyz­ję i bie­głość w wy­ko­ny­wa­niu ko­lej­nych dźwię­ków i od­na­leźć ich czy­stą barwę. Doś­wiad­czo­ny muzyk sto­su­je gamy i pa­sa­że bar­dziej jako wpraw­ki, roz­grzew­ki na po­czą­tek mu­zycz­ne­go tre­nin­gu.

 (1.3) Pasaż jest mia­ro­wym kłu­sem, o wy­so­kim stop­niu ze­bra­nia, wy­nio­słym i z dużą ka­den­cją. […] Celem pa­sa­żu jest po­ka­za­nie naj­wyż­sze­go stop­nia ze­bra­nia, ka­den­cji i wy­raź­nie zaz­na­czo­nej fazy za­wie­sze­nia w kłu­sie.

Wiktionary


pasażer

osoba ko­rzy­sta­ją­ca z ja­kie­goś środ­ka lo­ko­mo­cji i nie­kie­ru­ją­ca nim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­dró­żu­ją­ca, ale nie kie­ru­ją­ca po­ja­zdem

Wiktionary

Pa­sa­żer – osoba ko­rzy­sta­ją­ca ze środ­ka tran­spor­tu, która nie kie­ru­je po­ja­zdem. Pa­sa­że­rem jest za­rów­no osoba, która je­dzie pu­blicz­nym środ­kiem tran­spor­tu (np. metra), jak i np. sa­mo­cho­du.

Pa­sa­żer ko­le­jo­wy – osoba po­dró­żu­ją­ca po­cią­giem lub znaj­du­ją­ca się na te­re­nie ko­le­jo­wym przed roz­po­czę­ciem po­dró­ży po­cią­giem lub po jej za­koń­cze­niu, z wy­łą­cze­niem człon­ków ob­słu­gi po­cią­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­sa­że­ro­wie pro­sze­ni są o za­ję­cie miejsc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsaʒɛr, AS: pasažer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pasażerka ż.

 przym. pasażerski

Wiktionary


pasażerka

ko­bie­ta ko­rzy­sta­ją­ca z ja­kie­goś środ­ka lo­ko­mo­cji i nie­kie­ru­ją­ca nim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca, ale nie kie­ru­ją­ca po­ja­zdem

Wiktionary

Pa­sa­żer­ka – czar­no-biały pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1963 roku w re­ży­se­rii An­drze­ja Munka, zmon­to­wa­ny przez Wi­tol­da Le­sie­wi­cza.

Film jest adap­ta­cją słu­cho­wi­ska Zofii Pos­mysz "Pa­sa­żer­ka z ka­bi­ny 45" z 1959 oraz póź­niej­sze­go wi­do­wi­ska te­le­wi­zyj­ne­go z 1960 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O, tu wła­śnie jest ten facet, co mnie na­pa­sto­wał – mó­wiąc to, pa­sa­żer­ka od­su­nę­ła się od okna naj­bar­dziej, jak mogła, by mi­li­cjant mógł sobie spo­koj­nie po­pa­trzeć na zwy­rod­nial­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpasaˈʒɛrka, AS: pasažerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasażer m., współpasażer mos.

 przym. pasażerski

Wiktionary


pasażerokilometr

jed­nost­ka sto­so­wa­na w prze­woź­nict­wie, tran­spor­cie pa­sa­żer­skim, bę­dą­ca ilo­czy­nem licz­by pa­sa­że­rów na danej tra­sie i dłu­go­ści tej trasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­so­wa­na w tran­spor­cie pa­sa­żer­skim jed­nost­ka miary pracy prze­wo­zo­wej bę­dą­ca ilo­czy­nem ilo­ści prze­wie­zio­nych pa­sa­że­rów i po­ko­na­nej przez nich od­le­gło­ści;

Wiktionary

Pa­sa­że­ro­ki­lo­metr ("paskm", "pkm"; ang.: "pass·km=pas­sen­ger·ki­lo­me­tre") – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary wy­ra­ża­ją­ca pracę prze­wo­zo­wą wy­ko­na­ną przy prze­wo­zie osób tran­spor­tem pa­sa­żer­skim. 1 pa­sa­że­ro­ki­lo­metr oz­na­cza prze­wóz 1 pa­sa­że­ra na od­le­głość jed­ne­go ki­lo­me­tra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpasaʒɛrɔciˈlɔ̃mɛtr̥, AS: pasažeroḱilõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. pkm

Wiktionary


pasażerski

zwią­za­ny z pa­sa­że­ra­mi, do­ty­czą­cy pa­sa­że­rów (np. ruch pa­sa­żer­ski, sta­tek pa­sa­żer­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który służy do prze­wo­zu pa­sa­że­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od stro­ny Gdań­ska, bli­sko brze­gu, pły­nął wiel­ki pa­sa­żer­ski sta­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpasażer mos., pasażer m., pasażerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobowy

Wiktionary


pasażować

prze­szcze­piać wie­lo­krot­nie bak­te­rie z jed­nej po­żyw­ki na drugą lub z ja­kie­goś or­ga­niz­mu na inny w celu zmia­ny cech ko­lo­nii tych bak­te­rii


SJP.pl


pasażowy

przy­miot­nik od: pasaż; znaj­du­ją­cy się w pa­sa­żu, bę­dą­cy w pa­sa­żu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niego lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pasażyk

zdrob­nie­nie od: pasaż


SJP.pl


pascal

[czy­taj: pa­skal]
1. imię fran­cu­skie;
2. naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Bla­i­se (a. Bła­żej) Pa­scal (1623-62), fran­cu­ski fi­lo­zof, ma­te­ma­tyk, fizyk i pi­sarz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­skal (Pa) – jed­nost­ka ci­śnie­nia naz­wa­na na cześć Bla­i­se’a Pa­sca­la
  • Pa­scal – fran­cu­skie imię mę­skie, któ­re­go pol­skim od­po­wied­ni­kiem jest Pas­cha­lis
  • Pa­scal Brod­nic­ki – fran­cu­sko-pol­ski ku­charz
  • Pa­scal – język pro­gra­mo­wa­nia naz­wa­ny na cześć Bla­i­se’a Pa­sca­la
  • Wy­daw­nict­wo Pa­scal – wy­daw­nict­wo tu­ry­stycz­ne (grupa ITI)
  • Université Bla­i­se-Pa­scal – uni­wer­sy­tet w Cler­mont-Fer­rand
  • „Pa­scal” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go i II wojny świa­to­wej
  • naz­wi­sko Pa­scal:
    • Bla­i­se Pa­scal – fi­lo­zof i ma­te­ma­tyk fran­cu­ski
    • Jac­qu­e­li­ne Pa­scal – za­kon­ni­ca, sio­stra fi­lo­zo­fa Pa­sca­la
    • Gisèle Pa­scal – fran­cu­ska ak­tor­ka
    • Jean-Cla­u­de Pa­scal – fran­cu­ski aktor, pio­sen­karz i pi­sarz

Wikipedia


pascalowski

[czy­taj: pa­ska­low­ski] taki jak u Pa­sca­la, wła­ści­wy Pa­sca­lo­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­sca­la itp.


SJP.pl


pascha

danie wiel­ka­noc­ne z sera, jaj, masła i ro­dzyn­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żyd. uro­czy­sta ko­la­cja spo­ży­wa­na przez Żydów w pier­wszy dzień Pas­chy

 (1.2) etn. kulin. spoż. tra­dy­cyj­na po­tra­wa wiel­ka­noc­na, po­da­wa­na zaz­wy­czaj w po­sta­ci ścię­tej pi­ra­mid­ki ozdo­bio­nej ro­dzyn­ka­mi i skór­ką po­ma­rań­czo­wą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pas­cha – świę­to lu­do­we ob­cho­dzo­ne przez ple­mio­na ko­czow­ni­ków se­mic­kich w cza­sach przed Moj­że­szem
  • Pas­cha (Pe­sach) – świę­to ży­dow­skie
  • Wiel­ka­noc – świę­to ob­cho­dzo­ne przez chrze­ści­jan za­chod­nich
  • Pas­cha – świę­to ob­cho­dzo­ne przez pra­wo­sław­nych i w in­nych Ko­ścio­łach wschod­nich
  • Pas­cha – po­tra­wa wiel­ka­noc­na
  • Pas­cha 2000 – album grupy 2Tm2,3

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel pyta cię: Gdzie jest izba, w któ­rej mógł­bym spo­żyć Pas­chę z moimi ucz­nia­mi?

 (1.2) Ro­syj­ska tra­dy­cyj­na pas­cha jest przy­rzą­dza­na i po­da­wa­na za­sad­ni­czo tylko raz do roku, na Wiel­ka­noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasxa, AS: pasχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pascha ż., Paschalis mos., Paschazjusz mos., Paschazy mos.

 przym. paschalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seder, wieczerza paschalna

Wiktionary


paschalik

nie­wiel­ka świe­ca wiel­ka­noc­na


SJP.pl


paschalis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Pas­cha­lis – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, na­stęp­nie ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce­go Wiel­ka­noc. Wy­wo­dzi się od ara­mej­skie­go, słowa „pas­cha” lub też he­braj­skie­go "Pe­sach" oz­na­cza­ją­ce­go ży­dow­skie świę­to wyj­ścia, upa­mięt­nia­ją­ce opu­szcze­nie Egip­tu i po­czą­tek drogi do Ziemi Obie­ca­nej, także przy­pa­da­ją­ce­go w znaną już wcze­śniej Pas­chę. Pas­cha­lis jest pol­skim od­po­wied­ni­kiem fran­cu­skie­go imie­nia "Pa­scal".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, co Pas­cha­lis miał na su­mie­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pascha ż., pascha ż., paschał m.

:: fż. Paschalia ż., Paschalina ż.

 przym. paschalny

Wiktionary


paschalny

przy­miot­nik od: Pas­cha; ty­po­wy dla ju­da­i­stycz­ne­go świę­ta ob­cho­dzo­ne­go w pier­wszą nie­dzie­lę po wio­sen­nej pełni Księ­ży­ca, zwią­za­ny z tym świę­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pas­chą, do­ty­czą­cy Pas­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nik­czem­ni­cy jedli ba­ran­ka pas­chal­ne­go niez­god­nie z prze­pi­sa­mi ry­tu­al­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pasˈxalnɨ, AS: pasχalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pascha ż., pascha ż., paschał mrz., Paschalis mos., Paschazjusz mos., Paschazy mos.

Wiktionary


paschalski

naz­wi­sko


SJP.pl


paschazjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg raczy wie­dzieć, dla­cze­go Pas­chaz­ju­szo­wi nie spo­do­ba­ły się żarty Ger­wa­ze­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pascha ż., pascha ż., paschał m., Paschazy m.

 przym. paschalny

Wiktionary


paschazy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Pas­cha­zy, rów­nież Pas­chaz­jusz – zla­ty­ni­zo­wa­ne mę­skie imię (łac. "Pas­cha­sius" od wy­ra­zu "pas­cha"), po­cho­dze­nia he­braj­skie­go od wy­ra­zu Pe­sach ("pas­cha").

Ha­gio­gra­fia wy­mie­nia sze­ściu świę­tych o tym imie­niu, m.in. Pas­chaz­ju­sza-Hi­ber­nu­sa (wspom­nie­nie 22 marca) i Pas­cha­ze­go wspo­mi­na­ne­go 13 li­sto­pa­da w gru­pie mę­czen­ni­ków afry­kań­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem Pas­cha­ze­mu bu­tel­kę oran­ża­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pascha ż., pascha ż., paschał m., Paschazjusz m.

 przym. paschalny

Wiktionary


paschał

w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim - duża świe­ca za­pa­la­na pod­czas na­bo­żeństw wiel­ka­noc­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. świe­ca poś­wię­co­na w Wi­gi­lię Pas­chal­ną z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi grec­ki­mi li­te­ra­mi Α i Ω (alfa i omega);

Wiktionary

Pas­chał (łac. "ce­re­us pas­cha­lis", do­słow­nie „świe­ca wiel­ka­noc­na”) – w ka­to­li­cyz­mie: duża świe­ca z wosku pszcze­le­go (gdzie­nieg­dzie bie­lo­ne­go) uży­wa­na w li­tur­gii, sym­bo­li­zu­ją­ca Chry­stu­sa Zmart­wychw­sta­łe­go.

Świe­ca pas­chal­na za­pa­la­na jest pod­czas Eu­cha­ry­stii i Li­tur­gii Go­dzin w cza­sie ca­łe­go okre­su wiel­ka­noc­ne­go, a poza nim pod­czas spra­wo­wa­nia chrztu i od­pra­wia­nia po­grze­bu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pas­chał za­pa­la się w ko­ście­le m.in. pod­czas chrztu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasxaw, AS: pasχau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paschalny

 rzecz. Paschalis m., Paschazjusz m., Paschazy m.

Wiktionary


pasecki

naz­wi­sko


SJP.pl


paseczek

zdrob­nie­nie od: pasek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały, cien­ki pasek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Upie­rze­nie gę­ga­wej jest ciem­no­bru­nat­ne, z bia­ły­mi pa­secz­ka­mi w po­przek po­kryw skrzy­deł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pas m., pasek m.

 przym. paskowy

Wiktionary


paseczkowy

→ pa­se­czek


SJP.pl

Patrz:

paseczek

pasecznik

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych


SJP.pl


paseista

osoba dba­ją­ca o tra­dy­cje, przy­wią­za­na do tra­dy­cji, tra­dy­cyj­nych oby­cza­jów lub wzor­ców


SJP.pl


paseistka

→ pa­se­i­sta


SJP.pl

Patrz:

paseista

paseistyczny

przy­miot­nik od: pa­se­izm; wy­ni­ka­ją­cy z dba­ło­ści o tra­dy­cje, przy­wią­za­nia do tra­dy­cji, tra­dy­cyj­nych oby­cza­jów, wzor­ców


SJP.pl


paseizm

dba­łość o tra­dy­cje, przy­wią­za­nie do tra­dy­cji, tra­dy­cyj­nych oby­cza­jów lub wzor­ców, a także kie­ru­nek w sztu­ce bę­dą­cy wy­ni­kiem ta­kie­go przy­wią­za­nia


SJP.pl


pasek

mały pas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lekki i wąski pas na bio­drach lub w talii no­szo­ny w ce­lach ozdob­nych lub dla przy­trzy­ma­nia odzie­ży, także do no­sze­nia ze­gar­ka, ba­ga­żu itp.

 (1.2) jedna z na­szy­wek na ele­men­tach mun­du­ru słu­żą­ca do okre­śla­nia rangi

 (1.3) taśma uży­wa­na do mo­co­wa­nia, łą­cze­nia cze­goś

 (1.4) pas bę­dą­cy wą­skim wy­cin­kiem po­wierzch­ni

 (1.5) wąska część cze­goś

 (1.6) wąska linia w de­se­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pasek: ele­ment ubra­nia
  • pasek: pa­skar­stwo
  • pasek ko­mik­so­wy: krót­ka hu­mo­ry­stycz­na hi­sto­ryj­ka obraz­ko­wa (ko­miks) naj­czę­ściej skła­da­ją­ca się z trzech lub czte­rech obraz­ków wy­dru­ko­wa­nych w ga­ze­cie w jed­nym rzę­dzie (z ang. comic strip)
  • pasek kli­no­wy
  • Pasek stanu
  • Pasek na­rzę­dzi
  • Pasek prze­su­wa­nia
  • Pasek menu
  • Pasek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim
  • Ed­ward Pasek (1907–1977) – pre­zy­dent Sos­now­ca
  • Ed­ward Pasek (1915–1983) – dzia­łacz spo­łecz­ny i na­u­czy­ciel
  • Jan Chry­zo­stom Pasek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wio­sen­ną porą ubra­nie jego skła­da się z dziw­nie dłu­giej zgrzeb­nej ko­szu­li, pod szyją na czer­wo­ną wstą­żecz­kę zwią­za­nej i prze­pa­sa­nej pa­skiem.

 (1.4) Błoto było czar­niej­sze i płyn­niej­sze, tro­tu­a­ry zmie­nia­ły się przed każ­dym pra­wie domem, raz były sze­ro­kie z ka­mie­nia, to bie­gły wą­skim wy­dep­ta­nym pa­skiem be­to­nu, albo szło się wprost po drob­niut­kim za­bło­co­nym bruku, który kłuł przez po­desz­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasɛk, AS: pasek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pas m., pasy nmos., paski nmos.

:: zdrobn. paseczek m.

 przym. paskowy, pasiasty, paskowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) belka

 (1.6) prążek, pas

Wiktionary


pasemko

pewna licz­ba nici, włó­kien lub wło­sów przy­le­ga­ją­cych do sie­bie rów­no­le­gle, naj­czę­ściej także wy­róż­nia­ją­cych się od ca­ło­ści ko­lo­rem, po­ły­skiem lub wiel­ko­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od pasmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasmo n.

Wiktionary


pasemkowy

→ pa­sem­ko


SJP.pl

Patrz:

pasemko

paseo

1. w Hisz­pa­nii:
a) aleja, bul­war, pro­me­na­da;
b) spa­cer po takim miej­scu;
2. w kor­ri­dzie: uro­czy­ste wej­ście za­pa­śni­ków


SJP.pl


paser

osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem skra­dzio­ny­mi to­wa­ra­mi lub na­by­wa­niem ich w celu ods­prze­da­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba hand­lu­ją­ca kra­dzio­ny­mi rze­cza­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) po­ligr. po­moc­ni­czy znak mon­ta­żo­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • paser – osoba bio­rą­ca udział w hand­lu kra­dzio­ny­mi rze­cza­mi lub je roz­pro­wa­dza­ją­ca
  • paser – ele­ment gra­ficz­ny
  • Paser – ka­bu­pa­ten w In­do­nez­ji
  • Paser – egip­ski wezyr ży­ją­cy pod­czas pa­no­wa­nia XIX dy­na­stii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie kupuj w tam­tym skle­pie, jego wła­ści­ciel jest pa­se­rem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasɛr, AS: paser

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. paserstwo n.

:: fż. paserka ż.

 przym. paserski

Wiktionary


paserka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pa­ser­stwem, na­by­wa­niem albo prze­cho­wy­wa­niem skra­dzio­nych wcze­śniej dóbr ma­te­rial­nych;
2. po­tocz­ne okre­śle­nie na pa­ser­stwo


SJP.pl


paserski

przy­miot­nik od: pa­ser­stwo; zwią­za­ny z obro­tem rze­cza­mi skra­dzio­ny­mi, ich sku­pem, sprze­da­żą oraz prze­cho­wy­wa­niem, od­no­szą­cy się do osób tak dzia­ła­ją­cych


SJP.pl


paserstwo

zaj­mo­wa­nie się obro­tem rze­cza­mi skra­dzio­ny­mi, ich sku­pem, sprze­da­żą oraz prze­cho­wy­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na sku­pie, prze­cho­wy­wa­niu lub sprze­da­ży rze­czy kra­dzio­nych;

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Pa­ser­stwo – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na na­by­ciu rze­czy uzy­ska­nej za po­mo­cą czynu za­bro­nio­ne­go (naj­czę­ściej kra­dzie­ży) lub udzie­le­niu innej oso­bie po­mo­cy do jej zby­cia albo na przy­ję­ciu tej rze­czy lub po­mo­cy w jej ukry­ciu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych knaj­pach na Pra­dze, szcze­gól­nie w po­bli­żu ba­za­ru, kel­ne­rzy wy­łącz­nie trud­ni­li się pa­ser­stwem i do­no­si­ciel­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paser m., paserka ż.

 przym. paserski

Wiktionary


pasewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pasiaczek

zdrob­nie­nie od: pa­siak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­siak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasiak m.

Wiktionary


pasiak

1. lu­do­wa tka­ni­na w pasy lub wyrób z tej tka­ni­ny
2. strój więź­niów hit­le­row­skich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych
3. pa­siak na­ru­dziak - rzad­ki motyl dzien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ubiór ze wzo­rem w po­przecz­ne paski

 (1.2) włók. lu­do­wy wyrób tkac­ki o pa­sia­stym róż­no­barw­nym de­se­niu i o róż­no­ra­kim wy­ko­rzy­sta­niu (na­rzu­ty, chod­ni­ki, derki, za­pa­ski, spód­ni­ce)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. pot. warch­lak dzika o pa­sia­stym uma­szcze­niu

Wiktionary

Pa­siak – ubiór więź­nia, skła­da­ją­cy się ze spod­ni i kurt­ki uszy­tych z ma­te­ria­łu w pio­no­we (naj­czę­ściej), sze­ro­kie pasy na prze­mian jasne i ciem­ne (na przy­kład biało-czar­ne), jak w ty­po­wej pi­ża­mie. Do tego ze­sta­wu cza­sa­mi do­łą­cza­na była czap­ka z iden­tycz­ne­go ma­te­ria­łu. Ten spo­sób ubie­ra­nia więź­niów utrud­nia im uciecz­kę i „wmie­sza­nie się w tłum”, po­nie­waż w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej i ame­ry­kań­skiej ubra­nie takie odróż­nia się znacz­nie od po­wszech­nie no­szo­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pasy nmos., pas m., pasek, paskowanie n.

:: zdrobn. pasiaczek m.

 przym. pasiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) więz. odzież skarbowa

Wiktionary


pasiastość

cecha cze­goś, co zo­sta­ło po­kry­te rów­no­le­gły­mi pa­sa­mi, naj­czę­ściej o od­mien­nych ko­lo­rach wy­stę­pu­ją­cych na prze­mian


SJP.pl


pasiasty

po­kry­ty rów­no­le­gły­mi pa­sa­mi, naj­czę­ściej o od­mien­nych ko­lo­rach wy­stę­pu­ją­cych na prze­mian


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma deseń w pasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pa­sia­sty eg­zo­tycz­ny par­kiet syp­nę­ły się ja­kieś sa­szet­ki, mo­ne­ty i ele­ganc­ka ko­per­ta z wy­sta­ją­cym bia­łym kar­to­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈɕastɨ, AS: paśasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pas mrz., pasek mrz., pasy lm nm., pasiak mrz.

 przym. paskowy, paskowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prążkowany, paskowany; gw. Śląsk Cieszyński mręgaty

Wiktionary


pasiatka

ubra­nie w paski, naj­czę­ściej ko­ja­rzo­ne z ubio­rem więź­niów i ska­zań­ców prze­by­wa­ją­cych w aresz­cie


SJP.pl


pasiaty

przy­miot­nik

 (1.1) pa­sia­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z prze­past­ne­go worka wyj­mo­wa­li plu­szo­wy­u­szo­we małp­ki i pa­sia­te ty­gry­ski.

 (1.1) Na drugi dzień przy­nio­słem jej bu­kiet pol­nych kwia­tów, ukry­ty w mojej pa­sia­tej czap­ce.

Wiktionary


pasibrzuch

osoba my­ślą­ca je­dy­nie o je­dze­niu, ob­że­ra­ją­ca się oraz z na­tu­ry le­ni­wa, nies­kłon­na do pracy; ob­żar­ciuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. le­ni­wy ob­żar­tuch, próż­nia­czy dar­moz­jad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasobrzuch m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żarłok, próżniak

Wiktionary


pasibrzuchowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­si­brzu­cha, osoby cią­gle ob­że­ra­ją­cej się i z na­tu­ry le­ni­wej, od­no­szą­cy się do ta­kiej osoby


SJP.pl


pasieczka

zdrob­nie­nie od: pa­sie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­sie­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈɕɛt͡ʃka, AS: paśečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasieka ż.

 przym. pasieczny

Wiktionary


pasiecznictwo

ho­dow­la pszczół w pa­sie­kach lub bar­ciach oraz zyski przy­no­szo­ne przed pro­wa­dze­nie ta­kiej ho­dow­li; bart­nict­wo


SJP.pl


pasieczniczka

→ pa­siecz­nik


SJP.pl

Patrz:

pasiecznik

pasiecznik

pszcze­larz zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą pszczół w bar­ciach, a póź­niej także w pa­sie­kach; bart­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pszcz. ho­dow­ca pszczół

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. pa­sie­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­siecz­nik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Lu­bo­mierz
  • Pa­siecz­nik – dawna gro­ma­da
  • Pa­siecz­nik – szczyt w Kro­wiar­kach (Su­de­ty)
  • Olga Pa­siecz­nik – śpie­wacz­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wójt mówi, że we wsi miesz­ka sze­ściu pa­siecz­ni­ków i każdy sprze­da­je miód let­ni­kom.

 (2.1) Na skra­ju pa­siecz­ni­ka rosła stara gru­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasiecznikowanie n., pasieczny mos., pasieka ż.

 czas. pasiecznikować ndk.

 przym. pasieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pszczelarz, przest. pasieczny

 (2.1) pasieka

Wiktionary


pasiecznikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­siecz­ni­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasiecznik mos./mrz.

Wiktionary


pasiecznikować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. pszcz. być pa­siecz­ni­kiem, zaj­mo­wać się pa­sie­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj Józef pa­siecz­ni­ku­je od dziec­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasiecznik mos./mrz., pasiecznikowanie n., pasieka ż.

 przym. pasieczny

Wiktionary


pasieczny

przy­miot­nik od: pa­sie­ka; zwią­za­ny z ho­dow­lą pszczół w pa­sie­kach, od­no­szą­cy się do spo­so­bów tej ho­dow­li, osób zaj­mu­ją­cych się tą ho­dow­lą i ko­rzy­ści z niej pły­ną­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pszcze­larz

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do pa­sie­ki, zwią­za­ny z pa­sie­ką

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­siecz­ny – pol­skie naz­wi­sko
  • Le­szek Pa­siecz­ny (1930–2014) – pol­ski eko­no­mi­sta;
  • Ta­de­usz A.H. Pa­siecz­ny – bry­tyj­ski der­ma­to­log pol­skie­go po­cho­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Se­zo­no­wo za­trud­niam dwóch do­dat­ko­wych pa­siecz­nych, sam bym wszyst­kie­go nie obro­bił.

 (2.1) Trzy­ma­my sprzęt pa­siecz­ny w szo­pie koło kur­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasiecznik mos./mrz., pasieka ż.

 czas. pasiecznikować ndk.

Wiktionary


pasieczysko

miej­sce, gdzie znaj­du­je się pa­sie­ka


SJP.pl


pasieka

ule z pszczo­ła­mi; pa­siecz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. teren z usta­wio­ny­mi ulami;

 (1.2) gwara. za­gro­da dla koni

Wiktionary

Zo­bacz też: Pa­sie­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Pa­sie­ka – w pszcze­lar­stwie teren z usta­wio­ny­mi ulami. Jako pa­sie­kę okre­śla się też wszyst­kie ule da­ne­go wła­ści­cie­la – pszcze­la­rza, wraz z jego bu­dow­la­mi i urzą­dze­nia­mi pa­siecz­ny­mi, ułat­wia­ją­cy­mi pracę w pa­sie­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pszczo­ły ho­du­je się w pa­sie­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈɕɛka, AS: paśeka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasiecznik mos./mrz., pasieczny mos.

:: zdrobn. pasieczka ż.

 czas. pasiecznikować ndk.

 przym. pasieczny

Wiktionary


pasienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|paść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: paśė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. paść

 rzecz. wypas mrz.

Wiktionary


pasierb

syn męża lub żony z po­przed­nie­go mał­żeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn męża lub żony po­cho­dzą­cy z wcze­śniej­sze­go mał­żeń­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­sierb – przy­bra­ny syn.
  • Ja­nusz Pa­sierb – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, poeta i ese­i­sta, hi­sto­ryk i znaw­ca sztu­ki i kul­tu­ry.
  • Pa­sierb – pol­ski herb szla­chec­ki.
  • pa­sierb – w sa­dow­nict­wie; pęd wy­ra­sta­ją­cy przedw­cze­śnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bog­dan wresz­cie za­ak­cep­to­wał trud­ny cha­rak­ter swo­je­go pa­sier­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaɕɛrp, AS: paśerp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pasierbica ż.

Wiktionary


pasierbek

naz­wi­sko


SJP.pl


pasierbica

córka męża lub żony z po­przed­nie­go mał­żeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka mał­żon­ka z in­ne­go mał­żeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sem myślę, że moja pa­sier­bi­ca jest pię­kniej­sza od mojej żony…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaɕɛrˈbʲit͡sa, AS: paśerbʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasirb mos., pasirzb mos.

:: fm. pasierb

Wiktionary


pasierbiec

Pa­sier­biec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


pasierbiński

naz­wi­sko


SJP.pl


pasierbowy

→ pa­sierb


SJP.pl

Patrz:

pasierb

pasierski

naz­wi­sko


SJP.pl


pasik

re­gio­nal­nie: pasek (do no­sze­nia na ubra­niu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. zdrobn. od pas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasek

Wiktionary


pasikonik

nocny zie­lo­ny lub bru­nat­ny owad z dłu­gi­mi czuł­ka­mi, sil­nie ro­zbu­do­wa­ny­mi tyl­ny­mi od­nó­ża­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi da­le­kie i wy­so­kie skoki, wy­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ne dźwię­ki; konik polny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. zwy­kle zie­lo­ny, skocz­ny owad;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik, AS: paśikõńik

Wiktionary


pasikonikowate

o ce­chach pa­si­ko­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych)


SJP.pl

Pa­si­ko­ni­ko­wa­te (Tet­ti­go­nii­dae) – ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych, dłu­go­czuł­ko­wych (En­si­fe­ra).

Ro­dzi­na jest re­pre­zen­to­wa­na przez ponad 6800[] ga­tun­ków na całym świe­cie, gru­po­wa­nych w około 20 po­dro­dzi­nach, przy czym część sy­ste­ma­ty­ków niek­tó­re z tych po­dro­dzin, a nawet niż­sze tak­so­ny, trak­tu­je jako odręb­ne ro­dzi­ny (np. dłu­gos­krzyd­la­ko­wa­te, miecz­ni­ko­wa­te, na­drzew­ko­wa­te lub siod­lar­ko­wa­te). Wów­czas do pa­si­ko­ni­ko­wa­tych za­li­cza się około 900 ga­tun­ków.

Wikipedia


pasikonikowaty

o ce­chach pa­si­ko­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych)


SJP.pl


pasikoniszka

pa­si­ko­nisz­ka bia­ło­brzu­cha - ga­tu­nek ssaka z po­dro­dzi­ny no­wi­ków


SJP.pl

Pa­si­ko­nisz­ka ("Ony­cho­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny no­wi­ków (Ne­o­to­mi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia


pasikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pasikoń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. od pa­si­ko­nik

Wiktionary


pasikurowice

Pa­si­ku­ro­wi­ce ( Pasch­ker­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.

Przez Pa­si­ku­ro­wi­ce bie­gnie linia ko­le­jo­wa nr 326 Wroc­ław Psie Pole – Wroc­ław Za­krzów – Trzeb­ni­ca.

Znaj­du­je się tu roz­dziel­cza sta­cja elek­tro­e­ner­ge­tycz­na 400/110 kV Kra­jo­we­go Sy­ste­mu Elek­tro­e­ner­ge­tycz­ne­go.

Wikipedia


pasionka

po­tocz­ne okre­śle­nie na czyn­ność pil­no­wa­nia pa­są­ce­go się stada krów lub in­nych zwie­rząt stad­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pa­sa­nie bydła

Wiktionary


pasirb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­sierb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasirzb m., pasierb m., pasierzbica fż., pasierbica fż., pasirbica fż.

Wiktionary


pasirbica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pa­sier­bi­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasirb mos., pasirzb mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasierbica, stpol. pasirzbica, synowica

Wiktionary


pasirzb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­sierb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasirb m., pasierb m., pasierzbica ż., pasierbica ż., pasirbica ż.

Wiktionary


pasirzbica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pa­sier­bi­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasierbica, stpol. pasirbica, synowica

Wiktionary


pasirzyt

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. dar­moz­jad, pa­so­żyt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. pasorzyt, dudło; współcz. zob. darmozjad.

Wiktionary


pasisty

ma­ją­cy wzór w pasy; tkany, ma­lo­wa­ny w pasy; po­ro­śnię­ty sier­ścią w pasy; pa­sia­sty


SJP.pl


pasiut

naz­wi­sko


SJP.pl


pasiwum

stro­na bier­na cza­sow­ni­ka; pas­si­vum


SJP.pl


pasić

mło­dzie­żo­wo: pasić komuś - pa­so­wać, od­po­wia­dać komuś


SJP.pl

Pasić – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie dzie­sią­tym, w gmi­nie To­mis­lav­grad. W 2013 roku li­czy­ła 250 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Chor­wa­ci.

Wikipedia


pasiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Pa­siń­ski – pol­ski siat­karz
  • Jacek Pa­siń­ski – pol­ski siat­karz, tre­ner siat­kar­ski
  • Jerzy Pa­siń­ski – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy, w la­tach 1989–1990 pre­zy­dent Gdań­ska
  • Paweł Pa­siń­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


pasja

1. za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, na­mięt­ność; także przed­miot tej na­mięt­no­ści
2. silne roz­gnie­wa­nie się, furia
3. wiel­ko­post­ne na­bo­żeń­stwo słu­żą­ce roz­pa­mię­ty­wa­niu męki Je­zu­sa
4. dzie­ło ar­ty­stycz­ne trak­tu­ją­ce o męce Je­zu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) silne za­in­te­re­so­wa­nia, za­mi­ło­wa­nie

 (1.2) rel. utwór ar­ty­stycz­ny lub przed­sta­wie­nie re­li­gij­ne opi­su­ją­cy mękę Je­zu­sa Chry­stu­sa

 (1.3) gniew

Wiktionary

Pasja (łac. "pas­sio" – cier­pie­nie, męka) – frag­men­ty Ewan­ge­lii opo­wia­da­ją­ce o męce Pań­skiej – ostat­nich 12 go­dzi­nach życia Je­zu­sa Chry­stu­sa, od poj­ma­nia w Ogrój­cu do śmier­ci na krzy­żu na wzgó­rzu zwa­nym Gol­go­ta.

Jej roz­pa­mię­ty­wa­nie sta­no­wi treść na­bo­żeństw Drogi krzy­żo­wej i Gorz­kich żali oraz li­tur­gia Wiel­kie­go Ty­god­nia za­po­cząt­ko­wa­na je­szcze li­tur­gią Nie­dzie­li Pal­mo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego pasją jest mo­de­lar­stwo.

 (1.2) To (była) naj­pię­kniej­sza pasja, jaką wi­dzia­łem!

 (1.3) Matka za­czę­ła bić w pasji syna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasʲja, AS: pasʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasjonat m., pasjonatka ż., pasjonowanie n.

:: zdrobn. pasyjka ż.

 czas. pasjonować się

 przym. pasjonujący, pasyjny

 ims. pasjonujący

 przysł. pasjonująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamiłowanie, hobby

 (1.3) gniew, złość, furia

Wiktionary


pasjami

1. za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, na­mięt­ność; także przed­miot tej na­mięt­no­ści
2. silne roz­gnie­wa­nie się, furia
3. wiel­ko­post­ne na­bo­żeń­stwo słu­żą­ce roz­pa­mię­ty­wa­niu męki Je­zu­sa
4. dzie­ło ar­ty­stycz­ne trak­tu­ją­ce o męce Je­zu­sa


SJP.pl


pasjans

ro­zło­że­nie kart w okre­ślo­nym ukła­dzie i sta­ra­nie się od­kry­cia wszyst­kich kart wg ści­słych reguł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. ro­dzaj jed­no­o­so­bo­wej gry kar­cia­nej po­le­ga­ją­ca na ukła­da­niu w od­po­wied­ni spo­sób talii kart na stole;

Wiktionary

Pa­sjans (z pa­tien­ce) – ukła­dan­ka kar­cia­na (gra kar­cia­na), zwana także sa­mot­ni­kiem ( so­li­ta­i­re) przy uży­ciu jed­nej, dwu lub rza­dziej więk­szej licz­by talii kart, zaz­wy­czaj dla jed­nej osoby, w celu uło­że­nia ich we­dług usta­lo­nych wcze­śniej reguł w okre­ślo­ne sek­wen­cje lub inne upo­rząd­ko­wa­ne ukła­dy, bez­poś­red­nio kar­ta­mi lub za po­mo­cą kart wir­tu­al­nych (pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dłu­gie, je­sien­ne wie­czo­ry naj­chęt­niej ukła­dam pa­sjan­se i pijam wino.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasʲjãw̃s, AS: pasʹi ̯ãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pasjansowy

 rzecz. pasjansik mrz.

Wiktionary


pasjansik

zdrob­nie­nie od: pa­sjans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­sjans

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pa­sjans, lecz tylko mały pa­sjan­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasjans m.

Wiktionary


pasjansowy

przy­miot­nik od: pa­sjans; mo­gą­cy ut­wo­rzyć pa­sjans, od­po­wied­ni do ukła­da­nia pa­sjan­sa (np. karty pa­sjan­so­we) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­sjan­sem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­sjan­sem, do­ty­czą­cy pa­sjan­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasjans m.

Wiktionary


pasjonacki

przez­na­czo­ny dla pa­sjo­na­tów, hob­bi­stów, łą­czą­cy ludzi o po­dob­nych za­in­te­re­so­wa­niach (np. klub pa­sjo­nac­ki), mo­gą­cy prze­jąć kogoś do głębi, po­chło­nąć, za­in­te­re­so­wać; hob­bi­stycz­ny, hob­by­stycz­ny


SJP.pl


pasjonat

1. czło­wiek ma­ją­cy wiel­kie za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­ny cze­muś, za­in­te­re­so­wa­ny czymś; hob­by­sta, za­pa­le­niec, mi­ło­śnik, en­tuz­ja­sta;
2. czło­wiek gwał­tow­ny, skłon­ny do wpa­da­nia w pasję, łatwo wy­bu­cha­ją­cy gnie­wem; fu­riat, zło­śnik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która się czymś pa­sjo­nu­je

 (1.2) przest. czło­wiek, który łatwo wpada w gniew

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsʲjɔ̃nat, AS: pasʹi ̯õnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasja ż., pasyjka ż.

:: fż. pasjonatka

 czas. pasjonować się

 przym. pasjonacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miłośnik, fanatyk, wielbiciel

 (1.2) gwałtownik, raptus

Wiktionary


pasjonatka

1. ko­bie­ta ma­ją­ca wiel­kie za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­na cze­muś, za­in­te­re­so­wa­na czymś; hob­byst­ka, hob­bist­ka, mi­ło­śnicz­ka, en­tuz­jast­ka;
2. ko­bie­ta gwał­tow­na, skłon­na do wpa­da­nia w pasję, łatwo wy­bu­cha­ją­ca gnie­wem


SJP.pl


pasjonał

księ­ga li­tur­gicz­na z opi­sem męki i śmier­ci Chry­stu­sa


SJP.pl

Pa­sjo­nał "Pas­sio­na­les" – w ha­gio­gra­fii zbiór (rów­nież nie­u­po­rząd­ko­wa­ny) tek­stów ha­gio­gra­ficz­nych (pasji, ży­wo­tów i in­nych); księ­ga li­tur­gicz­na, za­wie­ra­ją­ca tek­sty ewan­ge­licz­nych opi­sów Męki Pań­skiej, które od­czy­tu­je się w miej­sce ewan­ge­lii w Nie­dzie­lę Pal­mo­wą Męki Pań­skiej oraz w li­tur­gii Wiel­kie­go Piąt­ku. Tek­sty te za­war­te są także w lek­cjo­na­rzu i ewan­ge­lia­rzu.

Wikipedia


pasjonista

czło­nek wło­skie­go za­ko­nu ist­nie­ją­ce­go i dzia­ła­ją­ce­go do dziś, za­ło­żo­ne­go w celu pro­wa­dze­nia misji oraz sze­rze­nia kultu męki Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Męki Pań­skiej za­ło­żo­ne­go przez św. Pawła od Krzy­ża;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poza ślu­ba­mi: ubó­stwa, czy­sto­ści i po­słu­szeń­stwa, pa­sjo­ni­ści skła­da­ją do­dat­ko­wo ślub apo­stol­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasja ż.

:: fż. pasjonistka ż.

 przym. pasyjny

Wiktionary


pasjonistka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Męki Pana Na­sze­go Je­zu­sa Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mnisz­ka z żeń­skiej ga­łę­zi Zgro­ma­dze­nia Męki Pań­skiej za­ło­żo­ne­go przez św. Pawła od Krzy­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­gu­łę pa­sjo­ni­stek zat­wier­dził pa­pież Kle­mens XIV.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasja ż.

:: fż. pasjonista mos.

 przym. pasyjny

Wiktionary


pasjoniści

czło­nek wło­skie­go za­ko­nu ist­nie­ją­ce­go i dzia­ła­ją­ce­go do dziś, za­ło­żo­ne­go w celu pro­wa­dze­nia misji oraz sze­rze­nia kultu męki Chry­stu­sa


SJP.pl

Zgro­ma­dze­nie Męki Pań­skiej (CP), po­pu­lar­nie zwane pa­sjo­ni­sta­mi, zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1720 we Wło­szech przez św. Pawła od Krzy­ża (Paweł Danei, 1694–1775), a zat­wier­dzo­ne w 1741 przez pa­pie­ża Be­ne­dyk­ta XIV. Zgro­ma­dze­nie Męki Pań­skiej dało Ko­ścio­ło­wi dwóch bi­sku­pów.

Wikipedia


pasjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­sjo­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pasjonować ndk.

 rzecz. pasja ż., pasyjka ż., pasyjność ż.

Wiktionary


pasjonować

1. przej­mo­wać kogoś, po­chła­niać, in­te­re­so­wać;
2. pa­sjo­no­wać się: od­da­wać się cze­muś z pasją, mieć pasję do cze­goś, in­te­re­so­wać się czymś


SJP.pl


pasjonujący

1. taki, który przej­mu­je kogoś, po­chła­nia, in­te­re­su­je;
2. pa­sjo­nu­ją­cy się: taki, który od­da­je się cze­muś z pasją, ma pasję do cze­goś, in­te­re­su­je się czymś


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: pa­sjo­no­wać

przy­miot­nik

 (2.1) szcze­gól­nie cie­ka­wy, wy­jąt­ko­wo in­te­re­su­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to po­czą­tek tak pa­sjo­nu­ją­ce­go do dziś ludzi pióra, te­a­tru i pu­blicz­ność sporu o miej­sce słowa w spek­ta­klu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpasʲjɔ̃nuˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: pasʹi ̯õnui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pasjonować ndk.

 rzecz. pasja ż., pasyjka ż., pasyjność ż.

 przysł. pasjonująco

Wiktionary


paska

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: pasek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • paska – chleb na Ukra­i­nie
  • Paska – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Saale-Orla
  • Paska – wieś Rosji, w ob­wo­dzie ki­row­skim, w re­jo­nie kil­mie­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpaska, AS: paska

Wiktionary


paskal

jed­nost­ka ci­śnie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. jed­nost­ka ci­śnie­nia w ukła­dzie SI;

Wiktionary

\right]

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpaskal, AS: paskal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Pa

Wiktionary


paskalizacja

kon­ser­wa­cja pro­duk­tów spo­żyw­czych za po­mo­cą wy­so­kie­go ci­śnie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­ser­wa­cja wy­so­kim ci­śnie­niem;

Wiktionary


paskara

zgru­bie­nie od: pa­skar­ka


SJP.pl


paskarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


SJP.pl


paskarski

przy­miot­nik od: pa­skar­stwo; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla nie­ucz­ci­we­go i nie­le­gal­ne­go hand­lu przy­no­szą­ce­go zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku, od­no­szą­cy się do ta­kie­go hand­lu (np. cena pa­skar­ska) lub osób zaj­mu­ją­cych się takim hand­lem (np. poś­red­nik, wspól­nik pa­skar­ski)


SJP.pl


paskarstwo

nie­ucz­ci­wy i nie­le­gal­ny han­del przy­no­szą­cy zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


SJP.pl


paskarz

osoba zaj­mu­ją­ca się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


SJP.pl

Pa­skarz – hand­larz zaj­mu­ją­cy się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku.

Wikipedia


paski

deseń na ma­te­ria­le


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. plu­ral|pasek.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Nowe Paski – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin
  • Stare Paski – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpasʲci, AS: pasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasek mrz.

Wiktionary


paskosuseł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej

Wiktionary

Pa­sko­su­seł ("Ic­ti­do­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia


paskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepaskowanie n., pasiak mrz., pasy nmos.

 czas. paskować ndk.

Wiktionary


paskowany

zaj­mo­wać się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty de­se­niem w paski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pasiasty

 rzecz. pasek mrz.

Wiktionary


paskować

zaj­mo­wać się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


SJP.pl


paskowiec

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych; bia­ło­strząb ciem­ny


SJP.pl

Pa­sko­wiec, bia­ło­strząb ciem­ny ("Morph­nar­chus prin­ceps") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae). Śred­niej wiel­ko­ści ptak dra­pież­ny za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Cen­tral­ną i pół­noc­no-za­chod­nią część Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Ga­tu­nek nie­za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


paskownik

ro­dzaj pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


paskowy

przy­miot­nik od: pasek; ma­ją­cy paski, taki, któ­re­go zew­nętrz­na część jest po­kry­ta pa­ska­mi, naj­czę­ściej w kon­tra­stu­ją­cych ko­lo­rach, po­dob­ny do pa­sków lub w jakiś inny spo­sób z nimi zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­skiem, do­ty­czą­cy paska

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) telew. pot. pra­cow­nik te­le­wiz­ji przy­go­to­wu­ją­cy paski z in­for­ma­cja­mi prze­wi­ja­ją­ce się u dołu ekra­nu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) "Pa­sko­wy" z TVP Info ujaw­nia szo­ku­ją­ce ku­li­sy pracy: "Lu­dzie tam wy­mię­ka­ją. Coraz wię­cej osób leczy się psy­chia­trycz­nie".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pas mrz., pasek mrz., paseczek mrz.

 przym. pasiasty

Wiktionary


paskud

pe­jo­ra­tyw­nie:
1. brzyd­ka, nie­u­ro­dzi­wa ko­bie­ta; brzy­du­la, po­kra­ka, szka­ra­da;
2. ko­bie­ta bu­dzą­ca nie­chęć, za­cho­wu­ją­ca się źle, nie­sto­sow­nie do sy­tu­a­cji;
3. coś brzyd­kie­go, nies­macz­ne­go, nie­przy­jem­ne­go; pa­skudzt­wo


SJP.pl


paskuda

pe­jo­ra­tyw­nie:
1. brzyd­ka, nie­u­ro­dzi­wa ko­bie­ta; brzy­du­la, po­kra­ka, szka­ra­da;
2. ko­bie­ta bu­dzą­ca nie­chęć, za­cho­wu­ją­ca się źle, nie­sto­sow­nie do sy­tu­a­cji;
3. coś brzyd­kie­go, nies­macz­ne­go, nie­przy­jem­ne­go; pa­skudzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ktoś lub coś brzyd­kie­go, bu­dzą­ce­go odra­zę i nie­chęć opo­wia­da­nia o tym przy je­dze­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­sku­da z Za­le­wu Ze­grzyń­skie­go – mi­sty­fi­ka­cja, wzo­ro­wa­na na Nes­sie
  • Ka­ta­rzy­na Pa­sku­da – pol­ska mo­del­ka i ak­tor­ka
  • Pa­sku­dy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ulan-Ma­jo­rat
  • Pa­sku­dy i wy­wło­ki – pro­gram ka­ba­re­tu Potem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich oczom uka­za­ła się okrop­na czer­wo­na pa­sku­da. Była gruba, nieksz­tałt­na, miała wiel­kie zęby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paskudztwo n., paskudność ż., paskudnik m., paskudnica ż., paskudzenie n., napaskudzenie n., zapaskudzenie n., paskudnięcie n., spaskudnięcie n.

 czas. paskudzić ndk., napaskudzić dk., zapaskudzić dk., paskudnieć ndk., spaskudnieć dk.

 przym. paskudny, paskudnawy

 przysł. paskudnie, paskudnawo

Wiktionary


paskudka

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej


SJP.pl


paskudnica

obraź­li­we, po­gard­li­we okre­śle­nie na ko­bie­tę pa­skud­ną, bu­dzą­cą odra­zę


SJP.pl


paskudnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­skud­ny; wstręt­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈskudʲɲɛ, AS: paskudʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paskudny

 rzecz. paskuda, paskudztwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strasznie, okropnie, obrzydliwie, brzydko

Wiktionary


paskudniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­skud­nie


SJP.pl


paskudniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­skud­ny


SJP.pl


paskudnik

pa­sku­da, pa­skud; pe­jo­ra­tyw­nie:
1. brzyd­ki, nie­u­ro­dzi­wy męż­czyz­na; brzy­dul, brzy­dal, po­kra­ka, szka­ra­da;
2. męż­czyz­na bu­dzą­cy nie­chęć, za­cho­wu­ją­cy się źle, nie­sto­sow­nie do sy­tu­a­cji


SJP.pl


paskudność

→ pa­skud­ny


SJP.pl

Patrz:

paskudny

paskudny

bar­dzo brzyd­ki, odra­ża­ją­cy, swoim wy­glą­dem bu­dzą­cy nie­chęć, obrzy­dze­nie lub zło­śli­wy, niez­no­śny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo brzyd­ki

 (1.2) zły, przy­kry, niez­no­śny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od trzech dni mamy pa­skud­ną po­go­dę: jest zimno i pada deszcz.

 (1.2) Ten chło­pak ma pa­skud­ny zwy­czaj dłu­ba­nia w nosie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈskudnɨ, AS: paskudny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paskuda ż., paskudnik mos., paskudztwo n., paskudnica ż., paskudzenie n., zapaskudzenie n., napaskudzenie n., spaskudzenie n., wypaskudzenie n.

 czas. paskudzić ndk., zapaskudzić dk., napaskudzić dk., spaskudzić dk., wypaskudzić dk.

 przysł. paskudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrażający, wstrętny

Wiktionary


paskudziarz

osoba, która pa­sku­dzi, za­nie­czy­szcza coś, bru­dzi lub robi coś źle, nie­u­dol­nie, ze szko­dą dla cze­goś


SJP.pl


paskudzić

za­nie­czy­szczać coś, bru­dzić lub robić coś źle, nie­u­dol­nie, ze szko­dą dla cze­goś, par­ta­czyć


SJP.pl


paskudztwo

coś, co budzi wstręt, obrzy­dze­nie, odra­zę z po­wo­du brzy­do­ty, złego smaku lub za­pa­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś pa­skud­ne­go, bar­dzo brzyd­kie­go, nie­e­ste­tycz­ne­go

 (1.2) coś bar­dzo nies­macz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bossk parę razy pac­nął dło­nią o ścia­nę, by zabić pa­skudzt­wo.

 (1.2) Oni, jak chcą jeść to pa­skudzt­wo, pro­szę bar­dzo, w końcu co kraj, to oby­czaj!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈskut͡stfɔ, AS: paskuctfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paskudny

 rzecz. paskuda

 czas. paskudzić, napaskudzić

 przysł. paskudnie

Wiktionary


paskustwo

daw­niej: pa­skudzt­wo


SJP.pl


paskówka

rzad­ki, eu­ro­pej­ski, w Pol­sce chro­nio­ny ga­tu­nek ro­pu­chy, o sza­rym za­bar­wie­niu i cha­rak­te­ry­stycz­nej bru­nat­nej prę­dze prze­bie­ga­ją­cej wzdłuż grzbie­tu


SJP.pl


pasmajtki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. majt­ki z pasem do poń­czoch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pasˈmajtʲci, AS: pasmai ̯tʹḱi

Wiktionary


pasmanteria

1. ogół wy­ro­bów włó­kien­ni­czych do wy­kań­cza­nia i ob­szy­wa­nia odzie­ży;
2. sklep z ta­ki­mi wy­ro­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sklep z odzie­żo­wy­mi ele­men­ta­mi wy­koń­cze­nio­wy­mi

 (1.2) wy­ro­by włó­kien­ni­cze słu­żą­ce do ob­szy­wa­nia i wy­kań­cza­nia odzie­ży (frędz­le, wstąż­ki, la­mów­ki, ta­siem­ki)

Wiktionary

Pas­man­te­ria, wy­ro­by pas­man­te­ryj­ne, wy­ro­by szmu­kler­skie, daw­niej pa­sa­mo­ny, wy­ro­by pa­sa­mo­nicz­ne (z pas­sa­ma­no) – wy­ro­by włó­kien­ni­cze uży­wa­ne, jako ozdo­ba, wzmoc­nie­nie lub ochro­na brze­gów, do ob­szy­wa­nia brze­gów ubio­rów, tka­nin de­ko­ra­cyj­nych, obić ta­pi­cer­skich. Ich wyt­wa­rza­niem zaj­mo­wa­li się szmu­kle­rze, zwani też pa­sa­mo­ni­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idę do pas­man­te­rii kupić gu­zi­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpasmãnˈtɛrʲja, AS: pasmãnterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pasmanteryjny

Wiktionary


pasmanteryjny

→ pas­man­te­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pas­man­te­rii

Wiktionary

Patrz:

pasmanteria

Powiązane:

 rzecz. pasmanteria ż.

Wiktionary


pasmar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim Rosji, do­pływ Stra­dy­ka, który sam wpada do Świe­żej

Wiktionary


pasmo

1. sze­reg nici, wło­sów itp. two­rzą­cych jakąś ca­łość;
2.
a) frag­ment po­wierzch­ni w po­sta­ci dłu­gie­go pasa;
b) rze­czy znaj­du­ją­ce się w uło­że­niu cią­głym;
3. wiele na­stę­pu­ją­cych po sobie zda­rzeń; ciąg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sze­reg nici, wło­sów itp. two­rzą­cych jakąś ca­łość

 (1.2) frag­ment po­wierzch­ni w po­sta­ci dłu­gie­go pasa

 (1.3) rze­czy uło­żo­ne w kształt pasa

 (1.4) przen. wiele na­stę­pu­ją­cych po sobie zda­rzeń

 (1.5) fiz. prze­dział (czę­stot­li­wo­ści, ener­gii, czasu)

 (1.6) geogr. grupa gór, wznie­sień o wy­dłu­żo­nym kształ­cie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pasmo wi­dzial­ne
  • pasmo prze­no­sze­nia
  • pasmo ra­dio­we
  • pasmo Macha
  • pasmo pracy an­te­ny
  • pasmo wzbro­nio­ne
  • pasmo prze­wo­dze­nia
  • pasmo wa­len­cyj­ne
  • pasmo gór­skie
  • pasmo pro­gra­mo­we
  • Pasmo – ty­god­nik
  • pasma ama­tor­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpasmɔ, AS: pasmo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pasmowy, bezpasmowy

 przysł. pasmowo

 rzecz. pasy nmos., pas mrz.

:: zdrobn. pasemko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pas, pasek, prążek, pręga, smuga

 (1.3-4) ciąg

Wiktionary


pasmowaty

przy­po­mi­na­ją­cy bu­do­wą pasmo


SJP.pl


pasmować

ma­lu­jąc, ry­su­jąc itp., po­kry­wać jakąś po­wierzch­nię w taki spo­sób, że two­rzą się na niej paski; pa­sko­wać


SJP.pl


pasmowoprzepustowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. prze­pu­szcza­ją­cy wszyst­kie skła­do­we czę­stot­li­wo­ści sy­gna­łu z okre­ślo­ne­go za­kre­su i tłu­mią­cy te spoza niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyj­mij­my, że in­te­re­su­je nas filtr pas­mo­wo­prze­pu­sto­wy, prze­no­szą­cy tylko sy­gnał o pul­sa­cji w przy­bli­że­niu rów­nej 10 ra­dia­nów na se­kun­dę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowoprzepustowy

Wiktionary


pasmowozaporowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. tłu­mią­cy wszyst­kie skła­do­we czę­stot­li­wo­ści sy­gna­łu z okre­ślo­ne­go za­kre­su i prze­pu­szcza­ją­cy te spoza niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie filtr typu II nie może być za­sto­so­wa­ny dla fil­trów gór­no­prze­pu­sto­wych i pas­mo­wo­za­po­ro­wych, po­nie­waż A(\pi) = 0.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowozaporowy

Wiktionary


pasmowość

→ pas­mo­wy


SJP.pl

Patrz:

pasmowy

pasmowy

ma­ją­cy kształt pasma; po­dłuż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pasma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasmo n.

 przym. bezpasmowy

Wiktionary


paso

pe­ru­wiań­ska rasa koni go­rą­cokr­wi­stych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paso de los Li­bres – mia­sto
  • Paso de Car­ra­sco – mia­sto
  • Paso Ro­bles – mia­sto
  • Al­fon­so Paso – hisz­pań­ski dra­ma­turg
  • Fer­nan­do del Paso – mek­sy­kań­ski pi­sarz
  • Juan José Paso – ar­gen­tyń­ski po­li­tyk
  • Paso de Cortés – prze­łęcz w Kor­dy­lie­rze Wul­ka­nicz­nej
  • Paso de la Cum­bre – prze­łęcz w An­dach
  • Paso Fino – rasa koni
  • Paso Pe­ru­a­no – rasa koni
  • El Paso
  • Passo

Wikipedia


pasobrzuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­si­brzuch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsɔbʒux, AS: pasobžuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasibrzuch m.

Wiktionary


pasok

Ogól­no­grec­ki Ruch So­cja­li­stycz­ny - par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl


pasolini

[czy­taj: pa­zo­li­ńi albo pa­so­li­ńi] naz­wi­sko, np. Pier Paolo Pa­so­li­ni (1922-1975) - wło­ski re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl

Pa­so­li­ni – wło­sko-bel­gij­sko-fran­cu­ski dra­mat bio­gra­ficz­ny z 2014 roku w re­ży­se­rii Abla Fer­ra­ry. Hi­sto­ria życia le­gen­dar­ne­go wło­skie­go ar­ty­sty i in­te­lek­tu­a­li­sty Piera Paola Pa­so­li­nie­go. Zdję­cia krę­co­no w Rzy­mie.

Wikipedia


pasorzyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. daw. pi­sow­nia (do 1936) pa­so­żyt → or­ga­nizm że­ru­ją­cy na innym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pejor. daw. pi­sow­nia (do 1936) pa­so­żyt → osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca in­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsɔʒɨt, AS: pasožyt

Wiktionary


pasoszelki

sprzęt skła­da­ją­cy się z pasa bio­dro­we­go i sze­lek, które służą do prze­no­sze­nia wy­po­sa­że­nia


SJP.pl


pasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­so­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­so­wa­nie (ma­szy­noz­naw­stwo)
  • pa­so­wa­nie na ry­ce­rza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpasɔˈvãɲɛ, AS: pasovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pasować ndk.

 rzecz. pas n./mrz.

Wiktionary


pasowany

1. od­po­wia­dać cze­muś, na­da­wać się do cze­goś;
2. re­zy­gno­wać z gry, mówić "pas";
3. po­tocz­nie: nie po­dej­mo­wać dal­sze­go wy­sił­ku; od­pu­szczać sobie;
4. po­tocz­nie: ze­sta­wiać czę­ści tak, aby przy­sta­wa­ły, do­pa­so­wy­wać;
5. pa­so­wać się:
a) zma­gać się z trud­no­ścia­mi;
b) robić coś z dużym wy­sił­kiem;
c) iro­nicz­nie: na­da­wać sobie jakąś god­ność


SJP.pl


pasować

1. od­po­wia­dać cze­muś, na­da­wać się do cze­goś;
2. re­zy­gno­wać z gry, mówić "pas";
3. po­tocz­nie: nie po­dej­mo­wać dal­sze­go wy­sił­ku; od­pu­szczać sobie;
4. po­tocz­nie: ze­sta­wiać czę­ści tak, aby przy­sta­wa­ły, do­pa­so­wy­wać;
5. pa­so­wać się:
a) zma­gać się z trud­no­ścia­mi;
b) robić coś z dużym wy­sił­kiem;
c) iro­nicz­nie: na­da­wać sobie jakąś god­ność


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być w sam raz wobec cze­goś, zga­dzać się z czymś pod okre­ślo­ny­mi wzglę­da­mi; nie być ani za dużym, ani za małym, przy­le­gać, mie­ścić się

 (1.2) książk. ustę­po­wać, re­zy­gno­wać z za­mie­rzo­ne­go celu

 (1.3) karc. wy­co­fy­wać się z dal­szej li­cy­ta­cji przez po­wie­dze­nie słowa „pas”

 (1.4) być od­po­wied­nim do czy­ichś po­trzeb

 (1.5) sta­no­wić do­bra­ną parę lub ze­spół

 (1.6) przy­pa­dać do gustu

 (1.7) do­ko­ny­wać drob­nych prze­ró­bek ubra­nia u kraw­ca

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) podn. mia­no­wać, na­da­wać komuś jakąś funk­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­so­wać się

 (3.1) wal­czyć z czymś, zma­gać się z prze­ciw­no­ścia­mi

 (3.2) robić coś z wiel­kim tru­dem

 (3.3) bić się z kimś, mie­rzyć się z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) Emi­lia i Adam pa­su­ją do sie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsɔvat͡ɕ, AS: pasovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dopasować dk., spasować dk., przypasować dk., wpasować dk.

 przym. pasowany

 rzecz. pasowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harmonizować (ze sobą)

 (1.4) odpowiadać

 (3.1) mierzyć się, zmagać się, walczyć, konkurować

Wiktionary


pasowość

układ pa­so­wy, układ kilku pasów, rzę­dów


SJP.pl

Pa­so­wość – jeden z po­rząd­ków prze­strzen­nych śro­do­wi­ska ge­o­gra­ficz­ne­go kuli ziem­skiej, po­le­ga na wy­stę­po­wa­niu rów­no­le­głych do sie­bie pasów kra­jo­bra­zo­wych, z któ­rych każdy ce­chu­je się od­mien­nym cha­rak­te­rem śro­do­wi­ska.

Wikipedia


pasowy

zro­bio­ny z pasów, two­rzą­cy pasy, uło­żo­ny w pasy (np. wzór pa­so­wy), usta­wio­ny w rzę­dach lub taki, któ­re­go czę­ścią jest pas (np. koło pa­so­we, tran­spor­ter pa­so­wy)


SJP.pl


pasoń

naz­wi­sko


SJP.pl


pasożyt

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu; pa­ra­zyt (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm że­ru­ją­cy na innym or­ga­niz­mie, zaz­wy­czaj ze szko­dą dla swego ży­wi­cie­la;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pejor. osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca in­nych dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę śmier­tel­ną cho­ro­bę wy­wo­łu­ją mi­kro­sko­pij­ne pa­so­ży­ty krwi.

 (2.1) Tkwił na naj­bliż­szych ni­czym pa­so­żyt lub wrzód; wszy­scy ser­decz­nie go mieli dość.

 (2.1) Był to czło­wiek do­bre­go to­wa­rzy­stwa, który zszedł na pa­so­ży­ta niez­nacz­nie, stra­ci­wszy znacz­ny ma­ją­tek i za­pa­try­wał się obo­jęt­nie na włas­ną ruinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsɔʒɨt, AS: pasožyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasożytowanie m., pasożytka ż., pasożytnictwo n., pasożyctwo n., pasożytyzm m.

 czas. pasożytować ndk.

 przym. pasożytniczy, pasożytny

 przysł. pasożytniczo, pasożytnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parazyt

 (2.1) darmozjad, pieczeniarz, niebieski ptak, truteń, krwiopijca

Wiktionary


pasożytka

1. ko­bie­ta że­ru­ją­ca na pracy in­nych, ży­ją­ca cu­dzym kosz­tem; dar­moz­jad­ka;
2. ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w cen­tral­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Pa­so­żyt­ka ("He­te­ro­net­ta atri­ca­pil­la") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­sied­la po­łud­nio­wą po­ło­wę Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Szcze­gó­ło­we in­for­ma­cje do­ty­czą­ce jej życia nie są je­szcze znane.

Wikipedia


pasożytnictwo

1. by­to­wa­nie pa­so­ży­ta w or­ga­niz­mie swego ży­wi­cie­la, po­le­ga­ją­ce na wy­ko­rzy­sty­wa­niu or­ga­niz­mu ży­wi­ciel­skie­go jako śro­do­wi­ska życia i źró­dło zdo­by­wa­nia po­kar­mu; pa­ra­zy­tyzm;
2. życie cu­dzym kosz­tem, że­ro­wa­nie na pracy in­nych ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ne­ga­tyw­ny typ za­leż­no­ści mię­dzy ży­wi­cie­lem a pa­so­ży­tem, gdy pa­so­żyt żyje kosz­tem go­spo­da­rza i dzia­ła na jego szko­dę, rów­no­cze­śnie nie mogąc bez niego utrzy­mać się przy życiu

Wiktionary

Pa­so­żyt­nict­wo, pa­ra­zy­tyzm – forma an­ta­go­ni­stycz­ne­go współ­ży­cia dwóch or­ga­niz­mów, z któ­rych jeden czer­pie ko­rzy­ści ze współ­ży­cia, a drugi po­no­si szko­dy. Ter­min ten sto­so­wa­ny jest w bio­lo­gii – w od­nie­sie­niu do dwóch or­ga­niz­mów róż­nych ga­tun­ków – oraz w so­cjo­lo­gii, gdzie pa­so­żyt­nict­wem na­zy­wa­ny jest próż­nia­czy tryb życia osoby zdol­nej do pracy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pasożyt m., pasożytowanie m., pasożytka ż., pasożyctwo n., pasożytyzm m.

 czas. pasożytować ndk.

 przym. pasożytniczy, pasożytny

 przysł. pasożytniczo, pasożytnie

Wiktionary


pasożytniczy

przy­miot­nik od: pa­so­żyt; bę­dą­cy wy­ni­kiem dzia­ła­nia pa­so­ży­tów (np. cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza), od­no­szą­cy się do pa­so­ży­tu­ją­cych zwie­rząt lub ro­ślin (np. or­ga­nizm pa­so­żyt­ni­czy, ro­śli­ny pa­so­żyt­ni­cze)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy pa­so­ży­tów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. przen. po­stę­pu­ją­cy jak pa­so­żyt, ży­ją­cy na cudzy koszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasożyt m., pasożytnictwo n., pasożytowanie n.

 czas. pasożytować ndk.

 przysł. pasożytniczo

Wiktionary


pasożytny

1. wy­drzyk pa­so­żyt­ny - ga­tu­nek wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny wy­drzy­ków; wy­drzyk ostro­ster­ny;
2. daw­niej: pa­so­żyt­ni­czy


SJP.pl


pasożytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. odży­wia­nie się kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu

 (1.2) przen. życie na cudzy koszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasożyt m., pasożytka ż., pasożytnictwo n., pasożyctwo n., pasożytyzm m.

 czas. pasożytować ndk.

 przym. pasożytniczy, pasożytny

 przysł. pasożytniczo

Wiktionary


pasożytować

1. o ro­śli­nach i zwie­rzę­tach: żyć kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu, być pa­so­ży­tem
2. o czło­wie­ku: żyć cu­dzym kosz­tem, być dar­moz­ja­dem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) biol. żyć kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu, nie uśmier­ca­jąc go gwał­tow­nie lub wcale

 (1.2) przen. żyć cu­dzym kosz­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasożyt mzw., pasożytnictwo n., pasożytowanie n.

 przym. pasożytniczy

 przysł. pasożytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żerować

 (1.2) żerować

Wiktionary


passa

po­myśl­ny lub nie­po­myśl­ny okres w ja­kimś dzia­ła­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ciąg na­stę­pu­ją­cych po sobie zda­rzeń, zwy­kle o cha­rak­te­rze po­zy­tyw­nym lub ne­ga­tyw­nym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Passa – okres
  • Passa – miej­sco­wość we Fran­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio mam dobrą passę w sza­chach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasːa, AS: pa•sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. passus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seria, ciąg

Wiktionary


passacaglia

[czy­taj: pas­sa­kal­ja]
1. sta­ro­wło­ski po­wol­ny ta­niec lu­do­wy;
2. dawna hisz­pań­ska pieśń ulicz­na z to­wa­rzy­sze­niem gi­ta­ry


SJP.pl

Pas­sa­ca­glia (czyt. pas­sa­kal­ja; wł., z hiszp. "pa­sa­cal­le" „pio­sen­ka ulicz­na”, od "pasar" „prze­cho­dzić” i "calle" „ulica”; fr. "pas­sa­ca­il­le") – hisz­pań­ska pieśń z to­wa­rzy­sze­niem gi­ta­ry wy­ko­ny­wa­na na ulicy, w XVII w. – ta­niec w me­trum trój­dziel­nym.

Pas­sa­ca­glia wa­ria­cyj­na wyksz­tał­co­na w XVII w.

Wikipedia


passamezzo

[czy­taj: pas­sa­mec­co] szes­na­sto­wiecz­ny wło­ski ta­niec


SJP.pl

Pas­sa­mez­zo – wło­ski ta­niec dwor­ski w dwu­dziel­nym me­trum i tem­pem umiar­ko­wa­nym, po­pu­lar­ny w II po­ło­wie XVI wieku. Tań­czo­ny był zaz­wy­czaj razem z na­stę­pu­ją­cym po nim szyb­kim tań­cem sal­ta­rel­lo. Póź­niej para tych dwóch tań­ców zo­sta­ła za­stą­pio­na parą pa­wa­na i ga­liar­da.

Wikipedia


passat

prze­cier po­mi­do­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. pot. model sa­mo­cho­du oso­bo­we­go nie­miec­kiej marki Volks­wa­gen;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pasat – stały, cie­pły wiatr o umiar­ko­wa­nej sile
  • Volks­wa­gen Pas­sat – ro­dzi­na sa­mo­cho­dów oso­bo­wych klasy śred­niej, pro­du­ko­wa­nych przez firmę Volks­wa­gen od 1973 roku
  • Volks­wa­gen Pas­sat CC – sa­mo­chód oso­bo­wy z 4-drzwio­wym nad­wo­ziem fast­back, pro­du­ko­wa­ny przez firmę Volks­wa­gen od 2008 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój są­siad po­sta­no­wił sprze­dać swoją dwu­dzie­sto­let­nią ibizę i kupić no­we­go pas­sa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasat, AS: pasat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pasat, pasek; iron. passerati

Wiktionary


passata

prze­cier po­mi­do­ro­wy


SJP.pl


passe-partout

[czy­taj: pasparTU]
1. stały bilet wol­ne­go wstę­pu do kina, opery itp.;
2. tek­tu­ro­wa ramka na­kła­da­na na gra­fi­kę, zdję­cie itp. w celu ochro­ny brze­gów i lep­sze­go wy­ek­spo­no­wa­nia obra­zu;
3. ar­kusz kar­to­nu, na który na­kle­ja się ilu­stra­cję, więk­szy od niej samej i two­rzą­cy do­dat­ko­wy mar­gi­nes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stały bilet wol­ne­go wstę­pu

 (1.2) kar­ton two­rzą­cy opra­wę ry­sun­ku, drze­wo­ry­tu, obraz­ka, fo­to­gra­fii

 (1.3) po­ligr. ar­kusz kar­to­nu, na któ­rym na­kle­ja się od­bit­kę ilu­stra­cji, bę­dą­cą czę­ścią skła­du książ­ki

 (1.4) klucz uni­wer­sal­ny, słu­żą­cy do ot­wie­ra­nia wielu zam­ków

Wiktionary

Passe-par­to­ut (wym. "pa­spar­tu", wyraz po­cho­dze­nia fr.) – kar­to­no­wa ramka umie­szcza­na w opra­wie obra­zu lub in­ne­go pła­skie­go ut­wo­ru pla­stycz­ne­go, za­sła­nia­ją­ca jego brze­gi.

Ramka pełni dwie role: de­ko­ra­cyj­ną, która ma na celu po­pra­wie­nie wy­glą­du opra­wio­ne­go dzie­ła oraz ochron­ną, słu­żą­cą do od­dzie­le­nia szkła od obra­zu lub do­ku­men­tu.

Wikipedia


passendorfer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Pas­sen­dor­fer (1864–1936) – po­lo­ni­sta i ger­ma­ni­sta, autor po­rad­ni­ków ję­zy­ko­wych
  • Ed­ward Pas­sen­dor­fer (1894–1984) – ge­o­log, spe­cja­li­sta w stra­ty­gra­fii, tek­to­ni­ce i pa­le­on­to­lo­gii
  • Jerzy Pas­sen­dor­fer (1923–2003) – re­ży­ser fil­mo­wy
  • Wła­dy­sław Pas­sen­dor­fer (1895–1952) – pod­puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


passent

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Pas­sent (1938–2022) – pol­ski dzien­ni­karz, dy­plo­ma­ta, tłu­macz, sa­ty­ryk i autor ksią­żek
  • Agata Pas­sent (ur. 1973) – pol­ska fe­lie­to­nist­ka i dzien­ni­kar­ka

Wikipedia


passepied

[czy­taj: paspjE] sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy, zbli­żo­ny do me­nu­e­ta, ale w szyb­szym tem­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) muz. cho­re­ogr. bre­toń­ski ta­niec wy­ko­ny­wa­ny w szyb­kim tem­pie;

Wiktionary

Pas­se­pied – bre­toń­ski ta­niec lu­do­wy, po­pu­lar­ny w Bre­ta­nii od XVI wieku do dziś, bę­dą­cy ro­dza­jem szyb­kie­go me­nu­e­ta, zwy­kle w tak­cie 3/8 lub 6/8.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bre­toń­ski pas­se­pied po­ja­wił się w jed­nej z suit Cla­u­de’a De­bus­sy’ego.

Wiktionary


passerati

żar­to­bli­wie: sa­mo­chód marki Volks­wa­gen Pas­sat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. mot. iron. o mo­de­lu sa­mo­cho­du oso­bo­we­go nie­miec­kiej marki Volks­wa­gen;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) passat; pot. pasat, pasek

Wiktionary


passiflora

[czy­taj: pass-iflo­ra] ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych, ma­ją­ca duże barw­ne kwia­ty i prze­waż­nie ja­dal­ne owoce, ros­ną­ca głów­nie w stre­fie Ame­ry­ki mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; mę­czen­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­si­flo­ra|L.|ref=tak. o cha­rak­te­ry­stycz­nych kwia­tach, upra­wia­na jako ozdob­ne pną­cze oraz dla owo­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wąsy czep­ne pas­si­flor są za­pew­ne zmo­dy­fi­ko­wa­ny­mi szy­pu­ła­mi kwia­to­sta­nów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męczennica

Wiktionary


passim

łac. pra­wie wszę­dzie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) książk. w wielu miej­scach

Wiktionary


passionato

[czy­taj: pas-io­na­to] mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: na­mięt­nie, z pasją; ap­pas­sio­na­to


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. na­mięt­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) passionné

Wiktionary


passivum

stro­na bier­na cza­sow­ni­ka; pa­si­wum


SJP.pl


passport

model sa­mo­cho­du marki Honda


SJP.pl


passus

1. ustęp tek­stu pi­sa­ne­go;
2. zda­rze­nie, wy­pa­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. frag­ment tek­stu, wy­ją­tek z ja­kiejś książ­ki, zaz­wy­czaj jakiś szcze­gól­ny

 (1.2) przest. ja­kieś nie­o­cze­ki­wa­ne wy­da­rze­nie, które wy­da­rzy­ło się w najm­niej od­po­wied­niej chwi­li

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pas­sus (łac. krok) – rzym­ska miara dłu­go­ści, tzw. pod­wój­ny krok
  • pas­sus – po­ję­cie obec­ne w li­te­ra­tu­rze, oz­na­cza­ją­ce ustęp, frag­ment tek­stu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już na pier­wszych kar­tach książ­ki, przy­kuł moją uwagę pe­wien in­te­re­su­ją­cy pas­sus.

 (1.2) Od pas­su­su z kra­dzie­żą port­fe­la, sta­ram się nie nosić przy sobie dużej kwoty pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasːus, AS: pa•sus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impas m., passa ż., passacaglia ż.

:: zdrobn. passusik m.

 przym. passé

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustęp, fragment, urywek, wyimek, wycinek, cytat, partia, akapit, wyjątek

 (1.2) incydent

Wiktionary


password

[czy­taj: pa­słerd] hasło użyt­kow­ni­ka po­da­wa­ne przy lo­go­wa­niu się do In­ter­ne­tu


SJP.pl


passé

[czy­taj: pasSE] z fran­cu­skie­go: przesz­ły, mi­nio­ny; uży­wa­ne w zna­cze­niu: przebrz­mia­ły, nie­mod­ny, demodé


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przebrz­mia­ły, już nie­mod­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buty ze szpi­ca­mi są passé.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. passus mrz.

Wiktionary


past

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = hist. Pol­ska Ak­cyj­na Spół­ka Te­le­fo­nicz­na;

Wiktionary

Past (cyr. Паст) – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Rudo. W 2013 roku li­czy­ła 16 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pot. PAST-a

Wiktionary


pasta

1. masa, zwy­kle o pół­płyn­nej kon­sy­sten­cji, bę­dą­ca mie­sza­ni­ną róż­nych skład­ni­ków, w za­leż­no­ści od jej za­sto­so­wa­nia;
2. wło­ska po­tra­wa z ma­ka­ro­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sub­stan­cja o sta­łej, ale kle­i­stej kon­sy­sten­cji; coś, czym można sma­ro­wać

 (1.2) kulin. po­tra­wa lub pół­pro­dukt o kon­sy­sten­cji pasty (1.1)

 (1.3) rzad. kulin. ma­ka­ron wło­ski

 (1.4) środ. zmy­ślo­na hi­sto­ryj­ka wie­lo­krot­nie ko­pio­wa­na i wkle­ja­na w In­ter­ne­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ka­ron wło­ski
  • pasta do butów
  • pasta do zębów
  • pasta (far­ma­ce­u­ty­ka)
  • pasta ka­nap­ko­wa
  • pasta lu­tow­ni­cza
  • PASTA (ze­spół bu­dyn­ków w War­sza­wie)
  • Pol­ska Ak­cyj­na Spół­ka Te­le­fo­nicz­na (spół­ka te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­na, wła­ści­ciel PAST-y)
  • pasta ścier­na
  • pasta BHP
  • pasta ter­mo­prze­wo­dzą­ca
  • pasta (ro­dzaj opo­wia­da­nia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­du­cent pró­bo­wał udo­wod­nić, że to wła­śnie jego pasta naj­le­piej chro­ni zęby przed próch­ni­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasta, AS: pasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastowanie n., wypastowanie n., creepypasta ż.

 czas. pastować ndk., wypastować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maź

Wiktionary


pastafarianin

wyz­naw­ca La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, kultu bę­dą­ce­go formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik pa­sta­fa­ria­niz­mu, „wyz­naw­ca” pa­sta­fa­ria­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­striak tłu­ma­czył, że słu­żą­ce do od­ce­dza­nia ma­ka­ro­nu na­czy­nie jest re­li­gij­nym na­kry­ciem głowy pa­sta­fa­rian. Urzęd­ni­cy odrzu­ci­li wnio­sek, jed­nak po trwa­ją­cym trzy lata pro­ce­sie sąd przyz­nał Al­mo­wi rację. Od tam­tej pory pa­sta­fa­ria­nin le­gi­ty­mu­je się pra­wem jazdy, na któ­rym wid­nie­je jego fo­to­gra­fia z dursz­la­kiem na gło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpastafarʲˈjä̃ɲĩn, AS: pastafarʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastafarianizm m.

