luminalny

do­ty­czą­cy świa­tła na­rzą­du lub na­czy­nia


SJP.pl


luminancja

Lu­mi­nan­cja – wiel­kość fo­to­me­trycz­na bę­dą­ca miarą na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia pa­da­ją­ce­go w danym kie­run­ku. Opi­su­je ilość świa­tła, które prze­cho­dzi lub jest emi­to­wa­ne przez okre­ślo­ną po­wierzch­nię i mie­ści się w za­da­nym kącie bry­ło­wym. Jest to miara wra­że­nia wzro­ko­we­go, które od­bie­ra oko ze świe­cą­cej po­wierzch­ni. Jed­nost­ką lu­mi­nan­cji w ukła­dzie SI jest kan­de­la na metr kwa­dra­to­wy (cd/m²), daw­niej znana też jako nit (nt), a w ukła­dzie CGS – stilb.

Wikipedia


luminarz

wy­bit­ny, sław­ny czło­wiek w dzie­dzi­nie kul­tu­ry, nauki, sztu­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wy­bit­ny in­te­lek­tu­al­nie, sław­ny z do­ko­nań (zwła­szcza hu­ma­ni­stycz­nych), przo­du­ją­cy w swoim śro­do­wi­sku, zna­ko­mi­tość w swej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lũˈmʲĩnaʃ, AS: lũmʹĩnaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koryfeusz, znakomitość

Wiktionary


luminescencja

świe­ce­nie ma­te­ria­łu pod wpły­wem czyn­ni­ka wzbu­dza­ją­ce­go in­ne­go niż ener­gia ciepl­na, np. pro­mie­nio­wa­nia rent­ge­now­skie­go, stru­mie­nia elek­tro­nów itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. emi­sja świa­tła przez ma­te­riał w wy­ni­ku pro­ce­sów in­nych niż ter­micz­ne

Wiktionary

Lu­mi­ne­scen­cja, zimne świe­ce­nie, ja­rze­nie – zja­wi­sko emi­sji fal świetl­nych przez niek­tó­re ciała (lu­mi­no­fo­ry) wy­wo­ła­ne przy­czy­ną inną niż roz­grza­nie ich do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry (co oz­na­cza, że lu­mi­ne­scen­cja nie jest pro­mie­nio­wa­niem ciepl­nym).

Wikipedia


luminescencyjny

zwią­za­ny z lu­mi­ne­scen­cją


SJP.pl


luministyczny

→ lu­mi­nizm


SJP.pl

Patrz:

luminizm

luminizm

spo­sób kształ­to­wa­nia kom­po­zy­cji ma­lar­skiej za po­mo­cą gry świa­tła, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ba­ro­ku


SJP.pl

Lu­mi­nizm – spo­sób kształ­to­wa­nia kom­po­zy­cji ma­lar­skiej za po­mo­cą gry świa­tła.

Wikipedia


luminofor

sub­stan­cja po­sia­da­ją­ca zdol­ność lu­mi­ne­scen­cji, czyli świe­ce­nia pod wpły­wem np. naś­wiet­le­nia pro­mie­nia­mi nad­fio­le­to­wy­mi lub wiąz­ką elek­tro­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. sub­stan­cja che­micz­na emi­tu­ją­ca fale świetl­ne;

Wiktionary

Lu­mi­no­for – sub­stan­cja che­micz­na wy­ka­zu­ją­ca lu­mi­ne­scen­cję.

W za­leż­no­ści od ro­dza­ju ak­ty­wa­to­ra, do­da­wa­ne­go w nie­wiel­kiej ilo­ści (nawet rzędu 0,0001%), można otrzy­mać lu­mi­no­fo­ry o róż­nych bar­wach i cza­sach poś­wia­ty. Niek­tó­re lu­mi­no­fo­ry są bar­dzo wraż­li­we na obec­ność za­nie­czy­szczeń; nawet zbyt duży do­da­tek ak­ty­wa­to­ra może spo­wo­do­wać zanik świe­ce­nia lu­mi­no­fo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­ża­rzo­na ka­to­da ki­ne­sko­pu wy­sy­ła elek­tro­ny, które ude­rza­ją w ekran po­kry­ty lu­mi­no­fo­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luminoforowy

Wiktionary


luminoforowy

do­ty­czą­cy sub­stan­cji che­micz­nej wy­ka­zu­ją­cej zdol­ność do emi­to­wa­nia świa­tła; lu­mi­no­fo­rycz­ny


SJP.pl


luminoforyczny

do­ty­czą­cy sub­stan­cji che­micz­nej wy­ka­zu­ją­cej zdol­ność do emi­to­wa­nia świa­tła; lu­mi­no­fo­ro­wy


SJP.pl


luminol

zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­ka­zu­ją­cy che­mi­lu­mi­ne­scen­cję, sto­so­wa­ny w kry­mi­na­li­sty­ce


SJP.pl

Nie mylić z: lu­mi­nal.

Lu­mi­nol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, hy­dra­zyd kwasu fta­lo­we­go z grupą ami­no­wą w pier­ście­niu aro­ma­tycz­nym. Jest to sub­stan­cja wy­ka­zu­ją­ca che­mi­lu­mi­ne­scen­cję zwią­za­ną z ut­le­nia­niem lu­mi­no­lu w śro­do­wi­sku al­ka­licz­nym, w obec­no­ści okre­ślo­nych ut­le­nia­czy i ak­ty­wa­to­rów jak np. hek­sa­cy­ja­no­że­la­zian(III) po­ta­su czy siar­czan mie­dzi. Barwa emi­to­wa­ne­go świa­tła wi­dzial­ne­go za­le­ży od wa­run­ków ut­le­nie­nia (głów­nie od uży­tych ak­ty­wa­to­rów).

Wikipedia


luminometr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­cy do po­mia­ru ilo­ści obec­ne­go w każ­dej isto­cie żywej ade­no­zy­no­tri­fos­fo­ra­nu (ATP); sto­so­wa­ne naj­czę­ściej do kon­tro­li czy­sto­ści i hi­gie­ny w za­kła­dach pro­du­ku­ją­cych żyw­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlũmʲĩˈnɔ̃mɛtr̥, AS: lũmʹĩnõmetr̦

Wiktionary


lumityp

ma­szy­na dru­kar­ska skła­da­ją­ca tekst fo­to­gra­ficz­nie


SJP.pl


lumogen

grupa barw­ni­ków flu­o­re­scen­cyj­nych, od­da­ją­cych po­chło­nię­tą wiąz­kę świa­tła i świe­cą­cych w ul­tra­fio­le­cie


SJP.pl


lump

1. po­gard­li­wie: czło­wiek z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; menel, lum­piarz;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek mało wart mo­ral­nie; lum­piarz;
3. czło­wiek pro­wa­dzą­cy hu­la­szczy tryb życia; hu­la­ka, próż­niak, lum­piarz;
4. po­tocz­nie: sklep z odzie­żą uży­wa­ną; ciu­cho­land, lum­peks, szma­teks, szmat­land, bu­blow­nia, dzia­dow­nia;
5. po­tocz­nie: stare, zni­szczo­ne ubra­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. zwy­kle bez­ro­bot­ny, po­dej­rza­ny, nie­cie­ka­wy osob­nik

 (1.2) daw. nie­rób, hu­la­ka

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łobuz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg-pl|Poz­nań. ku­ja­wy. odzież, część gar­de­ro­by

 (2.2) reg-pl|Poz­nań. także pot. ogól­no­pol­skie zni­szczo­na odzież, szma­ta, łach

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Załóż te lumpy w końcu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lũmp, AS: lũmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpex mrz.

:: fż. lumpka ż.

 czas. lumpować

 przym. lumpowski

Wiktionary


lumpeks

po­tocz­nie: sklep z odzie­żą uży­wa­ną; ciuch­land, ciu­cho­land, lum­pex, szma­teks, szmat­land, bu­blow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. sklep z uży­wa­ną odzie­żą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­o­braź sobie, że ona te wszyst­kie świet­ne ciu­chy ku­pi­ła w lum­pek­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlũmpɛks, AS: lũmpeks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpeksiara ż., lumpeksiarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmateks, ciucholand

Wiktionary


lumpeksiara

po­gard­li­wie: ko­bie­ta czę­sto ro­bią­ca za­ku­py w lum­pek­sach; lum­pia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ku­pu­ją­ca w lum­pek­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpeks mrz.

Wiktionary


lumpeksiarz

po­gard­li­wie: męż­czyz­na czę­sto ro­bią­cy za­ku­py w lum­pek­sach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ku­pu­ją­cy w lum­pek­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpeks mrz.

Wiktionary


lumpeksowy

→ lum­peks, → lum­pex


SJP.pl

Patrz:

lumpeks, → lumpex

lumpeninteligencja

ogół ludzi z wyksz­tał­ce­niem, za­wo­dem i stałą pracą, któ­rych rze­czy­wi­sty po­ziom in­te­lek­tu­al­ny jest o wiele niż­szy


SJP.pl


lumpenproletariacki

przy­miot­nik od: lum­pen­pro­le­ta­riat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lum­pen­pro­le­ta­ria­tem, od­no­szą­cy się do lum­pen­pro­le­ta­ria­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupą ka­mie­ni jest ten lum­pen­pro­le­ta­riac­ki ar­se­nał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpenproletariat m., lumpenproletariusz m., lumpenproletariuszka ż.

Wiktionary


lumpenproletariat

war­stwa spo­łecz­na bez wyksz­tał­ce­nia, za­wo­du i sta­łej pracy; mar­gi­nes spo­łecz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. po­gard. war­stwa spo­łecz­na skła­da­ją­ca się z miej­skiej bie­do­ty, ludzi trwa­le bez­ro­bot­nych ży­ją­cych na mar­gi­ne­sie spo­łe­czeń­stwa;

Wiktionary

Lum­pen­pro­le­ta­riat (z Lum­pen­pro­le­ta­riat, „ob­szar­pań­czy pro­le­ta­riat”) – zde­kla­so­wa­na war­stwa osób znaj­du­ją­cych się na mar­gi­ne­sie spo­łecz­nym w spo­łe­czeń­stwie ka­pi­ta­li­stycz­nym.

Two­rzą ją osoby ży­ją­ce w skraj­nej bie­dzie, trwa­le bez­ro­bot­ne, czę­sto nie­po­sia­da­ją­ce za­wo­du, w odróż­nie­niu od pro­le­ta­ria­tu, czyli ka­te­go­rii osób po­sia­da­ją­cych za­trud­nie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prus uka­zu­je też naj­bied­niej­szych – miej­ski pro­le­ta­riat, czy ra­czej lum­pen­pro­le­ta­riat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpenproletariusz mos., lumpenproletariuszka ż.

 przym. lumpenproletariacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) underclass, doły społeczne, dziadostwo, menelstwo, męty, nędza, szumowiny

Wiktionary


lumpenproletariusz

czło­wiek na­le­żą­cy do lum­pen­pro­le­ta­ria­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) so­cjol. po­gard. osoba przy­na­le­żą­ca do lum­pen­pro­le­ta­ria­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na scho­dach sie­dział jakiś lum­pen­pro­le­ta­riusz i palił pa­pie­ro­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpenproletariat mrz.

:: fż. lumpenproletariuszka ż.

 przym. lumpenproletariacki

Wiktionary


lumpenproletariuszka

→ lum­pen­pro­le­ta­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. po­gard. ko­bie­ta przy­na­le­żą­ca do lum­pen­pro­le­ta­ria­tu

Wiktionary

Patrz:

lumpenproletariusz

Przykłady

 (1.1) Przed barem le­ża­ła pi­ja­na w sztok lum­pen­pro­le­ta­riusz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumpenproletariat mrz.

:: fm. lumpenproletariusz mos.

 przym. lumpenproletariacki

Wiktionary


lumpex

po­tocz­nie: sklep z odzie­żą uży­wa­ną; ciuch­land, ciu­cho­land, lum­peks, szma­teks, szmat­land, bu­blow­nia


SJP.pl


lumpiara

po­gard­li­wie:
1. → lum­piarz; me­nel­ka, żu­ler­ka, żu­li­ca;
2. ko­bie­ta czę­sto ro­bią­ca za­ku­py w lum­pek­sach; lum­pek­sia­ra


SJP.pl


lumpiarski

→ lum­piarz; lum­pow­ski


SJP.pl


lumpiarstwo

po­gard­li­wie: osoby z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, bez sta­łe­go za­trud­nie­nia, włó­czą­cy się po uli­cach, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu i bu­dzą­cy odra­zę swoim za­cho­wa­niem i niech­luj­nym wy­glą­dem; żu­le­ria, żu­ler­nia, żulia, żu­ler­ka, me­nel­stwo


SJP.pl


lumpiarz

lump;
1. po­gard­li­wie: czło­wiek z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek mało wart mo­ral­nie;
3. czło­wiek pro­wa­dzą­cy hu­la­szczy tryb życia; hu­la­ka, próż­niak


SJP.pl


lumpić

po­tocz­nie: lum­pić się - spę­dzać czas na pi­ja­ty­kach i hu­lan­kach; hulać, lum­po­wać, de­bo­szo­wać


SJP.pl


lumpka

prze­sta­rza­łe: hu­lan­ka, pi­ja­ty­ka, bibka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. także gw-pl|Kresy. hu­lan­ka, pi­ja­ty­ka, li­ba­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbysz­ko znów po­szedł na lump­kę.

 (1.1)  — Co się stało, czemu pan ucie­ka?
— Muszę, ktoś w domu na mnie czeka, za­pom­nia­łem na śmierć…
— Więc z na­szej lump­ki będą nici?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lump m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biba, bibka, libacja, popijawa

Wiktionary


lumpować

cho­dzić po knaj­pach; hulać; bom­blo­wać


SJP.pl


lumpowski

→ lump; lum­piar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lum­pów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lump mos./mrz.

Wiktionary


lumumba

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­tri­ce Lu­mum­ba – pier­wszy pre­mier De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga
  • Lu­mum­ba – film bio­gra­ficz­ny
  • Lu­mum­bo­wo
  • Ulica Pa­tri­ce’a Lu­mum­by w Łodzi
  • Esta­dio Pa­tri­cio Lu­mum­ba

Wikipedia


luna

prze­sta­rza­le: księ­życ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. przest. zob. księ­życ. (na­tu­ral­ny sa­te­li­ta Ziemi)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Luna – ła­ciń­ska nazwa Księ­ży­ca
  • Luna – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni Księ­ży­ca
  • Luna – miej­sco­wość w Hisz­pa­nii
  • Luna – mia­sto, sto­li­ca pro­win­cji Apa­y­ao
  • Luna – miej­sco­wość w pro­win­cji Isa­be­la
  • Luna – miej­sco­wość w pro­win­cji La Union
  • Luna – wieś w okrę­gu Kluż, w gmi­nie Luna
  • Luna – wieś w okrę­gu Satu Mare
  • Luna – jed­nost­ka osad­ni­cza w Nowym Mek­sy­ku
  • Luna – jed­nost­ka osad­ni­cza w Ar­kan­sas
  • Luna – jed­nost­ka osad­ni­cza w Mis­so­u­ri
  • Luna – jed­nost­ka osad­ni­cza w Min­ne­so­cie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlũna, AS: lũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lunonauta mos., Luna ż., lunacja ż., lunit mrz., lunula ż., lunatyk mos., lunatyczka ż., lunatyzm mrz., Lunka ż., Lunia ż., Luneczka ż.

 przym. lunarny, lunatyczny

 przysł. lunatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poet. gwara. przest. miesiąc; księżyc (naturalny satelita Ziemi)

Wiktionary


lunacja

cykl zja­wisk zwią­za­nych z Księ­ży­cem, za­cho­dzą­cych w ciągu sy­no­dycz­ne­go obie­gu Księ­ży­ca wokół Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. od­stęp czasu mię­dzy dwoma ko­lej­ny­mi no­wia­mi Księ­ży­ca, któ­re­go czas trwa­nia wy­no­si ok. 29,5 dnia;

 (1.2) daw. faza, od­mia­na Księ­ży­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luna ż., Luna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miesiąc synodyczny; przest. miesiąc światły

 (1.2) faza, odmiana; daw. światłowanie, luna

Wiktionary


lunapark

miej­sce przez­na­czo­ne do ma­so­wych zabaw, z urzą­dze­nia­mi roz­ryw­ko­wy­mi, ka­ru­ze­la­mi, ko­lej­ka­mi gór­ski­mi itp.; we­so­łe mia­stecz­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. teren z ze­spo­łem urzą­dzeń roz­ryw­ko­wych;

Wiktionary

Lu­na­park (we­so­łe mia­stecz­ko, park roz­ryw­ki) – typ ma­łe­go bądź śred­niej wiel­ko­ści parku roz­ryw­ki, teren, na któ­rym zgro­ma­dzo­ne są urzą­dze­nia re­kre­a­cyj­ne, takie jak ka­ru­ze­le, ko­lej­ki gór­skie, dia­bel­ski młyn, becz­ka śmie­chu, zjeż­dżal­nie, huś­taw­ki, strzel­ni­ce, tram­po­li­na, sy­mu­la­to­ry ruchu, dom stra­chów i inne obiek­ty słu­żą­ce roz­ryw­ce. In­fra­struk­tu­ra we­so­łe­go mia­stecz­ka jest czę­sto uzu­peł­nio­na o punk­ty ga­stro­no­micz­ne, skle­py z za­baw­ka­mi, upo­min­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgu­bi­łam łań­cu­szek na ka­ru­ze­li w lu­na­par­ku w Pra­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lũˈnapark, AS: lũnapark

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lunaparkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesołe miasteczko

Wiktionary


lunaparkowy

→ lu­na­park; we­so­ło­mia­stecz­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lu­na­par­kiem, do­ty­czą­cy lu­na­par­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lunapark mrz.

Wiktionary


lunaria

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; mie­sięcz­ni­ca, mie­siącz­ni­ca


SJP.pl


lunarny

daw­niej: księ­ży­co­wy; lu­ne­ar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. książk. księ­ży­co­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­ka­noc ob­cho­dzi­my wedle ka­len­da­rza lu­nar­ne­go, zwią­za­ne­go z fa­za­mi Księ­ży­ca.

 (1.1) Wy­róż­nio­ne przez au­to­rów są mity agrar­ne i lu­nar­ne, zwią­za­ne z wizją ko­bie­cej Ar­ka­dii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lũˈnarnɨ, AS: lũnarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luna, Luna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) księżycowy

Wiktionary


lunatyczka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca we śnie różne czyn­no­ści; som­nam­bu­licz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta cier­pią­ca na lu­na­tyzm

Wiktionary

Lu­na­tycz­ka ("La son­nam­bu­la") – dwu­ak­to­wa opera se­mi­se­ria z mu­zy­ką Vin­cen­zo Bel­li­nie­go i li­bret­tem Fe­li­ce Ro­ma­nie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ro­li­na jest lu­na­tycz­ką, w nocy cho­dzi po po­ko­ju, coś mówi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlũnaˈtɨt͡ʃka, AS: lũnatyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luna ż., lunatyzm mrz., luna ż.

:: fm. lunatyk mos.

 przym. lunatyczny

Wiktionary


lunatyczny

ma­ją­cy zwią­zek z lu­na­tyz­mem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lu­na­ty­kiem czy lu­na­tyz­mem

 (1.2) przen. taki, który wy­glą­da jak ze snu; przy­po­mi­na­ją­cy stan nieś­wia­do­mo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luna ż., luna ż., lunatyczka ż., lunatyk mos., lunatyzm mrz.

 czas. lunatykować

 przysł. lunatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) somnambuliczny

 (1.2) odrealniony

Wiktionary


lunatyk

osoba wy­ko­nu­ją­ca we śnie różne czyn­no­ści; som­nam­bu­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba cier­pią­ca na lu­na­tyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol jest lu­na­ty­kiem, w nocy cho­dzi po po­ko­ju, coś mówi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lũˈnatɨk, AS: lũnatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lunatyzm m., lunatykowanie n.

:: fż. lunatyczka ż.

 przym. lunatyczny

 czas. lunatykować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) somnambulik

Wiktionary


lunatykować

wy­ko­ny­wać różne czyn­no­ści we śnie


SJP.pl


lunatyzm

wy­ko­ny­wa­nie we śnie róż­nych czyn­no­ści; som­nam­bu­lizm, sen­no­włóct­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. cho­ro­ba po­wo­du­ją­ca nieś­wia­do­me wy­ko­ny­wa­nie róż­nych czyn­no­ści (np. cho­dze­nie) w głę­bo­kim śnie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lũˈnatɨsm̥, AS: lũnatysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luna ż., luna ż., lunatyk m., lunatyczka ż.

 przym. lunatyczny

 czas. lunatykować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) somnambulizm

Wiktionary


lunch

[czy­taj: lancz] lekki po­si­łek, naj­czę­ściej cie­pły, spo­ży­wa­ny około po­łud­nia; lancz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­si­łek we wczes­nej porze obia­do­wej, głów­nie pod­czas przer­wy w pracy lub na uczel­ni

Wiktionary

Lunch (ang. skrót od "lun­che­on", wym. /’lʌnʧən/), lancz – szyb­ki, lekki po­si­łek spo­ży­wa­ny w trak­cie krót­kiej przer­wy mię­dzy śnia­da­niem a obia­dem, spo­ży­wa­ny naj­czę­ściej w go­dzi­nach 12–13. Ter­min sto­so­wa­ny prze­de wszyst­kim w pań­stwach an­glo­ję­zycz­nych. Jest to po­si­łek jed­no­da­nio­wy ser­wo­wa­ny bez zupy, a także bez przy­staw­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teraz dzie­ci nie jedzą obia­du, one mają lun­che.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãn͇t͡ʃ, AS: lãṇč

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lancz

Wiktionary


lunchbox

[czy­taj: lancz­boks] pu­deł­ko lub po­jem­nik na je­dze­nie; śnia­da­niów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik na ka­nap­ki, owoce itp.; śnia­da­niów­ka

Wiktionary

Lunch­box – drugi sin­gel grupy Ma­ri­lyn Man­son z al­bu­mu "Por­tra­it of an Ame­ri­can Fa­mi­ly". Wy­da­ny w 1995 roku.

Głów­ną in­spi­ra­cją do na­pi­sa­nia tej pio­sen­ki był gło­śny zakaz no­sze­nia do szko­ły me­ta­lo­wych pu­de­łek na śnia­da­nie, rząd USA uznał je za zbyt nie­bez­piecz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do lunch­bo­xu do­łą­czo­no mały za­krę­ca­ny i w 100% szczel­ny po­jem­nik na sos lub jo­gurt.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lunchboxowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śniadaniówka

Wiktionary


lunchowy

→ lunch [czy­taj: lan­czo­wy]; lan­czo­wy


SJP.pl


lund

mia­sto w Szwe­cji


SJP.pl

Lund – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nim re­gio­nie Szwe­cji, w pro­win­cji Ska­nii, na pół­noc­ny wschód od Malmö; sie­dzi­ba władz gminy Lund, wcho­dzą­cej w skład trans­gra­nicz­ne­go re­gio­nu Öresund, obej­mu­ją­ce­go frag­men­ty te­ry­to­riów Danii i Szwe­cji. Liczy około 101 tys.