:: fż. pastafarianka ż.

 przym. pastafariański

Wiktionary


pastafarianizm

wiara w ab­sur­dal­ne bó­stwo w po­sta­ci La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, bę­dą­ca formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


SJP.pl


pastafarianka

wyz­naw­czy­ni La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, kultu bę­dą­ce­go formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. zwo­len­nicz­ka pa­sta­fa­ria­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślę, że ta "mod­lit­wa" pa­sta­fa­rian­ki Oli po­mo­gła… La­ta­ją­cy Pot­wór Spag­het­ti zli­to­wał się nad Igo­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastafarianin m., pastafarianizm m.

 przym. pastafariański

Wiktionary


pastafariański

zwią­za­ny z wiarą w ab­sur­dal­ne bó­stwo w po­sta­ci La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, bę­dą­cą formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­sta­fa­ria­niz­mem, zgod­ny z pa­sta­fa­ria­niz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W War­sza­wie odbył się pier­wszy ślub pa­sta­fa­riań­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastafarianizm m., pastafarianin m., pastafarianka ż.

 przysł. pastafariańsko

Wiktionary


pastasciutta

wło­ska po­tra­wa, ma­ka­ron z sosem po­mi­do­ro­wym i par­me­za­nem


SJP.pl


pastel

1. farba ar­ty­stycz­na w po­sta­ci mięk­kiej kred­ki, wy­ko­na­nej z barw­ni­ka z do­dat­kiem kredy glin­ki lub gipsu;
2. tech­ni­ka ma­lo­wa­nia taką farbą lub obraz, ry­su­nek wy­ko­na­ny taką farbą;
3. ro­dzaj norki w ko­lo­rze jas­no­brą­zo­wym w róż­nych od­cie­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek ry­sun­ko­wy i ma­lar­ski w po­sta­ci mięk­kie­go sztyf­tu, kred­ki lub ołów­ka;

 (1.2) szt. tech­ni­ka ma­lo­wa­nia pa­ste­lem (1.1);

 (1.3) szt. obraz na­ma­lo­wa­ny pa­ste­la­mi (1.1)

 (1.4) barwa pa­ste­lo­wa

Wiktionary

Pa­stel – tech­ni­ka ma­lar­ska i ry­sun­ko­wa oraz śro­dek ry­sun­ko­wy i ma­lar­ski w for­mie ko­lo­ro­we­go sztyf­tu, słu­żą­cy do na­no­sze­nia ko­lo­ro­wych pig­men­tów na po­dło­że. Mia­nem pa­ste­lu okre­śla się także kom­po­zy­cję ma­lar­ską wy­ko­na­ną tą tech­ni­ką.

Nazwa "pa­stel" po­cho­dzi z ję­zy­ka wło­skie­go ("pa­stel­lo," od "pasta" – cia­sto).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpastɛl, AS: pastel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastelowość ż., pastelista m., pastelistka ż.

 przym. pastelowy

 przysł. pastelowo

Wiktionary


pastelista

osoba zaj­mu­ją­ca się ry­so­wa­niem za po­mo­cą pa­ste­li, two­rzą­ca obra­zy wy­ko­na­ne przy uży­ciu pa­ste­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta ma­larz wy­ko­nu­ją­cy obra­zy w tech­ni­ce pa­ste­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastelowość ż., pastel m.

:: fż. pastelistka ż.

 przym. pastelowy

 przysł. pastelowo

Wiktionary


pastelistka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ry­so­wa­niem za po­mo­cą pa­ste­li, two­rzą­ca obra­zy wy­ko­na­ne przy uży­ciu pa­ste­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­tyst­ka ma­lar­ka wy­ko­nu­ją­ca obra­zy w tech­ni­ce pa­ste­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastelowość ż., pastel m.

:: fm. pastelista m.

 przym. pastelowy

 przysł. pastelowo

Wiktionary


pastelowość

de­li­kat­ność, jas­ność ko­lo­rów, naj­czę­ściej także od­po­wied­nio do­bra­nych, two­rzą­cych razem bladą i nie­wy­róż­nia­ją­cą się ca­łość


SJP.pl


pastelowy

1. de­li­kat­ny w ko­lo­rach, po­kry­ty jas­ny­mi lub bla­dy­mi ko­lo­ra­mi;
2. przy­miot­nik od: pa­stel; na­ma­lo­wa­ny pa­ste­la­mi, wy­ko­na­ny przy uży­ciu pa­ste­li lub od­no­szą­cy się do pa­ste­li


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­ko­na­ny pa­ste­la­mi

 (1.2) taki, który ma de­li­kat­ne, jasne barwy, przy­po­mi­na­ją­cy pa­ste­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpastɛˈlɔvɨ, AS: pastelovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastel m., pastelowość ż., pastelista mos., pastelistka mos.

 przysł. pastelowo

Wiktionary


pasteloza

nad­mier­ne uży­wa­nie ko­lo­rów pa­ste­lo­wych w celu upięk­sza­nia oto­cze­nia


SJP.pl


pastereczka

zdrob­nie­nie od: pa­ster­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­ster­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpastɛˈrɛt͡ʃka, AS: pasterečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypas mrz., pasterz mos., pasterka ż., pasterstwo n.

 przym. pasterski, wypasiony

Wiktionary


pasterek

1. msza od­pra­wia­na w dzień Bo­że­go Na­ro­dze­nia, naj­czę­ściej o pół­no­cy, ma­ją­ca na celu upa­mięt­nić przy­by­cie pa­ste­rzy do Bet­le­jem;
2. ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza słom­ko­we­go;
3. ko­bie­ta trud­nią­ca się pa­ster­stwem;
4. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Pa­ste­rek od Opatrz­no­ści Bożej


SJP.pl

Pa­ste­rek ("Opilo") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny prze­kra­sko­wa­tych.

Chrzą­szcze te mają wy­dłu­żo­ne, czę­sto przy­pła­szczo­ne grzbie­to­brzusz­nie ciało, w przy­pad­ku fauny środ­ko­wo­e­u­ro­pej­skiej osią­ga­ją­ce od 7 do 13 mm oraz ubar­wio­ne w od­cie­niach żółci i brązu.

Wikipedia


pastereloza

ostra cho­ro­ba za­kaź­na zwie­rząt do­mo­wych, ata­ku­ją­ca górne czę­ści dróg od­de­cho­wych i uak­tyw­nia­ją­ca się w sta­nie osła­bio­nej od­por­no­ści zwie­rzę­cia


SJP.pl


pasterka

1. msza od­pra­wia­na w dzień Bo­że­go Na­ro­dze­nia, naj­czę­ściej o pół­no­cy, ma­ją­ca na celu upa­mięt­nić przy­by­cie pa­ste­rzy do Bet­le­jem;
2. ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza słom­ko­we­go;
3. ko­bie­ta trud­nią­ca się pa­ster­stwem;
4. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Pa­ste­rek od Opatrz­no­ści Bożej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. msza od­pra­wia­na w noc Bo­że­go Na­ro­dze­nia

 (1.2) dziew­czy­na pa­są­ca bydło, gęsi, itp.

 (1.3) daw. ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza słom­ko­we­go

 (1.4) techn. w wiert­nict­wie: łącz­nik do uchwy­ce­nia liny w celu po­łą­cze­nia jej z warsz­ta­tem przy wier­ce­niu li­no­wym

 (1.5) daw. pa­sto­rał­ka

Wiktionary

Pa­ster­ka, Msza Pa­ster­ska – uro­czy­sta msza od­pra­wia­na w nocy (naj­czę­ściej o pół­no­cy lub w go­dzi­nach wie­czor­nych) z 24 na 25 grud­nia, jako druga z li­tur­gicz­nej uro­czy­sto­ści Bo­że­go Na­ro­dze­nia.

Pa­ster­ka upa­mięt­nia ocze­ki­wa­nie i mod­lit­wę pa­ste­rzy zmie­rza­ją­cych do Bet­le­jem. W Pol­sce jest jedną z naj­waż­niej­szych świą­tecz­nych tra­dy­cji. Wedle zwy­cza­jów zie­miań­skich z XIX wieku po Pa­ster­ce koń­czył się post mięs­ny. Po mszy sia­da­no za sto­łem, gdzie po­da­wa­no swoj­skie węd­li­ny i mięsa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłeś w tym roku na pa­ster­ce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈstɛrka, AS: pasterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterz m., pastuch m., pastuszek m., pastuszka ż., pasterstwo n., pasanie n., pastwisko n., wypas m., Pasterka ż., pasza ż.

:: zdrobn. pastereczka

 czas. paść, pasać

 przym. pasterski, wypasiony, spaśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) msza pasterska

 (1.2) pastuszka

 (1.5) pastorałka

Wiktionary


pasterkowy

→ pa­ster­ka


SJP.pl

Patrz:

pasterka

pasternaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ster­nak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasternak m.

Wiktionary


pasternak

ga­tu­nek ro­śli­ny wa­rzyw­nej i pa­stew­nej o ja­dal­nym ko­rze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­sti­na­ca|L.|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na i pa­stew­na o ja­dal­nym ko­rze­niu;

 (1.2) kulin. ko­rzeń tej ro­śli­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­ster­nak – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych
  • Pa­ster­nak – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • pla­ne­to­i­da (3508) Pa­ster­nak
  • Agniesz­ka Pa­ster­nak – po­li­tyk
  • Bo­gu­mił Pa­ster­nak – kom­po­zy­tor
  • Boris Pa­ster­nak – poeta i pro­za­ik
  • Iwan Pa­ster­nak – ukra­iń­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Joe Pa­ster­nak – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • Ka­ta­rzy­na Pa­ster­nak – pol­ska ju­docz­ka
  • Kla­u­dia Pa­ster­nak – kom­po­zy­tor­ka
  • Leon Pa­ster­nak – poeta i sa­ty­ryk
  • Mi­chał Pa­ster­nak – za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pa­ster­nak jest więk­szy od pie­trusz­ki i zwy­kle sprze­da­wa­ny bez liści, a jego za­pach przy­po­mi­na bar­dziej mar­chew­kę.

 (1.2) Bu­lion po­zo­sta­ły służy do bruk­wi, rzepy i mar­chwi, a oso­bli­wie do pa­ster­na­ku, z ba­ra­ni­ną zaś tak po­stą­pić, jak z no­ga­mi wie­przo­we­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pasternaczek mrz.

 przym. pasternakowy

Wiktionary


pasternakowy

→ pa­ster­nak


SJP.pl

Patrz:

pasternak

pasternik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­ster­nik – część mia­sta Nie­po­ło­mi­ce
  • Pa­ster­nik – część mia­sta Sta­ra­cho­wi­ce
  • Pa­ster­nik – część mia­sta Su­ched­niów
  • Pa­ster­nik – część mia­sta Trze­bi­nia
  • Pa­ster­nik – część mia­sta Oś­wię­cim
  • Pa­ster­nik – wieś w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Gro­mad­ka
  • Pa­ster­nik – część wsi Ko­mor­ni­ki w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko
  • Pa­ster­nik – część wsi Wój­cin w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Pa­ster­nik – część wsi Drwi­nia w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Drwi­nia
  • Pa­ster­nik – część wsi Raj­brot w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca Mu­ro­wa­na
  • Pa­ster­nik – część wsi Tar­na­wa w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Pa­ster­nik – część wsi Zbyd­niów w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów

Wikipedia


pasterowski

taki jak u Pa­ste­u­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­ste­u­ra; pa­ste­u­row­ski


SJP.pl


pasterski

przy­miot­nik od: pa­ster­stwo; od­no­szą­cy się do pa­ster­stwa lub osób zaj­mu­ją­cych się pa­ster­stwem (np. życie pa­ster­skie, chata pa­ster­ska), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych osób, na­le­żą­cy do nich (np. fu­jar­ka pa­ster­ska);
2. na­le­żą­cy do kom­pe­ten­cji bi­sku­pa lub ar­cy­bi­sku­pa (np. list pa­ster­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ster­stwa, zwią­za­ny z pa­ster­stwem

 (1.2) kośc. przen. le­żą­cy w ge­stii bi­sku­pa lub epi­sko­pa­tu, od­no­szą­cy się do ich po­słu­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sza­ła­sie pa­ster­skim po­czę­sto­wa­no wszyst­kich żen­ty­cą.

 (1.2) W li­ście pa­ster­skim bi­sku­pi przy­pom­nie­li o roli ro­dzi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterstwo n., pasterka ż., pastwisko n., pastuszka ż., pastereczka ż., wypas m., pasterzowanie n., pasza ż., pastuszek m., pastuch m., pasterka ż., pasterz mos./mzw.

 czas. paść ndk., pasać ndk., wypasać ndk.

 przym. pastuszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) biskupi

Wiktionary


pasterstwo

ho­dow­la udo­mo­wio­nych zwie­rząt po­le­ga­ją­ca głów­nie na ich stad­nym wy­pa­sa­niu na ha­lach gór­skich, łą­kach lub ste­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. ro­dzaj ho­dow­li zwie­rząt po­łą­czo­ny z ich wy­pa­sem;

 (1.2) rzad. grupa pa­ste­rzy, ich zbio­ro­wość

 (1.3) daw. teol. wy­peł­nia­nie po­słu­gi bi­sku­piej

 (1.4) daw. teol. stan ka­płań­ski i bi­sku­pi, zbio­ro­wość dusz­pa­ste­rzy

 (1.5) daw. pot. ob­szar pod wła­dzą kon­kret­ne­go bi­sku­pa

Wiktionary

Pa­ster­stwo – ro­dzaj ho­dow­li stad­nych zwie­rząt do­mo­wych, pro­wa­dzo­nej na ob­sza­rach nie­na­da­ją­cych się do upra­wy roli, ale bę­dą­cych w sta­nie wy­ży­wić stada zwie­rząt, np. góry, stepy, sa­wan­ny, tun­dra.

Ga­tun­ki pa­ster­skie to głów­nie owce, kozy, lamy, re­ni­fe­ry, bydło, wiel­błą­dy, konie i jaki, rza­dziej trzo­da chlew­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim na dobre roz­wi­nę­ło się pa­ster­stwo, go­spo­dar­ka ba­zo­wa­ła na rol­nict­wie, my­śli­stwie i ry­bo­łów­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterz m., pasterka ż., pastereczka ż., pasterzowanie n., pastwisko n., pastuch m., pastuszek m., pastuszka ż., wypas m. pasza ż.

 czas. paść ndk., pasać ndk., wypasać ndk.

 przym. pasterski, pastuszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasterzowanie

 (1.3) duszpasterstwo, pasterzowanie

 (1.4) duchowieństwo, kler

 (1.5) diecezja

Wiktionary


pasteryzacja

ni­szcze­nie bak­te­rii i in­nych drob­no­u­stro­jów w pro­duk­tach spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych, po­le­ga­ją­ce na ogrze­wa­niu ta­kie­go pro­duk­tu do okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. me­to­da kon­ser­wa­cji żyw­no­ści przez jej pod­grze­wa­nie;

Wiktionary

Pa­ste­ry­za­cja – tech­ni­ka kon­ser­wa­cji za po­mo­cą od­po­wied­nio do­bra­ne­go pod­grze­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych, tak aby zni­szczyć lub za­ha­mo­wać wzrost drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych lub en­zy­mów przy jed­no­czes­nym za­cho­wa­niu smaku pro­duk­tów i uni­knię­ciu ob­ni­że­nia ich war­to­ści odżyw­czych. Głów­nym za­da­niem pa­ste­ry­za­cji jest prze­dłu­że­nie trwa­ło­ści pro­duk­tów po­przez uniesz­kod­li­wie­nie form we­ge­ta­tyw­nych mi­kro­or­ga­niz­mów. Pro­ces ten nie ni­szczy jed­nak form przetr­wal­ni­ko­wych ani więk­szo­ści wi­ru­sów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dze­nie pod­da­ne pa­ste­ry­za­cji wol­niej się psuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpastɛrɨˈzat͡sʲja, AS: pasteryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasteryzowanie n.

 czas. pasteryzować ndk.

 przym. pasteryzacyjny

Wiktionary


pasteryzacyjny

zwią­za­ny z pa­ste­ry­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ste­ry­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­rzy­wa są ręcz­nie wkła­da­ne do sło­i­ków, a pa­ste­ry­za­cja od­by­wa się w kla­sycz­nych wan­nach pa­ste­ry­za­cyj­nych, dzię­ki czemu ogór­ki są chrup­kie i twar­de.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasteryzacja ż.

 czas. pasteryzować

Wiktionary


pasteryzator

apa­rat do pa­ste­ry­za­cji


SJP.pl


pasteryzować

pro­wa­dzić pa­ste­ry­za­cję, ni­szczyć bak­te­rie i inne drob­no­u­stro­je w pro­duk­tach spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych, pod­grze­wa­jąc taki pro­dukt do okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spoż. eli­mi­no­wać za­war­te w pro­duk­cie spo­żyw­czym drob­no­u­stro­je po­wo­du­ją­ce jego psu­cie po­przez ogrze­wa­nie tego pro­duk­tu przez pe­wien czas w wy­star­cza­ją­co wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleko sto­so­wa­ne w se­ro­war­stwie roz­po­czę­to pa­ste­ry­zo­wać na po­cząt­ku XX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasteryzacja ż.

 przym. pasteryzacyjny

Wiktionary


pasterz

1. osoba ho­du­ją­ca udo­mo­wio­ne zwie­rzę­ta, głów­nie pil­nu­ją­ca ich pod­czas wy­pa­sa­nia na ha­lach gór­skich, łą­kach lub ste­pach; pa­stuch;
2. pod­nio­śle o księ­dzu; oj­ciec, mistrz, ka­płan;
3. ptak z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych;
4. pol­ski ta­niec lu­do­wy w me­trum trój­wy­mia­ro­wym; ow­cza­rek, ku­ja­wiak, okrą­gły (od­mia­na "pa­ste­rzów" prze­sta­rza­ła)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zo­o­techn. osoba, opie­ku­ją­ca się zwie­rzę­ta­mi pod­czas wy­pa­su

 (1.2) rel. przen. du­cho­wy lub re­li­gij­ny opie­kun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stur­nus ro­se­us|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­sterz – czło­wiek trud­nią­cy się pa­ster­stwem
  • pa­sterz – ptak z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych
  • Pa­sterz – do­ku­men­tal­ny film bio­gra­ficz­ny w re­ży­se­rii Ewy Świe­ciń­skiej (2000), poś­wię­co­ny oso­bie Jó­ze­fa Glem­pa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówią do pa­ste­rzy, któ­rzy trzód swych strze­gli (…)

 (1.1) Na sto­łach stały (…) la­lecz­ki gip­so­we i cu­kro­we, przed­sta­wia­ją­ce pa­ster­ki z pa­ste­rza­mi, cy­ga­nów pro­wa­dzą­cych niedź­wie­dzie, i świę­tych, trzy­ma­ją­cych w ręku po­zła­ca­ne palmy.

 (1.2) Jakże czu­li­śmy się opu­szcze­ni po śmier­ci Jana Pawła II, Pa­pie­ża który przez ponad 26 lat był na­szym pa­ste­rzem i prze­wod­ni­kiem po dro­gach czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpastɛʃ, AS: pasteš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterstwo n., pasterka ż., pastereczka ż., pastwisko n., pastuszka ż., wypas m., pasterzowanie n.

:: zdrobn. pastuszek m.

:: zgrub. pastuch m.

:: fż. pasterka

 czas. pasterzować, paść ndk., pasać ndk., wypasać ndk.

 przym. pasterski, pastuszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński owczor

 (1.2) duchowny, duszpasterz, ksiądz, pastor

 (2.1) pasterz różowy

Wiktionary


pasterzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie pa­ste­rzem

 (1.2) rel. w chrze­ści­jań­stwie po­słu­ga du­chow­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterstwo n., pasterz mos.

 czas. pasterzować ndk.

 przym. pasterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) duszpasterzowanie

Wiktionary


pasterzować

1. być pa­ste­rzem;
2. w chrze­ści­jań­stwie: peł­nić po­słu­gę du­cho­wą, pro­wa­dzić dusz­pa­ster­stwo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być pa­ste­rzem

 (1.2) rel. w chrze­ści­jań­stwie: peł­nić po­słu­gę du­cho­wą, pro­wa­dzić dusz­pa­ster­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człon­ko­wie jego ro­dzi­ny pa­ste­rzo­wa­li na ta­trzań­skich ha­lach.

 (1.2) Ksiądz Paweł pa­ste­rzu­je w pa­ra­fii pil­skiej już dzie­sią­ty rok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterz mos., pasterzowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) duszpasterzować

Wiktionary


pasterzowice

Pa­ste­rzo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Szpro­ta­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


pasteur

[czy­taj: pasTÖ:R albo pasTER] naz­wi­sko, m.in. Louis Pa­ste­ur (1822-1895) - fran­cu­ski che­mik i mi­kro­bio­log, twór­ca pod­staw mi­kro­bio­lo­gii i im­mu­no­lo­gii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Louis Pa­ste­ur – fran­cu­ski na­u­ko­wiec
  • (4804) Pa­ste­ur – pla­ne­to­i­da
  • Pa­ste­ur – obec­nie Se­ria­na, mia­sto w Al­gie­rii
  • Pa­ste­ur – sta­cja metra w Bu­e­nos Aires
  • Pa­ste­ur – sta­cja metra w Pa­ry­żu
  • Pa­ste­ur – sta­cja metra w Me­dio­la­nie
  • „Pa­ste­ur” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny
  • Pa­ste­ur – fran­cu­ski film z 1923, re­ży­se­ria: Jean Benoît-Lévy i Jean Ep­ste­in
  • Pa­ste­ur – fran­cu­ski film z 1935, re­ży­se­ria: Sacha Gu­i­try i Fer­nand Ri­vers
  • Pa­ste­ur – ame­ry­kań­ski film z 1936, re­ży­se­ria: Wil­liam Die­ter­le

Wikipedia


pasteurowski

[czy­taj: pa­ste­row­ski] taki jak u Pa­ste­u­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­ste­u­ra; pa­ste­row­ski


SJP.pl


pastewnik

miej­sce, ogro­dzo­ny plac przez­na­czo­ny do wy­pa­sa­nia bydła lub in­nych zwie­rząt stad­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­stew­nik – wieś w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim (wo­je­wództ­wo dol­no­ślą­skie)
  • Pa­stew­nik – część mia­sta Łu­ko­wa
  • Pa­stew­nik – za­jazd, skan­sen w Prze­wor­sku.

Wikipedia


pastewny

przy­miot­nik od: pasza; na­da­ją­cy się na paszę (np. bu­ra­ki pa­stew­ne), słu­żą­cy jako pasza dla zwie­rząt lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z paszą; pa­szo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy jako pasza dla zwie­rząt, na­da­ją­cy się na paszę, zwią­za­ny z paszą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastwa ż.

Wiktionary


pasticcio

[czy­taj: pa­sticz­czio]
1. utwór na­pi­sa­ny wspól­nie przez kilku kom­po­zy­to­rów
2. typ mu­zy­ki sce­nicz­nej, po­le­ga­ją­cej na sze­re­go­wa­niu po­pu­lar­nych frag­men­tów z oper wy­bit­nych kom­po­zy­to­rów


SJP.pl

Pa­stic­cio – utwór mu­zycz­ny, stwo­rzo­ny przez kilku kom­po­zy­to­rów lub zło­żo­ny z ut­wo­rów za­czerp­nię­tych z róż­nych wcze­śniej ist­nie­ją­cych dzieł.

W XVII i XVIII wieku od­mia­na opery, po­le­ga­ją­ca na łą­cze­niu od­cin­ków mu­zycz­nych z róż­nych oper w jed­nym dzie­le o odręb­nym li­bret­to. Ro­zu­mia­ne może być jako do­bie­ra­nie przez au­to­ra pa­stic­cia, arii jed­ne­go bądź róż­nych au­to­rów do nowej opery, ze wzglę­du na upo­do­ba­nia słu­cha­czy albo jako prze­my­śla­ną kom­po­zy­cję, w któ­rej wy­ko­rzy­stu­je się dzie­ła in­nych au­to­rów.

Wikipedia


pasticjo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ska po­tra­wa z dłu­gich ma­ka­ro­no­wych rurek ukła­da­ny war­stwo­wo z pods­ma­żo­ny mię­sem mie­lo­nym i za­pie­ka­nych w be­sza­me­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj na uro­dzi­no­wą ko­la­cję dla mamy upie­kli­śmy pa­sti­cjo i cy­na­mo­no­we ba­becz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈstʲit͡sʲjɔ, AS: pastʹicʹi ̯o

Wiktionary


pastis

fran­cu­ska wódka wyt­wa­rza­na z anyż­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. fran­cu­ski li­kier any­żo­wy pity z wodą;

Wiktionary

Zo­bacz też: pa­stis (cia­sto).

Pa­stis – fran­cu­ska wódka pro­du­ko­wa­na ze spi­ry­tu­su rek­ty­fi­ko­wa­ne­go i wody z do­dat­kiem anyż­ku i lu­kre­cji oraz ewen­tu­al­nie in­nych zio­ło­wych do­dat­ków. Z re­gu­ły za­wie­ra 40–45% al­ko­ho­lu.

Do kon­sump­cji zwy­kle roz­cień­cza­na wodą z do­dat­kiem lodu, co na­da­je jej cha­rak­te­ry­stycz­ną mlecz­ną barwę. Jest to napój ty­po­wy dla po­łud­nia Fran­cji (Pro­wan­sja).

Wikipedia


pastisz

1. świa­do­me na­śla­do­wa­nie stylu in­ne­go twór­cy lub innej szko­ły, epoki;
2. dzie­ło bę­dą­ce świa­do­mym na­śla­dow­nict­wem stylu in­ne­go twór­cy lub innej szko­ły, epoki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. dzie­ło sztu­ki, któ­re­go autor świa­do­mie na­śla­du­je styl in­ne­go au­to­ra, innej szko­ły lub epoki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­stisz w sty­li­sty­ce
  • pa­stisz w mu­zy­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­gry­wa się tu te­o­lo­gicz­na dy­spu­ta o życiu wiecz­nym, dia­log, pełny do­sad­nych zwro­tów, jest per­sy­fla­żem – nie pa­sti­szem – sar­mac­kie­go ba­ro­ku, z obra­za­mi nie­u­chron­ne­go roz­kła­du i śmier­ci.

 (1.1) To wszyst­ko utrzy­ma­ne w ryt­mie bez­pre­ten­sjo­nal­nej za­ba­wy, opar­te na do­brych wzo­rach współ­czes­nej hol­ly­wo­odz­kiej ko­me­dii sen­sa­cyj­nej i ba­lan­su­ją­ce na gra­ni­cy pa­sti­szu i moc­ne­go kina akcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpastʲiʃ, AS: pastʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastiszysta m.

 przym. pastiszowy

 przysł. pastiszowo

 czas. pastiszować

Wiktionary


pastiszować

two­rzyć pa­stisz, dzie­ło sta­no­wią­ce świa­do­me na­śla­dow­nict­wo dzie­ła in­ne­go twór­cy


SJP.pl


pastiszowość

cecha cze­goś pow­sta­łe­go jako świa­do­me na­śla­do­wa­nie stylu in­ne­go twór­cy lub innej szko­ły, epoki


SJP.pl


pastiszowy

przy­miot­nik od: pa­stisz; taki, jak dzie­ło sta­no­wią­ce świa­do­me na­śla­dow­nict­wo dzie­ła in­ne­go twór­cy (np. pa­sti­szo­wy por­tret, pa­sti­szo­wa sty­li­za­cja)


SJP.pl


pastiszysta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor pa­sti­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastisz mrz.

Wiktionary


pastitsio

[czy­taj: pa­sti­sjo] ma­ka­ron za­pie­ka­ny z mię­sem mie­lo­nym i sosem be­sza­me­lo­wym


SJP.pl


pastoforium

jedno z dwóch po­mie­szczeń two­rzą­cych za­kry­stię, przez­na­czo­ne na przy­go­to­wa­nie na­czyń i szat li­tur­gicz­nych


SJP.pl


pastor

w Ko­ście­le pro­te­stanc­kim - osoba du­chow­na od­po­wie­dzial­na za pa­ra­fię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny pro­te­stanc­ki;

Wiktionary

Pa­stor ( pa­stor – "pa­sterz") – w Ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich du­chow­ny, który pełni obo­wiąz­ki dusz­pa­ster­skie w zbo­rze. Mia­no­wa­ny jest przez or­ga­ny cen­tral­ne da­ne­go Ko­ścio­ła (np. synod, ge­ne­ral­ną kon­fe­ren­cję), bądź jest po­wo­ły­wa­ny przez kon­gre­ga­cję wier­nych (zbór) w dro­dze de­mo­kra­tycz­ne­go wy­bo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­ną grupę sta­no­wi­li licz­ni pa­sto­rzy w wy­so­kich jed­wab­nych cy­lin­drach, dłu­gich czar­nych sur­du­tach o pro­stych koł­nie­rzy­kach z bia­ły­mi wy­pust­ka­mi ko­lo­ra­tek przy wy­cię­ciu ka­mi­ze­lek; dalej grupa far­me­rów w szkoc­kich be­re­tach, któ­rzy przy­po­mi­na­li cięż­ka­wą po­sta­wą daw­nych hrecz­ko­sie­jów sprzed bli­sko sześć­dzie­się­ciu lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpastɔr, AS: pastor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastorał m., pastorałka ż., pastorówka ż., pastorowa ż.

 przym. pastorski, pastoralny, pastorałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. minister

Wiktionary


pastorale

1. mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: siel­sko, spo­koj­nie;
2. utwór wo­kal­ny lub in­stru­men­tal­ny o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z ży­ciem na wsi; pa­sto­rał­ka


SJP.pl


pastoralista

osoba zaj­mu­ją­ca się ukła­da­niem i wy­gła­sza­niem kazań i na­u­ko­wą in­ter­pre­ta­cją tek­stów bi­blij­nych; ho­mi­le­ta, ho­mi­le­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. spe­cja­li­sta w za­kre­sie te­o­lo­gii pa­sto­ral­nej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pastoralny

Wiktionary


pastoralistka

→ pa­sto­ra­li­sta


SJP.pl

Patrz:

pastoralista

pastoralnoteologiczny

te­o­lo­gicz­ny pod kątem pa­sto­ral­nym


SJP.pl


pastoralny

o te­ma­ty­ce wiej­skiej, pa­ster­skiej; bu­ko­licz­ny, sie­lan­ko­wy, idyl­licz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kult. zwią­za­ny z ży­ciem wiej­skim

 (1.2) rel. zwią­za­ny z dzia­łal­no­ścią dusz­pa­ster­ską, do­ty­czą­cy dusz­pa­ster­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy na­szym wy­dzia­le ist­nie­je stu­dium pa­sto­ral­ne dla ka­pła­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastorówka ż., pastoralista mos., pastorale n., pastor m., pastorał m., pastorałka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) duszpasterski

Wiktionary


pastorał

laska za­koń­czo­na u góry spi­ra­lą lub krzy­żem, bę­dą­ca atry­bu­tem do­stoj­ni­ków ko­ściel­nych i oz­na­ką ich wła­dzy w Ko­ście­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ozdob­na za­krzy­wio­na laska no­szo­na pod­czas li­tur­gii przez bi­sku­pów, opa­tów i in­fu­ła­tów uprzy­wi­le­jo­wa­nych jako atry­but ich urzę­du;

Wiktionary

Pa­sto­rał, także w ko­ścio­łach wschod­nich jako żezł (łac. "ba­cu­lus pa­sto­ra­lis", dosł. „kij pa­ster­ski”) to w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich atry­but bi­sku­pów, opa­tów i in­fu­ła­tów uprzy­wi­le­jo­wa­nych (we wschod­nim chrze­ści­jań­stwie: ar­chi­man­dry­tów); długa, zdo­bio­na laska o śli­ma­ko­wa­to zwi­nię­tym za­koń­cze­niu, na­zy­wa­nym krzy­wa­śnią lub z ła­ci­ny – kur­wa­tu­rą. Pier­wot­nie był to po pro­stu krót­ki, za­krzy­wio­ny kij słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia się.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ru­szy­łem co tchu do króla i po­wia­dam, com sły­szał, a tu ksiądz pry­mas pa­sto­ra­łem mnie w kark: „Nie po­wia­daj głupstw, pi­ja­ny byłeś!”

 (1.1) Bi­skup może uży­wać pa­sto­ra­łu tylko na te­re­nie die­cez­ji, do któ­rej jest przy­pi­sa­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastorówka ż., pastorałka ż., pastor m.

 przym. pastoralny, pastorałkowy, pastorski

Wiktionary


pastorałeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­sto­rał­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastorałka ż.

Wiktionary


pastorałka

1. lu­do­wa, we­so­ła pieśń o lek­kim cha­rak­te­rze i te­ma­ty­ce zwią­za­nej z Bożym Na­ro­dze­niem lub przed­sta­wie­nie sce­nicz­ne o ta­kiej te­ma­ty­ce;
2. utwór wo­kal­ny lub in­stru­men­tal­ny o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z ży­ciem na wsi; pa­sto­ra­le;
3. ga­tu­nek sta­ro­fran­cu­skiej i sta­ro­pro­wan­sal­skiej li­ry­ki; pa­sto­rel­la, pa­sto­u­rel­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. etn. lekki utwór o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z Bożym Na­ro­dze­niem; także: wi­do­wi­sko sce­nicz­ne o ta­kiej te­ma­ty­ce;

 (1.2) liter. utwór po­e­tyc­ki lub dra­ma­tycz­ny przed­sta­wia­ją­cy te­ma­ty­kę pa­ster­ską w spo­sób sie­lan­ko­wy; idyl­la

Wiktionary

Pa­sto­rał­ka ( pa­sto­ra­lis „pa­ster­ski”) − ro­dzaj udra­ma­ty­zo­wa­nej ko­lę­dy, wy­ko­ny­wa­nej daw­niej przez wę­drow­nych mu­zy­ków i żaków, w któ­rej re­li­gij­na te­ma­ty­ka bo­żo­na­ro­dze­nio­wa po­sze­rzo­na zo­sta­ła o war­stwę oby­cza­jo­wą. Także lu­do­wa pieśń re­li­gij­na o we­so­łym cha­rak­te­rze (utrzy­ma­na zaz­wy­czaj w tonie sie­lan­ko­wym), zwią­za­na z te­ma­ty­ką Bo­że­go Na­ro­dze­nia, wpro­wa­dza­ją­ca czę­sto wątek pa­ster­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpastɔˈrawka, AS: pastorau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastor mos., pastorał mrz.

:: zdrobn. pastorałeczka ż.

 przym. pastorałkowy, pastoralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sielanka

Wiktionary


pastorałkowy

→ pa­sto­rał­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od pa­sto­rał­ka

Wiktionary

Patrz:

pastorałka

Wymowa:

IPA: ˌpastɔrawˈkɔvɨ, AS: pastorau̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastorówka ż., pastorałka ż., pastor mos., pastorał mrz.

Wiktionary


pastorella

ga­tu­nek sta­ro­fran­cu­skiej i sta­ro­pro­wan­sal­skiej li­ry­ki; pa­sto­u­rel­le, pa­sto­rał­ka


SJP.pl


pastorka

ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za pa­ra­fię w niek­tó­rych odła­mach pro­te­stan­tyz­mu


SJP.pl


pastorostwo

pa­stor z żoną


SJP.pl


pastorowa

żona pa­sto­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona pa­sto­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastor mos., pastorówka ż.

Wiktionary


pastorowy

→ pa­stor (daw­niej); pa­stor­ski


SJP.pl


pastorski

przy­miot­nik od: pa­stor; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­sto­ra (np. strój pa­stor­ski), od­no­szą­cy się do pa­sto­ra lub jego zadań, funk­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­sto­rem, do­ty­czą­cy pa­sto­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swoją dzia­łal­ność pa­stor­ską roz­po­czy­nał od ewan­ge­li­za­cji ulicz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastor m., pastorał mrz., pastorówka ż.

Wiktionary


pastorstwo

za­ję­cie, zawód pa­sto­ra


SJP.pl


pastorówka

po­tocz­nie: miesz­ka­nie pa­sto­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. miesz­ka­nie pa­sto­ra

Wiktionary

Pa­sto­rów­ki

Pa­sto­rów­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie bu­dyn­ku bę­dą­ce­go miesz­ka­niem pa­sto­ra, czyli du­chow­ne­go pro­te­stanc­kie­go. Al­ter­na­tyw­nie na­zy­wa­na jest "ple­ba­nią", okre­śle­niem sto­so­wa­nym także w in­nych tra­dy­cjach chrze­ści­jań­stwa.

Zwy­kle bu­dy­nek taki po­ło­żo­ny jest w po­bli­żu ko­ścio­ła przy­na­le­żą­ce­go do zboru, za­trud­nia­ją­ce­go du­chow­ne­go, względ­nie du­chow­nych za­miesz­ka­łych w pa­sto­rów­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pastorał m., pastorałka ż., pastor mos., pastorowa ż.

 przym. pastorski, pastoralny, pastorałkowy

Wiktionary


pastoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pom­pa­tycz­nie, z osten­ta­cją


SJP.pl


pastourelle

ga­tu­nek sta­ro­fran­cu­skiej i sta­ro­pro­wan­sal­skiej li­ry­ki; pa­sto­rel­la, pa­sto­rał­ka


SJP.pl

Pa­sto­u­rel­le (z łac. "pa­sto­rel­la" po­przez st. prow. "pa­sto­re­la") – sta­ro­fran­cu­ski ga­tu­nek po­e­tyc­ki upra­wia­ny w pół­noc­nej Fran­cji, głów­nie w wie­kach XII–XIII.

"Pa­sto­u­rel­le" było ga­tun­kiem po­ez­ji dwor­skiej. Od­no­si­ło się do życia wiej­skie­go, acz­kol­wiek typy wiej­skie były przed­sta­wia­nie w spo­sób ste­re­o­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny czy ośmie­sza­ją­cy.

Wikipedia


pastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pastować ndk.

 rzecz. pasta ż.

Wiktionary


pastować

czy­ścić coś wcie­ra­jąc lub na­kła­da­jąc war­stwę spe­cjal­nej pasty, na­da­wać cze­muś błysk po­przez uży­cie ta­kiej pasty


SJP.pl


pastownica

me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do czy­szcze­nia po­dłóg przy uży­ciu spe­cjal­nej pasty


SJP.pl


pastowy

→ pasta


SJP.pl

Patrz:

pasta

pastrami

ro­dzaj kieł­ba­sy wo­ło­wej


SJP.pl

Pa­stra­mi – spo­sób prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wo­wa­nia mięsa, a także mięso kon­ser­wo­wa­ne w od­po­wied­ni spo­sób, przez so­le­nie, pe­klo­wa­nie, a na­stęp­nie wę­dze­nie. Jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni ame­ry­kań­skiej. Tra­dy­cyj­nie wyt­wa­rza­ne jest z wo­ło­wi­ny, choć w hand­lu spot­kać można pa­stra­mi wy­ko­na­ne z ba­ra­ni­ny, wie­przo­wi­ny bądź ło­so­sia.

Wikipedia


pastuch

osoba zaj­mu­ją­ca się pa­ster­stwem, osoba ho­du­ją­ca udo­mo­wio­ne zwie­rzę­ta, głów­nie pil­nu­ją­ca ich pod­czas wy­pa­sa­nia na ha­lach gór­skich, łą­kach lub ste­pach; pa­sterz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wy­pa­sa­ją­cy ho­dow­la­ne zwie­rzę­ta do­mo­we

 (1.2) przen. po­gard. obraź. o czło­wie­ku nie­wyksz­tał­co­nym, za­co­fa­nym, czę­sto z pro­win­cji lub ze wsi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. roln. zob. elek­trycz­ny pa­stuch.

 (2.2) środ. med. de­fi­bry­la­tor

Wiktionary

Pa­stuch ( Пастух) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Kiu­sten­dił, w gmi­nie Ne­we­sti­no, nad Stru­mą. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 czerw­ca 2020 roku miej­sco­wość li­czy­ła 54 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pasterz m.

:: zdrobn. pastuszek m.

:: fż. pastuszka ż.

 czas. paść ndk., pasać ndk., wypasać ndk.

 przym. pastuszy, pastusi, pasterski, wypasiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasterz, daw. skierdż

Wiktionary


pasturma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj węd­li­ny z su­szo­nej wo­ło­wi­ny o wy­ra­zi­stym smaku i aro­ma­cie; spe­cjal­ność kuch­ni tu­rec­kiej;

Wiktionary

Pa­stur­ma ("pa­sto­ur­ma") – su­szo­na wo­ło­wi­na o zde­cy­do­wa­nym smaku i wy­ra­zi­stym aro­ma­cie. Po­le­ca­na jest do wy­traw­ne­go, czer­wo­ne­go wina. Można po­da­wać ją po­kro­jo­ną w cien­kie pla­stry, na pla­te­ro­wym pół­mi­sku w oto­cze­niu kok­taj­lo­wych po­mi­dor­ków i pikli. Można ser­wo­wać też pa­stur­mę na pie­czo­nej fa­so­li z czer­wo­nym pie­przem oraz sosem cha­i­men. Pa­stur­ma jest przys­ma­kiem kuch­ni tu­rec­kiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈsturma, AS: pasturma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basturma ż.

Wiktionary


pastusi

ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­stu­cha, pa­ste­rza, od­no­szą­cy się do ta­kiej osoby, jej zadań, funk­cji; pa­stu­szy


SJP.pl


pastusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


pastuszak

naz­wi­sko


SJP.pl


pastuszek

młody pa­stuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­stuch

 (1.2) chło­piec zaj­mu­ją­cy się pa­ster­stwem

 (1.3) daw. lub gwara. ornit. plisz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pa­stusz­ko­wie przy­bie­ga­ją na znak im dany, / cześć od­da­ją i wi­ta­ją Pana nad Pany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈstuʃɛk, AS: pastušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterka ż., pasterz mos., pastuch mos.

:: fż. pastuszka ż.

 czas. paść ndk., pasać ndk., wypasać ndk.

 przym. pasterski, pastuszy, pastuszkowy, wypasiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pasterz, pastuch

Wiktionary


pastuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


pastuszka

młoda dziew­czy­na bę­dą­ca pa­stu­chem, zaj­mu­ją­ca się pa­ster­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na pa­są­ca bydło, gęsi, itp.

Wiktionary

Pa­stusz­ka ("niem. Vieh­hof") – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Gry­fi­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈstuʃka, AS: pastuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasterka ż., pastuch m., pasterz m.

:: fm.: pastuszek

 czas. paść

 przym. pastuszy, pasterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasterka

Wiktionary


pastuszkowy

przy­miot­nik od: pa­stu­szek, pa­stusz­ka; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­stusz­ka lub pa­stusz­ki, bę­dą­cy w ich po­sia­da­niu, od­no­szą­cy się do nich, ich zadań, funk­cji


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­stusz­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy pa­stusz­ka, zwią­za­ny z pa­stusz­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chło­pak po­ło­żył swój pa­stusz­ko­wy to­bo­łek pod drze­wem i zas­nął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastuszek mos., pasterstwo n., pasterz mzw./mos.

 przym. pasterski

Wiktionary


pastuszy

ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­stu­cha, pa­ste­rza, od­no­szą­cy się do ta­kiej osoby, jej zadań, funk­cji; pa­stu­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. lub poet. od pa­stuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miarę jak szli na po­łud­nie, stada przy­tra­fia­ły się czę­ściej, a pil­no­wa­li ich sami nie­mal Ta­ta­ro­wie, w ku­pach dość znacz­nych. W ciągu dwu­ty­god­nio­we­go po­cho­du oto­czył No­wo­wiej­ski i wy­gniótł trzy wa­ta­hy pa­stu­sze od stad ow­czych, po kil­ku­dzie­się­ciu ludzi li­czą­ce.

 (1.1) Wtem na łą­kach da­le­kich, kędyś pod skra­jem nieba, za­gra­ła fu­jar­ka pa­stu­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈstuʃɨ, AS: pastušy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastuch m., pastuszek m., pastuszka ż.

 przym. wypasiony

Wiktionary


pastuła

naz­wi­sko


SJP.pl


pastwa

po­karm, żer dla dzi­kich zwie­rząt, naj­czę­ściej zdo­by­wa­ny siłą lub coś, co stało się ofia­rą cze­goś nie­o­ży­wio­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­karm

 (1.2) daw. łup, zdo­bycz

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry. pasza dla zwie­rząt

Wiktionary

Pa­stwa (niem. "Gross Weide") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpastfa, AS: pastfa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pastewny, wypasiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokarm, pożywienie, strawa, żer

 (1.2) trofeum

Wiktionary


pastwiska

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa czę­ści Cie­szy­na i kilku pol­skich wsi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­stwi­sko
  • Pa­stwi­ska – część mia­sta Cie­szyn
  • Pa­stwi­ska – część mia­sta Gru­dziądz
  • Pa­stwi­ska – część mia­sta Kras­no­bród
  • Pa­stwi­ska – część mia­sta Nowy Sącz
  • Pa­stwi­ska – część mia­sta Skar­ży­sko-Ka­mien­na
  • Pa­stwi­ska – część mia­sta Sta­ra­cho­wi­ce
  • Pa­stwi­ska – część mia­sta Ustroń
  • Pa­stwi­ska – wieś w pow. świec­kim, w gmi­nie Nowe
  • Pa­stwi­ska – część wsi Wie­lą­cza-Ko­lo­nia w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Szcze­brze­szyn
  • Pa­stwi­ska – część wsi Saków w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Pa­stwi­ska – część wsi Choj­ny w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Lu­tu­tów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Pa­stwisk gło­so­wa­li przed po­łud­niem.

 (1.1) Po­ka­zy zor­ga­ni­zo­wa­no w pod­cie­szyń­skich Pa­stwi­skach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastwisko n.

 przym. pastwiskowy

Wiktionary


pastwisko

teren do wy­pa­sa­nia zwie­rząt do­mo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. teren po­ro­śnię­ty trawą, przez­na­czo­ny do wy­pa­sa­nia zwie­rząt

 (1.2) daw. pa­stwie­nie się nad kimś

Wiktionary

Zo­bacz też: Pa­stwi­sko w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Pa­stwi­sko – ro­dzaj użyt­ków zie­lo­nych po­ro­śnię­tych głów­nie wie­lo­let­ni­mi tra­wa­mi, któ­rych we­ge­ta­cja trwa nie­za­leż­nie od tego, czy są to te­re­ny upra­wo­we, czy też nie­u­żyt­ki.

Zwy­kle od wios­ny do je­sie­ni na pa­stwi­skach wy­pa­sa się zwie­rzę­ta ho­dow­la­ne, takie jak bydło do­mo­we, owce czy też kozy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczes­nym ran­kiem wy­pę­dzo­no bydło na pa­stwi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈstfʲiskɔ, AS: pastfʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pastwa ż., paśnik m., pasanie n., pasienie n., pasza ż., popas m., wypas m., wypasanie n., wypasienie n., pasterka ż., pasterz m.

 czas. paść (się) ndk., pasać (się) ndk., wypasać (się) dk., wypaść (się) dk., pastwić się ndk.

 przym. pastewny, wypasiony, pastwiskowy

Wiktionary


pastwiskowy

przy­miot­nik od: pa­stwi­sko; bę­dą­cy pa­stwi­skiem, sta­no­wią­cy pa­stwi­sko lub jego część (np. teren pa­stwi­sko­wy, trawa pa­stwi­sko­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­stwi­skiem


SJP.pl


pastwić

pa­stwić się: po­stę­po­wać z kimś lub z czymś okrut­nie, znę­cać się nad kimś lub nad czymś, drę­czyć kogoś, coś


SJP.pl


pastyla

zgru­bie­nie od: pa­styl­ka;
1. por­cja leku lub środ­ka che­micz­ne­go w po­sta­ci nie­wiel­kie­go, pła­skie­go lub wy­pu­kłe­go krąż­ka;
2. cu­kie­rek o takim kształ­cie


SJP.pl


pastylka

dra­żet­ka;
1. por­cja leku lub środ­ka che­micz­ne­go w po­sta­ci nie­wiel­kie­go, pła­skie­go lub wy­pu­kłe­go krąż­ka; ta­blet­ka;
2. cu­kie­rek o takim kształ­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek w po­sta­ci ma­łe­go krąż­ka

 (1.2) cu­kie­rek w po­sta­ci ma­łe­go krąż­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pu­deł­ko pa­sty­lek mię­to­wych kosz­tu­je 20 gr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈstɨlka, AS: pastylka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drażetka

Wiktionary


pastylkarka

ma­szy­na, urzą­dze­nie wy­wie­ra­ją­ce na­cisk na jakiś ma­te­riał, uży­wa­ne do wstęp­nej pro­duk­cji leków; ta­blet­kar­ka


SJP.pl


pastylki

dra­żet­ka;
1. por­cja leku lub środ­ka che­micz­ne­go w po­sta­ci nie­wiel­kie­go, pła­skie­go lub wy­pu­kłe­go krąż­ka; ta­blet­ka;
2. cu­kie­rek o takim kształ­cie


SJP.pl


pastylkowy

→ pa­styl­ka


SJP.pl

Patrz:

pastylka

pastynak

ga­tu­nek ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej z ro­dzi­ny ogoń­czo­wa­tych; ogoń­cza


SJP.pl


pastyła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj de­se­ru z soku i miąż­szu owo­ców lub jagód

Wiktionary

Pa­sty­ła (ros. пастила) – ro­dzaj de­se­ru, jeden z przys­ma­ków kuch­ni ro­syj­skiej. Jest to miąższ z jagód lub in­nych owo­ców, ugo­to­wa­ny z mio­dem lub cu­krem sok, za­gę­szczo­ny po od­pa­ro­wa­niu, wy­la­ny war­stwa­mi. Pa­sty­ła wy­stę­pu­je także m.in. w wa­rian­cie jabł­ko­wym, grusz­ko­wym, ma­li­no­wym i wi­śnio­wym.

Wikipedia


pasy

po­tocz­nie o przej­ściu dla pie­szych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. przej­ście dla pie­szych o wy­glą­dzie bia­łych pasów na jezd­ni

 (1.2) mot. lotn. urzą­dze­nie mo­cu­ją­ce pa­sa­że­ra do fo­te­la lub łóżka, np. w sa­mo­cho­dzie lub sa­mo­lo­cie

 (1.3) deseń z gru­bych linii o zmie­nia­ją­cych się ko­lo­rach

 (1.4) pot. klub spor­to­wy lub jego ki­bi­ce, któ­rzy po­słu­gu­ją się pa­sia­sty­mi bar­wa­mi

 (1.5) pot. login, adres email, numer te­le­fo­nu wraz z ha­słem do ja­kie­goś konta (pro­fi­lu) w in­ter­ne­cie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. od: pas

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • przej­ście dla pie­szych
  • Pasy – część wsi Roz­ko­pa­czew, w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ostrów Lu­bel­ski
  • Pasy – część wsi Linów-Ko­lo­nia, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Za­wi­chost
  • pas
  • pasy in­wa­zyj­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód po­trą­cił sta­rusz­kę na pa­sach.

 (1.2) Wrze­szczą­cym lu­dziom w pa­sach nikt nie po­ma­gał.

 (1.5) Po­wie­dział, że jak mu dam pasy, to po­mo­że mi zdo­być wyż­szy po­ziom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpasɨ, AS: pasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pas m., pasiak m., pasmo m., pasek m., paskowanie n.

 czas. paskować ndk.

 przym. pasiasty, pasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zebra, przejście dla pieszych

 (1.2) pas bezpieczeństwa

Wiktionary


pasyfae

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej; Pa­zy­fae


SJP.pl


pasygrafia

sy­stem mię­dzy­na­ro­do­we­go za­pi­su pojęć w po­sta­ci zna­ków oraz sym­bo­li do­ty­czą­cy danej dzie­dzi­ny


SJP.pl


pasyjka

1. zdrob­nie­nie od: pasja
2. krzy­żyk z wi­ze­run­kiem ukrzy­żo­wa­ne­go Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pasja

 (1.2) szt. rel. po­stać ukrzy­żo­wa­ne­go Chry­stu­sa do za­mo­co­wa­nia na krzy­żu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsɨjka, AS: pasyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasja ż., pasjonat m., pasjonatka ż., pasjonowanie n.

 czas. pasjonować ndk.

 przym. pasyjny, pasjonujący, pasjonacki

 przysł. pasjonująco

Wiktionary


pasyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są pa­syj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasja ż., pasjonat m., pasjonatka ż., pasjonowanie n.

 czas. pasjonować się ndk.

 przym. pasyjny, pasjonujący

 przysł. pasyjnie, pasjonująco

Wiktionary


pasyjny

zwią­za­ny z męką Chry­stu­sa lub na­bo­żeń­stwem poś­wię­co­nym jej roz­pa­mię­ty­wa­niu (np. obraz pa­syj­ny, scena pa­syj­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z męką Chry­stu­sa lub mę­czen­ni­ków, do­ty­czą­cy męki Chry­stu­sa lub mę­czen­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz po na­bo­żeń­stwie pa­syj­nym od­pra­wio­na zo­sta­ła msza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasjonistka ż., pasjonista mos., pasja ż., pasyjka ż., pasyjność ż.

Wiktionary


pasym

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pasym (do 1945 Pas­sen­he­im) – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Olsz­tyń­skim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pasym. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. olsz­tyń­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Pasym li­czył 2390 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pasymianin

miesz­ka­niec Pa­sy­mia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­sy­mia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pa­sy­mia, uro­dzo­na w Pa­sy­miu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tur­nie­ju te­ni­sa sto­ło­we­go o pu­char bur­mi­strza Szczyt­na zwy­cię­żył pa­sy­mia­nin Wik­tor Ja­nic­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasym m.

:: fż. pasymianka ż.

 przym. pasymski

Wiktionary


pasymianka

miesz­kan­ka Pa­sy­mia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­sy­mia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pa­sy­mia, uro­dzo­na w Pa­sy­miu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie prze­glą­du kolęd i pa­sto­ra­łek w szczy­cień­skim domu kul­tu­ry wy­stę­po­wa­ły ko­lej­no pa­sy­mian­ki, pur­dzian­ki, a na ko­niec chó­rzyst­ki ze Szczyt­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasym m.

:: fm. pasymianin m.

 przym. pasymski

Wiktionary


pasymski

przy­miot­nik od: Pasym


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­sy­miem, do­ty­czą­cy Pa­sy­mia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasym mrz., pasymianin m., pasymianka ż.

Wiktionary


pasyn

ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


pasynek

1. pęd bocz­ny ro­ślin wy­ra­sta­ją­cy przedw­cze­śnie;
2. od­no­ga w po­ro­żu łosia


SJP.pl


pasynkowanie

za­bieg po­le­ga­ją­cy na usu­wa­niu bocz­nych pędów ro­śli­ny w celu wzmoc­nie­nia pędu głów­ne­go i za­bez­pie­cze­nia jej przed zła­ma­niem


SJP.pl


pasynkować

usu­wać bocz­ne pędy ro­śli­ny w celu wzmoc­nie­nia pędu głów­ne­go i za­bez­pie­cze­nia jej przed zła­ma­niem


SJP.pl


pasyw

w mę­skiej re­la­cji ho­mo­sek­su­al­nej: osoba pa­syw­na w sek­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) seks. męż­czyz­na przyj­mu­ją­cy pa­syw­ną rolę w cza­sie sto­sun­ku płcio­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pasywny

Wiktionary


pasywa

źró­dła fi­nan­so­wa­nia firmy, na które skła­da­ją się zysk, po­życz­ki, kre­dy­ty oraz fun­du­sze włas­ne


SJP.pl

Pa­sy­wa (łac. "pas­si­vum" ro­dzaj ni­ja­ki od "pas­si­vus" ‘bier­ny’ od "pati" ‘cier­pieć’) – ter­min księ­go­wy oz­na­cza­ją­cy źró­dła po­cho­dze­nia ma­jąt­ku przed­się­bior­stwa. Ist­nie­ją ge­ne­ral­nie dwa źró­dła po­zy­ski­wa­nia ma­jąt­ku: ka­pi­ta­ły (fun­du­sze) włas­ne, prze­ka­za­ne jed­nost­ce przez wła­ści­cie­li, oraz wy­pra­co­wa­ne w trak­cie dzia­łal­no­ści jed­nost­ki go­spo­dar­czej ka­pi­ta­ły (fun­du­sze) obce, czyli wszel­kie zo­bo­wią­za­nia.

Wikipedia


pasywacja

pro­ces uod­par­nia­ją­cy metal na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych; pa­sy­wo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces uod­par­nia­ją­cy metal na dzia­ła­nie ko­roz­ji

Wiktionary

Pa­sy­wa­cja – pro­ces, w któ­rym sub­stan­cja ak­tyw­na che­micz­nie w danym śro­do­wi­sku wyt­wa­rza na swo­jej po­wierzch­ni po­wło­kę pa­syw­ną, ut­wo­rzo­ną w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nej tej sub­stan­cji z oto­cze­niem. O pa­sy­wa­cji mowa jest wtedy, gdy po­wło­ka ta jest cał­ko­wi­cie od­por­na na dal­sze re­ak­cje z tym śro­do­wi­skiem i jed­no­cze­śnie na tyle szczel­na, że sta­no­wi ba­rie­rę ochron­ną dla sub­stan­cji, którą ota­cza.

Wikipedia


pasywacyjny

→ pa­sy­wa­cja


SJP.pl

Patrz:

pasywacja

pasywator

śro­dek po­wo­du­ją­cy pa­sy­wa­cję


SJP.pl


pasywista

1. osoba bier­na lub obo­jęt­na wobec życia;
2. po­li­tyk pro­ro­syj­ski dzia­ła­ją­cy w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce


SJP.pl


pasywistka

1. ko­bie­ta bier­na lub obo­jęt­na wobec życia;
2. pro­ro­syj­ska dzia­łacz­ka po­li­tycz­na w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce


SJP.pl


pasywistyczny

przy­miot­nik od: pa­sy­wizm; bier­ny, obo­jęt­ny wobec życia (np. po­sta­wa pa­sy­wi­stycz­na) lub zwią­za­ny z pro­ro­syj­ską dzia­łal­no­ścią po­li­tycz­ną w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce


SJP.pl


pasywizacja

wpa­ja­nie idei cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­sy­wiz­mu, kie­run­ku po­li­tycz­ne­go gło­szą­ce­go po­glą­dy pro­ro­syj­skie


SJP.pl


pasywizm

1. bier­ność lub obo­jęt­ność wobec życia;
2. kie­ru­nek po­li­tycz­ny w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce, gło­szą­cy po­glą­dy pro­ro­syj­skie


SJP.pl


pasywnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. bez ja­kiej­kol­wiek ini­cja­ty­wy

 (1.2) o me­ta­lach: w spo­sób od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co wię­cej, zdol­ne są do po­ło­że­nia się na dnie mor­skim – gdzie są prak­tycz­nie nie­wy­kry­wal­ne – pa­syw­nie ocze­ku­jąc na swój cel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsɨv.ɲɛ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasywność ż.

 przym. pasywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biernie

Wiktionary


pasywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­syw­nie


SJP.pl


pasywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­syw­ny


SJP.pl


pasywność

1. brak chęci dzia­ła­nia, po­dej­mo­wa­nia ja­kich­kol­wiek ini­cja­tyw;
2. od­por­ność na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych, cha­rak­te­ry­stycz­na naj­czę­ściej dla trwa­łych me­ta­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. bier­na po­sta­wa, brak ak­tyw­no­ści

 (1.2) chem. techn. stan me­ta­lu, w któ­rym na­stę­pu­je za­ha­mo­wa­nie jego re­ak­cji z agre­syw­nym śro­do­wi­skiem, co chro­ni go przed ko­roz­ją elek­tro­che­micz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cier­pli­wa har­mo­nia z je­ste­stwem nie oz­na­cza, że dana osoba nie może wpły­nąć na swoje po­ło­że­nie we wszechś­wie­cie czy je ulep­szyć. Ak­cep­ta­cja nie jest równa pa­syw­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈsɨvnɔɕt͡ɕ, AS: pasyvność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pasywny

 przysł. pasywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bierność

Wiktionary


pasywny

1. nie­sko­ry do dzia­ła­nia, nie­po­dej­mu­ją­cy ja­kich­kol­wiek ini­cja­tyw;
2. naj­czę­ściej o trwa­łych me­ta­lach: od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych (np. war­stwa pa­syw­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) który nie wy­ka­zu­je chęci dzia­ła­nia

 (1.2) o me­ta­lach: od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pasywnie

 rzecz. pasywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bierny, nieaktywny

Wiktionary


pasywowanie

pro­ces uod­par­nia­ją­cy metal na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych; pa­sy­wa­cja


SJP.pl


pasywować

uod­par­niać metal na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych


SJP.pl


pasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) stpol. dawny ro­dzaj gry w karty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. geogr. prze­łęcz

 (2.2) daw. brak cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) D. lm. od rze­czow­ni­ka pasza

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Ma­jąt­ku pasz, a fon­frów co nie­mia­ra, splen­do­rów się chce, a pracy nie lubi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paʃ, AS: paš

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przełęcz, pas

 (2.2) brak

Wiktionary


pasza

basza; tytuł do­stoj­ni­ka w im­pe­rium os­mań­skim; osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wy­so­ki urzęd­nik woj­sko­wy lub cy­wil­ny w Im­pe­rium Os­mań­skim; także tytuł tego do­stoj­ni­ka;

 (1.2) daw. przen. za­wa­dia­ka, ktoś hardy, pysz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) zo­o­techn. po­ży­wie­nie przez­na­czo­ne dla zwie­rząt go­spo­dar­skich; karma;

 (2.2) daw. pa­stwi­sko

 (2.3) daw. łow. knie­ja

 (2.4) daw. łow. miej­sce, gdzie po­ży­wia się zając

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D., B. od rze­czow­ni­ka pasz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pasza – pro­duk­ty bę­dą­ce po­ży­wie­niem dla zwie­rząt ho­dow­la­nych
  • pasza – wy­so­ki rangą urzęd­nik w Tur­cji os­mań­skiej
  • Pasza – rzeka w Rosji
  • Pasza – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, w re­jo­nie woł­chow­skim
  • Pasza – sta­cja ko­le­jo­wa w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, w re­jo­nie woł­chow­skim
  • Pasza – zdrob­nie­nie od Paweł w ję­zy­ku ro­syj­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …po­czę­li nad­cią­gać Turcy, a z nimi sam ce­sarz (…) Każdy pasza pro­wa­dził woj­ska swego pa­sza­li­ku: więc szli miesz­kań­ce Eu­ro­py, Azji, Afry­ki. Za nimi cią­gnął tabor ol­brzy­mi z ła­dow­ny­mi wo­za­mi za­przę­żo­ny­mi w muły i ba­wo­ły.

 (2.1) Trud­no­ści apro­wi­za­cyj­ne ostro dają znać o sobie. Nie ma pro­wian­tu ani dla ludzi – krom su­cha­rów, ani paszy dla koni.

 (2.2) On (Hek­tor), roz­żar­ty, już na nich z nową mocą godzi, / Już, sto­jąc, na swych woła, ale nie ucho­dzi. / Jak pa­sterz pil­nu­ją­cy trzód na buj­nej paszy, / Głod­ne­go lwa od bydła nie­łat­wo od­stra­szy…

 (2.3) Pies rzu­cił się w paszę za zwie­rzy­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃa, AS: paša

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. basza, baszybuzuk, paszalik, paszałyk, paszałykat, daw. paszanica, daw. paszowstwo, daw. paszostwo, stpol. paszeństwo; daw. baszowstwo, daw. baszostwo

 przym. paszowski, baszowski; daw. baszyński

 (2.1-4)

 rzecz. paszarnia ż., pasanie m., pasienie m., wypasanie m., wypasienie m., wypas m., popas m., pastwa ż., paśnik m., opas m., pasterz m., pasterka ż., pastwisko n.

 czas. paść / pasać, paść się / pasać się, wypaść / wypasać, wypaść się / wypasać się, pastwić się

 przym. paszowy, pastewny, wypasiony, opasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) basza

 (2.1-4) furaż m., gwara. pasia, gwara. paś, gwara. paśń, gwara. pasznia, gwara. pasidło, gwara. / stpol. pastwa

Wiktionary


paszalik

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­li­kat, pa­sza­łyk, pa­sza­ły­kat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny pod za­rzą­dem paszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basza mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paszałyk, paszałykat

Wiktionary


paszalikat

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­lik, pa­sza­łyk, pa­sza­ły­kat


SJP.pl


paszarnia

po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i przy­go­to­wy­wa­nia pasz


SJP.pl


paszałyk

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­ły­kat, pa­sza­lik, pa­sza­li­kat


SJP.pl


paszałykat

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­łyk, pa­sza­lik, pa­sza­li­kat


SJP.pl


paszcza

1. sze­ro­ka jama gę­bo­wa, naj­czę­ściej groź­nych zwie­rząt dra­pież­nych;
2. żar­to­bli­we, ru­basz­ne okre­śle­nie na usta czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwie­rzę­cy otwór gę­bo­wy, zwła­szcza gdy po­kaź­nych roz­mia­rów lub u dra­pież­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kry­jów­ki wy­sta­wił pa­szczę ża­bo­głów.

 (1.1) Ali­ga­to­ry mają krót­sze pa­szcze niż kro­ko­dy­le.

 (1.1) Bądź więc teraz prze­klę­ty na tej roli, która roz­war­ła swą pa­szczę, aby wchło­nąć krew brata twego, prze­la­ną przez cie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃt͡ʃa, AS: pašča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszczakowe nmos., paszczak mzw., Paszczak mzw., paszczur m., paszczęka ż.

 przym. paszczowy, paszczakowy

Wiktionary


paszczak

dra­pież­ny ga­tu­nek ryby wy­stę­pu­ją­cy przy eu­ro­pej­skich wy­brze­żach Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go; pio­trosz, zeus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. owa­do­żer­ny ptak z ro­dzi­ny pa­szcza­ków pro­wa­dzą­cy nocny tryb życia

 (1.2) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zeus faber|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ryb z ro­dzi­ny pio­tro­szo­wa­tych;

 (1.3) icht. ryba z ga­tun­ku pa­szcza­ków (1.2)

Wiktionary

Pa­szczak (szw. "He­mu­len") – isto­ta z cyklu po­wie­ścio­we­go o Mu­min­kach au­tor­stwa Tove Jans­son. Wy­stę­pu­je we wszyst­kich książ­kach o Mu­min­kach, poza "Ta­tu­siem Mu­min­ka i mo­rzem". Pa­szcza­ka cha­rak­te­ry­zu­je kon­cen­tro­wa­nie się na jed­nej dzia­łal­no­ści: pracy za­wo­do­wej bądź hobby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roz­wid­le­niu ko­na­rów pa­szcza­ki skła­da­ją do trzech jaj.

 (1.3) Kilka pa­szcza­ków zło­wi­li­śmy razem z sar­dy­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszcza ż., paszczaki lm nm., paszczakowate lm nm., paszczakowe lm nm.

 przym. paszczowy, paszczakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piotrosz

 (1.3) piotrosz

Wiktionary


paszczakowe

o ce­chach pa­szcza­ko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­dar­gi­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: pa­szcza­ko­wy

Wiktionary

Pa­szcza­ko­we (Po­dar­gi­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le pa­szcza­ko­wych żyją m.in. na Wy­spach Sa­lo­mo­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszcza ż., paszczak mzw., paszczaki lm nm.

 przym. paszczakowy

Wiktionary


paszczakowy

o ce­chach pa­szcza­ko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


paszczka

nie­wiel­ka pa­szcza


SJP.pl


paszczowy

→ pa­szcza


SJP.pl

Patrz:

paszcza

paszczur

obraź­li­wie: osoba brzyd­ka, nie­a­trak­cyj­na; pasz­tet, szka­ra­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. osoba brzyd­ka (zwy­kle dziew­czy­na)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃt͡ʃur, AS: paščur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszcza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasztet

Wiktionary


paszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


paszczęka

żar­to­bli­we okre­śle­nie na pa­szczę, usta czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zool. szczę­ki lub pysk dra­pież­ni­ka

 (1.2) żart. czy­jaś jama ustna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczęka ż., paszcza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paszcza

 (1.2) gęba, jadaczka, paszcza

Wiktionary


paszek

zdrob­nie­nie od: pacha (w zna­cze­niu wgłę­bie­nia mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Daria Pa­szek, pol­ska siat­kar­ka
  • Fran­ci­szek Pa­szek – żoł­nierz ZWZ, AK, do­wód­ca od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go „Żbik” Armii Kra­jo­wej
  • Iza­be­la Fiet­kie­wicz-Pa­szek, pol­ska po­et­ka
  • Ka­zi­mierz Pa­szek, pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Ru­dolf Pa­szek, pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz pol­skiej mniej­szo­ści w Cze­cho­sło­wa­cji
  • Ta­mi­ra Pa­szek, au­striac­ka te­ni­sist­ka

Wikipedia


paszel

naz­wi­sko


SJP.pl


paszenog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. mąż sio­stry żony

Wiktionary


paszka

zdrob­nie­nie od: pacha (w zna­cze­niu wgłę­bie­nia mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej)


SJP.pl


paszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pasz­kie­wicz – naz­wi­sko. Koń­ców­ka „kie­wicz” wska­zu­je na ty­po­wo pol­ską in­no­wa­cję na­zew­ni­czą - w cza­sach Rze­czy­po­spo­li­tej Szla­chec­kiej do naz­wisk o pod­sta­wach ro­dzi­mych do­da­wa­no ten modny wów­czas wschodn...
  • Ała­i­za Pasz­kie­wicz (błr. Пашкевіч, 1876–1916) – bia­ło­ru­ska po­et­ka
  • Alek­san­der Pasz­kie­wicz (zm. 1915) – ofi­cer C. K. Armii
  • An­drzej Pasz­kie­wicz (ok. 1635–1685) – pol­ski kom­po­zy­tor, kar­me­li­ta bosy
  • Anna Pasz­kie­wicz – pol­ska fi­lo­log
  • Borys Pasz­kie­wicz (ur. 1959) – pol­ski nu­miz­ma­tyk, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go spe­cja­li­zu­ją­cy się w nu­miz­ma­ty­ce śred­nio­wie­cza i no­wo­żyt­nej
  • Gu­staw Pasz­kie­wicz (1893–1955) – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • He­le­na Pasz­kie­wicz (1908–2001) – major Pol­skich Sił Po­wietrz­nych, in­spek­tor­ka Po­moc­ni­czej Lot­ni­czej Służ­by Ko­biet w cza­sie II wojny świa­to­wej
  • Hen­ryk Pasz­kie­wicz (1897–1979) – pol­ski hi­sto­ryk, me­die­wi­sta
  • Igor Pasz­kie­wicz (ur. 1971) – ro­syj­ski i azer­ski łyż­wiarz fi­gu­ro­wy
  • Izy­dor Pasz­kie­wicz – pol­ski dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Jacek Pasz­kie­wicz (ur. 1962) – pol­ski le­karz, urzęd­nik pań­stwo­wy, b. pre­zes Na­ro­do­we­go Fun­du­szu Zdro­wia

Wikipedia


paszko

zdrob­nie­nie od: pacha (w zna­cze­niu wgłę­bie­nia mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Atena Pasz­ko – ukra­iń­ska po­et­ka
  • Roman Pasz­ko – pol­ski woj­sko­wy
  • Ry­szard Pasz­ko – pol­ski du­chow­ny woj­sko­wy

Wikipedia


paszkosław

imię mę­skie


SJP.pl


paszkosławek

zdrob­nie­nie od: Pasz­ko­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


paszkosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pasz­ko­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


paszkosławostwo

Pasz­ko­sław z żoną; Pasz­ko­sła­wo­wie


SJP.pl


paszkosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


paszkosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pasz­ko­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


paszkot

leśny ptak z ro­dzi­ny dro­zdów, o bru­nat­nym lub kre­mo­wym upie­rze­niu, któ­re­go bia­ła­wy brzuch po­kry­ty jest ciem­ny­mi plam­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tur­dus vi­sci­vo­rus|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych;

Wiktionary

Pasz­kot ("Tur­dus vi­sci­vo­rus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka śpie­wa­ją­ce­go z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych (Tur­di­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję i pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpaʃkɔt, AS: paškot

Wiktionary


paszkowa

Pasz­ko­wa – po­la­na w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej w Be­ski­dzie Są­dec­kim. Na niek­tó­rych ma­pach opi­sa­na jest błęd­nie jako Mała La­chów­ka, na mapie Ge­o­por­ta­lu jako część lasu. Znaj­du­je się na pół­noc­nym skło­nie grzbie­tu od­cho­dzą­ce­go na pół­noc­ny wschód od szczy­tu Wiel­kiej Pre­hy­by (1193 m). Ma nie­re­gu­lar­ny kształt i wiele za­uł­ków. Z dol­nej czę­ści po­la­ny wy­pły­wa­ją źró­dła Gra­bow­skie­go Po­to­ku Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ży do wsi Przy­siet­ni­ca w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz.

Wikipedia


paszkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


paszkowice

Pasz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja w Żar­no­wie.

Wikipedia


paszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pasz­kow­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • An­to­ni Pasz­kow­ski (1920–1997) – pol­ski rol­nik, po­li­tyk
  • Boh­dan Pasz­kow­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ce­za­ry Pasz­kow­ski (ur. 1948) – pol­ski ma­larz, gra­fik, pro­fe­sor ASP w Gdań­sku
  • Fe­liks Pasz­kow­ski (1904–1986) – pol­ski ma­larz
  • Fran­ci­szek Pasz­kow­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Hen­ryk Krok-Pasz­kow­ski (1887–1969) – pol­ski ge­ne­rał
  • Jacek Pasz­kow­ski Lanc­ko­roń­ski (XVIII w.) – stol­nik brze­sko­li­tew­ski
  • Jan Krok-Pasz­kow­ski (1925–2007) – pol­ski pi­sarz, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz po­li­tycz­ny na emi­gra­cji, wie­lo­let­ni szef Pol­skiej Sek­cji BBC
  • Ja­ro­sław Pasz­kow­ski (XX–XXI w.) – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy i me­na­dżer me­diów
  • Józef Pasz­kow­ski (1787–1858) – pol­ski puł­kow­nik, pro­fe­sor, pi­sarz woj­sko­wy
  • Józef Pasz­kow­ski (1817–1861) – pol­ski tłu­macz, poeta

Wikipedia


paszkowszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pasz­kow­szczyz­na – wieś w woj. pod­la­skim, pow. biel­skim, gm. Orla
  • Pasz­kow­szczyz­na – przy­sió­łek wsi Wa­nie­wo w woj. pod­la­skim, pow. haj­now­skim, gm. Narew
  • Pasz­kow­szczyz­na – dawna gro­ma­da
  • Pasz­kow­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie szczu­czyń­skim, w siel­so­wie­cie Lack
  • Pasz­kow­szczyz­na – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Prze­bro­dzie.
  • Pasz­kow­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Knia­hi­nin.
  • Pasz­kow­szczyz­na – dawny fol­wark w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Raków.

Wikipedia


paszkwil

ar­ty­kuł, utwór lub ja­ka­kol­wiek inna pu­blicz­na wy­po­wiedź szka­lu­ją­ca lub znie­sła­wia­ją­ca kogoś, cza­sa­mi także ubli­ża­ją­ca komuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­bli­ka­cja bru­ka­ją­ca czy­jąś re­pu­ta­cję;

Wiktionary

Paszk­wil (wł. "pas­qu­il­lo") – utwór li­te­rac­ki, czę­sto ano­ni­mo­wy, skie­ro­wa­ny prze­ciw kon­kret­nej oso­bie, ośmie­sza­ją­cy ją w spo­sób oszczer­czy i obel­ży­wy.

Paszk­wil wy­wo­dzi się z rzym­skich epi­gra­ma­tów o tre­ści sa­ty­rycz­nej, ale po­ję­cie ob­ję­ło za­się­giem róż­no­rod­ne formy li­te­rac­kie. Prze­ciw­sta­wia się go sa­ty­rze, kry­ty­ce ogól­nej z za­cię­ciem dy­dak­tycz­nym, jako atak per­so­nal­ny, ma­ją­cy na celu ośmie­sze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­mier skar­żył się, że jest re­gu­lar­nie szka­lo­wa­ny paszk­wi­la­mi w pra­sie.

 (1.1) Pod­czas rzą­dów Wła­dy­sła­wa Ja­gieł­ły zo­stał w 1410 po­wo­ła­ny na se­kre­ta­rza kan­ce­la­rii kró­lew­skiej, lecz po­zba­wio­ny tej funk­cji w 1419 roku za na­pi­sa­nie paszk­wi­lu na kró­lo­wą Elż­bie­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃkfʲil, AS: paškfʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszkwilista m., paskwiliusz m.

 przym. paszkwilowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. paskwiliusz

Wiktionary


paszkwilancki

od­no­szą­cy się do paszk­wi­lanct­wa lub osoby zaj­mu­ją­cej się paszk­wi­lanct­wem (np. cha­rak­ter paszk­wi­lanc­ki, ar­ty­kuł paszk­wi­lanc­ki)


SJP.pl


paszkwilanctwo

znie­sła­wia­nie, kom­pro­mi­to­wa­nie kogoś po­przez pi­sa­nie paszk­wi­li, umyśl­ne szka­lo­wa­nie czy­jejś osoby


SJP.pl


paszkwilant

osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem paszk­wi­li, kom­pro­mi­tu­ją­ca, znie­sła­wia­ją­ca kogoś w ten spo­sób, naj­czę­ściej ro­bią­ca to ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem; paszk­wi­li­sta


SJP.pl


paszkwilantka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem paszk­wi­li, kom­pro­mi­tu­ją­ca, znie­sła­wia­ją­ca kogoś w ten spo­sób, naj­czę­ściej ro­bią­ca to ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem


SJP.pl


paszkwilista

osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem paszk­wi­li, kom­pro­mi­tu­ją­ca, znie­sła­wia­ją­ca kogoś w ten spo­sób, naj­czę­ściej ro­bią­ca to ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem; paszk­wi­lant


SJP.pl


paszkwilowy

przy­miot­nik od: paszk­wil; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla paszk­wi­lu, ar­ty­ku­łu, ut­wo­ru lub ja­kiej­kol­wiek innej pu­blicz­nej wy­po­wie­dzi szka­lu­ją­cej lub znie­sła­wia­ją­cej kogoś, zwią­za­ny z nim


SJP.pl


paszkówka

rzeka w Pol­sce, w do­rze­czu Odry


SJP.pl

Zo­bacz też: Pasz­ków­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Pasz­ków­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca, 280 m n.p.m. na Po­gó­rzu Wie­lic­kim.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa biel­skie­go.

Wikipedia


paszmina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. cien­ka, de­li­kat­na tka­ni­na wyt­wa­rza­na z pod­szerst­ka kóz, tkana tra­dy­cyj­nie w Ne­pa­lu

 (1.2) odzież. szal wy­ko­na­ny z pasz­mi­ny (1.1)

Wiktionary


paszochłonny

wy­ma­ga­ją­cy wy­ko­rzy­sta­nia, zu­ży­cia du­żych ilo­ści pasz, po­chła­nia­ją­cy duże ilo­ści pasz (np. ho­dow­la pa­szo­chłon­na)


SJP.pl


paszociąg

sy­stem urzą­dzeń uży­wa­ny w zam­knię­tych po­mie­szcze­niach ho­dow­la­nych, słu­żą­cy do roz­drab­nia­nia i roz­pro­wa­dza­nia pasz


SJP.pl


paszomat

au­to­mat do kar­mie­nia zwie­rząt go­spo­dar­skich; au­to­karm­nik


SJP.pl


paszowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pa­szo­wi­ce (niem. "Po­is­chwitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Pa­szo­wi­ce.

Wikipedia


paszowicki

przy­miot­nik od: Pa­szo­wi­ce


SJP.pl


paszowski

przy­miot­nik od: pasza; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla paszy, osoby no­szą­cej tytuł do­stoj­ni­ka cy­wil­ne­go i woj­sko­we­go w im­pe­rium os­mań­skim (np. kom­pe­ten­cje pa­szow­skie), zwią­za­ny z taką osobą; ba­szow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy paszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. apaszka ż., basza mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baszowski

Wiktionary


paszowy

przy­miot­nik od: pasza; na­da­ją­cy się na paszę, słu­żą­cy jako pasza dla zwie­rząt (np. mie­szan­ka pa­szo­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z paszą; pa­stew­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z paszą, do­ty­czą­cy paszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypasacz mos., pasza ż.

 przym. wypasiony

Wiktionary


paszowóz

po­jazd do prze­wo­zu paszy


SJP.pl


paszoznawca

osoba zaj­mu­ją­ca się spo­so­ba­mi po­zy­ski­wa­nia, prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wo­wa­nia pasz oraz ba­da­niem ich przy­dat­no­ści w ży­wie­niu róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt


SJP.pl


paszoznawczyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spo­so­ba­mi po­zy­ski­wa­nia, prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wo­wa­nia pasz oraz ba­da­niem ich przy­dat­no­ści w ży­wie­niu róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt


SJP.pl


paszoznawstwo

nauka o me­to­dach pro­duk­cji, zbio­ru i kon­ser­wo­wa­nia pasz


SJP.pl

Pa­szoz­naw­stwo – gałąź wie­dzy z za­kre­su ży­wie­nia zwie­rząt zaj­mu­ją­ca się poz­na­wa­niem pasz (skła­du che­micz­ne­go, straw­no­ści i przys­wa­jal­no­ści, war­to­ści po­kar­mo­wej), me­to­da­mi ich pro­duk­cji, zbio­ru, kon­ser­wo­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia oraz od­dzia­ły­wa­niem na pro­duk­cyj­ność zwie­rząt.