Wikipedia


lundehund

1. po­tocz­nie: pies rasy norsk lun­de­hund;
2. norsk lun­de­hund - nor­we­ska rasa psów my­śliw­skich


SJP.pl


lundgren

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dolph Lund­gren – szwedz­ki aktor kina akcji, okaz­jo­nal­nie re­ży­ser, pro­du­cent i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Ker­stin Lund­gren – szwedz­ka po­li­tyk
  • Peter Lund­gren – szwedz­ki te­ni­si­sta i tre­ner te­ni­sa

Wikipedia


lunearny

daw­niej: księ­ży­co­wy; lu­nar­ny


SJP.pl


luneta

1. przy­rząd op­tycz­ny uży­wa­ny do oglą­da­nia od­le­głych przed­mio­tów;
2. ele­ment skle­pie­nia w po­sta­ci po­przecz­nej ko­leb­ki prze­ni­ka­ją­cej się z ko­leb­ką skle­pie­nia głów­ne­go, w któ­rym zwy­kle umie­szczo­ne jest okno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opt. przy­rząd op­tycz­ny do oglą­da­nia od­le­głych obiek­tów, któ­re­go ele­men­ta­mi są oku­lar i obiek­tyw;

 (1.2) ar­chit. część skle­pie­nia ko­leb­ko­we­go, usa­do­wio­ne­go zwy­kle po­przecz­nie do skle­pie­nia głów­ne­go, za­wie­ra­ją­ca otwór okien­ny lub drzwio­wy;

 (1.3) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do pod­pie­ra­nia dłu­gie­go i cien­kie­go przed­mio­tu pod­czas obrób­ki w szli­fier­ce albo to­kar­ce

 (1.4) daw. sza­niec pół­ko­li­sty;

 (1.5) daw. część ob­wo­du koła

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lu­ne­ta (ar­chi­tek­tu­ra)
  • lu­ne­ta (for­ty­fi­ka­cja)
  • lu­ne­ta (op­ty­ka)
  • Gwia­zdo­zbiór Lu­ne­ty
  • Lu­ne­ta – skała w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lũˈnɛta, AS: lũneta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. lunetka ż.

 przym. lunetowy

Wiktionary


lunetka

mała lu­ne­ta


SJP.pl


lunetkowy

→ lu­net­ka


SJP.pl

Patrz:

lunetka

lunetowy

→ lu­ne­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lu­ne­tą, do­ty­czą­cy lu­ne­ty

Wiktionary

Patrz:

luneta

Powiązane:

 rzecz. luneta ż.

Wiktionary


lungo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. tzw. wy­dłu­żo­ne espres­so; uzy­ski­wa­ne przez prze­la­nie przez ilość kawy wła­ści­wej dla espres­so więk­szej ilo­ści wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kawa lungo jest słab­sza, ale bar­dziej gorz­ka, po­nie­waż do­dat­ko­wa por­cja cie­płej wody prze­cho­dzi przez kawę mie­lo­ną i wy­cią­ga kom­po­nen­ty, które zaz­wy­czaj po­zo­sta­ją nie­roz­pu­szczal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlũŋɡɔ, AS: lũŋgo

Wiktionary


lunit

grunt księ­ży­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grunt Księ­ży­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luna ż., Luna ż.

Wiktionary


lunochemia

nauka ba­da­ją­ca skład che­micz­ny Księ­ży­ca


SJP.pl

Lu­no­che­mia – jest to gałąź nauk ge­o­lo­gicz­nych, która zaj­mu­je się hi­sto­rią na­tu­ral­ną Księ­ży­ca z che­micz­ne­go punk­tu wi­dze­nia. Za­da­niem lu­no­che­mii jest prze­śle­dze­nie wszyst­kich zmian ge­o­che­micz­nych na Księ­ży­cu, poz­na­nie jego skła­du che­micz­ne­go, a także za­poz­na­nie się z jego po­szcze­gól­ny­mi war­stwa­mi. Lu­no­che­mia jest od­po­wied­ni­kiem ziem­skiej ge­o­che­mii.

Wikipedia


lunometr

daw­niej: przy­rząd do po­mia­ru gę­sto­ści włó­kien w tka­ni­nach i dzia­ni­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (w dzie­wiar­stwie) urzą­dze­nie do li­cze­nia oczek

Wiktionary


lunonauta

kos­mo­na­u­ta, czło­nek za­ło­gi bio­rą­cej udział w lo­tach na Księ­życ; se­le­no­na­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) astr. kos­mo­na­u­ta uczest­ni­czą­cy w lo­tach na Księ­życ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trak­cie ek­splo­ra­cji lu­no­na­u­ci na­tra­fi­li na ta­jem­ni­czo wy­glą­da­ją­ce skały, któ­rych nie omiesz­ka­li za­brać ze sobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlũnɔ̃ˈnawta, AS: lũnɔ̃nau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) selenonauta

Wiktionary


lunula

1. ozdo­ba w kształ­cie półk­się­ży­ca, sta­no­wią­ca część na­szyj­ni­ka, po­pu­lar­na w sta­ro­żyt­no­ści i w śred­nio­wie­czu;
2. pod­staw­ka w mon­stran­cji, zwy­kle w kształ­cie półk­się­ży­ca, pod­trzy­mu­ją­ca ho­stię; mel­chi­ze­dek, mel­chi­ze­dech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. zob. mel­chi­ze­dek.

 (1.2) hist. no­szo­na na szyi szcze­gól­nie w sta­ro­żyt­no­ści i w śred­nio­wie­czu ozdo­ba w kształ­cie półk­się­ży­ca, sym­bol płod­no­ści

 (1.3) anat. obłą­czek paz­nok­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lu­nu­la (mel­chi­ze­dek, mel­chi­ze­dech) – część skła­do­wa mon­stran­cji bę­dą­ca me­ta­lo­wą opraw­ką naj­czę­ściej w kształ­cie półk­się­ży­ca
  • lu­nu­la – me­ta­lo­wy wi­sio­rek w kształ­cie półk­się­ży­ca
  • lu­nu­la – część paz­nok­cia
  • lu­nu­la – zgru­bie­nie u na­sa­dy pa­zur­ka nie­spor­cza­ków
  • lu­nu­la – płyt­ka na ciele mu­chó­wek
  • – półk­się­ży­co­wa­ty na­szyj­nik z cien­kiej zło­tej bla­chy, po­cho­dzą­cy z póź­ne­go ne­o­li­tu lub wczes­nej epoki brązu
  • – amu­let no­szo­ny przez dziew­czę­ta w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • ust­nik lu­nu­la – ga­tu­nek ryby mor­skiej z ro­dzi­ny che­to­ni­ko­wa­tych
  • no­ce­na księ­ży­ców­ka (Ca­lop­ha­sia lu­nu­la) – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz przy­pom­niał ako­li­cie, iż w mon­stran­cji bra­ko­wa­ło lu­nu­li.

 (1.1) Pa­ra­fia­nie ofia­ro­wa­li ko­ścio­ło­wi pię­knie zdo­bio­ną, po­zła­ca­ną lu­nu­lę.

 (1.2) Ar­che­o­lo­dzy zna­leź­li ażu­ro­wą lu­nu­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lũˈnula, AS: lũnula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luna ż., Luna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) melchizedek, melchizedech

 (1.3) obłączek

Wiktionary


lunąć

1. o de­szczu: spaść gwał­tow­nie; o cie­czy: wy­pły­nąć skądś ob­fi­tym stru­mie­niem
2. pot. chlus­nąć czymś
3. pot. ude­rzyć kogoś, pal­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) me­te­o­rol. spaść nagle i bar­dzo ob­fi­cie

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) pot. wylać coś gwał­tow­nie i ob­fi­cie

 (2.2) pot. ude­rzyć mocno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlũnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: lũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lunięcie n.

Wiktionary


luo

język nilo-sa­ha­ryj­ski uży­wa­ny głów­nie w Kenii i Tan­za­nii


SJP.pl

Luo – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca za­chod­nią Kenię oraz pół­noc­ną Tan­za­nię. Ich po­pu­la­cję sza­cu­je się na ponad 5 mi­lio­nów. Są czę­ścią więk­szej grupy ludów Luo. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem luo, z pod­gru­py ję­zy­ków ni­lo­tyc­kich. Są czwar­tą co do wiel­ko­ści grupą et­nicz­ną w Kenii, gdzie sta­no­wią około 10% po­pu­la­cji.

Wikipedia


luoyang

[czy­taj: lo­jang] mia­sto w środ­ko­wych Chi­nach, w pro­win­cji Henan; Lo­jang


SJP.pl

Lu­o­y­ang (chiń. upr. 洛阳; chiń. trad. 洛陽; pi­ny­in "Luòyáng" wym. []) – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej we wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Henan, nad rzeką Luo He (do­pływ Huang He). W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 1 391 054. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 6 156 510 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek re­gio­nu sa­dow­ni­cze­go i rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go; roz­wi­nię­ty prze­mysł środ­ków tran­spor­tu, ma­szy­no­wy, ba­weł­nia­ny, spo­żyw­czy i gu­mo­wy; w mie­ście funk­cjo­nu­ją szko­ły wyż­sze.

Wikipedia


lup

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od lupa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lup, AS: lup

Wiktionary


lupa

po­je­dyn­cza so­czew­ka (lub układ op­tycz­ny) o ujem­nej ogni­sko­wej, słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji nie­wiel­kich przed­mio­tów z małej od­le­gło­ści, po­tocz­nie: szkło po­więk­sza­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­pu­kła so­czew­ka wy­po­sa­żo­na w uchwyt, pro­sty przy­rząd op­tycz­ny do po­więk­sza­nia obra­zu;

Wiktionary

Lupa – przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do bez­poś­red­niej ob­ser­wa­cji drob­nych bli­sko po­ło­żo­nych przed­mio­tów. W ści­słym zna­cze­niu tego słowa jest to so­czew­ka sku­pia­ją­ca da­ją­ca co najm­niej trzy­krot­ne po­więk­sze­nie. So­czew­ki da­ją­ce mniej­sze niż trzy­krot­ne po­więk­sze­nie na­zy­wa­ne są szkła­mi po­więk­sza­ją­cy­mi. Lupa zbu­do­wa­na jest zaz­wy­czaj z jed­nej so­czew­ki sku­pia­ją­cej lub z ze­spo­łu bli­sko sie­bie po­ło­żo­nych so­cze­wek umie­szczo­nych w opraw­ce. Two­rzy obraz pro­sty, po­zor­ny i po­więk­szo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strasz­nie mały jest ten tekst, podaj mi, pro­szę, lupę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlupa, AS: lupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lupka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkło powiększające

Wiktionary


lupanar

prze­sta­rza­le: dom pu­blicz­ny; zam­tuz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. dom pu­blicz­ny, zam­tuz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈpãnar, AS: lupãnar

Wiktionary


lupanina

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach łu­bi­nu


SJP.pl


luperkal

ja­ski­nia na zbo­czu Pa­la­ty­nu, w któ­rej we­dług tra­dy­cji wil­czy­ca wy­kar­mi­ła włas­nym mle­kiem dwój­kę bliź­niąt: Ro­mu­lu­sa i Re­mu­sa


SJP.pl

Lu­per­kal (łac. "Lu­per­cal" od "lupus" – wilk) – grota, w któ­rej we­dług mi­to­lo­gicz­nej rzym­skiej tra­dy­cji wil­czy­ca miała wy­kar­mić Ro­mu­lu­sa i Re­mu­sa, synów Marsa i Rei Syl­wii. Póź­niej w tam­tym miej­scu bra­cia mieli za­ło­żyć mia­sto Rzym.

Co­rocz­nie pod­czas świąt Lu­per­ka­liów w lutym, w miej­scu tym ka­pła­ni, zwani lu­per­ka­mi ("lu­per­cii") za­bi­ja­li w ofie­rze psa i dwie kozy. Obrzęd ten kul­ty­wo­wa­no do 494 roku n.e.

Wikipedia


luperkalia

sta­ro­żyt­ne, rzym­skie świę­ta ku czci bó­stwa pa­ster­skie­go Fauna; lu­per­ka­lie


SJP.pl

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (1.1) świę­to ku czci Fauna

Wiktionary

Lu­per­ka­lia – dawne rzym­skie świę­to re­li­gij­ne usta­no­wio­ne przez Eu­an­dro­sa i ob­cho­dzo­ne 15 lu­te­go. Pier­wot­nie poś­wię­co­ne Lu­per­ku­so­wi, pa­ster­skie­mu bogu ple­mion ital­skich chro­nią­ce­mu przed wil­ka­mi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Luperkalie

Wiktionary


luperkalie

sta­ro­żyt­ne, rzym­skie świę­ta ku czci bó­stwa pa­ster­skie­go Fauna; lu­per­ka­lia


SJP.pl


lupin

[czy­taj: lupę] Arsène Lupin (Ar­se­niusz Lupin) - fik­cyj­na po­stać stwo­rzo­na przez fran­cu­skie­go pi­sa­rza Ma­u­ri­ce'a Le­blan­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Arsène Lupin – po­stać fik­cyj­na, dżen­tel­men-wła­my­wacz, stwo­rzo­ny przez fran­cu­skie­go pi­sa­rza Ma­u­ri­ce’a Le­blan­ca
  • Lupin – fi­li­piń­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2007
  • Lupin – fran­cu­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2021 (Net­flix)
  • Lupin III – manga
  • Łubin, Lu­pi­nus

Wikipedia


lupinina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w łu­bi­nie o bar­dzo gorz­kim smaku;

Wiktionary

Lu­pi­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w ro­dza­ju "Lu­pi­nus" – łubin, dla­te­go na­zy­wa­ny jest al­ka­lo­i­dem „łu­bi­no­wym”. Ma zna­cze­nie wy­łącz­nie tok­sy­ko­lo­gicz­ne (dla zwie­rząt). Ba­da­nia nad al­ka­lo­i­da­mi łu­bi­no­wy­mi były sze­ro­ko pro­wa­dzo­ne w Pol­sce[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia nad lu­pi­ni­ną były sze­ro­ko pro­wa­dzo­ne w Pol­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlupʲĩˈɲĩna, AS: lupʹĩńĩna

Wiktionary


lupinoza

za­tru­cie zwie­rząt wy­wo­ła­ne al­ka­lo­i­da­mi (tru­ją­cy­mi związ­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi) za­war­ty­mi w łu­bi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. za­tru­cie zwie­rząt al­ka­lo­i­da­mi z łu­bi­nu

Wiktionary


lupinus

ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; łubin


SJP.pl


lupka

zdrob­nie­nie od: lupa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała lupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lupa ż.

Wiktionary


lupo

po­je­dyn­cza so­czew­ka (lub układ op­tycz­ny) o ujem­nej ogni­sko­wej, słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji nie­wiel­kich przed­mio­tów z małej od­le­gło­ści, po­tocz­nie: szkło po­więk­sza­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mot. jeden z mo­de­li sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed sa­lo­nem stały trzy lupo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlupɔ, AS: lupo

Wiktionary


lupowy

→ lupa


SJP.pl

Patrz:

lupa

lupulina

chmiel zwy­czaj­ny


SJP.pl

Lu­pu­li­na (syn. Gru­czo­ły chmie­lo­we, farm. "Lu­pu­li­num" – FP IV, "Glan­du­lae Lu­pu­li", "Pilus glan­du­lo­sus Lu­pu­li" – FP III) – pro­szek zie­lo­na­wo­żół­ty lub po­ma­rań­czo­wo­żół­ty, lepki, o cha­rak­te­ry­stycz­nej, sil­nej woni oraz gorz­kim smaku. Skła­da się z otar­tych z owo­co­sta­nów chmie­lu zwy­czaj­ne­go gru­czo­łów wło­sków wy­dziel­ni­czych (oder­wa­nych głó­wek wło­sków gru­czo­ło­wych).

Wikipedia


lupulon

kwas ży­wi­co­wy za­war­ty w żeń­skich kwia­tach chmie­lu


SJP.pl


lupus

jedna z po­sta­ci gruź­li­cy skóry; to­czeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lupus – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Mo­ni­te­au
  • Lupus – mę­skie imię
  • Canis lupus – wilk (zwie­rzę)
  • Lupus – Wilk (gwia­zdo­zbiór)
  • Lupus (herb szla­chec­ki)
  • Lupus (ko­miks) – seria ko­mik­so­wa au­tor­stwa Fre­de­ri­ka Pe­e­ter­sa.
  • Lupus – wy­daw­ca m.in. PCkuriera, En­te­ra, Ma­ga­zy­nu Amiga, Gam­ble­ra i mie­sięcz­ni­ka Elec­tra.
  • Lupus z Tro­y­es (bi­skup)
  • Lupus (zm. mię­dzy 1181 a 1187) – bi­skup płoc­ki
  • Lupus (? - ok. 666) – ksią­żę Friu­li
  • Lupus (ur. ? – zm. 752) – ksią­żę Spo­le­to
  • Lupus I (rów­nież Lupo, Loup, Lobo, Otsoa, Otxoa) – ksią­żę Ga­sko­nii i Ak­wi­ta­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Lupus i je­stem mu­ra­rzem z Szam­pa­nii.

 (1.1) Świę­te­mu Lu­pu­so­wi od­da­dzą dzi­siaj cześć we Fran­cji.

Wiktionary


lur

od­mia­na trom­bi­ty, uży­wa­na przez pa­ste­rzy skan­dy­naw­skich


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|lura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lur, AS: lur

Wiktionary


lura

po­tocz­nie o nie­e­sen­cjo­nal­nym, bar­dzo sła­bym na­po­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. napój o małej za­war­to­ści esen­cji; słaba kawa

 (1.2) wod­ni­sta nies­macz­na zupa

 (1.3) środ. prze­stęp­cze spoż. her­ba­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lura – wo­ka­list­ka z Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka
  • Lura (ang. Lura Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Fa­ri­ba­ult
  • Lura (ang. Lura Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Grant
  • Lura – in­stru­ment mu­zycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co to za lura!? Kawa po­win­na być czar­na, mocna, ostra i aro­ma­tycz­na. Zrób mi drugą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlura, AS: lura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lurowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siki, siki świętej Weroniki

Wiktionary


lurdzki

→ Lo­ur­des (mia­sto we Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lo­ur­des, od­no­szą­cy się do Lo­ur­des

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz za­pra­sza na na­bo­żeń­stwo ma­jo­we przy gro­cie lurdz­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lourdes n.

 przym. lourdzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lourdzki

Wiktionary


lureks

lurex;
1. bły­szczą­ca przę­dza ze sztucz­ne­go włó­kna;
2. ma­te­riał z przę­dzy o tej samej naz­wie


SJP.pl


lurex

lu­reks;
1. bły­szczą­ca przę­dza ze sztucz­ne­go włó­kna;
2. ma­te­riał z przę­dzy o tej samej naz­wie


SJP.pl


lurka

zdrob­nie­nie od: lura


SJP.pl


lurker

[czy­taj: ler­ker lub lur­ker] osoba uczest­ni­czą­ca w in­ter­ne­to­wym forum dy­sku­syj­nym, lecz nie­za­bie­ra­ją­ca głosu; bier­ny ob­ser­wa­tor


SJP.pl

Lur­ker – osoba śle­dzą­ca forum dy­sku­syj­ne, nie udzie­la­jąc się w nim ak­tyw­nie oraz nie pi­szą­ca po­stów. Ponad 90% użyt­kow­ni­ków róż­nych grup in­ter­ne­to­wych to lur­ke­rzy.

Wikipedia


lurowaty

rzad­ki, nie­e­sen­cjo­nal­ny, zbyt wod­ni­sty


SJP.pl


lurowie

ple­mię irań­skie


SJP.pl

Lu­ro­wie ( ‏لر‎) – irań­ska lud­ność za­miesz­ku­ją­ca po­łud­nio­wo-za­chod­ni Iran, li­czą­ca około 5 mln osób. Lu­ro­wie po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem lu­ryj­skim z grupy irań­skiej. W swoim pro­ce­sie et­no­ge­ne­zy wchło­nę­li ele­men­ty kur­dyj­skie, tu­rec­kie i arab­skie. Do­mi­nu­je wśród nich szy­ic­ka od­mia­na is­la­mu. Więk­szość Lurów zaj­mu­je się ko­czow­ni­czym pa­ster­stwem, po­zo­sta­li są osia­dły­mi rol­ni­ka­mi.

Wikipedia


luryjka

człon­ki­ni pa­ster­skie­go ple­mie­nia irań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Lu­re­stan


SJP.pl


luryjski

zwią­za­ny z Lu­ra­mi, ple­mio­na­mi pa­ster­ski­mi za­miesz­ku­ją­cy­mi Lu­re­stan, ostan irań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­ra­mi, do­ty­czą­cy Lurów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język lu­ryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lur mos., Luryjka ż., Lurystan mrz.

Wiktionary


lusacki

przy­miot­nik od: Lu­sa­ka; lu­sa­kij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Lu­sa­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈsat͡sʲci, AS: lusacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lusakijka ż., lusakijczyk mos., Lusaka ż.

 przym. lusakijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lusakijski

Wiktionary


lusaka

sto­li­ca Zam­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Zam­bii;

Wiktionary

Lu­sa­ka – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Zam­bii. Jest po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-środ­ko­wej czę­ści kraju na wy­so­ko­ści 1300 m. Mia­sto jest cen­trum hand­lo­wym i sie­dzi­bą rządu. W mie­ście znaj­du­je się naj­więk­szy w Zam­bii uni­wer­sy­tet.

Lu­sa­ka zo­sta­ła za­ło­żo­na w roku 1905 przez osad­ni­ków z Eu­ro­py. W maju 1935 r. za­stą­pi­ła Li­ving­sto­ne jako sto­li­ca ko­lo­nii bry­tyj­skiej Ro­dez­ji Pół­noc­nej. W 1964 roku Lu­sa­ka zo­sta­ła sto­li­cą nie­pod­le­głej Zam­bii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈsaka, AS: lusaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lusakijczyk mos., lusakijka ż.

 przym. lusakijski, lusacki

Wiktionary


lusakijczyk

miesz­ka­niec Lu­sa­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­sa­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlusaˈcijt͡ʃɨk, AS: lusaḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lusaka ż.

:: fż. lusakijka ż.

 przym. lusakijski, lusacki

Wiktionary


lusakijka

miesz­kan­ka Lu­sa­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­sa­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlusaˈcijka, AS: lusaḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lusaka ż.

:: fm. lusakijczyk mos.

 przym. lusakijski, lusacki

Wiktionary


lusakijski

przy­miot­nik od: Lu­sa­ka; lu­sac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Lu­sa­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlusaˈcijsʲci, AS: lusaḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lusakijka ż., lusakijczyk mos., Lusaka ż.

 przym. lusacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lusacki

Wiktionary


lusia

zdrob­nie­nie od: Łucja; Luśka


SJP.pl

Lusia – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji Ro­vi­go.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ku­je 3585 osób, 210,9 os./km².

Wikipedia


lusignan

Lu­si­gnan – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Vien­ne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2749 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 73 osób/km² (wśród 1467 gmin re­gio­nu Po­i­tou-Cha­ren­tes Lu­si­gnan pla­su­je się na 87. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 86.).

Wikipedia


lusina

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­si­na – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • Lu­si­na – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny
  • Lu­si­na – część Dziel­ni­cy X Swo­szo­wi­ce mia­sta Kra­ków

Wikipedia


lusingando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­mil­nie, z wdzię­kiem


SJP.pl


lusowo

Lu­so­wo (niem. "Leißen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne, nad brze­giem Je­zio­ra Lu­sow­skie­go.

Wikipedia


luster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­ta­licz­na, iry­zu­ją­ca po­wło­ka nasz­kliw­na uzy­ski­wa­na na wy­ro­bach ce­ra­micz­nych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: lu­stro

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­ster – gmina w Nor­we­gii w re­gio­nie Sogn i Fjor­da­ne
  • Lu­ster – ame­ry­kań­ski film w re­ży­se­rii Eve­ret­ta Le­wi­sa z 2002 r.
  • lu­ster – ro­dzaj iry­zu­ją­cej farby uży­wa­nej do ce­ra­mi­ki od IX w.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlustɛr, AS: luster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., lusterko n., lustereczko n., lustrzanka ż.

 przym. lustrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lustr, iryzacja

Wiktionary


lustereczko

zdrob­nie­nie od: lu­ster­ko


SJP.pl


lusterkarz

śro­do­wi­sko­wo: oszust kar­cia­ny po­ma­ga­ją­cy sobie lu­ster­kiem


SJP.pl


lusterko

zdrob­nie­nie od: lu­stro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) małe lu­stro; zdrobn. od: lu­stro

 (1.2) łow. u saren jasna plama z tyłu

Wiktionary

Lu­ster­ko – u pta­ków: grupa piór na skrzyd­le ubar­wio­na mocno kon­tra­sto­wo wzglę­dem ota­cza­ją­cych je piór. Może być istot­ną cechą roz­poz­naw­czą, np. u krak­wy. Naj­czę­ściej jest nie­bie­skie lub zie­lo­ne. Nie wy­stę­pu­je u mew.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nor­mal­ny nar­cyzm ko­biet - czas spę­dza­ny przed zwier­cia­dłem, obo­jęt­ne czy przed po­trój­nym tre­mem, czy lu­ster­kiem pu­der­nicz­ki - od­no­si się prze­de wszyst­kim do twa­rzy (i jej okola - wło­sów), gdyż z nią się one iden­ty­fi­ku­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., luster mrz., lustrzyca ż.

 przym. lustrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zdrzadełko, żdżadełko

 (1.2) chusteczka, serwetka

Wiktionary


lusterkowy

→ lu­ster­ko


SJP.pl

Patrz:

lusterko

lustr

1. farba ce­ra­micz­na uzy­ski­wa­na ze związ­ków me­ta­li, na­da­ją­ca po­wierzch­niom me­ta­licz­ny po­łysk;
2. wyrób ce­ra­micz­ny po­kry­ty taką farbą;
3. daw­niej: po­łysk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­ta­licz­na, iry­zu­ją­ca po­wło­ka nasz­kliw­na uzy­ski­wa­na na wy­ro­bach ce­ra­micz­nych

 (1.2) przest. blask, po­łysk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lustr̥, AS: lustr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., lustrzyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luster, iryzacja

Wiktionary


lustra

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp., M. i W. lm. od: lu­stro

Wiktionary

Lu­stra – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Sa­ler­no.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1108 osób, 73,9 os./km².

Wikipedia


lustracja

1. prze­gląd, kon­tro­la in­sty­tu­cji, po­mie­szczeń itp.;
2. w kra­jach post­ko­mu­ni­stycz­nych: kon­tro­la w za­kre­sie współ­pra­cy z taj­ny­mi służ­ba­mi to­ta­li­tar­ne­go pań­stwa;
3. w daw­nej Pol­sce: kon­tro­la dóbr kró­lew­skich; spis bę­dą­cy wy­ni­kiem ta­kiej kon­tro­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. prze­gląd, kon­tro­la ja­kichś po­mie­szczeń, do­ku­men­tów itp.

 (1.2) praw. polit. pro­ce­du­ra spraw­dza­nia przez okre­ślo­ne służ­by, czy osoba pia­stu­ją­ca wy­so­ki urząd (lub kan­dy­du­ją­ca) nie miała po­wią­zań z apa­ra­tem bez­pie­czeń­stwa, wy­wia­dem itp.

 (1.3) hist. opis dóbr kró­lew­skich, spis grun­tów, za­bu­do­wań, do­cho­dów itp.

Wiktionary

Lu­stra­cja (z łac. "lu­stra­re" – „oczy­szczać”, „poś­wię­cać”) – pro­ce­du­ra prze­glą­du, we­ry­fi­ka­cji i oceny do­ty­czą­ca okre­ślo­nych obiek­tów (np. in­sty­tu­cji, do­ku­men­tów), osób, grup spo­łecz­nych, ka­te­go­rii spo­łecz­no-za­wo­do­wych i or­ga­ni­za­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lustrator m., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustro n., lustrzyca ż.

 przym. lustracyjny, lustratorski

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

Wiktionary


lustracyjny

zwią­za­ny z lu­stra­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lu­stra­cją, do­ty­czą­cy lu­stra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., lustracja ż., lustrator mos., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustro n.

 przym. lustratorski

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

Wiktionary


lustralny

→ lu­strum


SJP.pl

Patrz:

lustrum

lustrator

osoba do­ko­nu­ją­ca lu­stra­cji; kon­tro­ler


SJP.pl


lustratorka

ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca lu­stra­cji; kon­tro­ler­ka


SJP.pl


lustratorski

→ lu­stra­tor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy lu­stra­to­ro­wi; zwią­za­ny z lu­stra­to­rem, do­ty­czą­cy lu­stra­to­ra

Wiktionary

Patrz:

lustrator

Powiązane:

 rzecz. lustrowanie n., lustracja ż., lustrator m., lustratorka ż., zlustrowanie n.

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustracyjny

Wiktionary


lustro

1. szkło po­kry­te war­stwą sre­bra lub alu­mi­nium o wła­ści­wo­ściach od­bi­ja­ją­cych rze­czy znaj­du­ją­ce się przed nim.
2. przy­rząd ge­o­de­zyj­ny (zaz­wy­czaj razem z roz­kła­da­ną tycz­ką) od­bi­ja­ją­cy wiąz­kę la­se­ra wy­sy­ła­ną przez dal­mierz w celu po­mia­ru od­le­gło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gład­ka po­wierzch­nia od­bi­ja­ją­ca świa­tło; tafla szkła od spodu po­kry­te­go war­stwą sre­bra lub alu­mi­nium;

 (1.2) przen. niez­mą­co­na po­wierzch­nia wody – morza, je­zio­ra lub rzeki

 (1.3) środ. fot. pot. apa­rat fo­to­gra­ficz­ny typu lu­strzan­ka

 (1.4) gwara. łow. jasna plama sier­ści na za­dzie zwie­rzy­ny pło­wej (sarny, je­le­nia, dzika)

 (1.5) gwara. łow. biała plama piór na bar­kach głusz­ca i cie­trze­wia

 (1.6) gwara. łow. bły­szczą­ca ko­lo­ro­wo plama na skrzy­dłach ka­czek; lu­ster­ko

Wiktionary

Lu­stro, zwier­cia­dło – gład­ka po­wierzch­nia od­bi­ja­ją­ca świa­tło, dzię­ki czemu pow­sta­je od­bi­ty obraz przed­mio­tów znaj­du­ją­cych się przed lu­strem. Także na­rzę­dzie dy­spo­nu­ją­ce taką po­wierzch­nią i słu­żą­ce od­bi­ja­niu obra­zu.

Lu­stro jest naj­prost­szym ro­dza­jem zwier­cia­dła op­tycz­ne­go. Jego po­wierzch­nia jest pra­wie za­wsze pła­ska, a głów­nym przez­na­cze­niem jest prze­glą­da­nie się w nim osób. Obec­nie w użyt­ku co­dzien­nym wy­ko­rzy­sty­wa­ne są nie­mal wy­łącz­nie zwier­cia­dła szkla­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­cho­dząc na rand­kę, przej­rza­ła się w lu­strze i po­pra­wi­ła ma­ki­jaż.

 (1.1) Ze sta­rej wzią­łem tylko lu­stro.

 (1.2) Lu­stro wody oto­czo­ne jest wy­so­ki­mi, stro­my­mi brze­ga­mi.

 (1.3) Nigdy kom­pakt nie prze­bi­je lu­stra.

 (1.4) Spło­szo­na łania błys­nę­ła nam tylko lu­strem w za­ro­ślach.

 (1.5) Ko­sacz czu­szy­kał i świe­cił przed swoją cie­cior­ką to lu­strem, to lirą.

 (1.6) O świ­cie tabun ka­czek na sa­dach po­ły­ski­wał lu­ster­ka­mi w słoń­cu, pro­stu­jąc skrzy­dła przed od­lo­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlustrɔ, AS: lustro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzanka ż., lustracja ż., lustrzyca ż., lustr m., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustrzenie n., lustrzeń m., lustrzynka ż., bezlusterkowiec m.

:: zdrobn. lusterko n., lustereczko n.

 czas. lustrzyć ndk., lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustrzany, lustrzony, lustracyjny, lustrzankowy, bezlusterkowy

 przysł. lustrzanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierciadło, gwara. więz. lipko, przest. zierkadło; gw. Górny Śląsk zdrzadło, żdżadło

 (1.2) tafla, zwierciadło

 (1.4) lusterko, chusteczka, serwetka, talerz

 (1.6) zwierciadło, lusterko

Wiktionary


lustrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lu­stro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dwu­na­stej pod­puł­kow­nik Apa­nic­ki za­koń­czył lu­stro­wa­nie ko­szar i udał się do la­try­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., lustro n., lustracja ż., lustrator m., lustratorka ż., zlustrowanie n.

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustracyjny, lustratorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lustracja

Wiktionary


lustrować

prze­glą­dać, kon­tro­lo­wać, spraw­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­ny­wać prze­glą­du wzro­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy Cynt­hii za­czę­ły teraz lu­stro­wać pokój w po­szu­ki­wa­niu cze­goś, co mogło po­słu­żyć za broń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., lustracja ż., lustro n., lustrowanie n., zlustrowanie n.

 przym. lustracyjny, lustratorski, lustrzany

Wiktionary


lustrowy

1. przy­miot­nik od: lustr;
2. przy­miot­nik od: lu­stro


SJP.pl


lustrujący

prze­glą­dać, kon­tro­lo­wać, spraw­dzać


SJP.pl


lustrum

obrzęd oczy­szcze­nia w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, pod­czas któ­re­go skła­da­no bogom ofia­ry z za­bi­tych zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie uro­czy­sty obrzęd oczy­szcze­nia i ofia­ro­wa­nia, prze­pro­wa­dza­ny raz na pięć lat;

Wiktionary

Lu­strum (łac. "lu­stra­re" – roz­ja­śniać, czy­ścić) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ofia­ra prze­bła­gal­na dla bogów w po­sta­ci świni, owcy i wołu (tzw. "su­o­ve­ta­u­ri­lia").

Skła­da­no ją po za­koń­cze­niu cen­zu­su przez jed­ne­go z cen­zo­rów, na Polu Mar­so­wym, w imie­niu ca­łe­go na­ro­du, który mod­lił się o po­myśl­ność dla pań­stwa rzym­skie­go. Od­by­wa­na co pięć lat, przez co okres ten był (zwła­szcza po­e­tyc­ko) też na­zy­wa­ny lu­strum. Pier­wsze­go "lu­strum" do­ko­nał w 566 p.n.e. król Ser­wiusz Tu­liusz.

Wikipedia


lustryna

daw­niej: cien­ka, lśnią­ca tka­ni­na weł­nia­na lub ba­weł­nia­na


SJP.pl


lustrzaneczka

zdrob­nie­nie od: lu­strzan­ka


SJP.pl


lustrzanka

ro­dzaj apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. apa­rat fo­to­gra­ficz­ny wy­po­sa­żo­ny w lu­stro i ma­tów­kę;

 (1.2) więz. kon­fron­ta­cja

Wiktionary

Lu­strzan­ka (apa­rat zwier­cia­dło­wy) – apa­rat fo­to­gra­ficz­ny wy­po­sa­żo­ny w lu­stro i ma­tów­kę. Za­da­niem ze­spo­łu lu­stra i ma­tów­ki jest do­kład­na pre­zen­ta­cja bie­żą­ce­go kadru. Roz­wią­za­nie takie ma zna­cze­nie przy pre­cy­zyj­nym na­sta­wia­niu od­le­gło­ści fo­to­gra­fo­wa­nia, oce­nia­niu głębi ostro­ści, oce­nie aber­ra­cji op­tycz­nych, jak rów­nież przy pra­wi­dło­wym ka­dro­wa­niu obiek­tów nie­od­le­głych. Sprzy­ja rów­nież kom­po­zy­cji kadru, oce­nie pro­por­cji oś­wiet­le­nia itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈsṭʃãnka, AS: lusṭšãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., luster mrz., lustrzyca ż.

 przym. lustrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. lustro

Wiktionary


lustrzanki

ro­dzaj apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go


SJP.pl


lustrzankowy

→ lu­strzan­ka


SJP.pl

Patrz:

lustrzanka

lustrzany

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do lu­stra, wy­ło­żo­ny lu­stra­mi lub za­o­pa­trzo­ny w lu­stra

 (1.2) lśnią­cy, bły­szczą­cy, gład­ki, od­bi­ja­ją­cy świa­tło ni­czym w lu­strze

 (1.3) da­ją­cy w re­zul­ta­cie sy­me­trycz­nie od­wró­co­ne od­bi­cie

 (1.4) taki sam jak ten, z któ­rym jest po­rów­ny­wa­ny; iden­tycz­ny, wier­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dy­sko­te­ki na ostat­nim pię­trze wio­dła lu­strza­na winda.

 (1.2) Ta woda była lu­strza­na i tak czy­sta, że cień łodzi sunął po dnie.

 (1.2) Lu­strza­ny par­kiet Adrii sły­nął z niez­wy­kłych efek­tów świetl­nych.

 (1.3) Na kart­kach nie było nor­mal­nych liter, tylko dziw­ne znacz­ki – pismo lu­strza­ne.

 (1.4) Wi­docz­ne było mię­dzy nimi lu­strza­ne po­do­bień­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., luster mrz., lustro n., lusterko n., lustrzanka ż.

 czas. lustrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierciadlany

 (1.2) zwierciadlany, lśniący, błyszczący

 (1.3) zwierciadlany, odwrócony

 (1.4) zwierciadlany, jednakowy, identyczny

Wiktionary


lustrzeń

1. po­kry­wać po­wierzch­nię szkła sre­brem;
2. lu­strzyć się - po­e­tyc­ko: lśnić, bły­szczeć, pro­mie­nio­wać


SJP.pl


lustrzyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. sto­pień oty­ło­ści de­fi­nio­wa­ny dow­cip­nie jako „cho­ro­ba” ob­ja­wia­ją­ca się, gdy włas­ne ge­ni­ta­lia można zo­ba­czyć je­dy­nie w lu­strze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., lustrzanka ż., lustracja ż., lustr m., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustrzenie n., lusterko n., lustereczko n.

 czas. lustrzyć ndk., lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustrzany, lustrzony, lustracyjny, lustrzankowy

 przysł. lustrzanie

Wiktionary


lustrzynka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka bia­ło­gar­dła


SJP.pl

Lu­strzyn­ka, kacz­ka bia­ło­gar­dła ("Spe­cu­la­nas spe­cu­la­ris") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej – w po­łud­nio­wym Chile i po­łud­nio­wej Ar­gen­ty­nie. Bli­ski za­gro­że­nia wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


lustrzyć

1. po­kry­wać po­wierzch­nię szkła sre­brem;
2. lu­strzyć się - po­e­tyc­ko: lśnić, bły­szczeć, pro­mie­nio­wać


SJP.pl


luszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Lu­sze­wo – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Lu­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów

Wikipedia


luszkowo

Lusz­ko­wo (niem. "Lusch­ko­wo, 1942–1945 Lußkauhof") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Pruszcz. We­dług spisu po­wszech­ne­go z 31 marca 2011 roku osada li­czy­ła 276 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


luszniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


luszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Chrza­nów
  • Lu­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Rad­goszcz
  • Lu­szo­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


luszyn

Lu­szyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Pa­cy­na.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go.

Pod ko­niec XIX w. fol­wark na ob­sza­rze wsi nosił nazwę Wydra.

Wikipedia


lusówko

Lu­sów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne, nad Je­zio­rem Lu­sow­skim i rzeką Samą. W 2021 Lu­sów­ko li­czy­ło 3488 miesz­kań­ców

Wikipedia


lusławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn
  • Lu­sła­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów
  • Lu­sła­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


lut

stop me­ta­li słu­żą­cy do lu­to­wa­nia; lu­to­wie; spo­i­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. spo­i­wo w po­sta­ci me­ta­lu lub stopu me­ta­li uży­wa­ne do lu­to­wa­nia i lu­to­spa­wa­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo­o­kup table – struk­tu­ra da­nych
  • Lut – spo­i­wo lu­tow­ni­cze
  • Lut – pu­sty­nia w Ira­nie
  • LUT – nie­miec­ka tor­pe­da z okre­su II wojny świa­to­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie skoń­czy­łem na­pra­wiać tego ukła­du, bo za­bra­kło mi lutu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lut, AS: lut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutownica ż., lutowanie n., lucik mrz., lutownik m.

 czas. lutować ndk., przylutowywać ndk.

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lutowie

Wiktionary


lutacjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym miej­scu stała przed wie­ka­mi willa Kwin­tu­sa Lu­ta­cju­sza Ka­tu­lu­sa Ka­pi­to­liń­skie­go.

Wiktionary


lutealny

faza lu­te­al­na - druga faza cyklu mie­siącz­ko­we­go trwa­ją­ca od ok. 17 do ok. 28 dnia


SJP.pl


lutecja

w sta­ro­żyt­nej Galii: osada na środ­ko­wej Sek­wa­nie, bę­dą­ca głów­nym oś­rod­kiem cel­tyc­kie­go ple­mie­nia Pa­ryz­jów


SJP.pl

Lu­te­cja ( Lu­te­tia Pa­ri­so­rum) to w sta­ro­żyt­nej Galii osada na wy­spie (obec­na Île de la Cité) na środ­ko­wej Sek­wa­nie, sta­no­wią­ca głów­ny oś­ro­dek cel­tyc­kie­go ple­mie­nia Pa­ryz­jów. Po opa­no­wa­niu Galii przez Rzy­mian (52 p.n.e.) zo­sta­ła ro­zbu­do­wa­na jako mia­sto, które obec­nie nosi nazwę Paryż. W kró­le­stwie Fran­ków była to sie­dzi­ba dy­na­stii Me­ro­win­gów. Z okre­su rzym­skie­go na lewym brze­gu Sek­wa­ny za­cho­wa­ły się po­zo­sta­ło­ści am­fi­te­a­tru i term (od I do III wieku).

Wikipedia


luteina

żeń­ski hor­mon płcio­wy wyt­wa­rza­ny w ciał­ku żół­tym jaj­ni­ka oraz przez ło­ży­sko (w cza­sie ciąży) i korę nad­ner­czy, przy­go­to­wu­ją­cy ma­ci­cę do przy­ję­cia za­rod­ka i utrzy­ma­nia ciąży; pro­ge­ste­ron, syn­to­lu­tan


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lu­te­i­na – żółty barw­nik or­ga­nicz­ny
  • lu­te­i­na – po­tocz­na nazwa pro­ge­ste­ro­nu
  • Lu­te­i­na – lek za­wie­ra­ją­cy syn­te­tycz­ny pro­ge­ste­ron

Wikipedia


luteinizacja

przeksz­tał­ce­nie pę­che­rzy­ka jaj­ni­ko­we­go w ciał­ko żółte wy­stę­pu­ją­ce po owu­la­cji


SJP.pl

Lu­te­i­ni­za­cja – przeksz­tał­ce­nie pę­che­rzy­ka jaj­ni­ko­we­go w ciał­ko żółte na­stę­pu­ją­ce po owu­la­cji pod wpły­wem hor­mo­nu lu­te­i­ni­zu­ją­ce­go

Wikipedia


luteinizujący

hor­mon lu­te­i­ni­zu­ją­cy - hor­mon go­na­do­tro­po­wy wy­dzie­la­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki; u sam­ców sty­mu­lu­je pro­duk­cję te­sto­ste­ro­nu, u samic - wy­dzie­la­nie pro­ge­ste­ro­nu i estro­ge­nów; lu­tro­pi­na, LH


SJP.pl


luteino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od lu­te­i­na

Wiktionary


luteinowy

→ lu­te­i­na


SJP.pl

Patrz:

luteina

lutek

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lutek (niem. "Lutt­ken") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś ma­zur­ska, obec­nie naj­więk­sze da­czo­wi­sko na te­re­nie gminy Olsz­ty­nek, po­ło­żo­na nad Je­zio­rem Lu­tec­kim w po­bli­żu drogi E-7, nie­da­le­ko Pa­wło­wa. Na te­re­nie wsi jest staj­nia koni wy­ści­go­wych. Ze wzglę­du na ma­low­ni­cze po­ło­że­nie miej­sco­wość pełni rolę oś­rod­ka let­ni­sko­we­go.

Wikipedia


lutenica

pi­kant­na pasta pa­pry­ko­wa z do­dat­kiem tar­tych po­mi­do­rów i pie­czo­nych ba­kła­ża­nów, danie kuch­ni bał­kań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. bał­kań­ska pasta z po­mi­do­rów i pie­czo­nych pa­pryk;

Wiktionary

Lu­te­ni­ca, liu­te­ni­ca ( лютеница, љутеница, лутеница) – po­tra­wa bę­dą­ca wa­rzyw­nym przet­wo­rem, znana z kuch­ni ma­ce­doń­skiej, serb­skiej i buł­gar­skiej.

Jest pi­kant­ną pastą wa­rzyw­ną bądź gę­stym sosem za­wie­ra­ją­cym nie mniej niż 50% pa­pry­ki oraz pastę po­mi­do­ro­wą i pie­czo­ne ba­kła­ża­ny, a w róż­nych wer­sjach rów­nież mar­chew, orze­chy, olej sło­necz­ni­ko­wy, cu­kier, sól, pie­trusz­kę, pieprz czer­wo­ny i czar­ny.