Wikipedia


paszoł

[czy­taj: paSZOŁ] po­tocz­nie: wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy komuś bezz­włocz­ne od­da­le­nie się skądś; wy­no­cha, precz, won, spa­dó­wa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. precz

Wiktionary


paszporcik

zdrob­nie­nie od: pasz­port


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pasz­port

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę ze­brać wszyst­kie pasz­por­ci­ki do kon­tro­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszport mrz., paszportówka ż., paszportyzacja ż.

 przym. paszportowy

Wiktionary


paszport

1. urzę­do­wy do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy toż­sa­mość danej osoby oraz upraw­nia­ją­cy do prze­kra­cza­nia gra­nic pań­stwo­wych i do le­gal­ne­go po­by­tu za gra­ni­cą;
2. ro­dzaj cer­ty­fi­ka­tu to­wa­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment toż­sa­mo­ści upraw­nia­ją­cy do prze­kra­cza­nia gra­nic pań­stwo­wych;

Wiktionary

Pasz­port – do­ku­ment toż­sa­mo­ści wy­da­ny przez upraw­nio­ny organ pań­stwa, upraw­nia­ją­cy do prze­kra­cza­nia gra­nic pań­stwo­wych (niek­tó­re pań­stwa mogą wy­ma­gać do­dat­ko­wo wiz wja­zdo­wych).

W tech­ni­ce pasz­port to do­ku­ment wy­sta­wia­ny dla urzą­dzeń wy­ma­ga­ją­cych szcze­gól­ne­go na­dzo­ru pod­czas ek­splo­a­ta­cji – np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­la­cy mogą prze­kra­czać niek­tó­re gra­ni­ce bez pasz­por­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃpɔrt, AS: pašport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszportówka ż., paszportyzacja ż.

:: zdrobn. paszporcik m.

 przym. paszportowy

Wiktionary


paszportowy

→ pasz­port


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pasz­por­tem

Wiktionary

Patrz:

paszport

Przykłady

 (1.1) Ka­ro­li­na ode­bra­ła go dzi­siaj w wy­dzia­le pasz­por­to­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszportówka ż., paszporcik mrz., paszportyzacja ż., paszport mrz.

Wiktionary


paszportyzacja

opra­co­wy­wa­nie, ak­tu­a­li­za­cja, de­le­ga­li­za­cja lub po­now­na le­ga­li­za­cja do­ku­men­tów pasz­por­to­wych i ogół czyn­no­ści zwią­za­nych z tymi czyn­no­ścia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. wy­da­wa­nie i ak­tu­a­li­zo­wa­nie pasz­por­tów

 (1.2) środ. ar­chi­wi­za­cja i opra­co­wy­wa­nie do­ku­men­tów zwią­za­nych z ma­jąt­kiem za­kła­do­wym

Wiktionary

Pasz­por­ty­za­cja – ma­so­we przy­dzie­la­nie oby­wa­tel­stwa lud­no­ści da­ne­go te­re­nu po­przez wy­da­wa­nie pasz­por­tów, zaz­wy­czaj w krót­kim cza­sie. Przy­mu­so­wa pasz­por­ty­za­cja jest sprzecz­na z pra­wem mię­dzy­na­ro­do­wym i na­ru­sza kon­wen­cje ge­new­skie.

Na sze­ro­ką skalę była sto­so­wa­na przez pań­stwo ro­syj­skie po­prze­dza­jąc kon­flik­ty z Gruz­ją i Ukra­i­ną a póź­niej na ich oku­po­wa­nych te­re­nach. Hi­sto­rycz­nie była także sto­so­wa­na przez wła­dze ZSRR.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. paszport mrz., paszporcik mrz., paszportówka ż.

 przym. paszportowy

Wiktionary


paszportówka

po­tocz­nie: to­reb­ka na pasz­port


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka, pła­ska to­reb­ka do za­wie­sze­nia na szyi, ro­dzaj port­fe­la

 (1.2) pot. wy­dział pasz­por­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­tek kupił pasz­por­tów­kę tu­ry­stycz­ną ze skóry.

 (1.2) Miał tam wejść do pasz­por­tów­ki i za­py­tać kogoś, naj­le­piej kie­row­ni­ka wy­dzia­łu, kto i dla­cze­go wy­sta­wił pasz­port Bed­nar­ko­wi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszport mrz., paszporcik mrz., paszportyzacja ż.

 przym. paszportowy

Wiktionary


paszta

naz­wi­sko


SJP.pl


pasztaleniec

naz­wi­sko


SJP.pl


paszteciarnia

ro­dzaj lo­ka­lu, baru z prze­ką­ska­mi, któ­re­go spe­cjal­no­ścią są pasz­te­ty i inne po­dro­by


SJP.pl


paszteciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. ku­charz, który zaj­mu­je się wy­ro­bem pasz­te­tów; właśc. pasz­tet­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­na grupa rze­miosł to za­wo­dy spo­żyw­cze. Ten dział two­rzy­li na­stę­pu­ją­cy rze­mieśl­ni­cy: cu­kier­nik, pie­karz, pier­ni­karz, rzeź­nik, olej­ni­karz, ku­charz, pasz­te­ciarz a w po­cząt­ko­wym okre­sie także i mły­narz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasztet m., pasztetowa ż., pasztetówka ż., pasztecik m., pasztetóweczka ż., pasztetnik m., pasztetniczka ż.

 przym. pasztetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasztetnik

Wiktionary


pasztecik

zdrob­nie­nie od: pasz­tet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: pasz­tet

 (1.2) kulin. pie­czo­ny pie­ro­żek z cia­sta fran­cu­skie­go, droż­dżo­we­go lub kru­che­go, na­peł­nio­ny far­szem;

Wiktionary

Pasz­te­cik (pasz­tet por­cjo­wy) – nie­wiel­ki wy­piek, ro­dzaj pasz­te­tu w cie­ście, pie­ro­żek na­dzia­ny far­szem, upie­czo­ny lub us­ma­żo­ny. Ty­po­we na­dzie­nie wy­ko­nu­je się z mięsa, po­dro­bów (mózgu), węd­lin, grzy­bów lub ka­pust.

Pasz­te­ci­ki przy­rzą­dza­ne z cia­sta pół­fran­cu­skie­go, fran­cu­skie­go i pty­sio­we­go na­dzie­wa się po upie­cze­niu w piecu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjedz tro­chę pasz­te­ci­ku.

 (1.2) Uwiel­biam pasz­te­ci­ki mojej babci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʃtɛt͡ɕik, AS: paštećik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasztet mrz., pasztetowa ż., paszteciarz mos.

Wiktionary


pasztet

1. pro­dukt spo­żyw­czy spo­rzą­dza­ny z kilku ga­tun­ków du­szo­ne­go lub go­to­wa­ne­go mięsa i po­dro­bów, które po zmie­le­niu i od­po­wied­nim przy­pra­wie­niu za­pie­ka się;
2. nie­spo­dzie­wa­na przy­krość, nie­przy­jem­ność, kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. po­tra­wa z kilku ga­tun­ków du­szo­ne­go lub go­to­wa­ne­go mięsa i po­dro­bów, które się mieli i zwy­kle za­pie­ka

 (1.2) przen. pot. pejor. kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja

 (1.3) przen. pot. pejor. brzyd­ka dziew­czy­na

 (1.4) przen. pot. pejor. kłam­li­wy ar­ty­kuł w pra­sie bru­ko­wej

Wiktionary

Pasz­tet – po­tra­wa przy­rzą­dza­na z jed­no­li­tej masy przy­go­to­wa­nej z su­ro­we­go, go­to­wa­ne­go lub pie­czo­ne­go mięsa, po­dro­bów, dro­biu, dzi­czyz­ny z wa­rzy­wa­mi, grzy­ba­mi, rybą, soją lub serem. W celu po­łą­cze­nia roz­drob­nio­nych skład­ni­ków do­da­je się jajka, bułkę tartą lub mąkę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie sma­ko­wał mi ten wczo­raj­szy pasz­tet z in­dy­ka.

 (1.2) Wpa­ko­wa­li­śmy się w nie­zły pasz­tet.

 (1.3) Z takim pasz­te­tem w życiu się nie umó­wię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃtɛt, AS: paštet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasztetówka ż., pasztecik m., pasztetnik m., paszteciarnia ż., pasztetowa ż., paszteciarz mos.

 przym. pasztetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. leberwuszt

 (1.2) ambaras, kłopot, powikłanie, problem, sęk, trudne położenie, trudność

 (1.3) kaszalot, smok, brzydula; wulg. paszczur

Wiktionary


pasztetnik

wyt­wór­ca pasz­te­ci­ków czyli, cia­sta droż­dżo­we­go z na­dzie­niem mięs­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta od wy­ro­bu pasz­te­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszteciarz mos., pasztet mrz., pasztetowa ż.

Wiktionary


pasztetowa

przy­miot­nik od: pasz­tet; przez­na­czo­ny na pasz­tet (np. masa pasz­te­to­wa), zwią­za­ny z pasz­te­tem, do­ty­czą­cy pasz­te­tu i spo­so­bu jego przy­rzą­dza­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wyrób węd­li­niar­ski, głów­nie do sma­ro­wa­nia ka­na­pek; pasz­tet z po­dro­bów i resz­tek mięs­nych w for­mie kieł­ba­sy;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: pasz­te­to­wy

Wiktionary

Pasz­te­to­wa (kisz­ka pasz­te­to­wa, kisz­ka pod­gard­la­na, pasz­te­tów­ka, kisz­ka wą­tro­bia­na, wą­tro­bian­ka, "reg." le­ber­ka, le­be­ra, le­ber­wurst, le­ber­wurszt) – wyrób węd­li­niar­ski (węd­li­na po­dro­bo­wa) z mie­lo­nych po­dro­bów (głów­nie wą­tro­ba, rza­dziej do­dat­ko­wo płuca, śle­dzio­na czy nerki), skó­rek wie­przo­wych lub dro­bio­wych oraz tłu­szczu (sło­ni­na, sma­lec, pod­gard­le lub bo­czek), nie­kie­dy z do­dat­kiem in­nych ro­dza­jów mięs. Pod­sta­wo­we przy­pra­wy to: sól, pieprz, ce­bu­la, ma­je­ra­nek, ziele an­giel­skie, gałka musz­ka­to­ło­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pasztet m., pasztecik m., pasztetówka ż., pasztetnik m., paszteciarnia ż., paszteciarz mos.

 przym. pasztetowy, pasztetny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiszka pasztetowa, kiszka podgardlana, pasztetówka, kiszka wątrobiana, wątrobianka; reg. leberka, lebera, leberwurst, leberwurszt

Wiktionary


pasztetowy

przy­miot­nik od: pasz­tet; przez­na­czo­ny na pasz­tet (np. masa pasz­te­to­wa), zwią­za­ny z pasz­te­tem, do­ty­czą­cy pasz­te­tu i spo­so­bu jego przy­rzą­dza­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z pasz­te­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszteciarz mos., pasztet mrz., pasztetowa ż.

Wiktionary


pasztetówka

po­tocz­ne okre­śle­nie na kisz­kę pasz­te­to­wą, ro­dzaj kisz­ki spo­rzą­dzo­nej z róż­nych ro­dza­jów mie­lo­ne­go mięsa z do­dat­kiem wą­tro­by oraz mąki lub skro­bi ziem­nia­cza­nej; pasz­te­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pasz­te­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paszteciarz mos., pasztet mrz., pasztetowa ż.

Wiktionary


paszto

język in­do­e­u­ro­pej­ski z grupy ję­zy­ków irań­skich, uży­wa­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie, za­pi­sy­wa­ny w al­fa­be­cie arab­skim z do­dat­ko­wy­mi zna­ka­mi; pasz­tu, pusz­tu, język af­gań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język Pasz­tu­nów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃtɔ, AS: pašto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasztuński mrz., Pasztun mos., Pasztunka ż., pasztu n., pusztu n.

 przym. pasztuński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afgański, pasztuński, pasztu, pusztu

Wiktionary


pasztu

język in­do­e­u­ro­pej­ski z grupy ję­zy­ków irań­skich, uży­wa­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie, za­pi­sy­wa­ny w al­fa­be­cie arab­skim z do­dat­ko­wy­mi zna­ka­mi; pasz­to, pusz­tu, język af­gań­ski


SJP.pl


pasztun

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek głów­nej grupy et­nicz­nej Af­ga­ni­sta­nu i Pa­ki­sta­nu, mó­wią­cy ję­zy­kiem pasz­to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomóż Pasz­tu­no­wi, odw­dzię­czy ci się po dwa­kroć; zrań Pasz­tu­na, od­pła­ci ci się po dwa­kroć. (przy­sło­wie af­gań­skie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʃtũn, AS: paštũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasztuński mrz., paszto n.

:: fż. Pasztunka ż.

 przym. pasztuński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Patan

Wiktionary


pasztunistan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. geogr. re­gion w Azji Środ­ko­wej za­miesz­ki­wa­ny przez Pasz­tu­nów;

Wiktionary

Pasz­tu­ni­stan (pasz­to پشتونستان) – re­gion za­miesz­ka­ny przez Pasz­tu­nów, po­dzie­lo­ny po­mię­dzy Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan. Także nazwa pań­stwa, któ­re­go ut­wo­rze­nie po­stu­lu­ją pasz­tuń­scy na­cjo­na­li­ści.

Ut­wo­rzo­ne w 1747 roku pań­stwo Af­ga­ni­stan ob­ję­ło te­ry­to­ria za­miesz­ka­ne przez Pasz­tu­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1947 w bry­tyj­skiej czę­ści Pasz­tu­ni­sta­nu od­by­ło się re­fe­ren­dum w spra­wie przy­na­leż­no­ści pań­stwo­wej.

Wiktionary


pasztunka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni głów­nej grupy et­nicz­nej Af­ga­ni­sta­nu i Pa­ki­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʃtũŋka, AS: paštũŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasztuński mrz., paszto n.

:: fm. Pasztun mos.

 przym. pasztuński

Wiktionary


pasztunowie

lud za­miesz­ku­ją­cy Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan


SJP.pl


pasztuński

do­ty­czą­cy Pasz­tu­nów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pasz­tu­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pasz­tu­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pasz­to

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈʃtũj̃sʲci, AS: paštũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasztun m., Pasztunka ż., paszto n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afgański

Wiktionary


paszyn

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec


SJP.pl

Pa­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec.

In­te­gral­ne czę­ści wsi Pa­szyn: Biała Droga, Bo­chen­ków­ka, Da­mia­nów­ka, Dołki, Dział, Gó­rów­ka, Góry, Gra­ni­ce, Jo­dło­wa Góra, Ku­klów, Mi­czoł­ków­ka, Olek­sów­ka, Po­ded­wór, Pod­gó­ry, Po­rę­bów­ka, Po­to­ki, Pó­łan­ki, Przy­la­sek, Rzeki, Śra­dów­ka, Wol­ni­ki, Za­gó­rze, Za­gro­da.

Wikipedia


paszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


paszęcin

Pa­szę­cin (do 1945 niem. "Pas­sen­tin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Rą­bi­no.

Hi­sto­ria wsi za­czy­na się w 1862 r., gdy z czę­ści ma­jąt­ku Lipie Hel­mut Frie­drich Müller wy­dzie­lił część ziem i sprze­dał radcy dworu Ni­co­lai. W tej ro­dzi­nie Pa­szę­cin po­zo­sta­wał do końca 1945 r. Po woj­nie ma­ją­tek na­le­żał do PGR Rą­bi­no.

Wikipedia


pasówka

1. klucz wy­ro­bio­ny, do­pa­so­wa­ny na pod­sta­wie od­ci­sku;
2. nie­wiel­ki ptak z rzędu wró­blo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. prze­stęp­cze klucz do­pa­so­wa­ny na pod­sta­wie od­ci­sku

Wiktionary


pasówki

1. klucz wy­ro­bio­ny, do­pa­so­wa­ny na pod­sta­wie od­ci­sku;
2. nie­wiel­ki ptak z rzędu wró­blo­wa­tych


SJP.pl

Pa­sów­ki (Pas­se­rel­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Obej­mu­je ponad 130 ga­tun­ków.

Wikipedia


pasławski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fan Pa­sław­ski (1885-1956) – ge­ne­rał, wo­je­wo­da sta­ni­sła­wow­ski
  • Sta­ni­sław Pa­sław­ski (?-1944) – ksiądz

Wikipedia


pasłęcki

przy­miot­nik od: Pa­słęk (mia­sto), Pa­słę­ka (rzeka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pa­słę­ka

 (1.2) do­ty­czą­cy Pa­słę­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­spek­cja Hand­lo­wa skon­tro­lo­wa­ła kon­ser­wy w du­żych skle­pach el­blą­skich i pa­słęc­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasłęka ż., Pasłęk m., Pasłęczanin m., Pasłęczanka ż.

Wiktionary


pasłęczanin

miesz­ka­niec Pa­słę­ka


SJP.pl


pasłęczanka

miesz­kan­ka Pa­słę­ka


SJP.pl


pasłęk

mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

Pa­słęk (daw­niej "Holąd Pru­ski", Preußisch Hol­land) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pa­słęk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do woj. el­blą­skie­go. W la­tach 1818–1975 sie­dzi­ba po­wia­tu pa­słęc­kie­go.

Wikipedia


pasłęka

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce;

Wiktionary

Pa­słę­ka (niem. "Pas­sar­ge") – rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, pły­ną­ca przez Po­je­zie­rze Ma­zur­skie oraz Po­brze­że Gdań­skie. Ma dłu­gość – we­dług róż­nych pu­bli­ka­cji – od 169 km do 211 km. Pa­słę­ka ucho­dzi do Za­le­wu Wi­śla­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sy­ste­mie ad­mi­ni­stro­wa­nia wo­da­mi do­rze­cze Pa­słę­ki za­li­cza­ne jest do ob­sza­ru do­rze­cza Wisły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pasłęk mrz., Pasłęczanin mos., Pasłęczanka ż.

 przym. pasłęcki

Wiktionary


pat

1. po­zy­cja w sza­chach, w któ­rej stro­na ma­ją­ca ruch nie może wy­ko­nać żad­ne­go po­su­nię­cia, a jed­no­cze­śnie jej król nie jest sza­cho­wa­ny;
2. brak po­stę­pu, za­stój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. sy­tu­a­cja re­mi­so­wa, w któ­rej gracz, na któ­re­go przy­pa­da po­su­nię­cie, nie może wy­ko­nać ruchu, a jego król nie jest sza­cho­wa­ny;

 (1.2) przen. trud­na sy­tu­a­cja, gdy żadna ze stron nie może wy­ko­nać ruchu

Wiktionary

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Pat – sy­tu­a­cja w sza­chach, w któ­rej jeden z gra­czy nie może wy­ko­nać po­su­nię­cia zgod­ne­go z za­sa­da­mi, ale jego król nie jest sza­cho­wa­ny (to zna­czy nie jest ata­ko­wa­ny przez bier­kę prze­ciw­ni­ka). Zgod­nie z prze­pi­sa­mi gry pat koń­czy par­tię re­mi­sem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Białe nie za­u­wa­ży­ły, że po ich po­su­nię­ciu czar­ny król znaj­du­je się w pacie, więc par­tia za­koń­czy­ła się re­mi­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pat, AS: pat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patowość ż.

:: zdrobn. pacik mrz.

 przym. patowy

 przysł. patowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) impas

Wiktionary


pataca

[czy­taj: pa­ta­ka] wa­lu­ta Makau (te­ry­to­rium za­leż­ne­go Chin)


SJP.pl

Pa­ta­ca (kod ISO 4217: MOP) – ofi­cjal­na wa­lu­ta Makau, spe­cjal­nej stre­fy ad­mi­ni­stra­cyj­nej Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej. 1 pa­ta­ca = 100 avos.

W obie­gu znaj­du­ją się: mo­ne­ty o no­mi­na­łach 10, 20 i 50 avos oraz 1, 2, 5 i 10 pa­ta­ca; ban­kno­ty o no­mi­na­łach 10, 20, 50, 100, 500 i 1000 pa­ta­ca.

Wikipedia


patafian

po­tocz­nie: osoba głu­pia lub nie­za­rad­na; nie­do­łę­ga, pacan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. po­gard. głu­pek, ofer­ma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupek, gamoń, niedołęga, głupol, oferma, niedojda, niedorajda, nieudacznik, popapraniec, ciamajda, cielę, ofiara losu, safanduła, sierota, trąba, trąba jerychońska, pacan, dureń

Wiktionary


patafizyka

ima­gi­na­cyj­na nauka słu­żą­ca wyk­pi­wa­niu na­u­ko­we­go spo­so­bu my­śle­nia i uczo­nych roz­praw


SJP.pl


patagonia

kra­i­na w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;

Wiktionary

Pa­ta­go­nia (dawna nazwa Pa­ta­go­ni­ca) – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­na na te­re­nie Ar­gen­ty­ny i Chile. Znaj­du­je się mię­dzy Oce­a­na­mi: At­lan­tyc­kim a Spo­koj­nym, sięga na pół­noc po rzekę Rio Negro. Obej­mu­je około 1 043 076 km², z czego 670 000 km² na wscho­dzie na­le­ży do Ar­gen­ty­ny, a resz­ta na za­cho­dzie do Chile. Za­miesz­ku­ją ją ok. 2 mi­lio­ny ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedną z twierdz od­kry­to w Pa­ta­go­nii, w Río Negro nad za­to­ką San Matías. Od­ko­pa­no tam jej fun­da­men­ty, a także pół­me­tro­we, sym­bo­licz­ne drze­wo życia […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpataˈɡɔ̃ɲja, AS: patagõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Patagończyk mos., Patagonka ż., patagonka ż., patagonyk m., patagon m.

 przym. patagoński

Wiktionary


patagonka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ta­go­nii

Wiktionary

Pa­ta­gon­ka ("Cy­a­no­li­se­us pa­ta­go­nus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych (Psit­ta­ci­dae). Jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju "Cy­a­no­li­se­us". Za­sied­la Ar­gen­ty­nę i cen­tral­ne Chile, poza se­zo­nem lę­go­wym także Urug­waj. Nie jest za­gro­żo­na wy­gi­nię­ciem; dość czę­sto spo­ty­ka­na w nie­wo­li.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Patagonia ż.

:: fm. Patagończyk mos.

 przym. patagoński

Wiktionary


patagończyk

miesz­ka­niec Pa­ta­go­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ta­go­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Patagonia ż.

:: fż. Patagonka ż.

 przym. patagoński

Wiktionary


patagoński

przy­miot­nik od: Pa­ta­go­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Pa­ta­go­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpataˈɡɔ̃j̃sʲci, AS: patagõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Patagonia ż., Patagończyk mos., Patagonka ż.

Wiktionary


patarafka

nie­wiel­ka płyt­ka uży­wa­na jako ozdo­ba pod lampę, świecz­kę lub lich­tarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ręk. ozdob­na haf­to­wa­na ser­wet­ka słu­żą­ca jako pod­kład­ka pod lampę, lich­tarz, wazon lub bi­be­lo­ty, także jako po­kro­wiec na pod­głów­ki fo­te­li i kanap, modna w XIX wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol pod­niósł się i oglą­dał włócz­ko­we, czer­wo­no-żółte pa­ta­raf­ki, na ja­kich stały lich­ta­rze i lampy.

 (1.1) One utrzy­my­wa­ły po­rzą­dek, one włas­ny­mi rę­ka­mi wy­ra­bia­ły dla ozdo­by prze­róż­ne fi­ran­ki, ser­wet­ki, pa­ta­raf­ki i oso­bli­wsze ar­cy­dzie­ła krzy­żo­we, siat­ko­we i szy­deł­ko­we.

Wiktionary


pataren

uczest­nik pa­ta­rii


SJP.pl


pataria

ruch spo­łecz­no-re­li­gij­ny w Lom­bar­dii w XI wieku, wal­czą­cy o od­no­wę życia Ko­ścio­ła


SJP.pl


patas

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


SJP.pl

Patas ("Eryth­ro­ce­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


patat

by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych; wilec ziem­nia­cza­ny, słod­ki ziem­niak, batat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. kulin. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ipo­mo­ea ba­ta­tas|ref=tak., by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych o ja­dal­nych bul­wach, ros­ną­ca w re­jo­nie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wym

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batat, słodki ziemniak, wilec ziemniaczany

Wiktionary


patataj

okrzyk to­wa­rzy­szą­cy za­ba­wom z dzieć­mi, ma­ją­cy na­śla­do­wać jazdę na koniu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy przy­po­mi­na­ją­cy tę­tent kopyt ga­lo­pu­ją­ce­go konia

Wiktionary

Pa­ta­taj ("papaj") – sil­nik spa­li­no­wy o pro­stej kon­struk­cji, sto­so­wa­ny do na­pę­du ma­szyn w pier­wszej po­ło­wie XX wieku. Nazwa po­cho­dzi od cha­rak­te­ry­stycz­ne­go od­gło­su pracy. Pow­stał przez uno­wo­cze­śnie­nie i upro­szcze­nie lo­ko­mo­bi­li ben­zy­no­wej.

Naj­czę­ściej jest to jed­no­cy­lin­dro­wy, sil­nik śred­nio­pręż­ny, za­si­la­ny naftą, rza­dziej wy­so­ko­pręż­ny, o ręcz­nym roz­ru­chu, ot­war­tym ukła­dzie chło­dze­nia bez ter­mo­sta­tu, pompy wody i in­sta­la­cji elek­trycz­nej.

Wikipedia


patatajka

1. gwa­ro­wo: ro­bo­ta po­spiesz­na i byle jaka; pa­ta­łaj­ka;
2. po­tocz­ne okre­śle­nie na frag­ment pio­sen­ki w szyb­kim tem­pie z ryt­micz­nym ude­rze­niem, naj­czę­ściej kon­tra­stu­ją­cy z ca­ło­ścią; zwy­kle w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: na pa­ta­taj­kę - byle jak, aby szyb­ko; na łapu-capu, na pa­ta­taj


SJP.pl


patatowy

→ patat; ba­ta­to­wy


SJP.pl


patałach

po­tocz­nie: czło­wiek ro­bią­cy coś źle, nie­zdar­nie; bra­ko­rób, fu­szer, kno­ciarz, par­tacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. albo obraź. nie­zda­ra, osoba ro­bią­ca coś źle

 (1.2) bia­ły­stok. osoba nie­zad­ba­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasze pa­ta­ła­chy do­sta­ną po dupie i za chwi­lę będą już w Pol­sce. Daj­cie spo­kój z ta­ki­mi mi­strzo­stwa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtawax, AS: patau̯aχ

Wiktionary

Powiązane:

 czas. patałaszyć ndk., spatałaszyć dk.

Wiktionary


patałaszyć

robić coś źle, nie­u­dol­nie, niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­ty­mi pla­na­mi, nied­ba­le


SJP.pl


patańdźali

Pa­tan­dźa­li (de­wa­na­ga­ri पतञ्जलि, trans­li­te­ra­cja Patañjāli, ang. Pa­tan­ja­li) – in­dyj­ski fi­lo­zof z ok. II w. p.n.e., jogin, gra­ma­tyk san­skry­tu, autor jed­ne­go z naj­waż­niej­szych trak­ta­tów na temat jogi, jakim są "Jo­ga­su­try" ("Yogasūtra"), a także praw­do­po­dob­nie "Mahābhāṣyi", wiel­kie­go ko­men­ta­rza do gra­ma­ty­ki Pa­ni­nie­go "Aṣṭādhyāyī". Hin­du­ska tra­dy­cja uważa go za in­kar­na­cję Śeszy i przy­pi­su­je mu dzie­ło za­po­cząt­ko­wa­nia sy­ste­mu jogi.

Wikipedia


patch

[czy­taj: pacz] po­praw­ka do pro­gra­mu przez­na­czo­na do usu­nię­cia pew­nych pro­ble­mów lub zwięk­sze­nia wy­daj­no­ści po­przed­niej wer­sji pro­gra­mu; łata, łatka


SJP.pl


patchcord

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. krót­ki kabel łącz­ni­ko­wy, zwy­kle do LAN;

Wiktionary


patchować

[czy­taj: pa­czo­wać] w in­for­ma­ty­ce: uak­tu­al­niać pro­gram kom­pu­te­ro­wy, sto­su­jąc patch (łatkę, po­praw­kę)


SJP.pl


patchwork

[czy­taj: pacz­łork] ka­wał­ki tka­nin lub skóry zszy­te razem i two­rzą­ce jeden ma­te­riał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. tech­ni­ka zszy­wa­nia ka­wał­ków róż­nych tka­nin, dzia­ni­ny, skóry itp. tak, aby pow­stał z nich wzór; także: wyrób wy­ko­na­ny tą tech­ni­ką;

Wiktionary

Pat­chwork – me­to­da szy­cia, w któ­rej zszy­wa się małe ka­wał­ki ma­te­ria­łu (o po­dob­nych ge­o­me­trycz­nie kształ­tach, np. pat­chwork z ka­wał­ków trój­kąt­nych) w więk­szą ca­łość, two­rząc nowy wzór. Sło­wem tym okre­śla się także pracę wy­ko­na­ną tą tech­ni­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ka­na­pie leżał ko­lo­ro­wy pat­chwork.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpat͡ʃwɔrk, AS: paču̯ork

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patchworkowy

Wiktionary


patchworkowy

[czy­taj: pacz­łor­ko­wy]
1. przy­miot­nik od: pat­chwork;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pat­chwor­ku, zwią­za­ny z pat­chwor­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny tech­ni­ką pat­chwor­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania miała na sobie ko­lo­ro­wy pat­chwor­ko­wy swe­te­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patchwork m.

Wiktionary


patecki

naz­wi­sko


SJP.pl


pateczka

zdrob­nie­nie od: patka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: patka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtɛt͡ʃka, AS: patečka

Wiktionary


patefon

daw­niej: typ gra­mo­fo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wczes­ny typ gra­mo­fo­nu o na­pę­dzie me­cha­nicz­nym;

Wiktionary

Plik audio zo­stał ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie wer­sji z i nie obej­mu­je póź­niej­szych edy­cji.

Pa­te­fon – prze­no­śne urzą­dze­nie o na­pę­dzie me­cha­nicz­nym do odt­wa­rza­nia dźwię­ku z płyt, wy­na­le­zio­ne przez braci Emila i Char­le­sa Pathé, pro­du­ko­wa­ne w la­tach 1905–1920 przez firmę Pathé Frères.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odt­wa­rza­nie w pa­te­fo­nie od­by­wa­ło się od środ­ka płyty przy uży­ciu nie­wy­mien­nej kulki.

 (1.1) Wcze­śniej ru­cho­mym obraz­kom to­wa­rzy­szy­ła mu­zy­ka grana na żywo lub z pa­te­fo­nu.

 (1.1) Na pa­te­fo­nie zdar­ta płyta do obrzy­dze­nia gra ma­zur­ki…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtɛfɔ̃n, AS: patefõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patefonowy

 rzecz. patefonik mrz.

Wiktionary


patefonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­te­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patefon m.

Wiktionary


patefonowy

przy­miot­nik od: pa­te­fon; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla pa­te­fo­nu, star­sze­go typu gra­mo­fo­nu, przez­na­czo­ny na taki gra­mo­fon (np. płyta pa­te­fo­no­wa), bę­dą­cy jego czę­ścią (np. tuba pa­te­fo­no­wa) lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. przym. od pa­te­fon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mało kto w Kra­ko­wie po­sia­da pu­deł­ka po igłach pa­te­fo­no­wych

 (1.1) Pod­czas ta­kie­go pa­te­fo­no­we­go kon­cer­tu nie­o­cze­ki­wa­nie do­wie­dzia­ła się, jak wy­glą­da hra­bia Mi­chał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpatɛfɔ̃ˈnɔvɨ, AS: patefõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patefon m.

Wiktionary


patek

pasek ma­te­ria­łu przy­szy­ty do ubra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ze­ga­rek szwaj­car­skiej marki Patek Phi­lip­pe

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Patek – au­striac­ki pił­karz, zm. 1982
  • An­to­ni Patek – twór­ca firmy ze­gar­mi­strzow­skiej (brat przy­rod­ni Fran­cisz­ka), zm. 1877
  • Artur Patek – pol­ski hi­sto­ryk, ur. 1965
  • Fran­ci­szek Patek – pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go (brat przy­rod­ni An­to­nie­go), zm. 1844
  • Sta­ni­sław Patek – pol­ski ad­wo­kat i dy­plo­ma­ta, zm. 1944
  • Wie­sław Ksa­we­ry Patek – pol­ski pu­bli­cy­sta i hi­sto­ryk, zm. 1994
  • Patek Phi­lip­pe – firma ze­gar­mi­strzow­ska
  • Pátek – miej­sco­wość w Cze­chach

Wikipedia


patelenka

nie­wiel­ka pa­tel­nia; pa­tel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pa­tel­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcesz sma­żyć na­le­śni­ki na ta­kiej pa­te­len­ce?

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) patelnia

Wiktionary


patelka

nie­wiel­ka pa­tel­nia; pa­te­len­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­tel­nia

 (1.2) mała pa­tel­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­puść ćwiart­kę masła na pa­tel­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patelnia

Wiktionary


patelnia

1. pła­skie na­czy­nie ku­chen­ne z rącz­ką, słu­żą­ce do sma­że­nia po­traw;
2. śro­do­wi­sko­wo: stu­pro­cen­to­wa okaz­ja do strze­le­nia bram­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do sma­że­nia po­traw;

 (1.2) przen. środ. mot. zę­bat­ka koła na­pę­do­we­go mo­to­cy­kla

 (1.3) pot. przen. bar­dzo go­rą­ce, na­sło­necz­nio­ne miej­sce, zaz­wy­czaj pła­skie

Wiktionary

Pa­tel­nia – na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do sma­że­nia, pie­cze­nia lub du­sze­nia po­traw. Ty­po­wa pa­tel­nia jest okrą­gła i pła­ska, jej śred­ni­ca wy­no­si 12–32 cm. Śred­ni­cę pa­tel­ni mie­rzy się po wew­nętrz­nej stro­nie bocz­nych ścia­nek, w miej­scu gdzie na­kła­da­na jest po­kryw­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pa­tel­ni skwier­cza­ły ce­bu­la i bo­czek.

 (1.3) Około po­łud­nia par­king za­mie­nił się w istną pa­tel­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtɛlʲɲa, AS: patelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. patelka ż., zdrobn. patelenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk tygel

Wiktionary


patelnica

pa­tel­ni­ca nie­bie­sko­pla­ma - ga­tu­nek ja­do­wi­tej płaszcz­ki


SJP.pl


patelniowy

→ pa­tel­nia


SJP.pl

Patrz:

patelnia

patelski

naz­wi­sko


SJP.pl


patena

me­ta­lo­wy ta­le­rzyk, po­zła­ca­ny wew­nątrz, na któ­rym kła­dzie się ho­stię pod­czas mszy świę­tej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. okrą­gła, zwy­kle po­zła­ca­na tacka na ho­stię lub do na­kry­wa­nia kie­li­cha pod­czas li­tur­gii

Wiktionary

Pa­te­na (łac. "pa­te­re" – miska; gr. di­skos) – w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich na­czy­nie li­tur­gicz­ne zaz­wy­czaj w kształ­cie ta­le­rzy­ka przez­na­czo­ne dla kon­se­kro­wa­nej ho­stii. Po­win­na być wy­ko­na­na, przy­najm­niej w swym wnę­trzu, ze szla­chet­ne­go, nie ko­ro­du­ją­ce­go me­ta­lu (zwy­kle złota lub sre­bra). Za­da­niem pa­te­ny jest zbie­ra­nie i chro­nie­nie czą­stek Najś­więt­sze­go Sa­kra­men­tu przed pro­fa­na­cją.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) w Kościele wschodnim: dyskos

Wiktionary


patencik

zdrob­nie­nie od: pa­tent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­tent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patent m.

 czas. opatentować

Wiktionary


patent

1. do­ku­ment gwa­ran­tu­ją­cy wy­na­laz­cy wy­łącz­ne zyski z wy­na­laz­ku;
2. do­ku­ment na­da­ją­cy ja­kiejś oso­bie upraw­nie­nia do zaj­mo­wa­nia okre­ślo­ne­go sta­no­wi­ska na stat­ku;
3. spo­sób na zysk lub osią­gnię­cie, zdo­by­cie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment uz­na­ją­cy czy­jeś wy­łącz­ne prawa do wy­na­laz­ku;

 (1.2) do­ku­ment stwier­dza­ją­cy na­by­cie upraw­nień do dzia­łal­no­ści zwią­za­nej z że­glu­gą;

 (1.3) pot. spo­sób na po­pra­wie­nie cze­goś

Wiktionary

Pa­tent ( pa­tens, do­peł­niacz pa­ten­tis, ot­war­ty, jawny, od patēre, być ot­war­tym, wi­docz­nym, do­stęp­nym) – ogra­ni­czo­ne w cza­sie prawa wła­ści­cie­la roz­wią­za­nia tech­nicz­ne­go do wy­łącz­ne­go ko­rzy­sta­nia z wy­na­laz­ku lub wy­na­laz­ków bę­dą­cych przed­mio­tem pa­ten­tu w ce­lach za­wo­do­wych lub za­rob­ko­wych na te­re­nie pań­stwa, które de­cyz­ją ad­mi­ni­stra­cyj­ną pa­ten­tu udzie­li­ło, pod wa­run­kiem wnie­sie­nia opłat za co najm­niej pier­wszy okres ochro­ny (tzw. ochro­ny pa­ten­to­wej) od daty zgło­sze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­tent udzie­la­ny jest przez Urząd Pa­ten­to­wy oso­bie fi­zycz­nej lub praw­nej, która złoży wnio­sek o udzie­le­nie pa­ten­tu.

 (1.2) Po ukoń­cze­niu szko­le­nia uczest­ni­cy przy­stą­pią do eg­za­mi­nu na pa­tent że­gla­rza jach­to­we­go.

 (1.3) On ma na to pa­tent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatɛ̃nt, AS: patẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patentowy

 rzecz. patencik mrz.

 czas. patentować, opatentować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) licencja

Wiktionary


patentki

1. daw­niej: dzie­cię­ce ba­weł­nia­ne poń­czo­chy w prąż­ki;
2. po­tocz­nie o oku­la­rach bez­ram­ko­wych, w któ­rych za­usz­ni­ki mo­co­wa­ne są do szkieł za po­mo­cą śru­bek


SJP.pl


patentowany

wy­da­wać lub uzy­ski­wać pa­tent na coś


SJP.pl


patentować

wy­da­wać lub uzy­ski­wać pa­tent na coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opa­ten­to­wać)

 (1.1) praw. uzy­ski­wać lub wy­da­wać pa­tent

 (1.2) met. pod­da­wać stal spe­cjal­nej obrób­ce ciepl­nej w celu zwięk­sze­nia wła­ści­wo­ści pla­stycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patent mrz., patentowanie n.

 czas. opatentować dk.

 przym. patentowany

Wiktionary


patentowy

przy­miot­nik od: pa­tent; zaj­mu­ją­cy się wy­da­wa­niem pa­ten­tów (np. biuro pa­ten­to­we), gro­ma­dzą­cy pa­ten­ty lub w jakiś inny spo­sób z nimi zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ten­tem, do­ty­czą­cy pa­ten­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patent mrz.

 czas. opatentować

Wiktionary


patentoznawstwo

nauka o pa­ten­tach


SJP.pl


pater

za­kon­nik po świę­ce­niach ka­płań­skich; du­chow­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rel. oj­ciec, za­kon­nik ma­ją­cy świę­ce­nia ka­płań­skie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pater pa­triae
  • Dis Pater
  • Pater fa­mi­lias
  • Grze­gorz Pater (ur. 1974) – pol­ski pił­karz
  • Jerzy Pater (ur. 1952) – pol­ski cho­dziarz spor­to­wy
  • Józef Pater (ur. 1944) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła
  • Józef Pater (po­li­tyk) (1897–1942) – pol­ski po­li­tyk i ma­larz
  • Jean-Bap­ti­ste Pater (1695–1736) – fran­cu­ski ma­larz ro­ko­ko­wy
  • Krzysz­tof Pater (ur. 1961) – pol­ski po­li­tyk
  • Paweł Pater (1656–1724) – pol­ski ma­te­ma­tyk, astro­nom i dru­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wia­dom­cie pa­trów o przy­jeź­dzie pro­win­cja­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatɛr, AS: pater

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojciec

Wiktionary


patera

duży, ozdob­ny ta­lerz, na któ­rym po­da­je się cia­sta, owoce itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie sto­ło­we słu­żą­ce do po­da­wa­nia ciast i tor­tów bądź owo­ców;

 (1.2) hist. sta­roż. na­czy­nie obrzę­do­we słu­żą­ce w sta­ro­żyt­no­ści do skła­da­nia ofiar;

 (1.3) reg. pozn. małe, za­nied­ba­ne go­spo­dar­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­te­ra – na­czy­nie obrzę­do­we uży­wa­ne przez sta­ro­żyt­nych Gre­ków i Rzy­mian pod­czas li­ba­cji
  • pa­te­ra – na­czy­nie sto­ło­we ma­ją­ce formę ta­le­rza umie­szczo­ne­go na nóżce lub pod­staw­ce, słu­żą­ce do po­da­wa­nia ciast bądź owo­ców

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. paterka ż.

 (1.2)

 rzecz. reg. pozn. paterak m.

Wiktionary


paterak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. par­tacz, nied­ba­ły go­spo­darz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patera ż.

Wiktionary


paterek

zdrob­nie­nie od: pa­te­ra


SJP.pl

Pa­te­rek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pa­te­rek, po jej lik­wi­da­cji w gro­ma­dzie Nakło nad No­te­cią. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. Pa­te­rek liczy 2680 miesz­kań­ców (stan na 31 grud­nia 2012).

Wikipedia


paterka

zdrob­nie­nie od: pa­te­ra


SJP.pl


paternalistyczny

przy­miot­nik od: pa­ter­na­lizm; opar­ty na za­sa­dach pa­ter­na­liz­mu, wła­dzy ojca w ro­dzi­nie lub spo­so­bu za­rzą­dza­nia przed­się­bior­stwem, po­le­ga­ją­ce­go na cał­ko­wi­tym lub czę­ścio­wym uza­leż­nie­niu pra­cow­ni­ków od pra­co­daw­cy (np. hie­rar­chia pa­ter­na­li­stycz­na)


SJP.pl


paternalizm

1. spo­sób za­rzą­dza­nia przed­się­bior­stwem, po­le­ga­ją­cy na cał­ko­wi­tym lub czę­ścio­wym uza­leż­nie­niu pra­cow­ni­ków od pra­co­daw­cy;
2. czer­pa­nie wzor­ców, prze­strze­ga­nie zasad obo­wią­zu­ją­cych w ro­dzi­nie z przy­ka­zań ojca


SJP.pl

Pa­ter­na­lizm (z pater ‘oj­ciec’ i gr. "ismos" ‘wie­dza’) – trak­to­wa­nie innej osoby po­dob­nie, jak oj­ciec trak­tu­je dziec­ko, in­ge­ren­cja w dzia­ła­nie lub ogra­ni­cze­nie wol­no­ści innej osoby lub grupy, mo­ty­wo­wa­ne ich do­brem lub ko­niecz­no­ścią ochro­ny. Jed­nost­ki, które ota­cza się pa­ter­na­li­stycz­ną opie­ką, uz­na­wa­ne są za nie­zdol­ne do sa­mo­dziel­ne­go kie­ro­wa­nia swoim po­stę­po­wa­niem i w kon­sek­wen­cji wy­ma­ga­ją­ce po­mo­cy i kon­tro­li.

Wikipedia


paternoster

ro­dzaj daw­nej windy bez drzwi, znaj­du­ją­cej się w sta­łym, po­wol­nym ruchu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pater no­ster – mod­lit­wa („Ojcze nasz”)
  • Pa­ter­no­ster – pot. upom­nie­nie, re­pry­men­da
  • Pa­ter­no­ster – sznur mod­li­tew­ny
  • Pa­ter­no­ster – dra­mat
  • Pa­ter­no­ster – ro­dzaj windy
  • Pa­ter­no­ster – ro­dzaj pompy
  • Pa­ter­no­ster – regał
  • Pa­ter­no­ster – cza­so­pis­mo
  • Pa­ter­no­ster (typ pieca, torby itp.)

Wikipedia


paterologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Bogu Ojcu;

Wiktionary

Pa­te­ro­lo­gia, także pa­try­lo­gia – dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o pier­wszej Oso­bie Trój­cy Świę­tej – Bogu Ojcu. Roz­wój pa­te­ro­lo­gii w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim na­stą­pił po So­bo­rze Wa­ty­kań­skim II.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­wój pa­te­ro­lo­gii w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim na­stą­pił po So­bo­rze Wa­ty­kań­skim II.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patrylogia

Wiktionary


paterson

naz­wi­sko


SJP.pl

Pa­ter­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie New Jer­sey (sie­dzi­ba hrab­stwa Pas­sa­ic), nad rzeką Pas­sa­ic, w re­gio­nie me­tro­po­li­tal­nym No­we­go Jorku. We­dług spisu lud­no­ści z 2010 roku Pa­ter­son za­miesz­ki­wa­ło 145 tys. miesz­kań­ców.

W fil­mie Jima Jar­mus­cha „Pa­ter­son” akcja dzie­je się w tymże mie­ście.

Wikipedia


pateryk

cykl le­gend, opo­wia­dań w li­te­ra­tu­rze sta­ro­ru­skiej, któ­rych te­ma­tem prze­wod­nim jest życie pu­stel­ni­ków i asce­tów


SJP.pl

Pa­te­ryk (od gr. "pater" – oj­ciec) – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry ha­gio­gra­ficz­nej po­cho­dze­nia bi­zan­tyj­skie­go.

Pa­te­ry­ki były zwy­kle zbio­ra­mi opo­wia­dań i le­gend z życia asce­tycz­nych mni­chów-ere­mi­tów, spę­dza­ją­cych czas na umart­wia­niu się i mod­lit­wie.

Po przy­ję­ciu chrze­ści­jań­stwa przez Ruś pa­te­ry­ki stały się po­pu­lar­nym ga­tun­kiem sta­ro­ru­skiej li­te­ra­tu­ry re­li­gij­nej.

Wikipedia


patetico

[czy­taj: paTEtiko] mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze na­ka­zu­ją­ce wy­ko­na­nie ut­wo­ru wznio­śle, pa­te­tycz­nie


SJP.pl


patetyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­te­tycz­nie


SJP.pl


patetyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­te­tycz­ny


SJP.pl


patetyczność

wznio­słość, uro­czy­stość, po­waż­ność; pa­te­ty­ka, pa­te­tyzm


SJP.pl


patetyczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pod­nio­sło­ścią; uro­czy­sty, pełen pa­to­su


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­waż­ny, do­nio­sły, uro­czy­sty

 (1.2) pejor. prze­sad­nie na­dę­ty, ża­łos­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakby wy­ol­brzy­mio­ną gębę gom­bro­wi­czow­ską pi­sarz przy­pra­wił pa­te­tycz­nym wiz­jom hi­sto­ry­ków, Gib­bo­na czy Fer­re­ro, o wiel­ko­ści i upad­ku świa­ta sta­ro­żyt­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpatɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: patetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patetyczność ż.

 przysł. patetycznie

Wiktionary


patetyka

wznio­słość, uro­czy­stość, po­waż­ność; pa­te­tycz­ność, pa­te­tyzm


SJP.pl


patetyzm

wznio­słość, uro­czy­stość, po­waż­ność; pa­te­ty­ka, pa­te­tycz­ność


SJP.pl


patetyzować

czy­nić z cze­goś sy­tu­a­cję pa­te­tycz­ną, uro­czy­stą, pełną pa­to­su, do­da­wać cze­muś pod­nio­sło­ści


SJP.pl


pathfinder

[czy­taj: paf­fajn­der] model sa­mo­cho­du marki Nis­san


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Path­fin­der – wy­spe­cja­li­zo­wa­ny żoł­nierz.
  • Path­fin­der – ame­ry­kań­ski lą­dow­nik ba­da­ją­cy Marsa.
  • Path­fin­der – sy­mu­la­tor ame­ry­kań­skie­go promu kos­micz­ne­go.
  • Path­fin­der Ro­le­pla­y­ing Game – gra fa­bu­lar­na opar­ta na Dun­ge­ons&Dra­gons.
    • Path­fin­der: King­ma­ker – kom­pu­te­ro­wa gra fa­bu­lar­na opar­ta na Path­fin­der Ro­le­pla­y­ing Game
  • Path­fin­der – pol­ski ze­spół po­wer­me­ta­lo­wy.
  • Tro­pi­ciel (ang. Path­fin­der) – film z 2007
  • Tro­pi­ciel – film z 1987

Wikipedia


pati

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. Pa­try­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pati – mia­sto w In­do­nez­ji
  • Pati Yang – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Pati Behrs – ro­syj­ska ak­tor­ka
  • Pati – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2023, spin-off se­ria­lu Ska­za­na.
  • po­tocz­nie Pa­try­cja
  • Patio
  • Pa­ti­son

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pati, chodź z nami na pla­ża­a­żę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatʲi, AS: patʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Patrycja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Patka

Wiktionary


patierik

sta­ro­ru­ska księ­ga ży­wo­tów świę­tych ojców


SJP.pl


patijala

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w In­diach

Wiktionary


patinsonowanie

od­dzie­la­nie sre­bra od oło­wiu, wy­ko­ny­wa­ne pod­czas za­bie­gów hut­ni­czych


SJP.pl


patinsonować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. od­dzie­lać sre­bro od oło­wiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patinsonowanie n.

Wiktionary


patio

ozdob­ny, wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. nie­wiel­ki dzie­dzi­niec wew­nątrz domu, z wej­ścia­mi do po­mie­szczeń, czę­sto z kruż­gan­ka­mi, zwy­kle w ar­chi­tek­tu­rze hisz­pań­skiej i por­tu­gal­skiej;

Wiktionary

Patio (hiszp.) – wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec lub mały ogró­dek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj śnia­da­nie zjed­li­śmy na patiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatʲjɔ, AS: patʹi ̯o

Wiktionary


patiseria

lokal ga­stro­no­micz­ny i jed­no­cze­śnie sklep, w któ­rym wy­ra­bia i sprze­da­je się wy­ro­by cu­kier­ni­cze oraz pie­czy­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. cu­kier­nia, sklep cu­kier­ni­czy po­łą­czo­ny z wyt­wór­nią wy­ro­bów cu­kier­ni­czych

Wiktionary


patison

ro­śli­na wa­rzyw­na ro­dzą­ca bia­ła­we lub jas­no­zie­lo­ne owoce w kształ­cie ku­li­ste­go, naj­czę­ściej spła­szczo­ne­go dysku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na wa­rzyw­na o du­żych li­ściach i obłych owo­cach;

 (1.2) kulin. ja­rzy­na z owocu pa­ti­so­na (1.1)

Wiktionary

Pa­ti­son ("Cu­cur­bi­ta pepo" var. "pa­ti­so­nia­na") – od­mia­na dyni zwy­czaj­nej na­le­żą­ca do ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych. Ro­śli­na jed­no­rocz­na, po­cho­dzi z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, do Eu­ro­py spro­wa­dzo­na zo­sta­ła przez Hisz­pa­nów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈtʲisɔ̃n, AS: patʹisõn

Wiktionary


patisonowy

→ pa­ti­son


SJP.pl

Patrz:

patison

patka

pasek ma­te­ria­łu przy­szy­ty do ubra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pasek ma­te­ria­łu przy­szy­ty lub przy­pię­ty do ubra­nia, słu­żą­cy do ścią­gnię­cia luź­nej jego czę­ści lub sta­no­wią­cy ozdo­bę

Wiktionary

Patka (ina­czej „łapka”) – ko­lo­ro­wa oz­na­ka roz­poz­naw­cza umie­szczo­na na koł­nie­rzu pol­skie­go mun­du­ru woj­sko­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­ła pła­szczyk z patką w talii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatka, AS: patka

Wiktionary


patkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pat­kow­ski – pol­ski fizyk, pro­fe­sor nauk fi­zycz­nych
  • Alek­san­der Pat­kow­ski (1890–1942) – pol­ski spo­łecz­nik, po­dróż­nik i pe­da­gog
  • Józef Pat­kow­ski (1887–1942) – pol­ski fizyk, pro­fe­sor zwy­czaj­ny
  • Józef Pat­kow­ski (1929–2005) – pol­ski mu­zy­ko­log, twór­ca mu­zy­ki fil­mo­wej
  • Piotr Pat­kow­ski (1991 –) – pol­ski po­li­tyk, wi­ce­mi­ni­ster
  • Sta­ni­sław Pat­kow­ski (1927–2019) – pol­ski puł­kow­nik, do­wód­ca Cen­tral­ne­go Oś­rod­ka Ana­li­zy Ska­żeń
  • Zyg­munt Pat­kow­ski (1907–1977) – pol­ski ba­let­mistrz i cho­re­o­graf

Wikipedia


patków

po­tocz­nie: ze­ga­rek marki Patek Phi­lip­pe


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pat­ków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Ło­si­ce
  • Pat­ków (SIMC 0631083) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Pion­ki
  • Pat­ków (SIMC 0631090) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Pion­ki
  • Pat­ków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Po­licz­na
  • Pat­ków – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


patmos

Pat­mos (gr. Πάτμος) − mała grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim.

Wikipedia


patna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich In­diach, po­ło­żo­ne na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, nad Gan­ge­sem; sto­li­ca stanu Bihar

Wiktionary

Patna, hindi पटना, trl. "Paṭnā", trb. "Patna"; ang. "Patna"; nazwa hi­sto­rycz­na: "Pa­ta­li­pu­tra" – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich In­diach, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, nad Gan­ge­sem, przy uj­ściu rzeki Gan­dak, sto­li­ca stanu Bihar. Ponad 2 mln miesz­kań­ców. Na prze­ło­mie er jedno z naj­więk­szych miast świa­ta. Ważny oś­ro­dek hand­lu, nauki i rze­mio­sła.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. patnieński

Wiktionary


patnieński

przy­miot­nik od: Patna (mia­sto w In­diach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Patną, do­ty­czą­cy Patny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Patna ż.

Wiktionary


pato

po­tocz­nie: pa­to­lo­gia, pa­to­lo­gicz­ny


SJP.pl

Pato – gaun wikas sa­mi­ti we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Sa­gar­mat­ha w dy­stryk­cie Sap­ta­ri. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 755 go­spo­darstw do­mo­wych i 4378 miesz­kań­ców (2110 ko­biet i 2268 męż­czyzn).

Wikipedia


pato-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek z pa­to­lo­gią, sy­tu­a­cją od­bie­ga­ją­cą od normy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) patoce­le­bry­ta • patode­we­lo­per­ka • patostre­a­mer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patus mzw.

Wiktionary


patobiznes

po­tocz­nie: dzia­łal­ność biz­ne­so­wa opar­ta na szkod­li­wych lub pa­to­lo­gicz­nych prak­ty­kach


SJP.pl


patocelebryta

osoba, która zy­ska­ła sławę i wzbu­dzi­ła za­in­te­re­so­wa­nie me­diów za­cho­wa­niem ła­mią­cym normy spo­łecz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. osoba, która zy­ska­ła sławę i wzbu­dzi­ła za­in­te­re­so­wa­nie me­diów za­cho­wa­niem ła­mią­cym normy spo­łecz­ne

Wiktionary

Pa­to­ce­le­bry­ta – ósmy album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Kizo. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 15 wrze­śnia 2023 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Spa­ce­ran­ge w dy­stry­bu­cji Uni­ver­sal Music Pol­ska.

Album za­de­biu­to­wał na 1. miej­scu pol­skiej listy sprze­da­ży – OLiS. Płyta uzy­ska­ła cer­ty­fi­kat pocz­wór­nej pla­ty­no­wej płyty, za sprze­daż ponad 120 ty­się­cy kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­czel­ny pol­ski pa­to­ce­le­bry­ta za poś­red­nict­wem In­sta­gra­ma za­su­ge­ro­wał, że mi­ło­śnik mo­to­ry­za­cji na­ma­wiał go na walkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. patocelebrytka ż.

 przym. patocelebrycki

Wiktionary


patocelebrytka

→ pa­to­ce­le­bry­ta


SJP.pl

Patrz:

patocelebryta

patodeweloper

de­we­lo­per, w któ­re­go dzia­ła­niach wy­stę­pu­ją nie­pra­wi­dło­wo­ści


SJP.pl


patodeweloperka

nie­pra­wi­dło­we zja­wi­ska wy­stę­pu­ją­ce w bran­ży de­we­lo­per­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­jek­to­wa­nie bu­dyn­ków miesz­kal­nych i osied­li z za­ło­że­niem mak­sy­ma­li­za­cji zysku kosz­tem ja­ko­ści, na­gi­na­jąc obo­wią­zu­ją­ce prze­pi­sy bu­dow­la­ne lub wy­ko­rzy­stu­jąc sy­tu­a­cje, w któ­rych prawo do­ty­czą­ce pla­no­wa­nie­a­no­wa­nia prze­strzen­ne­go nie jest wy­star­cza­ją­co do­brze ure­gu­lo­wa­ne

Wiktionary

Pa­to­de­we­lo­per­ka – ogół dzia­łań de­we­lo­pe­rów bu­dow­la­nych, który ze wzglę­du na dzia­ła­nia wzglę­dem klien­tów oraz spo­sób pro­jek­to­wa­nia obiek­tów po­zo­sta­je w sprzecz­no­ści ze zwy­cza­ja­mi uz­na­wa­ny­mi za dobre.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O pa­to­de­we­lo­per­ce mówi się od nie­daw­na, ale bu­dow­la­ne ab­sur­dy ist­nia­ły od za­wsze. Nie bra­ko­wa­ło ich także w PRL-u, o czym do­brze wie­dzą osoby miesz­ka­ją­ce m.in. w blo­kach z wiel­kiej płyty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patodeweloper m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolna amerykanka

Wiktionary


patodeweloperski

→ pa­to­de­we­lo­per


SJP.pl

Patrz:

patodeweloper

patofizjolog

spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by


SJP.pl


patofizjologia

dzie­dzi­na pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by; fiz­jo­lo­gia pa­to­lo­gicz­na; fiz­jo­pa­to­lo­gia


SJP.pl


patofizjologiczny

przy­miot­nik od: pa­to­fiz­jo­lo­gia; zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pa­to­fiz­jo­lo­gią, dzie­dzi­ną pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by (np. ba­da­nia pa­to­fiz­jo­lo­gicz­ne); fiz­jo­pa­to­lo­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z pa­to­fiz­jo­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­to­fiz­jo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patofizjologia ż., patofizjolog mos.

Wiktionary


patogen

czyn­nik cho­ro­bot­wór­czy lub ogół ta­kich czyn­ni­ków, któ­rych po­wią­za­nie ze sobą wy­wo­ła­ło cho­ro­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. czyn­nik cho­ro­bot­wór­czy; czyn­nik (np. drob­no­u­strój) zdol­ny wy­wo­łać dane scho­rze­nie

Wiktionary

Pa­to­gen, czyn­nik cho­ro­bot­wór­czy – ciało obce, twór bio­lo­gicz­ny lub mi­kro­or­ga­nizm wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę u da­ne­go or­ga­niz­mu. Wy­róż­nia się na­stę­pu­ją­ce typy pa­to­ge­nów:

Pot­wier­dze­nia, czy dany czyn­nik jest pa­to­ge­nem dla okre­ślo­ne­go tak­so­nu, do­ko­nu­je się usi­łu­jąc speł­nić po­stu­la­ty Evan­sa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. patogeneza ż., patogenia ż., patogeniczność ż., patogenność ż.

 przym. patogenetyczny, patogeniczny, patogenny

Wiktionary


patogenetyczny

1. przy­miot­nik od: pa­to­ge­ne­za; zwią­za­ny z pa­to­ge­ne­zą, dzia­łem me­dy­cy­ny ba­da­ją­cym pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób, od­no­szą­cy się do pa­to­ge­ne­zy (np. ana­li­za pa­to­ge­ne­tycz­na); pa­to­ge­nicz­ny;
2. wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę; pa­to­ge­nicz­ny, pa­to­gen­ny


SJP.pl


patogeneza

dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób oraz zaj­mu­ją­cy się okre­śle­niem pa­to­ge­nów i czę­ścio­wym ich zwal­cza­niem; pa­to­ge­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nauka, która bada pow­sta­wa­nie i roz­prze­strze­nia­nie się cho­rób

Wiktionary

Pa­to­ge­ne­za (gr. "páthos" – cho­ro­ba, cier­pie­nie, "génesis" – po­cho­dze­nie), wywód cho­ro­bo­wy – nauka bę­dą­ca dzie­dzi­ną me­dy­cy­ny, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem me­cha­niz­mu pow­sta­wa­nia i roz­wo­ju cho­ro­by. W odróż­nie­niu od etio­lo­gii nie zaj­mu­je się okre­śle­niem czyn­ni­ka, który wy­wo­łu­je cho­ro­bę, ale me­cha­niz­mów, za po­mo­cą któ­rych ten czyn­nik ją wy­wo­łu­je.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. patogen mrz., patogenność ż., patogenia ż.

Wiktionary


patogenia

dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób oraz zaj­mu­ją­cy się okre­śle­niem pa­to­ge­nów i czę­ścio­wym ich zwal­cza­niem; pa­to­ge­ne­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. zob. pa­to­ge­ne­za.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patogeniczność ż., patogen m., patogeneza ż., patogenność ż.

 przym. patogenetyczny, patogeniczny, patogenny

Wiktionary


patogeniczność

zdol­ność cho­rób do sze­rze­nia się, po­sia­da­nie wa­run­ków mo­gą­cych do­pro­wa­dzić do roz­wi­nię­cia się cho­ro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia pro­ce­su cho­ro­bo­we­go w danym or­ga­niz­mie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patogeniczny, patogenny

 rzecz. patogenność ż., patogen mrz., patogenia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorobotwórczość

Wiktionary


patogeniczny

1. przy­miot­nik od: pa­to­ge­nia; zwią­za­ny z pa­to­ge­nią, dzia­łem me­dy­cy­ny ba­da­ją­cym pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób, od­no­szą­cy się do pa­to­ge­nii (np. ana­li­za pa­to­ge­nicz­na); pa­to­ge­ne­tycz­ny;
2. wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę; pa­to­ge­ne­tycz­ny, pa­to­gen­ny


SJP.pl


patogenność

→ pa­to­gen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest pa­to­gen­ne, zdol­ność czyn­ni­ka cho­ro­bot­wór­cze­go do wy­wo­ły­wa­nia cho­ro­by po za­ka­że­niu

Wiktionary

Patrz:

patogenny

Przykłady

 (1.1) Przy coraz dal­szych pa­sa­żach wirus traci pa­to­gen­ność i ob­ni­ża włas­no­ści uod­por­nia­ją­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patogeniczność ż., patogen m., patogeneza ż., patogenia ż.

 przym. patogenetyczny, patogeniczny, patogenny

Wiktionary


patogenny

wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę; pa­to­ge­ne­tycz­ny, pa­to­ge­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ana­li­za mi­kro­bio­lo­gicz­na wy­kry­ła obec­ność or­ga­niz­mów pa­to­gen­nych we krwi.

 (1.1) An­ty­bio­ty­ko­te­ra­pia może wy­dłu­żyć no­si­ciel­stwo sal­mo­nel­lo­zy oraz po­wo­do­wać wzrost ry­zy­ka po­waż­nych, za­gra­ża­ją­cych życiu cho­re­go po­wi­kłań wy­wo­ła­nych dzia­ła­niem tok­sy­ny Shiga pa­to­gen­nych szcze­pów E. coli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patogenia ż., patogen mrz., patogeniczność ż., patogenność ż.

 przym. patogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorobotwórczy, war. patogenetyczny, patogeniczny

Wiktionary


patognomoniczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla danej cho­ro­by


SJP.pl


patoinfluencer

[czy­taj: pa­to­in­flu­en­ser] osoba, która zdo­by­ła po­pu­lar­ność, za­mie­szcza­jąc w In­ter­ne­cie pa­to­lo­gicz­ne spo­łecz­nie tre­ści


SJP.pl


patoinfluencerka

→ pa­to­in­flu­en­cer [czy­taj: pa­to­in­flu­en­ser­ka]


SJP.pl


patointeligencja

grupa ludzi uczę­szcza­ją­cych do pre­sti­żo­wych szkół i za­cho­wu­ją­cych się pa­to­lo­gicz­nie


SJP.pl

Pa­to­in­te­li­gen­cja – sin­giel pol­skie­go ra­pe­ra Maty. Wy­daw­nict­wo, w for­mie di­gi­tal down­lo­ad, uka­za­ło się 11 grud­nia 2019 roku na ka­na­le SBM Label. Tekst ut­wo­ru zo­stał na­pi­sa­ny przez Mi­cha­ła Mat­cza­ka.

Wikipedia


patois

[czy­taj: paTŁA] dia­lekt ja­maj­ski, opar­ty m.in. na ję­zy­ku an­giel­skim, fran­cu­skim, hisz­pań­skim


SJP.pl


patoka

płyn­ny miód pszcze­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyn­ny miód otrzy­ma­ny zaraz po wy­ci­śnię­ciu go z pla­ste­ra­strów

 (1.2) pro­dukt ubocz­ny przy fa­bry­ka­cji cukru

 (1.3) przen. coś naj­słod­sze­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­to­ka – płyn­ny miód pszcze­li, oczy­szczo­ny z wosku, ście­ka­ją­cy ze zmiaż­dżo­nych pla­strów lub z nich od­wi­ro­wa­ny
  • Pa­to­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Gro­mad­ka
  • Pa­to­ka – część wsi Za­bło­cie w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Pa­to­ka – ko­lo­nia w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Cias­na
  • Pa­to­ka – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­rion
  • Pa­to­ka – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Gib­son
  • Pa­to­ka – nie­o­fi­cjal­na osada leśna wsi Borcz w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no
  • Pa­to­ka (ang. Pa­to­ka Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­rion
  • Pa­to­ka (ang. Pa­to­ka Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Craw­ford
  • Pa­to­ka (ang. Pa­to­ka Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Du­bo­is
  • Pa­to­ka (ang. Pa­to­ka Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Gib­son
  • Pa­to­ka (ang. Pa­to­ka Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Pike

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈtɔka, AS: patoka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) melasa

Wiktionary


patokatol

po­gard­li­wie: osoba de­kla­ru­ją­ca się jako ka­to­lik, osta­ten­cyj­nie re­li­gij­na, zwy­kle nie­to­le­ran­cyj­na i po­zba­wio­na em­pa­tii; pa­to­ka­to­lik


SJP.pl


patokatolik

po­gard­li­wie: osoba de­kla­ru­ją­ca się jako ka­to­lik, osta­ten­cyj­nie re­li­gij­na, zwy­kle nie­to­le­ran­cyj­na i po­zba­wio­na em­pa­tii; pa­to­ka­tol


SJP.pl


patokawalerka

skraj­nie małe, nie­funk­cjo­nal­ne miesz­ka­nie o ni­skim stan­dar­dzie


SJP.pl


patokierowca

po­gard­li­wie: kie­row­ca sta­no­wią­cy za­gro­że­nie dla in­nych


SJP.pl


patol

1. po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patus, pa­tu­siarz;
2. po­tocz­nie:
a) ty­siąc zło­tych (lub in­nych jed­no­stek mo­ne­tar­nych); ty­siak, kafel, patyk;
b) duży patyk;
c) mocny napój al­ko­ho­lo­wy mar­nej ja­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba o ce­chach pa­to­lo­gicz­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. ty­siąc zło­tych

 (2.2) patyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patus mzw., patologia ż., patolka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patus

Wiktionary


patola

1. po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patus, pa­tu­siarz;
2. po­tocz­nie:
a) ty­siąc zło­tych (lub in­nych jed­no­stek mo­ne­tar­nych); ty­siak, kafel, patyk;
b) duży patyk;
c) mocny napój al­ko­ho­lo­wy mar­nej ja­ko­ści


SJP.pl


patolka

1. po­gard­li­wie: ko­bie­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi, prze­ja­wia­ją­ca za­cho­wa­nia pa­to­lo­gicz­ne; pa­tu­ska, pa­tu­sia­ra;
2. po­tocz­nie: pa­to­lo­gia; pa­to­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta po­są­dza­na o spo­łecz­ne cechy pa­to­lo­gicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patol mos./mrz.

Wiktionary


patolog

1. na­u­ko­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w nauce o cho­ro­bach;
2. le­karz ba­da­ją­cy osoby zmar­łe i okre­śla­ją­cy przy­czy­nę ich śmier­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta w za­kre­sie pa­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta modna w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych te­o­ria jest ab­so­lut­nie sprzecz­na z tym, czego pa­to­lo­dzy na­u­cza­ją od dzie­się­cio­le­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patologia ż., patologiczność ż.

 przym. patologiczny

 przysł. patologicznie

Wiktionary


patologia

1. nauka ba­da­ją­ca ogół za­gad­nień do­ty­czą­cych przy­czyn, me­cha­niz­mów i skut­ków cho­rób
2. de­wia­cja, od­chy­le­nie od reguł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. med. nauka ba­da­ją­ca przy­czy­ny, me­cha­niz­my i skut­ki cho­rób

 (1.2) biol. med. za­bu­rze­nia w funk­cjo­no­wa­niu ży­we­go or­ga­niz­mu

 (1.3) so­cjol. nie­pra­wi­dło­we zja­wi­ska spo­łecz­ne, pro­wa­dzą­ce do złego funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa

 (1.4) pot. po­gard. zde­mo­ra­li­zo­wa­na osoba lub grupa spo­łecz­na, mar­gi­nes spo­łecz­ny

 (1.5) pot. po­gard. dom lub ob­szar, bę­dą­cy miej­scem życia lub prze­by­wa­nia mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

 (1.6) pot. pejor. efekt koń­co­wy pracy, pro­ce­su lub dzia­ła­nia, od­bie­ga­ją­cy od przy­ję­tych lub ocze­ki­wa­nych norm

Wiktionary

Pa­to­lo­gia (z ję­zy­ka grec­kie­go πάθος „pat­hos” – cier­pie­nie i -λογία „-logia” – przy­ro­stek two­rzą­cy rze­czow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce ga­łę­zie nauki) – nauka bę­dą­ca dzie­dzi­ną me­dy­cy­ny, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem przy­czyn, me­cha­niz­mów pow­sta­wa­nia i roz­wo­ju, a także skut­ków cho­rób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­to­lo­gia jest przed­mio­tem, wy­kła­da­nym na na­szym uni­wer­sy­te­cie.

 (1.2) Już po kilku se­kun­dach od do­tar­cia tok­sy­ny do ukła­du ner­wo­we­go, mogą wy­stą­pić nie­od­wra­cal­ne w skut­kach pa­to­lo­gie.

 (1.3) Ko­mi­nów­ka, która miała okiełz­nać ro­zbu­cha­ne pen­sje sze­fów pań­stwo­wych spó­łek, od sa­me­go po­cząt­ku stała się źró­dłem pa­to­lo­gii.

 (1.3) Gdy choć jeden z ro­dzi­ców jest uza­leż­nio­ny od sub­stan­cji odu­rza­ją­cych, w ro­dzi­nie mogą za­ist­nieć zja­wi­ska cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pa­to­lo­gii spo­łecz­nej.

 (1.4) Dzień był nad wyraz wspa­nia­ły, jed­nak wie­czo­rem sklep od­wie­dzi­ła miej­sco­wa pa­to­lo­gia.

 (1.5) Ta dziel­ni­ca to naj­więk­sza pa­to­lo­gia w skali wo­je­wództ­wa.

 (1.6) Sy­stem roz­pro­wa­dze­nia oka­blo­wa­nia w tym miesz­ka­niu to jest jakaś pa­to­lo­gia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpatɔˈlɔɟja, AS: patoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patolog mos., patologizacja ż., patologiczność ż.

 przym. patologiczny

 przysł. patologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stan chorobowy, stan patologiczny

 (1.3) deprawacja

 (1.4) element, hołota, chuliganeria, bandyterka

 (1.5) slums, enklawa biedy, rudera

Wiktionary


patologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) od­bie­ga­jąc od normy w sen­sie ne­ga­tyw­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patolog mos., patologia ż., patologiczność ż.

 przym. patologiczny

Wiktionary


patologiczność

1. obec­ność stanu cho­ro­bo­we­go w or­ga­niz­mie;
2. wy­stę­po­wa­nie nie­pra­wi­dło­wych zja­wisk w życiu spo­łecz­nym lub w po­dob­nych struk­tu­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pa­to­lo­gicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patolog mos., patologia ż.

 przym. patologiczny

 przysł. patologicznie

Wiktionary


patologiczny

1. ma­ją­cy zwią­zek z pa­to­lo­gią, dot­knię­ty pa­to­lo­gią, od­bie­ga­ją­cy od normy; cho­ro­bo­wy, cho­ro­bli­wy;
2. taki, u któ­re­go wy­stę­pu­je sze­reg nie­pra­wi­dło­wych zja­wisk (np. ro­dzi­na pa­to­lo­gicz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. od­bie­ga­ją­cy od stanu fiz­jo­lo­gicz­ne­go lub zmie­nio­ny pod wpły­wem cho­ro­by

 (1.2) so­cjol. od­bie­ga­ją­cy od spo­łecz­nie przy­ję­tej normy

 (1.3) przen. o uczu­ciach i re­ak­cjach: ce­chu­ją­cy się prze­sa­dą, skraj­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lęk staje się pa­to­lo­gicz­ny, gdy stale do­mi­nu­je w za­cho­wa­niu.

 (1.2) Pa­to­lo­gicz­ne le­ni­stwo może być uwa­run­ko­wa­ne ge­ne­tycz­nie lub spo­wo­do­wa­ne nie­do­bo­rem wi­ta­min.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpatɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: patoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patologia ż., patolog m., patologiczność ż., patologizacja ż.

 przysł. patologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorobowy

 (1.3) chorobliwy, przesadny, nienormalny

Wiktionary


patologie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., W. plu­ral|pa­to­lo­gia.

Wiktionary

Pa­to­lo­gie (ros. Патологии) – po­wieść Za­cha­ra Pri­le­pi­na wy­da­na w 2005 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpatɔˈlɔɟjɛ, AS: patoloǵi ̯e

Wiktionary


patologizacja

na­bie­ra­nie cech pa­to­lo­gicz­nych, nie­wła­ści­wych, niez­god­nych z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi lub za­sa­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gar­sza­nie się ja­ko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stop­nio­wej pa­to­lo­gi­za­cji życia spo­łecz­ne­go sprzy­ja­ła ko­rup­cja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patus mzw., patologia ż.

 przym. patologiczny

Wiktionary


patologizować

czy­nić pa­to­lo­gicz­nym


SJP.pl


patolożka

→ pa­to­log


SJP.pl

Patrz:

patolog

patolski

→ patol (de­wiant)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­tol­stwem, do­ty­czą­cy pa­tol­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patolstwo n.

Wiktionary


patomechanizm

pro­ces pow­sta­wa­nia za­bu­rze­nia lub cho­ro­by


SJP.pl


patomorfolog

le­karz me­dy­cy­ny lub le­karz we­te­ry­narz wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w za­kre­sie pa­to­mor­fo­lo­gii; le­karz zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zmian w bu­do­wie tka­nek i na­rzą­dów wy­wo­ła­nych cho­ro­bą; po­tocz­nie: ana­to­mo­pa­to­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w pa­to­mor­fo­lo­gii, tj. dzia­le ba­da­ją­cym zmia­ny cho­ro­bo­we na­rzą­dów i tka­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dok­tor Chri­stian Georg Schmorl, nie­miec­ki pa­to­mor­fo­log, zi­den­ty­fi­ko­wał obec­ność ko­mó­rek pło­do­wych w tkan­ce płuc­nej matek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patomorfologia ż.

:: fż. patomorfolożka ż.

 przym. patomorfologiczny

Wiktionary


patomorfologia

dział ana­to­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zmian w bu­do­wie tka­nek i na­rzą­dów wy­wo­ła­nych cho­ro­bą; ana­to­mia pa­to­lo­gicz­na, ana­to­mo­pa­to­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy zmia­ny cho­ro­bo­we na­rzą­dów i tka­nek

Wiktionary

Pa­to­mor­fo­lo­gia, daw­niej: ana­to­mia pa­to­lo­gicz­na – dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, kla­sy­fi­ka­cją oraz czyn­ni­ka­mi pro­gno­stycz­ny­mi cho­rób na pod­sta­wie zmian mor­fo­lo­gicz­nych w tkan­kach i na­rzą­dach. Jako dy­scy­pli­na te­o­re­tycz­na wy­wo­dzi się z ana­to­mii pa­to­lo­gicz­nej, zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem od­stępstw od pra­wi­dło­wej bu­do­wy ciała.

Wikipedia


patomorfologiczny

przy­miot­nik od: pa­to­mor­fo­lo­gia; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­to­mor­fo­lo­gii, dzia­łu ana­to­mii zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem zmian w bu­do­wie tka­nek i na­rzą­dów wy­wo­ła­nych cho­ro­bą (np. ba­da­nia pa­to­mor­fo­lo­gicz­ne), zwią­za­ny z tym dzia­łem; ana­to­mo­pa­to­lo­gicz­ny


SJP.pl


patomorfolożka

→ pa­to­mor­fo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­li­zu­ją­cy się w pa­to­mor­fo­lo­gii, tj. dzia­le ba­da­ją­cym zmia­ny cho­ro­bo­we na­rzą­dów i tka­nek

Wiktionary

Patrz:

patomorfolog

patomski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Małym albo Wiel­kim Pa­to­mem (rze­ka­mi na Sy­be­rii w Rosji)

Wiktionary


patoparkowanie

nie­od­po­wie­dzial­ne lub nie­le­gal­ne par­ko­wa­nie


SJP.pl

Pa­to­par­ko­wa­nie – po­ję­cie uży­wa­ne w de­ba­cie pu­blicz­nej, od­no­szą­ce się do nie­od­po­wie­dzial­ne­go lub nie­le­gal­ne­go par­ko­wa­nia, szcze­gól­nie w miej­scach, które nie są przez­na­czo­ne do par­ko­wa­nia, ta­kich jak chod­ni­ki, wja­zdy czy te­re­ny zie­lo­ne. Ter­min ten po­cho­dzi od słowa „pa­to­lo­gia” i jest sto­so­wa­ny do opi­sy­wa­nia zja­wisk zwią­za­nych z nie­wła­ści­wym za­cho­wa­niem kie­row­ców, które po­wo­du­ją utrud­nie­nia w prze­strze­ni pu­blicz­nej.

Wikipedia


patoprawica

pe­jo­ra­tyw­nie: pra­wi­ca ce­chu­ją­ca się pa­to­lo­gicz­ny­mi, szkod­li­wy­mi i ek­stre­mi­stycz­ny­mi za­cho­wa­nia­mi


SJP.pl


patora

naz­wi­sko


SJP.pl


patos

1. na­strój po­wa­gi, któ­rym są na­ce­cho­wa­ne spra­wy ma­ją­ce wiel­kie, hi­sto­rycz­ne zna­cze­nie; pod­nio­słość, wznio­słość;
2. wznio­sły ton, styl, spo­sób mó­wie­nia lub pi­sa­nia, pełen po­wa­gi, po­tę­gu­ją­cy in­ten­syw­ność sta­nów emo­cjo­nal­nych;
3. prze­ma­wia­nie ze sztucz­no­ścią i prze­sa­dą, uży­wa­nie gór­no­lot­nych, peł­nych prze­sa­dy wy­ra­żeń


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • patos – ka­te­go­ria este­tycz­na
  • Patos – mia­sto w Al­ba­nii
  • Patos – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Paraíba
  • Patos de Minas – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Minas Ge­ra­is
  • Patos do Piauí – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Piauí
  • Lagoa dos Patos – la­gu­na w Bra­zy­lii

Wikipedia


patostream

[czy­taj: pa­to­strim] stre­a­ming pa­to­lo­gicz­nych tre­ści (np. prze­moc, de­wia­cje); pa­to­stre­a­ming


SJP.pl

Pa­to­stre­am, także pa­to­stre­a­ming ("pato" od „pa­to­lo­gia”, "stre­am" z ang. „stru­mień”) – trans­mi­sje na żywo udo­stęp­nia­ne za poś­red­nict­wem in­ter­ne­to­wych plat­form wideo, ta­kich jak YouTube, Twitch czy Kick, pod­czas któ­rych pre­zen­to­wa­ne są za­cho­wa­nia uz­na­wa­ne za de­wia­cje spo­łecz­ne, w tym li­ba­cje al­ko­ho­lo­we, prze­moc do­mo­wa lub uży­wa­nie wul­ga­ryz­mów. Ko­lej­ne czyn­no­ści czę­sto są po­dej­mo­wa­ne w za­mian za drob­ne wpła­ty pie­nięż­ne (tzw. „do­nej­ty”) do­ko­ny­wa­ne przez wi­dzów.

Wikipedia


patostreamer

[czy­taj: pa­to­stri­mer] in­ter­na­u­ta stre­a­mu­ją­cy pa­to­lo­gicz­ne tre­ści (np. prze­moc, de­wia­cje)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba. która udo­stęp­nia w In­ter­ne­cie re­la­cje wideo z pa­to­lo­gicz­ną tre­ścią, np. z prze­mo­cą, ob­sce­na­mi, wul­ga­ryz­ma­mi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) patostreaming m.

Wiktionary


patostreamerka

→ pa­to­stre­a­mer [czy­taj: pa­to­stri­mer­ka]


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta. która udo­stęp­nia w In­ter­ne­cie re­la­cje wideo z pa­to­lo­gicz­ną tre­ścią, np. z prze­mo­cą, ob­sce­na­mi, wul­ga­ryz­ma­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patostreaming mrz.

 przym. patostreamingowy

Wiktionary


patostreaming

[czy­taj: pa­to­stri­ming] stre­a­ming pa­to­lo­gicz­nych tre­ści (np. prze­moc, de­wia­cje); pa­to­stre­am


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. zja­wi­sko pu­bli­ko­wa­nia trans­mi­sji i re­la­cji wideo za poś­red­nict­wem In­ter­ne­tu, pod­czas któ­rych pre­zen­to­wa­ne są za­cho­wa­nia uz­na­wa­ne za de­wia­cje spo­łecz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patostream m., patostreamer m., patostreamerka ż.

 przym. patostreamingowy, patostreamowy

Wiktionary


patostreamingowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­to­stre­a­min­giem, do­ty­czą­cy pa­to­stre­a­min­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patostreaming m.; patostream m., patostreamer m., patostreamerka ż.

 przym. patostreamowy

Wiktionary


patotreść

ma­te­riał in­ter­ne­to­wy pro­mu­ją­cy zja­wi­ska pa­to­lo­gicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) treść stwo­rzo­na przez pa­to­stre­a­me­ra

Wiktionary


patowy

bez wyj­ścia, np. sy­tu­a­cja pa­to­wa - sy­tu­a­cja bez wyj­ścia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z patem, do­ty­czą­cy patu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pat m.

Wiktionary


patowładza

lek­ce­wa­żą­co: pa­to­lo­gicz­na wła­dza pań­stwo­wa


SJP.pl


patoła

naz­wi­sko


SJP.pl


patria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. książk. oj­czyz­na, kraj ro­dzin­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­tria – sa­na­to­rium w Kry­ni­cy-Zdro­ju, wy­bu­do­wa­ne przez Jana Kie­pu­rę
  • Pa­tria – fiń­skie przed­się­bior­stwo bran­ży zbro­je­nio­wej i lot­ni­czej
  • Pa­tria – cykl kom­po­zy­cji Ra­y­mon­da Mur­ra­ya Scha­fe­ra
  • Pátria – hymn pań­stwo­wy De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Ti­mo­ru Wschod­nie­go
  • Pa­tria – hisz­pań­ska po­wieść au­tor­stwa Fer­nan­do Aram­bu­ru
  • Pa­tria – pol­ska kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka za­ło­żo­na w War­sza­wie 2 maja 1921
  • „Pa­tria” – nazwa okrę­tów:
    • „Pa­tria” – ar­gen­tyń­ska ka­no­nier­ka tor­pe­do­wa z 1894 roku
    • „Pa­tria” – ku­bań­ska ka­no­nier­ka z 1911 roku
  • Pa­tria – szczyt Be­ski­du An­dry­chow­skie­go w Be­ski­dzie Małym
  • Pa­tria (Jed­licz­nik) – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Pa­tria – szczyt w pa­śmie Bra­ni­sko we wschod­niej Sło­wa­cji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpatrʲja, AS: patrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. apatryda mos., kompatriota mos., patriotyzm m., patriota m., patriotka ż., patriotyczność ż., Patria ż., Patryja ż., patriarcha mos.

 przym. patriotyczny

 przysł. patriotycznie

Wiktionary


patriak

naz­wi­sko


SJP.pl


patriarcha

1. naj­wyż­szy do­stoj­nik du­chow­ny w Ko­ścio­łach pra­wo­sław­nych;
2. god­ność ty­tu­lar­na niek­tó­rych bi­sku­pów w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;
3. we wczes­nym chrze­ści­jań­stwie: bi­skup jed­ne­go z waż­niej­szych oś­rod­ków chrze­ści­jań­stwa - Rzymu, Alek­san­drii, Kon­stan­ty­no­po­la, An­tio­chii i Je­ro­zo­li­my;
4. męż­czyz­na sto­ją­cy na czele rodu; pro­to­pla­sta rodu;
5. w Bi­blii: jeden z pier­wszych ludzi i przod­ków Iz­ra­e­la;
6. naj­star­szy przed­sta­wi­ciel ja­kie­goś śro­do­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. męż­czyz­na sto­ją­cy na czele rodu w spo­łecz­no­ściach ro­do­wych

 (1.2) przen. sę­dzi­wy, czci­god­ny sta­rzec

 (1.3) bibl. tytuł le­gen­dar­nych pra­oj­ców ludz­ko­ści i Iz­ra­e­la

 (1.4) rel. god­ność naj­wyż­sze­go du­chow­ne­go do­stoj­ni­ka w Ko­ścio­łach wschod­nich

 (1.5) rel. tytuł bi­sku­pów naj­waż­niej­szych miast we wczes­nym chrze­ści­jań­stwie

 (1.6) rel. god­ność ty­tu­lar­na niek­tó­rych bi­sku­pów w Ko­ście­le ka­to­lic­kim

Wiktionary

Pa­triar­cha (gr. πατριάρχης „pra­oj­ciec”) – w Sta­rym Te­sta­men­cie okre­śle­nie pro­to­pla­stów Iz­ra­e­li­tów (Abra­ham, Izaak, Jakub oraz dwu­na­stu synów Ja­ku­ba), ale także pro­to­pla­stów ludz­ko­ści, oraz pro­to­pla­stów rodów, np. Dawid.

W póź­nym chrze­ści­jań­stwie hie­rar­cha Ko­ścio­ła, zwierzch­nik me­tro­po­li­tów, rzą­dzą­cy okre­ślo­nym przez prawo ka­no­nicz­ne pa­triar­cha­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.6) Ła­ciń­ski pa­triar­cha Je­ro­zo­li­my trzy­krot­nie go­ścił w Pol­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtrʲjarxa, AS: patrʹi ̯arχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patriarchat m., patriarchalizm m., patriarchalność ż.

:: fż. patriarchini ż.

 przym. patriarszy, patriarchalny, patriarchiczny

 przysł. patriarchalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowa rodu, głowa rodziny

 (1.3) protoplasta, praojciec

Wiktionary


patriarchalizm

spo­sób życia opar­ty na po­sza­no­wa­niu star­szeń­stwa i tra­dy­cji ro­dzi­ny, która naj­czę­ściej w ta­kich wy­pad­kach znaj­du­je się pod opie­ką pro­to­pla­sty rodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. do­mi­na­cja męż­czyz­ny w sto­sun­kach ro­dzin­nych i spo­łecz­nych

Wiktionary

Pa­triar­cha­lizm – po­ję­cie so­cjo­lo­gicz­ne oz­na­cza­ją­ce do­mi­na­cję w sto­sun­kach ro­dzin­nych i spo­łecz­nych męż­czyz­ny, bę­dą­ce­go głową ro­dzi­ny.

Naj­waż­niej­szy­mi za­ło­że­nia­mi pa­triar­cha­liz­mu spo­łecz­ne­go są:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. patriarchat mrz., patriarcha mos., patriarchalność ż.

 przym. patriarchalny

Wiktionary


patriarchalność

1. po­wo­ła­nie się na za­sa­dy pa­triar­cha­liz­mu, po­sza­no­wa­nia star­szeń­stwa i tra­dy­cji w ro­dzi­nie;
2. ważna rola ojca w ro­dzi­nie;
3. sę­dzi­wość, po­wa­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­triar­chal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patriarcha mos., patriarchat mrz., patriarchalizm m.

 przym. patriarchalny

 przysł. patriarchalnie

Wiktionary


patriarchalny

1. od­no­szą­cy się do pa­triar­chy, opar­ty na wła­dzy naj­star­sze­go w ro­dzie, naj­czę­ściej ojca (np. ustrój pa­triar­chal­ny);
2. sę­dzi­wy, ce­chu­ją­cy się po­wa­gą (np. za­cho­wa­nie pa­triar­chal­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­triar­cha­tem, do­ty­czą­cy pa­triar­cha­tu

 (1.2) zwią­za­ny z pa­triar­chą, do­ty­czą­cy pa­triar­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­rad Ade­na­u­er przy­szedł na świat 5 stycz­nia 1876 roku w Ko­lo­nii, w tra­dy­cyj­nej, pa­triar­chal­nej, wie­lo­dziet­nej ro­dzi­nie urzęd­ni­ka śred­nie­go szcze­bla.

 (1.1) W prze­ka­zach me­dial­nych (szcze­gól­nie w re­kla­mach) wy­stę­pu­je naj­czę­ściej ide­o­lo­gia pa­triar­chal­na, spro­wa­dza­ją­ca rolę ko­biet do funk­cji po­drzęd­nych za­wo­do­wo i spo­łecz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpatrʲjarˈxalnɨ, AS: patrʹi ̯arχalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. apatryda mos., patriarcha m., patriarchat m., patriarchalizm m., patriarchalność ż.

 przym. patriarszy, patriarchalistyczny

Wiktionary


patriarchat

1. god­ność, urząd i ogół kom­pe­ten­cji, obo­wiąz­ków na­le­żą­cych do naj­wyż­sze­go do­stoj­ni­ka ko­ściel­ne­go w Ko­ścio­łach wschod­nich;
2. ko­ściel­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na kie­ro­wa­na przez pa­triar­chę;
3. struk­tu­ra ro­dzin­na, nad którą opie­kę spra­wu­je oj­ciec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) god­ność i wła­dza pa­triar­chy

 (1.2) do­mi­nu­ją­ca rola męż­czyz­ny, zwła­szcza ojca, w ro­dzi­nie

 (1.3) ostat­ni okres w ustro­ju wspól­no­ty pier­wot­nej na­stę­pu­ją­cy po ma­triar­cha­cie, w któ­rym do­mi­nu­ją­ce sta­no­wi­sko zaj­mu­je męż­czyz­na sto­ją­cy na czele rodu

 (1.4) hist. bibl. czasy pa­triar­chów bi­blij­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­triar­chat jako zwierzch­ność ko­ściel­na me­tro­po­li­tów
  • pa­triar­chat jako hie­rar­chicz­ny ustrój wspól­no­ty pier­wot­nej
  • pa­triar­cha­lizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tym so­bo­rze po­sta­no­wio­no rów­nież, iż pa­triar­chat mo­skiew­ski bę­dzie zaj­mo­wał piąte miej­sce w pra­wo­sław­nym świe­cie po Kon­stan­ty­no­po­lu, Alek­san­drii, An­tio­chii i Je­ro­zo­li­mie.

 (1.2) Pa­nu­ją­cy w pol­skiej kul­tu­rze pa­triar­chat po­wo­du­je, że ko­bie­ta wciąż jest oce­nia­na przez pryz­mat ma­cie­rzyń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patriarcha m., patriarchalność ż., patriarchalizm m.

 przym. patriarchalny, patriarszy

 przysł. patriarchalnie

Wiktionary


patriarszy

[czy­taj: patr­jar­szy albo pa­try­jar­szy] do­ty­czą­cy pa­triar­chy, zwią­za­ny z pa­triar­chą


SJP.pl


patrick

[czy­taj: pa­trik] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­trick – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Che­ster­field
  • hrab­stwo Pa­trick (ang. Pa­trick Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Wir­gi­nia
  • Pa­trick – film z 2004
  • Pa­trick – przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce obu­wie i odzież spor­to­wą, za­ło­żo­ne w 1892 roku.
  • Pa­trick (Pa­trick Be­zer­ra do Na­sci­men­to (ur. 1992) – bra­zy­lij­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji le­we­go po­moc­ni­ka
  • Pa­trick – mie­dzia­na mo­ne­ta ir­landz­ka o war­to­ści ½ fart­hin­ga

Wikipedia


patrimonium

pa­try­mo­nium;
1. otrzy­my­wa­ny w spad­ku ma­ją­tek, naj­czę­ściej ojca, prze­ka­zy­wa­ny naj­star­sze­mu sy­no­wi lub całej jego ro­dzi­nie; oj­co­wiz­na;
2. te­ry­to­rial­na jed­nost­ka fe­u­dal­na, w któ­rej rolę wła­ści­cie­la i opie­ku­na spra­wu­je jedna osoba lub jej ród


SJP.pl

Pa­tri­mo­nium – pro­jekt di­gi­ta­li­za­cji i udo­stęp­nia­nia pol­skie­go dzie­dzict­wa na­ro­do­we­go ze zbio­rów Bi­blio­te­ki Na­ro­do­wej oraz Bi­blio­te­ki Ja­giel­loń­skiej.

Wikipedia


patriot

1. ame­ry­kań­ski po­cisk ra­kie­to­wy, zdal­nie ste­ro­wa­ny;
2. model sa­mo­cho­du marki Jeep


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • MIM-104 Pa­triot – ra­kie­to­wy sy­stem zie­mia-po­wie­trze pro­duk­cji Ra­yt­he­on, znany m.in. z ope­ra­cji Pu­styn­na Burza
  • Pa­triot PAC-3 – ra­kie­to­wy sy­stem an­ty­ba­li­stycz­ny i prze­ciw­lot­ni­czy pro­duk­cji Lock­he­ed Mar­tin/Ra­yt­he­on, na­stęp­ca sy­ste­mu MIM-104 Pa­triot
  • Pa­triot Act – kon­tro­wer­syj­na ame­ry­kań­ska usta­wa z 2001 r.
  • Pa­triot – mia­sto w USA, w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Swit­zer­land
  • Pa­triot – mia­sto w USA, w sta­nie Ohio, hrab­stwie Gal­lia
  • Pa­triot Me­mo­ry – ame­ry­kań­ski pro­du­cent sprzę­tu kom­pu­te­ro­we­go
  • UAZ Pa­triot — ro­syj­ski sa­mo­chód
  • New En­gland Pa­triots, Na­tio­nal Fo­ot­ball Le­a­gue
  • Fa­y­et­te­vil­le Pa­triots, NBA De­ve­lop­ment Le­a­gue
  • El Paso Pa­triots, Pre­mier De­ve­lop­ment Le­a­gue
  • Ge­or­ge Mason Pa­triots, Ge­or­ge Mason Uni­ver­si­ty
  • Ozark Pa­triots, So­ut­he­a­stern Le­a­gue ba­se­ball

Wikipedia


patriota

osoba przy­wią­za­na do swo­jej oj­czyz­ny, ko­cha­ją­ca ją i naród, jed­no­cze­śnie łą­czą­ca te uczu­cia z sza­cun­kiem dla in­nych na­ro­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ko­cha­ją­cy swoją oj­czyz­nę, gotów do poś­wię­ceń dla niej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­trio­ta – czło­wiek poś­wię­ca­ją­cy się włas­nej oj­czyź­nie
  • Pa­trio­ta (film 1916)
  • Pa­trio­ta (film 1917)
  • Pa­trio­ta (film 1928), bio­gra­ficz­ny film o Pawle I
  • Pa­trio­ta (film 1996)
  • Pa­trio­ta (film 1998), film akcji z Ste­ve­nem Se­a­ga­lem
  • Pa­trio­ta (film 2000), film ko­stiu­mo­wy z Melem Gib­so­nem na tle wojny o nie­pod­le­głość Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Pa­trio­ci

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈtrʲjɔta, AS: patrʹi ̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patriotyzm m.

:: fż. patriotka ż.

 przym. patriotyczny

 przysł. patriotycznie

Wiktionary


patriotka

ko­bie­ta przy­wią­za­nia do swo­jej oj­czyz­ny, ko­cha­ją­ca ją i naród, jed­no­cze­śnie łą­czą­ca te uczu­cia z sza­cun­kiem dla in­nych na­ro­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ko­cha­ją­ca swoją oj­czyz­nę, go­to­wa do poś­wię­ceń dla niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­gab­ną­łem ciot­kę, czemu jako gor­li­wa pa­triot­ka woli ter­mi­ny szkar­la­ty­na i dyf­te­ria za­miast nazw pło­ni­ca i bło­ni­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtrʲjɔtka, AS: patrʹi ̯otka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patriotyzm mrz.

:: fm. patriota m.

 przym. patriotyczny

 przysł. patriotycznie

Wiktionary


patrioto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pa­trio­ta

Wiktionary


patriotycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób pa­trio­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompatriota mos., Patryja ż., Patria ż., patria ż., patriotyzm m., patriota m., patriotka ż.

 przym. patriotyczny

Wiktionary


patriotyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­trio­tycz­nie


SJP.pl


patriotyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­trio­tycz­ny; bar­dziej pa­trio­tycz­ny


SJP.pl


patriotyczność

cecha kogoś, kto kocha swój naród i jest gotów do poś­wię­ceń dla jego dobra


SJP.pl


patriotyczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pa­trio­tyz­mem, bę­dą­cy prze­ja­wem pa­trio­tyz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go ce­chu­je pa­trio­tyzm

 (1.2) zwią­za­ny z pa­trio­tyz­mem, do­ty­czą­cy pa­trio­tyz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpatrʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: patrʹi ̯otyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. apatryda mos., kompatriota mos., patriotyzm mrz., patriota m., patriotka ż., patriot m., Patriot m., Patria ż., Patryja ż., patria ż.

 przysł. patriotycznie

Wiktionary


patriotyk

bi­żu­te­ria z sym­bo­la­mi pa­trio­tycz­ny­mi


SJP.pl


patriotyzm

1. mi­łość do włas­nej oj­czyz­ny i go­to­wość poś­wię­ce­nia się dla włas­ne­go na­ro­du;
2. lo­kal­ny pa­trio­tyzm - silne przy­wią­za­nie do miej­sca, w któ­rym się miesz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­łość oj­czyz­ny i włas­ne­go na­ro­du, czę­sto po­łą­czo­na z gor­li­wo­ścią ofiar dla ojcz­czyz­ny;

Wiktionary

Nie mylić z: na­cjo­na­lizm.

Ta stro­na do­ty­czy po­sta­wy spo­łecz­nej. Zo­bacz też: album Lecha Ma­ko­wiec­kie­go.

Pa­trio­tyzm (łac. "pa­tria" – oj­czyz­na, gr. "pa­trio­tes") – po­sta­wa sza­cun­ku, umi­ło­wa­nia i od­da­nia włas­nej oj­czyź­nie oraz chęci po­no­sze­nia za nią ofiar i go­to­wo­ści do jej obro­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈtrʲjɔtɨsm̥, AS: patrʹi ̯otysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. apatryda mos., kompatriota mos., patriarcha mos., patriota m., patriotka ż., Patria ż., Patryja ż., patria ż., pseudopatriotyzm m., pseudopatriota m., pseudopatriotka ż., turbopatriotyzm m., turbopatriota m., turbopatriotka ż.

 przym. patriotyczny, pseudopatriotyczny, turbopatriotyczny

 przysł. patriotycznie

Wiktionary


patrochy

wnętrz­no­ści zwie­rząt łow­nych


SJP.pl

Pa­tro­chy – nie­ja­dal­ne wnętrz­no­ści zwie­rząt łow­nych (upo­lo­wa­nej zwie­rzy­ny), tj. żo­łą­dek, je­li­ta, układ mo­czo­wo-płcio­wy, wy­do­by­wa­ne w pro­ce­sie pa­tro­sze­nia.

Wikipedia


patrocinium

opie­ka moż­ne­go nad pod­da­ny­mi; pa­tro­nat


SJP.pl


patrokles

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­tro­klos – po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej
  • Pa­tro­kles – imię mę­skie

Wikipedia


patrol

1. nie­wiel­ka grup­ka żoł­nie­rzy lub po­li­cjan­tów peł­nią­ca okre­ślo­ne za­da­nia na wyz­na­czo­nym te­re­nie, naj­czę­ściej po­le­ga­ją­ce na kon­tro­lo­wa­niu tego te­re­nu, pil­no­wa­niu po­rząd­ku na nim;
2. ob­chód ta­kiej grup­ki;
3. ze­spół bio­rą­cy udział w ze­spo­ło­wym biegu dłu­go­dy­stan­so­wym, po­łą­czo­nym z ćwi­cze­nia­mi o cha­rak­te­rze woj­sko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. grupa roz­poz­na­nia, ubez­pie­cze­nia i kon­tro­li;

 (1.2) wojsk. za­da­nie do­ko­ny­wa­nia re­ko­ne­san­su

 (1.3) ob­chód pil­no­wa­ne­go te­re­nu

 (1.4) harc. kil­ku­o­so­bo­wa grupa har­ce­rzy, nie­for­mal­ny za­stęp har­cer­ski ut­wo­rzo­ny ad hoc

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­trol – szczyt w Pa­śmie Zgór­skim w Gó­rach Świę­to­krzy­skich
  • Pa­trol (The Gu­ar­dian) – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 2006 roku
  • grupa har­ce­rzy wy­ko­nu­ją­ca wspól­ne za­da­nie, nie­for­mal­ny za­stęp har­cer­ski ut­wo­rzo­ny ad hoc
  • pa­trol (woj­sko)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­czy­stość uś­wiet­ni­ła grupa re­kon­struk­cji hi­sto­rycz­nej GRH „Po­łud­nie” in­sce­ni­za­cją po­tycz­ki od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go z nie­miec­kim pa­tro­lem.

 (1.3) Zaraz straż­ni­cy wrócą z pa­tro­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatrɔl, AS: patrol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrolka ż., patrolowanie n., patrolowiec m., patrolówka ż.

:: zdrobn. patrolik m.

 czas. patrolować ndk.

 przym. patrolowy

 przysł. patrolowo

Wiktionary


patrolog

te­o­log lub li­te­ra­tu­roz­naw­ca ba­da­ją­cy życie i twór­czość au­to­rów dzieł te­o­lo­gicz­nych po­cho­dzą­cych z pier­wszych wie­ków chrze­ści­jań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­tro­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) teol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie pa­tro­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­to­rem tego opra­co­wa­nia jest znany pol­ski pa­tro­log.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patrologiczny

 rzecz. patrologia ż.

Wiktionary


patrologia

dział hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry oraz te­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem życia i twór­czo­ści au­to­rów dzieł te­o­lo­gicz­nych z pier­wszych wie­ków chrze­ści­jań­stwa, uz­na­nych przez Ko­ściół za au­to­ry­tet w spra­wach tra­dy­cji re­li­gij­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. teol. nauka zaj­mu­ją­ca się ży­ciem i twór­czo­ścią Ojców Ko­ścio­ła oraz pi­śmien­nict­wem sta­ro­chrze­ści­jań­skim;

Wiktionary

Pa­tro­lo­gia (gr. "patér" + "lógos") – nauka Ojców Ko­ścio­ła, dzia­ła­ją­cych w ośmiu pier­wszych wie­kach. Obej­mu­je dwa wiel­kie ob­sza­ry za­gad­nień, któ­ry­mi zaj­mo­wa­li się Oj­co­wie: o Bogu i o czło­wie­ku.

Sam ter­min "pa­tro­lo­gia" po­ja­wił się w dzie­le lu­te­rań­skie­go te­o­lo­ga Jo­han­na Ger­har­da, wy­da­nym w Jenie w 1653 pod ty­tu­łem "Pa­tro­lo­gia sive de pri­mi­ti­vae Ecc­le­siae Chri­stia­nae Doc­to­rum vita ac lu­cu­bra­tio­ni­bus".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mie­li­śmy wy­kła­dy z pa­tro­lo­gii z ojcem Am­bro­żym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patrologiczny

 rzecz. patrolog mos.

Wiktionary


patrologiczny

do­ty­czą­cy pa­tro­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­tro­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­tro­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrolog mos./ż., patrologia ż.

Wiktionary


patrolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tro­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. patrolować

 rzecz. patrol mrz.

Wiktionary


patrolować

spra­wo­wać na­dzór, utrzy­my­wać bez­pie­czeń­stwo, po­rzą­dek przy uży­ciu pa­tro­li


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ko­ny­wać ob­chód kon­tro­lo­wa­ne­go te­re­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­tro­lu­jąc oko­li­cę na ro­we­rze, przy­pad­ko­wo nat­kną­łem się na czło­wie­ka po­szu­ki­wa­ne­go li­stem goń­czym przez In­ter­pol.

 (1.1) No­wo­tar­ski jar­mark jest także pa­tro­lo­wa­ny przez prze­wod­ni­ków z psami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrol m., patrolowanie n.

 przym. patrolowy

Wiktionary


patrolowiec

nie­wiel­ki okręt wo­jen­ny przez­na­czo­ny do ochro­ny wód te­ry­to­rial­nych


SJP.pl


patrolowy

przy­miot­nik od: pa­trol; przez­na­czo­ny do użyt­ku w trak­cie ob­cho­du, pa­tro­lu (np. okręt pa­tro­lo­wy), od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pa­tro­lu, zwią­za­ny z pa­tro­lem (np. służ­ba pa­tro­lo­wa, pies pa­tro­lo­wy)


SJP.pl


patrolówka

ro­dzaj czap­ki z dasz­kiem; fi­del­ka


SJP.pl


patron

1. obroń­ca, opie­kun, pro­tek­tor
2. pa­try­cjusz spra­wu­ją­cy opie­kę nad wyz­wo­lo­ny­mi nie­wol­ni­ka­mi lub grupą klien­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: pa­try­cjusz spra­wu­ją­cy opie­kę nad wyz­wo­lo­ny­mi nie­wol­ni­ka­mi;

 (1.2) opie­kun, pro­tek­tor

 (1.3) rel. świę­ty opie­kun kraju, mia­sta, pro­fe­sji, osób;

 (1.4) osoba, któ­rej imię jest na­da­wa­ne ja­kiejś in­sty­tu­cji lub miej­scu

 (1.5) praw. daw. w daw­nym pra­wie pol­skim: płat­ny za­stęp­ca pro­ce­so­wy, ad­wo­kat;

 (1.6) daw. wojsk. szef pułku w Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. wojsk. nabój w hi­sto­rycz­nej broni od­przo­do­wej

 (2.2) techn. szt. sza­blon wy­ko­na­ny z tek­tu­ry, me­ta­lu, drew­na, skóry wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ma­lo­wa­nia pow­ta­rzal­nych wzo­rów na stro­pie lub ścia­nach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­tron – opie­kun, pro­tek­tor, osoba lub in­sty­tu­cja roz­ta­cza­ją­ca opie­kę
  • pa­tron – osoba (zwy­kle nie­ży­ją­ca) da­rzo­na wiel­kim sza­cun­kiem, któ­rej imię jest na­da­wa­ne ja­kiejś in­sty­tu­cji (szko­le, jed­nost­ce woj­sko­wej) lub ja­kie­muś miej­scu
  • pa­tron – sym­bo­licz­ny re­li­gij­ny opie­kun kraju, mia­sta, pro­fe­sji, obiek­tu bu­dow­la­ne­go, ludzi itp.
  • pa­tron – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: pa­try­cjusz spra­wu­ją­cy opie­kę nad klien­ta­mi lub wyz­wo­lo­ny­mi nie­wol­ni­ka­mi
  • pa­tron – w daw­nym pol­skim pra­wie ter­min oz­na­cza­ją­cy płat­ne­go za­stęp­cę pro­ce­so­we­go (ad­wo­ka­ta)
  • pa­tron – szef pułku w Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go
  • pa­tron (także: ła­du­nek) – nabój w hi­sto­rycz­nej broni od­przo­do­wej
  • pa­tron – sza­blon wy­ko­na­ny z tek­tu­ry, me­ta­lu, drew­na
  • Pa­tron – pies rasy Jack Rus­sell ter­rier wy­ko­nu­ją­cy za­da­nia dla Pań­stwo­wej Służ­by Ukra­i­ny ds. Sy­tu­a­cji Nadz­wy­czaj­nych
  • pa­trón

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­tron był zo­bo­wią­za­ny do opie­ki nad klien­tem (Usta­wa XII Ta­blic gro­zi­ła śmier­cią pa­tro­no­wi za zlek­ce­wa­że­nie obo­wiąz­ków), ten zaś – do po­słu­szeń­stwa wobec pa­tro­na.

 (1.3) Kto bę­dzie pa­tro­nem Ryb­ni­ka?

 (1.4) Li­ce­a­li­ści z Lądka-Zdro­ju chcą, by pa­tro­nem ich szko­ły był muzyk Jim Mor­ri­son.

 (2.1) Ła­du­nek (pa­tron) sta­no­wił pa­pie­ro­wą tu­le­ję wy­peł­nio­ną por­cją czar­ne­go pro­chu wraz z po­ci­skiem.

 (2.2) Ma­lar­stwo przy uży­ciu pa­tro­nów było szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w XIX wieku wśród ma­la­rzy lu­do­wych. Pa­tro­nów uży­wa­no także przy ukła­da­niu mo­za­i­ki, zdo­bie­niu tka­nin itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatrɔ̃n, AS: patrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patronat m., patronowanie n., patronackość ż., patronalność ż.

:: fż. patronka ż.

 czas. patronować ndk.

 przym. patronacki, patronalny, patronat

 przysł. patronacko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ładunek

Wiktionary


patrona

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: pa­tron

 (1.2) reg-pl|Kresy. ro­dzaj broni

 (1.3) reg-pl|Kresy. nabój

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtrɔ̃na, AS: patrõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) patron

Wiktionary


patronacki

spra­wu­ją­cy pa­tro­nat nad czymś lub nad kimś, bę­dą­cy pa­tro­nem (np. przed­się­bior­stwo pa­tro­nac­kie) lub bę­dą­cy pod opie­ką pa­tro­na, ma­ją­cy pa­tro­na; pa­tro­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­tro­na­tem, do­ty­czą­cy pa­tro­na­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patronat m., patron mos./mrz.

Wiktionary


patronalny

spra­wu­ją­cy pa­tro­nat nad czymś lub nad kimś, bę­dą­cy pa­tro­nem (np. przed­się­bior­stwo pa­tro­nal­ne) lub bę­dą­cy pod opie­ką pa­tro­na, ma­ją­cy pa­tro­na; pa­tro­nac­ki


SJP.pl


patronat

1. roz­to­cze­nie, spra­wo­wa­nie opie­ki; pro­tek­to­rat;
2. układ sto­sun­ków mię­dzy pa­try­cju­szem spra­wu­ją­cym opie­kę (pa­tro­nem) a osobą od­da­ją­cą się pod tę opie­kę (klien­tem), opar­ty na obu­stron­nej wier­no­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spra­wo­wa­nie opie­ki – nad kimś lub nad czymś

 (1.2) hist. układ sto­sun­ków w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie po­mię­dzy pa­tro­nem a osobą od­da­ją­cą się pod jego opie­kę, opar­ty na obu­stron­nej wier­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­tro­nat (apli­ka­cje praw­ni­cze)
  • pa­tro­nat ar­ty­stycz­ny
  • pa­tro­nat me­dial­ny
  • pa­tro­nat na­u­ko­wy
  • pa­tro­nat stra­te­gicz­ny
  • Pa­tro­nat roku usta­no­wio­ny przez Sejm Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Pa­tro­nat roku usta­no­wio­ny przez Senat Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • me­ce­nat
  • pa­tron
  • prawo pa­tro­na­tu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. patron mos./mrz.

Wiktionary


patronatowy

→ pa­tro­nat


SJP.pl

Patrz:

patronat

patronaż

opie­ka nad nie­mow­lę­ta­mi spra­wo­wa­na przez le­ka­rzy i pie­lę­gniar­ki przy­chod­ni re­jo­no­wej lub po­rad­ni le­kar­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spra­wo­wa­nie na­dzo­ru le­ka­rza lub pie­lę­gniar­ki nad pra­wi­dło­wym roz­wo­jem nie­mow­lę­cia

Wiktionary

 "Zo­bacz też: Pa­tro­nat."

Pa­tro­naż – stra­te­gia wzmac­nia­nia po­li­tycz­ne­go wpły­wu na dro­dze no­mi­na­cji po­li­tycz­nych. Pod­sta­wo­wy in­stru­ment po­li­ty­ki par­tyj­nej, który umoż­li­wia re­wanż pra­cow­ni­kom apa­ra­tu par­tyj­ne­go za ich od­da­ną pracę pod­czas kam­pa­nii wy­bor­czej.

Z jed­nej stro­ny sy­stem poz­wa­la na do­bra­nie sobie lo­jal­nych pra­cow­ni­ków, z dru­giej jed­nak­że ne­gu­je za­sa­dę pro­fe­sjo­na­liz­mu i apo­li­tycz­no­ści służ­by pu­blicz­nej.

Wikipedia


patronażowy

przy­miot­nik od: pa­tro­naż; zwią­za­ny z pa­tro­na­żem, opie­ką nad nie­mow­lę­ta­mi spra­wo­wa­ną przez le­ka­rzy i pie­lę­gniar­ki przy­chod­ni re­jo­no­wej lub po­rad­ni le­kar­skiej (np. re­jestr pa­tro­na­żo­wy), od­no­szą­cy się do ta­kiej opie­ki


SJP.pl


patronimicum

[czy­taj: patroNImikum] naz­wi­sko, nazwa albo przy­do­mek syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia, naz­wi­ska lub urzę­du ojca; pa­tro­ni­mik; pa­tro­ni­mi­kum


SJP.pl


patronimiczność

cecha nazw, naz­wisk, które zo­sta­ły ut­wo­rzo­ne od naz­wi­ska, imie­nia lub przy­dom­ka ojca


SJP.pl


patronimiczny

ut­wo­rzo­ny od naz­wi­ska, imie­nia lub przy­dom­ka ojca; odoj­cow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. ut­wo­rzo­ny od imie­nia ojca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpatrɔ̃ɲĩˈmʲit͡ʃnɨ, AS: patrõńĩmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patronimiczność, patronimikum, patronimicum, patronimik

Wiktionary


patronimik

naz­wi­sko, nazwa albo przy­do­mek syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia, naz­wi­ska lub urzę­du ojca; pa­tro­ni­mi­cum; pa­tro­ni­mi­kum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. naz­wi­sko lub przy­do­mek ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie imie­nia, urzę­du lub za­wo­du przod­ka płci mę­skiej, zwła­szcza ojca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patronimiczny

 rzecz. patronimiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. patronimikum

Wiktionary


patronimikum

naz­wi­sko, nazwa albo przy­do­mek syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia, naz­wi­ska lub urzę­du ojca; pa­tro­ni­mik; pa­tro­ni­mi­cum


SJP.pl


patronka

1. obroń­czy­ni, opie­kun­ka, pro­tek­tor­ka;
2. pa­try­cjusz­ka spra­wu­ją­cą opie­kę nad wyz­wo­lo­ny­mi nie­wol­ni­ka­mi lub grupą klien­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: pa­tron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 15 maja przy­pa­da wspom­nie­nie św. Zofii z Rzymu, pa­tron­ki chro­nią­cej od szkód wy­rzą­dzo­nych w upra­wach rol­nych przez mróz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtrɔ̃nka, AS: patrõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patron

 czas. patronować

Wiktionary


patronowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tro­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepatronowanie n., patron mrz./mos.

 czas. patronować ndk.

Wiktionary


patronować

peł­nić funk­cję pa­tro­na, opie­ko­wać się kimś, czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spra­wo­wać pa­tro­nat

 (1.2) daw. ad­wo­ka­to­wać

 (1.3) o oso­bie być pa­tro­nem in­sty­tu­cji no­szą­cej czy­jeś imię

 (1.4) rel. być świę­tym opie­ku­nem lub orę­dow­ni­kiem cze­goś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spot­ka­niu udział wzię­li m.in: przed­sta­wi­cie­le Ko­mi­te­tu Ho­no­ro­we­go Ob­cho­dów Roku Cho­pi­now­skie­go 1999, któ­rzy pa­tro­no­wa­li pracy de­dy­ko­wa­nej na­sze­mu ge­nial­ne­mu ar­ty­ście.

 (1.3) Kto pa­tro­no­wał ulicy, na któ­rej miesz­ka­li­ście w Ka­to­wi­cach?

 (1.4) Świę­ty An­to­ni z Padwy pa­tro­nu­je licz­nym pa­ra­fiom na te­re­nie Pol­ski.

 (1.4) W odróż­nie­niu od Ateny, która rów­nież jest grec­kim bó­stwem wojny, nie pa­tro­nu­je on rze­mio­słu wo­jen­ne­mu i spra­wied­li­wej walce, ale nik­czem­no­ściom zwią­za­nym z wojną: kon­flik­to­wi, zni­szcze­niu i okru­cień­stwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patron mos., patronka ż., patronowanie n.

Wiktionary


patronowy

→ pa­tron


SJP.pl

Patrz:

patron

patrontasz

skó­rza­na torba na ła­dun­ki do broni pal­nej, uży­wa­na przez pie­cho­tę pol­ską w XVIII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. hist. torba na ła­dun­ki do broni pal­nej, uży­wa­na przez pie­cho­tę w XVIII - XIX wieku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ładownica, patronasz

Wiktionary


patroszalnia

po­mie­szcze­nie w przet­wór­ni ryb­nej, w któ­rym pa­tro­szy się ryby i przy­go­to­wu­je je do dal­szej obrób­ki


SJP.pl


patroszarka

urzą­dze­nie lub ze­spół urzą­dzeń przez­na­czo­nych do pa­tro­sze­nia ryb


SJP.pl


patroszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tro­szyć.

Wiktionary

Pa­tro­sze­nie, wy­trze­wia­nie – usu­wa­nie wnętrz­no­ści z jamy brzusz­nej zwie­rząt przed przy­go­to­wa­niem mięsa do dal­szej obrób­ki.

Pa­tro­sze­nie wy­ko­nu­je się niez­włocz­nie po do­ko­na­niu uboju lub strze­le­niu zwie­rzę­cia przez my­śli­we­go. Jest to ko­niecz­ne ze wzglę­du na pro­ces roz­kła­da­nia się tuszy, który roz­po­czy­na się w obrę­bie jamy brzusz­nej (w przy­pad­ku po­lo­wa­nia tym bar­dziej, gdy po­cisk usz­ko­dził je­li­ta lub żo­łą­dek ofia­ry).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wypatroszenie n., patroszalnia ż., patroszarka ż.

 czas. patroszyć ndk., wypatroszyć dk.

Wiktionary


patroszyć

usu­wać or­ga­ny wew­nętrz­ne z za­bi­te­go zwie­rzę­cia; be­be­szyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pa­tro­szyć)

 (1.1) usu­wać trze­wia z mart­we­go zwie­rzę­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po co mi te kró­li­ki i ku­ro­pat­wy, sam je pa­trosz - pow­ta­rza­ła za każ­dym razem, gdy oj­ciec przy­no­sił ogłu­szo­ne za­ją­ce i krwa­wią­ce ptaki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patroszenie n., wypatroszenie n., patroszalnia ż., patroszyciel m.

 czas. wypatroszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytrzewiać, wyflaczać, wybebeszać, bebeszyć, wywnętrzać

Wiktionary


patry

w gwa­rze ło­wiec­kiej: oczy za­ją­ca i kró­li­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) łow. oczy kró­li­ka lub za­ją­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzeszcze, bałuchy, blaski, gały

Wiktionary


patryca

stem­pel ze stali lub mie­dzi uży­wa­ny w dru­kar­stwie jako na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia ma­tryc


SJP.pl

Pa­try­ca (od pater – oj­ciec; także pun­con) – ro­dzaj wy­pu­kłe­go stem­pla, słu­żą­ce­go do wy­ko­na­nia wklę­słej ma­try­cy. Pa­try­ca to "ma­try­ca" słu­żą­ca do wy­ko­na­nia ma­try­cy, czyli formy, z któ­rej do­pie­ro wy­ko­nu­je się kopie. Pa­try­ca jest ne­ga­ty­wem ma­try­cy - wy­sta­ją­ce ele­men­ty ry­sun­ku na po­wierzch­ni jed­nej z nich są ana­lo­gicz­ny­mi za­głę­bie­nia­mi w dru­giej.

Wikipedia


patrycek

zdrob­nie­nie od: Pa­try­cy (imię mę­skie)


SJP.pl


patrycja

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Pa­try­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik mę­skich imion Pa­try­cjusz, Pa­try­cy, Pa­tryk. Oz­na­cza „szla­chet­nie uro­dzo­na, pa­try­cju­szow­ska”. Naj­więk­szą po­pu­lar­no­ścią imię Pa­try­cja cie­szy­ło się w Pol­sce w la­tach 90. XX wieku, kiedy na­le­ża­ło do naj­czę­ściej na­da­wa­nych imion żeń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­try­cja jest moją sio­strą, choć nie je­ste­śmy do sie­bie po­dob­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtrɨt͡sʲja, AS: patrycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Patryk m.

:: zdrobn. Patka ż., Pati ż., Patusia ż., Patrynia ż., Patrysia ż., Pysia ż.

 przym. Patrycjowy

Wiktionary


patrycjalny

przy­miot­nik od: pa­try­cjat; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­try­cja­tu, god­no­ści pa­try­cju­sza rzym­skie­go, jego rodu lub bo­ga­tej grupy mie­szczan w śred­nio­wie­czu (np. urząd pa­try­cjal­ny, po­sia­dłość pa­try­cjal­na), zwią­za­ny z pa­try­cja­tem


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­try­cja­tu

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z pa­try­cja­tem, do­ty­czą­cy pa­try­cja­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrycjat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patrycjuszowski

 (2.1) patrycjuszowski

Wiktionary


patrycjat

1. sto­wa­rzy­sze­nie uprzy­wi­le­jo­wa­nych rodów ary­sto­kra­tycz­nych spra­wu­ją­cych wła­dzę w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. jedna z bo­gat­szych grup mie­szczan w śred­nio­wie­czu, upraw­nio­na do za­sia­da­nia w waż­nych urzę­dach miej­skich i pań­stwo­wych;
3. god­ność pa­try­cju­sza w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rzym­ski pa­try­cjusz
  • pa­try­cjat miej­ski w śred­nio­wie­czu i póź­nej no­wo­żyt­no­ści

Wikipedia


patrycjusz

1. wy­so­ki urzęd­nik w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, po­sia­da­ją­cy sze­reg przy­wi­le­jów i bli­sko zwią­za­ny z pa­nu­ją­cym;
2. przed­sta­wi­ciel śred­nio­wiecz­ne­go pa­try­cja­tu (jed­nej z bo­gat­szych grup mie­szczan w śred­nio­wie­czu, upraw­nio­nej do za­sia­da­nia w waż­nych urzę­dach miej­skich i pań­stwo­wych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. Rzy­mia­nin z ary­sto­kra­tycz­ne­go rodu

 (1.2) czło­nek pa­try­cja­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­try­cju­sze – war­stwa spo­łecz­na w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • Pa­try­cjusz – tytuł w ce­sar­stwie rzym­skim od IV w. i w ce­sar­stwie bi­zan­tyj­skim
  • Ju­liusz Pa­try­cjusz – cezar mia­no­wa­ny w 470 przez Leona I
  • Pa­try­cjusz – imię
  • Pa­try­cjusz – piwo pro­du­ko­wa­ne przez Bro­war w Gdań­sku-Wrze­szczu
  • Pa­tri­cius

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈtrɨt͡sʲjuʃ, AS: patrycʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrycjat m., patrycjuszka ż.

 przym. patrycjuszowski

Wiktionary


patrycjuszka

1. wy­so­ka urzęd­nicz­ka w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, po­sia­da­ją­ca sze­reg przy­wi­le­jów i bli­sko zwią­za­na z pa­nu­ją­cym;
2. przed­sta­wi­ciel­ka śred­nio­wiecz­ne­go pa­try­cja­tu (jed­nej z bo­gat­szych grup mie­szczan w śred­nio­wie­czu, upraw­nio­nej do za­sia­da­nia w waż­nych urzę­dach miej­skich i pań­stwo­wych)


SJP.pl


patrycjuszowski

zwią­za­ny z pa­try­cju­szem lub pa­try­cjusz­ką (np. god­ność pa­try­cju­szow­ska), na­le­żą­cy do kom­pe­ten­cji ta­kiej osoby, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niej


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­try­cja­tu

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z pa­try­cja­tem, do­ty­czą­cy pa­try­cja­tu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W skład kurii wcho­dzi­ły rody pa­try­cju­szow­skie i ple­bej­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrycjat mrz., patrycjusz mos., patrycjuszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patrycjalny

 (2.1) patrycjalny

Wiktionary


patryckowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­tryc­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


patrycostwo

Pa­try­cy z żoną; Pa­try­co­wie


SJP.pl


patrycowie

Pa­try­cy z żoną; Pa­try­co­stwo


SJP.pl


patrycowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­try­ce­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


patrycy

stem­pel ze stali lub mie­dzi uży­wa­ny w dru­kar­stwie jako na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia ma­tryc


SJP.pl

Pa­try­cy – obocz­na forma imie­nia Pa­tryk i Pa­try­cjusz.

Wikipedia


patryczek

zdrob­nie­nie od: Pa­tryk (imię mę­skie)


SJP.pl


patryczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­trycz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


patryja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Pa­śmie Lu­bo­mi­ra i Ły­si­ny w Be­ski­dzie Wy­spo­wym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­try­ja (438 m) – szczyt na Po­gó­rzu Dy­now­skim
  • Pa­try­ja (763 m) – szczyt w Pa­śmie Lu­bo­mi­ra i Ły­si­ny w Be­ski­dzie Ma­kow­skim
  • Pa­try­ja (893 m) – szczyt na Po­gó­rzu Oraw­sko-Jor­da­now­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈtrɨja, AS: patryi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patria ż., patriotyzm m., patriota m., patriotka ż., patriotyczność ż., Patria ż.

 przym. patriotyczny

 przysł. patriotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Patria

Wiktionary


patryk

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Pa­tryk – obocz­na, skró­co­na wer­sja imie­nia Pa­try­cjusz, po­sia­da­ją­ce­go też formę Pa­try­cy. Po­cho­dze­nie i zna­cze­nie: ła­ciń­skie: "pa­tri­cius" – pa­try­cju­szow­ski, szla­chec­ki, szla­chet­nie uro­dzo­ny, za­sia­da­ją­cy w se­na­cie. Forma żeń­ska to Pa­try­cja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świę­ty Pa­tryk jest pa­tro­nem Ir­lan­dii, Ni­ge­rii, fryz­je­rów, ko­wa­li, gór­ni­ków, upa­dłych na duchu, in­ży­nie­rów oraz opie­ku­nem zwie­rząt do­mo­wych.

 (1.1) Spot­ka­łem Pa­try­ka w pubie.

 (1.1) We­dług niek­tó­rych świę­ty Ko­lum­ban ze świę­tym Pa­try­kiem wspól­nie ewan­ge­li­zo­wa­li Ir­lan­dię.

 (1.1) Pa­try­ko­wi bar­dzo za­le­ża­ło na to­wa­rzy­sze­niu mi w dro­dze po­wrot­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatrɨk, AS: patryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Patrycja ż.

:: zdrobn. Patryczek m.

 przym. patrycki, Patrykowy

Wiktionary


patrykostwo

Pa­tryk z żoną; Pa­try­ko­wie


SJP.pl


patrykowie

imię mę­skie


SJP.pl


patrykowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­try­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


patrylinearność

za­sa­da przy­na­leż­no­ści dzie­ci do ojca, dzie­dzi­cze­nia ma­jąt­ku, naz­wi­ska, po­zy­cji spo­łecz­nej itp. po mę­skich przod­kach


SJP.pl


patrylinearny

przy­miot­nik od: pa­try­li­ne­at; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­try­li­ne­a­tu, za­sa­dy po­kre­wień­stwa na­ka­zu­ją­cej włą­cze­nie dziec­ka do rodu ojca, który zaz­wy­czaj spra­wu­je rolę opie­ku­na całej ro­dzi­ny (np. zwią­zek pa­try­li­ne­ar­ny)


SJP.pl


patrylineat

za­sa­da po­kre­wień­stwa na­ka­zu­ją­ca włą­cze­nie dziec­ka do rodu ojca, obo­wią­zu­ją­ca w spo­łe­czeń­stwach pa­triar­chal­nych (znaj­du­ją­cych się pod opie­ką pro­to­pla­sty rodu, któ­rym naj­czę­ściej zo­sta­je naj­star­szy męż­czyz­na)


SJP.pl


patrylogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Bogu Ojcu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paterologia

Wiktionary


patrylokalność

Pa­try­lo­kal­ność, pa­try­lo­ka­lizm – za­sa­da wy­ni­ka­ją­ca ze zwy­cza­ju obec­ne­go w pew­nych krę­gach kul­tu­ro­wych, we­dług któ­re­go para po za­war­ciu związ­ku mał­żeń­skie­go za­miesz­ku­je w miej­scu lub w po­bli­żu miej­sca za­miesz­ka­nia ro­dzi­ny męża. Pa­try­lo­kal­ność (w od­nie­sie­niu do łą­cze­nia się w pary, a nie do sa­me­go mał­żeń­stwa) wy­stę­po­wa­ła praw­do­po­dob­nie także wśród Ne­an­der­tal­czy­ków oraz przed­sta­wi­cie­li "Au­stra­lo­pit­he­cus" i "Pa­ranth­ro­pus ro­bu­stus".

Wikipedia


patrylokalny

włą­czo­ny do grupy osób bez­poś­red­nio spo­krew­nio­nych z ojcem, jed­no­cze­śnie nie­po­wią­za­ny wcze­śniej w żaden spo­sób z tą grupą


SJP.pl


patrymonialny

przy­miot­nik od: pa­try­mo­nium; zwią­za­ny z pa­try­mo­nium, dzie­dzicz­nym ma­jąt­kiem (np. po­sia­dłość pa­try­mo­nial­na) lub nie­wiel­ką te­ry­to­rial­ną jed­nost­ką fe­u­dal­ną pod opie­ką jed­nej osoby albo jej rodu (np. zie­mie pa­try­mo­nial­ne, ustrój pa­try­mo­nial­ny)


SJP.pl


patrymonium

pa­tri­mo­nium;
1. otrzy­my­wa­ny w spad­ku ma­ją­tek, naj­czę­ściej ojca, prze­ka­zy­wa­ny naj­star­sze­mu sy­no­wi lub całej jego ro­dzi­nie; oj­co­wiz­na;
2. te­ry­to­rial­na jed­nost­ka fe­u­dal­na, w któ­rej rolę wła­ści­cie­la i opie­ku­na spra­wu­je jedna osoba lub jej ród


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­ją­tek otrzy­ma­ny przez naj­star­sze­go syna w spad­ku po ojcu

 (1.2) hist. fe­u­dal­na jed­nost­ka te­ry­to­rial­na, któ­rej wła­ści­cie­lem i opie­ku­nem jest jedna osoba albo jej ród

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patrymonialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojcowizna

Wiktionary


patrys

naz­wi­sko


SJP.pl


patrysia

zdrob­nie­nie od: Pa­try­cja (imię żeń­skie)


SJP.pl


patrysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­try­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


patrystyczny

→ pa­try­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z pa­try­sty­ką

Wiktionary

Patrz:

patrystyka

Przykłady

 (1.1) Nie­miec­cy kro­ni­ka­rze i ha­gio­gra­fo­wie czer­pa­li wzory ła­ciń­skiej fra­ze­o­lo­gii głów­nie z Vul­ga­ty i z li­te­ra­tu­ry pa­try­stycz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrystyka ż.

Wiktionary


patrystyka

1. ogół idei, kon­cep­cji te­o­lo­gicz­no-fi­lo­zo­ficz­nych ut­wo­rzo­nych przez Ojców Ko­ścio­ła (pi­sa­rzy uz­na­nych przez Ko­ściół za au­to­ry­tet w spra­wach tra­dy­cji chrze­ści­jań­skiej);
2. dzie­dzi­na te­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ana­li­za­mi i in­ter­pre­ta­cja­mi pism Ojców Ko­ścio­ła


SJP.pl

Pa­try­sty­ka (łac. "pa­tri­sti­ca", od "pa­tres", gr. πατήρ, "patēr") – ter­min dwuz­nacz­ny:

W tym dru­gim zna­cze­niu używa się też słowa „pa­tro­lo­gia”, które jed­nak bywa kon­tra­sto­wa­ne z pa­try­sty­ką jako nauką.

Pi­sa­rze sta­ro­chrze­ści­jań­scy po­dej­mo­wa­li różne te­ma­ty jak kanon Pisma Świę­te­go, rola fi­lo­zo­fii w myśli chrze­ści­jań­skiej, te­o­lo­gia stwo­rze­nia (kos­mo­go­nia), try­ni­to­lo­gia, chry­sto­lo­gia i cha­ry­to­lo­gia.

Wikipedia


patryś

zdrob­nie­nie od: Pa­try­cja (imię żeń­skie)


SJP.pl


patrzałek

żar­to­bli­wie: oku­la­ry; pin­gle, cyn­gle, bryle


SJP.pl


patrzałka

po­tocz­nie: oko


SJP.pl


patrzałki

żar­to­bli­wie: oku­la­ry; pin­gle, cyn­gle, bryle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. oku­la­ry

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. oku­la­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈṭʃawʲci, AS: paṭšau̯ʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrzenie n.

 czas. popatrzyć, patrzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) żart. pingle, lupy, reg. pozn. reg. śl. łódź, bryle, reg. śl. brele

Wiktionary


patrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­trzeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrzałki nmos.

 czas. patrzeć ndk.

Wiktionary


patrzeć

kie­ro­wać na coś, na kogoś wzrok; pa­trzyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kie­ro­wać wzrok na coś lub na kogoś

 (1.2) poj­mo­wać lub oce­niać coś w pe­wien spo­sób

 (1.3) trak­to­wać kogoś lub coś w jakiś spo­sób

 (1.4) ob­ser­wo­wać, za­u­wa­żać

 (1.5) pot. zwa­żać na coś, mieć coś na uwa­dze

 (1.6) pot. szu­kać cze­goś, kogoś wzro­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­trzeć się

 (2.1) pot. pa­trzeć (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­nął wresz­cie przed lu­ster­kiem i pa­trząc ko­lej­no to na nogi, to na od­bi­cie swo­jej fiz­jo­no­mii w zwier­ciad­le, uśmiech­nął się, kon­tent, że taki blask bije mu od głowy i obu­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaṭʃɛt͡ɕ, AS: paṭšeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patrzałki nmos., patrzenie n., wypatrywanie n., przypatrywanie n.

 czas. popatrzyć, wypatrzeć dk., przypatrywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spoglądać, oglądać, przyglądać się, obserwować, gapić się, reg. śl. dziwać, reg. śl. podziwać, gw. Górny Śląsk zaglondać

 (1.4) reg. śl. dziwać, reg. śl. podziwać

Wiktionary


patrzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­le­żeć

Wiktionary


patrzonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na re­ko­ne­sans

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈṭʃɔ̃nɛk, AS: paṭšõnek

Wiktionary


patrzydła

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) reg. pozn. oku­la­ry

Wiktionary


patrzyków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­trzy­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Pa­trzy­ków – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Pa­trzy­ków – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Kramsk
  • Pa­trzy­ków – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Pa­trzy­ko­wie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


patrzyć

kie­ro­wać na coś, na kogoś wzrok; pa­trzeć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zob. pa­trzeć.

cza­sow­nik zwrot­ny pa­trzyć się

 (2.1) zob. pa­trzeć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego Mi­cha­ła to nie­zły ana­nas: wy­jadł pani dy­rek­tor wszyst­kie cu­kier­ki, kiedy nie pa­trzy­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaṭʃɨt͡ɕ, AS: paṭšyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popatrzyć

Wiktionary


patrówek

Pa­tró­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011) li­czy­ła 131 miesz­kań­ców. Jest trzy­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ba­ru­cho­wo.

Wikipedia


pattala

in­stru­ment, bir­mań­ski ksy­lo­fon z ozdob­nym re­zo­na­to­rem kształ­tu czół­na i płyt­ka­mi bam­bu­so­wy­mi


SJP.pl


patterson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pat­ter­son – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Wo­o­druff
  • Pat­ter­son – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sta­nis­la­us
  • Pat­ter­son – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Pier­ce
  • Pat­ter­son – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Pat­ter­son – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii St. Mary
  • Pat­ter­son – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Har­din
  • Pat­ter­son – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Put­nam
  • Pat­ter­son (ang. Pat­ter­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Gre­e­ne
  • Pat­ter­son (ang. Pat­ter­son Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Put­nam
  • Pat­ter­son (ang. Pat­ter­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Cald­well
  • Pat­ter­son (ang. Pat­ter­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Darke
  • Pat­ter­son (ang. Pat­ter­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Be­a­ver

Wikipedia


patton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pat­ton – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cam­bria
  • Pat­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Shrops­hi­re
  • Pat­ton Brid­ge – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Kum­bria
  • Pat­ton (ang. Pat­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ford
  • Pat­ton (ang. Pat­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cen­tre
  • Ge­or­ge Pat­ton – ame­ry­kań­ski ge­ne­rał z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Ge­or­ge Smith Pat­ton IV – syn Pat­to­na, ge­ne­rał armii ame­ry­kań­skiej
  • Char­lie Pat­ton – muzyk blu­e­so­wy
  • Dylan Pat­ton – ame­ry­kań­ski model i aktor
  • Mike Pat­ton – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta
  • Will Pat­ton – ame­ry­kań­ski aktor
  • Marta Pat­ton – po­stać fik­cyj­na

Wikipedia


patty

[czy­taj: peti] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Patty – zdrob­nie­nie imie­nia Pa­try­cja
  • Patty (ur. 1960) – ja­poń­ska pio­sen­kar­ka
  • Patty (ur. 1991) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Patty Arceo
  • Patty Duke
  • Patty Jen­kins
  • Patty McCormack
  • Patty Pravo
  • Patty Schny­der
  • Budge Patty
  • To wła­śnie Patty

Wikipedia


patucha

naz­wi­sko


SJP.pl


patulina

my­ko­tok­sy­na roz­wi­ja­ją­ca się w owo­cach i wa­rzy­wach


SJP.pl

Pa­tu­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, my­ko­tok­sy­na bę­dą­ca tok­sycz­nym me­ta­bo­li­tem wtór­nym niek­tó­rych ga­tun­ków ple­śni, m.in. z ro­dza­ju "Pe­ni­cil­lium", "Asper­gil­lus" oraz "Bys­soch­la­mys nivea", roz­wi­ja­ją­cych się na wielu ga­tun­kach owo­ców i wa­rzyw.

Pa­tu­li­na jest tok­sy­ną wy­ka­zu­ją­cą wła­ści­wo­ści mu­ta­gen­ne, te­ra­to­gen­ne i praw­do­po­dob­nie ra­kot­wór­cze.

Wikipedia


patulski

naz­wi­sko


SJP.pl


patus

po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patol, pa­tu­siarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. osoba po­są­dza­na o spo­łecz­ne cechy pa­to­lo­gicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patusiarnia ż.

:: fż. patuska ż.

:: zdrobn. patusek m.

:: zgrub. patol m.

 temsłow. pato-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patol

Wiktionary


patusek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: patus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patus mzw.

Wiktionary


patusiara

po­gard­li­wie: ko­bie­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi, prze­ja­wia­ją­ca za­cho­wa­nia pa­to­lo­gicz­ne; pa­tu­ska, pa­tol­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta po­są­dza­na o spo­łecz­ne ce­chach pa­to­lo­gicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patusiarnia ż.

Wiktionary


patusiarnia

po­gard­li­wie:
1. grupa pa­tu­sów;
2. ro­dzi­na pa­to­lo­gicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. po­gard. ogół pa­tu­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patologia ż., patus m., patusiara ż.

Wiktionary


patusiarz

po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patus, patol


SJP.pl


patuska

po­gard­li­wie: ko­bie­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi, prze­ja­wia­ją­ca za­cho­wa­nia pa­to­lo­gicz­ne; pa­tol­ka, pa­tu­sia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta po­są­dza­na o spo­łecz­ne cechy pa­to­lo­gicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patus mzw.

Wiktionary


patyczak

bezs­krzy­dły tro­pi­kal­ny owad o zie­lon­ka­wym, bru­nat­nym lub brą­zo­wym ciele przy­po­mi­na­ją­cym patyk lub ga­łąz­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ent. owad z rzędu stra­szy­ków (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phas­ma­to­dea|ref=tak.)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. bot. su­ku­lent z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rhip­sa­lis|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Kmita, ps. Pa­ty­czak – muzyk i wo­ka­li­sta pun­kroc­ko­wy
  • pa­ty­cza­ki – owady z rzędu stra­szy­ków

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. patyczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) straszyk

Wiktionary


patyczaki

bezs­krzy­dły tro­pi­kal­ny owad o zie­lon­ka­wym, bru­nat­nym lub brą­zo­wym ciele przy­po­mi­na­ją­cym patyk lub ga­łąz­kę


SJP.pl


patyczek

nie­wiel­ki patyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: patyk

 (1.2) mały patyk

 (1.3) por­cja cze­goś w kształ­cie nie­wiel­kie­go gra­nia­sto­słu­pa

 (1.4) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtɨt͡ʃɛk, AS: patyček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patyk m., patyczak m., Patryki nmos.

 przym. patykowy, patykowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) słupek

Wiktionary


patyczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tycz­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepatyczkowanie n.

 czas. patyczkować ndk.

Wiktionary


patyczkowaty

z zew­nątrz przy­po­mi­na­ją­cy patyk, cha­rak­te­ry­stycz­ny z wy­glą­du dla pa­ty­ka (np. fi­gu­ra pa­tycz­ko­wa­ta, wy­gląd pa­tycz­ko­wa­ty); pa­ty­ko­wa­ty


SJP.pl


patyczkować

pa­tycz­ko­wać się: prze­sad­nie się z kimś lub z czymś ob­cho­dzić, li­czyć, zbyt ła­god­nie kogoś trak­to­wać, poz­wa­lać komuś na więk­szą swo­bo­dę w dzia­ła­niu


SJP.pl


patyczkowy

długi i wąski, w kształ­cie po­dob­ny do cien­kie­go ka­wał­ka drew­na (np. emi­ter pa­tycz­ko­wy, łą­cze­nia pa­tycz­ko­we)


SJP.pl


patyczniaki

klasa wor­kow­ców


SJP.pl

Pa­tycz­nia­ki ("Le­o­tio­my­ce­tes" O.E. Erikss. & Winka) – klasa wor­kow­ców ("Asco­my­co­ta"), któ­rej typem no­men­kla­to­rycz­nym jest "Le­o­tia" (pa­tycz­ka).

Wikipedia


patyk

1. cien­ki ka­wa­łek drew­na;
2. po­tocz­nie:
a) ty­siąc zło­tych; patol, ty­siak;
b) nie­wiel­kie urzą­dze­nie po­dłą­cza­ne do portu USB


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­kie dre­wien­ko

 (1.2) pot. ty­siąc zło­tych

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. za­gro­da w chle­wie

 (1.4) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ze­bra­nych pa­ty­ków roz­pa­li­łem małe ogni­sko.

 (1.2) Za­ro­bi­łem czte­ry pa­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpatɨk, AS: patyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. patyczek m.

Wiktionary


patykiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


patykowaty

z zew­nątrz przy­po­mi­na­ją­cy patyk, cha­rak­te­ry­stycz­ny z wy­glą­du dla pa­ty­ka (np. fi­gu­ra pa­ty­ko­wa­ta, wy­gląd pa­ty­ko­wa­ty); pa­tycz­ko­wa­ty


SJP.pl


patykowy

→ patyk


SJP.pl

Patrz:

patyk

patyna

zie­lo­na­wy nalot wyt­wa­rza­ją­cy się na mie­dzi pod wpły­wem wil­go­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rdza na mie­dzi i jej sto­pach (brąz, mo­siądz) w po­sta­ci zie­lo­ne­go na­lo­tu;

 (1.2) war­stwa za­sa­do­wych wę­gla­nów wyt­wa­rza­na sztucz­nie w ce­lach zdob­ni­czych

 (1.3) przen. książk. oz­na­ka daw­no­ści, zna­mię czasu zwy­kle na­da­ją­ce war­to­ści, szla­chet­no­ści

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „grynsz­pan szla­chet­ny”. Zo­bacz też: grynsz­pan – za­sa­do­wy octan mie­dzi(II).

Pa­ty­na, śniedź, grynsz­pan szla­chet­ny – pro­dukt ko­roz­ji at­mos­fe­rycz­nej mie­dzi i jej sto­pów w wil­got­nym po­wie­trzu. Po­wierzch­nio­wa war­stwa pa­ty­ny two­rzy po­wło­kę ko­lo­ru od jas­no­zie­lo­ne­go do sza­ro­zie­lo­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stary mo­sięż­ny świecz­nik po­krył się pa­ty­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈtɨ̃na, AS: patỹna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. patynować

 rzecz. patynowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rdza, śniedź

 (1.2) grynszpan szlachetny, powłoka

Wiktionary


patynka

1. pan­to­fel dam­ski na wy­so­kiej, drew­nia­nej pod­staw­ce, naj­bar­dziej po­pu­lar­ny w szes­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie;
2. spe­cy­ficz­ny but o gru­bej gu­mo­wej po­desz­wie, na­kła­da­ny daw­niej na mięk­ki pan­to­fel przy wy­cho­dze­niu na ulicę, chro­nią­cy przed za­bło­ce­niem


SJP.pl


patynki

1. pan­to­fel dam­ski na wy­so­kiej, drew­nia­nej pod­staw­ce, naj­bar­dziej po­pu­lar­ny w szes­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie;
2. spe­cy­ficz­ny but o gru­bej gu­mo­wej po­desz­wie, na­kła­da­ny daw­niej na mięk­ki pan­to­fel przy wy­cho­dze­niu na ulicę, chro­nią­cy przed za­bło­ce­niem


SJP.pl


patynować

po­kry­wać coś war­stwą pa­ty­ny (za­sa­do­we­go wę­gla­nu lub siar­cza­nu mie­dzia­we­go two­rzą­ce­go się na po­wierzch­ni me­ta­li)


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­sta­rzać przed­miot, po­kry­wa­jąc go pa­ty­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patyna ż.

Wiktionary


patynowski

naz­wi­sko


SJP.pl


patynowy

→ pa­ty­na


SJP.pl

Patrz:

patyna

patyś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. liter. zdrobn. od: patyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż pew­ne­go dnia Pu­cha­tek, Pro­sia­czek, Kró­lik i Ma­leń­stwo grali w „Misie-pa­ty­sie” (…).

Wiktionary


patłaty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gwara. ku­dła­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patły nmos.

Wiktionary


patły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. kę­dzie­rza­we włosy, kudły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale te czar­ne patły wiecz­nie no­si­ła takie po­czo­chra­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. patłaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kudły, kędziory

Wiktionary


pau

[czy­taj: pa-U albo pał] skrót od: Pol­ska Aka­de­mia Umie­jęt­no­ści


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Aka­de­mia Umie­jęt­no­ści;

Wiktionary

Pau (,) – mia­sto i gmina we Fran­cji, sto­li­ca de­par­ta­men­tu Pi­re­ne­je At­lan­tyc­kie, znaj­du­ją­ce­go się w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia; było rów­nież sto­li­cą daw­nej pro­win­cji Béarn. Miej­sco­wość po­ło­żo­na na skra­ju pła­sko­wy­żu, ponad do­li­ną po­to­ku Pau, czer­pie do­cho­dy głów­nie ze spa oraz tu­ry­sty­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paw, AS: pau̯

Wiktionary


paul

[czy­taj: pol] an­glo­sa­skie i fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paul – civil pa­rish w hrab­stwie Korn­wa­lii
  • Paul – miej­sco­wość w hrab­stwie Korn­wa­lii
  • Paul – wieś w ke­ca­ma­ta­nie Ba­ka­ran­gan, w ka­bu­pa­te­nie Tapin w pro­win­cji Bor­neo Po­łud­nio­we
  • Paul – gmina
  • Paúl – miej­sco­wość
  • Paul – miej­sco­wość w sta­nie Idaho
  • Alice Paul – ame­ry­kań­ska ak­ty­wist­ka
  • Frank R. Paul – ame­ry­kań­ski ilu­stra­tor
  • Gre­go­ry Paul – ame­ry­kań­ski pa­le­on­to­log
  • John Paul Jr. – ame­ry­kań­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Ron Paul – ame­ry­kań­ski le­karz
  • Sean Paul – ja­maj­ski muzyk

Wikipedia


paula

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Paula – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Paweł. W sta­ro­pol­skich do­ku­men­tach za­pi­sa­no je około 1265 roku. Imię zy­ska­ło więk­szą po­pu­lar­ność w la­tach 80. i 90. XX wieku (pod wpły­wem ję­zy­ka an­giel­skie­go), kiedy licz­ba bie­żą­cych nadań prze­kro­czy­ła 11 ty­się­cy. Od niej pow­sta­ło imię Pa­u­li­na (obec­nie bar­dziej po­pu­lar­ne w Pol­sce – ma 224 173 na­da­nia), dla któ­rej Paula może także słu­żyć jako zdrob­nie­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Paulina ż.

:: fm. Paweł mos.

 przym. Pawłowy

Wiktionary


paulek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Paweł

Wiktionary


pauliański

skar­ga pa­u­liań­ska, ro­szcze­nie pa­u­liań­skie - ro­dzaj po­wództ­wa w pra­wie rzym­skim


SJP.pl


paulicjanie

chrze­ści­jań­skie ugru­po­wa­nie re­li­gij­ne pow­sta­łe w VII wieku w Ar­me­nii, wie­rzą­ce w ist­nie­nie dwóch bogów


SJP.pl

Pa­u­li­cja­nie ( Պաւլիկեաններ trb. "Pa­włi­ke­an­ner", Παυλικιανοί) – śred­nio­wiecz­na grupa chrze­ści­jań­ska pow­sta­ła praw­do­po­dob­nie około VII wieku na te­re­nach za­miesz­ki­wa­nych przez Or­mian, któ­rej po­cząt­ki i po­cho­dze­nie są nie­jas­ne. Wia­do­mo, że pa­u­li­cja­nie za­miesz­ki­wa­li po­łud­nio­wo-wschod­nią część Azji Mniej­szej, a w wy­ni­ku prze­sied­leń po­ja­wi­li się także w Tra­cji.

Wikipedia


paulicjanin

czło­nek chrze­ści­jań­skie­go ugru­po­wa­nia re­li­gij­ne­go pow­sta­łe­go w VII wieku w Ar­me­nii, wie­rzą­ce­go w ist­nie­nie dwóch bogów


SJP.pl


paulik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. Pa­u­lek.

Wiktionary


paulin

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kon­nik z Za­ko­nu Świę­te­go Pawła Pier­wsze­go Pu­stel­ni­ka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­u­lin – imię
  • Pa­u­lin (1879-1937) – bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go, no­wo­mę­czen­nik
  • Pa­u­lin – czło­nek Za­ko­nu Pa­u­li­nów
  • Pa­u­lin – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Dor­do­gne.
  • Pa­u­lin – osada w Pol­sce, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Warka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawno, dawno temu przej­ście było miej­scem spot­kań za­ko­cha­nych - mło­dziut­kiej kasz­te­lan­ki opo­row­skiej i prze­o­ra za­ko­nu pa­u­li­nów.

 (1.1) Wła­dy­sław Opol­czyk spro­wa­dził pa­u­li­nów z Wę­gier.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pauliński, Pawłowy

 rzecz. Paweł mos.

Wiktionary


paulina

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Pa­u­lin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­u­li­na – imię żeń­skie
  • Pa­u­li­na – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Pa­u­li­na – wieś w Pol­sce, w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Pa­u­li­na – część wsi Ko­lo­nia Wa­rzy­mow­ska
  • Pa­u­li­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii St. James
  • Pa­u­li­na (La Usur­pa­do­ra) – te­le­no­we­la mek­sy­kań­ska z 1998 roku z Ga­brie­lą Spa­nic w roli głów­nej
  • Pa­u­li­na – po­wieść Alek­san­dra Du­ma­sa
  • Pa­u­li­na – sta­cja Gór­no­ślą­skich Kolei Wą­sko­to­ro­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Pa­u­li­na i pra­cu­ję jako tłu­macz­ka w Żo­rach.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 6 czerw­ca przy­pa­da wspom­nie­nie św. Pa­u­li­ny Rzy­mian­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pawˈlʲĩna, AS: pau̯lʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Paulin mos.

:: zdrobn. Paulinka ż.

 przym. Paulinowy, Pawłowy

Wiktionary


paulini

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


SJP.pl

Nie mylić z: Pa­u­li­ści, inny ka­to­lic­ki zakon męski.

Zakon Świę­te­go Pawła Pier­wsze­go Pu­stel­ni­ka (po­tocz­nie pa­u­li­ni, Ordo Sanc­ti Pauli Primi Ere­mi­tae, skrót za­kon­ny: OSPPE) – zakon za­ło­żo­ny w roku 1215 (tak po­da­je An­nu­a­rio Pon­ti­fi­cio) lub 1225 na Wę­grzech przez bł.

Wikipedia


paulinia

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych o kwit­ną­cych na biało kwia­tach, któ­rej owoce i na­sio­na za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę uży­wa­ne są do spo­rzą­dza­nia pasty bę­dą­cej esen­cją na­tu­ral­nych na­po­jów po­bu­dza­ją­cych; gu­a­ra­na, gwa­ra­na, cier­nio­pląt


SJP.pl


paulininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­u­li­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


paulinka

zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Pa­u­li­na

Wiktionary

Pa­u­lin­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Paulina ż.

 przym. Pawłowy

Wiktionary


pauliny

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


SJP.pl

Pa­u­li­ny – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz, so­łect­wo Dobrcz

Wikipedia


paulista

czło­nek To­wa­rzy­stwa św. Pawła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez bł. Ja­ku­ba Al­be­rio­ne;

Wiktionary

Pa­u­li­sta − mia­sto w Bra­zy­lii, w sta­nie Per­nam­bu­co.

Licz­ba miesz­kań­ców 1 lipca 2008 roku wy­no­si­ła 314 302.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy, odzie­żo­wy, spo­żyw­czy oraz me­ta­lur­gicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lutym 1935 roku ko­lej­ni pa­u­li­ści zo­sta­li wy­sła­ni do Chin, Indii i na Fi­li­pi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. paulistka ż.

Wiktionary


paulistka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Pawła


SJP.pl


paulińcia

zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie); Paula, Pa­u­lin­ka


SJP.pl


pauliński

→ pa­u­lin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­u­li­na­mi, do­ty­czą­cy pa­u­li­nów

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pa­u­li­nów, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Patrz:

paulin

Przykłady

 (1.1) Zakon pa­u­liń­ski pow­stał na ziemi wę­gier­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paulin m., Paweł mos.

Wiktionary


paulo

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od Paula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawlɔ, AS: pau̯lo

Wiktionary


paulownia

az­ja­tyc­kie drze­wo ozdob­ne o ser­co­wa­tych li­ściach i kwia­tach kwit­ną­cych na cha­rak­te­ry­stycz­ny ró­żo­wa­wy lub biały kolor


SJP.pl

Pa­u­low­nia (pa­włow­nia) ("Pa­u­low­nia" Sie­bold & Zuc­ca­ri­ni,1835) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­u­low­nio­wa­tych ("Pa­u­low­nia­ce­ae" Nakai, 1949), daw­niej za­li­cza­ny do trę­dow­ni­ko­wa­tych ("Scrop­hu­la­ria­ce­ae"). Nazwę ro­śli­nie na­da­no na cześć Kró­lo­wej Ho­lan­dii Anny Pa­włow­nej Ro­ma­now.

Wikipedia


paulus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­u­lus (pol. Paweł) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go
  • Bar­ba­ra Pa­u­lus (ur. 1970) – te­ni­sist­ka au­striac­ka
  • Ernst Her­mann Pa­u­lus (ur. 1894) – zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Frie­drich Pa­u­lus (1890–1957) – nie­miec­ki Ge­ne­rał mar­sza­łek polny
  • Lu­cjusz Emi­liusz Pa­u­lus (zm. 14 n.e.) – po­li­tyk rzym­ski
  • Paweł „Pa­u­lus” Mazur (ur. 1968) – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik
  • Tho­mas Pa­u­lus (ur. 1982) – nie­miec­ki pił­karz

Wikipedia


paunis

czło­nek in­diań­skie­go ple­mie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek in­diań­skie­go ple­mię­e­mie­nia z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pauniski mrz.

:: fż. Pauniska

 przym. pauniski

Wiktionary


paunisi

ple­mię in­diań­skie


SJP.pl

Nie mylić z: Sza­u­ni­si.

Pa­u­ni­si (Pa­ne­as­sa, Pari, Pa­ri­ki, Paw­nee) – ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej, za­miesz­ku­ją­cych nieg­dyś te­re­ny obec­ne­go stanu Ne­bra­ska, a współ­cze­śnie – Okla­ho­mę i inne stany USA.

Wikipedia


pauniska

człon­ki­ni in­diań­skie­go ple­mie­nia


SJP.pl


pauper

1. ubogi uczeń z okre­su śred­nio­wie­cza, utrzy­mu­ją­cy się z jał­muż­ny i po­sług u bo­gat­szych;
2. nę­dzarz, czło­wiek ubogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bie­dak; ubogi; chło­piec, ulicz­nik

 (1.2) ubogi uczeń, utrzy­mu­ją­cy się z po­sług albo jał­muż­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawpɛr, AS: pau̯per

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pauperyzacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biedak, ubogi

Wiktionary


pauperyzacja

ma­so­we zja­wi­sko ubo­że­nia ob­ser­wo­wa­ne w więk­szych krę­gach spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ubo­że­nie (czło­wie­ka, spo­łe­czeń­stwa)

Wiktionary

Pa­u­pe­ry­za­cja (od pa­u­per „bied­ny, ubogi”) – pro­ces spo­łecz­ny po­le­ga­ją­cy na ob­ni­ża­niu się stopy ży­cio­wej jed­no­stek lub zbio­ro­wo­ści. Jest ona ty­po­wa dla de­gra­da­cji spo­łecz­nej, jed­nak ter­min ten zwy­kle sto­su­je się w przy­pad­ku prze­cho­dze­nia osoby lub grupy z klasy śred­niej do pro­le­ta­ria­tu lub do pod­kla­sy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpawpɛrɨˈzat͡sʲja, AS: pau̯peryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pauper mos., pauperyzowanie n., spauperyzowanie n., pauperyzm m.

 czas. pauperyzować ndk., spauperyzować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proletaryzacja, ubożenie, zubożenie

Wiktionary


pauperyzm

głów­ny sku­tek pa­u­pe­ry­za­cji (ma­so­we­go zja­wi­ska ubo­że­nia ob­ser­wo­wa­ne­go w więk­szych krę­gach spo­łe­czeń­stwa), stan zu­bo­że­nia


SJP.pl


pauperyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­u­pe­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spauperyzowanie n., pauperyzacja ż., pauperyzm m.

 czas. pauperyzować ndk., spauperyzować dk.