Wikipedia


luteolina

zwią­zek or­ga­nicz­ny, żółty barw­nik ro­ślin­ny


SJP.pl


luteoliza

zanik ciał­ka żół­te­go wyt­wa­rza­ją­ce­go lu­te­i­nę (pro­ge­ste­ron)


SJP.pl

Lu­te­o­li­za (łac. "lu­te­um" – żółt­ko + gr. "lýsis" – roz­wią­za­nie) – pro­ces przeksz­tał­ce­nia ciał­ka żół­te­go w ciał­ko bia­ła­we na dro­dze apop­to­zy. W za­leż­no­ści od ga­tun­ku może być spo­wo­do­wa­ny: obec­no­ścią ok­sy­to­cy­ny (u owcy); pod­wyż­szo­nym stę­że­niem estro­ge­nów lub in­ny­mi czyn­ni­ka­mi. W wy­ni­ku tego pro­ce­su na­stę­pu­je za­ha­mo­wa­nie syn­te­zy pro­ge­ste­ro­nu.

Wikipedia


luteolizyna

daw­niej: pro­sta­glan­dy­na F po­wo­du­ją­ca zanik ciał­ka żół­te­go i spa­dek pro­ge­ste­ro­nu


SJP.pl


luteotropina

hor­mon biał­ko­wy pro­du­ko­wa­ny przez gru­czo­ło­wą część przy­sad­ki móz­go­wej, m.in. ak­ty­wu­ją­cy wy­dzie­la­nie pro­ge­ste­ro­nu przez ciał­ko żółte oraz przy­go­to­wu­ją­cy gru­czo­ły mle­ko­we do lak­ta­cji; hor­mon lu­te­o­tro­po­wy, pro­lak­ty­na, lak­to­tro­pi­na


SJP.pl


luter

prze­sta­rza­le: lu­te­ra­nin - czło­nek Ko­ścio­ła Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. po­gard. wyz­naw­ca lu­te­ra­niz­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin Luter (1483-1546) – nie­miec­ki te­o­log i re­for­ma­tor re­li­gij­ny, ini­cja­tor re­for­ma­cji, współt­wór­ca lu­te­ra­niz­mu
  • Luter – film, dra­mat bio­gra­ficz­ny z 2003
  • Hen­ryk von Luter – war­miń­ski wójt kra­jo­wy
  • Ka­ta­rzy­na Luter (1499–1552) – żona Mar­ci­na
  • Paul Luter (1533–1593) – le­karz, syn Mar­ci­na
  • An­drzej Luter - dusz­pa­sterz i pu­bli­cy­sta, czło­nek re­dak­cji kwar­tal­ni­ka „Więź”
  • Lut­her
  • Lut­ter
  • Lu­te­ra­nizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam niech ksiądz nie idzie, tam miesz­ka­ją lutry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɛr, AS: luter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luter mos., luteranizm mrz., luteranin mos., luteranka ż.

 przym. luterski, luterański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luteranin

Wiktionary


luteranie

chrze­ści­jań­ska wspól­no­ta re­li­gij­na sku­pio­na w Ko­ście­le ewan­ge­lic­ko-augs­bur­skim, wy­wo­dzą­ca swą dok­try­nę z nauk Mar­ci­na Lutra


SJP.pl


luteranin

czło­nek Ko­ścio­ła Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skie­go; wyz­naw­ca lu­te­ra­niz­mu, luter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która wyz­na­je lu­te­ra­nizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɛˈrãɲĩn, AS: luterãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranizm mrz.

:: fż. luteranka ż.

 przym. luterański

Wiktionary


luteranizm

jeden z głów­nych kie­run­ków pro­te­stan­tyz­mu, sy­stem te­o­lo­gicz­ny opar­ty na dok­try­nie Mar­ci­na Lutra, któ­rej pod­sta­wo­wy­mi te­za­mi są: twier­dze­nie o zba­wie­niu tylko przez samą wiarę w Chry­stu­sa i uz­na­nie Bi­blii za je­dy­ne źró­dło ob­ja­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. dok­try­na te­o­lo­gicz­na, jeden z nur­tów pro­te­stan­tyz­mu, za­po­cząt­ko­wa­ny przez Mar­ci­na Lutra;

Wiktionary

Lu­te­ra­nizm – dok­try­na te­o­lo­gicz­na i chrze­ści­jań­ski ruch re­for­ma­cyj­ny, za­po­cząt­ko­wa­ny przez Mar­ci­na Lutra w XVI wieku (za datę jego roz­po­czę­cia uważa się rok 1517). Jest to naj­star­szy i czo­ło­wy nurt pro­te­stan­tyz­mu. Naj­więk­szą grupę Ko­ścio­łów lu­te­rań­skich zrze­sza Świa­to­wa Fe­de­ra­cja Lu­te­rań­ska, do któ­rej w 2019 roku na­le­ża­ło 145 Ko­ścio­łów w 98 pań­stwach z gro­nem bli­sko 77,5 mln wier­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lu­te­ra­nizm jest głów­ną re­li­gią m.in. na Is­lan­dii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɛˈrãɲism̥, AS: luterãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranin mos., luteranka ż., Luter mos., luter mos., luteranizacja ż., luterańskość ż., luterstwo n.

 przym. luterański, luteranizacyjny, luterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. luterstwo

Wiktionary


luteranka

człon­ki­ni ko­ścio­ła lu­te­rań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wyz­na­je lu­te­ra­nizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɛˈrãnka, AS: luterãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranizm mrz.

:: fm. luteranin mos.

 przym. luterański

Wiktionary


luterański

do­ty­czą­cy lu­te­ra­niz­mu, lu­te­ra­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lu­te­ra­niz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo szyb­ko w Cie­szy­nie pow­sta­wa­ły ofi­cy­ny lu­te­rań­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranizm mrz., luteranin mos., luteranka ż., Luter mos., luter mos., luterstwo n.

 przym. luterski, Lutrowski, lutrowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lub rzad. luterski

Wiktionary


luterka

→ luter; lu­te­ran­ka


SJP.pl


luterok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. lu­te­ra­nin

Wiktionary


luterski

daw­niej: do­ty­czą­cy lu­te­ra­niz­mu, lu­te­ra­nów; lu­te­rań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. lub rzad. zwią­za­ny z Mar­ci­nem Lu­trem lub jego na­u­ka­mi, lu­te­ra­niz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luter mos., luteranizm mrz., luterstwo n., Lutry nmos., luter mos.

 przym. luterański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luterański

Wiktionary


luterstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. lu­te­ra­nizm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luterski, luterański

 rzecz. luteranizm mrz.

Wiktionary


lutet

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lu i licz­bie ato­mo­wej 71, metal na­le­żą­cy do ro­dzi­ny lan­ta­now­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. do wyt­wa­rza­nia nad­prze­wod­ni­ków; daw­niej: ka­sjop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lu i licz­bie ato­mo­wej 71;

Wiktionary

Lutet (Lu, lu­te­tium, od Lu­te­tia), daw­niej ka­sjop (Cp) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy lan­ta­now­ców w ukła­dzie okre­so­wym. Zgod­nie z kla­sy­fi­ka­cją IUPAC lutet jest za­li­cza­ny do lan­ta­now­ców. Także zgod­nie z kla­sy­fi­ka­cją IUPAC na­le­ży on do bloku d, w wy­ni­ku czego jest je­dy­nym lan­ta­now­cem z okre­su 6 niew­cho­dzą­cym do bloku f. Przez wy­stę­po­wa­nie w bloku d na­le­ży on do grupy skan­dow­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma lutet?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɛt, AS: lutet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lutetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Lu

Wiktionary


lutetowy

→ lutet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lu­te­tu

Wiktionary

Patrz:

lutet

Powiązane:

 rzecz. lutet m.

Wiktionary


luteńka

zdrob­nie­nie od: lut­nia


SJP.pl

Lu­teń­ka ( Лютенька) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie poł­taw­skim, w re­jo­nie mir­ho­rodz­kim, sie­dzi­ba. W 2001 li­czy­ła 3665 miesz­kań­ców.

Wikipedia


lutgarda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Lut­gar­da i je­stem woźną szkol­ną z Ja­strzę­bia.

Wiktionary


luther

[czy­taj: luter] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lut­her – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Mar­tin Lut­her
  • Hans Lut­her
  • Karl The­o­dor Ro­bert Lut­her
  • Mar­tin Lut­her (dy­plo­ma­ta)
  • Lut­her Van­dross
  • Mar­tin Lut­her King, Jr
  • Lut­her – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Boone
  • Lut­her – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Lake
  • Lut­her – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Okla­ho­ma
  • (1303) Lut­he­ra – pla­ne­to­i­da
  • Lut­her – kra­ter na Księ­ży­cu

Wikipedia


lutkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lutkolba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. lu­tow­ni­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lyjtkolba

Wiktionary


lutkowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lut­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Lel­ko­wo
  • Lut­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny

Wikipedia


lutków

zdrob­nie­nie od: Lu­to­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

Lut­ków ("Lut­ków Le­wic­ki") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Chło­pi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


lutnia

in­stru­ment stru­no­wy, szar­pa­ny, po­cho­dze­nia arab­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. dawny in­stru­ment stru­no­wy przy­po­mi­na­ją­cy man­do­li­nę;

Wiktionary

Lut­nia – dawny in­stru­ment mu­zycz­ny stru­no­wy, wyksz­tał­co­ny i naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej epoki re­ne­san­su i ba­ro­ku. Ma cha­rak­te­ry­stycz­ny kor­pus o kształ­cie po­łów­ki mig­da­ła lub grusz­ki, który zbu­do­wa­ny jest z dużej licz­by wy­gię­tych, oseł­ko­wa­tych li­ste­wek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] nie mam po co dłu­żej śpie­wać i lut­nię w god­niej­sze ręce od­da­ję […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutʲɲa, AS: lutʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutniociąg mrz., Lutnia ż., lutnista mos., lutnistka ż., lutnik mos., lutniczka ż.

 przym. lutniowy, lutnisty

Wiktionary


lutniarz

osoba gra­ją­ca na lutni


SJP.pl


lutnictwo

sztu­ka bu­do­wa­nia in­stru­men­tów stru­no­wych


SJP.pl

Lut­nict­wo – sztu­ka two­rze­nia in­stru­men­tów stru­no­wych szyj­ko­wych:

Wikipedia


lutniczka

lut­nicz­ka za­chod­nia - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych; lut­nicz­ka, ga­jów­ka lut­nicz­ka


SJP.pl


lutniczy

1. → lut­nict­wo;
2. → lut­nik


SJP.pl

Patrz:

lutnictwo;
2. → lutnik

lutnik

spe­cja­li­sta w bu­do­wa­niu in­stru­men­tów stru­no­wych, smycz­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik, który kon­stru­u­je i na­pra­wia stru­no­we in­stru­men­ty mu­zycz­ne

Wiktionary

Lut­nik – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się lut­nict­wem, to zna­czy bu­du­ją­cy lub na­pra­wia­ją­cy szyj­ko­we in­stru­men­ty stru­no­we. Słowo po­cho­dzi od wło­skie­go „liu­ta­jo”, któ­rym daw­niej okre­śla­no osobę bu­du­ją­cą lut­nie. Niek­tó­rzy lut­ni­cy zaj­mu­ją się re­no­wa­cją i re­kon­struk­cją in­stru­men­tów smycz­ko­wych, a także ko­rek­tą smycz­ków[].

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż., lutnictwo n.

:: fż. lutniczka ż.

 przym. lutniczy

Wiktionary


lutniociąg

ru­ro­ciąg w ko­pal­ni pro­wa­dzą­cy po­wie­trze od przod­ków lub do przod­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górn. ru­ro­ciąg tran­spor­tu­ją­cy po­wie­trze, umoż­li­wia­ją­cy wen­ty­la­cję wy­ro­bi­ska;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż.

Wiktionary


lutniowy

→ lut­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od lut­nia

Wiktionary

Patrz:

lutnia

Przykłady

 (1.1) Mistrz gi­ta­ry kla­sycz­nej, lut­nio­wej i ba­ro­ko­wej Józef Ha­lu­za wy­stą­pi w nie­dzie­lę w Tar­no­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lutʲˈɲɔvɨ, AS: lutʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż., Lutnia ż., lutnista mos., lutnistka ż.

 przym. lutnisty

Wiktionary


lutnista

muzyk gra­ją­cy na lutni


SJP.pl

Lut­ni­sta ("Gra­ją­cy na lutni") – pier­wszy z serii trzech obra­zów wło­skie­go ma­la­rza Ca­ra­vag­gia, przed­sta­wia­ją­cy po­stać mu­zy­ka gra­ją­ce­go na lutni.

Ca­ra­vag­gio trzy­krot­nie po­dej­mo­wał temat lut­ni­sty. Pier­wszy raz na­ma­lo­wał płót­no pod­czas po­by­tu w Rzy­mie w 1595 roku, kiedy to pra­co­wał dla pry­wat­nych zle­ce­nio­daw­ców.

Wikipedia


lutnistka

→ lut­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

lutnista

lutnisty

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. muz. zwią­za­ny z lut­nią, do­ty­czą­cy lutni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż., Lutnia ż., lutnista mos., lutnistka ż.

 przym. lutniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lutniowy

Wiktionary


lutnąć

po­tocz­nie: ude­rzyć kogoś mocno; przy­lu­to­wać, przy­fa­so­lić, przygrz­mo­cić


SJP.pl


luto

1. daw­niej: ostry, srogi;
2. gwa­ro­wo: smut­ny


SJP.pl


lutobor

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­to­bor, Li­to­bor – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Luto-" („srogi, okrut­ny, dziki”, por. "luty") i "-bor" („wal­czyć, zma­gać się”). Zna­cze­nie imie­nia: „srogi w walce”. Źró­dła pol­skie za­wie­ra­ją dwie po­sta­ci imie­nia w śred­nio­wie­czu: Lu­to­bor (w 1186) i Li­to­bor (mię­dzy 1252 a 1288).

Wikipedia


lutoborek

zdrob­nie­nie od: Lu­to­bor (imię mę­skie)


SJP.pl


lutoborkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­bor­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lutoborostwo

Lu­to­bor z mał­żon­ką; Lu­to­bo­ro­wie


SJP.pl


lutoborowie

imię mę­skie


SJP.pl


lutoborowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­bo­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lutochna

imię żeń­skie


SJP.pl


lutochniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­toch­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lutocin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Pol­sce;

Wiktionary

Lu­to­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin. Miej­sco­wość jest so­łect­wem i sie­dzi­bą gminy Lu­to­cin.

Wikipedia


lutociński

przy­miot­nik od: Lu­to­cin


SJP.pl


lutogniew

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­to­gniew (imię)
  • Lu­to­gniew (wieś)
  • Lu­to­gniew (gro­ma­da)

Wikipedia


lutogniewa

imię żeń­skie


SJP.pl


lutogniewice

Lu­to­gnie­wi­ce (niem. "Schönfeld", Jasne Polo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Bo­ga­ty­nia.

Wikipedia


lutogniewiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­gnie­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lutogniewostwo

Lu­to­gniew z mał­żon­ką; Lu­to­gnie­wo­wie


SJP.pl


lutogniewowie

imię mę­skie


SJP.pl


lutogniewowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­gnie­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lutol

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lutol – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Lub­sko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


lutomiersk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Lu­to­miersk – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Lu­to­miersk, nad Nerem. Sie­dzi­ba gminy Lu­to­miersk. Uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1274 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku, od 1 stycz­nia 2022 po­now­nie na pra­wach miej­skich.

Wikipedia


lutomierski

→ Lu­to­miersk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bal­ta­zar Lu­to­mier­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Jan Lu­to­mier­ski – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia

Patrz:

Lutomiersk

lutomierszczanin

miesz­ka­niec Lu­to­mier­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lutomierszczanka

miesz­kan­ka Lu­to­mier­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lutomierzyn

Lu­to­mie­rzyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ba­bo­sze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mał­go­rza­ty w Gra­le­wie.

Wikipedia


lutomir

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­to­mir, Lu­to­miar, Lut­miar – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Luto-" ("srogi, okrut­ny, dziki", por. "luty") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro").

Lu­to­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 26 lu­te­go i 10 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


lutomira

imię żeń­skie


SJP.pl


lutomirek

zdrob­nie­nie od: Lu­to­mir (imię mę­skie)


SJP.pl


lutomirkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­mir­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lutomirostwo

Lu­to­mir z mał­żon­ką; Lu­to­mi­ro­wie


SJP.pl


lutomirowie

imię mę­skie


SJP.pl


lutomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lutomirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­mi­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lutomski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­tom­ski – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • Bo­le­sław Lu­tom­ski – pol­ski pu­bli­cy­sta i dzien­ni­karz
  • Jan Lu­tom­ski – pol­ski pły­wak, olim­pij­czyk
  • Wac­ław Lu­tom­ski – pol­ski woj­sko­wy i urzęd­nik
  • Zbi­gniew Lu­tom­ski – pol­ski gra­fik, ma­larz i pe­da­gog

Wikipedia


lutomysł

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Lu­to­mysł – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Nie­no­to­wa­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈtɔ̃mɨsw̥, AS: lutõmysu̯̦

Wiktionary


lutomysłostwo

Lu­to­mysł z mał­żon­ką; Lu­to­my­sło­wie


SJP.pl


lutomysłowie

imię mę­skie


SJP.pl


lutomysłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­my­sła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


luton

Luton – mia­sto i dy­strykt ("uni­ta­ry aut­ho­ri­ty") w An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Bed­fords­hi­re, po­ło­żo­ne 50 km na pół­noc od cen­trum Lon­dy­nu. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 233 525 miesz­kań­ców.

Dy­strykt ("uni­ta­ry aut­ho­ri­ty") Luton ut­wo­rzo­ny zo­stał w 1997 roku. Pier­wsze osied­la ludz­kie ist­nia­ły tam już w okre­sie pa­le­o­li­tu. Po­cząt­ki Luton da­to­wa­ne są na VI wiek. Nad rzeką Lea pow­sta­ła wów­czas sak­soń­ska osada o naz­wie Le­a­tun.

Wikipedia


lutoryż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;

Wiktionary

Lu­to­ryż – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Bo­gu­chwa­ła. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Z Lu­to­ry­ża po­cho­dził pilot spor­to­wy i cy­wil­ny Jan Baran (1947-1984).

Wikipedia


lutospawanie

Lu­to­spa­wa­nie – pro­ces łą­cze­nia me­ta­li (lu­to­wa­nie twar­de) z uży­ciem na­rzę­dzi i tech­nik spa­wal­ni­czych. Łą­czo­ne ele­men­ty przy­go­to­wy­wa­ne są jak do spa­wa­nia, jed­nak pod­czas lu­to­spa­wa­nia ich kra­wę­dzie nie są nad­ta­pia­ne, a je­dy­nie łą­czo­ne lutem.

Do lu­to­spa­wa­nia sto­su­je się prze­de wszyst­kim luty mo­sięż­ne. Łą­czo­ne ele­men­ty wy­ma­ga­ją od­po­wied­nie­go przy­go­to­wa­nia po­le­ga­ją­ce­go na jedno- lub dwu­stron­nym zu­ko­so­wa­niu kra­wę­dzi

Wikipedia


lutostański

naz­wi­sko


SJP.pl

Lu­to­stań­ski (forma żeń­ska: Lu­to­stań­ska; licz­ba mnoga: Lu­to­stań­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 648 osób. We­dług da­nych rzą­do­wych w stycz­niu 2020 w bazie PESEL znaj­do­wa­ło się 347 męż­czyzn, oraz 341 ko­biet o tym naz­wi­sku.

Wikipedia


lutosław

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­to­sław, Lut­sław, Luc­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Luto-" ("srogi, okrut­ny, dziki", por. "luty") i "-sław" ("sława"). Zna­cze­nie imie­nia: "sły­ną­cy ze sro­go­ści". Zdrob­nia­le Lutek.

Lu­to­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 26 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


lutosława

imię żeń­skie


SJP.pl

Lu­to­sła­wa – żeń­ska forma imie­nia Lu­to­sław, nie­no­to­wa­na w źró­dłach sta­ro­pol­skich. Zna­cze­nie imie­nia: "sław­na ze sro­go­ści".

Wikipedia


lutosławczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lutosławek

zdrob­nie­nie od: Lu­to­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


lutosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lutosławka

zdrob­nie­nie od: Lu­to­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


lutosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lutosławostwo

Lu­to­sław z mał­żon­ką; Lu­to­sła­wo­wie


SJP.pl


lutosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


lutosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­to­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lutosławski

naz­wi­sko


SJP.pl

Lu­to­sław­ski – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


lutowaczka

→ lu­to­wacz


SJP.pl

Patrz:

lutowacz

lutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lu­to­wać.

Wiktionary

Lu­to­wa­nie – me­to­da trwa­łe­go łą­cze­nia ele­men­tów me­ta­lo­wych za po­mo­cą me­ta­lo­we­go spo­i­wa zwa­ne­go lutem o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia niż­szej niż tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia łą­czo­nych ele­men­tów. Pro­ces lu­to­wa­nia na­le­ży pro­wa­dzić w tem­pe­ra­tu­rze wyż­szej od tem­pe­ra­tu­ry top­nie­nia lutu, lecz nie wyż­szej od tem­pe­ra­tu­ry top­nie­nia łą­czo­nych ele­men­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas lu­to­wa­nia be­zo­ło­wio­we­go na po­wierzch­ni opor­ni­ków i kon­den­sa­to­rów pow­sta­wać mogą kulki ka­pi­lar­ne, przy czym, w za­leż­no­ści od przy­czy­ny ich pow­sta­wa­nia, mają one różne roz­mia­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut m., lutownica ż., lutowina ż., lutowie n.

 czas. lutować ndk.

Wiktionary


lutować

1. łą­czyć me­ta­le bez ich to­pie­nia za po­mo­cą spo­i­wa (lutu) o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia niż­szej niż tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia me­ta­lu nim łą­czo­ne­go;
2. po­tocz­nie: bić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. łą­czyć me­ta­lo­we ele­men­ty przy po­mo­cy lutu roz­to­pio­ne­go lu­tow­ni­cą lub pal­ni­kiem

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ża­ło­wać

 (1.3) pot. środ. bić, okła­dać ra­za­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lu­to­wać się

 (2.1) pot. środ. bić się, okła­dać się ra­za­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rury w ła­zien­ce naj­le­piej lu­to­wać twar­dym lutem.