Wiktionary


pauperyzować

pa­u­pe­ry­zo­wać się: być dot­knię­tym pa­u­pe­ry­za­cją (ma­so­wym zja­wi­skiem ubo­że­nia ob­ser­wo­wa­nym w więk­szych krę­gach spo­łe­czeń­stwa); ubo­żeć


SJP.pl


paustowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pauszalny

[czy­taj: pał­szal­ny] rzad­ko: ob­ję­ty ry­czał­tem; ry­czał­to­wy, zry­czał­to­wa­ny


SJP.pl


pauszer

naz­wi­sko


SJP.pl


pauza

[czy­taj: pałza]
1. przer­wa, chwi­lo­we wstrzy­ma­nie ja­kiejś czyn­no­ści, pro­ce­su;
2. przer­wa mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi dźwię­ka­mi ut­wo­ru mu­zycz­ne­go oraz znak gra­ficz­ny o okre­ślo­nej war­to­ści, za­pi­sy­wa­ny w no­ta­cji mu­zycz­nej;
3. myśl­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przer­wa w ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.2) muz. przer­wa mię­dzy dźwię­ka­mi;

 (1.3) ty­pogr. znak in­ter­punk­cyj­ny; po­zio­ma kre­ska dłu­go­ści jed­ne­go fi­re­tu;

 (1.4) eduk. przer­wa mię­dzy lek­cja­mi w szko­le

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pauza (no­ta­cja mu­zycz­na)
  • pauza (znak ty­po­gra­ficz­ny)
  • „PAUza Aka­de­mic­ka”, ty­god­nik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpawza, AS: pau̯za

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pauzować, spauzować

 rzecz. półpauza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerwa

 (1.3) myślnik

 (1.4) przerwa

Wiktionary


pauzaniasz

król Spar­ty w la­tach 409-395 p.n.e.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­u­za­niasz – wódz spar­tań­ski VI/V wieku p.n.e.
  • Pa­u­za­niasz – król Spar­ty z V wieku p.n.e.
  • Pa­u­za­niasz – król Ma­ce­do­nii z IV wieku p.n.e.
  • Pa­u­za­niasz – rzeź­biarz z IV wieku p.n.e.
  • Pa­u­za­niasz z Ore­stis – mor­der­ca Fi­li­pa II Ma­ce­doń­skie­go
  • Pa­u­za­niasz – ge­o­graf z II wieku n.e.
  • Pa­u­za­niasz – Ateń­czyk z demu Ke­ra­me­is opi­sa­ny w kilku pis­mach sta­ro­żyt­nych
  • Pa­u­za­niasz – imię

Wikipedia


pauzologia

rzad­ko: nauka ba­da­ją­cy przer­wy w cza­sie mó­wie­nia


SJP.pl


pauzować

prze­ry­wać chwi­lo­wo jakąś czyn­ność, pro­ces, nie wy­ko­ny­wać swo­jej pracy przez pe­wien czas


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­u­zo­wać)

 (1.1) robić przer­wę na chwi­lę; za­trzy­my­wać na pe­wien czas

 (1.2) wstrzy­my­wać odt­wa­rza­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pawˈzɔvat͡ɕ, AS: pau̯zovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pauza, pauzowanie n.

 czas. zapauzować dk.

Wiktionary


pavarotti

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­cia­no Pa­va­rot­ti – wło­ski śpie­wak ope­ro­wy (tenor li­rycz­ny)
  • (5203) Pa­va­rot­ti – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


pavel

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Petr Pavel – od 2023 pre­zy­dent Czech
  • Ota Pavel – cze­ski pi­sarz, dzien­ni­karz i re­por­ter spor­to­wy
  • Pavel Pavel – cze­ski in­ży­nier i ar­che­o­log ek­spe­ry­men­tal­ny

Wikipedia


pavlova

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. deser au­stra­lij­ski;

Wiktionary

Pav­lo­va (za­pi­sy­wa­ne małą li­te­rą) – deser au­stra­lij­ski i no­wo­ze­landz­ki; ro­dzaj tor­ci­ka be­zo­we­go ude­ko­ro­wa­ne­go bitą śmie­ta­ną i świe­ży­mi owo­ca­mi, naj­czę­ściej tru­skaw­ka­mi, ma­li­na­mi, ka­wał­ka­mi brzosk­wi­ni bądź owo­ca­mi kiwi.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ro­syj­skiej pri­ma­ba­le­ri­ny Anny Pa­wło­wej – tra­dy­cja głosi, że pier­wszy raz zo­stał przy­go­to­wa­ny pod­czas po­by­tu tan­cer­ki w Perth w 1926 lub 1929 roku przez szefa kuch­ni ho­te­lu Espla­na­de.

Wikipedia


pavulon

nazwa hand­lo­wa leku zwiot­cza­ją­ce­go mię­śnie szkie­le­to­we, sto­so­wa­ne­go w ane­stez­jo­lo­gii, za­wie­ra­ją­ce­go pan­ku­ro­nium


SJP.pl


paw

eg­zo­tycz­ny ptak leśny z rzędu ku­ra­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ga­tu­nek ho­do­wa­nych w par­kach pta­ków z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pavo|ref=tak. i nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Afro­pa­vo|ref=tak., z dużym, ko­lo­ro­wym ogo­nem;

 (1.2) ornit. ptak z ro­dza­ju pawi (1.1)

 (1.3) ornit. sa­miec pawia (1.2)

 (1.4) przen. pot. eufem. wy­mio­ci­ny

 (1.5) przen. pot. py­sza­łek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­tu­nek ptaka z ro­dza­jów Pavo i Afro­pa­vo w ro­dzi­nie ku­ro­wa­tych (Pha­sia­ni­dae):
    • paw in­dyj­ski (Pavo cri­sta­tus)
    • paw złoty (Pavo mu­ti­cus)
    • paw kon­gij­ski (Afro­pa­vo con­gen­sis)
    • paw szma­rag­do­wy – krzy­żów­ka pawia in­dyj­skie­go i pawia zło­te­go
  • Gwia­zdo­zbiór Pawia
  • PAW (Phy­sics Ana­ly­sis Work­sta­tion)
  • PAW (Pra­cow­nia Al­ter­na­tyw­ne­go Wy­cho­wa­nia)
  • Paw – rzeź­ba ple­ne­ro­wa w Poz­na­niu
  • Paw kró­lo­wej – po­wieść Do­ro­ty Ma­słow­skiej
  • Paw – sin­gel pol­skie­go Pio­sen­ka­rza i Ra­pe­ra ReTo

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Chó­rem oz­wa­ły się ró­żo­we cza­ple, błę­kit­ne żu­ra­wie i białe ła­bę­dzie na wo­dach, pawie i ben­ga­li w la­sach, a do wtóru im roz­le­ga­ły się dźwię­ki strun, na­wią­za­nych na musz­lę per­ło­wą, i słowa ludz­kiej pie­śni.

 (1.3) Pod oknem leżał czyjś paw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paf, AS: paf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pawiątko n., Paw m., Pawiak m.

:: zdrobn. pawik m.

:: fż. pawica ż.

 przym. pawi

 przysł. pawio

 czas. pawić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) wymioty

Wiktionary


paw.

skrót

 (1.1) = pa­wi­lon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W paw. 16 sprze­da­wa­ne są ryby i można tu co­dzien­nie kupić świe­że­go dor­sza.

Wiktionary


pawana

pad­wa­na, pad­wan, pa­do­va­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

Pa­wa­na – praw­do­po­dob­nie z łac. "pavo" (paw), ta­niec dwor­ski w me­trum 2/4 lub 4/4, po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII w., cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­wol­ny­mi, uro­czy­sty­mi ru­cha­mi, przy­po­mi­na­ją­cy­mi za­cho­wa­nie pawia. Zaz­wy­czaj po nim na­stę­po­wa­ła ga­liar­da w me­trum trój­dziel­nym. Pier­wot­nie pa­wa­nę, jako pier­wszą część suity ta­necz­nej, łą­czo­no z sal­ta­rel­lo i je­szcze ży­wszą piwą.

Wikipedia


pawcio

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie)


SJP.pl


pawciowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Paw­cia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pawela

naz­wi­sko


SJP.pl


pawelczak

naz­wi­sko


SJP.pl


pawelczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pawelec

naz­wi­sko


SJP.pl

Pa­we­lec – część wsi Wda w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo, na pół­noc­no­iws­chod­nim skra­ju ob­sza­ru Borów Tu­chol­skich.

W la­tach 1975–1998 Pa­we­lec na­le­żał ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


pawelski

naz­wi­sko


SJP.pl


paweł

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. nu­mizm. dawna mo­ne­ta ital­ska

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go ("Pa­u­lus"), na­le­żą­ce do nie­du­żej grupy naj­star­szych imion rzym­skich (imion wła­ści­wych, "pra­e­no­men", por. Marek, Ty­be­riusz, Tytus). Imię to zy­ska­ło hi­sto­rycz­ne zna­cze­nie, gdy pa­try­cju­szow­ski ród Emi­liu­szy (gen Ae­mi­lia) za­czął uży­wać go jako dzie­dzicz­ne­go przy­dom­ka ro­do­we­go ("co­gno­men").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za lichą zupkę karcz­marz wziął jeden paweł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paweł mos.

 przym. Pawłowy

Wiktionary


pawełczak

naz­wi­sko


SJP.pl


pawełczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz Pa­weł­czyk (ur. 1959) – na­din­spek­tor Po­li­cji
  • Ewa­ryst Pa­weł­czyk (1917-2008) – pol­ski far­ma­ce­u­ta
  • Irena Pa­weł­czyk (ur. 1934) – pol­ska sa­necz­kar­ka, mi­strzy­ni Eu­ro­py
  • Ma­ciej Pa­weł­czyk (ur. 1980) – re­ży­ser i pro­du­cent te­le­dy­sków

Wikipedia


pawełek

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Paweł

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Pa­we­łek (ur. 1893, zm. 1930) – pol­ski le­karz, in­struk­tor har­cer­ski i ska­u­to­wy
  • Ka­zi­mierz Pa­we­łek (ur. 1936) – pol­ski dzien­ni­karz i po­li­tyk, se­na­tor V ka­den­cji
  • Ma­riusz Pa­we­łek (ur. 1981) – pol­ski pił­karz
  • Ar­ka­diusz Pa­we­łek (ur. 1968) – pol­ski po­dróż­nik, że­glarz, nurek, al­pi­ni­sta
  • Pa­we­łek – zdrob­nie­nie imie­nia Paweł
  • Pa­we­łek – marka ba­to­nów cze­ko­la­do­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kingo, daj już Pa­weł­ko­wi spo­kój.

 (1.1) Chło­pa­ki za­cią­gnę­li go do kina, potem Pa­we­łek zdo­był bi­le­ty na re­ci­tal Ewy De­mar­czyk, a potem był mecz ho­ke­jo­wy Pol­ska – NRD, na który posz­li całą gro­ma­dą i na prze­mian to wrze­szcze­li, to dęli w trąb­ki, do­pin­gu­jąc swo­ja­ków.

 (1.1) Pa­we­łek Kryń­ski wkra­czał zatem w okres, kiedy mi­łość i śmierć stają się nie­o­dłącz­ny­mi przy­ja­ciół­ka­mi męż­czyz­ny.

 (1.1) (…) Kaź­mierz mówił przez ści­śnię­te gar­dło, przy­tu­la­jąc do pier­si Pa­weł­ka, prze­stra­szo­ne­go wi­do­kiem Kar­gu­la.

 (1.1) Pa­we­łek za­czął to ocze­ki­wa­nie od uchy­le­nia żół­tych drzwi, dzię­ki czemu wi­dzie­li i sły­sze­li wszyst­ko, co dzia­ło się wew­nątrz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈvɛwɛk, AS: paveu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paweł m., Pawlak ż./mos.

 przym. Pawłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Paulek, Paulik

Wiktionary


pawełki

uro­czy­stość od­pu­sto­wa ku czci św. Pawła I Pu­stel­ni­ka, pa­triar­chy Za­ko­nu Pa­u­li­nów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­weł­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne
  • Pa­weł­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie So­kół­ka
  • Pa­weł­ki – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Ko­cha­no­wi­ce
  • Pa­weł­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ła­ko­wo
  • Pa­weł­ki – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ła­ko­wo
  • Pa­weł­ki – nie­ist­nie­ją­ca osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Smoł­dzi­no
  • Pa­weł­ki – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, w re­jo­nie an­dru­szow­skim

Wikipedia


pawełkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Pa­weł­kie­wicz (ur. 1990) – pol­ska ak­tor­ka
  • Mie­czy­sław Pa­weł­kie­wicz (1938–2007) – pol­ski sa­necz­karz, olim­pij­czyk z Inns­bruc­ku 1964

Wikipedia


pawełkowie

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie)


SJP.pl


pawełkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­weł­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pawi

1. zwią­za­ny z pa­wiem, po­cho­dzą­cy od pawia;
2. zie­lo­no­nie­bie­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pawia, do­ty­czą­cy do pawia

 (1.2) po­dob­ny do pawia

 (1.3) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. nie­bie­sko­zie­lo­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: paw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpavʲi, AS: pavʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paw m., pawica ż., pawik m.

 przym. pawiowy

 przysł. pawio

 czas. pawić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pawiowy

 (1.3) powi, pawiowy, pawowy

Wiktionary


pawia

1. zwią­za­ny z pa­wiem, po­cho­dzą­cy od pawia;
2. zie­lo­no­nie­bie­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Lom­bar­dii, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Ni­zi­ny Pa­dań­skiej nad rzeką Ti­ci­no;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na pół­no­cy kraju, w Lom­bar­dii;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. Paw.

Wiktionary

Pawia ( Pavia, Ti­ci­num) – mia­sto i gmina we Wło­szech (Lom­bar­dia), po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Ni­zi­ny Pa­dań­skiej nad rzeką Ti­ci­no, ok. 30 km na po­łud­nie od Me­dio­la­nu.

Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Pawia. Roz­wi­nię­ty prze­mysł me­ta­lur­gicz­ny (hut­nict­wo że­la­za), ma­szy­no­wy, elek­tro­tech­nicz­ny (pro­duk­cja ma­szyn do szy­cia) i me­ta­lo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bit­wie pod Pawią (1525) 3000 ar­ke­bu­ze­rów po­ko­na­ło 8000 fran­cu­skich ry­ce­rzy, czym osta­tecz­nie za­sy­gna­li­zo­wa­li ko­niec ery ry­cer­stwa i do­mi­na­cji cięż­kiej ka­wa­le­rii na po­lach bitew Eu­ro­py.

 (1.1) We­ne­cja wy­sy­ła­ła swoje stat­ki po jed­wab i ko­rze­nie, Pawia była wiel­kim punk­tem roz­dziel­czym to­wa­rów ze Wscho­du.

 (1.1) Dzię­ki pew­nej sta­bi­li­za­cji po­li­tycz­nej w XI w. za­czę­ły pow­sta­wać szko­ły praw­ni­cze. Naj­waż­niej­szą szko­łą prawa w XI w. stała się Pawia — dawna sto­li­ca kró­le­stwa Lon­go­bar­dów. Praw­ni­cy z Pawii zaj­mo­wa­li się jed­nak prze­de wszyst­kim pra­wem lon­go­bardz­kim, tak jak zo­sta­ło ono opi­sa­ne w «Liber Pa­pien­sis».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pawijczyk mos., pawijka ż.

 przym. pawijski

Wiktionary


pawiacki

przy­miot­nik od: Pa­wiak (wię­zie­nie w War­sza­wie, zni­szczo­ne przez Niem­ców w roku 1944)


SJP.pl


pawiak

wię­zie­nie w War­sza­wie, zni­szczo­ne przez Niem­ców w 1944


SJP.pl

Pa­wiak – funk­cjo­nu­ją­ce w la­tach 1835−1944 wię­zie­nie, znaj­du­ją­ce się przy ul. Dziel­nej 24/26 w War­sza­wie. Ze­spół wię­zie­nia skła­dał się z od­dzia­łu mę­skie­go oraz od­dzia­łu ko­bie­ce­go, na­zy­wa­ne­go Ser­bią.

W la­tach 1939–1944 Pa­wiak był naj­więk­szym nie­miec­kim wię­zie­niem po­li­tycz­nym na te­ry­to­rium oku­po­wa­nej Pol­ski.

Wikipedia


pawian

duża małpa wą­sko­no­sa z ma­ka­ko­wa­tych za­miesz­ku­ją­ca Afry­kę i Pół­wy­sep Arab­ski, wy­stę­pu­ją­ca w 5 ga­tun­kach, m.in. pa­wian pła­szczo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Papio|ref=tak., małpa z cha­rak­te­ry­stycz­nie od­sło­nię­ty­mi po­ślad­ka­mi i o wy­dłu­żo­nym pysku;

Wiktionary

Pa­wian ("Papio") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Roz­mie­szcze­nie ge­o­gra­ficz­ne i sied­li­sko.

Pa­wia­ny za­miesz­ku­ją ot­war­te te­re­ny leśne i tra­wia­ste Afry­ki na po­łud­nie od Sa­ha­ry i kilka te­re­nów gór­skich tej pu­sty­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miej­sca­mi wąwóz sta­wał się tak cias­ny, że tylko dwa konie mogły iść w pobok, miej­sca­mi roz­sze­rzał się w małe, okrą­głe do­li­ny oto­czo­ne jakby wy­so­ki­mi ka­mien­ny­mi mu­ra­mi, na któ­rych sie­dzia­ły wiel­kie pa­wia­ny igra­jąc z sobą, szcze­ka­jąc i po­ka­zu­jąc ka­ra­wa­nie zęby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpavʲjãn, AS: pavʹi ̯ãn

Wiktionary


pawiani

zwią­za­ny z pa­wia­nem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­wia­na


SJP.pl


pawica

1. sa­mi­ca pawia;
2. duży motyl nocny z ro­dzi­ny pa­wi­co­wa­tych, o pię­knych bar­wach ochron­nych, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej;
3. ro­śli­na ozdob­na po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny astro­wa­tych; ga­za­nia;
4. ryba z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, ży­ją­ca w wo­dach szel­fów za­chod­niej Afry­ki; sola pa­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca pawia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­wi­ca – sa­mi­ca pawia.
  • pa­wi­ca (Di­co­lo­glos­sa he­xopht­hal­ma syn. Solea he­xopht­hal­ma)
  • pa­wi­ca atlas;
  • pa­wi­ca gru­szów­ka;
  • pa­wi­ca gra­bów­ka.
  • Bo­le­sław Pa­wi­ca – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pawiątko n., paw m.

 przym. pawi

Wiktionary


pawice

1. sa­mi­ca pawia;
2. duży motyl nocny z ro­dzi­ny pa­wi­co­wa­tych, o pię­knych bar­wach ochron­nych, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej;
3. ro­śli­na ozdob­na po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny astro­wa­tych; ga­za­nia;
4. ryba z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, ży­ją­ca w wo­dach szel­fów za­chod­niej Afry­ki; sola pa­wi­ca


SJP.pl


pawicowate

ro­dzi­na mo­ty­li obej­mu­ją­ca ponad 1300 ga­tun­ków


SJP.pl

Pa­wi­co­wa­te (Sa­tur­nii­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li obej­mu­ją­ca około 1300–1500 ga­tun­ków, głów­nie tro­pi­kal­nych. Do fauny Pol­ski za­li­cza się tylko czte­ry ga­tun­ki – lot­ni­ca zyska, pa­wi­ca gru­szów­ka (któ­rej ob­ser­wa­cje by­wa­ją pod­wa­ża­ne), pa­wi­ca gra­bów­ka i.

Wikipedia


pawicowaty

o ce­chach pa­wi­co­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


pawijczyk

miesz­ka­niec Pawii (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pawii, osoba rodem z Pawii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbiór ten uło­żo­ny jest sy­ste­ma­tycz­nie, czyli w po­rząd­ku rze­czo­wym we­dług po­wszech­nie przy­ję­te­go sy­ste­mu Ber­nar­da Pa­wij­czy­ka z końca XII w., roz­po­wszech­nio­ne­go, przez prawo De­kre­ta­liów Grze­go­rza IX z r. 1234 a po­le­ga­ją­ce­go na po­dzia­le na 5 ksiąg za­ty­tu­ło­wa­nych: «iude», «iu­di­cium», «cle­rus», «co­nu­bia», «cri­men».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pawia ż.

:: fż. pawijka ż.

 przym. pawijski

Wiktionary


pawijka

miesz­kan­ka Pawii (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pawii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pawia ż.

:: fm. pawijczyk mos.

 przym. pawijski

Wiktionary


pawijski

przy­miot­nik od: Pawia (mia­sto we Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pawią, po­cho­dzą­cy z Pawii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Można wręcz za­ry­zy­ko­wać stwier­dze­nie, że sztu­ka pa­wij­ska oraz dzie­ła Wi­li­gel­ma sta­no­wią skraj­ne bie­gu­ny, po­mię­dzy któ­ry­mi roz­wi­ja­ła się pół­noc­no­wło­ska rzeź­ba ro­mań­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pawia ż., pawijczyk mos., pawijka ż.

Wiktionary


pawik

1. ga­tu­nek mo­ty­la;
2. zdrob­nia­le o pawiu;
3. ozdob­ny gołąb do­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ru­sał­ka pawik – motyl
  • Ust­nik pawik
  • Bass pawik
  • Dręt­wa pawik

Wikipedia


pawilon

1. niski, wolno sto­ją­cy par­te­ro­wy bu­dy­nek sta­no­wią­cy część więk­sze­go ze­spo­łu ar­chi­tek­to­nicz­ne­go, naj­czę­ściej bę­dą­cy skle­pem lub miej­scem punk­tów usłu­go­wych;
2. część lub bocz­ne skrzy­dło bu­dow­li, wy­róż­nia­ją­ce się odręb­nym da­chem;
3. al­ta­na ogro­do­wa, oran­że­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) par­te­ro­wy bu­dy­nek hand­lo­wy lub usłu­go­wy wy­ko­na­ny zwy­kle z lek­kich ma­te­ria­łów

 (1.2) nie­wiel­ki wolno sto­ją­cy par­te­ro­wy bu­dy­nek wcho­dzą­cy w skład więk­sze­go oś­rod­ka

 (1.3) część kom­plek­su pa­ła­co­we­go z osob­nym da­chem

 (1.4) przest. al­ta­na ogro­do­wa

 (1.5) daw. bal­da­chim nad łóż­kiem

 (1.6) daw. ban­de­ra

Wiktionary

Pa­wi­lon – bu­dow­la ar­chi­tek­to­nicz­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak bę­dziesz w pa­wi­lo­nie, to weź mi dwa czte­ro­pa­ki piwa be­zal­ko­ho­lo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈvʲilɔ̃n, AS: pavʹilõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przest. pawilion m., pawilionik m.

:: zdrobn. pawilonik m.

 przym. pawilonowy, przest. pawilionowy

Wiktionary

Synonimy:

 daw. pawilion

Wiktionary


pawilonik

nie­wiel­ki pa­wi­lon


SJP.pl


pawiment

po­sadz­ka in­tar­sjo­wa­na (wy­ko­na­na tech­ni­ką zdob­ni­czą po­le­ga­ją­cą na wy­ło­że­niu po­wierzch­ni róż­ny­mi ga­tun­ka­mi drew­na) lub mo­za­i­ko­wa


SJP.pl

Pa­wi­ment – dawne okre­śle­nie po­sadz­ki lub po­dło­gi wy­sa­dza­nej twar­dym ma­te­ria­łem, od­po­wia­da­ją­ce łac. "pa­vi­men­tum", "lit­ho­stro­tus"; inne zna­cze­nie to po­dest lub estra­da.

W sta­ro­żyt­nym Rzy­mie "pa­vi­men­tum" oz­na­cza­ło po­sadz­kę ukła­da­ną z cegły, ka­mie­nia, musz­li lub ce­ra­mi­ki w za­pra­wie, póź­niej także każde sztucz­ne po­kry­cie po­dło­gi, nawet drew­nia­ne. Roz­róż­nia­no kilka od­mian:

Wikipedia


pawiooki

mie­nią­cy się róż­ny­mi bar­wa­mi, po­dob­nie do ok pa­wich piór (np. ka­mień, mi­ne­rał pa­wio­o­ki)


SJP.pl


pawiować

po­tocz­nie: wy­mio­to­wać


SJP.pl


pawiątko

pis­klę pawia; pawię


SJP.pl


pawię

pis­klę pawia; pa­wiąt­ko


SJP.pl


pawiński

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlacz

scho­wek pod su­fi­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) scho­wek pod su­fi­tem

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rel. chór w ko­ście­le

Wiktionary

Paw­lacz (cz. "pavlač" – „bal­kon, ga­le­ria”) – ro­dzaj schow­ka w po­sta­ci szaf­ki mon­to­wa­nej pod su­fi­tem. Szcze­gól­nie przy­dat­ny jest do prze­cho­wy­wa­nia rza­dziej uży­wa­nych rze­czy w nie­wiel­kich miesz­ka­niach. Czę­sto umie­szcza­ny w przed­po­ko­ju, zwła­szcza nad drzwia­mi wej­ścio­wy­mi. Jest wciąż sto­so­wa­nym roz­wią­za­niem.

Wikipedia


pawlaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlaczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kry­sty­na Paw­la­czyk-Baś­kie­wicz – pol­ska pio­sen­kar­ka, wo­ka­list­ka ze­spo­łu Fi­li­pin­ki
  • Ma­rian­na Paw­la­czyk-Szpi­la – pol­ska mi­kro­bio­loż­ka le­kar­ska
  • Ta­de­usz Paw­la­czyk – pol­ski po­li­cjant, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Zyg­munt Paw­la­czyk – pol­ski pilot woj­sko­wy

Wikipedia


pawlak

naz­wi­sko


SJP.pl

Paw­lak (forma żeń­ska: Paw­lak, Paw­la­ko­wa, Paw­la­ków­na, licz­ba mnoga: Paw­la­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. We­dług bazy PESEL 22 stycz­nia 2025 naz­wi­sko to no­si­ło 21 846 Polek i 21 824 Po­la­ków.

Wikipedia


pawlas

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlica

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Paw­lic­ki – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


pawliczak

naz­wi­sko


SJP.pl


pawliczek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Paw­li­czek (ur. 1964) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Josef Paw­li­czek (1931–2021) – nie­miec­ki pra­cow­nik or­ga­ni­za­cji Ca­ri­tas, orę­dow­nik pol­sko-nie­miec­kie­go po­jed­na­nia
  • Otto Paw­li­czek (1914–?) – zbrod­niarz hit­le­row­ski, SS-Oberscharführer
  • Paw­lik

Wikipedia


pawlik

1. zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie); Pa­we­łek;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Wą­sow­ska-Paw­lik (ur. 1972) – pol­ska hi­sto­rycz­ka sztu­ki, ku­ra­tor­ka wy­staw i mu­ze­al­nicz­ka
  • An­drzej Paw­lik (1942–1995) – dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta
  • An­drzej Paw­lik (1952–2003) – pol­ski gi­ta­rzy­sta ba­so­wy, muzyk se­syj­ny
  • An­drzej Eu­ge­niusz Paw­lik (ur. 1953) – pol­ski in­ży­nier, po­li­tyk
  • Bro­ni­sław Paw­lik (1926–2002) – pol­ski aktor
  • He­le­na Suł­kow­ska-Paw­lik (ur. 1940) – ar­tyst­ka pla­styk
  • Ire­ne­usz Paw­lik (ur. 1958) – dzien­ni­karz pol­ski
  • Jan Paw­lik (1930–2012) – le­karz, chi­rurg, dzia­łacz spo­łecz­ny, sa­mo­rzą­do­wiec, radny mia­sta Sa­no­ka
  • Jan Paw­lik (ur. 1953) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny Woj­ska Pol­skie­go
  • Jerzy Paw­lik (1919–2009) – pol­ski du­chow­ny
  • Ka­ta­rzy­na Paw­lik (ur. 1989) – pol­ska pły­wacz­ka
  • Karol Paw­lik (ur. 1994) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


pawlikiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlikowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paw­li­ko­wi­ce – przy­sió­łek wsi Pąt­nów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Paw­li­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce
  • Paw­li­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce
  • Paw­li­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Paw­li­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da

Wikipedia


pawlikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Paw­li­kow­ski (ur. 1925 w War­sza­wie, zm. 1976) – pol­ski aktor, dzien­ni­karz, kry­tyk fil­mo­wy, mu­zy­ko­log, kom­po­zy­tor
  • An­drzej Paw­li­kow­ski (ur. 1969) – puł­kow­nik Biura Ochro­ny Rządu
  • An­drzej Paw­li­kow­ski
  • Fer­di­nand Sta­nis­la­us Paw­li­kow­ski – au­striac­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Fer­dy­nand Paw­li­kow­ski – urzęd­nik c. k., sta­ro­sta sa­noc­ki, na­czel­nik mia­sta Ja­ro­sła­wia.
  • Gwal­bert Paw­li­kow­ski (ur. 1792, zm. 1852) – zie­mia­nin pol­ski, po­li­tyk ga­li­cyj­ski.
  • Jan Gwal­bert Paw­li­kow­ski (ur. 1860, zm. 1939) – pol­ski eko­no­mi­sta, pu­bli­cy­sta, ta­ter­nik.
  • Jan Paw­li­kow­ski – poseł wo­je­wództ­wa miń­skie­go na Sejm Czte­ro­let­ni.
  • Józef Paw­li­kow­ski (ur. 1767, zm. 1829) – pi­sarz, pu­bli­cy­sta, pa­mięt­ni­karz, ad­wo­kat
  • Lud­wik Paw­li­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ma­ciej Paw­li­kow­ski — ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Marek Paw­li­kow­ski — ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia


pawlina

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlinowo

Paw­li­no­wo ( Паўліново, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku bia­ło­ru­skim Паўлінова) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Orla. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


pawlisz

naz­wi­sko


SJP.pl


pawliszak

naz­wi­sko


SJP.pl


pawliński

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlonka

naz­wi­sko


SJP.pl


pawluczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


pawluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Paw­luk – naz­wi­sko ukra­iń­skie (Павлюк, rza­dziej Павлук) i pol­skie po­cho­dze­nia wschod­nio­sło­wiań­skie­go, pa­tro­ni­mik od imie­nia Paweł ut­wo­rzo­ne za po­mo­cą hi­po­ko­ry­stycz­ne­go su­fik­su -юк/-uk. No­to­wa­ne w re­je­strach ko­zac­kich od 1649 r. Jako "Paw­luk" od­no­to­wa­ne po raz pier­wszy w 1662 r.

Wikipedia


pawlukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Paw­lu­kie­wicz (ur. 1953) – pol­ski muzyk, pia­ni­sta, kom­po­zy­tor i aran­żer
  • Ka­li­na Hlimi-Paw­lu­kie­wicz (ur. 1982) – pol­ska wo­ka­list­ka, ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa, a także kom­po­zy­tor­ka, im­pro­wi­za­tor­ka, sce­na­rzyst­ka, au­tor­ka tek­stów
  • Maria Paw­lu­kie­wicz – pol­ska wo­ka­list­ka, człon­ki­ni ze­spo­łu Nasza Basia Ko­cha­na
  • Piotr Paw­lu­kie­wicz (1960–2020) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, re­ko­lek­cjo­ni­sta, kaz­no­dzie­ja, pra­łat, autor ksią­żek o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej, lider ze­spo­łu Kon­trast

Wikipedia


pawlus

naz­wi­sko


SJP.pl


pawlusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


pawluś

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie); Pa­we­łek


SJP.pl


pawluśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pawonia

krzew o ciem­no­zie­lo­nych trwa­łych li­ściach, pur­pu­ro­wych kwia­tach z ciem­no­nie­bie­ski­mi, dłu­gi­mi pyl­ni­ka­mi, ho­do­wa­ny jako miesz­ka­nio­wa ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl


pawonkowski

przy­miot­nik od: Pa­won­ków


SJP.pl


pawonków

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pa­won­ków (niem. "Pa­won­kau") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Pa­won­ków, na Gór­nym Ślą­sku.

Wikipedia


pawszak

naz­wi­sko


SJP.pl


pawąz

gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąż, pawęż (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. drąg słu­żą­cy do przy­ci­ska­nia od góry siana, słomy lub sno­pów zboża w cza­sie tran­spor­tu wozem (zwy­kle dra­bi­nia­stym)

 (1.2) drąg słu­żą­cy do no­sze­nia cię­ża­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwo­zi­li siano. Po­wróz przy­trzy­mu­ją­cy pawąz był nad­wąt­lo­ny. Pękł, gdy fura wje­cha­ła do sto­do­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pawązowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powęz, powąz, pawęż

Wiktionary


pawąż

gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąz, pawęż (re­gio­nal­nie)


SJP.pl


pawęz

prze­sta­rza­łe: gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąz, pawąż, pawęż (re­gio­nal­nie)


SJP.pl


pawęż

1. pro­sto­kąt­na tar­cza drew­nia­na uży­wa­na w daw­nej pie­cho­cie; pa­wę­ża;
2. pła­skie, zwy­kle pio­no­we za­koń­cze­nie rufy jach­tu lub łodzi nad linią wodną; pa­wę­ża;
3. daw­niej, dziś re­gio­nal­ne: gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąż, pawąz;
4. daw­niej: drąg do no­sze­nia cię­ża­rów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pawęż – spo­sób za­koń­cze­nia rufy stat­ku
  • Pawęż – ro­dzaj tar­czy

Wikipedia


pawęża

pawęż;
1. pro­sto­kąt­na tar­cza drew­nia­na uży­wa­na w daw­nej pie­cho­cie
2. pła­skie, zwy­kle pio­no­we za­koń­cze­nie rufy jach­tu lub łodzi nad linią wodną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. tar­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­wę­ża (Cop­to­so­ma) – ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny pa­wę­żo­wa­tych
  • Pa­wę­ża – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­wę­że były to dłu­gie tar­cze opie­ra­ne o zie­mię, a uz­bro­jo­ny był niemi pier­wszy sze­reg pie­cho­ty, za­sła­nia­ją­cy strzel­ców z ku­sza­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈvɛ̃w̃ʒa, AS: pavẽũ̯ža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pawęż ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. forma oboczna paweża

Wiktionary


pawężnica

ga­tu­nek po­ro­stu z ro­dzi­ny pa­węż­ni­co­wa­tych


SJP.pl


pawężnicowate

o ce­chach pa­węż­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Pa­węż­ni­co­wa­te ("Pel­ti­ge­ra­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pa­węż­ni­cow­ców ("Pel­ti­ge­ra­les").

Wikipedia


pawężnicowaty

o ce­chach pa­węż­ni­co­wa­tych


SJP.pl


pawężnik

1. w daw­nym woj­sku pol­skim: żoł­nierz ma­ją­cy pawęż; rów­nież gier­mek no­szą­cy pawęż
2. dawny rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem pa­wę­ży dla woj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz wy­po­sa­żo­ny w pawęż, zaz­wy­czaj sta­no­wią­cy osło­nę kusz­ni­ków albo łucz­ni­ków

 (1.2) hist. wojsk. gier­mek no­szą­cy pawęż za ry­ce­rzem

 (1.3) hist. rze­mieśl­nik trud­nią­cy się wy­ro­bem pa­wę­ży

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­węż­nik – ro­dzaj po­ro­stów
  • pa­węż­nik – w śred­nio­wie­czu żoł­nierz pie­cho­ty z pa­wę­żą

Wikipedia


pawłocin

Pa­wło­cin (niem. "Paw­lo­zin­nen", od 1938 r. "Pa­uls­ha­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Biała Piska. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wieś ma­zur­ska, po­ło­żo­na przy daw­nej gra­ni­cy Prus Ksią­żę­cych i Ma­zo­wsza.

Wikipedia


pawłodar

mia­sto w Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ka­zach­sta­nu, port nad Ir­ty­szem;

Wiktionary

Pa­wło­dar ( Павлодар; Павлодар) – mia­sto ob­wo­do­we w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ka­zach­sta­nu, port nad Ir­ty­szem, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du pa­wło­dar­skie­go. W 2022 li­czy­ło 361,4 tys. miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu hut­ni­cze­go (huta alu­mi­nium), pe­tro­che­micz­ne­go, ma­szy­no­we­go, me­ta­lur­gicz­ne­go, che­micz­ne­go, spo­żyw­cze­go i lek­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pawłodarski

Wiktionary


pawłodarski

do­ty­czą­cy Pa­wło­da­ru


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­wło­da­rem, do­ty­czą­cy Pa­wło­da­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pawłodar mrz.

Wiktionary


pawłosiowski

przy­miot­nik od: Pa­wło­siów


SJP.pl


pawłosiów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pa­wło­siów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pa­wło­siów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Pa­wło­siów.

Wikipedia


pawłostwo

Paweł z żoną; Pa­wło­wie


SJP.pl


pawłoszewo

Pa­wło­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów.

Wikipedia


pawłow

naz­wi­sko, np. Iwan Pie­tro­wicz Pa­włow (1849-1936), ro­syj­ski fiz­jo­log, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Pa­włow (1894-1963) – ro­syj­ski woj­sko­wy
  • Alek­sandr Pa­włow (ur. 1942) – ra­dziec­ki żuż­lo­wiec
  • Dmi­trij Pa­włow (1897-1941) – ra­dziec­ki ge­ne­rał
  • Edu­ard Pa­włow (ur. 1965) – ukra­iń­ski pił­karz
  • Gri­go­rij Pa­włow (1913-1994) – ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Igor Pa­włow (ur. 1979) – ro­syj­ski sko­czek o tycz­ce
  • Irena Pa­włow-Niez­gód­ka (ur. 1950) – pol­ska ma­te­ma­tycz­ka
  • Iwan Pa­włow (1849-1936) – ro­syj­ski fiz­jo­log, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Jakow Pa­włow (1917-1981) – ra­dziec­ki żoł­nierz, do­wód­ca obro­ny Domu Pa­wło­wa
  • Jurij Pa­włow (1950-2016) – ro­syj­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Mitko Pa­włow (ur. 1962) – buł­gar­ski lek­ko­at­le­ta
  • My­ko­ła Pa­włow (ur. 1954) – ukra­iń­ski pił­karz, re­pre­zen­tant ZSRR

Wikipedia


pawłowa

taki jak u Pawła, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pawła


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­wło­wa – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Pa­wło­wa – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Ada­mów­ka
  • Pa­wło­wa – osada leśna w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Ada­mów­ka
  • Pa­wło­wa – stru­ga, do­pływ Wo­li­cy
  • Pa­wło­wi­ce
  • Pa­włow

Wikipedia


pawłowice

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. osied­le Wroc­ła­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. część mia­sta Wroc­ław;

 (1.2) geogr. to­pi­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu wsi i ich czę­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­wło­wi­ce – część mia­sta Wroc­ław, w de­le­ga­tu­rze Wroc­ław-Psie Pole
  • Pa­wło­wi­ce – przy­sió­łek wsi Stra­do­mia Wierzch­nia, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Syców
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Mo­giel­ni­ca
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Solec nad Wisłą
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Mszczo­nów
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Go­rzów Ślą­ski
  • Pa­wło­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie To­szek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­cie­le Pa­wło­wic wy­wo­dzi­li się ze szla­chec­kie­go rodu.

 (1.2) Czy ten po­ciąg staje w Pa­wło­wi­cach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paweł mos., pawłowiczanin mos., pawłowiczanka ż.

 przym. pawłowicki, Pawłowy

Wiktionary


pawłowicki

przy­miot­nik od: Pa­wło­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pa­wło­wic, zwią­za­ny z Pa­wło­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­stał po­cho­wa­ny na pa­wło­wic­kim cmen­ta­rzu pa­ra­fial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paweł mos., Pawłowice lm nm., pawłowiczanin mos., pawłowiczanka ż.

 przym. Pawłowy

Wiktionary


pawłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edwin Pa­wło­wicz – in­ży­nier bu­do­wy dróg i mo­stów, do­wód­ca dy­wer­syj­ne­go od­dzia­łu Armii Kra­jo­wej
  • Jacek Pa­wło­wicz – dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w cza­sach PRL,
  • Kry­sty­na Pa­wło­wicz – pol­ska praw­nicz­ka, poseł na Sejm
  • Leon Pa­wło­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • Otton Pa­wło­wicz – major Woj­ska Pol­skie­go, wy­wia­dow­ca Armii Kra­jo­wej
  • Pa­wieł Pa­wło­wicz – ro­syj­ski za­pa­śnik
  • Sier­giej Pa­wło­wicz – ro­syj­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Zbi­gniew Pa­wło­wicz – pol­ski le­karz i po­li­tyk

Wikipedia


pawłowiczecki

przy­miot­nik od: Pa­wło­wicz­ki


SJP.pl


pawłowiczki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pa­wło­wicz­ki ("Paw­lo­witz", "Paw­lo­wit­ze", "Paw­lo­wi­ce", "Paw­lo­witz­ke", od 1936 "Gna­den­feld") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Pa­wło­wicz­ki. W 2011 roku licz­ba miesz­kań­ców we wsi Pa­wło­wicz­ki wy­no­si­ła 1213.

Wikipedia


pawłowie

naz­wi­sko, np. Iwan Pie­tro­wicz Pa­włow (1849-1936), ro­syj­ski fiz­jo­log, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla


SJP.pl


pawłowiec

naz­wi­sko


SJP.pl


pawłowizm

te­o­ria i me­to­da ba­da­nia czyn­no­ści wyż­szych oś­rod­ków sy­ste­mu ner­wo­we­go, opar­ta na kon­cep­cji odru­chów bez­wa­run­ko­wych i wa­run­ko­wych


SJP.pl


pawłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­wło­wo – część wsi Brzy­sko­rzy­stew w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ba­bo­sze­wo
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Win­ni­ca
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja
  • Pa­wło­wo – przy­sió­łek wsi Bruk w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Dzierz­goń
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek
  • Pa­wło­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Budry

Wikipedia


pawłowowski

do­ty­czą­cy Iwana Pa­wło­wa, fiz­jo­lo­ga ro­syj­skie­go


SJP.pl


pawłowsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, obec­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nie wcho­dzą­ce w skład Pe­ters­bur­ga;

 (1.2) geogr. ro­syj­skie mia­sto po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim;

Wiktionary

Pa­włowsk (ros. Павловск) – mia­sto w Rosji. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie wcho­dzi w skład mia­sta Pe­ters­burg.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 15 tys.

W mie­ście jest sta­cja ko­le­jo­wa Pa­włowsk.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pawłowski

Wiktionary


pawłowski

przy­miot­nik od: Pa­wło­wa, Pa­wło­wo, Pa­włów, Pawły


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­włow­skiem, do­ty­czą­cy Pa­włow­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­włow­ski – pol­skie naz­wi­sko, po­cho­dzą­ce od imie­nia Paweł lub od nazw miej­sco­wych: Pa­włów, Pa­wło­wi­ce (kilka wsi).
  • Pa­włow­ski – herb szla­chec­ki
  • Adam Pa­włow­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • An­to­ni Pa­włow­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • An­drzej Pa­włow­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Artur Pa­włow­ski (ur. 1961) – pol­ski fo­to­graf pra­so­wy, fo­to­gra­fik
  • Bog­dan Pa­włow­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Bo­gu­mił Pa­włow­ski – bo­ta­nik, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Bro­ni­sław Pa­włow­ski – pol­ski hi­sto­ryk i ar­chi­wi­sta
  • Ce­za­ry Pa­włow­ski (1895–1981) – pol­ski fizyk
  • Da­niel Pa­włow­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Ed­ward Józef Pa­włow­ski (1870–1939) – pol­ski dru­karz, wy­daw­ca, prze­my­sło­wiec, dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pawłowsk mrz., Paweł mos.

 przym. Pawłowy

Wiktionary


pawłowy

taki jak u Pawła, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pawła


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Pawła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Pa­wło­wym domem rosną dwa stare orze­chy.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Pa­wło­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Jó­ze­fo­wym polem z dru­giej.

 (1.1) Nadto wy­róż­nia się wśród li­stów Pa­wło­wych cha­rak­te­rem bar­dziej urzę­do­wym, co się tłu­ma­czy oko­licz­no­ścia­mi, jakie go wy­wo­ła­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paweł mos., Pawełek mos., Pawcio mos., Pawlik mos., Pawełcio mos., Pawliś mos., Pawlusz mos., Pawlusza mos., Pawuś mos., paweł mrz., pawełki nmos., Pawłowa ż., Paula ż., Paulina ż., Paulinka ż., Paulusia ż., Paulunia ż., paulin mos., Pawłów mrz., Pawłowo n., Pawłowice nmos.

 przym. pawłowski, pawłowicki

Wiktionary


pawłów

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­włów – część mia­sta Za­brze
  • Pa­włów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Pa­włów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Strzy­że­wi­ce
  • Pa­włów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • Pa­włów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Bo­le­sław
  • Pa­włów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Chle­wi­ska
  • Pa­włów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Tłuszcz
  • Pa­włów – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Skar­bi­mierz
  • Pa­włów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Pie­tro­wi­ce Wiel­kie
  • Pa­włów – część wsi Pa­lo­wi­ce w woj. ślą­skim, w pow. ryb­nic­kim, w gmi­nie Czer­wion­ka-Le­szczy­ny
  • Pa­włów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Nowy Kor­czyn
  • Pa­włów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Za­wi­chost

Wikipedia


pawłówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­włó­wek – dziel­ni­ca Ko­ni­na
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Strzy­że­wi­ce
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Dłu­tów
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek
  • Pa­włó­wek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Nowe Skal­mie­rzy­ce
  • Pa­włó­wek – gro­dzi­sko wczes­noś­red­nio­wiecz­ne znaj­du­ją­ce się na za­chod­nich ru­bie­żach Byd­go­szczy
  • Pa­włó­wek – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu Pa­włów­ka, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Pa­włó­wek – dawna gro­ma­da

Wikipedia


pawłówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­włów­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min
  • Pa­włów­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Czer­ni­ce Bo­ro­we
  • Pa­włów­ko – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Pa­włów­ko – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Przech­le­wo
  • Pa­włów­ko – znie­sio­na część wsi Wie­li­cho­wo-Wieś, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Wie­li­cho­wo
  • Pa­włów­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Buk
  • Pa­włów­ko – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
  • Pa­włów­ko – część wsi Pa­wło­wo Żoń­skie, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec

Wikipedia


pax

or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca ka­to­li­ków współ­pra­cu­ją­cych z wła­dza­mi ko­mu­ni­stycz­ny­mi, ut­wo­rzo­na w 1947 roku; Pax


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pax – mia­sto w USA
  • Pax w mi­to­lo­gii rzym­skiej
  • In­sty­tut Wy­daw­ni­czy „Pax”
  • Pax – pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie ka­to­li­ków świec­kich

Wikipedia


pax-owiec

czło­nek Sto­wa­rzy­sze­nia "PAX", świec­kiej or­ga­ni­za­cji ka­to­lic­kiej; pak­so­wiec


SJP.pl


pax-owski

→ PAX (świec­ka or­ga­ni­za­cja ka­to­lic­ka); pak­sow­ski


SJP.pl


pay-per-view

[czy­taj: pej per wju] płat­na usłu­ga umoż­li­wia­ją­ca oglą­da­nie tre­ści mul­ti­me­dial­nych


SJP.pl

Pay-per-view (ina­czej "near VOD") – okre­śle­nie z ję­zy­ka an­giel­skie­go oz­na­cza­ją­ce płat­ną usłu­gę oglą­da­nia tre­ści mul­ti­me­dial­nych do­star­cza­nych naj­czę­ściej za poś­red­nict­wem cy­fro­wej te­le­wiz­ji. W prze­ci­wień­stwie do naj­bar­dziej po­pu­lar­nych w Pol­sce płat­no­ści w for­mie abo­na­men­tu mie­sięcz­ne­go lub rocz­ne­go w usłu­dze pay-per-view płaci się za obej­rze­nie kon­kret­nej tre­ści.

Wikipedia


payola

[czy­taj: pe­jo­la] ła­pów­ka wyt­wór­ni pły­to­wych w za­mian za na­da­nie na­grań na an­te­nie radia


SJP.pl

Pa­y­o­la (ang. ‘pay for play’ pła­ce­nie za na­da­wa­nie) – ła­pów­ka wrę­cza­na przez wyt­wór­nie pły­to­we lub me­na­dże­rów mu­zycz­nych DJ-om

lub dy­rek­to­rom pro­gra­mo­wym sta­cji ra­dio­wych w za­mian za wzmian­kę re­kla­mo­wą na temat okre­ślo­ne­go na­gra­nia mu­zycz­ne­go lub za jego emi­sję w pro­gra­mie ra­dio­wym.

Wikipedia


paypal

PayPal Hol­dings, Inc. – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo ofe­ru­ją­ce usłu­gi płat­ni­cze umoż­li­wia­ją­ce przed­się­bior­com i kon­su­men­tom po­sia­da­ją­cym adres e-mail wy­sy­ła­nie oraz od­bie­ra­nie płat­no­ści przez In­ter­net. PayPal dzia­ła na za­sa­dzie wir­tu­al­nej port­mo­net­ki/port­fe­la/skar­bon­ki (cy­fro­wy port­fel). W sy­ste­mie PayPal klien­ci mogą pła­cić przy uży­ciu karty kre­dy­to­wej bądź salda konta PayPal, które można za­si­lać prze­le­wa­mi z konta ban­ko­we­go lub in­ne­go konta PayPal.

Wikipedia


paywall

[czy­taj: pej­łol] blo­ka­da w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym, wy­ma­ga­ją­ca za­pła­ce­nia za do­stęp do tre­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. hand. me­cha­nizm ogra­ni­cze­nia do­stęp­no­ści tre­ści na WWW do osób, które wy­ku­pią do­stęp;

Wiktionary

Pa­y­wall – me­to­da mo­ne­ty­za­cji tre­ści in­ter­ne­to­wych po­le­ga­ją­ca na po­bie­ra­niu opłat za do­stęp. Opła­ta może być jed­no­ra­zo­wa lub być cza­so­wą sub­skryp­cją, a w przy­pad­ku ac­tion pa­y­wal­li może przy­jąć formę nie­ma­te­rial­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie lin­kuj do „Wy­bor­czej”, bo i tak nikt ze zna­jo­mych nie prze­czy­ta ar­ty­ku­łu za pa­y­wal­lem.

Wiktionary


paza

po­tocz­nie: paz­no­kieć, pazur


SJP.pl


pazderski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­zder­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Georg Pa­zder­ski (ur. 1951) – nie­miec­ki po­li­tyk i puł­kow­nik Bun­des­weh­ry po­cho­dze­nia pol­skie­go;
  • Le­szek Pa­zder­ski (ur. 1969) – pol­ski che­mik;
  • Mie­czy­sław Pa­zder­ski (1908–1945) – le­karz i ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go.

Wikipedia


pazdur

1. pazur,
2. w bu­dow­nict­wie lu­do­wym ozdo­ba z drew­na umie­szcza­na na szczy­cie dachu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Pa­zdur – rzym­sko­ka­to­lic­ki bi­skup
  • Marek Pa­zdur – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Woj­ciech Pa­zdur – pol­ski poeta, dzien­ni­karz, kon­fe­ran­sjer, dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej
  • Pa­zdur (bu­dow­nict­wo) – ozdo­ba umie­szcza­na na ka­le­ni­cy dachu

Wikipedia


pazera

naz­wi­sko


SJP.pl


pazernie

przy­słó­wek

 (1.1) z pa­zer­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­li­na za­czę­ła pa­zer­nie wy­szar­py­wać bluz­ki z rąk Ani.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazerność ż.

 przym. pazerny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwie, zachłannie

Wiktionary


pazerniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­zer­nie


SJP.pl


pazerniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­zer­ny


SJP.pl


pazerność

chci­wość, za­chłan­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. chci­wość, za­chłan­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈzɛrnɔɕt͡ɕ, AS: pazerność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazerniak m.

 przym. pazerny

 przysł. pazernie

Wiktionary


pazerny

za­chłan­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. odz­na­cza­ją­cy się chci­wo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś pa­zer­ny babsz­tyl za­brał ostat­nie dwa ka­wał­ki kar­pia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazerność ż.

 przysł. pazernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwy

Wiktionary


pazi

→ paź; pa­ziow­ski


SJP.pl


paziak

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


SJP.pl


paziewski

naz­wi­sko


SJP.pl


pazik

młody paź (chło­piec ze szla­chec­kie­go rodu peł­nią­cy służ­bę przy oso­bie na­le­żą­cej do rodu ma­gnac­kie­go)


SJP.pl


pazio

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pazio (ur. 1992) – pol­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji le­we­go obroń­cy lub środ­ko­we­go po­moc­ni­ka
  • Lidia Pazio (ur. 1933) – pol­ska pi­lot­ka szy­bow­co­wa
  • Ne­mez­jusz Ma­te­usz Pazio (ur. 1947) – pol­ski eko­no­mi­sta, dy­dak­tyk, pra­cow­nik na­u­ko­wy Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej oraz Pol­skiej Aka­de­mii Nauk, Wyż­szej Szko­ły Hand­lu i Prawa im. Ła­zar­skie­go
  • Wanda Pazio (ur. 1948) – pol­ska eko­no­mist­ka, dy­dak­tyk, pra­cow­nik na­u­ko­wy Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej

Wikipedia


paziowate

o ce­chach pa­zio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­pi­lio­ni­dae|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych z in­fra­rzę­du wę­dzieł­kow­ców;

Wiktionary

Pa­zio­wa­te, pazie, wi­te­zie, mo­ty­low­ce (Pa­pi­lio­ni­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych z na­dro­dzi­ny Pa­pi­lio­no­i­dea i in­fra­rzę­du He­te­ro­ne­u­ra. Obej­mu­je około 570 opi­sa­nych ga­tun­ków. Tak­son kos­mo­po­li­tycz­ny, ale więk­szość ga­tun­ków tro­pi­kal­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le pa­zio­wa­tych wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paź mzw.

Wiktionary


paziowaty

o ce­chach pa­zio­wa­tych


SJP.pl


paziowski

na­le­żą­cy do pazia, znaj­du­ją­cy się w po­sia­da­niu pazia (np. strój pa­ziow­ski), od­no­szą­cy się do pazia (np. służ­ba pa­ziow­ska) lub jego zadań


SJP.pl


paziński

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Pa­ziń­ski (ur. 1973) – pol­ski dzien­ni­karz, pi­sarz, ese­i­sta, kry­tyk li­te­rac­ki i tłu­macz
  • Piotr Pa­ziń­ski (ur. 1987) – pol­ski ta­ek­won­dzi­sta
  • Roman Pa­ziń­ski (1906–1943) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, ofi­cer 1 War­szaw­skiej Dy­wiz­ji Pie­cho­ty im. Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki

Wikipedia


paznogieć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. także. stpol. paz­no­kieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Wiem! wiem!... Wy­ry­wa­li mi prze­cież bez chlo­ro­for­mu paz­no­gieć u nogi i to je­szcze u wiel­kie­go palca...

 (1.1) — Moje dziec­ko, pro­szę cię — masz pil­nik i opi­łuj sobie równo paz­nog­cie.

 (1.1) Moi bie­da­cy mają nowy do­da­tek do swego cier­pie­nia, bo trze­ba nie­raz do­brze głę­bo­ko się­gać pod paz­no­gieć, żeby po­wy­do­by­wać stam­tąd jaja znie­sio­ne przez te pchły i oprócz tego trze­ba za­pu­ścić czemś moc­nem, żeby wy­gu­bić za­rod­ni­ki, jakie mogły je­szcze zo­stać pod paz­nog­ciem, a to wszyst­ko bez bólu nie obej­dzie się.

Wiktionary


paznokciowy

→ paz­no­kieć


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z paz­nok­ciem, do­ty­czą­cy paz­nok­cia

Wiktionary

Patrz:

paznokieć

Powiązane:

 rzecz. paznokieć mrz., pazdokietnik m., paznokietek mrz.

Wiktionary


paznokietek

nie­wiel­ki paz­no­kieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pieszcz. paz­no­kieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem się­ga­ła po po­mar­szczo­ną rącz­kę i z czu­ło­ścią oglą­da­ła każdy z osob­na mi­kro­sko­pij­ny paz­no­kie­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. paznokciowy

 rzecz. paznokieć mrz.

Wiktionary


paznokieć

1. lekko wy­pu­kła, zro­go­wa­cia­ła płyt­ka na końcu każ­de­go palca rąk i nóg u czło­wie­ka i in­nych na­czel­nych;
2. wy­róż­nia­ją­ca się, znacz­nie zwę­żo­na dolna część płat­ków ko­ro­ny niek­tó­rych kwia­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. pła­ska ro­go­wa osło­na ostat­nie­go czło­nu palca małp i czło­wie­ka;

 (1.2) bot. dolna, zwę­żo­na część płat­ka ko­ro­ny kwia­tu

Wiktionary

Paz­no­kieć ( un­gu­is) – ro­go­wa osło­na ostat­nie­go czło­nu palca na­czel­nych. Paz­no­kieć pełni funk­cje ochron­ne (przed szkod­li­wym dzia­ła­niem czyn­ni­ków me­cha­nicz­nych) oraz obron­ne.

Paz­no­kieć jest jed­nym z wyt­wo­rów na­skór­ka, a jego głów­nym bu­dul­cem są ke­ra­ty­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W furii ro­zo­ra­ła mu twarz paz­nok­cia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pazˈnɔcɛ̇t͡ɕ, AS: paznoḱėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paznokietnik m., paznokciarz m., paznokciarka ż., paznokciarstwo n.

:: zdrobn. paznokietek m.

 przym. paznokciowy, paznokciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. pazur; daw. paznogieć

Wiktionary


pazoła

naz­wi­sko


SJP.pl


pazucha

miej­sce pod wierzch­nim ubra­niem na pier­si; za­na­drze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. miej­sce na pier­si, scho­wek znaj­du­ją­cy się pod ubra­niem

 (1.2) gwara. pacha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈzuxa, AS: pazuχa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zanadrze

Wiktionary


pazur

1. u zwie­rząt: zgru­bia­ły wyt­wór skór­ny na koń­cach pal­ców
2. po­tocz­nie: paz­no­kieć
3. naj­czę­ściej me­ta­lo­wa część ma­szy­ny o ha­ko­wa­tym wy­glą­dzie wy­sta­ją­ca poza nią
4. przy­rząd do wy­cią­ga­nia gwoź­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. ostro za­koń­czo­ny, ro­go­wy twór na­skór­ka na koń­cach pal­ców niek­tó­rych zwie­rząt, zwła­szcza dra­pież­nych;

 (1.2) pot. przen. długi paz­no­kieć

 (1.3) ar­che­ol. prze­kłu­wacz, pa­le­o­li­tycz­ne na­rzę­dzie po­sia­da­ją­ce wy­o­dręb­nio­ny wierz­cho­łek słu­żą­cy do prze­kłu­wa­nia

 (1.4) pot. (po­sia­da­na przez kogoś lub coś) nie­ba­nal­ne i wy­ra­zi­ste oso­bo­wość, cha­rak­ter

Wiktionary

Pazur (łac. "un­gu­i­cu­la") – ro­go­wy twór na­skór­ka chro­nią­cy końce pal­ców, wspo­ma­ga­ją­cy po­ru­sza­nie się, słu­żą­cy do przy­trzy­my­wa­nia i roz­ry­wa­nia po­kar­mu, a także do ataku i obro­ny. Ota­cza ostat­ni pa­li­czek. Ma kształt ha­czy­ka. Skła­da się z dwóch bla­szek o róż­nej twar­do­ści. Zew­nętrz­na (grzbie­to­wa) jest tward­sza, ry­nien­ko­wa­to za­gię­ta, blasz­ka spod­nia (po­desz­wo­wa) jest sto­sun­ko­wo mięk­ka. Ostrość pa­zu­ra za­pew­nia środ­ko­wa część blasz­ki grzbie­to­wej, tward­sza niż jej bocz­ne czę­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lew do­padł an­ty­lo­pę i wbił pa­zu­ry w jej szyję.

 (1.2) Po­ma­lo­wa­łam sobie dziś pa­zu­ry na stra­żac­ką czer­wień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpazur, AS: pazur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazurczatka ż., pazurki nmos., pazurkowanie n., pazurzec mzw.

:: zdrobn. pazurek mrz.

 czas. pazurkować ndk.

 przym. pazurzasty, dwupazurzasty, pazurowaty, pazurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpon

 (1.2) paznokieć

Wiktionary


pazura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ręka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cho­ro­ba ko­cie­go pa­zu­ra ina­czej go­rącz­ka ko­cie­go pa­zu­ra
  • Pa­zu­ra (pol­skie naz­wi­sko) – pol­skie naz­wi­sko
  • Pazur
  • Ka­pi­tan Pazur – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia


pazurczatka

miesz­ka­nio­wa ro­śli­na ozdob­na o cien­kich i dłu­gich ło­dy­gach, z któ­rych każda za­koń­czo­na jest twar­dym czer­wo­nym lub ró­żo­wym pła­tem i po­je­dyn­czym gru­bym słup­kiem


SJP.pl


pazurecznik

pa­zu­recz­nik wiel­ki - ga­tu­nek owada z rzędu sie­cia­rek, z ro­dzi­ny mrów­kol­wo­wa­tych


SJP.pl


pazurek

nie­wiel­ki pazur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pazur

 (1.2) mały pazur

 (1.3) muz. na­kład­ka z wy­rost­kiem na palec dla gi­ta­rzy­sty

 (1.4) zob. pa­zur­ki.

Wiktionary

Pa­zu­rek – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Ol­kusz. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 783.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pazur m., Pazurek m., pazurkowce nmos., pazurkowcowate nmos., pazurkowiec mzw.

 przym. pazurowaty, pazurowy, pazurzasty

Wiktionary


pazurki

1. na­rzę­dzie ogrod­ni­cze, któ­re­go ko­niec ma po­stać kilku łu­ko­wa­to wy­gię­tych zębów;
2. pa­sem­ka wło­sów za­cze­sa­ne na czoło lub po­licz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ogrod. krót­kie, ręcz­ne na­rzę­dzie do pie­le­nia i spulch­nia­nia ziemi za­koń­czo­ne ha­czy­ka­mi

 (1.2) ro­dzaj fry­zu­ry z pro­sty­mi, po­strzę­pio­ny­mi kos­my­ka­mi za­cho­dzą­cy­mi na owal twa­rzy

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pa­zu­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur mrz., pazurkowce nmos., pazurkowcowate nmos., pazurkowiec mzw.

 przym. pazurowaty, pazurowy, pazurzasty

Wiktionary


pazurkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pazurkować

uży­wać pa­zur­ków (ma­łe­go na­rzę­dzia ogrod­ni­cze­go, któ­re­go ko­niec ma po­stać kilku łu­ko­wa­to wy­gię­tych zębów) w celu spulch­nie­nia grun­tu


SJP.pl


pazurkowce

ro­dzi­na nie­wiel­kich małp sze­ro­ko­no­sych wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­li­tri­chi­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De facto do pa­zur­kow­ców na­le­żą najm­niej­sze z małp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur mrz., pazurek mrz., pazurki lm nm., pazurkowcowate lm nm., pazurkowiec mzw.

 przym. pazurowaty, pazurowy, pazurzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pazurkowcowate

Wiktionary


pazurkowcowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­li­tri­chi­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych;

Wiktionary

Pa­zur­kow­co­wa­te, pa­zur­kow­ce (Cal­li­tri­chi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych (Si­mii­for­mes) obej­mu­ją­ca mię­dzy in­ny­mi mar­mo­ze­ty i ta­ma­ry­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bezs­przecz­nie do pa­zur­kow­co­wa­tych na­le­żą najm­niej­sze z małp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur mrz., pazurek mrz., pazurki lm nm., pazurkowce lm nm., pazurkowiec mzw.

 przym. pazurowaty, pazurowy, pazurzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pazurkowce

Wiktionary


pazurkowiec

nie­wiel­ka małpa z po­drzę­du sze­ro­ko­no­sych za­miesz­ku­ją­ca wy­żyn­ne te­re­ny Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej; np.: mar­mo­ze­ta, ta­ma­ry­na, ma­ry­ki­na, pig­mej­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. małpa na­le­żą­ca do ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­mo­ze­ta i ta­ma­ry­na są ty­po­wy­mi pa­zur­kow­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur mrz., pazurek mrz., pazurki lm nm., pazurkowce lm nm., pazurkowcowate lm nm.

 przym. pazurowaty, pazurowy, pazurzasty

Wiktionary


pazurkowy

→ pa­zu­rek


SJP.pl

Patrz:

pazurek

pazurnica

bez­krę­go­wiec za­miesz­ku­ją­cy wil­got­ne lasy tro­pi­kal­ne, łą­czą­cy w sobie niek­tó­re cechy sta­wo­no­gów i pier­ście­nic; prat­cha­wiec


SJP.pl


pazurnice

bez­krę­go­wiec za­miesz­ku­ją­cy wil­got­ne lasy tro­pi­kal­ne, łą­czą­cy w sobie niek­tó­re cechy sta­wo­no­gów i pier­ście­nic; prat­cha­wiec


SJP.pl

Pa­zur­ni­ce (Ony­chop­ho­ra), prat­chaw­ce (Pro­tra­che­a­ta) – typ lą­do­wych zwie­rząt bez­krę­go­wych o ro­ba­ko­wa­tym kształ­cie ciała, ho­mo­no­micz­nej me­ta­me­rii, jed­nej parze czuł­ków i licz­nych od­nó­żach. Pa­zur­ni­ce po­sia­da­ją cechy za­rów­no pier­ście­nic (An­ne­li­da), jak i sta­wo­no­gów (Arth­ro­po­da).

Wikipedia


pazurogon

ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ony­cho­ga­lea|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów wy­stę­pu­ją­cy w pół­noc­no-wschod­niej Au­stra­lii;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju pa­zu­ro­gon (1.1)

Wiktionary

Pa­zu­ro­gon ("Ony­cho­ga­lea") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­dae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).

Wikipedia


pazurowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem pazur


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kształt pa­zu­ra, przy­po­mi­na­ją­cy pazur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­śli­na miała pa­zu­ro­wa­te kolce i pię­kne wonne kwia­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur mrz., pazurek mrz., pazurki lm nm., pazurkowce lm nm., pazurkowiec mzw., pazurkowcowate lm nm.

 przym. pazurowy, pazurzasty

Wiktionary


pazurowy

→ pazur


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy pa­zu­ra, wy­po­sa­żo­ny w pazur

Wiktionary

Patrz:

pazur

Przykłady

 (1.1) Nasze pod­no­śni­ki pa­zu­ro­we wy­po­sa­żo­ne są w trzpie­nie śru­bo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur mrz., pazurek mrz., pazurki lm nm., pazurkowce lm nm., pazurkowiec mzw., pazurkowcowate lm nm.

 przym. pazurowaty, pazurzasty

Wiktionary


pazurzasty

ma­ją­cy pa­zu­ry, odz­na­cza­ją­cy się pa­zu­ra­mi, naj­czę­ściej twar­dy­mi i du­ży­mi (np. łapa pa­zu­rza­sta)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­sia­da pa­zu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­szczur­ki te nie wspi­na­ją się na drze­wa, jed­nak pa­zu­rza­sty­mi koń­czy­na­mi po­tra­fią kopać nory, w któ­rych chro­nią się przed po­ten­cjal­ny­mi dra­pież­ni­ka­mi lub po­szu­ku­ją po­ży­wie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur mrz., pazurek mrz., pazurki lm nm., pazurkowce lm nm., pazurkowiec mzw., pazurkowcowate lm nm., pazurzec mzw.

 przym. pazurowaty, dwupazurzasty, pazurowy

Wiktionary


pazuszka

zdrob­nie­nie od: pa­zu­cha


SJP.pl


pazy

po­tocz­nie: paz­no­kieć, pazur


SJP.pl

Pazy – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Nièvre.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 327 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 15 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Pazy pla­su­je się na 590. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 382.).

Wikipedia


pazyfae

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej; Pa­sy­fae


SJP.pl

Pa­zy­fae (także Pa­si­fae, Pa­zi­fae, Pa­sy­fae; gr. Πασιφάη Pasipháē, dosł. "wszyst­ko opro­mie­nia­ją­ca" od gr. "πᾶς" "pas" "wszy­stek" i φάος/φῶς "phaos/phos" "świa­tło, blask", łac. Pa­sip­hae lub Pasiphaë) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lo­wa Krety.

Ucho­dzi­ła za córkę boga He­lio­sa i oke­a­ni­dy Per­se­i­dy (Per­se­is). Była żoną Mi­no­sa oraz matką Ariad­ny, An­dro­ge­o­sa, Gla­u­ko­sa, De­u­ka­lio­na, Fedry, Akal­le, Ka­tre­u­sa, Mi­no­ta­u­ra.

Wikipedia


pazłotko

cien­ka folia po­kry­ta war­stew­ką me­ta­lu w ko­lo­rze złota lub sre­bra, uży­wa­na głów­nie do pa­ko­wa­nia ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych; po­złot­ka, po­złot­ko, sre­ber­ko, cyn­fo­lia, sta­niol


SJP.pl


paćka

gęsta sub­stan­cja pow­sta­ła wsku­tek roz­ro­bie­nia ciała sta­łe­go w pły­nie; pacia, papka, ciapa


SJP.pl


paćkanina

po­tocz­nie o ry­sun­ku, obra­zie, który zo­stał wy­ko­na­ny nie­u­mie­jęt­nie albo nie­sta­ran­nie


SJP.pl


paćkać

bru­dzić, roz­ma­zy­wać, roz­cie­rać na czymś sub­stan­cję o gę­stej kon­sy­sten­cji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. bru­dzić, ma­czać w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji

 (1.2) pot. źle, niech­luj­nie ma­lo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pać­kać się

 (2.1) pot. bru­dzić, ma­czać sie­bie w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji

 (2.2) pot. bru­dzić, ma­czać sie­bie naw­za­jem w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji

 (2.3) pot. bawić się w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szel­my, chcą mnie do ruiny do­pro­wa­dzić tą swoją po­ma­dą! […] Odkąd ba­wi­my tutaj, spo­trze­bo­wa­ły tłu­szczu co najm­niej z dwu­na­stu świń […] Po­trzeb­ne do­praw­dy wy­rzu­cać tyle pie­nię­dzy po to, aby sobie gęby pać­kać!

 (1.2) Jaki obraz teraz pać­kasz? — zwró­cił się zło­śli­wie do zna­jo­me­go adep­ta ma­lar­stwa.

 (2.1) Nie ma dnia, żeby mój synek nie pać­kał się je­dze­niem.

 (2.2) Gdy je­ste­śmy nad je­zio­rem, za­wsze pać­ka­my się z sio­strą mułem z dna.

 (2.1,3) Mój pies lubi się pać­kać w bło­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paćka ż., paćkanie n., spaćkanie n., upaćkanie n., zapaćkanie n., napaćkanie n.

 czas. spaćkać dk., upaćkać dk., zapaćkać dk., napaćkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pacykować

Wiktionary


paćkowaty

taki, który przy­po­mi­na paćkę, sub­stan­cję o gę­stej kon­sy­sten­cji lub taki, który jest skom­pli­ko­wa­ny, nie­jas­ny, niez­ro­zu­mia­ły


SJP.pl


paćkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pała

1. duża pałka;
2. po­tocz­nie: ocena nie­do­sta­tecz­na;
3. po­tocz­nie: głowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: pałka, zwy­kle taka do bicia

 (1.2) pot. uczn. je­dyn­ka (ocena nie­do­sta­tecz­na w szko­le)

 (1.3) pot. stud. (nieg­dyś też uczn.) dwója, dwój­ka (ocena)

 (1.4) posp. głowa

 (1.5) wulg. penis

 (1.6) po­gard. slang. po­li­cjant

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: pałać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek do­stał po meczu pałą po ple­cy­e­cach od po­li­cjan­ta.

 (1.2-3) Marek do­stał dziś pałę za brak pracy do­mo­wej.

 (1.4) Pała mnie boli po wczo­raj­szym piciu.

 (1.5) On ma wiel­ką pałę.

 (1.6) Stoją pały z su­szar­ką i łapią każ­de­go, kto prze­kro­czy pręd­kość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawa, AS: pau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałka ż., pałowanie n., paliczek m., palecznik m.

 czas. pałować ndk., spałować dk.

 przym. pałeczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pałka

 (1.2) jedynka, lufa, kosa, gała, gol, lacz, kapa

 (1.3) dwójka, dwója, lufa, gała, gol

 (1.4) głowa, łeb

 (1.5) członek, wulg. chuj, fiut

 (1.6) glina, pies

Wiktionary


pałac

re­pre­zen­ta­cyj­na bu­dow­la miesz­kal­na nie­ma­ją­ca cha­rak­te­ru obron­ne­go, bę­dą­ca sie­dzi­bą ro­dzi­ny kró­lew­skiej, rodu ma­gnac­kie­go itp.; póź­niej także re­pre­zen­ta­cyj­ny bu­dy­nek - sie­dzi­ba władz, urzę­du, in­sty­tu­cji spo­łecz­nej lub kul­tu­ral­nej; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "pa­ła­ca" moż­li­wa tylko w po­wie­dze­niu "wart Pac pa­ła­ca, (a pałac Paca)" - jeden wart dru­gie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. oka­za­ły, po­zba­wio­ny cech obron­nych bu­dy­nek miesz­kal­ny na­le­żą­cy do wład­cy lub bo­ga­te­go czło­wie­ka

 (1.2) ar­chit. oka­za­ły bu­dy­nek uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej

Wiktionary

Pałac (st.czes. "palác", z wł. "pa­laz­zo", z łac. "palātium", "Palātium", Pa­la­tyn) – re­pre­zen­ta­cyj­na bu­dow­la miesz­kal­na po­zba­wio­na cech obron­nych, re­zy­den­cja wład­cy, wiel­ko­pań­ska lub pa­try­cju­szow­ska; od XIX w. także oka­za­ły bu­dy­nek uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej, zwła­szcza sie­dzi­ba władz lub in­sty­tu­cji pań­stwo­wych. Ze wzglę­du na funk­cje i po­ło­że­nie wy­róż­nia się pa­ła­ce: wiej­skie, miej­skie, my­śliw­skie i let­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lep­szych dziel­ni­cach Ka­li­nin­gra­du jak grzy­by po de­szczu rosną wille, ba, pa­ła­ce no­wych Ro­sjan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawat͡s, AS: pau̯ac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałacz m., Pałacówka ż.

:: zdrobn. pałacyk m.

 przym. pałacowy, przypałacowy, wokółpałacowy, wewnątrzpałacowy

Wiktionary


pałacowo-ogrodowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ła­cu z ogro­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozk­wit sztu­ki kształ­to­wa­nia za­ło­żeń pa­ła­co­wo-ogro­do­wych był jed­nym z prze­ja­wów gwał­tow­ne­go roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go i kul­tu­ral­ne­go Eu­ro­py w XVII wieku.

Wiktionary


pałacowy

przy­miot­nik od: pałac; taki, w skład któ­re­go wcho­dzi pałac lub taki, który w jakiś inny spo­sób od­no­si się do pa­ła­cu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ła­cem, do­ty­czą­cy pa­ła­cu

Wiktionary

Pa­ła­co­wy – nazwa dru­gie­go sta­łe­go kina w Poz­na­niu (na­zy­wa­ne­go wów­czas „te­a­trem ki­ne­ma­to­gra­ficz­nym”), zlo­ka­li­zo­wa­ne­go przy placu Wil­hel­mow­skim 8, któ­re­go wła­ści­cie­la­mi byli Fran­ci­szek Dy­mar­ski i Her­man Mit­tel­sta­edt. Se­an­se od­by­wa­ły się od stycz­nia 1907 do 1927 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gwar­dia pa­ła­co­wa, pod­bun­to­wa­na przez ka­pła­nów, do­ko­nu­je za­ma­chu stanu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac m., Pałacówka ż.

:: zdrobn. pałacyk m.

 przym. przypałacowy

Wiktionary


pałacyk

nie­wiel­ki pałac


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pałac

 (1.2) nie­wiel­ki pałac

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈwat͡sɨk, AS: pau̯acyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac m.

 przym. pałacowy

Wiktionary


pałacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pałac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech po­ja­dę, niech zo­ba­czę jego pa­ła­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawat͡ʃ, AS: pau̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac m.

:: zgrub. pałaczysko n.

Wiktionary


pałająco

w spo­sób wy­ra­ża­ją­cy gwał­tow­ne uczu­cie, na­mięt­ność, żar­li­wość; pło­mien­nie


SJP.pl


pałający

przy­miot­nik

 (1.1) pełen za­pa­łu, na­mięt­no­ści

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od pałać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pałać ndk.

 przysł. pałająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorący, gorejący, ognisty, płomienny

Wiktionary


pałana

mia­sto w Rosji, sto­li­ca Ko­ria­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go w Kraju Kam­czac­kim w Rosji, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Kam­czac­kie­go, nad pra­wym brze­giem rzeki Pa­ła­ny (1.2);

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji, w Kraju Kam­czac­kim, ucho­dzi do Za­to­ki Sze­li­cho­wa Morza Ochoc­kie­go

Wiktionary

Pa­ła­na ( Пала́на) – osied­le typu miej­skie­go po­ło­żo­ne w Kraju Kam­czac­kim w Rosji. Zlo­ka­li­zo­wa­ne jest w za­chod­niej czę­ści pół­wy­spu Kam­czac­kie­go, nad pra­wym brze­giem rzeki Pa­ła­na, około 8 ki­lo­me­trów od wy­brze­ża Morza Ochoc­kie­go (nad za­to­ką Sze­li­cho­wą). W 2021 roku Pa­ła­na była za­miesz­ki­wa­na przez 2 871 osób, głów­nie przez Ko­ria­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pałański

Wiktionary


pałaneczka

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny drzew­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Pa­ła­necz­ka ("Cer­car­te­tus") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny drzew­ni­co­wa­tych (Bur­ra­my­i­dae).

Wikipedia


pałanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pałać.

Wiktionary


pałanka

1. zwie­rzę, przed­sta­wi­ciel tor­ba­czy o gę­stym, brą­zo­wa­wym lub sza­rym fu­trze i dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie, ży­ją­cy na te­re­nach Au­stra­lii;
2. mała, śred­nio­wiecz­na wa­row­nia ziem­na bu­do­wa­na głów­nie na te­re­nach obec­nej Tur­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­łan­ka – for­ty­fi­ka­cja bu­do­wa­na w śred­nio­wiecz­nej Tur­cji i na Wę­grzech
  • Pa­łan­ka – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny pa­ła­nek (Pha­lan­ge­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych
  • Pa­łan­ka – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na (okręg) funk­cjo­nu­ją­ca w Siczy Za­po­ro­skiej
  • Pa­łan­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie tul­czyń­skim
  • Pa­łan­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie czer­ka­skim, w re­jo­nie hu­mań­skim, sie­dzi­ba hro­ma­dy
  • Pa­lan­ca

Wikipedia


pałanki

1. zwie­rzę, przed­sta­wi­ciel tor­ba­czy o gę­stym, brą­zo­wa­wym lub sza­rym fu­trze i dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie, ży­ją­cy na te­re­nach Au­stra­lii;
2. mała, śred­nio­wiecz­na wa­row­nia ziem­na bu­do­wa­na głów­nie na te­re­nach obec­nej Tur­cji


SJP.pl

Pa­łan­ki (Pha­lan­ge­ri­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych (Pha­lan­ge­ri­dae).

Wikipedia


pałankowate

o ce­chach pa­łan­ko­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl

Pa­łan­ko­wa­te (Pha­lan­ge­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków, tor­ba­czy z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia). Obej­mu­je ga­tun­ki za­miesz­ku­ją­ce śro­do­wi­ska leśne w Au­stra­lii, Nowej Gwi­nei i kilku mniej­szych wysp In­do­nez­ji.

Wikipedia


pałankowaty

o ce­chach pa­łan­ko­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl


pałarz

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: po­li­cjant; pała, glina, gli­niarz, smerf


SJP.pl


pałasik

1. mały pa­łasz;
2. za­baw­ka dzie­cię­ca w kształ­cie pa­ła­sza


SJP.pl


pałasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


pałasz

1. broń siecz­na poś­red­nia mię­dzy mie­czem a sza­blą, uży­wa­na daw­niej przez cięż­ką jazdę i dra­go­nów;
2. tro­pi­kal­na ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych o wy­dłu­żo­nym, spła­szczo­nym ciele


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. od­mia­na broni bia­łej o pro­stej głow­ni;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. po­dłuż­na, spła­szczo­na ryba z ro­dzi­ny pa­ła­szo­wa­tych

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. ter. od: pałać

Wiktionary

Pa­łasz (od węg. "pal­los") – jed­no­ręcz­na siecz­no-kolna broń biała, z pro­stą jedno- lub obo­siecz­ną głow­nią. Pa­ła­sze po­sia­da­ły naj­czę­ściej rę­ko­je­ści w stylu sza­blo­wym (rza­dziej mie­czo­wym/ra­pie­ro­wym).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­miec, Mo­skal nie osię­dzie, gdy ją­wszy pa­ła­sza, ha­słem wszyst­kich zgoda bę­dzie i oj­czyz­na nasza.

 (3.1) Jacku, czy w isto­cie pa­łasz pło­mien­nym afek­tem ku na­szej Jo­an­nie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałaszowate nmos., pałaszowanie n., spałaszowanie n.

 czas. pałaszować ndk., spałaszować dk.

Wiktionary


pałaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Pa­ła­szew­ski (1983-), po­cho­dzą­cy z Pol­ski ame­ry­kań­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (także jako Bart Pa­la­szew­ski)
  • Roman Pa­ła­szew­ski (1955-2010), pol­ski za­kon­nik rzym­sko­ka­to­lic­ki, fran­cisz­ka­nin kon­wen­tu­al­ny, dok­tor hi­sto­rii Ko­ścio­ła, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wła­dy­sław Pa­ła­szew­ski (1936-), pol­ski siat­karz, re­pre­zen­tant kraju, tre­ner i sę­dzia siat­kar­ski

Wikipedia


pałaszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) je­dze­nie cze­goś szyb­ko i z wiel­kim ape­ty­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spałaszowanie n., pałasz m., pałaszowate nmos.

 czas. pałaszować ndk., spałaszować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zajadanie; pot. wcinanie

Wiktionary


pałaszowate

ro­dzi­na ryb dra­pież­nych z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, któ­rej przed­sta­wi­cie­le cha­rak­te­ry­zu­ją się wy­dłu­żo­nym, pła­skim cia­łem bez łusek i płet­wą grzbie­to­wą na całej jego dłu­go­ści


SJP.pl

Pa­ła­szo­wa­te, wstę­gow­ce (Tri­chiu­ri­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych, mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych.

Wikipedia


pałaszowaty

o ce­chach pa­ła­szo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


pałaszować

po­tocz­nie: jeść dużo i łap­czy­wie; wsu­wać, wtran­ża­lać, opędz­lo­wy­wać, wtra­jać, sza­mać


SJP.pl


pałatać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ha­ła­so­wać, gło­śno stu­kać

Wiktionary


pałatka

1. płach­ta z gru­bej, moc­nej tka­ni­ny im­pre­gno­wa­nej, słu­żą­ca do bu­do­wy pro­wi­zo­rycz­nych na­mio­tów;
2. na­miot zbu­do­wa­ny z pła­tów tej płach­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bre­zen­to­wa płach­ta no­szo­na jako pe­le­ry­na prze­ciw­de­szczo­wa, z któ­rej daje się usta­wić pro­sty na­miot;

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. na­miot

Wiktionary

Zo­bacz też: Pa­łat­ka – osied­le typu miej­skie­go w Rosji i Pa­lat­ka – ze­spół mu­zycz­ny.

Pa­łat­ka, płaszcz pa­łat­ka ( плащ-палатка, płaszcz na­miot) – długa i ob­szer­na woj­sko­wa pe­le­ry­na, da­ją­ca okry­cie całej po­sta­ci wraz z ple­ca­kiem i bro­nią oso­bi­stą. Dwie razem spię­te pa­łat­ki two­rzą po­wło­kę na­mio­tu w kształ­cie stoż­ka.

Wikipedia


pałać

1. pod­nio­śle: świe­cić bar­dzo jasno; być roz­pa­lo­nym;
2. daw­niej: palić się, pło­nąć;
3. żywić silne uczu­cie, np. nie­na­wi­ści, mi­ło­ści


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bar­dzo jasno świe­cić

 (1.2) daw. pło­nąć

 (1.3) żywić ja­kieś silne uczu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona pa­ła­ła bla­skiem nie tylko w we­e­ken­dy.

 (1.2) Las pałał wokół po­la­ny, ale ona stała w wo­dzie.

 (1.3) On pała do niej nie­spo­ty­ka­nym uczu­ciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawat͡ɕ, AS: pau̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pałający

Wiktionary


pałański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ła­ną, do­ty­czą­cy Pa­ła­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pałana ż.

Wiktionary


pałczak

ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ros­ną­ca na pu­styn­nych te­re­nach Mek­sy­ku i Pół­wy­spu Ka­li­for­nij­skie­go; ce­re­us, otąg


SJP.pl

Pał­czak, otąg ("Ce­re­us" Mill.) – ro­dzaj obej­mu­ją­cy 48 ga­tun­ków su­ku­len­tów z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych. Wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Nazwa po­cho­dzi o ła­ciń­skie­go wy­ra­zu "ce­re­us" (świe­ca). W Pol­sce niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny do­nicz­ko­we. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "C. he­xa­go­nus" (L.) Mill.

Wikipedia


pałczycha

by­li­na z okrą­głą, sil­nie spła­szczo­ną bulwą, z któ­rej wy­ra­sta zie­lon­ka­wa, cha­rak­te­ry­stycz­na po­chwa kwia­to­wa


SJP.pl

Pał­czy­cha ("Sa­u­ro­ma­tum") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, li­czą­cy 11 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z ob­sza­ru od Afry­ki do Azji. Za­sięg wy­stę­po­wa­nia 8 ga­tun­ków pał­czych ogra­ni­czo­ny jest do po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wej Azji, od Af­ga­ni­sta­nu do Chin, Taj­lan­dii i In­do­nez­ji, je­dy­nie w przy­pad­ku pał­czy­chy kro­pli­stej za­sięg wy­stę­po­wa­nia obej­mu­je Afry­kę, się­ga­jąc do An­go­li i Zim­bab­we.

Wikipedia


pałczyn

Pał­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Mi­ło­sław.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

15 kwiet­nia 1890 w miej­sco­wo­ści uro­dził się Win­cen­ty Ha­remb­ski – le­karz, uczest­nik pow­sta­nia wiel­ko­pol­skie­go, poseł na Sejm Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej III ka­den­cji (1930-1935), ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej.

Wikipedia


pałczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pałeczka

1. zdrob­nie­nie od: pałka; nie­wiel­ka pałka lub mały przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy pałkę;
2. po­dłuż­na bak­te­ria wy­wo­łu­ją­ca zaz­wy­czaj ja­kieś stany cho­ro­bo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pałka

 (1.2) muz. drew­nia­ny pręt do gry na in­stru­men­tach per­ku­syj­nych

 (1.3) mi­kro­biol. mor­fo­lo­gicz­na forma bak­te­rii o wy­dłu­żo­nym kształ­cie;

 (1.4) biol. pra­wie doj­rza­łe, wy­stę­pu­ją­ce już we krwi sta­dium roz­wo­jo­we gra­nu­lo­cy­tów

 (1.5) bot. ro­dzaj grzy­ba na­ziem­ne­go z ro­dzi­ny ber­łó­wecz­ko­wa­tych

 (1.6) sport. cy­lin­drycz­ny przed­miot prze­ka­zy­wa­ny przez za­wod­ni­ków pod­czas szta­fe­ty lek­ko­at­le­tycz­nej

 (1.7) kulin. zob. pa­łecz­ki.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­łecz­ka (mi­kro­bio­lo­gia)
  • pa­łecz­ka (he­ma­to­lo­gia)
  • pa­łecz­ka (grzyb)
  • pa­łecz­ka (li­te­ra w cy­ry­li­cy)
  • pa­łecz­ki – sztuć­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈwɛt͡ʃka, AS: pau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałkarz mos., pałka ż., pałeczki nmos., pałowanie n., wypałowanie n.

 przym. pałeczkowaty

Wiktionary


pałeczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. az­ja­tyc­ki przy­rząd do na­bie­ra­nia je­dze­nia;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: pa­łecz­ka

Wiktionary

Pa­łecz­ki – para pa­łe­czek wy­ko­na­nych zwy­kle z: drew­na, bam­bu­su, pla­sti­ku, me­ta­lu, cza­sem zdo­bio­ne, uży­wa­ne w niek­tó­rych kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du jako sztuć­ce. Są to naj­po­pu­lar­niej­sze sztuć­ce na świe­cie – uży­wa­ją ich ponad dwa mi­liar­dy ludzi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: paˈwɛt͡ʃʲci, AS: pau̯ečʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałka ż., pałeczka ż.

Wiktionary


pałeczkorogi

o ce­chach pa­łecz­ko­ro­gich (grupa mo­ty­li)


SJP.pl


pałeczkorogie

sztucz­na grupa mo­ty­li la­ta­ją­ca od wscho­du do za­cho­du słoń­ca; mo­ty­le dzien­ne, bu­ław­ko­roż­ne


SJP.pl


pałeczkowaty

po­dob­ny do pa­łecz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma kształt pa­łecz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałka ż., pała ż., pałeczka ż., pal m., pałowanie n., spałowanie n.

 czas. pałować ndk., spałować dk.

 przym. pałkowaty

Wiktionary


pałeczkowy

1. przy­miot­nik od: pa­łecz­ka; taki, który wy­ko­rzy­stu­je pa­łecz­ki, za­wie­ra w sobie pa­łecz­ki lub przed­mio­ty po­dob­ne do pa­łe­czek;
2. sztucz­ny, świa­do­mie zmie­nia­ny przez kogoś na czy­jąś nie­ko­rzyść


SJP.pl


pałecznica

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­łecz­ni­ca – ro­dzaj grzy­bów
  • Pa­łecz­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Niedź­wia­da
  • Pa­łecz­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pa­łecz­ni­ca
  • Pa­łecz­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Pa­łecz­ni­ca w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Pa­łecz­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie lu­bar­tow­skim
  • Pa­łecz­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie pro­szo­wic­kim
  • Pa­łecz­ni­ca-Ko­lo­nia
  • Pa­jęcz­ni­ca

Wikipedia


pałecznicki

→ Pa­łecz­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

Pałecznica

pałecznik

1. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pa­łecz­ni­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych; roz­ro­żek


SJP.pl


pałecznikowate

ro­dzi­na po­ro­stów


SJP.pl

Pa­łecz­ni­ko­wa­te ("Ca­li­cia­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pa­łecz­ni­kow­ców ("Ca­li­cia­les").

Wikipedia


pałecznikowaty

o ce­chach pa­łecz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


pałka

1. długi, naj­czę­ściej drew­nia­ny lub gu­mo­wy przed­miot słu­żą­cy do ude­rza­nia lub jedno ude­rze­nie za­da­ne takim przed­mio­tem;
2. długa trawa z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi, bru­nat­ny­mi kol­ba­mi, ros­ną­ca przy brze­gach zbior­ni­ków wod­nych; pał­ko­wiec;
3. po­tocz­ne okre­śle­nie na funk­cjo­na­riu­sza po­li­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kij słu­żą­cy do ude­rza­nia, naj­czę­ściej drew­nia­ny lub gu­mo­wy, tępo za­koń­czo­ny

 (1.2) pot. ude­rze­nie pałką (1.1)

 (1.3) pot. zdrobn. ocena nie­do­sta­tecz­na w szko­le

 (1.4) pot. przen. zdrobn. głowa ludz­ka, szcze­gól­nie łysa

 (1.5) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Typha|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziem­no­wod­nych z ro­dzi­ny pał­ko­wa­tych (Typ­ha­ce­ae) o gru­bych, bru­nat­nych kwia­to­sta­nach;

 (1.6) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pałka (1.5)

Wiktionary

Pałka ("Typha") – ro­dzaj ro­ślin ziem­no-wod­nych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pał­ko­wa­tych ("Typ­ha­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od 8 do ok. 40 ga­tun­ków bylin, spo­ty­ka­nych na całym nie­mal świe­cie na brze­gach wód. Za­sto­so­wa­nie znaj­du­ją jako ro­śli­ny ja­dal­ne, ple­cion­kar­skie (li­ście), su­ro­wiec do pro­duk­cji pa­pie­ru i by­wa­ją sa­dzo­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­cią­ga­nie pałki te­le­sko­po­wej w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia tylko po to, aby prze­stra­szyć na­past­ni­ka – bez zde­cy­do­wa­nia i umie­jęt­no­ści, by jej użyć, naj­praw­do­po­dob­niej skoń­czy się ode­bra­niem nam pałki i uży­ciem jej prze­ciw nam.

 (1.1) So­li­ści gra­ją­cy na ma­rim­bie zaz­wy­czaj po­słu­gu­ją się dwie­ma pa­ra­mi spe­cjal­nych pałek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawka, AS: pau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałkarz m., pałkowate nmos., pałowanie n.

:: zdrobn. pałeczka ż.

:: zgrub. pała ż.

 czas. pałować, wypałować, spałować

 przym. pałkowy, pałkowaty, pałkarski, pałeczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laga, kij

 (1.2) kij, raz

 (1.3) jedynka, gała

 (1.4) łepetyna, łeb, czacha, czerep

 (1.6) rogoża

Wiktionary


pałkarka

sports­men­ka, która pod­czas zma­gań spor­to­wych używa pałki


SJP.pl


pałkarski

przy­miot­nik od: pał­karz; taki, który jest uży­wa­ny przez po­li­cjan­tów i pał­ka­rzy lub taki, który jakoś ina­czej jest z nimi zwią­za­ny


SJP.pl


pałkarstwo

1. po­gard­li­wie: zawód po­li­cjan­ta;
2. uży­wa­nie pałki pod­czas zma­gań spor­to­wych


SJP.pl


pałkarz

1. po­gard­li­we okre­śle­nie na funk­cjo­na­riu­sza po­li­cji;
2. spor­to­wiec, który pod­czas zma­gań spor­to­wych używa pałki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. czło­nek bo­jów­ki uży­wa­ją­cy pałki

 (1.2) sport. w ba­se­bal­lu za­wod­nik od­bi­ja­ją­cy piłkę kijem bejs­bo­lo­wym;

Wiktionary

Pał­karz (ang. "bat­ter" lub "hit­ter") – w ba­se­bal­lu i soft­bal­lu za­wod­nik dru­ży­ny ata­ku­ją­cej, który zaj­mu­je miej­sce przy bazie do­mo­wej w celu od­bi­cia piłki na­rzu­co­nej przez mio­ta­cza. Każdy za­wod­nik gra­ją­cy w de­fen­sy­wie ma obo­wią­zek po­ja­wić się na li­ście pał­ka­rzy. W Ame­ri­can Le­a­gue i Pa­ci­fic Le­a­gue na li­ście pał­ka­rzy wyz­na­cza się de­si­gna­ted hit­te­ra w miej­sce mio­ta­cza, który w Na­tio­nal Le­a­gue i Cen­tral Le­a­gue na niej fi­gu­ru­je.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wypałowanie n., pałka ż., pałeczka ż., pałowanie n.

 czas. pałować ndk.

 przym. pałkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojówkarz

 (1.2) zawodnik, sportowiec

Wiktionary


pałker

po­tocz­nie: per­ku­si­sta; pał­karz


SJP.pl


pałkerka

→ pał­ker


SJP.pl

Patrz:

pałker

pałkier

daw­niej: czło­nek or­kie­stry woj­sko­wej bi­ją­cy w kotły; pał­kierz


SJP.pl


pałkierz

daw­niej: czło­nek or­kie­stry woj­sko­wej bi­ją­cy w kotły; pał­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. bi­ją­cy w kotły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpawʲcɛʃ, AS: pau̯ʹḱeš

Wiktionary


pałkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pałkowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu wiech­li­now­ców; oży­pał­ko­wa­te, ro­go­żo­wa­te


SJP.pl

Pał­ko­wa­te ("Typ­ha­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Na­le­żą tu helo- i hy­dro­fi­ty pra­wie wszyst­kich stref kli­ma­tycz­nych, przy czym w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go tak­son ten obej­mu­je dwa ro­dza­je (pałka "Typha" i je­żo­głów­ka "Spar­ga­nium") lub jeden (je­żo­głów­ka wy­łą­cza­na jest jako osob­na ro­dzi­na je­żo­głow­ko­wa­tych "Spar­ga­nia­ce­ae").

Wikipedia


pałkowaty

o ce­chach pał­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pałkowiak

pał­ko­wiak pla­mi­sty - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych


SJP.pl

Pał­ko­wiak ("Myr­me­le­o­tet­tix") – ro­dzaj owa­dów pro­stos­krzy­dłych z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych.

Głowę tych sza­rań­cza­ków ce­chu­ją czuł­ki u samca o bu­ław­ko­wa­to, a u sa­mi­cy o bu­ław­ko­wa­to lub ma­czu­go­wa­to zgru­bia­łych wierz­choł­kach. Przed­ple­cze ma tylko jedną bru­zdę na dysku wy­raź­nie zaz­na­czo­ną.

Wikipedia


pałkowiec

długa trawa z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi, bru­nat­ny­mi kol­ba­mi, ros­ną­ca przy brze­gach zbior­ni­ków wod­nych; pałka


SJP.pl


pałkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Pał­kow­ski, Pal­kow­ski Potok, Pał­kow­ski Potok – potok, le­wo­brzeż­ny do­pływ Graj­car­ka.

Potok pły­nie w Pie­ni­nach. Wy­pły­wa z wy­so­ko­ści 700 m n.p.m. spod głów­nej grani Ma­łych Pie­nin, pły­nie w ogól­nym kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim i ucho­dzi do Graj­car­ka na wy­so­ko­ści 500 m n.p.m. Ma dłu­gość ok. 1,1 km. Śred­ni jego spa­dek wy­no­si więc aż 18%, jest to więc bar­dzo by­stry potok. Za­si­la­ny przez kilka mniej­szych po­to­ków.

Wikipedia


pałkowy

przy­miot­nik od: pałka; wy­glą­da­ją­cy tak, jak pałka, po­dob­ny do pałki lub w jakiś inny spo­sób po­wią­za­ny z pałką


SJP.pl


pałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. bicie kogoś pałką (szcze­gól­nie przez po­li­cję)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpawɔˈvãɲɛ, AS: pau̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pała ż., pałka ż., pałeczka ż., pałkarz m., wypałowanie n., spałowanie n.

 czas. pałować ndk., wypałować dk., spałować dk.

 przym. pałkowy, pałowy, pałeczkowaty

Wiktionary


pałować

po­tocz­nie: bić pałką


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­ło­wać)

 (1.1) bić pałką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjan­ci ści­ga­li i pa­ło­wa­li mło­dych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paˈwɔvat͡ɕ, AS: pau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pała ż., pałka ż., pałkarz m., pałowanie n., spałowanie n., wypałowanie n.

 czas. spałować dk.

 przym. pałkowaty, pałeczkowaty

Wiktionary


pałowo

Pa­ło­wo (niem.: "Alt Pa­a­low") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no. Gra­ni­czy na pół­no­cy z Pie­szczem, na po­łud­niu z Pa­łów­kiem, a na za­cho­dzie z No­sa­li­nem. Leży na śred­nio­wiecz­nym trak­cie z Dar­ło­wa przez Sta­nie­wi­ce do Słup­ska (dziś jest to polna droga).

Wikipedia


pałuba

1. płach­ta sta­no­wią­ca przy­kry­cie wozów lub ogól­nie o wozie na­kry­tym tą płach­tą;
2. niez­grab­na kukła, lalka, fi­gur­ka lub osoba przy­po­mi­na­ją­ca taką kukłę


SJP.pl

Pa­łu­ba (właśc. "Pa­łu­ba. Sny Marii Dunin") – książ­ka Ka­ro­la Irzy­kow­skie­go opu­bli­ko­wa­na po raz pier­wszy we Lwo­wie w 1903 roku. W jej skład wcho­dzi­ły: ek­spe­ry­men­tal­na po­wieść "Pa­łu­ba (Stu­dium bio­gra­ficz­ne)", opo­wia­da­nie "Sny Marii Dunin", a także me­ta­li­te­rac­kie ko­men­ta­rze: "Uwagi do Pa­łu­by", "Wy­ja­śnie­nie Snów Marii Dunin i ich zwią­zek z Pa­łu­bą", "Sza­niec Pa­łu­by".

Wikipedia


pałubicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Od­mia­ny herbu Pa­łu­bic­ki

Pa­łu­bic­ki (Pal­bic­ki, Pal­bitz­ki, Pa­lu­bitz­ki, Biber-Pa­lu­bitz­ki, Biber-Pa­łu­bic­ki, Bober-Pa­łu­bic­ki, Sokół) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


pałubin

Zo­bacz też: Pa­łu­bin w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Pa­łu­bin (kaszb. "Pałëbin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś po­gra­ni­cza ka­szub­sko-ko­ciew­skie­go po­ło­żo­na nad Ka­czyn­ką, do­pły­wem Wie­rzy­cy.

Wikipedia


pałubinek

Pa­łu­bi­nek – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Zble­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Elż­bie­ty w Pin­czy­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


pałucki

przy­miot­nik od: Pa­łu­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do re­gio­nu Pałuk, zwią­za­ny z re­gio­nem Pałuk

 (1.2) od­no­szą­cy się do wsi Pa­łu­ki, zwią­za­ny z wsią Pa­łu­ki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­gio­nu Pałuk lub Pa­łu­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne re­gio­no­wi Pałuk lub Pa­łu­cza­nom

 (2.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wsi Pa­łu­ki lub pa­łu­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne wsi Pa­łu­ki lub pa­łu­cza­nom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pałuki nmos.

 (1.1)

:: rzecz. Pałuczanin mos., Pałuczanka ż.

 (1.2)

:: rzecz. pałuczanin mos., pałuczanka ż.

Wiktionary


pałuczanin

miesz­ka­niec Pałuk (re­gio­nu w Wiel­ko­pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek grupy et­no­gra­ficz­nej lud­no­ści pol­skiej za­miesz­ku­ją­cej Pa­łu­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­nież gminy Gą­sa­wa nie mogło za­bra­knąć na Szla­ku Wy­bit­nych Pa­łu­czan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pałuki nmos.

:: fż. Pałuczanka ż.

 przym. pałucki

Wiktionary


pałuczanka

miesz­kan­ka Pałuk (re­gio­nu w Wiel­ko­pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni grupy et­no­gra­ficz­nej lud­no­ści pol­skiej za­miesz­ku­ją­cej Pa­łu­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pałuki nmos.

:: fm. Pałuczanin mos.

 przym. pałucki

Wiktionary


pałuki

re­gion w pół­noc­no-wschod­niej Wiel­ko­pol­sce, na po­gra­ni­czu Kujaw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. etn. re­gion hi­sto­rycz­no-et­no­gra­ficz­ny w Pol­sce, w pół­noc­nej Wiel­ko­pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Pa­łu­ki, zie­mia pa­łuc­ka ( Pa­lu­ka, Terra Pa­lu­ka­cen­sis) – re­gion et­no­gra­ficz­ny w Pol­sce, po­ło­żo­ny w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Wiel­ko­pol­ski, nad po­łud­nio­wym i za­chod­nim brze­giem No­te­ci.

Pa­łu­ki są utoż­sa­mia­ne z po­wia­tem kcyń­skim z cza­sów I Rze­czy­po­spo­li­tej, który wcho­dził w skład wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­lo­dow­co­wym te­re­nie Pałuk znaj­du­je się około 100 je­zior.

 (1.2) W 2011 roku w Pa­łu­kach miesz­ka­ło 306 osób.

 (2.1) Herb Pa­łu­ki zo­stał za­rzu­co­ny na rzecz herbu Topór.

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Pałuczanin mos., Pałuczanka ż.

:: przym. pałucki

 (1.2)

:: rzecz. pałuczanin mos., pałuczanka ż.

:: przym. pałucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemia pałucka

Wiktionary


pałygorskit

mi­ne­rał; uwod­nio­ny gli­no­krze­mian ma­gne­zu


SJP.pl

Pa­ły­gor­skit (at­ta­pul­git) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Pa­ły­gor­ska­ja (Rosja), gdzie zo­stał opi­sa­ny w 1862 roku.

Wikipedia


pałys

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Pałys (ur. 1957) – pol­ski po­li­tyk
  • Anna Pałys (ur. 1995) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka
  • Bar­ba­ra Pałys (ur. 1964) – pol­ska che­micz­ka
  • Jo­an­na Pałys (ur. 1981) – pol­ska ma­lar­ka
  • Mar­cin Pałys (ur. 1964) – pol­ski che­mik
  • Re­na­ta Pałys (ur. 1956) – pol­ska ak­tor­ka

Wikipedia


pałyski

naz­wi­sko


SJP.pl


pałówko

Pa­łów­ko (niem. "Neu Pa­a­low") – wieś uli­ców­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no. Znaj­du­je się tu rów­nież pla­ców­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest śred­nio na wy­so­ko­ści 50 m n.p.m. na wy­so­czyź­nie mo­re­no­wej pła­skiej. Naj­wyż­sze wznie­sie­nie to 53,5 m n.p.m.

Wikipedia


pałączasty

1. ma­ją­cy kształt pa­łą­ka, za­krzy­wio­ny jak pałąk; pa­łą­ko­wa­ty;
2. pa­śnik pa­łą­cza­sty - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


pałączek

nie­wiel­ki pałąk


SJP.pl


pałąg

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. gwara. pałąk

Wiktionary


pałąk

1. uchwyt w po­sta­ci wy­gię­te­go pręta;
2. część rę­ko­je­ści broni siecz­nej słu­żą­ca do osło­ny dłoni;
3. pan­to­graf w po­sta­ci wy­gię­te­go pręta, uży­wa­ny do na­pę­dza­nia po­ja­zdów trak­cji elek­trycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­gię­ty pręt, cza­sem słu­żą­cy jako uchwyt

 (1.2) za­krzy­wie­nie, wy­gię­cie w łuk, w pół­ko­le

 (1.3) ele­ment broni bia­łej słu­żą­cy do osło­ny dłoni

 (1.4) techn. od­bie­rak prądu w po­ja­zdach za­si­la­nych z trak­cji elek­trycz­nej

Wiktionary

Pałąk – wzgó­rze (284,1 m n.p.m.) w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, we Wzgó­rzach Strze­liń­skich, na Przed­gó­rzu Su­dec­kim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W końcu w pracy pa­tro­lo­wał dy­stans dłu­go­ści pra­wie pię­ciu­set me­trów wzdłuż po­dob­ne­go be­to­no­we­go płotu. Tyle że tam­ten miał ja­kieś pół­to­ra metra wy­so­ko­ści, a potem był drut kol­cza­sty roz­cią­gnię­ty po­mię­dzy be­to­no­wy­mi pa­łą­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałąkowatość ż.

:: zdrobn. pałączek m.

 przym. pałąkowy, pałąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabłąk

 (1.2) łuk

 (1.3) garda

Wiktionary


pałąkowatość

cecha kształ­tu ja­kie­goś przed­mio­tu wy­gię­te­go, za­krzy­wio­ne­go tak, jak pałąk


SJP.pl


pałąkowaty

taki, który jest za­krzy­wio­ny jak pałąk lub taki, który pod innym wzglę­dem jest po­dob­ny do pa­łą­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­gię­ty łu­ko­wa­to jak pałąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Filip był nie­wiel­kie­go wzro­stu, szczu­pły, ży­la­sty, na pa­łą­ko­wa­tych no­gach, ale silny, jak koń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpawɔ̃ŋkɔˈvatɨ, AS: pau̯õŋkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałąk, pałączek, pałąkowatość

 przym. pałąkowy

 przysł. pałąkowato

Wiktionary


pałąkowy

przy­miot­nik od: pałąk; taki, który pełni rolę pa­łą­ka lub taki, który używa pa­łą­ków w ja­kimś celu


SJP.pl


pałątka

pa­łąt­ka po­spo­li­ta - ga­tu­nek ważki


SJP.pl


pałątkowate

ro­dzi­na ważek


SJP.pl

Pa­łąt­ko­wa­te (Le­sti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu ważek za­li­cza­na do po­drzę­du ważek rów­nos­krzy­dłych (Zy­gop­te­ra). Obej­mu­je około 150 ga­tun­ków. Cha­rak­te­ry­zu­ją się me­ta­licz­nie zie­lo­nym lub mie­dzia­nym ubar­wie­niem ciała oraz wy­dłu­żo­ną pte­ro­styg­mą.

Wikipedia


pałętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­łę­tać się.

Wiktionary


pałętać

pa­łę­tać się - cho­dzić od miej­sca do miej­sca bez celu, naj­czę­ściej przesz­ka­dza­jąc w jakiś spo­sób komuś


SJP.pl


pańcia

1. pie­szczot­li­wie: wła­ści­ciel­ka ja­kie­goś zwie­rzę­cia do­mo­we­go (zwła­szcza psa), jego pani;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta głu­pia i pre­ten­sjo­nal­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. iron. a. po­gard. o ko­bie­cie prze­sad­nie wy­stro­jo­nej, nie­zbyt bły­skot­li­wej

 (1.2) pot. iron. o wła­ści­ciel­ce zwie­rzę­cia do­mo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem w kinie, ale jakaś pań­cia w ka­pe­lu­szu za­sło­ni­ła mi pół ekra­nu.

 (1.2) Azor­ku, chodź do pańci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãɲt͡ɕa, AS: pãńća

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pańciowaty

 rzecz. paniusia ż., pani ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paniusia

Wiktionary


pańcio

zdrob­nie­nie od: pan (wła­ści­ciel psa)


SJP.pl


pańczatantra

zbiór san­skryc­kich bajek dy­dak­tycz­nych z pier­wszych wie­ków n.e., wy­stę­pu­ją­cy w 5 księ­gach (o po­róż­nie­niu przy­ja­ciół, o ich zdo­by­wa­niu, o woj­nie i po­ko­ju, o utra­cie zdo­by­te­go mie­nia, o nie­roz­waż­nym po­stę­po­wa­niu); Pań­ća­tan­tra


SJP.pl


pańdżabi

język z grupy in­dyj­skich


SJP.pl


pańków

naz­wi­sko


SJP.pl

Pań­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Tar­na­wat­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Tar­na­wat­ka. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 270 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pański

na­le­żą­cy do pana


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do męż­czyz­ny, do któ­re­go zwra­ca­my się per pan

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do męż­czyz­ny, do któ­re­go zwra­ca­my się per pan

 (2.2) od­no­szą­cy się do pana – szlach­ci­ca, ary­sto­kra­ty, bo­ga­cza

 (2.3) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­cho­wa­nia lub wy­glą­du szlach­ci­ca, ary­sto­kra­ty, bo­ga­cza

 (2.4) od­no­szą­cy się do wła­ści­cie­la lub pra­co­daw­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ka­pe­lusz jest pań­ski?

 (1.1) Zresz­tą jeśli mogę sobie poz­wo­lić na uwagę, pań­skie lek­tu­ry też są do ni­cze­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pan mos., panicz mos., pani ż., panna ż., pańszczyzna ż., panieństwo n.

 czas. panować ndk., zapanować dk.

 przym. Pański

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) dworski

Wiktionary


pańskie

zie­mie na­le­żą­ce do pana


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pań­skie – część mia­sta Msza­na Dolna
  • Pań­skie – część wsi Wy­gnan­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Pań­skie – część wsi Łąkta Dolna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Trzcia­na
  • Pań­skie – część wsi Ło­nio­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Dębno
  • Pań­skie – część wsi Ada­mierz w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Pań­skie – część wsi Kryg w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Li­pin­ki
  • Pań­skie – część wsi Ka­si­na Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Pań­skie – część wsi Po­rę­ba Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Niedź­wiedź
  • Pań­skie – część wsi Sko­miel­na Czar­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Pań­skie – część wsi Sioł­ko­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gry­bów
  • Pań­skie – część wsi Ła­bo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ła­bo­wa
  • Pań­skie – część wsi Skawa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Raba Wyżna

Wikipedia


pańskość

po­czu­cie włas­nej war­to­ści po­łą­czo­ne z klasą, wy­so­ką kul­tu­rą oso­bi­stą przy­pi­sy­wa­ną dżen­tel­me­nom


SJP.pl


państewko

pań­stwo obej­mu­ją­ce nie­wiel­ki ob­szar; mi­kro­pań­stwo, mi­ni­pań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: pań­stwo

 (1.2) nie­wiel­kie pań­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed ro­kiem 1480 psy przy­po­mi­na­ją­ce osob­ni­ki tej rasy po­ja­wia­ły się pra­wie wy­łącz­nie na wło­skich obra­zach i można przy­pu­szczać, że to z dwo­rów ksią­żąt pań­ste­wek wło­skich moda na pa­pil­lo­ny roz­sze­rza­ła się stop­nio­wo na resz­tę Eu­ro­py.

 (1.1) Aby zwie­dzić cały Man­hat­tan, po­trze­ba co najm­niej dwóch ty­god­ni – zwa­ży­wszy, że zaj­mu­je on pra­wie 60 ki­lo­me­trów kwa­dra­to­wych po­wierzch­ni, czyli wię­cej, niż niek­tó­re małe eu­ro­pej­skie pań­stew­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. państwo n., upaństwowienie n., państwowość ż.

 czas. odpaństwowić, upaństwowić dk.

 przym. państwowy, wewnątrzpaństwowy

Wiktionary


państwo

wew­nętrz­nie zor­ga­ni­zo­wa­na spo­łecz­ność za­miesz­ku­ją­ca okre­ślo­ne te­ry­to­rium, ma­ją­ca swój rząd, su­we­ren­ność i okre­ślo­ne prawa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. struk­tu­ra po­li­tycz­na obej­mu­ją­ca okre­ślo­ny ob­szar i grupę ludzi go za­miesz­ku­ją­cą, rzą­dzo­na przez osoby re­pre­zen­tu­ją­ce tę grupę; ustrój ta­kiej struk­tu­ry;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) zwrot grzecz­no­ścio­wy wzglę­dem grupy, w któ­rej są za­rów­no ko­bie­ty, jak i męż­czyź­ni

 (2.2) tytuł grzecz­no­ścio­wy wobec mał­żeń­stwa

 (2.3) pan i pani wobec służ­by

Wiktionary

Pań­stwo – ter­min, który od­no­si się do róż­nych aspek­tów or­ga­ni­za­cji życia zbio­ro­we­go. Może być ro­zu­mia­ny jako:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­na­ko to bar­dzo małe pań­stwo.

 (2.1) Czy nie mają Pań­stwo nic prze­ciw­ko temu, że ot­wo­rzę okno?

 (2.2) Pań­stwo Ko­wal­scy są bar­dzo mili.

 (2.3) „Moi po­przed­ni pań­stwo nie byli tacy osch­li” — po­my­ślał ogrod­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpãj̃stfɔ, AS: pãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. upaństwowienie n., państwowość ż.

::: zdrobn. państewko n.

:: czas. upaństwowić

:: przym. państwowy, wewnątrzpaństwowy

 (2.1-3)

:: rzecz. pan m., Pan m., pani m., panicz m., panienka ż., panowanie n.

:: czas. panować

:: przym. pański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraj

 (2.1) panie i panowie

 (2.2) małżeństwo, rodzina, skr. pp.

 (2.3) chlebodawcy

Wiktionary


państwotwórczy

taki, który przy­czy­nia się do pow­sta­wa­nia państw, ich wew­nętrz­ne­go ze­spa­la­nia i or­ga­ni­zo­wa­nia ich po­li­ty­ki; pań­stwo­wot­wór­czy


SJP.pl


państwowa

1. od­no­szą­cy się do pań­stwa, two­rzą­cy, sta­no­wią­cy pań­stwo, re­pre­zen­tu­ją­cy pań­stwo, za­rzą­dza­ją­cy, rzą­dzą­cy pań­stwem;
2. do­stęp­ny dla ogółu lud­no­ści; pu­blicz­ny


SJP.pl


państwowiec

osoba przed­kła­da­ją­ca dobro pań­stwa, któ­re­mu służy, nad in­te­re­sy swoje i par­tyj­ne


SJP.pl


państwowoadministracyjny

od­no­szą­cy się do ad­mi­ni­stra­cji ja­kie­goś pań­stwa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tej ad­mi­ni­stra­cji


SJP.pl


państwowoprawny

od­no­szą­cy się do praw obo­wią­zu­ją­cych wszyst­kich oby­wa­te­li ja­kie­goś pań­stwa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych praw


SJP.pl


państwowotwórczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pań­stwo­wot­wór­cze; cecha tych, któ­rzy są pań­stwo­wot­wór­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. państwowotwórczy

 przysł. państwowotwórczo

Wiktionary


państwowotwórczy

taki, który przy­czy­nia się do pow­sta­wa­nia państw, ich wew­nętrz­ne­go ze­spa­la­nia i or­ga­ni­zo­wa­nia ich po­li­ty­ki; pań­stwot­wór­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) iron. wy­chwa­la­ją­cy lub po­pie­ra­ją­cy pań­stwo

 (1.2) hist. polit. zwią­za­ny z two­rze­niem pań­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pa­mię­ta­łem pa­trio­tycz­nie dźwięcz­ny ba­ry­ton pio­sen­ka­rza, śpie­wa­ją­ce­go z dziew­czę­cym chór­kiem pań­stwo­wot­wór­czą pieśń: — Uko­cha­ny kraj, umi­ło­wa­ny kraj, uko­cha­ne i mia­sta, i wio­ski.

 (1.2) W re­flek­sji nad upad­kiem Pol­ski jej ana­chro­nizm w XVIII w. (…) usi­ło­wa­no wy­ja­śnić jako wy­wo­dzą­cy się z ple­mien­ny­e­mien­ne­go ducha sło­wiań­skie­go, z braku u Sło­wian uzdol­nień pań­stwo­wot­wór­czych, sło­wem wią­za­no go z cha­rak­te­rem na­ro­do­wym Po­la­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. war. państwotwórczy

 rzecz. państwowotwórczość ż.

Wiktionary


państwowowychowawczy

zwią­za­ny z pań­stwem, jego rzą­dem i na­ro­dem oraz dzia­łal­no­ścią wy­cho­waw­czą


SJP.pl


państwowość

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pań­stwa;
2. nie­za­leż­ność pań­stwo­wa, odręb­ność, su­we­ren­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół wła­ści­wo­ści ce­chu­ją­cych pań­stwo; także. odręb­ność, nie­za­leż­ność pań­stwo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] u źró­deł pań­stwo­wo­ści li­tew­skiej nie leżał kon­flikt et­nicz­ny, ale kon­tak­ty ple­mię­e­mion bał­tyc­kich i sło­wiań­skich, któ­rych efek­tem była sla­wi­za­cja elit li­tew­skich w epoce śred­nio­wie­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãj̃ˈstfɔvɔɕt͡ɕ, AS: pãĩ ̯stfovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. państwo n., państewko n., państwowiec m., państwówka ż.

 przym. państwowy

 przysł. państwowo

 czas. odpaństwowić

Wiktionary


państwowy

1. od­no­szą­cy się do pań­stwa, two­rzą­cy, sta­no­wią­cy pań­stwo, re­pre­zen­tu­ją­cy pań­stwo, za­rzą­dza­ją­cy, rzą­dzą­cy pań­stwem;
2. do­stęp­ny dla ogółu lud­no­ści; pu­blicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bę­dą­cy w po­sia­da­niu lub pod kon­tro­lą pań­stwa, usta­no­wio­ny lub spra­wo­wa­ny przez pań­stwo; od­no­szą­cy się do pań­stwa, zwią­za­ny z pań­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauka na pań­stwo­wej uczel­ni po­win­na być bez­płat­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãj̃ˈstfɔvɨ, AS: pãĩ ̯stfovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. państwo n., państewko n., państwowość ż.

 czas. upaństwowić, upaństwawiać, odpaństwowić

Wiktionary


państwoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o pań­stwie


SJP.pl


państwoznawczy

zwią­za­ny z nauką, wie­dzą o pań­stwie


SJP.pl


państwoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o pań­stwie


SJP.pl


państwoznawstwo

nauka, wie­dza o pań­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na nauki o pań­stwie

Wiktionary


państwówka

po­tocz­nie:
1. pań­stwo­wy sek­tor go­spo­dar­czy;
2. in­sty­tu­cja pań­stwo­wa


SJP.pl


pańszczyzna

dar­mo­wa praca chło­pów na pań­skim polu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. bez­płat­na i przy­mu­so­wa praca chło­pów na rzecz wła­ści­cie­la ziem­skie­go w za­mian za na­dział grun­tu;

 (1.2) pot. przen. uciąż­li­wy obo­wią­zek

Wiktionary

Pań­szczyz­na (ina­czej ro­bo­ciz­na) – w okre­sie fe­u­da­liz­mu forma renty fe­u­dal­nej świad­czo­nej przez chło­pów na rzecz wła­ści­cie­la ziem­skie­go, z ty­tu­łu jego zwierzch­nie­go prawa włas­no­ści do ziemi, w wy­mia­rze usta­lo­nym jed­no­stron­nie przez niego, bądź we­dług norm zwy­cza­jo­wych lub praw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na zie­miach pol­skich naj­szyb­ciej znie­sio­no pań­szczyz­nę w za­bo­rze pru­skim.

 (1.2) Więk­szość za­ło­gi trak­tu­je pracę w go­dzi­nach po­nad­wy­mia­ro­wych jako przy­krą i niez­no­śną pań­szczyz­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pãj̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: pãĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pańskie n.

 przym. pańszczyźniany, pański, Pański

Wiktionary


pańszczyźniany

przy­miot­nik od: pań­szczyz­na; od­no­szą­cy się do pań­szczyz­ny, opar­ty na pań­szczyź­nie, sto­su­ją­cy lub wy­ko­nu­ją­cy pań­szczyz­nę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z pań­szczyz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W śred­nich wie­kach, gdy pa­no­wa­ła szlach­ta fe­o­dal­na nad pań­szczyź­nia­nym chłop­stwem, ko­ściół na­le­żał po pa­nu­ją­ce­go stanu szlach­ty i bro­nił wszel­kie­mi si­ła­mi jej pa­no­wa­nia prze­ciw re­wo­lu­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pańszczyzna ż.

Wiktionary


pańćatantra

zbiór san­skryc­kich bajek dy­dak­tycz­nych z pier­wszych wie­ków n.e., wy­stę­pu­ją­cy w 5 księ­gach (o po­róż­nie­niu przy­ja­ciół, o ich zdo­by­wa­niu, o woj­nie i po­ko­ju, o utra­cie zdo­by­te­go mie­nia, o nie­roz­waż­nym po­stę­po­wa­niu); Pań­cza­tan­tra


SJP.pl

Pań­ća­tan­tra, Pań­cza­tan­tra (sans. पञ्चतन्त्र - "pię­ciok­siąg") – naj­sław­niej­szy zbiór bajek (ponad 200) pow­sta­ły w In­diach mię­dzy IV a III wie­kiem p.n.e.

We­dług przed­mo­wy do Pań­ca­tan­try jej twór­cą był bra­min Wisz­nu Śar­man, który stwo­rzył ją dla od­da­nych mu pod opie­kę synów króla Ama­rat­śa­ki.

Wikipedia


paściak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pa­ściak – pol­ski che­mik
  • Józef Pa­ściak – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


paśko

naz­wi­sko


SJP.pl


paśnica

pa­śni­ca tar­czów­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny rą­czy­co­wa­tych


SJP.pl


paśnictwo

daw­niej: rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem pasów


SJP.pl


paśniczy

zwią­za­ny z rze­mio­słem zaj­mu­ją­cym się wyt­wa­rza­niem pasów


SJP.pl


paśnik

1. ro­dzaj ko­ry­ta na­kry­te­go dasz­kiem, do któ­re­go wy­kła­da się paszę dla zwie­rząt;
2. prze­sta­rza­le: pa­stwi­sko
3. motyl dzien­ny z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ka kon­struk­cja z za­da­sze­niem do do­kar­mia­nia zwie­rzy­ny le­śnej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pa­śnik – kon­struk­cja do do­kar­mia­nia zwie­rząt
  • Pa­śnik – część wsi w gmi­nie Woj­ciesz­ków, pow. łu­kow­skim, woj, lu­bel­skim
  • Pa­śnik – przy­sió­łek wsi w gmi­nie Nowy Ka­wę­czyn, pow. skier­nie­wic­kim, woj. łódz­kim
  • Pa­śnik – skała w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Pa­śnik – skała w Do­li­nie Wo­dą­cej (koło Smo­le­nia) na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Pa­śnik – staw w gmi­nie Nie­mod­lin, po­wie­cie opol­skim, wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Pa­śnik – wzgó­rze w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski, pow. zie­lo­no­gór­skim, woj, lu­bu­skim
  • Pa­śnik – wzgó­rze w gmi­nie Zgo­rze­lec, pow. zgo­rze­lec­kim, woj, dol­no­ślą­skim
  • Pa­śnik – ro­dzaj chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny kóz­ko­wych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wypasacz mos., wypas mrz.

 przym. wypasiony

Wiktionary


paść

1. na­dzo­ro­wać pa­są­ce się zwie­rzę­ta;
2. kar­mić, tu­czyć;
3. prze­no­śnie: sycić, na­sy­cać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­glą­dać zwie­rząt po­ży­wia­ją­cych się na łące

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. padać)

 (2.1) zob. padać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny paść się (dk. brak)

 (3.1) o zwie­rzę­tach: po­ży­wiać się trawą na łące

 (3.2) przen. o lu­dziach: jeść w nad­mier­nych ilo­ściach

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (4.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. pu­łap­ka na myszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­wien chło­pak w Brie­sen cały dzień pasł konie.

 (2.1) Strasz­nie się spo­ci­łem, bo padła mi kli­ma­ty­za­cja.

 (2.1) Wiąz­ka świa­tła od­bi­ja się od lu­stra pod kątem, który jest równy ką­to­wi, pod któ­rym padła na (to) lu­stro.

 (3.1) Ksią­że De­mi­dow od­wie­dził kie­dyś po­sia­dłość wiel­kie­go ob­szar­ni­ka na Uralu. Ten z dumą po­ka­zy­wał księ­ciu wiel­kie stado koni, które pasło się na łące.

 (3.2) Anie­la nie może przyjść, bo się pasie ka­nap­ka­mi na śnia­da­nie.

 (4.1) Nie ku­pi­łam paści i myszy zja­dły mi chleb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paɕt͡ɕ, AS: paść

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1, 3.1-2)

 rzecz. pastwisko n., pasza ż., wypasanie n., wypas m., spasanie n.

 czas. pasać ndk., wypasać ndk., spasać ndk., spaść dk.

 przym. pastwiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypasać

 (2.1) zob. padać.

Wiktionary


paź

młody chło­piec ze szla­chec­kie­go rodu peł­nią­cy służ­bę przy oso­bie na­le­żą­cej do rodu ma­gnac­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. chło­piec ze szla­chec­kiej ro­dzi­ny, który sta­no­wi czy­jąś oso­bi­stą służ­bę na dwo­rze ma­gnac­kim lub kró­lew­skim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. motyl z ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­pi­lio­ni­dae|ref=tak.

Wiktionary

Paź – chło­piec bę­dą­cy zwy­kle człon­kiem rodu szla­chec­kie­go, peł­nią­cy służ­bę przy okre­ślo­nej oso­bie na dwo­rze pa­nu­ją­ce­go (króla, ce­sa­rza, księ­cia itp.), jak rów­nież ma­gna­ta lub ry­ce­rza. W cza­sach śred­nio­wie­cza każdy paź po­sia­dał cha­rak­te­ry­stycz­ną fry­zu­rę, skąd wzię­ło się po­wie­dze­nie „być ostrzy­żo­nym 'na pazia'”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­sar­ka opi­sa­ła Wawel w „Pa­ziach króla Zyg­mun­ta”.

 (2.1) Zna­czek przed­sta­wia­ją­cy pazia po­zo­sta­wał w obie­gu do 1994 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paɕ, AS: paś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paziowate nmos.

:: zdrobn. pazik mos.

 przym. paziowy, paziowaty, paziowski

Wiktionary


październik

dzie­sią­ty mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­sią­ty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go);

 (1.2) stpol. li­sto­pad

 (1.3) stpol. wrze­sień

Wiktionary

Paź­dzier­nik – dzie­sią­ty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Paź­dzier­nik jest mie­sią­cem je­sien­nym na pół­ku­li pół­noc­nej, a wio­sen­nym na po­łud­nio­wej. Jest naj­dłuż­szym mie­sią­cem w roku ka­len­da­rzo­wym, po­nie­waż wy­pa­da wtedy zmia­na z czasu let­nie­go na zi­mo­wy (jest dłuż­szy o jedną go­dzi­nę od po­zo­sta­łych 31-dnio­wych mie­się­cy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W paź­dzier­ni­ku za­czy­na się rok aka­de­mic­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paʑˈd͡ʑɛrʲɲik, AS: paźʒ́erʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. październikowy

 rzecz. paździerz mrz.

 czas. paździerzać, paździerzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. oktober, pościernik

Wiktionary


październikowy

→ paź­dzier­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy paź­dzier­ni­ka, dzie­ją­cy się w paź­dzier­ni­ku

Wiktionary

Patrz:

październik

Wymowa:

IPA: ˌpaʑd͡ʑɛrʲɲiˈkɔvɨ, AS: paźʒ́erʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. październik mrz., paździerz mrz.

 przym. przedpaździernikowy, popaździernikowy

 czas. paździerzać, paździerzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. oktobrowy

Wiktionary


paździerz

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: zdrew­nia­łe czę­ści lnu lub ko­no­pi, od­dzie­la­ne od włó­kien ły­ko­wych przez międ­le­nie i trze­pa­nie;
2. po­tocz­nie: coś tan­det­ne­go;
3. mło­dzie­żo­wo: nie­a­trak­cyj­ny męż­czyz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrew­nia­łe czę­ści su­chych łodyg lnu lub ko­no­pi, od­dzie­lo­ne od włó­kien;

 (1.2) slang. pejor. osoba lub rzecz o wąt­pli­wym wy­glą­dziefakt.

 (1.3) slang. ni­skiej ja­ko­ści film lub spek­taklfakt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpaʑd͡ʑɛʃ, AS: paźʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. październik m., paździeżówka ż.

 przym. paździerzowy, paździerzny, paździerzysty, październikowy

 czas. paździerzać, paździerzyć

Wiktionary


paździerzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gwara. zdej­mo­wać wierzch­nią war­stwę włó­kien ro­ślin­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana do nocy ple­wi­će­wi­ła len, ko­no­pie, wy­ry­wa­ła, su­szy­ła, mo­czy­ła, znów su­szy­ła, paź­dzie­rzy­ła, cze­sa­ła i przę­dła i tak cały boży rok…

 (1.1) Potem wzię­ła każda na­rę­cze ziela, kła­dły, prze­kła­da­ły, su­pła­ły i paź­dzie­rzy­ły. Jedna jady ziel­ne wy­du­sza­ła do słoj­ka, Ofka śla­zo­wy ko­rzeń skro­ba­ła, insza tarła kos­ma­te list­ki wró­ble­go prosa, które na febrę zdat­ne.

 (1.1) W paź­dzier­ni­ku paź­dzie­rzy­my, międ­li­my nie­ko­niecz­nie len i ko­no­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paździerz mrz., październik mrz., paździorko n., paździerzenie n.

 czas. napaździerzyć dk., paździerzyć ndk.

 przym. paździerzowy, paździerzny, paździerzysty, październikowy

Wiktionary


paździerzeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. paź­dzier­nik, dzie­sią­ty mie­siąc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: paʑˈd͡ʑɛʒɛ̃ɲ, AS: paźʒ́ežẽń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) listopad

Wiktionary


paździerzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gwara. pełen paź­dzie­rzy, szorst­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paździerz mrz.

 przym. paździerzowy, paździerzysty

 czas. paździerzać, paździerzyć

Wiktionary


paździerzowy

→ paź­dzierz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z paź­dzie­rzy

Wiktionary

Patrz:

paździerz

Wymowa:

IPA: ˌpaʑd͡ʑɛˈʒɔvɨ, AS: paźʒ́ežovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paździerz mrz.

 przym. paździerzny, paździerzysty

 czas. paździerzać, paździerzyć

Wiktionary


paździerzysty

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gwara. pełen paź­dzie­rzy, zadr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paździerz mrz.

 przym. paździerzowy, paździerzny

 czas. paździerzać, paździerzyć

Wiktionary


paździerzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. na­da­wać sypką struk­tu­rę

 (1.2) daw. ry­so­wać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. na­paź­dzie­rzyć)

 (2.1) daw. gw-pl|Pod­ha­le. śmie­cić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyje palce paź­dzie­rzą śnieg, jak wełnę mięk­ką? // Czyją grad lo­do­wa­ty for­mu­je się ręką?

 (1.1) Śnieg paź­dzie­rzył bez przer­wy. Duże, wło­cha­te kosmy ze­su­wa­ły się skądś zgóry bez­sze­lest­nym ru­chem i ście­li­ły war­stwa­mi po ziemi.

 (1.1) A jak z po­wie­trza kę­dzie­rza­wym szro­nem // Paź­dzie­rzą śnie­gi mięk­ko spa­da­ją­ce…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paździerz mrz., październik mrz., paździorko n., paździerzenie n.

 czas. napaździerzyć dk., paździerzać ndk.

 przym. paździerzowy, paździerzny, paździerzysty, październikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw-pl|Podhale. paruździć; śmiecić

Wiktionary


paździoch

naz­wi­sko


SJP.pl


paździor

daw­niej: zdrew­nia­ła część ło­dy­gi lnu lub ko­no­pi; paź­dzierz


SJP.pl


paździora

naz­wi­sko


SJP.pl


paździorek

ro­dzaj ślu­zo­ro­śli z ro­dzi­ny paź­dzior­ko­wa­tych


SJP.pl


paździorno

Paź­dzior­no (niem. Pohls­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty.

Wikipedia


pażerny

pa­zer­ny


SJP.pl


pb

1. sym­bol oło­wiu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go
2. skrót od pe­ta­bi­tu, jed­nost­ki rów­nej
1.000.000.000.000.000 bitów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ołów – pier­wia­stek che­micz­ny,
  • Pe­ta­bit – jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji uży­wa­na w in­for­ma­ty­ce;
  • PB

Wikipedia


pbg

skrót od: Po­wszech­ny Bank Go­spo­dar­czy S.A.


SJP.pl

PBG S.A. – spół­ka ak­cyj­na, od 15 czerw­ca 2007 wcho­dzą­ca w skład in­dek­su WIG20 na war­szaw­skiej Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych. Stoi na czele Grupy PBG w skład któ­rej wcho­dzą m.in. RAFAKO S.A. oraz PBG oil and gas Sp. z o.o.

Spół­ka zaj­mu­je się pro­jek­to­wa­niem, wy­ko­naw­stwem oraz na­pra­wa­mi ru­ro­cią­gów i urzą­dzeń do tran­spor­tu ropy naf­to­wej, gazu ziem­ne­go, wody i ście­ków, in­fra­struk­tu­ry dla cie­płow­nict­wa oraz in­fra­struk­tu­ry do ma­ga­zy­no­wa­nia paliw.

Wikipedia


pbh

skrót od: Poz­nań­ski Bank Hand­lo­wy "Mer­ku­ry"


SJP.pl


pbk

skrót od: Po­wszech­ny (Po­mor­ski) Bank Kre­dy­to­wy


SJP.pl


pbq

skrót od: pe­ta­be­ke­rel


SJP.pl


pbs

[czy­taj: pe-be-ES] skrót od: Pra­cow­nia Badań Spo­łecz­nych - firma zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem rynku i opi­nii spo­łecz­nej


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Pod­kar­pac­ki Bank Spół­dziel­czy;

 (1.2) = Poz­nań­ski Bank Spół­dziel­czy

 (1.3) = Pra­cow­nia Badań Spo­łecz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­blic Bro­ad­ca­sting Ser­vi­ce – ame­ry­kań­ska sieć 354 sta­cji te­le­wiz­ji pu­blicz­nej
  • Pu­blic Bro­ad­ca­sting Ser­vi­ces – mal­tań­ski pu­blicz­ny na­daw­ca ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny
  • Pod­kar­pac­ki Bank Spół­dziel­czy
  • Pra­cow­nia Badań Spo­łecz­nych
  • PBS-1 (tłu­mik dźwię­ku)
  • PbS – siar­czek oło­wiu(II)
  • poli(bursz­ty­nian bu­ty­le­nu) (ang. po­ly­bu­ty­le­ne suc­ci­na­te)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) PBSbank

Wiktionary


pc

[czy­taj: pe ce lub pi s-i] skrót od:
1. per­so­nal com­pu­ter - kom­pu­ter oso­bi­sty;
2. Po­ro­zu­mie­nie Cen­trum


SJP.pl

sym­bol

 (1.1) = astr. par­sek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­pu­ter oso­bi­sty (PC), z ang. per­so­nal com­pu­ter
  • kom­pu­ter kom­pa­ty­bil­ny z IBM PC (PC lub pecet)
  • licz­nik roz­ka­zów, ang. pro­gram co­un­ter
  • ang. Pro­duct Code – kod w te­le­fo­nach firmy Nokia
  • par­sek (pc) – jed­nost­ka od­le­gło­ści uży­wa­na w astro­no­mii
  • pi­ko­ku­lomb (pC) – jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go w ukła­dzie SI równa 10-12C
  • pe­ta­ku­lomb (PC) – jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go w ukła­dzie SI równa 1015C
  • wro­dzo­ne zgru­bie­nie paz­nok­ci, z łac. pa­chy­o­ny­chia con­ge­ni­ta
  • po­li­wę­glan (PC), z ang. po­ly­car­bo­na­te
  • fi­to­che­la­ty­ny (PC), z ang. phy­to­che­la­tins
  • po­praw­ność po­li­tycz­na, z ang. po­li­ti­cal cor­rect­ness
  • ang. pro-cho­i­ce, pol. za wy­bo­rem, na rzecz wy­bo­ru – okre­śle­nie or­ga­ni­za­cji i ru­chów spo­łecz­nych

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) daw. ps

Wiktionary


pcc

skró­to­wiec

 (1.1) = urz. praw. Po­da­tek od Czyn­no­ści Cy­wil­no­praw­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • guz chro­mo­chłon­ny
  • PCC – po­da­tek od czyn­no­ści cy­wil­no­praw­nych.
  • PCC − chlo­ro­chro­mian pi­ry­dy­ny, zwią­zek che­micz­ny.
  • PCC (tram­waj) – ame­ry­kań­ski typ dwu­wóz­ko­we­go, czte­ro­o­sio­we­go, jed­no­kie­run­ko­we­go wa­go­nu tram­wa­jo­we­go.
  • Proof-Car­ry­ing Code – jedna z tech­nik ma­te­ma­tycz­ne­go do­wo­dze­nia po­praw­no­ści pro­gra­mu.
  • Por­ta­ble C Com­pi­ler – nie­wiel­ki kom­pi­la­tor ję­zy­ka C, ob­słu­gu­ją­cy głów­nie stan­dard C99.
  • PCC Ro­ki­ta – za­kła­dy che­micz­ne w Brze­gu Dol­nym.
  • PCC Rail – firma zaj­mu­ją­ca się wy­do­by­ciem pia­sku i prze­wo­za­mi ko­le­jo­wy­mi.
  • Poz­nań City Cen­ter – cen­trum hand­lo­we w Poz­na­niu.

Wikipedia


pchacz

sta­tek mo­to­ro­wy, przy­sto­so­wa­ny do pcha­nia przed dzio­bem barek i in­nych mniej­szych jed­no­stek pły­wa­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. mo­to­ro­wy sta­tek wodny przy­sto­so­wa­ny do pcha­nia przed dzio­bem ze­sta­wu barek, głów­nie na wo­dach śród­lą­do­wych;

 (1.2) ro­dzaj cho­dzi­ka dzie­cię­ce­go

Wiktionary

Pchacz – sta­tek zbu­do­wa­ny spe­cjal­nie do prze­mie­szcza­nia ze­sta­wu pcha­ne­go bę­dą­cy ro­dza­jem ho­low­ni­ka, któ­re­go za­da­niem jest na przy­kład do­py­cha­nie więk­szych stat­ków do na­brze­ża lub pcha­nie barek.

Pchacz ma sil­nik o niew­spół­mier­nie dużej mocy w sto­sun­ku do roz­mia­rów samej jed­nost­ki a także spe­cjal­nie przy­sto­so­wa­ny do pcha­nia dziób, pro­sto­pad­le ścię­tą nad­wod­ną część dzio­bo­wą, dwa zde­rza­ki wy­ło­żo­ne drew­nem oraz urzą­dze­nia do wią­za­nia barek wraz z windą kot­wicz­ną (pio­no­wą lub po­zio­mą).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Od kla­sycz­nych cho­dzi­ków znacz­nie mniej wad mają cho­dzi­ki pcha­cze, które rów­nież czę­sto mogą speł­niać rolę za­baw­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pxat͡ʃ, AS: pχač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pchać ndk., pchnąć dk.

 rzecz. pchanie n., pchnięcie n., popychle n.

Wiktionary


pchajka

po­tocz­nie: za­baw­ka na kół­kach do po­py­cha­nia; pchan­ka


SJP.pl


pchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpxãɲɛ, AS: pχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pchać

 rzecz. pchacz mrz., rozpór mrz., popychle n.

Wiktionary


pchanka

po­tocz­nie: za­baw­ka na kół­kach do po­py­cha­nia; pchaj­ka


SJP.pl


pchać

1. po­su­wać, prze­su­wać;
2. na­ma­wiać do cze­goś; po­cią­gać, kusić;
3. wkła­dać coś gdzieś na siłę;
4. po­tocz­nie: wy­słać kogoś z li­stem; wy­słać prze­sył­kę;
5. pchać się - prze­dzie­rać się, tło­czyć się; sta­rać się o coś, dążyć do cze­goś; iść dalej wytr­wa­le


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pchnąć)

 (1.1) prze­su­wać coś przed sobą na­pie­ra­jąc z tyłu

 (1.2) przen. na­ma­wiać do cze­goś

 (1.3) wkła­dać nied­ba­le, wpy­chać siłą

 (1.4) pot. wy­sy­łać

 (1.5) za­da­wać cios bro­nią, dźgać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pchać się

 (2.1) prze­dzie­rać się, tło­czyć się

 (2.2) sta­rać się o coś, dążyć do cze­goś

 (2.3) pot. iść dalej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sia­łem dziś pchać sa­mo­chód do warsz­ta­tu, bo zła­pa­łem gumę.

 (1.2) Na­tręt­ne hi­po­chon­drycz­ne uro­je­nia pcha­ją tę pa­cjent­kę do za­ma­wia­nia coraz to no­wych badań.

 (1.3) Nie pchaj bez­myśl­nie tych ko­szu­lek do szaf­ki, prze­cież się po­gnio­tą.

 (1.4) Trze­ba na­tych­miast pchnąć wia­do­mość o klę­sce do do­wództ­wa.

 (1.5) Zło­dziej pchnął ją nożem i uciekł.

 (2.1) Zo­bacz, jak się pcha­ją do ko­lej­ki, dziś za­czy­na się pro­mo­cja skar­pe­tek.

 (2.2) Już dwa lata temu mó­wi­łam, że Jan się pcha na to sta­no­wi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pxat͡ɕ, AS: pχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pchacz m., spychacz mrz., pchanie n., pchnięcie n., popychle n., rozpór mrz.

 czas. popchać, dopycha, dopchać, napychać, napchać, opychać, opchać, przepychać, przepchać, rozpychać, rozepchać, upychać, upchać, wpychać, wepchać, wypychać, wypchać, zapychać, zapchać, spychać, zepchnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popychać, posuwać, przesuwać

 (1.2) wtykać

 (1.3) wtykać

Wiktionary


pchełka

1. zdrob­nie­nie od: pchła;
2. chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych; płesz­ka;
3. pla­sty­ko­wy krą­żek uży­wa­ny w grze dzie­cię­cej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pchła

 (1.2) ent. chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chry­so­me­li­dae|ref=tak.)

 (1.3) żeton do gry w pcheł­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pcheł­ka bu­ra­ko­wa (Cha­e­toc­ne­ma con­cin­na March)
  • pcheł­ka chmie­lo­wa (Psyl­lio­des at­te­nu­a­ta Koch.)
  • pcheł­ka chrza­no­wa (Phyl­lo­tre­ta ar­mo­ra­ciae Koch.)
  • pcheł­ka czar­na (Phyl­lo­tre­ta atra F.)
  • pcheł­ka czar­no­no­ga (Phyl­lo­tre­ta ni­gri­pes F.)
  • pcheł­ka dę­bów­ka, su­sów­ka dę­bo­wa (Hal­ti­ca qu­er­ce­to­rum Foudr.)
  • pcheł­ka fa­li­stos­mu­ga (Phyl­lo­tre­ta un­du­la­ta Kutsch.)
  • pcheł­ka krzy­żów­ka (Phyl­lo­tre­ta cru­ci­fe­rae Goeze)
  • pcheł­ka lnowa (Apht­ho­na eup­hor­biae Schrk.)
  • pcheł­ka rze­pa­ko­wa (Psyl­lio­des chry­so­cep­ha­la L.)
  • pcheł­ka smuż­ko­wa­na (Phyl­lo­tre­ta ne­mo­rum L.)
  • pcheł­ka zbo­żo­wa (Phyl­lo­tre­ta vit­tu­la Redt.)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pchła ż., pchlarz m., zapchlenie n., odpchlanie n., odpchlenie n., pchełki nmos. lm.

 czas. zapchlić dk., odpchlać ndk., odpchlić dk.

 przym. pchli, pchlarski, antypchłowy, przeciwpchelny

Wiktionary


pchełki

gra ma­ją­ca na celu jak naj­szyb­sze wpro­wa­dze­nie swo­je­go ze­sta­wu krąż­ków do mi­secz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sto­ło­wa gra zręcz­no­ścio­wa po­le­ga­lą­ca na tra­fia­niu do mi­secz­ki lub tar­czy strze­la­jąc ma­ły­mi krąż­ka­mi przy po­mo­cy więk­sze­go;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|pcheł­ka.

Wiktionary

Pcheł­ki – gra zręcz­no­ścio­wa, która po­le­ga na wstrze­le­niu do mi­secz­ki mniej­szych krąż­ków przy po­mo­cy więk­sze­go. Wy­gry­wa ten gracz, który pier­wszy umie­ści w mi­secz­ce wszyst­kie swoje krąż­ki. Jed­ne­mu gra­czo­wi są przy­po­rząd­ko­wa­ne "pcheł­ki" w jed­nym ko­lo­rze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pchełka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra w pchełki

Wiktionary


pchełkowate

o ce­chach pcheł­ko­wa­tych


SJP.pl


pchełkowaty

o ce­chach pcheł­ko­wa­tych


SJP.pl


pchełkowy

→ pcheł­ka


SJP.pl

Patrz:

pchełka

pchlarz

po­tocz­ne okre­śle­nie na zwie­rzę, zaz­wy­czaj psa lub kota bę­dą­ce­go no­si­cie­lem pcheł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zwie­rzę mo­gą­ce po­sia­dać pchły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pchełka ż.

Wiktionary


pchli

→ pchła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pcheł

Wiktionary

Patrz:

pchła

Powiązane:

 rzecz. pchła ż., odpchlenie n., pchełka ż.

 czas. odpchlić

Wiktionary


pchlica

bezs­krzy­dły owad z rzędu sko­czo­gon­ków


SJP.pl


pchn

skró­to­wiec

 (1.1) = przew­le­kła cho­ro­ba nerek

Wiktionary


pchnięcie

1. po­su­nąć, prze­su­nąć;
2. na­mó­wić do cze­goś; sku­sić;
3. po­tocz­nie: wy­słać kogoś z li­stem; wy­słać prze­sył­kę;
4. zadać cios ostrym na­rzę­dziem;
5. pchnąć się - zadać cios ostrym na­rzę­dziem sobie sa­me­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pchnąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy pi­ki­nie­ra­mi i za nimi stali żoł­nie­rze, któ­rych głów­ną bro­nią był pół­to­ra­me­tro­wy go­e­den­dag […], po­łą­cze­nie ma­czu­gi z piką zdat­ne tak do za­da­wa­nia cio­sów obu­chem jak pchnięć za­mo­co­wa­nym na gło­wi­cy szpi­kul­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpxʲɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pχʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pchnąć, pchać

 rzecz. rozpór mrz., pchacz mrz., popychle n.

Wiktionary


pchnąć

1. po­su­nąć, prze­su­nąć;
2. na­mó­wić do cze­goś; sku­sić;
3. po­tocz­nie: wy­słać kogoś z li­stem; wy­słać prze­sył­kę;
4. zadać cios ostrym na­rzę­dziem;
5. pchnąć się - zadać cios ostrym na­rzę­dziem sobie sa­me­mu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pchać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pchać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny (ndk. pchać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pchać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto od­no­sił wra­że­nie, że Le­o­nard, który pchnął in­te­lekt na nie­od­kry­te dotąd wy­ży­ny, zna­lazł tam duże i spe­cja­li­zo­wa­ne złoża głu­po­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pchnięcie n., rozpór mrz., pchacz mrz., popychle n.

Wiktionary


pchor.

skrót od: pod­cho­rą­ży; pod­chor.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. pod­cho­rą­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa pod do­wództ­wem pchor. Pelca wy­sa­dzi­ła most ko­le­jo­wy na Bud­kow­ni­czan­ce niez­włocz­nie po usły­sze­niu od­gło­su wy­bu­chu w Szcze­pa­no­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. chor.

 przym. podchorążacki

 rzecz. podchorąży mos., podchorążówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podchor.

Wiktionary


pchykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pchy­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pchykać ndk.

Wiktionary


pchykać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­da­wać sy­czą­cy od­stra­sza­ją­cy dźwięk (do­ty­czy kota)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój kot pchy­ka na dru­gie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpxɨkat͡ɕ, AS: pχykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pchykanie n.

Wiktionary


pchła

drob­ny owad o ciele bocz­nie spła­szczo­nym, na­rzą­dzie gę­bo­wym kłu­ją­co-ssą­cym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. mały, bezs­krzy­dły, ska­czą­cy owad ży­wią­cy się krwią;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pchły po­sia­da­ją sil­nie roz­wi­nię­te od­nó­ża, umoż­li­wia­ją­ce im dłu­gie skoki.

 (1.1) Po­ło­ży­ła ją na sze­ro­kim tap­cza­nie, gdzie było twar­do i dużo pcheł i much.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pxwa, AS: pχu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odpchlenie n.

:: zdrobn. pchełka ż.

 czas. odpchlić

 przym. pchli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk błecha, błeszka, skoczka, wancka

Wiktionary


pci

skrót od: Pe­rip­he­ral Com­po­nent In­ter­con­nect, w in­for­ma­ty­ce: złą­cze w kom­pu­te­rach klasy PC ob­słu­gu­ją­ce karty roz­sze­rzeń (np. gra­ficz­ne, dźwię­ko­we, sie­cio­we)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = ang. Pe­rip­he­ral Com­po­nent In­ter­con­nect → in­form. elek­tron. ma­gi­stra­la ko­mu­ni­ka­cyj­na słu­żą­ca do przy­łą­cza­nia kart roz­sze­rzeń do płyty głów­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­rip­he­ral Com­po­nent In­ter­con­nect – ma­gi­stra­la ko­mu­ni­ka­cyj­na na pły­cie głów­nej kom­pu­te­ra
  • Ko­ściół Zie­lo­noś­wiąt­ko­wy w In­do­nez­ji (ang. Pen­te­co­stal Church in In­do­ne­sia, PCI) – wyz­na­nie zie­lo­noś­wiąt­ko­we w In­do­nez­ji
  • przez­skór­na in­ter­wen­cja wień­co­wa (ang. per­cu­ta­ne­o­us co­ro­na­ry in­ter­ven­tions) – za­bieg z za­kre­su kar­dio­lo­gii in­wa­zyj­nej
  • Wło­ska Par­tia Ko­mu­ni­stycz­na (wł. Par­ti­to Co­mu­ni­sta Ita­lia­no)
  • Par­tia Ko­mu­ni­stów Wło­skich (wł. Par­ti­to dei Com­mu­ni­sti Ita­lia­ni, PdCI)
  • Pa­y­ment Card In­du­stry Data Se­cu­ri­ty Stan­dard (PCI DSS) – zbiór stan­dar­dów i wy­ma­gań ochro­ny in­for­ma­cji w sek­to­rze fi­nan­so­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę kupić kartę sie­cio­wą ze złą­czem PCI.

Wiktionary


pcim

1. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
2. Pcim Dolny - w prze­no­śni, żar­to­bli­wie: nie­wiel­ka, za­pu­szczo­na miej­sco­wość


SJP.pl

Pcim – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, sie­dzi­ba gminy Pcim. Wieś po­dzie­lo­na jest na trzy so­łect­wa: Pcim Cen­trum, Pcim-Krzy­wi­ca i Pcim-Sucha.

Przez Pcim prze­cho­dzi Za­ko­pian­ka (droga kra­jo­wa nr 7, frag­ment mię­dzy­na­ro­do­wej trasy E77 i drogi ek­spre­so­wej S7). W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się zjazd w kie­run­ku Jor­da­no­wa.

Wikipedia


pcimianin

miesz­ka­niec Pci­mia


SJP.pl


pcimianka

miesz­kan­ka Pci­mia


SJP.pl


pcimski

przy­miot­nik od: Pcim, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


SJP.pl


pcin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie lip­skim, w gmi­nie Cie­pie­lów;

Wiktionary

Pcin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie lip­skim, w gmi­nie Cie­pie­lów.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadąc przez Pcin, wi­dzie­li­śmy bo­cia­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pcinianin mos., pcinianka ż.

 przym. pciński

Wiktionary


pciunów

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. geogr. Pszczo­nów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­je­cho­łym do fa­bry­ki, wzio­nym od jed­ne­go oby­wa­te­la copke i ubra­nie, a ka­pa­lus i cer­wu­ne port­ki zdjo­nym zeby me no­cel­nik nie poz­noł, bo by me do kozy wzion i wia­du­mo­ści do Pciu­no­wa bym nie przy­niós.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pciunowiok m., pciunowionka ż.

 przym. pciunoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pszczonów

Wiktionary


pciński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pcina, zwią­za­ny z Pci­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­ro­wa­no pciń­skiej stra­ży nowy wóz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pcin mrz., pcinianin mos., pcinianka ż.

Wiktionary


pck

[czy­taj: pe-ce-KA] skrót od: Pol­ski Czer­wo­ny Krzyż


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki albo mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) = Pol­ski Czer­wo­ny Krzyż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PCK jest in­sty­tu­cją po­żyt­ku pu­blicz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿t͡sɛ‿ˈka, AS: pe‿ce‿ka

Wiktionary


pck-owski

→ PCK (Pol­ski Czer­wo­ny Krzyż); pe­ce­kow­ski


SJP.pl


pcmcia

PCMCIA (ang. "Per­so­nal Com­pu­ter Me­mo­ry Card In­ter­na­tio­nal As­so­cia­tion") – mię­dzy­na­ro­do­we sto­wa­rzy­sze­nie pro­du­cen­tów kart pa­mię­ci dla kom­pu­te­rów oso­bi­stych. Celem or­ga­ni­za­cji było roz­wi­ja­nie mię­dzy­na­ro­do­we­go stan­dar­du kart roz­sze­rzeń dla kom­pu­te­rów prze­no­śnych.

Wikipedia


pcpr

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = Po­wia­to­we Cen­trum Po­mo­cy Ro­dzi­nie

Wiktionary


pcr

skrót od:
1. po­ly­me­ra­se chain re­ac­tion - re­ak­cja łań­cu­cho­wa po­li­me­ra­zy, me­to­da po­wie­la­nia łań­cu­chów DNA;
2. Pa­rent-Child Re­la­tions - psy­cho­lo­gicz­ne ba­da­nie sto­sun­ków mię­dzy ro­dzi­ca­mi a dziec­kiem;
3. po cenie ryn­ko­wej - ro­dzaj zle­ce­nia na GPW;
4. Po­wia­to­we Cen­trum Ra­tow­nict­wa


SJP.pl


pcv

po­lich­lo­rek wi­ny­lu, two­rzy­wo sztucz­ne sto­so­wa­ne w wielu ga­łę­ziach go­spo­dar­ki, głów­nie ze wzglę­du na dużą wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­ną i od­por­ność na dzia­ła­nie roz­ma­i­tych roz­pu­szczal­ni­ków; PCW, pcv


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • poli(chlo­rek wi­ny­lu) (skrót nie­po­praw­ny)
  • he­ma­to­kryt
  • czer­wie­ni­ca praw­dzi­wa
  • Sche­mat PCV w le­cze­niu no­wot­wo­rów (pro­kar­ba­zy­na, lo­mu­sty­na, win­kry­sty­na)
  • pe­ni­cy­li­na V
  • fio­let pi­ro­ka­te­cho­lo­wy
  • sko­niu­go­wa­na szcze­pion­ka prze­ciw­ko pne­u­mo­ko­kom

Wikipedia


pcw

po­lich­lo­rek wi­ny­lu, two­rzy­wo sztucz­ne sto­so­wa­ne w wielu ga­łę­ziach go­spo­dar­ki, głów­nie ze wzglę­du na dużą wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­ną i od­por­ność na dzia­ła­nie roz­ma­i­tych roz­pu­szczal­ni­ków; PCV, pcv


SJP.pl


pczoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pszczo­ła

Wiktionary


pd

sym­bol pal­la­du, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pal­lad – pier­wia­stek che­micz­ny
  • Par­tia De­mo­kra­tycz­na – de­mo­kra­ci.pl – Par­tia De­mo­kra­tycz­na
  • do­me­na pu­blicz­na (ang. pu­blic do­ma­in)
  • Pure Data – pro­gram kom­pu­te­ro­wy
  • punkt doś­wiad­cze­nia – ter­min z za­kre­su gier fa­bu­lar­nych
  • płyn dzią­sło­wy

Wikipedia


pd.