 (2.1) Ja­kieś dzie­cia­ki lu­tu­ją się na na­szym pod­wór­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈtɔvat͡ɕ, AS: lutovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut m., lutowacz mos., lutowie n., lutowina ż., lutownica ż., lutownik mos., lutowanie n., dolutowanie n., dolutowywać n., oblutowanie n., oblutowywanie n., odlutowanie n., odlutowywanie n., polutowanie n., przylutowanie n., przylutowywanie n., rozlutowanie n., rozlutowywanie n., wlutowanie n., wlutowywanie n., wylutować n., wylutowywanie n., zalutowanie n., zalutowywanie n., zlutowanie n.

 czas. dolutować dk., dolutowywać ndk., oblutować dk., oblutowywać ndk., odlutować dk., odlutowywać ndk., polutować dk., przylutować dk., przylutowywać ndk., rozlutować dk., rozlutowywać ndk., wlutować dk., wlutowywać ndk., wylutować dk., wylutowywać ndk., zalutować dk., zalutowywać ndk., zlutować dk.

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lyjtować

Wiktionary


lutowie

stop me­ta­li słu­żą­cy do lu­to­wa­nia; lut


SJP.pl


lutowina

miej­sce złą­cze­nia me­ta­li, np. za po­mo­cą kolby


SJP.pl


lutowiska

→ Lu­to­wi­ska


SJP.pl

Lu­to­wi­ska (1944–1957 "Szew­czen­ko", Літовищі) – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska. Leży nad po­to­kiem Smol­nik, na styku pasm Ostre i Otryt przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 896

Wieś jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Lu­to­wi­ska. W skład so­łect­wa wcho­dzi rów­nież osada Sko­rod­ne.

Wikipedia

Patrz:

Lutowiska

lutowiski

→ Lu­to­wi­ska


SJP.pl

Patrz:

Lutowiska

lutowiszczanin

miesz­ka­niec Lu­to­wisk (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


lutowiszczanka

miesz­kan­ka Lu­to­wisk (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


lutownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. na­rzę­dzie do lu­to­wa­nia;

 (1.2) więz. nos

Wiktionary

Lu­tow­ni­ca – na­rzę­dzie słu­żą­ce do lu­to­wa­nia. Skła­da się ona z kolby, słu­żą­cej jako uchwyt oraz grota, czyli czę­ści ma­ją­cej bez­poś­red­ni styk ze spo­i­wem – lutem. Mo­że­my je po­dzie­lić na:

Współ­cze­śnie lu­tow­nic elek­trycz­nych używa się nie­mal wy­łącz­nie do prac z ob­wo­da­mi elek­tro­nicz­ny­mi o nie­wiel­kich wy­mia­rach, zatem moc elek­trycz­na grzej­ni­ków nie jest wy­so­ka, nie prze­kra­cza na ogół kil­ku­dzie­się­ciu watów (spo­ty­ka­ne naj­czę­ściej mie­szczą się w prze­dzia­le od 40 do 125 W).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogień za­pró­szył męż­czyz­na, który za­pom­niał wy­łą­czyć lu­tow­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɔvʲˈɲit͡sa, AS: lutovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut mrz., lutowanie n., zlutowanie n., wylutowanie n., przylutowanie n., przylutowywanie n.

 czas. lutować ndk., zlutować dk., wylutować dk., przylutowywać ndk., przylutować dk.

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lutkolba, lyjtkolba

Wiktionary


lutowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy do lu­to­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutownik mos./mrz., lut mrz., lutownica ż.

 czas. lutować

Wiktionary


lutownik

osoba za­trud­nio­na przy lu­to­wa­niu; lu­to­wacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. osoba zaj­mu­ją­ca się lu­to­wa­niem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. urzą­dze­nie do lu­to­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut mrz.

 czas. lutować

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lutowacz

 (2.1) war. lutownica

Wiktionary


lutowność

wła­ści­wość me­ta­li da­ją­cych się lu­to­wać


SJP.pl


lutowny

da­ją­cy się lu­to­wać


SJP.pl


lutowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Lu­to­wo – ko­lo­nia ko­lo­nii Ożar w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bar­li­nek
  • Lu­to­wo – gro­ma­da
  • Lu­to­wo – wieś w ob­wo­dzie Bła­go­jew­grad, w gmi­nie Be­li­ca

Wikipedia


lutowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lutowy

→ luty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: luty

Wiktionary

Patrz:

luty

Przykłady

 (1.1) Nie mogę iść z tobą na za­ku­py, bo je­szcze nie do­sta­łam lu­to­wej pen­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈtɔvɨ, AS: lutovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luty m.

 przym. luty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. februariowy

Wiktionary


lutościwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) stpol. li­to­ści­wy, mi­ło­sier­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɔɕˈt͡ɕivɨ, AS: lutośćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutość

Wiktionary


lutość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. li­tość, mi­ło­sier­dzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɔɕt͡ɕ, AS: lutość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lutościwy

Wiktionary


lutrofora

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: na­czy­nie ce­ra­micz­ne lub ka­mien­ne, uży­wa­ne przy obrzę­dach we­sel­nych; od V wieku p.n.e. usta­wia­ne na gro­bach dziew­cząt zmar­łych przed za­mąż­pój­ściem


SJP.pl

Lu­tro­fo­ra, lu­tro­fo­ros, am­fo­ra lu­tro­fo­ra ( λουτροφόρος lo­u­trop­hó­ros) – w ce­ra­mi­ce sta­ro­grec­kiej wy­so­kie i smu­kłe, dłu­go­szyj­ne am­fo­ro­wa­te na­czy­nie, za­sad­ni­czo wy­ko­rzy­sty­wa­ne kul­to­wo.

Dziś zaz­wy­czaj uz­na­wa­na za od­mia­nę am­fo­ry, choć przez Gre­ków uwa­ża­na za od­mia­nę hy­drii, skąd też nazwa bę­dą­ca skró­ce­niem od ύδρία λουτροφόρος. Ory­gi­nal­nie pow­sta­ła ona od słow­nej zbit­ki λοῦτρον (woda do ablu­cji) i φέρειν (przy­no­sić); (po­ję­cie "lo­u­tra" od­no­szo­no do zbior­ni­ka, ba­se­nu ką­pie­lo­we­go).

Wikipedia


lutropina

hor­mon go­na­do­tro­po­wy wy­dzie­la­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki; u sam­ców sty­mu­lu­je pro­duk­cję te­sto­ste­ro­nu, u samic - wy­dzie­la­nie pro­ge­ste­ro­nu i estro­ge­nów; hor­mon lu­te­i­ni­zu­ją­cy, LH


SJP.pl

Lu­tro­pi­na, hor­mon lu­te­i­ni­zu­ją­cy, LH (od ang. "lu­te­i­ni­zing hor­mo­ne") – gli­ko­pro­te­i­no­wy hor­mon go­na­do­tro­po­wy wy­dzie­la­ny przez ko­mór­ki go­na­do­tro­po­we przed­nie­go płata przy­sad­ki móz­go­wej. Wy­dzie­la­nie to jest sty­mu­lo­wa­ne przez podwz­gó­rzo­wą go­na­do­li­be­ry­nę (GnRH).

Wikipedia


lutry

futro z wydry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. futro z wydr

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: luter

Wiktionary

Lutry (niem. "Lut­hen, La­u­tern") – wieś war­miń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Kolno.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Lutry. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lutry. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani bla­do­li­ca, w lutry otu­lo­na na­dob­nie. Szczę­ście jej – to te lutry.

Wiktionary


luttoso

[czy­taj: lut­to­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ża­łob­nie, smut­no


SJP.pl


lutunek

miej­sce złą­czo­ne lutem, war­stwa spa­ja­ją­ca lu­to­wa­ne po­wierzch­nie


SJP.pl


lutung

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


SJP.pl

Lu­tung ("Tra­chy­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


lututowianin

miesz­ka­niec Lu­tu­to­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lututowianka

miesz­kan­ka Lu­tu­to­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lututowski

przy­miot­nik od: Lu­tu­tów, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl


lututów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Lu­tu­tów – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa łódz­kie­go, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lu­tu­tów.

Więk­szość Lu­tu­to­wa (włącz­nie z cen­trum mia­sta) leży w hi­sto­rycz­nej ziemi wie­luń­skiej, pół­noc­ny ob­szar Lu­tu­to­wa (obej­mu­ją­cy czę­ści mia­sta: Zyg­mun­tów, Je­żo­po­le, Dę­bi­na) leży w ziemi sie­radz­kiej.

Wikipedia


luty

1. daw­niej: ostry, srogi;
2. gwa­ro­wo: smut­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drugi mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|lut.

przy­miot­nik

 (3.1) daw. zimny, mroź­ny

 (3.2) daw. srogi, okrut­ny, dziki

Wiktionary

Luty – drugi mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 28 dni, a w la­tach prze­stęp­nych 29 dni.

Luty jest mie­sią­cem zi­mo­wym na pół­ku­li pół­noc­nej, a let­nim na po­łud­nio­wej. Nazwa mie­sią­ca (we­dług Brücknera) po­cho­dzi od okre­śle­nia sro­gich mro­zów (por.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Luty jest naj­krót­szym mie­sią­cem w roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɨ, AS: luty

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. lutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sieczeń, daw. strąpacz, daw. jacień, reg. mięsopustnik, reg. miesopustnik, reg. niesopustnik

Wiktionary


lutydyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­chod­na pi­ry­dy­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z uwagi na różne po­ło­że­nie dwóch grup me­ty­lo­wych przy­łą­czo­nych do pier­ście­nia pi­ry­dy­ny, moż­li­wych jest sześć izo­me­rów lu­ty­dy­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dimetylopirydyna

Wiktionary


lutynia

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Lądek-Zdrój


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­ty­nia – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Lądek-Zdrój
  • Lu­ty­nia – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Lu­ty­nia – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Do­brzy­ca
  • Lu­ty­nia – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Wartą
  • Lu­ty­nia – rzeka, lewy do­pływ Warty
  • Lu­ty­nia – potok, lewy do­pływ Odry
  • Lu­ty­nia – dawna gmina
  • Lu­ty­nia – gro­ma­da
  • Lu­ty­nia – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Lu­ty­nia – część mia­sta Or­ło­wa w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w Cze­chach
  • Lu­ty­nia Dolna – gmina w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w Cze­chach

Wikipedia


lutynka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­tyn­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Wy­miar­ki
  • Lu­tyn­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, re­jo­nie ży­da­czow­skim
  • Lu­tyn­ka – potok, do­pływ Ka­mien­nej

Wikipedia


lutyński

naz­wi­sko


SJP.pl


lutz

[czy­taj: luc] skok w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym, je­dy­ny, do któ­re­go na­jeż­dża się z zew­nętrz­nej kra­wę­dzi płozy łyżwy


SJP.pl

Lutz – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Hills­bo­ro­ugh.

Wikipedia


luwers

otwór w żaglu do przew­le­ka­nia linek


SJP.pl

Lu­wers, re­mi­ska – otwór w żaglu, któ­re­go kra­wę­dzie są wzmoc­nio­ne nicią ża­glo­wą lub wy­po­sa­żo­ne w spe­cjal­ne me­ta­lo­we oku­cia. Służy do przew­le­ka­nia linki, za po­mo­cą któ­rej mo­cu­je się ref­sej­zin­gi, se­gar­sy i inne ele­men­ty oli­no­wa­nia.

Wikipedia


luwijski

do­ty­czą­cy Lu­wij­czy­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dosł. zwią­za­ny z Luwią lub Lu­wij­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Luwii lub Lu­wij­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język lu­wij­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luwia ż., Luwijczyk mos., Luwijka ż.

Wiktionary


luwr

ze­spół pa­ry­skich bu­dyn­ków pa­ła­co­wych bę­dą­cych daw­niej sie­dzi­bą kró­lów fran­cu­skich, obec­nie mie­szczą­cy licz­ne muzea


SJP.pl

Luwr (fr. "Lo­uv­re", "Musée du Lo­uv­re" []) – dawny pałac kró­lew­ski w Pa­ry­żu, obec­nie mu­ze­um sztu­ki.

Jedno z naj­więk­szych mu­ze­ów na świe­cie, jest też naj­czę­ściej od­wie­dza­ną pla­ców­ką tego typu na świe­cie. Sta­no­wi jeden z waż­niej­szych punk­tów orien­ta­cyj­nych sto­li­cy Fran­cji.

Wikipedia


lux

w fi­zy­ce: jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w ukła­dzie SI, równa na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia po­wierzch­ni 1 m^2, na którą pada rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ny stru­mień świetl­ny 1 lu­me­na (skrót: lx); luks


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Lux (1780-1846) – pol­ski ofi­cer i pirat
  • Lux (Côte-d’Or) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Lux (Saona i Loara) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Lux (Górna Ga­ron­na) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Lux – Gry­wal­na po­stać z gry kom­pu­te­ro­wej Le­a­gue of Le­gends.
  • Lux-Sport – pol­ski sa­mo­chód oso­bo­wy z 1936
  • Lux (mydło) – marka pro­duk­tów kos­me­tycz­nych firmy Uni­le­ver
  • LUX – kod IATA portu lot­ni­cze­go w Luk­sem­bur­gu
  • LUX – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Luk­sem­bur­ga
  • LUX – na­gro­da fil­mo­wa Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go
  • luks – jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w ukła­dzie SI (sym­bol: lx)
  • Lux ex Si­le­sia

Wikipedia


luxomierz

mier­nik na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia; luk­so­mierz


SJP.pl


luxtorpeda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pot. pol­ski sa­mo­bież­ny ek­spre­so­wy wagon spa­li­no­wy z lat 30. XX w.;

Wiktionary

Lux­tor­pe­da (rów­nież Lux-Tor­pe­da) – po­pu­lar­ne okre­śle­nie wa­go­nu spa­li­no­we­go o ae­ro­dy­na­micz­nych kształ­tach, sto­so­wa­ne­go w szyb­kich ko­le­jo­wych po­łą­cze­niach mię­dzy­mia­sto­wych w la­tach 30. XX wieku w Pol­sce. Po­pu­lar­nie mia­nem „lux­tor­pe­dy” pa­sa­że­ro­wie okre­śla­li rów­nież inne da­le­ko­bież­ne wa­go­ny spa­li­no­we ek­splo­a­to­wa­ne przez PKP za­rów­no przed, jak i po II woj­nie świa­to­wej.

Wikipedia


luz

1. prze­stron­ne, wolne miej­sce; wolny czas
2. swo­bo­da bycia, za­cho­wa­nia się, od­prę­że­nie psy­chicz­ne
3. prze­strzeń mię­dzy dwie­ma współ­pra­cu­ją­cy­mi czę­ścia­mi ma­szy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce prze­stron­ne, dużo wol­ne­go miej­sca

 (1.2) czas wolny mię­dzy wy­da­rze­nia­mi

 (1.3) techn. prze­strzeń po­mię­dzy czę­ścia­mi me­cha­niz­mu, która umoż­li­wia im ruch wzglę­dem sie­bie naw­za­jem

 (1.4) techn. od­le­głość, którą może po­ko­nać część me­cha­niz­mu bez po­ru­sza­nia in­nych ele­men­tów tegoż me­cha­niz­mu

 (1.5) pot. swo­bo­da, na­tu­ral­ność, brak ogra­ni­czeń

 (1.6) środ. bieg ja­ło­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • luz (ju­da­izm)
  • luz – prze­strzeń po­mię­dzy dwoma ele­men­ta­mi
  • luz – po­tocz­ne okre­śle­nie marży urzą­dze­nia te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go
  • Luz (pro­gram te­le­wi­zyj­ny)
  • Luz – fran­cu­ski ry­sow­nik sa­ty­rycz­ny
  • Luz – miej­sco­wość w gmi­nie Lagos
  • Luz – miej­sco­wość w gmi­nie Mourão
  • Luz (Minas Ge­ra­is)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lus, AS: lus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzik m., luzak m., luzaczka ż., zluzowanie n., zluzowywanie n., wyluzowanie n.

 czas. luzować, zluzować, zluzować się, zluzowywać, zluzowywać się, wyluzować, wyluzowywać się, poluźnić

 przym. luźny, wyluzowany

 przysł. luźno, luzem

 partyk. luzik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) essa

Wiktionary


luzacki

1. swo­bod­ny w spo­so­bie bycia; nie­po­waż­ny, nie­o­fi­cjal­ny;
2. wy­ra­ża­ją­cy taką po­sta­wę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ży­ją­cy i po­stę­pu­ją­cy w spo­sób oz­na­cza­ją­cy się swo­bo­dą i bez­tro­ską

 (1.2) pot. świad­czą­cy o wy­raź­nej swo­bo­dzie i bez­tro­sce osoby, o któ­rej mowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzak mzw./mos., luzackość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) na luzie (uczeń; ubiór)

Wiktionary


luzacko

przy­słó­wek

 (1.1) pot. w spo­sób ma­ni­fe­stu­ją­cy swo­bo­dę i bez­tro­skę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Mi­chał, choć broni się, zresz­tą z moją pełną ak­cep­ta­cją, przed cał­ko­wi­tym pod­po­rząd­ko­wa­niem szpa­dzie, trak­tu­je sport znacz­nie mniej "lu­zac­ko" niż je­szcze przed ro­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzak mzw./mos.

Wiktionary


luzackość

→ lu­zac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest lu­zac­kie; cecha tych, któ­rzy są lu­zac­cy

Wiktionary

Patrz:

luzacki

Powiązane:

 przym. luzacki

 przysł. luzackie

Wiktionary


luzactwo

po­tocz­nie: swo­bod­ny spo­sób bycia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się swo­bod­nym sty­lem życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzak mzw./mos.

Wiktionary


luzaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: luzak

Wiktionary


luzaczka

→ luzak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta o swo­bod­nym stylu życia

Wiktionary

Patrz:

luzak

Powiązane:

 rzecz. luz mrz., luzak mzw./mos.

Wiktionary


luzak

1. daw­niej w pol­skiej armii: woj­sko­wy pro­wa­dzą­cy lu­za­ka (konia); or­dy­nans konny;
2. po­tocz­nie: osoba swo­bod­na, nie trak­tu­ją­ca życia po­waż­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. wojsk. koń nie­za­przę­żo­ny i nie­o­sio­dła­ny, idący luzem, za­pa­so­wy

 (1.2) środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa bez do­cze­pio­nych wa­go­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wojsk. or­dy­nans konny w ka­wa­le­rii

 (2.2) daw. wojsk. po­słu­gacz to­wa­rzy­sza cho­rąg­wi w daw­nym woj­sku pol­skim

 (2.3) przen. osoba spoza grupy spo­łecz­nej

 (2.4) hist. w sy­ste­mie fe­u­dal­nym: chłop nie zwią­za­ny z panem, bez sta­łe­go miej­sca za­miesz­ka­nia

 (2.5) pot. osoba o swo­bod­nym stylu życia

Wiktionary

Luzak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za ta­bo­rem szły je­szcze trzy lu­za­ki.

 (2.2) Lu­za­cy zwy­kle sy­pia­li w po­bli­żu koni.

 (2.5) Irek jest to­tal­nym lu­za­kiem, za­wsze do­brze się bawi, to dusza to­wa­rzy­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luzacki, luźny

 przysł. luzacko, luzem

 rzecz. luz mrz., luzactwo n.

:: fż. luzaczka ż.

 czas. poluźnić

Wiktionary


luzem

1. bez ła­dun­ku, bez ob­cią­że­nia;
2. o ko­niach: nie w za­przę­gu;
3. bez opa­ko­wa­nia;
4. każda część osob­no, po­je­dyn­czo;
5. żar­to­bli­wie: bez to­wa­rzy­stwa; swo­bod­nie, sa­mo­pas


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) o to­wa­rach: bez opa­ko­wa­nia, po­je­dyn­czo

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: luz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz m., rozluźnienie n., rozluźnianie n., luzak m., luzactwo n.

 czas. rozluźnić dk., rozluźniać ndk., poluzować dk.

 przym. luzacki, luźny

 przysł. luźno

Wiktionary


luzik

zdrob­nie­nie od: luz


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) pot. w po­rząd­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz mrz.

Wiktionary


luzino

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Lu­zi­no (ka­szub. "Lëzëno"; niem. "Lusin") – wieś ka­szub­ska po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Lu­zi­no. Leży nad rzeką Bol­szew­ką w po­bli­żu drogi ek­spre­so­wej S6. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


luziński

przy­miot­nik od: Lu­zi­no


SJP.pl


luzjada

część por­tu­gal­skie­go eposu na­ro­do­we­go au­tor­stwa Luísa Vaz de Camões, opu­bli­ko­wa­ne­go w 1572 roku


SJP.pl


luzoameryka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) por­tu­gal­sko­ję­zycz­ne kraje Ame­ry­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kład do­ty­czył kra­jów Lu­zo­a­me­ry­ki i Hi­spa­no­a­me­ry­ki w dobie Wios­ny Ludów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luzoamerykański

Wiktionary


luzoamerykański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Lu­zo­a­me­ry­ką, do­ty­czą­cy Lu­zo­a­me­ry­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzoameryka ż.

Wiktionary


luzofilia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umi­ło­wa­nie Por­tu­ga­lii, jej kul­tu­ry, ludzi, ję­zy­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzytański mrz., Luzytania ż., Luzytańczyk m., Luzytanka ż., luzofonia ż., lusitano m.

 przym. luzytański

Wiktionary


luzofonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ogół kra­jów, spo­łe­czeństw por­tu­gal­sko­ję­zycz­nych;

Wiktionary

Lu­zo­fo­nia (z Lu­só­fo­nos) – grupa et­nicz­no-ję­zy­ko­wa ludzi i na­ro­dów na całym świe­cie, mó­wią­cych w ję­zy­ku por­tu­gal­skim. Znana jest rów­nież jako Świat Lu­zo­fo­nii (Mundo Lu­só­fo­no), czyli wspól­no­ta na­ro­dów por­tu­gal­sko­ję­zycz­nych, ist­nie­ją­cych w Eu­ro­pie, obu Ame­ry­kach, Afry­ce, Azji i Oce­a­nii. Po­pu­la­cję lu­zo­foń­ską na świe­cie sza­cu­je się na 288,5 mln osób (2024 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My spe­cja­li­sta­mi od lu­zo­fo­nii je­szcze nie je­ste­śmy i pew­nie nigdy nie bę­dzie­my.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzofilia ż., luzofobia ż., Luzytańczyk mos., Luzytania ż., luzytanistyka ż.

 przym. luzofoński

Wiktionary


luzofoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lu­zo­fo­nią, do­ty­czą­cy lu­zo­fo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzytańczyk mos., Luzytania ż., luzofonia ż.

Wiktionary


luzon

naj­więk­sza wyspa Ar­chi­pe­la­gu Fi­li­piń­skie­go i Fi­li­pin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sza wyspa w ar­chi­pe­la­gu Fi­li­pi­ny, le­żą­ca w jego pół­noc­nej czę­ści;

Wiktionary

Luzon – naj­więk­sza wyspa ar­chi­pe­la­gu Fi­li­pin, o po­wierzch­ni 104 tys. km².