1. skrót od: po­łud­nie, po­łud­nio­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); płd. (czę­ściej);
2. skrót od: pod dy­rek­cją (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl


pda

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • palm­top (ang. per­so­nal di­gi­tal as­si­stant) – ro­dzaj prze­no­śne­go kom­pu­te­ra oso­bi­ste­go
  • prawo do akcji
  • przetr­wa­ły prze­wód tęt­ni­czy Bo­tal­la (pa­tent duc­tus ar­te­rio­sus)
  • ze­spół uni­ka­nia pa­to­lo­gicz­ne­go (ang. pat­ho­lo­gi­cal de­mand avo­i­dan­ce)
  • push-down au­to­ma­ton – au­to­mat skoń­czo­ny ze sto­sem
  • P.D.A – ame­ry­kań­ski raper

Wikipedia


pdf

skrót od: Por­ta­ble Do­cu­ment For­mat - for­mat do­ku­men­tu prze­no­śne­go stwo­rzo­ny przez firmę Adobe Sy­stems


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­skoz­wie­rzę­ce­go

 (1.1) slang. seks. pe­do­fil

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PDF (Por­ta­ble Do­cu­ment For­mat) – for­mat pliku opra­co­wa­ny i pro­mo­wa­ny przez firmę Adobe Sy­stems, re­gu­lo­wa­ny stan­dar­dem ISO 32000-1:2008
    • .pdf – roz­sze­rze­nie nazwy pliku w for­ma­cie PDF
    • PDF/A – (ar­chi­wal­ny PDF) – for­mat pliku słu­żą­cy dłu­go­ter­mi­no­wej ar­chi­wi­za­cji da­nych elek­tro­nicz­nych, opra­co­wa­ny na bazie for­ma­tu PDF 1.4 przez firmę Adobe Sy­stems
    • PDF/X – podz­biór for­ma­tu PDF ułat­wia­ją­cy wy­mia­nę gra­fik, opar­ty na bazie PDF 1.3 i 1.4 i re­gu­lo­wa­ny stan­dar­da­mi ISO od 15930-1 do 15930-7
    • PDF/E – podz­biór for­ma­tu PDF ułat­wia­ją­cy ot­war­tą wy­mia­nę i za­rzą­dza­nie do­ku­men­ta­mi w in­ży­nie­rii pracy
    • PDF/UA (PDF po­wszech­nej do­stęp­no­ści) – for­mat ut­wo­rzo­na przez Ko­mi­tet Stan­dar­dów AIIM z myślą o oso­bach nie­wi­do­mych lub nie­do­wi­dzą­cych.
  • PDF 417 – dwu­wy­mia­ro­wy kod kre­sko­wy opra­co­wa­ny w 1990 przez Sym­bol Tech­no­lo­gies
  • PDF – Przed­się­bior­stwo Dy­stry­bu­cji Fil­mów, jedna z nazw wy­łącz­ne­go dy­stry­bu­to­ra ki­no­we­go w PRL (1949-1990)
  • Pra­cow­nia dy­dak­ty­ki fi­zy­ki – przed­miot aka­de­mic­ki dla przysz­łych na­u­czy­cie­li fi­zy­ki
  • Parti démocrate français – fran­cu­ska par­tia po­li­tycz­na za­ło­żo­na w 1982 przez Guya Gen­nes­se­a­ux
  • Parti de la Fran­ce – fran­cu­ska par­tia po­li­tycz­na za­ło­żo­na w 2009 przez Carla Langa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak mia­łem 11 lat […] jakiś typ mnie za­cze­pił […]. Pew­nie to jakiś pdf był.

 (1.1) Od­kry­łem, że moje mi­ło­ści mają 15 lat. Chyba jed­nak je­stem pdfem.

 (1.1) […] twor­ca in­ter­ne­to­wy z tej gry byl pdfem, chory psy­chicz­nie dzie­ciak dru­ko­wal zdj osób ktore nekal i robil ol­ta­rzy­ki […]

Wiktionary


pdp

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­gram­med Data Pro­ces­sor, seria kom­pu­te­rów pro­du­ko­wa­nych przez Di­gi­tal
  • pań­stwo­wy dług pu­blicz­ny
  • wyś­wiet­lacz plaz­mo­wy
  • Przesz­łość De­mo­gra­ficz­na Pol­ski, cza­so­pis­mo na­u­ko­we
  • Po­ro­zu­mie­nie dla Przysz­ło­ści, ko­a­li­cja par­tii le­wi­co­wych
  • Przy­mie­rze dla Pol­ski, par­tia pra­wi­co­wa
  • Pac­ket Data Pro­to­col − pro­to­kół słu­żą­cy do prze­sy­ła­nia da­nych (IP, X.25, itp.) w sie­ciach Ge­ne­ral Pac­ket Radio Ser­vi­ce (GPRS).

Wikipedia


pds

skrót od: Par­tei des de­mo­kra­tis­chen So­zia­lis­mus - Par­tia De­mo­kra­tycz­ne­go So­cja­liz­mu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­skie Dru­ży­ny Strze­lec­kie – pol­ska or­ga­ni­za­cja nie­pod­le­gło­ścio­wa pow­sta­ła w 1911 we Lwo­wie
  • Die Link­spar­tei.PDS – nie­ist­nie­ją­ca par­tia
  • Po­li­diok­sa­non – two­rzy­wo sztucz­ne

Wikipedia


pdt

[czy­taj: pe-de-TE lub PEdet] skrót od: Po­wszech­ny Dom To­wa­ro­wy


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hand. Pań­stwo­we Domy To­wa­ro­we lub Po­wszech­ne Domy To­wa­ro­we;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PDT – pol­skie przed­się­bior­stwo Po­wszech­ne Domy To­wa­ro­we (1947–1998)
    • PDT Wola w War­sza­wie – bu­dy­nek w War­sza­wie na Woli
    • PDT Re­no­ma we Wroc­ła­wiu – bu­dy­nek we Wroc­ła­wiu
  • PDT – Czas pa­cy­ficz­ny (ang. Pa­ci­fic Da­y­light Time) (UTC-7)
  • PDT – ope­ra­cja wszcze­pie­nia im­plan­tu śli­ma­ko­we­go przy czę­ścio­wej głu­cho­cie (ang. Par­tial Da­ef­ness Tre­at­ment), opra­co­wa­na przez Hen­ry­ka Skar­żyń­skie­go
  • PDT – skrót od PHP De­ve­lop­ment Tools
  • pdt – kod ISO 639-3 ję­zy­ka Pla­ut­dietsch
  • PDT – te­ra­pia fo­to­dy­na­micz­na – me­to­da le­cze­nia no­wot­wo­rów i nie tylko (ang. PhotoDynamic The­ra­py)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿dɛ‿ˈtɛ, AS: pe‿de‿te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedet m.

Wiktionary


pe

nazwa li­te­ry P


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry p / P

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pe – śred­nie ci­śnie­nie uży­tecz­ne
  • Pe – li­te­ra al­fa­be­tu he­braj­skie­go
  • Penélope Cruz – hisz­pań­ska ak­tor­ka i tan­cer­ka
  • wskaź­nik P/E (ang. price ear­nings ratio, P/E ratio, PER, P/E, PE) – wskaź­nik oceny atrak­cyj­no­ści akcji spół­ki
  • prze­wód ochron­ny PE (ang. pro­tec­ti­ve con­duc­tor lub pro­tec­ti­ve earth, PE)
  • po­lie­ty­len – two­rzy­wo sztucz­ne, po­li­mer etenu
  • Por­ta­ble Exe­cu­ta­ble – ter­min in­for­ma­tycz­ny
  • Pu­char Ek­stra­kla­sy – roz­gryw­ki pił­kar­skie w Pol­sce
  • Pu­char Eu­ro­py w lek­ko­at­le­ty­ce
  • Par­la­ment Eu­ro­pej­ski
  • pri­va­te equ­i­ty
  • Pier­wsza Era – w mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia J.R.R. Tol­kie­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ, AS: pe

Wiktionary


peace

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Peace – rzeka w Ka­na­dzie
  • Peace – rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, na Flo­ry­dzie
  • Peace (ang. Peace Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ka­na­bec
  • Peace (ang. Peace Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Kid­der
  • Peace – sin­gel grupy De­pe­che Mode (2009)
  • Peace – album grupy Eu­ryth­mics (1999)
  • Peace – album Lee Jung Hyun (2000)
  • James Peace – szkoc­ki kom­po­zy­tor

Wikipedia


peak

[czy­taj: pik] szczyt, naj­wyż­szy po­ziom cze­goś


SJP.pl

Peak – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie New­ber­ry.

Wikipedia


pean

pieśń po­chwal­na o pa­te­tycz­nym na­stro­ju; hymn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: hymn po­chwal­ny skie­ro­wa­ny do bogów, naj­czę­ściej Apol­la;

 (1.2) liter. hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ja­ka­kol­wiek pieśń za­chwa­la­ją­ca bo­ha­te­rów czy zwy­cięż­ców

 (1.4) med. ro­dzaj twar­dych kle­szczy­ków chi­rur­gicz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pean – pieśń po­chwal­na lub dzięk­czyn­na
    • w po­tocz­nym zna­cze­niu: słowa po­chwa­ły, uwiel­bie­nia
  • Jules Pean – le­karz fran­cu­ski, chi­rurg, pre­kur­sor niek­tó­rych metod ope­ra­cyj­nych, twór­ca na­rzę­dzi chi­rur­gicz­nych
    • pean – na­rzę­dzie chi­rur­gicz­ne słu­żą­ce do za­ci­ska­nia ot­war­tych tęt­nic w cza­sie ope­ra­cji
  • Pean (zm. 1152) – bi­skup poz­nań­ski od 1146 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie ukry­wam, że ni­niej­sza książ­ka to pean na cześć przy­jaź­ni.

Wiktionary


pearson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­ar­son – mia­sto w USA, w sta­nie Ge­or­gia
  • Pe­ar­son – przed­się­bior­stwo
  • Pe­ar­son – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Al­fred John Pe­ar­son – ame­ry­kań­ski po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • April Janet Pe­ar­son – an­giel­ska ak­tor­ka
  • Art­hur An­selm Pe­ar­son – an­giel­ski my­ko­log
  • Dave Pe­ar­son – an­giel­ski, mię­dzy­na­ro­do­wy sę­dzia rugby
  • Drew Pe­ar­son – ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz pra­so­wy i ra­dio­wy
  • Karl Pe­ar­son – an­giel­ski ma­te­ma­tyk
  • Le­ster Bow­les Pe­ar­son – pre­mier Ka­na­dy
  • Mal­colm Eve­rard MacLaren Pe­ar­son – bry­tyj­ski biz­nes­men i po­li­tyk
  • Nick Pe­ar­son – ame­ry­kań­ski łyż­wiarz szyb­ki

Wikipedia


peary

[czy­taj: piri] naz­wi­sko, m.in. Ro­bert Peary (1856-1920) - ame­ry­kań­ski ba­dacz po­lar­ny


SJP.pl


peba

ga­tu­nek ssaka lą­do­we­go z ro­dzi­ny pan­cer­ni­ków; pan­cer­nik dłu­go­o­go­no­wy


SJP.pl


pebryna

za­kaź­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza jed­wab­ni­ków mor­wo­wych i dę­bo­wych; pla­mi­ca; pie­przy­ca


SJP.pl


pececik

zdrob­nie­nie od: pecet


SJP.pl


pecekowski

przy­miot­nik od: PCK (Pol­ski Czer­wo­ny Krzyż); PCK-owski


SJP.pl


pecet

kom­pu­ter oso­bi­sty; kom­pu­ter przez­na­czo­ny dla jed­ne­go użyt­kow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kom­pu­ter klasy PC

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co trze­ci pecet to lap­top.

 (1.1) Uży­wa­ne czę­ści do pe­ce­ta znaj­dziesz tanio na gieł­dzie kom­pu­te­ro­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛt͡sɛt, AS: pecet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pecetowiec m., PC n.

 skr. PC

Wiktionary


pecetowiec

po­tocz­nie: użyt­kow­nik pe­ce­ta (kom­pu­te­ra oso­bi­ste­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba uży­wa­ją­ca pe­ce­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pecet mrz.

Wiktionary


pecetowy

→ pecet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pe­ce­tem

Wiktionary

Patrz:

pecet

pech

nie­for­tun­ny zbieg oko­licz­no­ści; brak szczę­ścia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­po­myśl­ny zbieg oko­licz­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edwin Pech – pol­ski du­chow­ny lu­te­rań­ski
  • Karl Pech – nie­miec­ki as my­śliw­ski z cza­sów I wojny świa­to­wej
  • Václav Pech – cze­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Pech – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Midi-Pyrénées
  • Pech-Luna – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon
  • Saint-Amans-du-Pech – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Midi-Pyrénées
  • Pech de Bu­ga­rach – szczyt w Pi­re­ne­jach
  • Pech Merle – ja­ski­nia za­wie­ra­ją­ca pa­le­o­li­tycz­ne ma­lo­wi­dła i ryty na­skal­ne
  • Pech – po­wieść Jo­an­ny Chmie­lew­skiej
  • Ma­gicz­ny pech – po­wieść Meg Cabot
  • pech – nie­ko­rzyst­ny zbieg oko­licz­no­ści
  • pech – mie­sza­ni­na ka­la­fo­nii i oleju (pa­ra­fi­no­we­go lub lnia­ne­go – 150 g na 1 kg ka­la­fo­nii), sto­so­wa­na daw­niej do uszczel­nia­nia bu­te­lek za­my­ka­nych tra­dy­cyj­ny­mi kor­ka­mi, ana­lo­gicz­nie jak lak czy pak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie martw się prze­gra­ną, po pro­stu mia­łeś pecha.

 (1.1) Co za pech, mój au­to­bus zde­rzył się z innym sa­mo­cho­dem i nie zdą­ży­łem na po­ciąg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛx, AS: peχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pechowiec m.

 czas. zapeszyć dk., zapeszać ndk.

 przym. pechowy

 przysł. pechowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zezowate szczęście, garbate szczęście; pot. niefart

Wiktionary


pechblenda

blen­da smo­li­sta lub ura­no­wa


SJP.pl


pechowiec

osoba pe­cho­wa, czło­wiek, któ­re­go prze­śla­du­je pech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który ma pecha

Wiktionary

Pe­cho­wiec (fr. "La chèvre") – fran­cu­sko-mek­sy­kań­ski film ko­me­dio­wy z 1981 roku w re­ży­se­rii Fran­ci­sa Ve­be­ra. Zdję­cia krę­co­no w Pa­ry­żu, Aca­pul­co oraz na te­re­nie mek­sy­kań­skich sta­nów Hi­dal­go i Ja­li­sco.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pech m., pechowość ż.

 przym. pechowy

 przysł. pechowo

Wiktionary


pechowość

nie­for­tun­ny zbieg oko­licz­no­ści, czas braku szczę­ścia, po­czu­cie nie­po­wo­dze­nia


SJP.pl


pechowy

ma­ją­cy pecha (np. pe­cho­wy czło­wiek), pełen nie­po­wo­dzeń, prze­śla­do­wa­ny przez pech, nie­po­myśl­ny, nie­for­tun­ny, fa­tal­ny (np. pe­cho­wy dzień)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) świad­czą­cy o pechu

 (1.2) przy­no­szą­cy pecha, ścią­ga­ją­cy na kogoś pecha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­raż­ka z Bry­tyj­czy­ka­mi to pe­cho­wy zbieg oko­licz­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈxɔvɨ, AS: peχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pech m., pechowiec m., pechowość ż.

 przysł. pechowo

Wiktionary


peciak

naz­wi­sko


SJP.pl


pecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pet m.

Wiktionary


pecja

część daw­ne­go rę­ko­pi­su prze­pi­sy­wa­na na­stęp­nie przez ko­pi­stów


SJP.pl

Pecja – ter­min pecja (łac. "pecia", franc. "pièce") oz­na­cza:

Sy­stem pecji jako śro­dek gwa­ran­tu­ją­cy po­praw­ność rę­ko­pi­sów oraz za­bez­pie­cza­ją­cy in­te­re­sy sprze­daw­ców, pi­sa­rzy i użyt­kow­ni­ków, wyksz­tał­cił się na uni­wer­sy­te­tach pod­czas wzro­stu za­po­trze­bo­wa­nia na książ­kę szkol­ną.

Wikipedia


peck

[czy­taj: pek] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Gre­go­ry Peck (1916-2003), ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Char­les Hor­ton Peck – ame­ry­kań­ski my­ko­log
  • Gre­go­ry Peck – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy
  • Peck – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Nez Perce
  • Peck – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Sa­ni­lac
  • Peck – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Lan­gla­de
  • Peck (ang. Peck Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Lan­gla­de

Wikipedia


pecka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pest­ka

Wiktionary

Pecka – gmina w Cze­chach, w po­wie­cie Ji­czyn, w kraju hra­dec­kim. We­dług da­nych z dnia 1 stycz­nia 2014 li­czy­ła 1 277 miesz­kań­ców.

We wsi znaj­du­je się udo­stęp­nio­ny do zwie­dza­nia zamek Pecka oraz ba­ro­ko­wa kuź­nia w Kalu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛt͡ska, AS: pecka

Wiktionary


peckinpah

[czy­taj: PEkinpa, w od­mia­nie: Pec­kin­pa­ha - czy­taj: pekinPAha itd.] naz­wi­sko, m.in. Sam Pec­kin­pah (1925-1984) - ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl


pecorino

[czy­taj: pe­ko­ri­no] twar­dy wło­ski ser owczy o moc­nym za­pa­chu i sło­na­wym smaku


SJP.pl

Pe­co­ri­no – ser pod­puszcz­ko­wy, otrzy­my­wa­ny z ow­cze­go mleka, doj­rze­wa­ją­cy, twar­dy, lekko pi­kant­ny, po­cho­dzą­cy z Włoch.

Daw­niej wa­rzo­ny przez pa­ste­rzy, obec­nie wyt­wa­rza­ny na więk­szą skalę.

Ist­nie­je 6 od­mian tego sera ofi­cjal­nie za­re­je­stro­wa­nych w Unii Eu­ro­pej­skiej jako CHNP – Chro­nio­na nazwa po­cho­dze­nia (w ję­zy­ku wło­skim: DOP "De­no­mi­na­zio­ne di ori­gi­ne pro­tet­ta"):

Wikipedia


pecos

rzeka w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pecos – ple­mię In­dian w Ame­ry­ce Pół­noc­nej
  • Pecos – rzeka w USA
  • Pecos – wieś w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie San Mi­gu­el
  • Pecos – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Re­e­ves
  • hrab­stwo Pecos (ang. Pecos Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


peculium

[czy­taj: pe­ku­lium]
1. pry­wat­na włas­ność osoby po­zo­sta­ją­cej w za­leż­no­ści praw­nej od kogoś in­ne­go;
2. pry­wat­na włas­ność osoby du­chow­nej


SJP.pl


pecyna

gwa­ro­wo: gruda błota, gliny, gruzu itp.; pa­cy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. pot. gruda ziemi, błota, gliny

 (1.2) góry. opad­nię­te z drzew igli­wie

 (1.3) pot. głowa

 (1.4) gwara. więz. paser

 (1.5) slang osied­lo­wy skręt z ma­ri­hu­a­ny

 (1.6) slang osied­lo­wy star­sza ko­bie­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Pe­cy­na – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Wa­len­ty Pe­cy­na - poseł
  • Le­o­nard Pe­cy­na – pod­harc­mistrz, pod­po­rucz­nik, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Roman Pe­cy­na (Te­o­doz­jusz) – ar­cy­bi­skup dro­ho­byc­ki i sam­bor­ski
  • Nowa Pe­cy­na
  • Stara Pe­cy­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈt͡sɨ̃na, AS: pecỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pecynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pacyna

 (1.3) pacyna

 (1.5) joint, zioło, skun, gibon

Wiktionary


pecynek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bo­che­nek

Wiktionary


pecz

mia­sto na Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wych Wę­grzech;

Wiktionary

Nie mylić z: Peć.

Pecz ( Pécs [], Qu­in­que Ecc­le­siae, Fünfkirchen, Pětikostelí, Pečuj, Печуј, Peçuy, Pečuh; dawne Pię­cio­ko­ścio­ły) – mia­sto w po­łud­nio­wych Wę­grzech. Piąte co do wiel­ko­ści mia­sto Wę­gier (145 347 miesz­kań­ców, po­wierzch­nia 162,61 km² w I 2016). Leży na po­łud­nio­wych zbo­czach gór Mec­sek w Kraju Za­du­naj­skim. Sie­dzi­ba władz ko­mi­ta­tu Ba­ra­nya.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż Wę­grzy byli mniej­szo­ścią, Pecz nie wsparł pow­sta­nia Ra­ko­cze­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peczeński

Wiktionary


peczarski

naz­wi­sko


SJP.pl


peczeniżyn

osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie


SJP.pl

Pe­cze­ni­żyn ( Печеніжин) – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim. W 2022 roku li­czy­ło 5197 miesz­kań­ców, w 2024 roku li­czy­ło 5100 miesz­kań­ców.

Wikipedia


peczeniżyński

→ Pe­cze­ni­żyn (osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie)


SJP.pl


peczerski

rejon pe­czer­ski - jeden z re­jo­nów Ki­jo­wa


SJP.pl


peczeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Pe­czem, do­ty­czą­cy Peczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­skup pe­czeń­ski Bar­tło­miej, który w la­tach 1219 — 1225 kie­ro­wał die­cez­ją pe­czeń­ską, kazał wy­bu­do­wać w 1225 r. na cześć św. Ja­ku­ba apo­sto­ła ko­ściół i klasz­tor.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pecz mrz.

Wiktionary


peczora

1. mia­sto w Rosji;
2. rzeka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji pły­ną­ca przez Re­pu­bli­kę Komi oraz przez Nie­niec­ki Okręg Au­to­no­micz­ny;

 (1.2) geogr. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Re­pu­bli­ce Komi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­czo­ra – rzeka w Rosji
  • Pe­czo­ra – mia­sto w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

 przym. peczorski

Wiktionary


peczorski

przy­miot­nik od: Pe­czo­ra (rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej lub mia­sto w re­pu­bli­ce Komi)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­czo­rą, do­ty­czą­cy Pe­czo­ry (rzeki lub mia­sta)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peczora ż.

Wiktionary


peczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


peda

naz­wi­sko


SJP.pl

Peda – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


pedag.

skrót od: pe­da­go­gi­ka, pe­da­go­gicz­ny


SJP.pl


pedagog

1. książ­ko­wo: na­u­czy­ciel, wy­cho­waw­ca;
2. te­o­re­tyk w za­kre­sie pe­da­go­gii - ogółu środ­ków i metod wy­cho­waw­czych sto­so­wa­nych przez na­u­czy­cie­li i wy­cho­waw­ców;
3. te­o­re­tyk w za­kre­sie pe­da­go­gi­ki - nauce o wy­cho­wy­wa­niu i na­u­cza­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. na­u­czy­ciel, wy­cho­waw­ca

 (1.2) osoba zaj­mu­ją­ca się pe­da­go­gi­ką, pra­cu­ją­ca nad ulep­sze­niem me­to­dy wy­cho­wa­nia i ucze­nia

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: uczo­ny nie­wol­nik zaj­mu­ją­cy się dzieć­mi pana, w tym od­pro­wa­dza­ją­cy je do szko­ły

 (1.4) daw. pry­wat­ny na­u­czy­ciel, gu­wer­ner, pre­cep­tor

Wiktionary

Pe­da­gog ( paedagōgus od παιδαγωγός [paidagōgós]) – pro­fe­sjo­na­li­sta wy­ko­nu­ją­cy zawód po ukoń­cze­niu wyż­szych stu­diów pe­da­go­gicz­nych lub po do­dat­ko­wym kur­sie spe­cja­li­za­cyj­nym, w szcze­gól­no­ści na­u­czy­ciel, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pra­cow­nik po­rad­ni psy­cho­lo­gicz­no-pe­da­go­gicz­nej, wy­cho­waw­ca w jed­nost­kach pe­ni­ten­cjar­nych lub za­kła­dach dla nie­let­nich, a także pra­cow­nik na­u­ko­wy nie­bę­dą­cy na­u­czy­cie­lem aka­de­mic­kim pro­wa­dzą­cy ba­da­nia w dzie­dzi­nie wy­cho­wa­nia i oś­wia­ty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈdaɡɔk, AS: pedagok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedagogika ż.

:: fż. pedagożka ż.

 przym. pedagogiczny

 przysł. pedagogicznie

Wiktionary


pedagogia

ogół środ­ków i metod wy­cho­waw­czych sto­so­wa­nych przez na­u­czy­cie­li i wy­cho­waw­ców; na­u­cza­nie, wy­cho­wy­wa­nie


SJP.pl

Pe­da­go­gia ( paidagogía) – dy­scy­pli­na pe­da­go­gicz­na sto­so­wa­na przez na­u­czy­cie­li, która zaj­mu­je się ze­spo­łem metod i środ­ków sto­so­wa­nych w na­u­cza­niu oraz wy­cho­wy­wa­niu.

Po­ję­cie "pe­da­go­gii" od­no­si się do prak­tycz­nej sztu­ki na­u­cza­nia, obec­nie – także do pa­ra­dyg­ma­tu edu­ka­cyj­ne­go, który może przy­bie­rać formę dok­try­ny pe­da­go­gicz­nej, ide­o­lo­gii edu­ka­cyj­nej bądź ukry­te­go pro­gra­mu wy­cho­waw­cze­go.

Wikipedia


pedagogiczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­u­czy­ciel­ka, wy­cho­waw­czy­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedagogika ż.

Wiktionary


pedagogicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pe­da­go­gicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedagogika ż., pedagogizacja ż., pedagog mos., pedagożka ż., pedagogizowanie n.

 czas. pedagogizować ndk.

 przym. pedagogiczny

Wiktionary


pedagogiczny

od­no­szą­cy się do pe­da­go­gii lub pe­da­go­gi­ki (np. kurs pe­da­go­gicz­ny), zgod­ny z ich za­sa­da­mi (np. zdol­no­ści pe­da­go­gicz­ne); wy­cho­waw­czy, na­u­czy­ciel­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pe­da­go­gi­ką, wy­cho­waw­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cież to dziś Danka do­sta­ła dwóję z fi­zy­ki! A ona, za­miast ra­to­wać sy­tu­a­cję, za­miast za­cie­rać ślad swo­jej pe­da­go­gicz­nej klę­ski, je­szcze ut­wier­dza­ła Dankę w jej le­ni­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedagogika ż., pedagogia ż., pedagog m., pedagogizacja ż.

 czas. pedagogizować

 przysł. pedagogicznie

Wiktionary


pedagogika

1. nauka o wy­cho­wy­wa­niu i na­u­cza­niu, któ­rej przed­mio­tem jest dzia­łal­ność wy­cho­waw­cza ma­ją­ca na celu wy­po­sa­że­nie ca­łe­go spo­łe­czeń­stwa wie­dzę, spraw­no­ści ogól­ne i za­wo­do­we, za­in­te­re­so­wa­nia, sy­stem war­to­ści oraz kształ­to­wa­nie od­po­wied­nich po­staw i prze­ko­nań; dy­dak­ty­ka;
2. dzia­łal­ność wy­cho­waw­cza po­le­ga­ją­ca na świa­do­mym i zor­ga­ni­zo­wa­nym od­dzia­ły­wa­niu na kogoś w celu osią­gnię­cia okre­ślo­nych re­zul­ta­tów wy­cho­waw­czych lub oś­wia­to­wych; na­u­cza­nie, kształ­ce­nie, wy­cho­wy­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ce­lach, me­to­dach i środ­kach na­u­cza­nia i wy­cho­wa­nia;

 (1.2) świa­do­ma i ce­lo­wa dzia­łal­ność wy­cho­waw­cza

Wiktionary

Pe­da­go­gi­ka – w zna­cze­niu po­tocz­nym, świa­do­ma i ce­lo­wa dzia­łal­ność wy­cho­waw­cza; w zna­cze­niu in­sty­tu­cjo­nal­nym – ze­spół nauk o wy­cho­wa­niu, isto­cie, ce­lach, tre­ściach, me­to­dach, środ­kach i for­mach or­ga­ni­za­cji pro­ce­sów wy­cho­waw­czych. Pe­da­go­gi­ka jako nauka o edu­ka­cji (wy­cho­wa­niu i kształ­ce­niu), na­le­ży do nauk spo­łecz­nych i zaj­mu­je się roz­wo­jem i zmia­na­mi me­cha­niz­mów wy­cho­wa­nia oraz kształ­ce­nia na prze­strze­ni ca­łe­go życia czło­wie­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛdaˈɡɔɟika, AS: pedagoǵika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedagog m., pedagoga m., pedagogiczka ż., pedagogia ż., pedagogium n., pedagogizacja ż., pedagogizowanie n.

 czas. pedagogizować ndk.

 przym. pedagogiczny

 przysł. pedagogicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wychowanie

Wiktionary


pedagogiko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pe­da­go­gi­ka

Wiktionary


pedagogium

dwu­let­nie se­mi­na­rium kształ­cą­ce na­u­czy­cie­li w okre­sie Pol­ski mię­dzy­wo­jen­nej


SJP.pl


pedagogizacja

dzia­łal­ność, któ­rej celem jest sze­rze­nie wie­dzy wy­cho­waw­czej, naj­czę­ściej wśród ro­dzi­ców i stu­den­tów


SJP.pl


pedagogizować

pro­wa­dzić dzia­łal­ność, któ­rej celem jest sze­rze­nie wie­dzy wy­cho­waw­czej, naj­czę­ściej wśród ro­dzi­ców i stu­den­tów


SJP.pl


pedagożka

→ pe­da­gog


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. na­u­czy­ciel­ka, wy­cho­waw­czy­ni

Wiktionary

Patrz:

pedagog

Powiązane:

 rzecz. pedagog mos.

 przysł. pedagogicznie

Wiktionary


pedalarz

pe­da­li­sta;
1. po­tocz­nie: ro­we­rzy­sta na­ru­sza­ją­cy za­sa­dy ruchu dro­go­we­go;
2. po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; pe­dzio, pedał, cieć, homoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. ro­we­rzy­sta, który nie prze­strze­ga zasad ruchu dro­go­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ła­mią­cy prze­pi­sy „Pe­da­la­rze” to mit. Nie­ca­łe 5 proc. ro­we­rzy­stów po­peł­nia wy­kro­cze­nia na dro­dze

Wiktionary


pedale

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pedał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈdalɛ, AS: pedale

Wiktionary


pedalik

zdrob­nie­nie od: pedał; pe­da­łek


SJP.pl


pedalista

pe­da­larz;
1. po­tocz­nie: ro­we­rzy­sta na­ru­sza­ją­cy za­sa­dy ruchu dro­go­we­go;
2. po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; pe­dzio, pedał, cieć, homoś


SJP.pl


pedalizacja

1. sy­stem wy­ko­rzy­sty­wa­nia pe­da­łów w grze for­te­pia­no­wej;
2. no­ta­cja spo­so­bu gra­nia na kla­wia­tu­rze noż­nej w or­ga­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. uży­cie pe­da­łów pod­czas gra­nia na in­stru­men­tach mu­zycz­nych

 (1.2) muz. spe­cjal­ne oz­na­cze­nie w nu­tach wska­zu­ją­ce na uży­cie pe­da­łów pod­czas gry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedał m., pedałowanie n., pedalstwo n.

 czas. pedałować ndk.

 przym. pedałowy, pedalski

Wiktionary


pedalić

1. po­gard­li­wie: po­wo­do­wać, że ktoś lub coś na­bie­ra cechy uwa­ża­ne za ty­po­we dla ho­mo­sek­su­a­li­stów;
2. żar­to­bli­wie:
a) krę­cić pe­da­ła­mi ro­we­ru;
b) je­chać na ro­we­rze;
3. pe­da­lić się - po­gard­li­wie:
a) upra­wiać seks z innym męż­czyz­ną;
b) za­cho­wy­wać się w spo­sób uwa­ża­ny za ty­po­wy dla ho­mo­sek­su­a­li­stów


SJP.pl


pedalski

1. po­gard­li­wie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­da­ła (ho­mo­sek­su­a­li­sty);
2. po­tocz­nie: oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie, bu­dzą­cy ne­ga­tyw­ne uczu­cia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. po­gard. ge­jow­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sceny z cio­ta­mi wy­sta­ją­cy­mi z na­dzie­ją pod ko­sza­ra­mi, go­nią­cy­mi się po parku i jeż­dżą­cy­mi po ko­mu­ni­stycz­nej Pol­sce w po­szu­ki­wa­niu przy­god­ne­go ob­cią­gu z pew­no­ścią mogą śmie­szyć, lecz zmu­sza­ją także do pew­nej smut­nej re­flek­sji nad cięż­kim pe­dal­skim ży­wo­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈdalsʲci, AS: pedalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedał m., pedalstwo n., pedalizacja ż., pedalskość ż.

 czas. pedalić się, pedałować

 przysł. pedalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gejowski, queerowy, pederastyczny

Wiktionary


pedalsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pe­dal­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pedalski

 rzecz. pedalstwo n., pedalskość ż.

 czas. pedałować

Wiktionary


pedalskość

→ pe­dal­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. rzad. wulg. cecha tego, co jest pe­dal­skie; cecha tych, któ­rzy są pe­dal­scy

Wiktionary

Patrz:

pedalski

Powiązane:

 rzecz. pedał m., pedałek m.

 przym. pedalski

 przysł. pedalsko

Wiktionary


pedalstwo

po­gard­li­wie:
1. pe­de­ra­stia;
2. ogół ho­mo­sek­su­a­li­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. obraź. cecha męż­czyz­ny, który czuje po­ciąg sek­su­al­ny do in­nych męż­czyzn

 (1.2) pot. obraź. ogół męż­czyzn, któ­rzy czują po­ciąg sek­su­al­ny do in­nych męż­czyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedni mó­wi­li, że za pe­dal­stwo wy­rzu­co­no go z se­mi­na­rium i dla­te­go teraz mści się na czar­nej mafii, […].

 (1.2) „Pol­ska za­wsze przy Bogu. Wbrew szu­braw­com, za­kła­ma­nym sę­dziom, le­wact­wu i pe­dal­stwu” — jedno z haseł, które można było dziś zo­ba­czyć na mar­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈdalstfɔ, AS: pedalstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedał m., pedalizacja ż.

 czas. pedalić się, pedałować

 przym. pedalski

 przysł. pedalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. gejostwo

Wiktionary


pedancik

zdrob­nia­le, z po­li­to­wa­niem o pe­dan­cie (oso­bie prze­sad­nie do­kład­nej, dro­biaz­go­wej, przy­wią­zu­ją­cej zbyt dużą wagę do po­rząd­ku)


SJP.pl


pedant

osoba prze­sad­nie zwra­ca­ją­ca uwagę na szcze­gó­ły, zbyt do­kład­na, dro­biaz­go­wa; skru­pu­lant, skru­pu­lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek bar­dzo do­kład­ny, przy­wią­zu­ją­cy dużą wagę do po­rząd­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja je­stem pe­dan­tem, a moja żona to strasz­na ba­ła­ga­nia­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛdãnt, AS: pedãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedantyczność ż., pedantyzm m., pedanteria ż.

:: fż. pedantka ż.

 przym. pedantyczny, pedanteryjny

 przysł. pedantycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formalista, skrupulant, skrupulat

Wiktionary


pedanteria

dro­biaz­go­wa, prze­sad­na do­kład­ność wła­ści­wa pe­dan­tom; pe­dan­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­sad­na dba­łość o de­ta­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdãnˈtɛrʲja, AS: pedãnterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedantyczność ż., pedant m., pedantka ż.

 przym. pedantyczny

 przysł. pedantycznie

Wiktionary


pedanteryjny

zwią­za­ny z pe­dan­te­rią, za­cho­wa­niem pe­dan­ta - osoby prze­sad­nie do­kład­nej, dro­biaz­go­wej (np. pe­dan­te­ryj­ne uspo­so­bie­nie)


SJP.pl


pedanteska

fo­ne­tycz­na, gra­ma­tycz­na lub sło­wot­wór­cza prze­mia­na wy­ra­zu ob­ce­go po­cho­dze­nia za­sto­so­wa­ne­go w wy­po­wie­dzi w celu do­sto­so­wa­nia go do zasad ję­zy­ka


SJP.pl


pedantka

ko­bie­ta prze­sad­nie do­kład­na, dro­biaz­go­wa, przy­wią­zu­ją­ca zbyt dużą wagę do po­rząd­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bar­dzo do­kład­na, przy­wią­zu­ją­ca dużą wagę do po­rząd­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Uli jest nie­sa­mo­wi­ta pe­dant­ka, wszyst­ko musi mieć rów­niut­ko po­u­kła­da­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈdãntka, AS: pedãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedanteria ż., pedantyczność ż., pedantyzm m.

:: fm. pedant m.

 przym. pedanteryjny, pedantyczny

 przysł. pedantycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrupulantka, skrupulatka, formalistka, rygorystka, purystka

Wiktionary


pedantycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pe­dan­tycz­ny, pe­dan­te­ryj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedantyczność ż., pedant m., pedantka ż., pedanteria ż.

 przym. pedantyczny, pedanteryjny

Wiktionary


pedantyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pe­dan­tycz­nie


SJP.pl


pedantyczniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pe­dan­tycz­ny; bar­dziej pe­dan­tycz­ny


SJP.pl


pedantyczność

dro­biaz­go­wa, prze­sad­na do­kład­ność wła­ści­wa pe­dan­tom; pe­dan­tyzm, pe­dan­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pe­dan­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są pe­dan­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedanteria ż., pedant mos., pedantka ż.

 przym. pedantyczny

 przysł. pedantycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedanteria

Wiktionary


pedantyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla pe­dan­ta (osoby prze­sad­nie do­kład­nej, dro­biaz­go­wej, przy­wią­zu­ją­cej zbyt dużą wagę do po­rząd­ku), zwią­za­ny z taką osobą (np. za­cho­wa­nie pe­dan­tycz­ne); dro­biaz­go­wo skru­pu­lat­ny, prze­sad­nie do­kład­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skraj­nie, nad­mier­nie do­kład­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janka wie­dzia­ła, do czego to wszyst­ko zmie­rza, więc zbyt do serca nie brała drwin Meli ani pe­dan­tycz­nych in­for­ma­cji re­ży­se­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pedãntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedant m., pedantka ż., pedantyczność ż., pedantyzm m., pedanteria ż.

 przysł. pedantycznie

 przym. pedanteryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazgowy, skrupulatny

Wiktionary


pedantyzm

dro­biaz­go­wa, prze­sad­na do­kład­ność wła­ści­wa pe­dan­tom; pe­dan­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­wią­zy­wa­nie zbyt dużej wagi do po­rząd­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedant mos., pedantka ż.

 przym. pedantyczny

Wiktionary


pedał

1. część niek­tó­rych urzą­dzeń me­cha­nicz­nych
2. żar­to­bli­wie, me­ta­fo­rycz­nie o no­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. dźwi­gnia przez­na­czo­na do ob­słu­gi stopą w sa­mo­cho­dzie, sa­mo­lo­cie, ro­we­rze itp., także w niek­tó­rych in­stru­men­tach mu­zycz­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. obraź. okre­śle­nie geja, nie­kie­dy roz­sze­rza­ne na męż­czyzn po­strze­ga­nych jako ho­mo­sek­su­a­li­ści

Wiktionary

Pedał ( pe­da­lis – noga) – część me­cha­niz­mu dźwi­gnio­we­go wpra­wia­na w ruch za po­mo­cą na­ci­sku nogą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam wra­że­nie, że pedał sprzę­gła nie dzia­ła.

 (2.1) Co się ga­pisz, pe­da­le?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛdaw, AS: pedau̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. pedalizacja ż., pedałowanie n.

:: zdrobn. pedałek m.

 czas. pedałować ndk.

 przym. pedałowy

 rzecz. pedalstwo n.

 czas. pedalić się ndk.

 przym. pedalski, spedalony

 przysł. pedalsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gej, homoseksualista, wulg. pogard. pedryl, pogard. pedzio

Wiktionary


pedałek

zdrob­nie­nie od: pedał; pe­da­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały pedał

Wiktionary


pedałka

1. po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­list­ka, les­bij­ka; pe­de­rast­ka;
2. żar­to­bli­wie: mała to­reb­ka no­szo­na pod pachą lub w ręce przez męż­czyzn; pe­da­łów­ka, pe­de­rast­ka


SJP.pl


pedałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pe­da­ło­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdawɔˈvãɲɛ, AS: pedau̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pedałować

 rzecz. pedalizacja ż.

Wiktionary


pedałować

1. uży­wać pe­da­łów pod­czas jazdy na ro­we­rze lub innym po­jeź­dzie wy­ma­ga­ją­cym na­pę­dza­nia za po­mo­cą pe­da­łów;
2. uży­wać pe­da­łów w trak­cie gry na pia­ni­nie, for­te­pia­nie lub or­ga­nach;
3. po­tocz­nie: iść szyb­ko


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) obra­cać pe­da­ła­mi, jadąc ro­we­rem lub innym po­ja­zdem

 (1.2) środ. muz. uży­wać pe­da­łów, gra­jąc na pia­ni­nie, for­te­pia­nie lub or­ga­nach

 (1.3) pot. je­chać ro­we­rem

 (1.4) przen. pot. wulg. o męż­czyz­nach: od­by­wać ho­mo­sek­su­al­ny sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadąc po spad­ku lub na pła­skim te­re­nie prze­kła­da­my łań­cuch na coraz mniej­sze koła zę­ba­te, aby pe­da­ło­wać wol­niej, a je­chać szyb­ciej.

 (1.1) Zjeż­dża­li­śmy nie­koń­czą­cy­mi się pi­re­nej­ski­mi ser­pen­ty­na­mi, mi­ja­jąc ro­we­rzy­stów mo­zol­nie pe­da­łu­ją­cych na ro­we­rach gór­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdaˈwɔvat͡ɕ, AS: pedau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedał m., pedałek m., pedałowanie n., popedałowanie n., pedalenie n., spedalenie n., pedalstwo n., pedalizacja ż.

 czas. popedałować dk., przypedałować dk., pedalić ndk., spedalić się dk.

 przym. pedałowy, pedalski

 przysł. pedalsko

Wiktionary


pedałowicz

żar­to­bli­wie: ro­we­rzy­sta, ko­larz


SJP.pl


pedałowiec

stary typ sa­mo­cho­du, w któ­rym biegi zmie­nia­ło się przy po­mo­cy noż­ne­go pe­da­łu


SJP.pl


pedałowy

po­sia­da­ją­cy pe­da­ły


SJP.pl


pedałówa

w gwa­rze ucz­niow­skiej: szko­ła pod­sta­wo­wa; pe­da­łów­ka


SJP.pl


pedałówka

1. żar­to­bli­wie: mała to­reb­ka no­szo­na pod pachą lub w ręce przez męż­czyzn; pe­de­rast­ka, pe­dał­ka;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej:
a) szko­ła pod­sta­wo­wa; pe­da­łó­wa;
b) rower;
3. ma­szy­na dru­kar­ska o noż­nym na­pę­dzie, przez­na­czo­na do wy­ko­ny­wa­nia dru­ków nie­wiel­kie­go for­ma­tu; ma­szy­na do­ci­sko­wa;
4. po­tocz­nie: urzą­dze­nie lub in­stru­ment ob­słu­gi­wa­ny przy uży­ciu pe­da­łów;
5. piła do drew­na z wy­chy­la­nym pe­da­łem, słu­żą­ca do cię­cia tar­ci­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na dru­kar­ska o noż­nym na­pę­dzie, przez­na­czo­na do dru­ków ma­łe­go for­ma­tu

 (1.2) gw-pl|Czer­nia­ków. akor­de­on

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. akordeon.; gw. Czerniaków trzyrzędówka

Wiktionary


pedeciak

po­tocz­nie: po­wszech­ny dom to­wa­ro­wy


SJP.pl


pedel

daw­niej: woźny w za­kła­dzie na­u­ko­wym; bedel; ter­cjan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. woźny (zwy­kle w od­nie­sie­niu do woź­ne­go w za­kła­dzie na­u­ko­wym, w pla­ców­kach szkol­nict­wa wyż­sze­go)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛdɛl, AS: pedel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tercjan

Wiktionary


pederasta

męż­czyz­na od­czu­wa­ją­cy po­ciąg płcio­wy do męż­czyzn; ho­mo­sek­su­a­li­sta, gej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. med. ho­mo­sek­su­a­li­sta

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji męż­czyz­na utrzy­mu­ją­cy ho­mo­sek­su­al­ne kon­tak­ty z doj­rze­wa­ją­cy­mi chłop­ca­mi;

 (1.3) środ. sport. strze­lect­wo strze­la­ją­cy z pi­sto­le­tu do­wol­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du po­praw­no­ści po­li­tycz­nej nie wolno pisać „Cygan”, na­le­ży uży­wać okre­śle­nia „Rom”; nie na­le­ży mówić „ho­mo­sek­su­a­li­sta”, a tym bar­dziej „pe­de­ra­sta”, tylko – „gej”; za­bro­nio­ny też jest „Mu­rzyn”, bo bar­dziej ne­u­tral­ny jest „czar­no­skó­ry”, „Afro­a­me­ry­ka­nin” albo „czar­ny”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdɛˈrasta, AS: pederasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pederastia ż., pederastka ż.

 przym. pederastyczny

 przysł. pederastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gej, med. homoseksualista, przest. uranista, pejor. sodomita, wulg. pedał, ciota

 (1.2) efebofil

Wiktionary


pederastia

1. popęd sek­su­al­ny do osob­ni­ków tej samej płci; ho­mo­sek­su­a­lizm;
2. daw­niej: związ­ki sek­su­al­ne doj­rza­łych męż­czyzn z mło­dzień­ca­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kon­tak­ty ero­tycz­ne doj­rza­łych męż­czyzn z doj­rze­wa­ją­cy­mi chłop­ca­mi;

 (1.2) med. psych. ho­mo­sek­su­a­lizm

Wiktionary

Pe­de­ra­stia ( παῖς "chło­piec" + ἐραστής – w prze­kła­dzie Wit­wic­kie­go: "mi­ło­śnik") – ter­min wy­wo­dzą­cy się z ję­zy­ka grec­kie­go (dosł. "mi­łość do chłop­ców") – w ję­zy­ku pol­skim w węż­szym sen­sie oz­na­cza spe­cy­ficz­ną formę ho­mo­sek­su­a­liz­mu mę­skie­go, po­le­ga­ją­cą na związ­kach ero­tycz­nych lub kon­tak­tach sek­su­al­nych męż­czyzn lub mło­dzień­ców (era­ste­sów, mi­ło­śni­ków), z mło­dzień­ca­mi lub chłop­ca­mi (ero­me­no­sa­mi, lu­by­mi, oblu­bień­ca­mi), zaz­wy­czaj opar­tych na róż­ni­cy wieku, wy­stę­pu­ją­cą w kul­tu­rze sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­de­ra­stia była po­wszech­na i spo­łecz­nie ak­cep­to­wa­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdɛˈrastʲja, AS: pederastʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pederasta m., pederastka ż.

 przym. pederastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efebofilia

 (1.2) wulg. pedalstwo

Wiktionary


pederastka

1. po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­list­ka, les­bij­ka; pe­dał­ka;
2. żar­to­bli­wie: mała to­reb­ka no­szo­na pod pachą lub w ręce przez męż­czyzn; pe­da­łów­ka, pe­dał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. mała, pła­ska to­reb­ka na do­ku­men­ty, no­szo­na przez męż­czyzn w ręku lub na prze­gu­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdɛˈrastka, AS: pederastka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pederasta m., pederastia ż.

Wiktionary


pederastyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­de­ra­sty (ho­mo­sek­su­a­li­sty) lub pe­de­ra­stii (sto­sun­ku ho­mo­sek­su­al­ne­go mię­dzy męż­czyz­na­mi), zwią­za­ny z nimi (np. sto­su­nek pe­de­ra­stycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pe­de­ra­stii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pederastia ż., pederasta m.

Wiktionary


pedet

po­tocz­nie: Po­wszech­ny Dom To­wa­ro­wy (PDT)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pań­stwo­wy dom to­wa­ro­wy lub po­wszech­ny dom to­wa­ro­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛdɛt, AS: pedet

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PDT

Wiktionary


pedetowski

przy­miot­nik od: pedet, PDT (Po­wszech­ny Dom To­wa­ro­wy)


SJP.pl


pedeutolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie pe­de­u­to­lo­gii (dzia­łu pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­ce­go się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z za­wo­dem na­u­czy­cie­la, spo­so­ba­mi na­u­cza­nia i wy­cho­wa­nia)


SJP.pl


pedeutologia

dział pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z za­wo­dem na­u­czy­cie­la, spo­so­ba­mi na­u­cza­nia i wy­cho­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi za­wo­du na­u­czy­cie­la;

Wiktionary

Pe­de­u­to­lo­gia (gr. "pa­i­de­u­tes" – na­u­czy­ciel, wy­cho­waw­ca, "logos" – nauka) – dział pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi na­u­czy­cie­la (okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce zawód, misję lub po­wo­ła­nie); głów­ne kie­run­ki badań pe­de­u­to­lo­gicz­nych: oso­bo­wość na­u­czy­cie­la, jego uzdol­nie­nia i au­to­ry­tet, pre­dy­spo­zy­cje kan­dy­da­tów do za­wo­du oraz kształ­ce­nie na­u­czy­cie­li, etyka za­wo­du na­u­czy­ciel­skie­go, kształ­to­wa­nie się za­wo­du i funk­cji spo­łecz­nej na­u­czy­ciel­stwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛdɛwtɔˈlɔɟja, AS: pedeu̯toloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedeutolog m.

 przym. pedeutologiczny

Wiktionary


pedeutologiczny

przy­miot­nik od: pe­de­u­to­lo­gia lub pe­de­u­to­log; zwią­za­ny z pe­de­u­to­lo­gią (dzia­łem pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­cym się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z za­wo­dem na­u­czy­cie­la, spo­so­ba­mi na­u­cza­nia i wy­cho­wa­nia) lub osobą zaj­mu­ją­cą się tą dzie­dzi­ną (np. cha­rak­te­ry­sty­ka pe­de­u­to­lo­gicz­na); pe­de­u­tycz­ny


SJP.pl


pedeutolożka

→ pe­de­u­to­log


SJP.pl

Patrz:

pedeutolog

pedeutyczny

przy­miot­nik od: pe­de­u­to­lo­gia lub pe­de­u­to­log; zwią­za­ny z pe­de­u­to­lo­gią (dzia­łem pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­cym się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z za­wo­dem na­u­czy­cie­la, spo­so­ba­mi na­u­cza­nia i wy­cho­wa­nia) lub osobą zaj­mu­ją­cą się tą dzie­dzi­ną (np. cha­rak­te­ry­sty­ka pe­de­u­tycz­na); pe­de­u­to­lo­gicz­ny


SJP.pl


pedi

po­tocz­nie: pe­di­cu­re


SJP.pl


pediatra

le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w pe­dia­trii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz dzie­cię­cy

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka dzie­cię­ca

Wiktionary

Pe­dia­tra – le­karz spe­cja­li­sta w za­kre­sie pe­dia­trii, nauki o cho­ro­bach wy­stę­pu­ją­cych wśród dzie­ci i me­to­dach ich le­cze­nia. W ra­mach dal­sze­go roz­wo­ju za­wo­do­we­go le­ka­rza pe­dia­try, do­stęp­ne są pod­spe­cja­li­za­cje (lub spe­cjal­no­ści szcze­gó­ło­we), np. ne­fro­lo­gia dzie­cię­ca, en­do­kry­no­lo­gia dzie­cię­ca, on­ko­lo­gia dzie­cię­ca, he­ma­to­lo­gia dzie­cię­ca itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro idzie­my z Misią do pe­dia­try, bo mała chyba ma ko­klusz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈdʲjatra, AS: pedʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pediatria ż., pediatryczka ż.

 przym. pediatryczny

 przysł. pediatrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. pediatryczka

Wiktionary


pediatria

1. dział me­dy­cy­ny, nauka zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi wieku dzie­cię­ce­go i ich le­cze­niem oraz obej­mu­ją­ca ca­łoksz­tałt wie­dzy o roz­wo­ju fi­zycz­nym i psy­chicz­nym dziec­ka;
2. od­dział pe­dia­trycz­ny w szpi­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się dzieć­mi, ich roz­wo­jem, opie­ką nad nimi oraz cho­ro­ba­mi dzie­cię­cy­mi;

 (1.2) od­dział dzie­cię­cy w szpi­ta­lu

Wiktionary

Pe­dia­tria – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi dzie­cię­cy­mi, opie­ką nad dzieć­mi oraz ich roz­wo­jem. Za ojca pe­dia­trii uz­na­je się Abra­ha­ma Ja­co­bie­go[]. W Pol­sce pe­dia­tria jest prio­ry­te­to­wą dzie­dzi­ną me­dy­cy­ny oraz jedną ze spe­cja­li­za­cji le­kar­skich, a jej kon­sul­tan­tem kra­jo­wym od 1 marca 2018 jest prof. dr hab. Te­re­sa Jac­kow­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈdʲjatrʲja, AS: pedʹi ̯atrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pediatra mos., pediatryczka ż.

 przym. pediatryczny

 przysł. pediatrycznie

Wiktionary


pediatrka

le­kar­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w pe­dia­trii


SJP.pl


pediatryczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. le­kar­ka dzie­cię­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pediatra mos./ż.

Wiktionary


pediatryczny

zwią­za­ny z pe­dia­trią (dzia­łem me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cym się głów­nie scho­rze­nia­mi wieku dzie­cię­ce­go) lub le­ka­rzem le­czą­cy­mi dzie­ci (np. od­dział pe­dia­trycz­ny, po­rad­nia pe­dia­trycz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pe­dia­trią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pediatria ż., pediatra m.

Wiktionary


pedicelaria

przeksz­tał­co­ny w szczyp­ce chwyt­ne kolec je­żow­ca, słu­żą­cy do obro­ny lub oczy­szcza­nia po­wierzch­ni ciała; pe­di­cel­la­ria


SJP.pl


pedicellaria

przeksz­tał­co­ny w szczyp­ce chwyt­ne kolec je­żow­ca, słu­żą­cy do obro­ny lub oczy­szcza­nia po­wierzch­ni ciała; pe­di­ce­la­ria


SJP.pl


pedicure

[czy­taj: pe­di­kiur] kos­me­tycz­ne i lecz­ni­cze pie­lę­gno­wa­nie stóp, po­le­ga­ją­ce m.in. na ob­ci­na­niu paz­nok­ci; pe­di­kiur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. za­bieg pie­lę­gna­cji stóp

Wiktionary

Pe­di­cu­re – za­bieg kos­me­tycz­ny, któ­re­mu pod­da­wa­ne są paz­nok­cie u stóp. Za­bieg ten wy­ko­nu­je się za po­mo­cą la­kie­ru, który ko­lo­ry­zu­je paz­no­kieć i nie tylko. U rąk ro­bio­ny jest ma­ni­cu­re. Roz­róż­nia się pe­di­cu­re kos­me­tycz­ny, pe­di­cu­re lecz­ni­czy oraz pe­di­cu­re bio­lo­gicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Raz w mie­sią­cu fun­du­ję sobie pro­fe­sjo­nal­ny pe­di­cu­re.

Wiktionary


pedicurzysta

[czy­taj: pe­di­kiu­rzy­sta] osoba zaj­mu­ją­ca się pe­di­cu­re'em, (kos­me­tycz­nym i lecz­ni­czym pie­lę­gno­wa­niem stóp), ro­bią­ca pe­di­cu­re; pe­di­kiu­rzy­sta


SJP.pl


pedicurzystka

[czy­taj: pe­di­kiu­rzyst­ka] ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pe­di­cu­re'em, (kos­me­tycz­nym i lecz­ni­czym pie­lę­gno­wa­niem stóp), ro­bią­ca pe­di­cu­re; pe­di­kiu­rzyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. zob. pe­di­kiu­rzyst­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdʲicjuˈʒɨstka, AS: pedʹiḱi ̯užystka

Wiktionary


pedig

włó­kno otrzy­my­wa­ne z liany ro­tan­go­wej, wy­ko­rzy­sty­wa­ne do wy­ro­bu ple­cio­nek


SJP.pl


pedigree

[czy­taj: PEdigri:] śro­do­wi­sko­wo: drze­wo ge­ne­a­lo­gicz­ne; ro­do­wód


SJP.pl


pedikiur

kos­me­tycz­ne i lecz­ni­cze pie­lę­gno­wa­nie stóp, po­le­ga­ją­ce m.in. na ob­ci­na­niu paz­nok­ci; pe­di­cu­re


SJP.pl


pedikiurzysta

osoba zaj­mu­ją­ca się pe­di­cu­re'em, (kos­me­tycz­nym i lecz­ni­czym pie­lę­gno­wa­niem stóp), ro­bią­ca pe­di­cu­re; pe­di­cu­rzy­sta


SJP.pl


pedikiurzystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pe­di­cu­re'em, (kos­me­tycz­nym i lecz­ni­czym pie­lę­gno­wa­niem stóp), ro­bią­ca pe­di­cu­re; pe­di­cu­rzyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca pe­di­kiur za­wo­do­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdʲicuˈʒɨstka, AS: pedʹiḱužystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedikiur m.

:: fm. pedikiurzysta m.

Wiktionary


pedo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z dziec­kiem, po­tom­kiem, po­tom­stwem

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z grun­tem, zie­mią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛdɔ, AS: pedo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedi-, peda-

Wiktionary


pedodoncja

sto­ma­to­lo­gia dzie­cię­ca (dział sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem scho­rzeń uzę­bie­nia u dzie­ci, szcze­gól­nie u tych w pier­wszym roku życia)


SJP.pl


pedodonta

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem scho­rzeń uzę­bie­nia u dzie­ci, szcze­gól­nie u tych w pier­wszym roku życia; sto­ma­to­log dzie­cię­cy


SJP.pl


pedodontka

→ pe­do­don­ta


SJP.pl

Patrz:

pedodonta

pedodontyczny

przy­miot­nik od: pe­do­don­cja; zwią­za­ny ze sto­ma­to­lo­gią dzie­cię­cą (np. ga­bi­net pe­do­don­tycz­ny) lub spe­cja­li­stą w jej za­kre­sie


SJP.pl


pedofil

męż­czyz­na od­czu­wa­ją­cy popęd płcio­wy do dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) seks. do­ro­sły od­czu­wa­ją­cy popęd płcio­wy do dzie­ci

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. zwie­rzę by­tu­ją­ce, roz­wi­ja­ją­ce się w gle­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­do­fil wy­ko­rzy­stał sek­su­al­nie kilku chłop­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈdɔfʲil, AS: pedofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedofilia ż.

 przym. pedofilski, pedofilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eufem. przyjaciel dzieci, slang. pdf

 (2.1) geofil

Wiktionary


pedofilia

za­bu­rze­nia sek­su­al­ne po­le­ga­ją­ce na od­czu­wa­niu po­pę­du płcio­we­go do dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. psych. popęd sek­su­al­ny do dzie­ci;

 (1.2) pot. wy­ko­rzy­sta­nie sek­su­al­ne osoby nie­let­niej

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „pe­do­fil”. Zo­bacz też: pe­do­fil w eko­lo­gii.

Ta stro­na do­ty­czy pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych wobec dzie­ci przed okre­sem doj­rze­wa­nia płcio­we­go. Zo­bacz też: he­be­fi­lia i efe­bo­fi­lia.

Ta stro­na do­ty­czy pe­do­fi­lii jako za­bu­rze­nia psy­chicz­ne­go. Zo­bacz też: wy­ko­rzy­sty­wa­nie sek­su­al­ne dzie­ci, po­tocz­nie pe­do­fi­lia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛdɔˈfʲilʲja, AS: pedofʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedofil m., pedofilka ż.

 przym. pedofilski, pedofilny

Wiktionary


pedofilka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca popęd płcio­wy do dzie­ci


SJP.pl


pedofilny

ty­po­wy dla pe­do­fi­lii (za­bu­rze­nia sek­su­al­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na od­czu­wa­niu po­pę­du płcio­we­go do dzie­ci), zwią­za­ny z nią (np. czyn pe­do­fil­ny)


SJP.pl


pedofilski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­do­fi­la (osoby z za­bu­rze­niem sek­su­al­nym po­le­ga­ją­cym na od­czu­wa­niu po­pę­du płcio­we­go do dzie­ci), zwią­za­ny z nim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pe­do­fi­lią, wła­ści­wy pe­do­fi­lii i pe­do­fi­lom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dol­no­ślą­scy po­li­cjan­ci po żmud­nej pracy ope­ra­cyj­nej ro­zbi­li zor­ga­ni­zo­wa­ną siat­kę pe­do­fil­ską dzia­ła­ją­cą w In­ter­ne­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛdɔˈfʲilsʲci, AS: pedofʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedofilia ż., pedofil m., pedofilka ż.

 przym. pedofilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedofilny

Wiktionary


pedofilstwo

bycie pe­do­fi­lem


SJP.pl


pedofobia

cho­ro­bli­wy lęk lub nie­chęć wobec dzie­ci; dzie­cio­fo­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­wy lęk przed dzieć­mi, nie­chęć wobec dzie­ci

Wiktionary


pedogenetyczny

zwią­za­ny ze zja­wi­ska­mi pow­sta­wa­nia i przeksz­tał­ca­nia się gleby (np. pro­ces pe­do­ge­ne­tycz­ny); gle­bot­wór­czy (czę­ściej)


SJP.pl


pedogeneza

1. wyt­wa­rza­nie jaj zdol­nych do roz­wo­ju bez za­płod­nie­nia;
2. ze­spół zja­wisk pro­wa­dzą­cych do pow­sta­nia gleby i jej dal­sze­go roz­wo­ju


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­do­ge­ne­za – mło­dzień­czo­rództ­wo, zdol­ność larw niek­tó­rych ga­tun­ków do roz­ro­du przez par­te­no­ge­ne­zę
  • Pe­do­ge­ne­za – pow­sta­wa­nie gleb

Wikipedia


pedokracja

paj­do­kra­cja;
1. rządy ludzi mło­dych, nie­doj­rza­łych i nie­doś­wiad­czo­nych;
2. spra­wu­ją­ca wła­dzę grupa ludzi mło­dych, nie­doj­rza­łych i nie­doś­wiad­czo­nych;
3. nad­mier­ne sku­pia­nie się na re­a­li­za­cji wszyst­kich po­trzeb dziec­ka z jed­no­czes­nym zmniej­sze­niem sta­wia­nych im wy­ma­gań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. rządy mło­dych, nie­doś­wiad­czo­nych osób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pajdokracja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajdokracja, infantokracja

Wiktionary


pedolingwista

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pe­do­ling­wi­sty­ką (dzie­dzi­ną ling­wi­sty­ki ba­da­ją­cą język, mowę dzie­ci, szcze­gól­nie tych w okre­sie przedsz­kol­nym)


SJP.pl


pedolingwistka

spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się pe­do­ling­wi­sty­ką (dzie­dzi­ną ling­wi­sty­ki ba­da­ją­cą język, mowę dzie­ci, szcze­gól­nie tych w okre­sie przedsz­kol­nym)


SJP.pl


pedolingwistyczny

przy­miot­nik od: pe­do­ling­wi­sty­ka; zwią­za­ny z dzie­dzi­ną ling­wi­sty­ki zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem ję­zy­ka, mowy dzie­ci, szcze­gól­nie tych w okre­sie przedsz­kol­nym (np. cha­rak­te­ry­sty­ka pe­do­ling­wi­stycz­na)


SJP.pl


pedolingwistyka

dzie­dzi­na ling­wi­sty­ki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ka, mowy dzie­ci, szcze­gól­nie tych w okre­sie przedsz­kol­nym


SJP.pl

Pe­do­ling­wi­sty­ka – dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mowy i jej roz­wo­ju u dzie­ci.

Wikipedia


pedolog

1. spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o gle­bie; gle­boz­naw­ca;
2. spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki ba­da­ją­cej fi­zycz­ny i psy­chicz­ny roz­wój dzie­ci


SJP.pl


pedologia

1. nauka ba­da­ją­ca fi­zycz­ny i psy­chicz­ny roz­wój dzie­ci;
2. nauka o gle­bie; gle­boz­naw­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pe­do­lo­gia (nauka o dziec­ku)
  • pe­do­lo­gia (sy­no­nim gle­boz­naw­stwa)
  • pe­do­lo­gia (psy­cho­lo­gia roz­wo­ju dziec­ka)

Wikipedia


pedologiczny

1. zwią­za­ny z nauką ba­da­ją­cą fi­zycz­ny i psy­chicz­ny roz­wój dzie­ci;
2. zwią­za­ny z nauką o gle­bie; gle­boz­naw­czy


SJP.pl


pedomasochizm

ma­so­chizm (cho­ro­bli­we zbo­cze­nie po­le­ga­ją­ce na doz­na­wa­niu przy­jem­no­ści sek­su­al­nych pod wpły­wem bólu) po­łą­czo­ny z od­czu­wa­niem po­pę­du płcio­we­go do dzie­ci


SJP.pl


pedometr

przy­rząd mie­rzą­cy licz­bę wy­ko­na­nych kro­ków; kro­ko­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. zob. kro­ko­mierz.

Wiktionary


pedon

prób­ka gleby w kształ­cie gra­nia­sto­słu­pa po­bie­ra­na w ce­lach ba­daw­czych


SJP.pl

Pedon – gra­nia­sto­słup wy­o­dręb­nio­ny w gle­bie, który ma wszyst­kie wła­ści­wo­ści cha­rak­te­ry­stycz­ne dla tej gleby i poz­wa­la na roz­poz­na­nie ca­łe­go ukła­du po­zio­mów ge­ne­tycz­nych (pro­fi­lu); ma po­wierzch­nię kilku me­trów kwa­dra­to­wych i głę­bo­kość od kil­ku­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów do ok. 2 me­trów.

Wikipedia


pedosfera

po­wierzch­nio­wa war­stwa sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. po­wierzch­nio­wa war­stwa sko­ru­py ziem­skiej, w któ­rej za­cho­dzą bio­tycz­ne i abio­tycz­ne pro­ce­sy gle­bot­wór­cze;

Wiktionary

Pe­dos­fe­ra (z gr. πέδον "pédon" „gleba”, σφαῖρα "sphaîra" „kula”) – po­wierzch­nio­wa war­stwa sko­ru­py ziem­skiej, skła­da­ją­ca się z czę­ści mi­ne­ral­nych

i or­ga­nicz­nych pow­sta­łych w wy­ni­ku od­dzia­ły­wa­nia czyn­ni­ków gle­bot­wór­czych, ta­kich jak kli­mat, woda, drob­no­u­stro­je gle­bo­we, ro­śli­ny, zwie­rzę­ta oraz dzia­łal­ność czło­wie­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pedosferyczny

Wiktionary


pedoskop

apa­rat me­dycz­ny uży­wa­ny przy ba­da­niu pła­sko­sto­pia


SJP.pl


pedotechnika

ze­spół prac tech­nicz­nych wy­ko­ny­wa­nych w po­wierzch­nio­wej war­stwie sko­ru­py ziem­skiej, ogół osią­gnięć poz­wa­la­ją­cych na kon­kret­ne wy­ko­rzy­sta­nie tej war­stwy (np. przy bu­do­wie tu­ne­lów, ko­palń)


SJP.pl


pedotryba

na­u­czy­ciel w sta­ro­grec­kiej pa­le­strze (miej­scu, w któ­rym szko­lo­no się w za­pa­sach i w walce na pię­ści)


SJP.pl


pedro

hisz­pań­skie imię mę­skie


SJP.pl

Pedro, właśc. Pedro Elie­zer Rodríguez Le­des­ma (wym. ; ur. 28 lipca 1987 w Santa Cruz de Te­ne­ri­fe) – hisz­pań­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka. W la­tach 2010–2017 re­pre­zen­tant Hisz­pa­nii. Pedro jest za­wod­ni­kiem obu­noż­nym. Jako pier­wszy pił­karz w hi­sto­rii strze­lił gola w sze­ściu róż­nych roz­gryw­kach w ciągu jed­ne­go roku.

Wikipedia


pedrowie

Pedro z żoną


SJP.pl


pedrowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pedra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pedrycz

naz­wi­sko


SJP.pl


pedryl

po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; pe­dzio, pedał, cieć, homoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. ho­mo­sek­su­a­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛdrɨl, AS: pedryl

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pedrylowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. pedał.

Wiktionary


pedrylowaty

po­tocz­nie: ge­jow­ski, ho­mo­sek­su­al­ny


SJP.pl


pedyment

ob­szar o zrów­na­nej po­wierzch­ni pow­sta­ły w wy­ni­ku de­nu­da­cji (ni­szczą­cej dzia­łal­no­ści wia­tru lub wód) prze­bie­ga­ją­cej w kli­ma­cie su­chym; pe­dy­ple­na


SJP.pl

Pe­dy­ment – zrów­na­na po­wierzch­nia o nie­wiel­kim spad­ku (od 1° do 10°), roz­cią­ga­ją­ca się u pod­nó­ża stro­me­go stoku, po­więk­sza­ją­ca się wsku­tek jego co­fa­nia i zrów­ny­wa­nia przez wie­trze­nie i eroz­ję wodną epi­zo­dycz­ną po­to­ków. Pe­dy­men­ty są wyksz­tał­co­ne w twar­dej skale po­dło­ża i po­kry­te tylko cien­ką war­stwą osadu. Są prze­de wszyst­kim stre­fą tran­spor­tu ma­te­ria­łu z gór do kot­lin gór­skich. Pe­dy­men­ty po­wszech­nie wy­stę­pu­ją zwła­szcza na ob­sza­rach su­chych i pół­su­chych.

Wikipedia


pedyplena

ob­szar o zrów­na­nej po­wierzch­ni pow­sta­ły w wy­ni­ku de­nu­da­cji (ni­szczą­cej dzia­łal­no­ści wia­tru lub wód) prze­bie­ga­ją­cej w kli­ma­cie su­chym; pe­dy­ment


SJP.pl


pedyplenacja

osu­wa­nie się mas skal­nych, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­je pe­dy­ple­na (ob­szar o zrów­na­nej po­wierzch­ni)


SJP.pl


pedzieć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Pod­ha­le, Bu­ko­wi­na. po­wie­dzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne i pośli my na to we­se­li­sko, bo nom stor­sy dru­zba pe­dzioł, co nos Ja­siek barz piéknie pytoł. sic.

Wiktionary


pedzio

po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; homoś, pedał, cieć, pe­da­larz, pe­da­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. pot. gej, ho­mo­sek­su­a­li­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Walka o swe prawa w wy­ko­na­niu my­ślą­cych ho­mo­sek­su­a­li­stów bywa sku­tecz­niej­sza niż przy­pad­ko­we dzia­ła­nia roz­hi­ste­ry­zo­wa­nych pe­dziów.

 (1.1) Spa­dó­wa z mojej dziel­ni­cy, pe­dziu jeden!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pedał m.

Wiktionary


peelen

po­tocz­nie: PLN - nowy pol­ski złoty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. monet. nowy złoty pol­ski, PLN

Wiktionary


peeling

[czy­taj: pi­ling] pi­ling;
1. za­bieg kos­me­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny w celu usu­nię­cia mart­we­go na­skór­ka;
2. kos­me­tyk uży­wa­ny do ta­kie­go za­bie­gu; ście­rak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. tech­ni­ka kos­me­tycz­na po­le­ga­ją­ca na złu­szcza­niu lub ście­ra­niu mart­we­go na­skór­ka

 (1.2) kos­met. kos­me­tyk, naj­czę­ściej w po­sta­ci kremu, o dzia­ła­niu złu­szcza­ją­cym lub ście­ra­ją­cym na­skó­rek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilʲĩŋk, AS: pʹilʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peelingowanie n., piling mrz., pilingowanie n.

 czas. peelingować, pilingować

 przym. peelingowy, pilingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piling

 (1.2) piling, pot. ścierak

Wiktionary


peelingować

[czy­taj: pi­lin­go­wać] usu­wać zro­go­wa­cia­łe czę­ści na­skór­ka i oczy­szczać skórę; pi­lin­go­wać


SJP.pl


peelingowy

→ pe­e­ling [czy­taj: pi­lin­go­wy]; pi­lin­go­wy


SJP.pl


peem

śro­do­wi­sko­wo: pi­sto­let ma­szy­no­wy; empi


SJP.pl


peemista

żoł­nierz, na któ­re­go uz­bro­je­nie skła­da się pi­sto­let ma­szy­no­wy (peem)


SJP.pl


peenemünde

Peenemünde (pol. hist. "Pia­no­uj­ście", także "Ku­ja­wi­ce") – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald, wcho­dzi w skład Związ­ku Gmin Use­dom-Nord. Leży w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści wyspy Uznam, nad cie­śni­ną Piana i Bał­ty­kiem, w obrę­bie hi­sto­rycz­ne­go Po­mo­rza Za­chod­nie­go. W cza­sie II wojny świa­to­wej mie­ścił się tu nie­miec­ki oś­ro­dek badań nad no­wy­mi bro­nia­mi III Rze­szy, m.in. nad bro­nia­mi V-1 i V-2.

Wikipedia


peep-show

[czy­taj: PIP szoł] peep show, pe­eps­how, pip­szoł;
1. strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny w od­gro­dzo­nym od widza po­mie­szcze­niu, który można oglą­dać przez okien­ko;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się taki strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „peep show”. Zo­bacz też: Peep Show – bry­tyj­ski se­rial ko­me­dio­wy.

Peep-show – w wol­nym tłu­ma­cze­niu z an­giel­skie­go „pod­glą­da­ne przed­sta­wie­nie” – ro­dzaj po­ka­zu, przez­na­czo­ne­go do oglą­da­nia „przez dziur­kę od klu­cza” – w spo­sób, w któ­rym widz ma po­czu­cie ano­ni­mo­wo­ści i nie ujaw­nia swo­jej obec­no­ści.

Wikipedia


peep-toe

przy­miot­nik

 (1.1) zob. peep toe.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej roz­poz­na­wal­ny pol­ski pro­jek­tant, Dawid Wo­liń­ski, za­py­ta­ny o po­ra­dę, czy przy chłod­niej­szej po­go­dzie można nosić szpil­ki peep-toe i raj­sto­py, od­po­wie­dział, że to wię­cej niż ob­ciach oraz że jest prze­ciw­ni­kiem raj­stop w ogóle.

Wiktionary


peepshow

[czy­taj: PIP szoł] peep show, peep-show, pip­szoł;
1. strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny w od­gro­dzo­nym od widza po­mie­szcze­niu, który można oglą­dać przez okien­ko;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się taki strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny


SJP.pl


peer-to-peer

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. bę­dą­cy lub zwią­za­ny z sie­cią kom­pu­te­ro­wą, w któ­rej kom­pu­te­ry mają te same upraw­nie­nia i mogą dzie­lić się da­ny­mi oraz udo­stęp­niać sobie naw­za­jem za­so­by bez udzia­łu cen­tral­ne­go ser­we­ra;

Wiktionary

Peer-to-peer ("P2P", dosł. „równy z rów­nym”) – model ko­mu­ni­ka­cji w sieci kom­pu­te­ro­wej za­pew­nia­ją­cy wszyst­kim ho­stom te same upraw­nie­nia, w odróż­nie­niu od ar­chi­tek­tu­ry klient-ser­wer.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży jed­nak pa­mię­tać o tym, iż ko­rzy­sta­jąc z po­pu­lar­nych apli­ka­cji typu peer-to-peer […] mi­mo­wol­nie roz­po­wszech­nia się ścią­ga­ne dane.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) architektura / model / sieć peer-to-peer

Wiktionary


peerel

po­tocz­nie: PRL (Pol­ska Rzecz­po­spo­li­ta Lu­do­wa); Pe­e­rel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iron. Pol­ska Rzecz­po­spo­li­ta Lu­do­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dzę wy­kli­na­no w ko­lej­kach za pe­e­re­lu.

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Peerel mrz., PRL-owiec mos., peerelowiec mos., Peerelowiec mos.

:: przym. PRL-owski, peerelowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Polska Rzeczpospolita Ludowa, PRL

Wiktionary


peerelowiec

zwo­len­nik PRL-u i pa­nu­ją­ce­go w nim ustro­ju; PRL-owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. hist. oby­wa­tel PRL

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy pe­e­re­low­cy mieli takie same ubra­nia, takie same na­czy­nia, takie same puste lo­dów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Peerel mrz., peerel mrz., Peerelowiec mos., PRL-owiec mos.

:: przym. PRL-owski, peerelowski

Wiktionary


peerelowski

przy­miot­nik od: PRL (Pol­ska Rzecz­po­spo­li­ta Lu­do­wa); PRL-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy PRL-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peerel mrz., peerel mrz., PRL-owiec mos., Peerelowiec mos., peerelowiec mos.

 przym. PRL-owski

Wiktionary


peerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. pot. au­to­bus miej­ski Jelcz PR110

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa­na­ście poz­nań­skich pe­e­rek zo­sta­ło przez­na­czo­nych do ka­sa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈːrka, AS: p•erka

Wiktionary


peeselowiec

czło­nek PSL (Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go); PSL-owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go (PSL)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PSL-owiec mos.

:: skr. PSL n./mrz.

 przym. PSL-owski, peeselowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PSL-owiec

Wiktionary


peeselowski

przy­miot­nik od: PSL (Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we); PSL-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PSL-em, do­ty­czą­cy PSL-u

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dla po­li­ty­ki, po­glą­dów, pro­gra­mów, za­ło­żeń itp. PSL-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ugru­po­wa­nie to za­mie­rza do­pro­wa­dzić na naj­bliż­szej li­sto­pa­do­wej sesji do od­wo­ła­nia pe­e­se­low­skich człon­ków za­rzą­du po­wia­tu, w tym i wi­ce­sta­ro­sty.

 (2.1) Wy­da­je mi się, że Ja­nusz Ko­wal­ski ma dużo bar­dziej pe­e­se­low­skie po­glą­dy niż An­drzej Nowak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛːsɛˈlɔfsʲci, AS: p•eselofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PSL-owiec mos., peeselowiec mos.

:: skr. PSL n./mrz.

 przym. PSL-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PSL-owski

Wiktionary


pefloksacyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. che­mio­te­ra­pe­u­tyk z grupy flu­o­ro­chi­no­lo­nów, o sze­ro­kim za­kre­sie dzia­ła­nia;

Wiktionary

Pe­flok­sa­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy flu­o­ro­chi­no­lo­nów sto­so­wa­ny jako che­mio­te­ra­pe­u­tyk. Jest ak­tyw­na wobec bak­te­rii Gram-ujem­nych, lecz wy­ka­zu­je mniej­szą sku­tecz­ność od in­nych chi­no­lo­nów. Sto­so­wa­na jest głów­nie w za­ka­że­niach dróg mo­czo­wych, gru­czo­łu kro­ko­we­go, kości i sta­wów. Dzia­ła tok­sycz­nie na wą­tro­bę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­flok­sa­cy­na nie dzia­ła na kręt­ki i bezt­le­now­ce Gram-ujem­ne, jak rów­nież na prąt­ki gruź­li­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛflɔksaˈt͡sɨ̃na, AS: pefloksacỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Abaktal; wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C17H20FN3O3.

Wiktionary


peg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. gli­kol po­lie­ty­le­no­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­sing ex­pres­sion gram­mar – ro­dzaj gra­ma­ty­ki for­mal­nej
  • PCI Ex­press Grap­hics – stan­dard ob­słu­gi wej­ścia-wyj­ścia
  • po­lie­ty­le­no­gli­kol
  • PEG – kod IATA portu lot­ni­cze­go Pe­ru­gia-Sant’Egi­dio
  • price ear­ning growth fac­tor – zo­bacz: wskaź­ni­ki fi­nan­so­we
  • PEG (ang. per­cu­ta­ne­o­us en­do­sco­pic ga­stro­sto­my) – przez­skór­na ga­stro­sto­mia en­do­sko­po­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cząst­ki fa­go­we oczy­szczo­no z li­za­tu na dro­dze pre­cy­pi­ta­cji z uży­ciem PEG/NaCl.