Jest głów­nym re­gio­nem go­spo­dar­czym Fi­li­pin. Prze­mysł mor­ski wyspy ma istot­ny udział w go­spo­dar­ce ca­łych Fi­li­pin, a na wy­brze­żach znaj­du­ją się trzy z pię­ciu naj­waż­niej­szych oś­rod­ków tu­ry­stycz­nych tego kraju. Głów­ny­mi upra­wa­mi są ryż, ku­ku­ry­dza i palma ko­ko­so­wa. Na wy­spie wy­do­by­wa się ni­kiel, miedź oraz złoto.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Luzończyk m., Luzonka ż.

 przym. luzoński

Wiktionary


luzonka

miesz­kan­ka Lu­zo­nu (wyspy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­zo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzon mrz.

:: fm. Luzończyk mos.

 przym. luzoński

Wiktionary


luzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lu­zo­wać.

Wiktionary

Lu­zo­wa­nie "(ang. Re­lief of Tro­ops in Com­bat)" – dzia­łal­ność zmie­rza­ją­ca do prze­ję­cia pro­wa­dze­nia dzia­łań przez jedne woj­ska od in­nych. Jest eta­pem poś­red­nim pod­czas pro­wa­dze­nia walki.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. luzować ndk.

Wiktionary


luzować

1. zmniej­szać na­prę­że­nie, pu­szczać luzem;
2. za­stę­po­wać kogoś w ja­kiejś czyn­no­ści, np. zmie­niać czu­wa­ją­cych lub wal­czą­cych żoł­nie­rzy;
3. w po­jeź­dzie: zmie­niać bieg na luz


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zmniej­szać na­prę­że­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz mrz., luzowanie n.

Wiktionary


luzownik

urzą­dze­nie do zwal­nia­nia ha­mul­ca w dźwi­gni­cach


SJP.pl


luzończyk

miesz­ka­niec Lu­zo­nu (wyspy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­zo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzon mrz.

:: fż. Luzonka ż.

 przym. luzoński

Wiktionary


luzoński

→ Luzon (naj­więk­sza wyspa ar­chi­pe­la­gu fi­li­piń­skie­go)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­zo­nem, do­ty­czą­cy Lu­zo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzon mrz., Luzończyk mos., Luzonka ż.

Wiktionary


luzytania

sta­ro­żyt­na kra­i­na; książ­ko­we okre­śle­nie Por­tu­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca więk­szą część współ­czes­nej Por­tu­ga­lii, Estre­ma­du­ry i pro­win­cji Sa­la­man­ka, dawna pro­win­cja rzym­ska i zie­mia le­gen­dar­nych Lu­zy­ta­nów;

Wiktionary

Lu­zy­ta­nia ( Lu­si­ta­nia, także: "Hi­spa­nia Lu­si­ta­nia"), sta­ro­żyt­na pro­win­cja rzym­ska, która znaj­do­wa­ła się na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim i obej­mo­wa­ła ob­szar obec­nej Por­tu­ga­lii na po­łud­nie od Duero (Douro) i po­łud­nio­wo-za­chod­nią część Hisz­pa­nii.

Za cza­sów re­pu­bli­ki jej po­łud­nio­wa część była czę­ścią pro­win­cji "Hi­spa­nia Ul­te­rior".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak więc Ca­e­pio wkro­czył do Lu­zy­ta­nii i prze­szedł ją, aż do kraju Wet­to­nów i Gal­la­e­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzytanistyka ż., luzofilia ż., Luzytanin m., Luzytańczyk m., Luzytanka ż., luzofonia ż., lusitano m., Luizjady nmos. lm., luzytański m.

 przym. luzytański, luzofoński

Wiktionary


luzytanie

sta­ro­żyt­ny lud z Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl

Lu­zy­ta­nie ( Lu­si­ta­ni) – sta­ro­żyt­ny lud in­do­e­u­ro­pej­ski, mó­wią­cy ję­zy­kiem lu­zy­tań­skim, ży­ją­cy w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go.

Po dłu­gim opo­rze pod­bi­ty przez Rzym (139 p.n.e.), uległ ro­ma­ni­za­cji.

Naj­bar­dziej zna­nym przed­sta­wi­cie­lem tego ludu jest wódz lu­zy­tań­ski Wi­ria­tus.

Wikipedia


luzytanistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. fi­lo­lo­gia por­tu­gal­ska

 (1.2) pot. wy­dział szko­ły, uczel­ni lub pla­ców­ka­a­ców­ki ba­daw­czej, który zaj­mu­je się lu­zy­ta­ni­sty­ką (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌluzɨtãˈɲistɨka, AS: luzytãńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzytanista m., luzytanistka ż., Luzytania ż., Luzytanin m., Luzytanka ż., luziada ż., luzofonia ż.

 przym. luzytanistyczny

 przysł. luzytanistycznie

Wiktionary


luzytańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­zy­ta­nii

 (1.2) hist. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go daw­niej za­chod­nią część Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;

 (1.3) przen. poet. Por­tu­gal­czyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzytania ż., luzofilia ż., luzofonia ż., lusitano m., Luizjady nmos. lm., luzytański m.

:: fż. Luzytanka ż.

 przym. luzytański, luzofoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Luzytanin

 (1.2) Luzytanin

 (1.3) Luzytanin, Portugalczyk

Wiktionary


luzytański

→ Lu­zy­ta­nia, → Lu­zy­ta­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­zy­ta­nią lub Lu­zy­ta­na­mi, do­ty­czą­cy Lu­zy­ta­nii lub Lu­zy­ta­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. jęz. język lu­zy­tań­ski;

Wiktionary

Patrz:

Luzytania, → Luzytanie

Powiązane:

 rzecz. luzofilia ż., Luzytańczyk mos., Luzytania ż., Luzytanin mos., Luzytanka ż.

Wiktionary


luński

przy­miot­nik

 (1.1) daw. lon­dyń­ski, po­cho­dzą­cy z Lon­dy­nu

 (1.2) zro­bio­ny z lun­dy­szu

Wiktionary


luńt

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. ka­wa­łek cze­goś

 (1.2) reg. pozn. drań

 (1.3) reg. pozn. pies (zwła­szcza nies­for­ny, bez­pań­ski itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nie pod­chódź do tego luńta, bo cie je­szczy uźre!

Wiktionary


luśka

zdrob­nie­nie od: Łucja; Lusia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Łucja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luśka, Luśka, ach Luśka, / Ty mia­łaś ima­dło w pa­lusz­kach.

 (1.1) Wi­dzie­li­śmy z Luśką niedź­wie­dzia w Ta­trach.

 (1.1) Na­rze­czo­ny przy­wiózł Luśce uku­le­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łucja ż.

Wiktionary


luśnia

część wozu dra­bi­nia­ste­go, drą­żek drew­nia­ny (z twar­de­go drew­na) za­mon­to­wa­ny (przy po­mo­cy że­laz­ne­go pier­ście­nia) na zew­nętrz­nej czę­ści osi przed­niej; w jego gór­nej czę­ści znaj­du­je się bolec, na któ­rym za­wie­szo­na jest dra­bi­na; służy jako wzmoc­nie­nie kło­ni­cy przed­niej, która, ze wzglę­du na duże siły roz­pie­ra­ją­ce dra­bi­ny, sama nie wy­trzy­ma­ła­by cię­ża­ru ła­dun­ku


SJP.pl

Lu­śnia – ele­ment wozu dra­bi­nia­ste­go. Jest to drą­żek z twar­de­go drew­na, mo­co­wa­ny u dołu do zew­nętrz­nej czę­ści osi me­ta­lo­wym pier­ście­niem, a u góry do bolca pod­pie­ra­ją­ce­go dra­bi­nę. Lu­śnia służy jako wzmoc­nie­nie kło­ni­cy, która, ze wzglę­du na duże siły roz­pie­ra­ją­ce dra­bi­ny, sama nie wy­trzy­ma­ła­by cię­ża­ru ła­dun­ku.

Wikipedia


luźniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: luź­nie, luźno


SJP.pl


luźniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: luźny


SJP.pl


luźniutki

zdrob­nie­nie od: luźny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: luźny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luʑˈɲutʲci, AS: luźńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luźny

Wiktionary


luźno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób luźny, swo­bod­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluʑnɔ, AS: luźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz m.

 przym. luźny

 przysł. luzem

Wiktionary


luźnospad

ro­dzaj urzą­dze­nia wiert­ni­cze­go; no­ży­ce luź­no­spa­do­we


SJP.pl


luźnospadowy

no­ży­ce luź­no­spa­do­we - ro­dzaj urzą­dze­nia wiert­ni­cze­go; luź­no­spad


SJP.pl


luźny

nie przy­le­ga­ją­cy; prze­stron­ny, nie­ob­ci­sły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­przy­le­ga­ją­cy, swo­bod­ny, za­pew­nia­ją­cy swo­bo­dę ru­chów (o ubra­niach)

 (1.2) mało re­stryk­cyj­ny, ła­god­ny, po­błaż­li­wy

 (1.3) swo­bod­ny, nie­wy­mu­szo­ny

 (1.4) nie­u­mo­co­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Beba strząs­nę­ła z ra­mion luźno za­wią­za­ny pe­niu­ar.

 (1.2) W jego mnie­ma­niu współ­cze­śni lu­dzie wy­bie­ra­ją luźny sto­su­nek do wiary (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluʑnɨ, AS: luźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz m., luźność ż., luzak m., luzaczka ż., rozluźnianie n., rozluźnienie n.

 czas. poluźnić, rozluźnić dk., rozluźniać ndk.

 przysł. luźnie, luźno, luzem

 przym. luźniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestronny, nieobcisły

Wiktionary


lv

sym­bol li­wer­mo­ru, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lewa ko­mo­ra
  • Larry „L.V.” San­ders
  • LabVIEW
  • kod IATA Al­ba­nian Air­li­nes
  • język ło­tew­ski
  • Łotwa
  • do­me­na in­ter­ne­to­wa Łotwy
  • Las Vegas
  • Lv – sym­bol pier­wiast­ka li­wer­mo­ru

Wikipedia


lw

dawny sym­bol lo­ren­su (pier­wiast­ka che­micz­ne­go); obec­nie: Lr


SJP.pl


lwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si, le­wo­brzeż­ny do­pływ Stwi­hy;

Wiktionary


lwei

[czy­taj: lłej] drob­na mo­ne­ta an­gol­ska (100 lwei = 1 kwan­za)


SJP.pl

Lwei – mo­ne­ta zdaw­ko­wa uży­wa­na w la­tach 1977–1999 w An­go­li jako rów­no­war­tość 1/100 kwan­zy.

Od 1977 do 1990 w obie­gu znaj­do­wa­ła się mo­ne­ta 50 lwei, po­cząt­ko­wo była wy­mie­nial­na w kur­sie 1:1 z dawną mo­ne­tą zdaw­ko­wą cen­ta­vo. Wy­bi­ja­no ją w se­riach z 1977 (oz­na­czo­na jako 11 li­sto­pa­da 1975) i 1979 roku.

Wikipedia


lwi

1. na­le­żą­cy do lwa;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lwa, ko­ja­rzą­cy się z lwem;
3. lwia pa­szcza - ro­śli­na po­cho­dzą­ca z ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go, upra­wia­na w Pol­sce jako ozdob­na ro­śli­na ogro­do­wa


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do lwa

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z lwem, do­ty­czą­cy lwa

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lwa, ma­ją­cy cechy lwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­man nosił na­szyj­nik z lwich pa­zu­rów i kłów.

 (3.1) W za­ro­ślach usły­sze­li­śmy lwi ryk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lvʲi, AS: lvʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., Lew m.

:: fż. lwica ż.

:: zdrobn. lwiątko n., lewek

:: zgrub. lwisko n.

Wiktionary


lwiarnia

po­mie­szcze­nie w ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym, w któ­rym prze­by­wa­ją lwy


SJP.pl


lwiatka

lwiat­ka zło­to­gło­wa - ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go z ro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­tych; mar­mo­ze­ta zło­to­gło­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­on­to­pit­he­cus|ref=tak., bra­zy­lij­ska małpa sze­ro­ko­no­sa o buj­nej grzy­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvʲjatka, AS: lvʹi ̯atka

Wiktionary


lwica

sa­mi­ca lwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca lwa

Wiktionary

Lwica (hiszp. "Le­o­ne­ra") – ar­gen­tyń­ski dra­mat fil­mo­wy z 2008 roku w re­ży­se­rii Pabla Tra­pe­ro, zre­a­li­zo­wa­ny w ra­mach mię­dzy­na­ro­do­wej ko­pro­duk­cji.

Pre­mie­ra filmu miała miej­sce 15 maja 2008 roku w kon­kur­sie głów­nym na 61. MFF w Can­nes. Na ekra­ny pol­skich kin obraz wszedł 12 czerw­ca 2009 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pięć lwic i trzy samce wy­bie­gły na po­la­nę ko­ci­mi su­sa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvʲit͡sa, AS: lvʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lwisko m., lewek m., lwiątko n., Lew m.

 przym. lwi

Wiktionary


lwinka

lwin­ka ka­me­le­on - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny lwin­ko­wa­tych


SJP.pl


lwinkowate

o ce­chach lwin­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl

Lwin­ko­wa­te, zmróż­ko­wa­te (Stra­tio­my­i­dae) – ro­dzi­na owa­dów na­le­żą­ca do rzędu mu­chó­wek (Dip­te­ra), po­drzę­du krót­ko­czuł­kich (Bra­chy­ce­ra). Obej­mu­je ponad 2700 opi­sa­nych ga­tun­ków o róż­no­rod­nej bu­do­wie i ubar­wie­niu. Larwy roz­wi­ja­ją się w mart­wej ma­te­rii or­ga­nicz­nej, pod korą lub w wo­dzie.

Wikipedia


lwinkowaty

o ce­chach lwin­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


lwipazur

ga­tu­nek ro­śli­ny jed­no­li­ścien­nej z ro­dzi­ny kras­no­li­co­wa­tych


SJP.pl


lwipyszczek

ro­śli­na ogro­do­wa o kwia­tach po­dob­nych do ot­war­tej pa­szczy lwa; lwia pa­szcza


SJP.pl


lwisko

zgru­bie­nie od: lew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. lew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lewek m., lwiarnia ż., lwiątko n., lwica ż., lwiczka ż., lwię n., Lew mos./mzw.

 przym. lwi

Wiktionary


lwiątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: lwię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: lwię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym wi­dzie­li­śmy troje ma­łych lwią­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lwię n., lwica ż., lwisko n., Lew mos./mzw.

 przym. lwi

Wiktionary


lwię

młode lwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode lwa; mały, młody lew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lwisko n.

:: zdrobn. lwiątko n.

 przym. lwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. lwiątko

Wiktionary


lwow.

skrót od: lwow­ski


SJP.pl


lwowiak

po­tocz­nie: lwo­wia­nin (miesz­ka­niec Lwowa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Lwo­wiak. (miesz­ka­niec Lwowa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol jest ro­do­wi­tym lwo­wia­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowianin mos., Lwowszczyzna ż., Lwów mrz.

:: fż. Lwowianka ż.

 przym. lwowski

Wiktionary


lwowianin

miesz­ka­niec Lwowa; Lwo­wiak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lwowa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Lwowa, uro­dzo­na we Lwo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po II woj­nie świa­to­wej lwo­wia­nie ma­so­wo osied­la­li się we Wroc­ła­wiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwów m., lwowiak m.

:: fż. lwowianka ż.

 przym. lwowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) lwowiak

Wiktionary


lwowianka

miesz­kan­ka Lwowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lwowa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Lwowa, uro­dzo­na we Lwo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster po­gra­tu­lo­wał lwo­wian­ce zdo­by­te­go me­da­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowszczyzna ż., Lwów mrz.

:: fm. lwowiak mos., lwowianin os.

 przym. lwowski

Wiktionary


lwowiec

Lwo­wiec (niem. "Löwenstein") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Sę­po­pol. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. W la­tach 1973–1977 Lwo­wiec na­le­żał do gminy Skan­da­wa. Od 1977 wieś włą­czo­no do gminy Sę­po­pol.

Wikipedia


lwowsk.

skrót

 (1.1) = lwow­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwów mrz.

 przysł. lwowsko

 przym. lwowski

Wiktionary


lwowski

1. → Lwów;
2. obwód lwow­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Lwo­wem, do­ty­czą­cy Lwowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ob­wo­dzie lwow­skim, tak jak w resz­cie kraju, za­o­strza się sy­tu­a­cja z ko­ro­na­wi­ru­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvɔfsʲci, AS: lvofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowiak mos., lwowiak mos., Lwowszczyzna ż., Lwów mrz., lwowianin mos., lwowianka ż.

 przysł. lwowsko

 skr. lwowsk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. lwowsk.

Wiktionary


lwowsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób lwow­ski, po lwow­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­pła­ka­ła się na widok lwow­sko wy­glą­da­ją­cych da­chów domów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwów mrz.

 przym. lwowski

 skr. lwowsk.

Wiktionary


lwowskość

→ lwow­ski


SJP.pl

Patrz:

lwowski

lwowszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion na Ukra­i­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­skie mi­ni­ster­stwo kul­tu­ry fi­nan­su­je re­no­wa­cję pol­skie­go dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go na Lwow­szczyź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowiak mos., lwowiak mos., lwowianin mos., lwowianka ż., Lwów mrz.

 przym. lwowski

Wiktionary


lwołak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fant. czło­wiek, któ­re­go jedną z form jest lew

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvɔwak, AS: lvou̯ak

Wiktionary


lwp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = Lu­do­we Woj­sko Pol­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bitwa zo­sta­ła sto­czo­na 18 sierp­nia 1945 r. przez 1 szwa­dron 5 Bry­ga­dy Wi­leń­skiej, pod do­wództ­wem por. Zyg­mun­ta Bła­że­je­wi­cza „Zyg­mun­ta” i od­dział ppor. Wła­dy­sła­wa Łu­ka­siu­ka „Młota” z od­dzia­ła­mi NKWD, UB i LWP, pa­cy­fi­ku­ją­cy­mi te­re­ny Pod­la­sia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛl‿vu‿ˈpɛ, AS: el‿vu‿pe

Wiktionary


lwów

duży ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie;

 (1.2) geogr. hist. Lwó­wek Ślą­ski;

Wiktionary

Lwów ( Львів, "Lwiw") – mia­sto na Ukra­i­nie, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ob­wo­du lwow­skie­go, re­jo­nu lwow­skie­go i hro­ma­dy Lwów.

Lwów jest po­ło­żo­ny na po­gra­ni­czu wschod­nie­go Roz­to­cza (Roz­to­cze Lwow­skie) i Wy­ży­ny Po­dol­skiej, nad rzeką Pełt­wią. Jest waż­nym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym, wę­złem lot­ni­czym, ko­le­jo­wym i dro­go­wym. Na po­cząt­ku 2021 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą nie­mal 718 tys., Lwów zaj­mo­wał 7. miej­sce wśród naj­lud­niej­szych ukra­iń­skich miast.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A gdy­bym miał kie­dyś uro­dzić się znów, to tylko we Lwo­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lvuf, AS: lvuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowiak mos., lwowiak mos., lwowianin mos., lwowianka ż., Lwowszczyzna ż.

 przym. lwowski

 skr. lwowsk.

 przysł. lwowsko

Wiktionary


lwówczanin

1. miesz­ka­niec Lwów­ka;
2. miesz­ka­niec Lwów­ka Ślą­skie­go


SJP.pl


lwówczanka

1. miesz­kan­ka Lwów­ka;
2. miesz­kan­ka Lwów­ka Ślą­skie­go


SJP.pl


lwówecki

przy­miot­nik od: Lwó­wek, Lwó­wek Ślą­ski


SJP.pl


lwówek

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lwó­wek – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lwó­wek, nad rzeką Czar­ną Wodą, do­pły­wem Obry.

W okre­sie I i II Rze­czy­po­spo­li­tej oraz w la­tach 1945–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlvuvɛk, AS: lvuvek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lwówecki

Wiktionary


lx

skrót: luks


SJP.pl


lybra

model sa­mo­cho­du marki Lan­cia


SJP.pl


lycos

Lycos – wy­szu­ki­war­ka in­ter­ne­to­wa opra­co­wa­na przez firmę Lycos, Inc. z Walt­ham, stan Ma­ry­land. W 2000 r. Lycos po­łą­czył się z Terra Net­works, czo­ło­wym do­staw­cą usług in­ter­ne­to­wych dla hisz­pań­skie­go i por­tu­gal­skie­go ob­sza­ru ję­zy­ko­we­go, two­rząc firmę Terra Net­works.

Wikipedia


lycra

[czy­taj: laj­kra] ela­stycz­ne włó­kno syn­te­tycz­ne; span­dex, ela­stan


SJP.pl


lycrowy

→ lycra [czy­taj: laj­kro­wy]


SJP.pl


lyddit

ma­te­riał wy­bu­cho­wy o kru­szą­cych wła­ści­wo­ściach


SJP.pl


lygać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. leżeć, wy­le­gi­wać się

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. kłaść się do spa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lygier mrz.

Wiktionary


lygier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. miej­sce do spa­nia, wy­po­czyn­ku

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lygać ndk.

Wiktionary


lygrys

mie­sza­niec samca lwa i sa­mi­cy ty­gry­sa; le­grys


SJP.pl


lyjamt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lom­bard

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ba­ła­gan

Wiktionary


lyjna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|ż. He­len­ka

Wiktionary


lyjtkolba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. lu­tow­ni­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lutkolba

Wiktionary


lyjtować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lu­to­wać

Wiktionary


lykantropia

nocna prze­mia­na czło­wie­ka w zwie­rzę przy­po­mi­na­ją­ce wilka, które przed świ­tem po­wra­ca do ludz­kich kształ­tów; li­kan­tro­pia, wil­ko­łact­wo


SJP.pl


lymphoma

[czy­taj: lym­fo­ma] z ła­ci­ny: chło­niak (no­wot­wór ukła­du lim­fa­tycz­ne­go); nazwa uży­wa­na przed upo­wszech­nie­niem się pol­skie­go od­po­wied­ni­ka


SJP.pl


lynch

[czy­taj: lincz] sa­mo­sąd po­le­ga­ją­cy na za­bi­ciu przez tłum osoby po­są­dzo­nej o prze­stęp­stwo; lincz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. al­ter­na­tyw­na pi­sow­nia słowa: lincz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ro­lyn Lynch – ame­ry­kań­ska bry­dżyst­ka
  • David Lynch – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i twór­ca fil­mo­wy
  • Lynch – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Har­lan
  • Lynch – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Boyd
  • Lynch (ang. Lynch Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Texas
  • Lynch (ang. Lynch Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Boyd
  • Mer­rill Lynch – mię­dzy­na­ro­do­wa in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa
  • Lynch – ko­lum­bij­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲĩn͇t͡ʃ, AS: lʹĩṇč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lincz m.

 czas. linczować ndk. / zlinczować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lincz m.

Wiktionary


lyndon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lyn­don – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Whi­te­si­de
  • Lyn­don – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Osage
  • Lyn­don – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Lyn­don – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cat­ta­ra­u­gus
  • Lyn­don – mia­sto w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Ca­le­do­nia
  • Lyn­don – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie She­bo­y­gan
  • Lyn­don – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ju­ne­au
  • Lyn­don (ang. Lyn­don Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Whi­te­si­de
  • Lyn­don (ang. Lyn­don Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wash­te­naw
  • Lyn­don (ang. Lyn­don Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cat­ta­ra­u­gus
  • Lyn­don (ang. Lyn­don Town) – gmina w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Ca­le­do­nia
  • Lyn­don (ang. Lyn­don Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ju­ne­au

Wikipedia


lyocell

[czy­taj: la­jo­sel] forma sztucz­ne­go jed­wa­biu, wy­ko­na­na z włó­kien otrzy­my­wa­nych z masy ce­lu­lo­zo­wej przy uży­ciu przę­dze­nia na mokro


SJP.pl

Ly­o­cell, ten­cel – forma sztucz­ne­go jed­wa­biu, wy­ko­na­na z włó­kien otrzy­my­wa­nych z masy ce­lu­lo­zo­wej przy uży­ciu przę­dze­nia na mokro. Zo­stał opra­co­wa­ny w 1972 r. przez ze­spół pra­cow­ni­ków nie­ist­nie­ją­ce­go już ame­ry­kań­skie­go za­kła­du włó­kien Enka w Ka­ro­li­nie Pół­noc­nej.

Wikipedia


lyocellowy

→ ly­o­cell [czy­taj: la­jo­se­lo­wy]


SJP.pl


lyon

[czy­taj: ljon albo lją] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Fran­cji nad Ro­da­nem i Saoną;

Wiktionary

Lyon (, ; Lug­du­num, Liyon) – mia­sto w środ­ko­wo-wschod­niej Fran­cji, kil­ka­dzie­siąt ki­lo­me­trów na za­chód od Alp. Jest trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem w kraju (po Pa­ry­żu i Mar­sy­lii). Mia­sto w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych gminy liczy 522 969 miesz­kań­ców, na­to­miast zgod­nie z da­ny­mi fran­cu­skie­go urzę­du sta­ty­stycz­ne­go, jed­nost­ka miej­ska Lyon ("") liczy 1 685 494 miesz­kań­ców. Jest sto­li­cą re­gio­nu Ower­nia-Rodan-Alpy i de­par­ta­men­tu Rodan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całą po­dróż aż do Lyonu odbył jak naj­spo­koj­niej (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲjɔ̃n, AS: lʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liończyk mos., lionka ż.

 przym. lioński, lyoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Lugdun, Lugdunum; war. Lion

Wiktionary


lyonka

miesz­kan­ka Lyonu; Lion­ka


SJP.pl


lyończyk

miesz­ka­niec Lyonu; Lioń­czyk


SJP.pl


lyoński

[czy­taj: ljoń­ski] zwią­za­ny z Ly­o­nem, do­ty­czą­cy Lyonu; lioń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ly­o­nem, do­ty­czą­cy Lyonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lyon mrz., Lion mrz.

 przym. lioński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lioński

Wiktionary


lysecki

przy­miot­nik od: Lyski (wieś na Ślą­sku)


SJP.pl


lysis

po­wol­ny spa­dek tem­pe­ra­tu­ry cha­rak­te­ry­zu­ją­cy prze­bieg pew­nych cho­rób, np. pło­ni­cy; lizys


SJP.pl


lyski

Lyski (niem. "Lis­sek") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Lyski.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lyski. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


lystrozaur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­stro­sa­u­rus., ro­dzaj te­rap­sy­da z ro­dzi­ny Ly­stro­sa­u­ri­dae;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ly­stro­za­ur (1.1)

Wiktionary

Ly­stro­za­ur ("Ly­stro­sa­u­rus") – bar­dzo sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny ro­dzaj te­rap­sy­dów z środ­ko­we­go i póź­ne­go permu oraz wczes­ne­go tria­su, ży­ją­cy 251–248 mi­lio­nów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­cząt­ko­wo my­śla­no, że ly­stro­za­u­ry odz­na­cza­ły się ziem­no-wod­nym try­bem życia, jak współ­czes­ne hi­po­po­ta­my.

Wiktionary


lyszczanin

miesz­ka­niec Lysek


SJP.pl


lyszczanka

miesz­kan­ka Lysek


SJP.pl


lyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. leń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na le­żan­ce le­gnoł lyń / I sie lyni cołki dziyń.

Wiktionary


lz

[czy­taj: el-ZET] skrót od: li­ce­um za­wo­do­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • licz­ba zmyd­la­nia tłu­szczów

Wikipedia


lza

cza­sow­nik ułom­ny, tylko w po­łą­cze­niu nie lza

 (1.1) przest. jest moż­li­we do wy­ko­na­nia, jest doz­wo­lo­ne

 (1.2) przest. móc zro­bić coś in­ne­go lub ina­czej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech będą spi­sa­ne prawa słowy znacz­ne­mi, któ­rych­by nie lza wy­krę­cić. → Niech prawo bę­dzie na­pi­sa­ne moc­ny­mi sło­wa­mi, któ­rych nie da się prze­krę­cić.

 (1.2) Kiedy cof­nąć się nazad nie mo­żesz, tam już nie lza ci, ieno konać sta­tecz­nie swoie przed­sięw­zię­cie. → Kiedy już nie można się cof­nąć, nie masz in­ne­go wyj­ścia, niż spo­koj­nie koń­czyć swoje przed­sięw­zię­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lza, AS: lza

Wiktionary

Synonimy:

 można

Wiktionary


lzs

[czy­taj: el-zet-ES] skrót od:
a) Lu­do­we Ze­spo­ły Spor­to­we (or­ga­ni­za­cja spor­to­wo-tu­ry­stycz­na pow­sta­ła w roku 1946);
b) Lu­do­wy Ze­spół Spor­to­wy (po­je­dyn­czy ze­spół)


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = sport. Lu­do­we Ze­spo­ły Spor­to­we (sto­wa­rzy­sze­nie);

 (1.2) = sport. Lu­do­wy Ze­spół Spor­to­wy (po­je­dyn­czy ze­spół)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

 przym. elzetesowski, LZS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elzetes

Wiktionary


lzs-owiec

czło­nek LZS-u (Lu­do­we­go Ze­spo­łu Spor­to­we­go); el­ze­te­so­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. czło­nek LZS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos.

 przym. elzetesowski, LZS-owski

 skr. LZS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elzetesowiec

Wiktionary


lzs-owski

→ LZS (Lu­do­we Ze­spo­ły Spor­to­we, Lu­do­wy Ze­spół Spor­to­wy); el­ze­te­sow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z LZS-em, do­ty­czą­cy LZS-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy z LZS-ow­skich oś­rod­ków cam­pin­go­wych sta­no­wił bazę wy­pa­do­wą na wiele szla­ków tu­ry­stycz­nych (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

 przym. elzetesowski

 skr. LZS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elzetesowski

Wiktionary


ländler

[czy­taj: lend­ler] lend­ler;
1. au­striac­ki i ba­war­ski ta­niec lu­do­wy, pro­to­typ walca;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl


léopoldville

sto­li­ca Konga Bel­gij­skie­go, obec­nie Kin­sza­sa


SJP.pl


lód

woda w sta­nie sta­łym; jej za­marz­nię­ta po­wierzch­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stały stan sku­pie­nia wody;

 (1.2) pot. lo­do­wi­sko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. por­cja lodów przez­na­czo­na do zje­dze­nia przez jedną osobę

 (2.2) pot. posp. fel­la­tio

Wiktionary

Lód – stan stały wody; mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków o wzo­rze che­micz­nym H2O. Zna­le­zio­no co najm­niej sie­dem­na­ście od­mian tej sub­stan­cji – faz ter­mo­dy­na­micz­nych za­leż­nych od ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry.

Lód wy­stę­pu­je na Ziemi w róż­nych po­sta­ciach, np. lo­dow­ców, kier, opa­dów jak śnieg czy grad, osa­dów jak szron, szadź czy go­ło­ledź oraz in­nych form jak sople czy firn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę dwie kost­ki lodu do whi­sky.

 (1.2) Pod­czas meczu ho­ke­jo­we­go, znowu na lo­dzie do­mi­no­wa­li Ka­na­dyj­czy­cy.

 (2.1) Mamo, kup mi loda!

 (2.2) Chcesz loda?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lut, AS: lut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodowisko n., lodówka ż., lodziarz m., lodziarnia ż., obladzanie n., oblodzenie n., lodowacenie n., zlodowacenie n., zlodzenie n.

:: zdrobn. lodzik m.

 czas. obladzać ndk., oblodzić dk., lodowacieć ndk., zlodowacieć dk.

 przym. lodowy, lodowaty, lodowcowy, polodowcowy, zalodzony, oblodzony

 przysł. lodowo, lodowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lodowisko

Wiktionary


lóncetla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. lon­cet­la.

Wiktionary


lüdyjski

język lüdyjski - język z ro­dzi­ny ję­zy­ków ural­skich z grupy fiń­skiej; język lu­di­kow­ski


SJP.pl


lüneburg

Go­tyc­kie ko­ścio­ły Lüneburga

Lüneburg – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, nad rzeką Il­me­nau, część Ham­bur­skie­go Re­gio­nu Me­tro­po­li­tal­ne­go. Jest sie­dzi­bą po­wia­tu Lüneburg.

Mia­sto liczy ponad 72000 miesz­kań­ców. Odz­na­cza się do­sko­na­le za­cho­wa­nym za­byt­ko­wym cen­trum mia­sta, z głów­nym pla­cem "Am Sande" z cha­rak­te­ry­stycz­ną ce­gla­ną za­bu­do­wą.

Wikipedia


lüneburski

→ Lüneburg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lüneburgiem, do­ty­czą­cy Lüneburga

Wiktionary

Patrz:

Lüneburg

ląc

ląc się; lę­gnąć się:
1. ro­dzić się;
2. two­rzyć się, pow­sta­wać


SJP.pl


ląd

suchy ob­szar kuli ziem­skiej wy­nie­sio­ny ponad stan wód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­szar sko­ru­py ziem­skiej nie­po­kry­ty wo­da­mi mórz i oce­a­nów;

Wiktionary

Ląd – ob­szar sko­ru­py ziem­skiej nie­po­kry­ty wo­da­mi mórz i oce­a­nów. Lądy na Ziemi zaj­mu­ją łącz­nie około 149 mi­lio­nów km², co sta­no­wi 29% jej po­wierzch­ni. Ich śred­nie wznie­sie­nie ponad po­ziom morza wy­no­si 875 me­trów.

Dla więk­szych, zwar­tych ob­sza­rów lądu przy­ję­to nazwę kon­ty­nent, mniej­sze ob­sza­ry lądu to wyspy. W od­nie­sie­niu do kon­ty­nen­tów za­mien­nie używa się nazwy „stały ląd”, w odróż­nie­niu od wysp, któ­rych nie za­li­cza się do po­wierzch­ni lądu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­tek po­dróż­ni­ków przy­bił do je­szcze niez­na­ne­go lądu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nt, AS: lõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lądownik m., lądowisko n., lądowanie n., lądowiec mos., lądówka ż.

 czas. lądować ndk., wylądować dk.

 przym. lądowy

Wiktionary


lądczanin

miesz­ka­niec Lądka lub Lądka-Zdro­ju


SJP.pl


lądczanka

miesz­kan­ka Lądka lub Lądka-Zdro­ju


SJP.pl


lądecki

przy­miot­nik od: Lądek, Lądek-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ląd­kiem, do­ty­czą­cy Lądka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lądek m., lądowanie n.

Wiktionary


lądek

gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. dawna nazwa Lądka-Zdro­ju

 (1.2) geogr. wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lądek – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek
  • Lądek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Gro­dziec
  • Lądek – wieś gmin­na w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, sie­dzi­ba gminy Lądek
  • Lądek – gmina
  • Lądek – gro­ma­da
  • Lądek Zdrój – gro­ma­da
  • Lądek-Zdrój – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim
  • Lądek – góra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wra­ca­my już do domu, wła­śnie wy­je­cha­li­śmy z Lądka.

 (1.2) – Nie ma ta­kie­go mia­sta Lon­dyn, jest Lądek, Lądek-Zdrój, tak… – Ale Lon­dyn – mia­sto w An­glii. – To co mi pan nic nie mówi?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔ̃ndɛk, AS: lõndek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lądczanin m., lądczanka ż.

 przym. lądecki

Wiktionary


lądek-zdrój

mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim znane z za­wie­ra­ją­cych radon cie­plic siarcz­ko­wych i flu­or­ko­wych


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Pol­sce, w po­wie­cie kłodz­kim;

Wiktionary

Lądek-Zdrój ( Lan­deck, od 1935 r. "Bad Lan­deck", Lan­dek) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lądek-Zdrój. Po­ło­żo­ne w Su­de­tach Wschod­nich, w do­li­nie rzeki Bia­łej Lą­dec­kiej.

We­dług da­nych Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto miało 4946 miesz­kań­ców (567. miej­sce w Pol­sce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­ce­a­li­ści z Lądka-Zdro­ju chcą, by pa­tro­nem ich szko­ły był muzyk Jim Mor­ri­son

 (1.1) Tak na­praw­dę od re­mon­tu w 1997 roku nie wy­da­rzy­ło się nic do­bre­go, co by uspraw­ni­ło ko­mu­ni­ka­cję mię­dzy Kłodz­kiem a Ląd­kiem-Zdro­jem i Stro­niem Ślą­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɛɡ‿zdruj, AS: lõndeg‿zdrui ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lądek Zdrój

Wiktionary


lądolód

gruba po­kry­wa lo­do­wa za­le­ga­ją­ca wiel­kie ob­sza­ry Ziemi w oko­li­cach pod­bie­gu­no­wych; lo­do­wiec kon­ty­nen­tal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruba war­stwa lodu po­kry­wa­ją­ca duże ob­sza­ry ziemi;

Wiktionary

Lą­do­lód – po­kry­wa lo­do­wa o znacz­nej gru­bo­ści, zaj­mu­ją­ca po­wierzch­nię li­czą­cą ty­sią­ce ki­lo­me­trów kwa­dra­to­wych. Two­rzy lekko wy­pu­kłą tar­czę zbu­do­wa­ną ze śnie­gu i lodu, roz­pły­wa­ją­cą się na przed­po­le pod wpły­wem włas­ne­go cię­ża­ru.

Lą­do­lód może osią­gać miąż­szość do 4000 m – obec­nie tak gruba jest ko­pu­ła A na An­tark­ty­dzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔlut, AS: lõndolut

Wiktionary


lądotwórczy

wpły­wa­ją­cy na zmia­ny w roz­mie­szcze­niu lądów i mórz


SJP.pl


lądowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lą­do­wać.

Wiktionary

Lą­do­wa­nie – ostat­ni etap lotu, na­stę­pu­ją­cy po zni­ża­niu, zło­żo­ny pro­ces spro­wa­dze­nia stat­ku po­wietrz­ne­go (sa­mo­lo­tu, szy­bow­ca itp.) na lą­do­wi­sko. Ucho­dzi obok star­tu za jeden z naj­trud­niej­szych ele­men­tów pi­lo­ta­żu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: lõndovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd m., Lądek m., przylądek m., lądownik m., lądowisko n., wylądowanie n.

 czas. lądować ndk., wylądować dk.

 przym. lądowy, przylądkowy, lądecki

Wiktionary


lądować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­lą­do­wać)

 (1.1) osia­dać na czymś – z po­wie­trza lub wody

 (1.2) osa­dzać sta­tek po­wietrz­ny na lą­do­wi­sku

 (1.3) wojsk. wy­sa­dzać de­sant

 (1.4) przen. zna­leźć się nagle w danej sy­tu­a­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Wła­dzia za­wsze lą­du­je w ja­kichś ta­ra­pa­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: lõndovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd m., lądowanie n., lądownik m., lądowisko n.

 czas. wylądować dk.

 przym. lądowniczy, lądowy

Wiktionary


lądowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec lądu

 (1.2) środ. in­ży­nier bu­dow­nict­wa lą­do­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd, lądówka

 przym. lądowy

Wiktionary


lądowisko

miej­sce na­da­ją­ce się do lą­do­wa­nia bądź star­tu sa­mo­lo­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teren na­da­ją­cy się do star­tu i lą­do­wa­nia sa­mo­lo­tów lub he­li­kop­te­rów; pro­wi­zo­rycz­ne lot­ni­sko dla sa­mo­lo­tów

Wiktionary

Lą­do­wi­sko – ob­szar na lą­dzie, wo­dzie lub innej po­wierzch­ni, który może być w ca­ło­ści lub w czę­ści wy­ko­rzy­sty­wa­ny do star­tów i lą­do­wań na­ziem­ne­go lub na­wod­ne­go ruchu stat­ków po­wietrz­nych.

Zwy­kle wy­po­sa­żo­ne są w mi­ni­mum urzą­dzeń i obiek­tów po­moc­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pła­ski wierz­cho­łek Buli pod Ry­sa­mi jest do­god­nym lą­do­wi­skiem dla śmi­głow­ców TOPR, wy­ko­rzy­sty­wa­nym pod­czas akcji ra­tun­ko­wych w oko­li­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔ̃ndɔˈvʲiskɔ, AS: lõndovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lądować, wylądować

 rzecz. lądowanie n., ląd mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotnisko

Wiktionary


lądowniczy

→ lą­dow­nik


SJP.pl

Patrz:

lądownik

lądownik

część stat­ku kos­micz­ne­go lub sondy kos­micz­nej słu­żą­ca do lą­do­wa­nia po od­dzie­le­niu się od stat­ku ma­cie­rzy­ste­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astro­na­ut. część stat­ku kos­micz­ne­go przez­na­czo­na do lą­do­wa­nia;

Wiktionary

Lą­dow­nik – sta­tek kos­micz­ny przez­na­czo­ny do zni­ża­nia, a na­stęp­nie do kon­tro­lo­wa­ne­go osa­dze­nia na po­wierzch­ni ciała nie­bie­skie­go in­ne­go niż Zie­mia. W prze­ci­wień­stwie do im­pak­to­rów, które do­ko­nu­ją ude­rze­nia w po­wierzch­nię skut­ku­ją­ce­go usz­ko­dze­niem lub zni­szcze­niem ca­łe­go stat­ku, lą­dow­nik re­a­li­zu­je lą­do­wa­nie, po któ­rym po­zo­sta­je w pełni funk­cjo­nal­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lądowanie n., ląd mrz.

 czas. lądować, wylądować

Wiktionary


lądowo-wodny

do­ty­czą­cy lądu i wody; wodno-lą­do­wy


SJP.pl


lądowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Lądu, zwią­za­ny z Lądem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1538 roku opa­tem lą­dow­skim mógł być tylko Polak szla­chec­kie­go po­cho­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ląd mrz., lądzianin mos., lądzianka ż.

Wiktionary


lądowy

do­ty­czą­cy lądu, znaj­du­ją­cy się lub ży­ją­cy na lą­dzie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lądu, od­by­wa­ją­cy się na lą­dzie, ży­ją­cy na lą­dzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔvɨ, AS: lõndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd m., lądowanie n., lądowiec mos., lądówka ż.

 czas. lądować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naziemny, ziemski, ziemny

Wiktionary


lądzianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość lą­dzian używa tego na­wo­zu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ląd mrz.

:: fż. lądzianka ż.

 przym. lądowski

Wiktionary


lądzianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­niem rad­nej lą­dzian­ki poprą pro­jekt pani wójt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ląd mrz.

:: fm. lądzianin mos.

 przym. lądowski

Wiktionary


lądzienie

pa­ję­czak z rzędu roz­to­czy, ży­ją­cy w ziemi lub pa­so­ży­tu­ją­cy na zwie­rzę­tach, a także w skó­rze ludzi; lą­dzie­niec


SJP.pl


lądzieniec

pa­ję­czak z rzędu roz­to­czy, ży­ją­cy w ziemi lub pa­so­ży­tu­ją­cy na zwie­rzę­tach, a także w skó­rze ludzi; lą­dzień


SJP.pl


lądzień

pa­ję­czak z rzędu roz­to­czy, ży­ją­cy w ziemi lub pa­so­ży­tu­ją­cy na zwie­rzę­tach, a także w skó­rze ludzi; lą­dzie­niec


SJP.pl


lądówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. bu­dow­nict­wo lą­do­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy po lą­dów­ce znaj­dę pracę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd, lądowiec

 przym. lądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budownictwo lądowe

Wiktionary


ląg

lęg;
1. wy­lę­ga­nie się zwie­rząt (prze­waż­nie pta­ków); rza­dziej: ro­dze­nie się in­nych zwie­rząt;
2. wszyst­kie jaja zwie­rzę­cia (prze­de wszyst­kim ptaka) wy­sia­dy­wa­ne w tym samym cza­sie, wszyst­kie młode uro­dzo­ne w tym samym cza­sie


SJP.pl


lęborczanin

miesz­ka­niec Lę­bor­ka


SJP.pl


lęborczanka

miesz­kan­ka Lę­bor­ka


SJP.pl


lębork

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim;

Wiktionary

}|-

Lę­bork (pier­wot­nie "Le­wi­no" lub "Łebno"; Lãbórg lub też Lãbórch; La­u­en­burg in Pom­mern) – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu lę­bor­skie­go.

Lę­bork uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1341 roku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam tę książ­kę w bi­blio­tecz­ce u cioci He­lu­si w Lę­bor­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃mbɔrk, AS: lẽmbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lęborczanin mos., Lęborczanka ż.

 przym. lęborski

Wiktionary


lęborski

przy­miot­nik od: Lę­bork


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lę­bor­kiem, do­ty­czą­cy Lę­bor­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lębork mrz., Lęborczanin mos., Lęborczanka ż.

Wiktionary


lędowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lę­do­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski
  • Lę­do­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ustka
  • Lę­do­wo – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej w Lę­do­wej, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Lę­do­wo-Osied­le

Wikipedia


lędyczecki

przy­miot­nik od: Lę­dy­czek


SJP.pl


lędyczek

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lę­dy­czek ( Lan­deck) – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Oko­nek, oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny.

Lę­dy­czek uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1809 roku, zde­gra­do­wa­ny zo­stał 1 stycz­nia 1973.

Wieś kró­lew­ska sta­ro­stwa człu­chow­skie­go w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w dru­giej po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


lędzianie

ple­mię sło­wiań­skie


SJP.pl

Lę­dzia­nie, także La­cho­wie, Lę­dza­nie, Lę­dzi­ce, Len­di­si, Len­dza­ni­noi), sta­ro­ru­skie Лѧхъ (Lęch/Ljach/Lach) (1115) – za­chod­nio­sło­wiań­skie ple­mię le­chic­kie za­miesz­ku­ją­ce te­re­ny po­gra­ni­cza dzi­siej­szej Pol­ski i Ukra­i­ny.