Wiktionary


pegasus

8-bi­to­wa kon­so­la gier wideo, klon ja­poń­skiej kon­so­li Fa­mi­com


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­ga­sus – opro­gra­mo­wa­nie szpie­gu­ją­ce
  • Pe­ga­sus – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii
  • Pe­ga­sus Lin­na­e­us, 1758 – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny pe­ga­zo­wa­tych (Pe­ga­si­dae)
  • Pe­ga­sus – kon­so­la do gier wideo
  • Pe­ga­sus Air­li­nes – linie lot­ni­cze
  • Pe­ga­sus Mail – klient pocz­ty elek­tro­nicz­nej
  • Pe­ga­sus 1 – sa­te­li­ta
  • Pe­ga­sus 2 – sa­te­li­ta
  • Pe­ga­sus-3 – sa­te­li­ta
  • Pe­ga­sus XL-2 – człon ra­kie­ty
  • Pe­ga­sus – album ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Trip­pie Redd
  • Pegaz

Wikipedia


pegaz

1. sym­bol natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go w po­sta­ci skrzyd­la­te­go konia;
2. ba­jecz­ny koń skrzyd­la­ty z głową gryfa; hi­po­gryf;
3. prze­no­śnie: ra­so­wy, pię­kny koń; rumak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. koń skrzyd­la­ty; em­ble­mat natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go;

 (1.2) astr. gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go;

 (1.3) przen. natch­nie­nie po­e­tyc­kie

 (1.4) poet. by­stro­no­gi koń; rumak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pegaz – w mi­to­lo­gii grec­kiej skrzyd­la­ty koń
  • Pegaz – gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
  • „Pegaz” – pol­ski ma­ga­zyn te­le­wi­zyj­ny
  • „Pegaz” – pol­skie wy­daw­nict­wo książ­ko­we
  • „Pegaz” – ga­le­ria sztu­ki w Za­ko­pa­nem
  • Pegaz – album Kizo
  • Pegaz 1, 2, 3 – ame­ry­kań­skie sztucz­ne sa­te­li­ty
  • HWL Pegaz – mo­to­szy­bo­wiec
  • Pegaz – Poz­nań­ska Wyt­wór­nia Pro­duk­tów Spo­żyw­czych
  • PeGaZ – Pol­ska Grupa Zbro­je­nio­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wia­do­mo, że Pegaz ude­rze­niem ko­py­ta stwo­rzył źró­dło Hip­po­kre­ne, u stóp He­li­ko­nu, sie­dzi­by Muz.

 (1.2) Naj­ja­śniej­szą gwia­zdą w gwia­zdo­zbio­rze Pe­ga­za jest Enif.

 (1.4) Już na dziel­ny koń wsia­da, i na rą­czym pe­ga­zie pu­szcza się w drogę; daj Panie ry­ce­rzo­wi Chry­stu­so­we­mu szczę­śli­we wszę­dzie po­wo­dze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛɡas, AS: pegas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pegazowy, pegazi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skr. Peg

Wiktionary


pegazi

przy­miot­nik od: Pegaz; na­le­żą­cy do Pe­ga­za, mi­tycz­ne­go us­krzyd­lo­ne­go konia (np. pe­ga­zie skrzy­dła, pe­ga­zi ogon), zwią­za­ny z Pe­ga­zem; pe­ga­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) rzad. na­le­żą­cy do Pe­ga­za

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) rzad. do­ty­czą­cy Pe­ga­za, okre­śla­ją­cy Pe­ga­za, uży­wa­ny przy Pe­ga­zie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) rzad. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pe­ga­za, ma­ją­cy cechy Pe­ga­za

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pegaz mzw.

 przym. pegazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1-3) pegazowy

Wiktionary


pegazowate

ro­dzi­na ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu iglicz­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Pe­ga­zo­wa­te (Pe­ga­si­dae) – ro­dzi­na ma­łych mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych o nie­jas­nej po­zy­cji tak­so­no­micz­nej. Kla­sy­fi­ko­wa­no je w rzę­dzie cier­ni­koksz­tałt­nych (Ga­ste­ro­ste­i­for­mes) lub iglicz­nioksz­tałt­nych (Syn­gnat­hi­for­mes). Po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo na nie­wiel­ką skalę. By­wa­ją sprze­da­wa­ne jako ku­rio­za.

Wikipedia


pegazowaty

o ce­chach pe­ga­zo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


pegazowy

przy­miot­nik od: Pegaz; na­le­żą­cy do Pe­ga­za, mi­tycz­ne­go us­krzyd­lo­ne­go konia (np. pe­ga­zo­we skrzy­dła, pe­ga­zo­wy ogon), zwią­za­ny z Pe­ga­zem; pe­ga­zi


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Pe­ga­za

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy Pe­ga­za, okre­śla­ją­cy Pe­ga­za, uży­wa­ny przy Pe­ga­zie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pe­ga­za, ma­ją­cy cechy Pe­ga­za

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pegaz mzw.

 przym. pegazi

Wiktionary

Synonimy:

 (1-3) pegazi

Wiktionary


pegeer

[czy­taj: pe-gie-ER] jedno z go­spo­darstw na­le­żą­ce do PGR-u


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. roln. Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwo Rolne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki ich pracy po­mię­dzy zruj­no­wa­ny­mi bu­dyn­ka­mi po byłym pe­ge­e­rze wy­ro­sły hałdy sza­re­go prosz­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeerowiec mos., pegeerowskość ż., pegeeryzacja ż.

 przym. pegeerowski, popegeerowski

 przysł. pegeerowsko

 skr. PGR

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. PGR

Wiktionary


pegeerowiec

[czy­taj: pe­gie­e­ro­wiec] pra­cow­nik PGR-u (Pań­stwo­we­go Go­spo­dar­stwa Rol­ne­go); PGR-owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. roln. rol­nik zrze­szo­ny w Pań­stwo­wym Go­spo­dar­stwie Rol­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­si­li­śmy też kilku pe­ge­e­row­ców o pomoc w po­szu­ki­wa­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeer mrz., pegeerowskość ż., pegeeryzacja ż.

 przym. pegeerowski, popegeerowski

 przysł. pegeerowsko

 skr. PGR

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PGR-owiec

Wiktionary


pegeerowski

przy­miot­nik od: PGR (Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwo Rolne); PGR-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy PGR-u, zwią­za­ny z PGR-em

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważne jest też, że te­re­ny po­łud­nio­we w re­jo­nach rol­ni­czych opie­ra­ły się na go­spo­dar­ce ro­dzin­nej, a za­chod­nie na go­spo­dar­stwach uspo­łecz­nio­nych, pe­ge­e­row­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeeryzacja ż., pegeer mrz., pegeerowiec mos., pegeerowskość ż.

 przym. popegeerowski

 przysł. pegeerowsko

 skr. PGR

Wiktionary


pegeerowsko

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. na spo­sób pe­ge­e­row­ski, tak jak w pe­ge­e­rze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeer mrz., pegeerowiec mos., pegeerowskość ż., pegeeryzacja ż.

 przym. pegeerowski, popegeerowski

 skr. PGR

Wiktionary


pegeerowskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. cecha tego, co jest pe­ge­e­row­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeer mrz., pegeerowiec mos., pegeeryzacja ż.

 przym. pegeerowski, popegeerowski

 przysł. pegeerowsko

 skr. PGR

Wiktionary


pegeerus

[czy­taj: pegie-erus] po­gard­li­wie: pra­cow­nik PGR-u (Pań­stwo­we­go Go­spo­dar­stwa Rol­ne­go)


SJP.pl


pegeeryzacja

upań­stwo­wie­nie rol­nict­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. roln. za­kła­da­nie Pań­stwo­wych Go­spo­darstw Rol­nych

 (1.2) hist. przej­mo­wa­nie ma­jąt­ku przez Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwa Rolne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeer mrz., pegeerowiec mos., pegeerowskość ż.

 przym. pegeerowski, popegeerowski

 przysł. pegeerowsko

 skr. PGR

Wiktionary


pegging

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. he­te­ro­sek­su­al­ny sto­su­nek płcio­wy, w któ­rym męż­czyz­na jest stro­ną bier­ną pe­ne­tro­wa­ną anal­nie przez ko­bie­tę przy po­mo­cy dildo za­mo­co­wa­ne­go do jej bio­der;

Wiktionary

Peg­ging – he­te­ro­sek­su­al­ny akt płcio­wy, po­le­ga­ją­cy na tym, że ko­bie­ta pe­ne­tru­je odbyt męż­czyz­ny sztucz­nym człon­kiem lub wi­bra­to­rem umo­co­wa­nym na bio­drach przy po­mo­cy pa­sków tzw. "strap-on dildo". Ter­min ten po­ja­wił się po raz pier­wszy 21 czerw­ca 2001 roku w po­rad­ni­ku sek­su­al­nym Dana Sa­va­ge’a pt. "Sa­va­ge love", który wy­ło­nił nazwę tej prak­ty­ki spoś­ród pro­po­zy­cji swych czy­tel­ni­ków.

Wikipedia


pegmatyt

gru­bo­kry­sta­licz­ny ze­spół mi­ne­ral­ny wy­stę­pu­ją­cy w mag­mo­wych ska­łach głę­bi­no­wych i w ska­łach me­ta­mor­ficz­nych


SJP.pl

Przy­kła­dy peg­ma­ty­tów

Peg­ma­ty­ty – ro­dzaj skał mag­mo­wych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się szcze­gól­ną mega- lub gi­gan­to­kry­sta­licz­ną tek­stu­rą, wzbo­ga­co­nych w pier­wiast­ki nie­kom­pa­ty­bil­ne oraz mi­ne­ra­ły za­wie­ra­ją­ce skład­ni­ki lotne jak fluor, bor, fos­for i inne. Naj­częst­szym typem są peg­ma­ty­ty gra­ni­to­i­do­we, ale wy­stę­pu­ją rów­nież peg­ma­ty­ty ga­bro­we, sje­ni­to­we, skał wy­so­ko al­ka­licz­nych (peg­ma­ty­ty ag­pa­i­to­we i mia­ski­to­we).

Wikipedia


pegmatytowy

przy­miot­nik od: peg­ma­tyt; pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia ze­spo­łu mi­ne­ral­ne­go cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla skał mag­mo­wych głę­bi­no­wych i me­ta­mor­ficz­nych (np. etap peg­ma­ty­to­wy), zwią­za­ny z takim ze­spo­łem lub pro­ce­sem jego two­rze­nia się (np. to­na­lit peg­ma­ty­to­wy)


SJP.pl


pegu

Pegu (birm. ပဲခူးမြို့ //, mon ဗဂေါ //, Bago, hist. "Hant­ha­wad­dy") – mia­sto w środ­ko­wej Mjan­mie (Bir­mie), w pro­win­cji Pegu, 80 km na pół­noc­ny wschód od Ran­gu­nu.

Licz­ba miesz­kań­ców: 284 tys. (2012) – czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia


pehametr

ro­dzaj wol­to­mie­rza elek­tro­nicz­ne­go, słu­żą­cy w prak­ty­ce do po­mia­ru od­czy­nu pH rozt­wo­ru


SJP.pl


pehametria

ze­spół metod po­mia­ru war­to­ści pH


SJP.pl


pehametryczny

→ pe­ha­metr


SJP.pl

Patrz:

pehametr

pehastat

urzą­dze­nie do utrzy­my­wa­nia sta­łe­go pH rozt­wo­ru po­przez do­zo­wa­nie kwasu lub za­sa­dy


SJP.pl


pehlewi

dawny język z grupy ję­zy­ków irań­skich za­cho­wa­ny w li­te­ra­tu­rze i na­pi­sach na mo­ne­tach; pah­la­wi


SJP.pl


peireskia

kol­cza­sty krzew z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w stre­fie tro­pi­kal­nej Ame­ry­ki, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na; pe­re­skia, drze­wi­dło


SJP.pl


peja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. żart. po­gard. wesz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Peja – pol­ski raper
  • Peter Peja Lind­holm – szwedz­ki cur­ler, olim­pij­czyk
  • Pre­drag Peja Sto­ja­ko­vić – serb­ski ko­szy­karz
  • Peja – al­bań­ska nazwa mia­sta Peć w Ko­so­wie
  • Peja – mia­sto na Cy­prze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Peje cię obla­zły!

Wiktionary


pejcz

krót­ki bicz z rącz­ką uple­cio­ny z rze­my­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki, ple­cio­ny bicz z rącz­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy pies schy­lał się, żeby zjeść rzu­co­ny ka­wa­łek mięsa z po­dło­gi, tre­ner lekko ude­rzał go pej­czem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pejczyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pejcza

Wiktionary


pejczyk

zdrob­nie­nie od: pejcz


SJP.pl


pejoratyw

w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. wyraz na­ce­cho­wa­ny ne­ga­tyw­nie, forma wy­ra­zu na­da­ją­ca mu taki cha­rak­ter (np. pro­fe­so­ry, Po­la­ki);
2. ele­ment gra­ma­tycz­ny na­da­ją­cy wy­ra­zom zna­cze­nie ujem­ne, np. przy­ro­stek -sko (bab­sko), -as (urzę­das)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­śle­nie (np. cech ludz­kich) o cha­rak­te­rze ośmie­sza­ją­cym, wy­szy­dza­ją­cym; ko­ja­rzą­cym się z czymś na­gan­nym i po­wszech­nie nie­uz­na­nym.

Wiktionary

Pe­jo­ra­tyw (z łac. "pēior", „gor­szy”) – ter­min uży­wa­ny, aby wy­ra­zić ne­ga­tyw­ną ocenę osoby lub cze­goś, zwy­kle w po­sta­ci przy­miot­ni­ka „pe­jo­ratw­ny”.

Rzad­ko uży­wa­nym an­to­ni­mem tego po­ję­cia jest ter­min „me­lio­ra­tyw­ny” (z łac. "me­lior", „lep­szy”).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛjɔˈratɨf, AS: pei ̯oratyf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pejoratywny

Wiktionary


pejoratywizacja

na­bie­ra­nie przez wy­ra­zy za­bar­wie­nia ujem­ne­go


SJP.pl


pejoratywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w ne­ga­tyw­ny spo­sób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛjɔraˈtɨvʲɲɛ, AS: pei ̯oratyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejoratywność ż.

 przym. pejoratywny

Wiktionary


pejoratywność

ne­ga­tyw­ne na­ce­cho­wa­nie ja­kie­goś wy­ra­zu, ujem­ność w zna­cze­niu wy­ra­zu lub jego formy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pe­jo­ra­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są pe­jo­ra­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pejoratywny

 przysł. pejoratywnie

Wiktionary


pejoratywny

1. ma­ją­cy ne­ga­tyw­ny, obraź­li­wy wydź­więk lub zna­cze­nie; kry­tycz­ny, ujem­ny;
2. o przy­rost­kach: na­da­ją­cy wy­ra­zo­wi ujem­ny od­cień


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ne­ga­tyw­ny, ujem­ny (obraź­li­wy, znie­chę­ca­ją­cy) wydź­więk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okre­śle­nie do­bre­go stu­den­ta mia­nem ku­jo­na ma wydź­więk pe­jo­ra­tyw­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ, AS: pei ̯oratyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejoratyw ż., pejoratywność ż., pejoratywizacja ż.

 przysł. pejoratywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) negatywny, ujemny

Wiktionary


pejoratyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pe­jo­ra­ty­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepejoratyzowanie n.

 czas. pejoratyzować ndk.

Wiktionary


pejotl

sub­stan­cja odu­rza­ją­ca po­wo­du­ją­ca ha­lu­cy­na­cje, otrzy­my­wa­na z niek­tó­rych od­mian kak­tu­sów; pe­y­otl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lop­hop­ho­ra wil­liam­sii|ref=tak., su­ku­lent pę­do­wy z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­pert przed­sta­wia w „bi­blii” ar­gu­men­ty za i prze­ciw środ­kom psy­cho­de­licz­nym, do któ­rych za­li­cza LSD, ma­ri­hu­a­nę, pe­jotl, me­ska­li­nę, psy­lo­cy­bi­nę, ha­szysz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jazgrza Williamsa, echinokaktus Williamsa, jeżowiec Williamsa

Wiktionary


pejotlowy

→ pe­jotl


SJP.pl

Patrz:

pejotl

pejotyzm

re­li­gia wielu ple­mion In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej; jest po­łą­cze­niem ele­men­tów tra­dy­cyj­nych wie­rzeń in­diań­skich z wie­rze­nia­mi chrze­ści­jań­ski­mi


SJP.pl

Pe­jo­tyzm ( Pe­y­o­tism) – syn­kre­tycz­na re­li­gia kul­ty­wo­wa­na przez Na­ti­ve Ame­ri­can Church (pol. "Ame­ry­kań­ski Ko­ściół Tu­byl­czy", "Tu­byl­czy Ko­ściół Ame­ry­kań­ski", "Ro­dzi­my Ko­ściół Ame­ry­kań­ski" lub "Ko­ściół Ame­ry­kań­ski"), łą­czą­ca chrze­ści­jań­stwo, tra­dy­cyj­ne in­diań­skie kulty i sa­kra­men­tal­ne spo­ży­cie pe­jot­lu.

Wikipedia


pejpus

je­zio­ro w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro na gra­ni­cy mię­dzy Esto­nią i Rosją;

Wiktionary

Pej­pus, Je­zio­ro Czudz­kie (est. "Pe­ip­si järv"; ros. Чудское озеро, "Czud­sko­je ozie­ro") – je­zio­ro na gra­ni­cy mię­dzy Esto­nią a Rosją. Wraz z je­zio­ra­mi Lämmijärv (Tio­pło­je ros. Тёплое) oraz Pskow­skim two­rzy jeden zbior­nik o łącz­nej po­wierzch­ni 3543 km². Łącz­nie ze wspom­nia­ny­mi sta­no­wi piąte pod wzglę­dem wiel­ko­ści je­zio­ro Eu­ro­py. Je­zio­ra te na znacz­nym od­cin­ku wyz­na­cza­ją na­tu­ral­ną gra­ni­cę pań­stwo­wą po­mię­dzy Esto­nią a Rosją.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pejpuski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezioro Czudzkie

Wiktionary


pejs

1. dłu­gie pasmo wło­sów na skro­ni or­to­dok­syj­ne­go żyda;
2. ele­ment dam­skiej fry­zu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. dłu­gie pasmo wło­sów wy­ra­sta­ją­cych ze skro­ni, no­szo­ne przez wyz­naw­ców tra­dy­cyj­ne­go ju­da­iz­mu, zwła­szcza przez cha­sy­dów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejsik mrz., pejsaty mos.

 przym. pejsaty

Wiktionary


pejsachówka

mocna wódka śliw­ko­wa, spo­rzą­dza­na zgod­nie z ży­dow­ski­mi prze­pi­sa­mi ry­tu­al­ny­mi; pej­sów­ka


SJP.pl

Pej­sa­chów­ka – po­tocz­na nazwa moc­nej, wy­traw­nej wódki ży­dow­skiej spo­rzą­dza­nej naj­czę­ściej ze śli­wek, z za­cho­wa­niem ży­dow­skich prze­pi­sów ry­tu­al­nych. Spo­ży­wa­na przez Żydów w cza­sie świę­ta Pas­chy.

Wikipedia


pejsaty

no­szą­cy pejsy, dłu­gie pasma wło­sów na skro­niach (np. pej­sa­ty męż­czyz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. ma­ją­cy pejsy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. żyd lub Żyd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­rze mó­wiąc, wy­o­bra­ża­łem sobie pra­dziad­ka jako pej­sa­te­go fa­ce­ta w czar­nym cha­ła­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejsik mrz., pejs mrz., pejsatość ż.

Wiktionary


pejsik

zdrob­nie­nie od: pejs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pejs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pejs, lecz tylko mały pej­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejs m., pejsaty mos.

 przym. pejsaty

Wiktionary


pejski

naz­wi­sko


SJP.pl


pejsowaty

1. po­dob­ny do pejsa, przy­po­mi­na­ją­cy pejs;
2. po­gard­li­wie: ma­ją­cy ży­dow­skie po­cho­dze­nie


SJP.pl


pejsy

1. dłu­gie pasmo wło­sów na skro­ni or­to­dok­syj­ne­go żyda;
2. ele­ment dam­skiej fry­zu­ry


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: pejs

Wiktionary

Pejsy (hebr. פאות; peot, jid. pejes) – dłu­gie pasma wło­sów wy­ra­sta­ją­cych ze skro­ni oraz po bo­kach brody, no­szo­ne przez wyz­naw­ców tra­dy­cyj­ne­go ju­da­iz­mu.

Więk­szość re­li­gij­nych Żydów po­zo­sta­wia dłuż­sze włosy w oko­li­cach uszu, cha­sy­dzi za­pu­szcza­ją dłu­gie, nigdy nie ob­ci­na­ne pejsy.

Wikipedia


pejsówka

mocna wódka śliw­ko­wa, spo­rzą­dza­na zgod­nie z ży­dow­ski­mi prze­pi­sa­mi ry­tu­al­ny­mi; pej­sa­chów­ka


SJP.pl


pejzan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. obraź. chłop, miesz­ka­niec wsi

 (1.2) przest. pod­da­ny

 (1.3) środ. głupi, nie­o­krze­sa­ny czło­wiek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­je­den głod­ny pa­y­san-by im po­zaz­dro­ścił. Jak cud­nie się po­ka­zu­ją stare! — wska­zał na kilka pawi (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛjzãn, AS: pei ̯zãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieśniak, chłop

Wiktionary


pejzanka

1. zupa ja­rzy­no­wa
2. dawna su­kien­ka o ob­ci­słym sta­ni­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj zupy ja­rzy­no­wej, bar­dziej wyk­wint­na kar­to­flan­ka wzbo­ga­co­na m.in. o grzy­by leśne, ka­pu­stę, ka­la­re­pę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejzan mos.

Wiktionary


pejzaż

na­tu­ral­ny kra­jo­braz, czę­sto przed­sta­wia­ny na obra­zach lub fo­to­gra­fiach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. obraz, któ­re­go te­ma­tem jest kra­jo­braz

 (1.2) szt. dzie­dzi­na pla­sty­ka­a­sty­ki zaj­mu­ją­cy się kra­jo­bra­zem

 (1.3) książk. kra­jo­braz przed­sta­wio­ny w dzie­le sztu­ki

 (1.4) przen. ogół fak­tów i pro­ce­sów two­rzą­cych obraz pew­ne­go zja­wi­ska

Wiktionary

Pej­zaż (fr. "pa­y­sa­ge") – ma­lar­stwo kra­jo­bra­zo­we, czyli ma­lar­stwo przed­sta­wia­ją­ce kra­jo­braz, widok na­tu­ry lub oto­cze­nia miej­skie­go.

W za­leż­no­ści od przed­sta­wio­nej rze­czy­wi­sto­ści wy­róż­nia się pej­zaż to­po­gra­ficz­ny – odz­wier­cied­la­ją­cy kon­kret­ny motyw i pej­zaż fan­ta­stycz­ny – bę­dą­cy wyt­wo­rem wy­o­braź­ni. Można wy­róż­nić spe­cy­ficz­ne typy pej­za­żu w za­leż­no­ści od obra­zo­wa­ne­go mo­ty­wu:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Józef Cheł­moń­ski był zna­nym twór­cą pej­za­ży.

 (1.1) Po­sta­no­wi­li­śmy się z nim, tym wi­do­kiem, zmie­rzyć i tak pow­stał duet pej­za­ży gór­czyń­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛjzaʃ, AS: pei ̯zaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejzażysta mos., pejzażystka ż.

:: zdrobn. pejzażyk mrz.

 przym. pejzażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajobraz, landszaft

 (1.3) krajobraz

 (1.4) panorama, obraz

Wiktionary


pejzażowy

przy­miot­nik od: pej­zaż; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pej­za­żu lub obra­zów, fo­to­gra­fii przed­sta­wia­ją­cych pej­zaż (np. motyw pej­za­żo­wy), zwią­za­ny z pej­za­żem (np. ma­lar­stwo pej­za­żo­we)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pej­za­żu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejzaż mrz., pejzażyk mrz., pejzażysta mos.

Wiktionary


pejzażyk

zdrob­nie­nie od: pej­zaż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki obraz przed­sta­wia­ją­cy pej­zaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przed­po­ko­ju wi­sia­ły pej­za­ży­ki przy­wie­zio­ne przez panią Ce­li­nę z piel­grzym­ki do Ziemi Świę­tej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejzaż mrz., pejzażysta mos., pejzażystka ż.

 przym. pejzażowy

Wiktionary


pejzażysta

osoba zaj­mu­ją­ca się ma­lo­wa­niem lub fo­to­gra­fo­wa­niem na­tu­ral­nych kra­jo­bra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ma­larz two­rzą­cy pej­za­że

 (1.2) liter. pi­sarz two­rzą­cy opisy przy­ro­dy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛjzaˈʒɨsta, AS: pei ̯zažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejzaż m., pejzażyk m.

:: fż. pejzażystka ż.

 przym. pejzażowy

Wiktionary


pejzażystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ma­lo­wa­niem lub fo­to­gra­fo­wa­niem na­tu­ral­nych kra­jo­bra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ma­lar­ka two­rzą­ca pej­za­że

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pejzaż mrz., pejzażyk mrz., pejzażysta mos.

Wiktionary


pekaes

po­tocz­nie:
1. au­to­bus ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy­mia­sto­wej; PKS;
2. za­rost po obu stro­nach twa­rzy się­ga­ją­cy ust; bak, ba­czek, fa­wo­ryt, bo­ko­bro­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. au­to­bus ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy­mia­sto­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wra­ca­jąc z ro­bo­ty wi­dzia­łem, jak pe­ka­es stu­knął się z ja­kimś pe­żo­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pekaes mrz.

 przym. pekaesowski

 skr. PKS

Wiktionary


pekaesowiec

pra­cow­nik PKS (Pe­ka­e­su, Pań­stwo­wej Ko­mu­ni­ka­cji Sa­mo­cho­do­wej); PKS-owiec


SJP.pl


pekaesowski

przy­miot­nik od: Pe­ka­es, PKS (Pań­stwo­wa Ko­mu­ni­ka­cja Sa­mo­cho­do­wa), pe­ka­es; PKS-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­ka­e­sem, od­no­szą­cy się do Pe­ka­e­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­to­bu­sy pe­ka­e­sow­skie za­trzy­mu­ją się na przy­stan­ku przed GS-em.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pekaes mrz., Pekaes mrz.

 skr. PKS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PKS-owski

Wiktionary


pekaesowy

→ pe­ka­es


SJP.pl

Patrz:

pekaes

pekan

ga­tu­nek hi­ko­ry o ja­dal­nych, lecz­ni­czych na­sio­nach, przy­po­mi­na­ją­cych orze­chy wło­skie, wy­ko­rzy­sty­wa­nych do pro­duk­cji oleju; hi­ko­ra pekan, orzesz­nik pekan, prze­o­rzech pekan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. pot. drze­wo z ga­tun­ku orzesz­nik ja­dal­ny

 (1.2) spoż. orzech z drze­wa pekan (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pekan – ro­śli­na, orzesz­nik ja­dal­ny
  • Pekan – mia­sto w Bru­nei
  • Pekan – dy­strykt i mia­sto w Ma­lez­ji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛkãn, AS: pekãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pekanowiec m.

 przym. pekanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pekanowiec, orzesznik jadalny, orzesznik owocowy, orzesznik pekanowy, pikan

 (1.2) pikan

Wiktionary


pekanowy

→ pekan


SJP.pl

Patrz:

pekan

pekao

1. Pol­ska Kasa Opie­ki; PeKaO;
2. Po­wszech­na Kasa Oszczęd­no­ści


SJP.pl


pekao-wski

→ PEKAO; pe­ka­ow­ski


SJP.pl


pekaowski

przy­miot­nik od:
1. PKO BP (Po­wszech­na Kasa Oszczęd­no­ści Bank Pol­ski); PKO-wski;
2. Pekao SA (Pol­ska Kasa Opie­ki Spół­ka Ak­cyj­na)


SJP.pl


pekape

po­tocz­nie: PKP (Pol­skie Ko­le­je Pań­stwo­we)


SJP.pl


pekari

ro­dzi­na wszyst­ko­żer­nych ssa­ków z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cych świ­nie do­mo­we, za­miesz­ku­ją­cych lasy i za­ro­śla Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. ame­ry­kań­ski ssak pa­rzy­sto­ko­pyt­ny z wy­glą­du po­dob­ny do dzika;

Wiktionary

Pe­ka­ri ("Ta­y­as­su") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ta­y­as­su­i­nae w obrę­bie ro­dzi­ny pe­ka­rio­wa­tych (Ta­y­as­su­i­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈkarʲi, AS: pekarʹi

Wiktionary


pekariowate

o ce­chach pe­ka­rio­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Pe­ka­rio­wa­te (Ta­y­as­su­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du świ­nioksz­tałt­nych (Suina) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la), spo­krew­nio­na ze świ­nio­wa­ty­mi.

Wikipedia


pekariowaty

o ce­chach pe­ka­rio­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


pekator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eufem. penis

Wiktionary


pekać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pykać z fajki

Wiktionary


pekin

po­tocz­nie o Pa­ła­cu Kul­tu­ry i Nauki w War­sza­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Chin;

Wiktionary

Pekin (chiń. 北京; pi­ny­in "Běijīng";) – sto­li­ca Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej oraz jedno z czte­rech miast wy­dzie­lo­nych, pod­le­ga­ją­ce bez­poś­red­nio wła­dzom kraju. Od pół­no­cy, za­cho­du i po­łud­nia gra­ni­czy z pro­win­cją Hebei, a od wscho­du z mia­stem wy­dzie­lo­nym Tien­cin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ferii zi­mo­wych miesz­ka­li­śmy w naj­droż­szym ho­te­lu w Pe­ki­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛcĩn, AS: peḱĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pekińczyk mos./mzw., pekinka ż.

 przym. pekiński, podpekiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Peking

Wiktionary


pekinekla

ro­dzaj tka­ni­ny ba­weł­nia­no-jed­wab­nej o lekko po­mar­szczo­nej po­wierzch­ni


SJP.pl


pekiniec

jedna z naj­star­szych ras psa do­mo­we­go; pe­kiń­czyk


SJP.pl


pekinka

po­tocz­nie:
1. ka­pu­sta pe­kiń­ska;
2. sa­mi­ca psa pe­kiń­czy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pe­ki­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈcĩnka, AS: peḱĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pekin mrz.

:: fm. pekińczyk mos.

 przym. pekiński

Wiktionary


pekińczyk

1. jedna z naj­star­szych ras psa do­mo­we­go; pe­ki­niec;
2. pe­kiń­czyk żółty - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z rzędu wró­blo­wych; pe­kiń­czyk czer­wo­no­dzio­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pe­ki­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) kynol. rasa ma­łych psów o dłu­giej sier­ści i krót­kim pysku;

Wiktionary

Pe­kiń­czyk – jedna z ras psów na­le­żą­ca do grupy psów do to­wa­rzy­stwa, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji spa­nie­li ja­poń­skich i pe­kiń­czy­ków. Typ jam­ni­ko­wa­ty. Nie pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈcĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: peḱĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pekin mrz.

:: fż. pekinka ż.

 przym. pekiński

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pekin

Wiktionary


pekińczyki

1. jedna z naj­star­szych ras psa do­mo­we­go; pe­ki­niec;
2. pe­kiń­czyk żółty - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z rzędu wró­blo­wych; pe­kiń­czyk czer­wo­no­dzio­by


SJP.pl

Pe­kiń­czy­ki (Le­io­tri­chi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


pekiński

przy­miot­nik od: Pekin (sto­li­ca Chin)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pe­ki­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­dy­cy­na pe­kiń­ska, po­dob­nie jak pa­ry­ska, opie­ra­ła się na "nauce", tyle że chiń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈcĩj̃sʲci, AS: peḱĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pekin mrz., pekińczyk mos./mzw., pekinka ż.

Wiktionary


pekka

skan­dy­naw­skie imię mę­skie


SJP.pl


peklaż

po­tocz­nie: ostro za­kra­pia­na im­pre­za; me­lanż


SJP.pl


peklosól

sól do pe­klo­wa­nia; sól pe­klo­wa


SJP.pl


peklowacz

osoba pra­cu­ją­ca w za­kła­dach mięs­nych, zaj­mu­ją­ca się pe­klo­wa­niem (utr­wa­la­niem mięsa mie­sza­ni­ną soli ku­chen­nej, sa­le­try, kwasu askor­bi­no­we­go i przy­praw)


SJP.pl


peklowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pe­klo­wać.

Wiktionary

Pe­klo­wa­nie – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny, po­le­ga­ją­cy na dzia­ła­niu mie­szan­ki pe­klu­ją­cej na mięso. Efek­tem tego pro­ce­su jest utr­wa­la­nie barwy, wyt­wo­rze­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go smaku i za­pa­chu mięsa oraz prze­dłu­że­nie trwa­ło­ści pro­duk­tu po­przez ha­mo­wa­nie wzro­stu bak­te­rii cho­ro­bot­wór­czych i gnil­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zapeklowanie n., peklowina ż., peklówka ż., peklownia ż.

 czas. peklować ndk., zapeklować dk.

 przym. peklowy, peklowniczy

Wiktionary


peklować

utr­wa­lać mięso w rozt­wo­rze soli z sa­le­trą i przy­pra­wa­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pe­klo­wać)

 (1.1) kulin. kon­ser­wo­wać mięso w so­lan­ce z sa­le­trą i przy­pra­wa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spró­bu­je­cie mo­je­go pe­klo­wa­ne­go mięsa?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklowanie n., zapeklowanie n., peklowina ż., peklówka ż., peklownia ż.

 czas. zapeklować dk.

 przym. peklowy, peklowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński bajcować

Wiktionary


peklowina

mięso pe­klo­wa­ne (utr­wa­lo­ne mie­sza­ni­ną soli ku­chen­nej, sa­le­try, kwasu askor­bi­no­we­go i przy­praw); pe­klów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mięso za­kon­ser­wo­wa­ne w rozt­wo­rze so­lan­ki z sa­le­trą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­char­ka zro­bi­ła dobrą pe­klo­wi­nę, chcesz spró­bo­wać?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklowanie n., zapeklowanie n., peklówka ż., peklownia ż.

 czas. peklować ndk., zapeklować dk.

 przym. peklowy, peklowniczy

Wiktionary


peklownia

po­mie­szcze­nie w za­kła­dach mięs­nych, w któ­rym pe­klu­je się (utr­wa­la mie­sza­ni­ną soli ku­chen­nej, sa­le­try, kwasu askor­bi­no­we­go i przy­praw) mięso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym pe­klu­je się mięso

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mięso na we­se­le trzy­ma­my je­szcze w pe­klow­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklowanie n., zapeklowanie n., peklowina ż., peklówka ż.

 czas. peklować ndk., zapeklować dk.

 przym. peklowy, peklowniczy

Wiktionary


peklowniczy

zwią­za­ny z pe­klo­wa­niem (utr­wa­la­niem mięsa mie­sza­ni­ną soli ku­chen­nej, sa­le­try, kwasu askor­bi­no­we­go i przy­praw), słu­żą­cy do pe­klo­wa­nia (np. basen pe­klow­ni­czy, misa pe­klow­ni­cza)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny do pe­klo­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam przy­go­to­wu­jesz so­lan­kę pe­klow­ni­czą dla swo­jej rzeź­ni?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklowina ż., peklowanie n., zapeklowanie n., peklówka ż., peklownia ż.

 czas. peklować ndk., zapeklować dk.

 przym. peklowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peklowy

Wiktionary


peklownik

na­czy­nie do pe­klo­wa­nia mięsa


SJP.pl


peklowy

sól pe­klo­wa - sól do pe­klo­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy do pe­klo­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślicz­ne dzię­ki, pędzę po sól pe­klo­wą i … może jed­nak zjem swoj­skiej wę­dzon­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklowina ż., peklowanie n., zapeklowanie n., peklówka ż., peklownia ż.

 czas. peklować ndk., zapeklować dk.

 przym. peklowniczy

Wiktionary


peklówka

mięso pe­klo­wa­ne (utr­wa­lo­ne mie­sza­ni­ną soli ku­chen­nej, sa­le­try, kwasu askor­bi­no­we­go i przy­praw); pe­klo­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mięso za­kon­ser­wo­wa­ne w rozt­wo­rze so­lan­ki z sa­le­trą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dam wam tro­chę pe­klów­ki, Nadia przy­go­to­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklowanie n., zapeklowanie n., peklowina ż., peklownia ż.

 czas. peklować ndk., zapeklować dk.

 przym. peklowy, peklowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peklowina

Wiktionary


pekmez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gęsty, ciem­ny syrop z za­gę­szczo­ne­go soku owo­co­we­go

Wiktionary


peknóć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łow. strze­lić z lek­kiej strzel­by

Wiktionary


pektan

sól lub ester kwasu pek­ty­no­we­go; pek­ty­nian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. sól lub ester kwasu pek­ty­no­we­go

Wiktionary


pektolit

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów


SJP.pl

Pek­to­lit (Yuk­spo­ryt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pek­tos" = zło­żo­ny i "lit­hos" = ka­mień, skała.

Wikipedia


pektoralik

ozdob­ny ze­ga­re­czek na łań­cusz­ku, no­szo­ny w kie­szon­ce na pier­si


SJP.pl


pektoralny

→ pek­to­rał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pek­to­ra­łem, uży­wa­ny do no­sze­nia pek­to­ra­łu

Wiktionary

Patrz:

pektorał

Przykłady

 (1.1) Kar­dy­na­ło­wie i bi­sku­pi noszą na sznu­rach pek­to­ral­nych krzy­że z re­lik­wia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pektorał mrz.

Wiktionary


pektorał

1. ozdob­ny krzyż ze szla­chet­ne­go me­ta­lu, za­wie­ra­ją­cy re­lik­wie;
2. ozdob­ny na­pier­śnik no­szo­ny przez fa­ra­o­nów jako oz­na­ka wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. krzyż z re­lik­wią no­szo­ny przez ka­to­lic­kich du­chow­nych na pier­si;

 (1.2) hist. na­pier­śnik no­szo­ny w sta­ro­żyt­no­ści jako oz­na­ka wła­dzy

 (1.3) daw. ze­ga­rek no­szo­ny na pier­si w XVII wieku

Wiktionary

Pek­to­rał, na­pier­śnik (z łac. "pec­tus" – pierś) – ro­dzaj bi­żu­te­rii świec­kiej lub re­li­gij­nej no­szo­nej na pier­si, za­pi­na­nej od tyłu. Obec­nie nazwa czę­sto uży­wa­na dla ozdob­ne­go krzy­ża no­szo­ne­go na pier­si przez wyż­sze du­cho­wień­stwo (bi­sku­pi, ar­cy­bi­sku­pi, kar­dy­na­ło­wie, pa­pież) – zo­bacz pek­to­rał (chrze­ści­jań­stwo).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­pież otrzy­mał srebr­ny pek­to­rał z okaz­ji rocz­ni­cy świę­ceń.

 (1.2) W sta­ro­żyt­nym Iz­ra­e­lu pek­to­ra­ły no­si­li kró­lo­wie i ar­cy­ka­pła­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pektoralik mrz.

 przym. pektoralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) napierśnik

Wiktionary


pektyna

jeden z grupy po­li­sa­cha­ry­dów, wy­stę­pu­ją­cy w tkan­kach ro­ślin­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) (tylko w licz­bie mno­giej) bio­chem. mie­sza­ni­na cu­krów po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści że­lu­ją­ce;

 (1.2) spoż. do­da­tek do żyw­no­ści, że­lu­ją­cy, za­gę­szcza­ją­cy i sta­bli­zu­ją­cy, pow­sta­ły na bazie pek­tyn (1.1), do­stęp­ny też w po­sta­ci pro­duk­tu hand­lo­we­go do użyt­ku do­mo­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pektynaza

 przym. pektynowy

Wiktionary


pektynian

sól lub ester kwasu pek­ty­no­we­go; pek­tan


SJP.pl


pektynodon

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny tro­o­do­nów


SJP.pl


pektynowy

przy­miot­nik od: pek­ty­na; wcho­dzą­cy w skład pek­ty­ny (jed­ne­go z grupy po­li­sa­cha­ry­dów, wy­stę­pu­ją­ce­go w tkan­kach ro­ślin­nych), za­wie­ra­ją­cy pek­ty­nę (np. zwią­zek pek­ty­no­wy, klej pek­ty­no­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy pek­ty­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pektyna ż.

Wiktionary


pekuniarny

zwią­za­ny z pie­niędz­mi, pie­nięż­ny


SJP.pl


pel

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = in­form. punkt elek­trycz­no-lo­gicz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pel-et-Der – gmina
  • Al­bert Pel – fran­cu­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • David Pel – ho­len­der­ski te­ni­si­sta
  • Eva Pel – ho­len­der­ska ar­tyst­ka
  • Pie­ter Kla­zes Pe – duń­ski pro­fe­sor
  • Peel

Wikipedia


pel-mel

pêle-mêle;
1. coś be­zład­nie po­mie­sza­ne­go; mie­sza­ni­na;
2. roz­mo­wa na wszyst­kie te­ma­ty, o ni­czym


SJP.pl


pela

jed­wab­na tka­ni­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pela – skrót żeń­skie­go imie­nia Pe­la­gia
  • Pela – miej­sco­wość w Gre­cji
  • Pela - cien­kie nici jed­wab­ne uży­wa­ne do haftu
  • Pela – skała w miej­sco­wo­ści Rybna w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim

Wikipedia


pelagia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy;

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da z głów­ne­go pasa aste­ro­id o nu­me­rze 1190;

Wiktionary

Pe­la­gia – żeń­skie imię po­cho­dze­nia grec­kie­go, po­cho­dzą­ce od przy­miot­ni­ka "pe­la­gios", oz­na­cza­ją­ce­go „mor­ski”. Mę­skim od­po­wied­ni­kiem tego imie­nia jest Pe­la­giusz.

Pe­la­gia imie­ni­ny ob­cho­dzi: 23 marca, 4 maja, 9 czerw­ca, 26 czerw­ca, 11 lipca, 8 paź­dzier­ni­ka i 21 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈlaɟja, AS: pelaǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelagianizm m., pelagianin m., semipelagianizm m., pelagial m.

:: zdrobn. Pela ż.

:: fm. Pelagiusz m.

 przym. Pelagiowy, pelagianistyczny, pelagiczny

Wiktionary


pelagial

toń wodna oce­a­nów, mórz i du­żych je­zior, ob­fi­tu­ją­ca w tlen na sku­tek in­ten­syw­ne­go fa­lo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. hy­drol. sfera ot­war­tej wody, dzie­lą­ca się na część fo­tycz­ną (naś­wiet­lo­ną) oraz afo­tycz­ną (bez świa­tła)

Wiktionary

Pe­la­gial, wody pe­la­gial­ne, stre­fa pe­la­gial­na, toń wodna (od gr. "πέλαγος", "pélagos" – morze) – wody ot­war­te oce­a­nów, mórz i wiel­kich je­zior od­dzie­lo­ne od brze­gów stre­fa­mi li­to­ra­lu i su­bli­to­ra­lu. Mo­że­my wy­o­bra­żać sobie stre­fę pe­la­gicz­ną jako cy­lin­der lub ko­lum­nę wody mię­dzy po­wierzch­nią wody morza a dnem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pelagialny, pelagiczny

 rzecz. Pelagiusz mos., Pelagia ż.

Wiktionary


pelagialny

→ pe­la­gial


SJP.pl

Patrz:

pelagial

pelagianin

zwo­len­nik pe­la­gia­niz­mu (ka­to­lic­kie­go ze­spo­łu po­glą­dów re­li­gij­nych gło­szo­nych przez Pe­la­giu­sza, nie­uz­na­ją­ce­go prze­nie­sie­nia grze­chu pier­wo­rod­ne­go na wszyst­kich ludzi oraz mó­wią­ce­go o zba­wie­niu bę­dą­cym nie­za­leż­nym od łaski bożej)


SJP.pl


pelagianizm

ka­to­lic­ki ze­spół po­glą­dów re­li­gij­nych gło­szo­nych przez Pe­la­giu­sza, nie­uz­na­ją­cy prze­nie­sie­nia grze­chu pier­wo­rod­ne­go na wszyst­kich ludzi oraz mó­wią­cy o zba­wie­niu bę­dą­cym nie­za­leż­nym od łaski bożej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. rel. nurt te­o­lo­gii du­cho­wo­ści, któ­re­go pier­wszym pro­pa­ga­to­rem był Pe­la­giusz;

Wiktionary

Pe­la­gia­nizm – we wczes­nym chrze­ści­jań­stwie od po­cząt­ku V w. po­gląd te­o­lo­gicz­ny, któ­re­go pier­wszym pro­pa­ga­to­rem był Pe­la­giusz (IV i V w.). Roz­wi­jał się głów­nie w Ita­lii i Pół­noc­nej Afry­ce. W wy­ni­ku kon­tro­wer­sji wew­nątrz­ko­ściel­nej, uz­na­ny przez sy­no­dy ka­to­lic­kie i pa­pie­ży, a na­stęp­nie Sobór efe­ski (431) za niez­god­ny z dok­try­ną chrze­ści­jań­ską, czyli he­rez­ję.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pelagiusz m., Pelagia ż.

Wiktionary


pelagianka

→ pe­la­gia­nin


SJP.pl

Patrz:

pelagianin

pelagiański

→ pe­la­gia­nin


SJP.pl

Patrz:

pelagianin

pelagiczny

ut­wo­rzo­ny pod wpły­wem dzia­ła­nia morza, mor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) oce­a­nogr. zwią­za­ny z pe­la­gia­lem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepelagiczność ż., Pelagia ż., pelagial mrz., pelagiczność ż., Pelagiusz mos.

 przym. niepelagiczny

 przysł. niepelagicznie, pelagicznie

Wiktionary


pelagiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­la­giusz – imię mę­skie
  • Pe­la­giusz – mnich z V w.
  • Pe­la­giusz – król Astu­rii (718-737)
  • Pe­la­giusz I – pa­pież (556-561)
  • Pe­la­giusz II – pa­pież (579-590)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Imię Pe­la­giusz no­si­ło dwóch pa­pie­ży w VI wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈlaɟuʃ, AS: pelaǵuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelagianizm m., pelagianin m., semipelagianizm m., pelagial m.

:: fż. Pelagia ż.

 przym. Pelagiuszowy, pelagianistyczny, pelagiczny

Wiktionary


pelagiuszek

zdrob­nie­nie od: Pe­la­giusz (imię mę­skie)


SJP.pl


pelagiuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­la­giusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pelagiuszostwo

Pe­la­giusz z żoną; Pe­la­giu­szo­wie


SJP.pl


pelagiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


pelagiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­la­giu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pelagra

cho­ro­ba przew­le­kła wy­ni­ka­ją­ca z braku wi­ta­mi­ny PP, która ob­ja­wia się za­bu­rze­nia­mi ner­wo­wy­mi i psy­chicz­ny­mi; ru­mień lom­bardz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na bra­kiem wi­ta­mi­ny PP;

Wiktionary

Pe­la­gra, ru­mień lom­bardz­ki – cho­ro­ba wy­ni­ka­ją­ca z nie­do­bo­ru w die­cie nia­cy­ny lub jej pre­kur­so­ra – tryp­to­fa­nu, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ob­ja­wa­mi skór­ny­mi, ne­u­ro­lo­gicz­ny­mi i je­li­to­wy­mi. Scho­rze­nie roz­wi­ja się głów­nie wsku­tek nie­wła­ści­we­go odży­wia­nia, szcze­gól­nie diet opar­tej na ku­ku­ry­dzy, ubo­giej w nie­zbęd­ne skład­ni­ki odżyw­cze.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rumień lombardzki

Wiktionary


pelagryczny

→ pe­la­gra


SJP.pl

Patrz:

pelagra

pelagryk

osoba cier­pią­ca na pe­la­grę (ru­mień lom­bardz­ki)


SJP.pl


pelamida

dra­pież­na ryba z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych; bo­ni­to; sarda


SJP.pl

Pe­la­mi­da ("Sarda sarda") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych (Scom­bri­dae), cza­sa­mi błęd­nie na­zy­wa­ny bo­ni­to.

Wikipedia


pelanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pelargonia

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; musz­ka­tel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­lar­go­nium|ref=tak., po­pu­lar­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa

Wiktionary

Pe­lar­go­nia ("Pe­lar­go­nium" L'Hér.) – ro­dzaj bylin lub pół­krze­wów z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych. Liczy co najm­niej 283 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w Afry­ce Po­łud­nio­wej (co najm­niej 125 ga­tun­ków). Licz­ne ga­tun­ki rosną poza tym w Afry­ce Wschod­niej się­ga­jąc na pół­no­cy po Bli­ski Wschód (do po­łud­nio­wej Tur­cji i Iraku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pa­ra­pe­cie stoi do­nicz­ka z pe­lar­go­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja, AS: pelargõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pelargoniowy

Wiktionary


pelargonidyna

ro­dzaj an­to­cy­ja­nu, barw­nik na­tu­ral­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym do na­da­wa­nia pro­duk­tom po­ma­rań­czo­we­go za­bar­wie­nia


SJP.pl

Pe­lar­go­ni­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy an­to­cy­ja­ni­dy­nów, Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie jako barw­nik ro­ślin­ny, mię­dzy in­ny­mi w pe­lar­go­niach, ma­li­nach, tru­skaw­kach, owo­cach śliw, żu­ra­wi­ny czy płat­kach róż. Duże jej ilo­ści za­wie­ra czer­wo­na fa­so­la. Jak wszyst­kie an­to­cy­ja­ni­dy­ny jest an­ty­ut­le­nia­czem. Pe­lar­go­ni­dy­na sto­so­wa­na jest jako barw­nik spo­żyw­czy o oz­na­cze­niu E163d. Al­ko­ho­lo­wy rozt­wór pe­lar­go­ni­dy­ny jest wskaź­ni­kiem pH.

Wikipedia


pelargonina

zwią­zek po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go zwięk­sza­ją­cy siłę i zmniej­sza­ją­cy czę­stość skur­czów serca uwa­ża­ny za po­chod­ną cy­ja­ni­ny


SJP.pl


pelargoniowy

przy­miot­nik od: pe­lar­go­nia; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­lar­go­nii (np. kwia­ty pe­lar­go­nio­we), zwią­za­ny z pe­lar­go­nia­mi (np. drzew­ko pe­lar­go­nio­we, odrost pe­lar­go­nio­wy)


SJP.pl


pelasia

zdrob­nie­nie od: Pe­la­gia (imię żeń­skie)


SJP.pl


pelasiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­la­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


pelazgijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­laz­ga­mi, do­ty­czą­cy Pe­laz­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pelazgowie lm m.

Wiktionary


pelazgowie

Pe­laz­go­wie (gr. Πελασγοί "Pelasgoí", w lp. Πελασγός, "Pe­las­gos") – lud za­miesz­ku­ją­cy Te­sa­lię przed przy­by­ciem na Pe­lo­po­nez Gre­ków w II ty­siąc­le­ciu p.n.e.; z cza­sem w hi­sto­rio­gra­fii grec­kiej po­ja­wi­ła się ten­den­cja do okre­śla­nia tym mia­nem rów­nież in­nych au­toch­to­nicz­nych miesz­kań­ców Pe­lo­po­ne­zu i są­sied­nich wysp, jak Ka­ryj­czy­cy i Le­le­go­wie.

Wikipedia


pelc

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pelc – cze­ski pi­sarz
  • Ja­nusz Pelc – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Ja­nusz Pelc – pro­gra­mi­sta
  • Jerzy Pelc – fi­lo­zof

Wikipedia


pelcmantel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. futro

Wiktionary


pelczar

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Pel­czar (1937–2010) – pol­ski pro­fe­sor, ma­te­ma­tyk, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go.
  • Jan Pel­czar (1895–1940) – major ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej.
  • Józef Se­ba­stian Pel­czar (1842–1924) – bi­skup prze­my­ski, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.
  • Ka­zi­mierz Pel­czar (1894–1943) – pol­ski pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ste­fa­na Ba­to­re­go w Wil­nie, pre­kur­sor on­ko­lo­gii w II RP.
  • Ma­rian Pel­czar (1905-1983) – pol­ski dok­tor, hi­sto­ryk, or­ga­ni­za­tor i dy­rek­tor Bi­blio­te­ki Gdań­skiej Pol­skiej Aka­de­mii Nauk.
  • Sta­ni­sław Pel­czar (1915–1977) – sier­żant Woj­ska Pol­skie­go, żoł­nierz po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go.
  • Zenon Pel­czar (1866–1934) – pol­ski dok­tor, le­karz bal­ne­o­log.

Wikipedia


pelczarski

naz­wi­sko


SJP.pl


pele

jed­wab­na tka­ni­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pele – pol­ski raper, ur. 1978
  • Pelé – bra­zy­lij­ski pił­karz, ur. 1940, zm. 2022, trzy­krot­ny mistrz świa­ta
  • Pelé – ka­bo­wer­deń­ski pił­karz, ur. 1978
  • Pelé – por­tu­gal­ski pił­karz, ur. 1991
  • Abédi Pelé – ghań­ski pił­karz, ur. 1964
  • Pélé – por­tu­gal­ski pił­karz, ur. 1987
  • Pele – ha­waj­ska bo­gi­ni
  • Pele – pla­ne­to­i­da
  • Pélé – wyspa
  • Pele – wul­kan na po­wierzch­ni Io
  • Pelee

Wikipedia


pele-mele

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­cię­cy ze­szyt z listą pytań, ro­dzaj gry to­wa­rzy­skiej

 (1.2) ro­dzaj gry w piłkę

 (1.3) zob. pêle-mêle.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda pen­sjo­nar­ka oprócz sztam­bu­cha (dziś pa­mięt­nik) miała także głę­bo­ko ukry­ty ze­szyt pele-mele, czyli księ­gę róż­nych pytań.

 (1.3) (…) już sama hałda wska­zy­wa­ła na owo po­dziem­ne pele-mele, że we wszyst­kich tego ro­dza­ju szy­bach prze­bi­ja się w pew­nej głę­bo­ko­ści tak zwany przez gór­ni­ków „gruz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛl ˈmɛl, AS: pel mel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pêle-mêle n.

 przysł. pêle-mêle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) mieszanina, groch z kapustą

Wiktionary


peleciarka

ma­szy­na do pro­duk­cji pel­le­tu z bio­ma­sy lub in­nych ma­te­ria­łów


SJP.pl

Pe­le­ciar­ka – ma­szy­na słu­żą­ca do przet­wa­rza­nia bio­ma­sy (tro­cin, zręb­ków, słomy, łusek na­sion) w gra­nul­ki pel­le­tu. Umoż­li­wia pow­tór­ne wy­ko­rzy­sta­nie od­pa­dów po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go w pro­ce­sie pro­duk­cji bio­pa­li­wa.

Pe­le­cia­rek używa się głów­nie w prze­my­śle rol­nym i tar­tacz­nym.

Wikipedia


peled

duża ryba plank­to­no­żer­na; pe­lu­ga


SJP.pl


peleng

okre­śle­nie miej­sca ulo­ko­wa­nia da­ne­go obiek­tu wzglę­dem pół­no­cy, przez po­mia­ry od­po­wied­nich kątów; na­miar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. kąt mię­dzy pew­nym sta­łym kie­run­kiem i kie­run­kiem, w któ­rym ob­ser­wo­wa­ny jest na­mie­rza­ny obiekt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­leng – wyspa w In­do­nez­ji
  • Cie­śni­na Pe­leng – cie­śni­na w In­do­nez­ji
  • pe­leng (na­miar) – po­ję­cie w na­wi­ga­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyż pan na­resz­cie bę­dzie ła­skaw podać mi ten pe­leng na ostat­nią la­tar­nię, czy pan tam za­spał, do licha?!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelengacja ż., pelengator m., pelengowanie n.

 czas. pelengować ndk.

 przym. pelengacyjny, pelengowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namiar

Wiktionary


pelengacja

pro­ces wyz­na­cza­nia na­mia­rów ja­kie­goś obiek­tu w prze­strze­ni wzglę­dem pół­no­cy, przez mie­rze­nie od­po­wied­nich kątów


SJP.pl


pelengacyjny

zwią­za­ny z pe­len­ga­cją (pro­ce­sem wyz­na­cza­nia na­mia­rów ja­kie­goś obiek­tu w prze­strze­ni wzglę­dem pół­no­cy, przez mie­rze­nie od­po­wied­nich kątów), od­no­szą­cy się do ta­kie­go pro­ce­su (np. po­miar pe­len­ga­cyj­ny)


SJP.pl


pelengator

przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny do bra­nia na­mia­rów; na­mier­nik


SJP.pl


pelengować

okre­ślać miej­sce ulo­ko­wa­nia da­ne­go obiek­tu wzglę­dem pół­no­cy, przez po­mia­ry od­po­wied­nich kątów


SJP.pl


pelengowy

przy­miot­nik od: pe­leng; zwią­za­ny z pe­len­giem (okre­śla­niem miej­sca ulo­ko­wa­nia da­ne­go obiek­tu wzglę­dem pół­no­cy, przez po­mia­ry od­po­wied­nich kątów), do­ty­czą­cy pe­len­gu (np. mo­stek pe­len­go­wy)


SJP.pl


peleryna

1. ro­dzaj okry­cia prze­ciw­de­szczo­we­go bez rę­ka­wów;
2. nie­wiel­ki frag­ment ozdob­nej tka­ni­ny za­wie­sza­nej przy koł­nie­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wierzch­nie okry­cie bez rę­ka­wów, za­rzu­co­ne na ra­mio­na, nie­kie­dy krót­sze, tylko do łokci;

 (1.2) część ubio­ru np. pła­szcza, sukni, opa­da­ją­ca swo­bod­nie z ple­cy­e­ców

Wiktionary

Pe­le­ry­na (fr. "pèlerine", od "pèlerin" - piel­grzym) – wierzch­nie okry­cie bez rę­ka­wów, za­rzu­co­ne na ra­mio­na i spię­te na pier­siach albo na ra­mie­niu, no­szo­ne od cza­sów an­tycz­nych przez obie płcie. W Pol­sce nazwa sto­so­wa­na od XVII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sztucz­ce magik za­krył chłop­ca pe­le­ry­ną.

 (1.2) Do ko­ry­ta­rza wpa­ro­wa­ła druga grupa sztur­mow­ców, eskor­tu­ją­ca wy­so­ką, ciem­ną po­stać w po­włó­czy­stej pe­le­ry­nie i lśnią­cym czar­nym heł­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛlɛˈrɨ̃na, AS: pelerỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pelerynka ż.

 przym. peleryniasty, pelerynowy

Wiktionary


peleryniasty

no­szą­cy pe­le­ry­nę


SJP.pl


pelerynka

nie­wiel­ka pe­le­ry­na, naj­czę­ściej dla dzie­ci lub niek­tó­rych zwie­rząt do­mo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pe­le­ry­na

 (1.2) krót­ka na­rzut­ka okry­wa­ją­ca górną część ple­cy­e­ców, ra­mio­na i pier­si

 (1.3) kośc. szata li­tur­gicz­na mi­ni­stran­tów w kształ­cie pe­le­ryn­ki (1.2);

Wiktionary

Pe­le­ryn­ka, ina­czej koł­nierz – jest szatą li­tur­gicz­ną (w for­mie koł­nie­rza za­pi­na­ne­go pod szyją) na­kła­da­ną przez mi­ni­stran­ta na komżę, którą nosi pod­czas mszy świę­tej. Mi­ni­strant otrzy­mu­je pe­le­ryn­kę do­pie­ro po wstęp­nym okre­sie przy­go­to­wa­nia do służ­by w ko­ście­le i po­głę­bie­niu swo­jej wie­dzy pod­czas zbió­rek mi­ni­stran­tów, a także po prak­ty­ce służ­by przy oł­ta­rzu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam Mi­cha­sio­wi ślicz­ną pe­le­ryn­kę.

 (1.2) Do tej sukni mu­sisz mieć pe­le­ryn­kę, ina­czej zmarz­niesz.

 (1.3) W tę nie­dzie­lę mi­ni­stran­ci no­si­li pe­le­ryn­ki ko­lo­ru zie­lo­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛlɛˈrɨ̃nka, AS: pelerỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peleryna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) narzutka, zarzutka

 (1.3) kołnierzyk

Wiktionary


pelerynowy

→ pe­le­ry­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pe­le­ry­ny

Wiktionary

Patrz:

peleryna

pelet

ro­dzaj bio­pa­li­wa wyt­wa­rza­ne­go przy po­mo­cy gra­nu­lo­wa­nia; pel­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra­nu­lat opa­ło­wy ze spra­so­wa­nych pod wy­so­kim ci­śnie­niem tro­cin, wiór, zręb­ków i in­nych od­pa­dów drzew­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odkąd pa­li­my pe­le­tem, wy­rzu­ca­my znacz­nie mniej po­pio­łu.

Wiktionary


peleton

zwar­ta grupa za­wod­ni­ków w wy­ści­gu ko­lar­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. naj­licz­niej­sza zwar­ta grupa ko­la­rzy ja­dą­cych w wy­ści­gu;

Wiktionary

Pe­le­ton (od fr. "pe­lo­ton" – kłę­bek, gro­ma­da) – w ko­lar­stwie głów­na, naj­licz­niej­sza grupa ko­la­rzy, naj­czę­ściej umiej­sco­wio­na po­mię­dzy wy­prze­dza­ją­cy­mi ją za­wod­ni­ka­mi z uciecz­ki a za­wod­ni­ka­mi nie­wy­trzy­mu­ją­cy­mi tempa grupy za­sad­ni­czej.

Jazda w pe­le­to­nie wy­ma­ga mniej­sze­go wy­sił­ku od jazdy w po­je­dyn­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez cały wy­ścig ko­la­rze je­cha­li w pe­le­to­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈlɛtɔ̃n, AS: peletõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peletonik mrz.

Wiktionary


peletonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pe­le­ton

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peleton m.

Wiktionary


peletowy

→ pelet; pel­le­to­wy


SJP.pl


pelety

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zob. pelet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈlɛtɨ, AS: pelety

Wiktionary


peleus

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

Pe­le­us (gr. Πηλεύς " Pēleús", łac. "Pe­le­us") – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Ftyi w Te­sa­lii, ar­go­na­u­ta, oj­ciec Achil­le­sa.

Ucho­dził za syna Aja­ko­sa i En­de­is. Pe­le­us razem z bra­tem Te­la­mo­nem zabił pod wpły­wem gnie­wu (w trak­cie gry w kości) swo­je­go przy­rod­nie­go brata Fo­ko­sa syna Pas­mant­hei, wsku­tek czego zmu­szo­ny był do uciecz­ki z Eginy. We Ftyi Pe­le­us zo­stał oczy­szczo­ny ze zbrod­ni przez Eu­ry­tio­na i po­ślu­bił An­ty­go­nę, córkę Eu­ry­tio­na, któ­re­go przy­pad­ko­wo zabił pod­czas po­lo­wa­nia na dzika ka­li­doń­skie­go.

Wikipedia


pelikan

1. ry­bo­żer­ny ptak wodny o cha­rak­te­ry­stycz­nym moc­nym dzio­bie ze skó­rza­nym wor­kiem;
2. po­tocz­nie: ob­wi­sła skóra na ra­mio­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z rzędu peł­no­płet­wych;

 (1.2) pot. wiecz­ne pióro marki Pe­li­kan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. sto­mat. na­rzę­dzie, w kształ­cie za­gię­tych kle­szczy słu­żą­ce do usu­wa­nia dol­nych zębów przed­trzo­no­wych i trzo­no­wych

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (3.1) pe­li­ka­ny pot. ob­wi­sła skóry w oko­li­cy ra­mion

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pe­li­ka­ny – ro­dzi­na pta­ków
  • Pe­li­kan – godło
  • Pe­li­kan – herb szla­chec­ki
  • Pe­li­kan – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Pe­li­kan – marka przy­bo­rów do pi­sa­nia
  • Pe­li­kan – pol­ski rower marki Romet
  • Pe­li­kan – mgła­wi­ca w gwia­zdo­zbio­rze Ła­bę­dzia
  • Pe­li­kan Ło­wicz – pol­ski klub pił­kar­ski z Ło­wi­cza
  • „Pie­li­kan” – ro­syj­ski ni­szczy­ciel typu Sokoł z po­cząt­ku XX wieku i I wojny świa­to­wej (od 1902 roku „Smiet­li­wyj”)
  • Ja­ros­lav Pe­li­kan – ame­ry­kań­ski hi­sto­ryk chrze­ści­jań­stwa
  • Jiří Pelikán – cze­ski pu­bli­cy­sta i dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Ju­lius Pelikán − cze­ski rzeź­biarz i me­da­lier

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­li­ka­ny rzę­dem ob­sia­dły na­brze­że.

 (2.1) Wśród na­rzę­dzi pew­ne­go war­szaw­skie­go cy­ru­li­ka, znaj­do­wa­ły się trzy pe­li­ka­ny.

 (2.1) Na gwiazd­kę po­da­ro­wa­łem ojcu pe­li­ka­na i ele­ganc­kie spin­ki do ko­szul.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈlʲikãn, AS: pelʹikãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelikanowate nmos., pelikaniątko n., pelikanica ż.

:: zdrobn. pelikanik m.

 przym. pelikanowaty, pelikani, pelikanowy

Wiktionary


pelikani

→ pe­li­kan; pe­li­ka­no­wy


SJP.pl


pelikanica

sa­mi­ca pe­li­ka­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca pe­li­ka­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­ba­czy­li­śmy pe­li­ka­ni­cę sie­dzą­cą na ja­jach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelikan m., pelikanowate nmos., pelikaniątko n.

:: zdrobn. pelikanik m.

 przym. pelikanowaty, pelikani, pelikanowy

Wiktionary


pelikanik

nie­wiel­ki pe­li­kan


SJP.pl


pelikaniątko

młode pe­li­ka­na


SJP.pl


pelikanowate

ro­dzi­na pta­ków; pe­li­ka­ny


SJP.pl


pelikanowe

→ pe­li­kan; pe­li­ka­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­le­ca­ni­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: pe­li­ka­no­wy

Wiktionary

Pe­li­ka­no­we, peł­no­płet­we, wio­sło­no­gie (Pe­le­ca­ni­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie pe­li­ka­no­we odży­wia­ją się ry­ba­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelikan mzw., pelikany lm nm., pelikanowce lm nm.

 przym. pelikanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnopłetwe, wiosłonogie

Wiktionary


pelikanowy

→ pe­li­kan; pe­li­ka­ni


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pe­li­ka­na

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z pe­li­ka­nem, do­ty­czą­cy pe­li­ka­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­li­ka­na, ma­ją­cy cechy pe­li­ka­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelikany nmos., pelikan mzw., pelikanica ż., pelikanowe lm nm.

Wiktionary


pelikany

1. ro­dzi­na pta­ków; pe­li­ka­no­wa­te;
2. po­tocz­nie: ob­wi­sa­ją­ca skóra ra­mion; mo­tyl­ki, skrzy­deł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­le­ca­ni­dae|ref=tak., mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z rzędu pe­li­ka­no­wych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pe­li­kan

Wiktionary

Pe­li­ka­ny, pe­li­ka­no­wa­te (Pe­le­ca­ni­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z rzędu pe­li­ka­no­wych (Pe­le­ca­ni­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­li­ka­ny mają po­łą­czo­ne błoną pław­ną palce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelikan mzw., pelikanowate lm nm., pelikanowe lm nm., pelikanowce lm nm.

 przym. pelikanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pelikanowate

Wiktionary


pelikozaur

gad ssa­koksz­tałt­ny ży­ją­cy w okre­sie permu


SJP.pl


pelisa

dam­ski, zi­mo­wy płaszcz na fu­trze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. zi­mo­wy płaszcz pod­bi­ty fu­trem, w szcze­gól­no­ści woj­sko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. peliska ż.

 przym. pelisowy

Wiktionary


pelit

drob­no­ziar­ni­sta skała osa­do­wa


SJP.pl


pelka

naz­wi­sko


SJP.pl


pelleciarka

prasa gra­nu­lu­ją­ca za­si­la­na sil­ni­kiem elek­trycz­nym; pe­le­ciar­ka


SJP.pl


pellet

[czy­taj: pelet] ro­dzaj bio­pa­li­wa wyt­wa­rza­ne­go przy po­mo­cy gra­nu­lo­wa­nia; pelet


SJP.pl

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruby, wal­co­wa­ty gra­nu­lat wy­ko­na­ny ze spra­so­wa­ne­go, syp­kie­go ma­te­ria­łu, głów­nie opa­ło­we­go;

Wiktionary

Pel­let (pelet) – pa­li­wo stałe w for­mie gra­nu­la­tu uzy­ski­wa­ne z bio­ma­sy, przez­na­czo­ne głów­nie do spa­la­nia w in­dy­wi­du­al­nych, jak i zbio­ro­wych in­sta­la­cjach grzew­czych, może być spa­la­ny w ko­min­kach do tego przez­na­czo­nych.

Pel­let pro­du­ku­je się z od­pa­dów drzew­nych, upra­wia­nych w tym celu ro­ślin, oraz od­pa­dów i pro­duk­tów ubocz­nych rol­nict­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pelleciarka ż., pelletyzowanie n.

 czas. pelletyzować ndk.

 przym. pelletowy

Wiktionary


pelletowy

→ pel­let [czy­taj: pe­le­to­wy]; pe­le­to­wy


SJP.pl


pellikula

plaz­ma­tycz­na osłon­ka ciała pier­wot­nia­ków


SJP.pl

Pel­li­ku­la, pe­li­ku­la – ela­stycz­na po­wło­ka po­kry­wa­ją­ca ciało pier­wot­nia­ków. Two­rzą ją błona ko­mór­ko­wa oraz przy­le­ga­ją­ca do niej epi­plaz­ma (naj­bar­dziej zew­nętrz­na część cy­to­plaz­my) z za­nu­rzo­ny­mi w niej włó­kna­mi biał­ko­wy­mi oraz obło­nio­ny­mi pę­che­rzy­ka­mi. Pel­li­ku­la na­da­je kształt ko­mór­ce oraz izo­lu­je ją od śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go, a także poś­red­ni­czy w wy­mia­nie sub­stan­cji po­mię­dzy or­ga­niz­mem a śro­do­wi­skiem.

Wikipedia


pelmatoskopia

ba­da­nie linii pa­pi­lar­nych stóp w ce­lach iden­ty­fi­ka­cyj­nych; po­do­sko­pia


SJP.pl


pelnik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pel­nik ( Pulf­nick) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Łukta, nad je­zio­rem Isąg oraz rzeką Pa­słę­ką. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


peloid

bo­ro­wi­na i muł, za­wie­ra­ją­ce znacz­ną ilość skład­ni­ków mi­ne­ral­nych; mają za­sto­so­wa­nie lecz­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­tu­ral­ny twór ge­o­lo­gicz­ny sto­so­wa­ny jako two­rzy­wo lecz­ni­cze; pow­sta­je przy udzia­le wody i mi­kro­or­ga­niz­mów

Wiktionary

Pe­lo­i­dy (gr. "pelos" – „błoto”) – ut­wo­ry ge­o­lo­gicz­ne, które po roz­drob­nie­niu i zmie­sza­niu z wodą są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do celów lecz­ni­czych w for­mie ką­pie­li lub okła­dów.

Pe­lo­i­dy są dzie­lo­ne na na­tu­ral­ne i sztucz­ne. Pe­lo­i­da­mi na­tu­ral­ny­mi na­zy­wa­ne są te, które uży­wa­ne są w sta­nie spo­ty­ka­nym w na­tu­rze, lub są pod­da­wa­ne przy­go­to­wa­niu, które nie po­wo­du­je istot­nych zmian fi­zy­ko-che­micz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈlɔjit, AS: peloi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peloidowy

Wiktionary


peloidoterapia

me­to­da le­cze­nia uz­dro­wi­sko­we­go wy­ko­rzy­stu­ją­ca dzia­ła­nie bo­ro­wi­ny


SJP.pl


pelomeduza

ro­dzaj żółwi z ro­dzi­ny pe­lo­me­du­zo­wa­tych


SJP.pl


pelomeduzowate

ro­dzi­na żółwi z po­drzę­du żółwi bo­ko­szyj­nych


SJP.pl

Pe­lo­me­du­zo­wa­te (Pe­lo­me­du­si­dae) – ro­dzi­na żółwi z po­drzę­du żółwi bo­ko­szyj­nych (Ple­u­ro­di­ra). Ich śro­do­wi­skiem życia są rzeki oraz wody sto­ją­ce. Pod­czas okre­su suszy za­pa­da­ją w sen letni.

Wikipedia


pelomeduzowaty

o ce­chach pe­lo­me­du­zo­wa­tych (ro­dzi­na żółwi)


SJP.pl


peloneustes

ro­dzaj plez­jo­za­u­ra z ro­dzi­ny plio­za­u­rów


SJP.pl

Pe­lo­ne­u­stes (z gr. "pły­wak w mule") – ro­dzaj dra­pież­ne­go plio­za­u­ra, ży­ją­ce­go pod ko­niec jury. Pier­wsze­go od­kry­cia do­ko­na­no w 1889. Szcząt­ki od­kry­to na te­re­nie An­glii oraz Rosji, co wska­zu­je na fakt, że zwie­rzę to wy­stę­po­wa­ło sze­ro­ko w mo­rzach oble­wa­ją­cych ob­sza­ry Eu­ro­py.

Wikipedia


peloponeski

przy­miot­nik od: Pe­lo­po­nez (pół­wy­sep w Gre­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Pe­lo­po­ne­zu, zwią­za­ny z Pe­lo­po­ne­zem, po­cho­dzą­cy z Pe­lo­po­ne­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osta­tecz­ny więc los wojny pe­lo­po­ne­skiej roz­strzy­gnął za­ra­zem losy de­mo­kra­tycz­ne­go pań­stwa ateń­skie­go, przy­no­sząc za­ra­zem ruinę go­spo­dar­czą Ate­nom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peloponez mrz.

Wiktionary


peloponez

1. pół­wy­sep w Gre­cji;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep w Gre­cji mię­dzy Mo­rzem Joń­skim a Mo­rzem Egej­skim;

 (1.2) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na na Pe­lo­po­ne­zie (1.1)

 (1.3) adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Gre­cji zaj­mu­ją­cy po­łud­nio­wą i wschod­nią część Pe­lo­po­ne­zu (1.1);

Wiktionary

Pe­lo­po­nez ("Pół­wy­sep Pe­lo­po­ne­ski", nwgr. "Πελοπόννησος", "Pe­lo­pon­ni­sos", w śred­nio­wie­czu znany jako Morea, gr. "Μωρέας" lub "Μωριάς") – pół­wy­sep i kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Gre­cji o po­wierzch­ni 21 549 km², po­mię­dzy Mo­rzem Joń­skim a Egej­skim. Sta­no­wi naj­da­lej na po­łud­nie wy­su­nię­tą część Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go i kon­ty­nen­tal­nej Gre­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że Pe­lo­po­nez jest naj­cie­ka­wszym grec­kim pół­wy­spem.

 (1.2) W skład Pe­lo­po­ne­zu wcho­dzą mniej­sze kra­i­ny: Acha­ja, Ar­ka­dia, Ar­go­li­da, Elida, Me­se­nia i La­ko­nia.

 (1.3) Sto­li­cą Pe­lo­po­ne­zu jest Tri­po­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs, AS: pelopõnes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pelops m., Pelopida m.

 przym. peloponeski, Pelopsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Peloponeski

 (1.2) hist. Morea

 (1.3) Region Peloponez

Wiktionary


pelops

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, syn Tan­ta­la zło­żo­ny przez niego w ofie­rze bogom;

 (1.2) mit. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, syn Aga­mem­no­na

 (1.3) hist. król Spar­ty z dy­na­stii Eu­ry­pon­ty­dów pa­nu­ją­cy w III w. p.n.e.

 (1.4) sport. nazwa klubu spor­to­we­go z Patry

Wiktionary

Pe­lops – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Tan­ta­la, za­ło­ży­ciel dy­na­stii Pe­lo­pi­dów. Jako dziec­ko za­bi­ty przez ojca i po­da­ny na ucz­cie bogów, zje­dzo­ny je­dy­nie przez De­me­ter; wskrze­szo­ny przez Her­me­sa na po­le­ce­nie Zeusa. Mąż Hip­po­da­mei, za­bój­ca Oj­no­ma­o­sa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛlɔps, AS: pelops

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peloponez m., Pelopida m.

 przym. Pelopsowy

Wiktionary


pelosyderyt

mi­ne­rał, wę­glan wap­nia za­wie­ra­ją­cy do­miesz­ki mi­ne­ra­łów ila­stych i kal­cy­tu; sy­de­ryt ila­sty


SJP.pl


pelot

1. stara gra po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu od muru małej piłki za po­mo­cą wi­kli­no­wej ra­kie­ty o wy­dłu­żo­nym kształ­cie, upra­wia­na do dziś, po­cho­dzą­ca od ple­mion pre­ko­lum­bij­skiej Me­zo­a­me­ry­ki i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;
2. daw­niej po­du­szecz­ka do igieł i szpi­lek czę­sto per­fu­mo­wa­na


SJP.pl


pelota

1. stara gra po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu od muru małej piłki za po­mo­cą wi­kli­no­wej ra­kie­ty o wy­dłu­żo­nym kształ­cie, upra­wia­na do dziś, po­cho­dzą­ca od ple­mion pre­ko­lum­bij­skiej Me­zo­a­me­ry­ki i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;
2. daw­niej po­du­szecz­ka do igieł i szpi­lek czę­sto per­fu­mo­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ro­dzaj te­ni­sa po­pu­lar­ne­go wśród Ba­sków, roz­gry­wa­ne­go na bo­i­sku ze ścia­ną, o którą od­bi­ja­na jest piłka;

Wiktionary

Zo­bacz też: Tlacht­li.

Pe­lo­ta (bask. Pi­lo­ta, lub Jai-alai) – gra znana w kraju Ba­sków w Hisz­pa­nii. Jest to ro­dzaj te­ni­sa roz­gry­wa­ne­go na bo­i­sku oto­czo­nym ścia­na­mi, o które od­bi­ja­na jest piłka.

W całym re­gio­nie nie­mal każde mia­sto i każda wio­ska, nawet najm­niej­sza, po­sia­da­ją "fron­tón", czyli bo­i­sko, przy­po­mi­na­ją­ce kort do squ­as­ha, na któ­rym za­wod­ni­cy rzu­ca­ją piłką, która jest od­bi­ja­na o ścia­ny z pręd­ko­ścią nawet do 300 km/h z po­mo­cą spe­cjal­nych ra­kiet z wi­kli­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈlɔta, AS: pelota

Wiktionary


peloteza

ma­szy­na do zgnia­ta­nia płat­ków myd­la­nych w jed­no­li­ty blok; zgnia­tar­ka


SJP.pl


pelotka

1. dzia­ło prze­ciw­lot­ni­cze;
2. wkład­ka do butów


SJP.pl


pelowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pelplin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim;

Wiktionary

Pel­plin ( Pel­plin) – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, po­ło­żo­ne na Ko­cie­wiu, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pel­plin.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. gdań­skie­go. Pel­plin jest lo­kal­nym wę­złem ko­mu­ni­ka­cyj­nym, krzy­żu­ją się tu: droga wo­je­wódz­ka nr 229 z drogą wo­je­wódz­ką 230, w po­bli­żu mia­sta znaj­du­je się węzeł dro­go­wy "Pel­plin" au­to­stra­dy A1 z drogą wo­je­wódz­ką nr 229.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cy­ster­si rzą­dzi­li w Pel­pli­nie bli­sko 550 lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pelplinianin m., pelplinianka ż.

 przym. pelpliński

Wiktionary


pelplinianin

miesz­ka­niec Pel­pli­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pel­pli­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może pel­pli­nia­nie coś na ten temat wie­dzą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pelplin mrz.

:: fż. pelplinianka ż.

 przym. pelpliński

Wiktionary


pelplinianka

miesz­kan­ka Pel­pli­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pel­pli­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pel­pli­nian­ki upla­so­wa­ły się na 30 po­zy­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pelplin m.

:: fm. pelplinianin mos.

 przym. pelpliński

Wiktionary


pelpliński

przy­miot­nik od: Pel­plin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pel­pli­na, zwią­za­ny z Pel­pli­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jej wy­ni­ku die­cez­ja cheł­miń­ska zo­sta­ła prze­mia­no­wa­na na die­cez­ję pel­pliń­ską i zre­or­ga­ni­zo­wa­na co do struk­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pelplin m., pelplinianin m., pelplinianka ż.

Wiktionary