Wikipedia


lędzianin

czło­nek ple­mie­nia sło­wiań­skie­go


SJP.pl


lędziański

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Lę­dzia­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re z lę­dziań­skich ple­mię­e­mion lub ich ksią­żąt po­ja­wia­ją się w prze­ka­zach bi­zan­tyj­skich do­ty­czą­cych za­tar­gów Bi­zan­cjum z Rusią Ki­jow­ską.

Wiktionary


lędziechowo

Lę­dzie­cho­wo (kaszb. "Lãdzechòwò" lub też "Lãdzëchòwò", niem. "Lan­de­chow") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska.

Wikipedia


lędzinianin

miesz­ka­niec Lę­dzin (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lędzinianka

miesz­kan­ka Lę­dzin (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lędziny

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lę­dzi­ny ( Len­dzin) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bie­ruń­sko-lę­dziń­skim.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2021 mia­sto miało 16 489 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej na te­re­nie Lę­dzin ist­niałp po­do­bo­zy obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go Aus­chwitz (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ɲˈd͡ʑĩnɨ, AS: lẽńʒ́ĩny

Wiktionary


lędziński

przy­miot­nik od: Lę­dzi­ny


SJP.pl


lędźwian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lat­hy­rus sa­ti­vus|L.|ref=tak., gro­szek siew­ny

 (1.2) spoż. na­sio­na lędź­wia­nu (1.1) sto­so­wa­ne do kon­sump­cji

Wiktionary


lędźwica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. śrpol. nerka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ɲd͡ʑˈvʲit͡sa, AS: lẽńʒ́vʹica

Wiktionary


lędźwie

część ple­ców znaj­du­ją­ca się po­wy­żej czę­sci krzy­żo­wej krę­go­słu­pa a po­ni­żej czę­ści pier­sio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) anat. część ple­cy­e­ców mię­dzy że­bra­mi a mied­ni­cą

 (1.2) przest. bio­dra i uda

 (1.3) daw. nerki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niech zać­mią się ich oczy, aby nie wi­dzie­li; / spraw, by lędź­wie ich za­wsze się chwia­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃ɲd͡ʑvʲjɛ, AS: lẽńʒ́vʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lędźwiowy

Wiktionary


lędźwiowy

zwią­za­ny z lędź­wia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od lędź­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najw­spa­nial­szy ta­tu­aż lędź­wio­wy - raz ob­ca­ło­wa­ny - już nie mami bry­lan­to­wym bla­skiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ɲd͡ʑˈvʲjɔvɨ, AS: lẽńʒ́vʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lędźwie nmos.

Wiktionary


lęg

ląg;
1. wy­lę­ga­nie się zwie­rząt (prze­waż­nie pta­ków); rza­dziej: ro­dze­nie się in­nych zwie­rząt;
2. wszyst­kie jaja zwie­rzę­cia (prze­de wszyst­kim ptaka) wy­sia­dy­wa­ne w tym samym cza­sie, wszyst­kie młode uro­dzo­ne w tym samym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. wy­klu­cie się pis­kląt;

 (1.2) ornit. wszyst­kie pis­klę­ta z jed­ne­go niosu

 (1.3) wszyst­kie jaja wy­sia­dy­wa­ne przez ja­kieś zwie­rzę jed­no­cze­śnie

Wiktionary

Lęg, ląg – w zna­cze­niu ogól­nym: wy­lę­ga­nie się, wy­klu­cie się, czyli wy­do­by­cie się zwie­rząt z jaj. W zo­o­lo­gii mia­nem lęg okre­śla­ne są wszyst­kie jaja da­ne­go zwie­rzę­cia wy­sia­dy­wa­ne jed­no­cze­śnie, a w or­ni­to­lo­gii rów­nież wszyst­kie pis­klę­ta po­cho­dzą­ce z jed­ne­go znie­sie­nia, wy­cho­wy­wa­ne przez jed­nych ro­dzi­ców lub jeden cykl roz­rod­czy obej­mu­ją­cy okres od bu­do­wy gnia­zda po uzy­ska­nie sa­mo­dziel­no­ści przez pis­klę­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile lęgów wy­pro­wa­dza krzy­żów­ka każ­de­go roku?

 (1.2) Zda­niem or­ni­to­lo­gów bo­cia­nie lęgi były rze­czy­wi­ście licz­ne.

 (1.3) Nie­ste­ty ko­lej­ny raz cały lęg wy­żar­ły wszę­do­byl­skie kuny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ŋk, AS: lẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęgnia ż., lęgnięcie n., lęgowisko n., wyląg mrz., wylęg mrz., wylęgnięcie n.

 czas. ląc się ndk., lęgnąć się ndk., wylęgać się ndk., wylęgnąć się dk.

 przym. lęgowy

Wiktionary


lęgnia

1. żeń­ski organ rozm­na­ża­nia płcio­we­go, wy­stę­pu­ją­cy u więk­szo­ści glo­nów i niek­tó­rych grzy­bów, pro­du­ku­ją­cy ko­mór­ki ja­jo­we; oo­go­nium;
2. kluj­nik


SJP.pl

Lę­gnia lub asko­go­nium ( oo­go­nium) – jed­no­ko­mór­ko­we ga­me­tan­gium żeń­skie u glo­nów i grzy­bo­po­dob­nych lę­gniow­ców ("Oo­my­co­ta"). Jest to przeksz­tał­co­na ko­mór­ka we­ge­ta­tyw­na za­wie­ra­ją­ca jedną lub kilka nie­ru­cho­mych ko­mó­rek ja­jo­wych. Może być tej samej wiel­ko­ści co ko­mór­ki we­ge­ta­tyw­ne, lub więk­sza. Zwy­kle ma w ścian­ce otwór, przez który do jej wnę­trza może wni­knąć plem­nik.

Wikipedia


lęgniowce

typ eu­ka­rion­tów z kró­le­stwa chro­mi­stów; grzy­bo­po­dob­ne lę­gnio­we


SJP.pl

Lę­gniow­ce, grzy­bo­po­dob­ne lę­gnio­we, daw­niej grzy­by lę­gnio­we ("Oo­my­co­ta" Arx) – grzy­bo­po­dob­ne or­ga­niz­my eu­ka­rio­tycz­ne, w naj­no­wszej kla­sy­fi­ka­cji we­dług Ca­val­lie­ra-Smit­ha za­li­cza­ne do kró­le­stwa "Chro­mi­sta". Daw­niej za­li­cza­ne były do grzy­bów. Odży­wia­ją się mart­wy­mi szcząt­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi albo pa­so­ży­tu­ją na in­nych or­ga­niz­mach.

Wikipedia


lęgniowiec

mi­kro­sko­pij­ny grzyb z grupy glo­now­ców


SJP.pl


lęgniowy

grzy­bo­po­dob­ne lę­gnio­we - typ eu­ka­rion­tów z kró­le­stwa chro­mi­stów; lę­gniow­ce


SJP.pl


lęgnąć

lę­gnąć się; ląc się:
1. ro­dzić się;
2. prze­no­śnie: pow­sta­wać


SJP.pl


lęgowisko

1. miej­sce, gdzie ptaki za­kła­da­ją gnia­zda, skła­da­ją jaja i wy­cho­wu­ją młode; gnia­zdo­wi­sko;
2. miej­sce, gdzie zwie­rzę­ta lub owady skła­da­ją jaja lub rodzą młode osob­ni­ki;
3. miej­sce pow­sta­wa­nia ja­kie­goś ne­ga­tyw­ne­go zja­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. ob­szar gnia­zdo­wa­nia i lęgu;

Wiktionary

Lę­go­wi­sko – ob­szar, na któ­rym ptaki okre­ślo­ne­go ga­tun­ku za­kła­da­ją gnia­zda i wy­cho­wu­ją młode. Po­ję­cie lę­go­wi­ska może obej­mo­wać cały areał ga­tun­ków osia­dłych lub ob­szar, na któ­rym po­je­dyn­cze ptaki za­kła­da­ją gnia­zda, jak i ko­lo­nie lę­go­we li­czą­ce setki lub ty­sią­ce par pta­ków sku­pio­nych na jed­nym ob­sza­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­du­lec nie tylko speł­nia funk­cje kon­struk­cyj­ne, ale i do­brze ma­sku­je lę­go­wi­sko.

 (1.1) Ze swo­ich let­nich lę­go­wisk w Eu­ro­pie bo­cia­ny białe roz­po­czy­na­ją lot na po­łud­nie w sierp­niu i wrze­śniu, kie­ru­jąc się do Afry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęg mrz., lęgnięcie n., lęgowość ż.

 czas. lęgnąć się ndk.

 przym. lęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gniazdowisko

Wiktionary


lęgowo

→ lę­go­wy


SJP.pl

Patrz:

lęgowy

lęgowy

1. zwią­za­ny z lę­giem, wy­lę­ga­niem się;
2. o ptaku od­by­wa­ją­cym lęgi na danym te­re­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lę­giem, do­ty­czą­cy lęgu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okres lę­go­wy ko­li­ber­ków ha­wań­skich trwa od marca do czerw­ca.

 (1.1) W Pol­sce kawki zwy­czaj­ne są śred­nio licz­nym pta­kiem lę­go­wym niżu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylęganiec mos., lęgowisko n., lęg mrz., lęgnięcie n., wylęganie n., wylęgnięcie n., wylęg mrz., wylęgarnia ż.

 czas. lęgnąć się ndk., wylęgać się ndk., wylęgnąć się dk.

 przym. wylęgowy

Wiktionary


lęk

1. uczu­cie bo­jaź­ni, trwo­gi, stra­chu; lęki (rza­dziej);
2. śro­do­wi­sko­wo: lęk kli­ma­tycz­ny - cho­ro­bli­wy strach przed ka­ta­stro­fą kli­ma­tycz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uczu­cie nie­po­ko­ju, obawy przed czymś, co może być groź­ne

 (1.2) psych. strach po­ja­wia­ją­cy się bez przy­czy­ny;

Wiktionary

Lęk ( an­xie­tas) – nie­przy­jem­ny stan emo­cjo­nal­ny zwią­za­ny z prze­wi­dy­wa­niem nad­cho­dzą­ce­go z zew­nątrz lub po­cho­dzą­ce­go z wew­nątrz or­ga­niz­mu nie­bez­pie­czeń­stwa, ob­ja­wia­ją­cy się jako nie­po­kój, uczu­cie na­pię­cia, skrę­po­wa­nia, za­gro­że­nia. W odróż­nie­niu od stra­chu jest on pro­ce­sem wew­nętrz­nym, niez­wią­za­nym z bez­poś­red­nim za­gro­że­niem lub bólem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na widok mgły za­wsze ogar­nia mnie nie­wy­tłu­ma­czal­ny lęk.

 (1.1) Led­wie tych słów do­mó­wi­ła, kiedy jakiś sze­lest ją prze­stra­szył; z lę­kiem spoj­rza­ła ku oknu i cof­nę­ła się do drzwi na­słu­chu­jąc.

 (1.2) Lęk staje się pa­to­lo­gicz­ny, gdy stale do­mi­nu­je w za­cho­wa­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ŋk, AS: lẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. lękać się, zlęknąć się, ulęknąć się, przelęknąć się; przym. lękliwy, nieulękły, przelękniony

 (1.2) przym. lękowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obawa, trwoga, strach

 (1.2) fobia

Wiktionary


lękać

lękać się - od­czu­wać strach przed kimś, czymś, bać się cze­goś; mart­wić się o kogoś, o coś, trwo­żyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ulę­knąć, zlę­knąć)

 (1.1) książk. przest. bu­dzić lęk; spra­wiać obawę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lękać się (dk. ulę­knąć się, zlę­knąć się)

 (2.1) książk. czuć lęk; od­czu­wać strach, trwo­gę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Cho­ciaż­bym prze­cho­dził przez ciem­ną do­li­nę, zła się nie ulę­knę, bo Ty je­steś ze mną. (Ps 23, 4)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: lẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęk mrz., lękanie n., lękliwość ż.

 przym. lękliwy, lękowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerażać, straszyć, trwożyć

 (2.1) bać się, obawiać się, trwożyć się

Wiktionary


lęki

1. uczu­cie bo­jaź­ni, trwo­gi, stra­chu; lęki (rza­dziej);
2. śro­do­wi­sko­wo: lęk kli­ma­tycz­ny - cho­ro­bli­wy strach przed ka­ta­stro­fą kli­ma­tycz­ną


SJP.pl


lękliwica

kro­kiew­ka lę­kli­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


lękliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób lę­kli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęk m., lękanie n., lękliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tchórzliwie, bojaźliwie, strachliwie

Wiktionary


lękliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lę­kli­wie


SJP.pl


lękliwość

→ lę­kli­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co lę­kli­we; cecha tych, któ­rzy są lę­kli­wi

Wiktionary

Patrz:

lękliwy

Powiązane:

 rzecz. lęk m., lękowiec m.

 czas. lękać się, lękać

 przym. lękliwy, lękowy

 przysł. lękliwie, lękowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trwożliwość, strachliwość, bojaźliwość, tchórzliwość

Wiktionary


lękliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lę­kli­wy


SJP.pl


lękliwy

1. skłon­ny do lę­ka­nia się, bo­ją­cy się byle czego; bo­jaź­li­wy, strach­li­wy, trwoż­li­wy;
2. wy­ra­ża­ją­cy lęk, np. lę­kli­wy krok


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o oso­bach) skłon­ny do lęku, da­ją­cy się łatwo na­stra­szyć

 (1.2) książk. prze­lę­knio­ny, nie­śmia­ły, nie­pew­ny

 (1.3) książk. przen. nie­pew­ny, drżą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­niecz­ność nawet lę­kli­wych prze­mie­nia w bo­ha­te­rów.

 (1.3) Słoń­ce skło­ni­ło się nad bory i pier­wsze lę­kli­we cie­nie wy­ło­ni­ły spod drzew, czoł­ga­jąc się ku zbo­żom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ŋkˈlʲivɨ, AS: lẽŋklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. lęk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tchórzliwy, bojaźliwy, strachliwy

 (1.2) nieśmiały

Wiktionary


lęknąć

daw­niej: lękać się, bać się; ląc się


SJP.pl


lękotwórczy

bę­dą­cy przy­czy­ną lęku


SJP.pl


lękowiec

osoba o skłon­no­ściach do sta­nów lę­ko­wych, do od­czu­wa­nia nie­u­za­sad­nio­ne­go lęku


SJP.pl


lękowość

→ lę­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

lękowy

lękowy

przy­miot­nik od: lęk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. do­ty­czą­cy lęku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czas przysz­ły jest za­wsze cza­sem niez­na­nym; nie wiemy, co w nim nas może spot­kać, dla­te­go w zet­knię­ciu z przysz­ło­ścią za­wsze można się do­szu­kać kom­po­nen­tu lę­ko­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęk m., lękliwość ż.

 czas. lękać, lękać się ndk.

 przym. lękliwy

Wiktionary


lścin

Lścin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


lściwie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) stpol. śrpol. obłud­nie, pod­stęp­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈl̥ʲɕt͡ɕivʲjɛ, AS: l̦ʹśćivʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrpol. fałszywie, obłudnie, zdradliwie, źle

Wiktionary


lśniaczek

wą­sa­tecz­ka lśnia­czek - motyl z ro­dzi­ny wą­si­ko­wa­tych


SJP.pl


lśniak

lśniak szma­rag­dek - motyl z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl

Lśniak ("Ad­sci­ta") – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych. Obej­mu­je 17 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją za­chod­nią i środ­ko­wą część kra­i­ny pa­le­ark­tycz­nej.

Wikipedia


lśnienie

lśnić (się): świe­cić (się), bły­szczeć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lśnić.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lśnie­nie – po­wieść Step­he­na Kinga
  • Lśnie­nie – film na pod­sta­wie po­wie­ści o tym samym ty­tu­le w re­ży­se­rii Stan­le­ya Ku­bric­ka z 1980, z Jac­kiem Ni­chol­so­nem w roli Jacka Tor­ran­ce’a
  • Lśnie­nie – ko­lej­na ekra­ni­za­cja po­wie­ści Step­he­na Kinga, mi­ni­se­rial w re­ży­se­rii Micka Gar­ri­sa z 1997 roku ze Ste­ve­nem We­be­rem w roli Jacka Tor­ran­ce’a

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈl̥ʲɕɲɛ̇̃ɲɛ, AS: l̦ʹśńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lśnić

 przym. lśniący

 przysł. lśniąco

Wiktionary


lśniąco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) emi­tu­jąc lśnie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego odzie­nie stało się lśnią­co białe tak, jak żaden fo­lusz­nik na ziemi wy­bie­lić nie zdoła.

 (1.1) Ale ni­czem była wszel­ka siła wobec tej pysz­nej sukni, tak wyt­wor­nej w stylu i bar­wie — tego mięk­kie­go futra lśnią­co czar­ne­go, jakby osy­pa­ne­go de­li­kat­nym szro­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lśnienie n.

 czas. lśnić ndk.

 przym. lśniący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszcząco, świecąco

Wiktionary


lśniącoczarny

czar­ny o lśnią­cym od­cie­niu; lśnią­co czar­ny


SJP.pl


lśniącooczka

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych


SJP.pl


lśniącosrebrzysty

sre­brzy­sty o lśnią­cym od­cie­niu; lśnią­co sre­brzy­sty


SJP.pl


lśniącowarkoczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy lśnią­ce war­ko­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mój brat – wtedy au­to­ry­ta­tyw­ny siód­mo­kla­si­sta – za­tro­szczył się o to, bym była w jed­nej kla­sie z Elą Re­i­cher­tów­ną, lśnią­co­war­ko­czą psiap­siół­ką z przedsz­ko­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌl̥ʲɕɲɔ̃nt͡sɔvarˈkɔt͡ʃɨ, AS: l̦ʹśńõncovarkočy

Wiktionary


lśniący

po­ły­sku­ją­cy, bły­szczą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który lśni, bły­szczy, świe­ci, bije bla­skiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ko­ry­ta­rza wpa­ro­wa­ła druga grupa sztur­mow­ców, eskor­tu­ją­ca wy­so­ką, ciem­ną po­stać w po­włó­czy­stej pe­le­ry­nie i lśnią­cym czar­nym heł­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈl̥ʲɕɲɔ̃nt͡sɨ, AS: l̦ʹśńõncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lśnić ndk.

 rzecz. lśnienie n.

 przysł. lśniąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczący

Wiktionary


lśniątka

ro­dzaj msza­ków z ro­dzi­ny bez­ner­wo­wa­tych


SJP.pl


lśnić

lśnić (się): świe­cić (się), bły­szczeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) świe­cić, bły­szczeć, od­bi­jać świa­tło

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lśnić się (dk. brak)

 (2.1) świe­cić, bły­szczeć, od­bi­jać świa­tło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak co jakiś czas prze­no­sił wzrok z te­le­wi­zo­ra na rów­nie cie­ka­wą rzecz – na zu­peł­nie nową me­blo­ścian­kę. Zro­bio­no ją z drew­na sos­no­we­go, a nie z płyty wió­ro­wej. Skła­da­ła się z pię­ciu ele­men­tów – szafy ubra­nio­wej, bie­liź­niar­ki, przesz­klo­nej wi­tryn­ki na książ­ki, szaf­ki z pół­ka­mi, za­wie­ra­ją­cej też dwie po­jem­ne szu­fla­dy, i w końcu nie­wiel­kiej dwudrz­wio­wej ko­mo­dy, na któ­rej dum­nie pre­zen­to­wał się lśnią­cy te­le­wi­zor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: l̥ʲɕɲit͡ɕ, AS: l̦ʹśńić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lśniący

 rzecz. lśnienie

 przysł. lśniąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczeć, mienić się, połyskiwać, szklić się

Wiktionary


lśniś

lśniś na­wap­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl


lżej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lekko


SJP.pl


lżejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lekki


SJP.pl


lżeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. daw. wodór, pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu H i licz­bie ato­mo­wej 1

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od lże­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkość ż.

 przym. lekki, leciutki, leciuteńki

 przysł. lekce, lekko, leciutko, leciuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodor m., wodoczyn m.

Wiktionary


lżyć

obrzu­cać kogoś obel­ga­mi, znie­wa­żać kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zel­żyć)

 (1.1) obra­żać kogoś, obrzu­cać kogoś obel­ga­mi

 (1.2) stpol. czy­nić lek­kim, lżej­szym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lżyć się (dk. zel­żyć się)

 (2.1) obrzu­cać sie­bie naw­za­jem obel­ga­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obelga ż.

 przym. obelżywy

 przysł. obelżywie

Wiktionary


l’aquila

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Rzymu, u pod­nó­ża Ape­ni­nu Abru­zyj­skie­go;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w re­gio­nie Abruz­ja;

Wiktionary

L’Aqu­i­la – mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech, u pod­nó­ża Ape­ni­nu Abru­zyj­skie­go, nad rzeką Ater­no, na pół­noc­ny wschód od Rzymu. W 2004 roku gminę za­miesz­ki­wa­ło 70,9 tys. osób. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu Abruz­ja i pro­win­cji L’Aqu­i­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do 6 kwiet­nia L’Aqu­i­la tęt­ni­ła stu­denc­kim ży­ciem i gwa­rem tu­ry­stów. Dziś wy­glą­da jak po na­lo­cie. O 3.32 nad ranem po­tęż­ny wstrząs po­grze­bał nie­mal 250 osób, 65 tys. ska­zał na be­zdom­ność.

Wiktionary


m

1. jedna z liter pol­skie­go al­fa­be­tu;
2. spół­gło­ska no­so­wa;
3. skrót od: metr (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. sie­dem­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

M m

M ("em", mi­nu­sku­ła: m) – trzy­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i sie­dem­na­sta al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku spół­gło­skę war­go­wą no­so­wą, np. [].

Nazwę tej li­te­ry w ję­zy­ku pol­skim wy­ma­wia się "em".

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

 (1.1) od ła­ciń­skiej li­te­ry m

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źró­dła.

== m (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|m.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) ma, mi­nu­sku­ła sie­dem­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m, AS: ẽm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) od łacińskiej litery m

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== m (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|m.

znaczenia.

litera

 (1.1) ma, minuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: M

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) od łacińskiej litery m

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== m (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|m.

znaczenia.

litera

 (1.1) ma, minuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: M

Wiktionary


m-c

skrót od: mie­siąc


SJP.pl


m-commerce

[czy­taj: em ko­mers] do­stęp do ko­mer­cyj­nych usług ofe­ro­wa­nych w ra­mach e-com­mer­ce przez te­le­fon ko­mór­ko­wy oraz inne urzą­dze­nia prze­no­śne; mo­bi­le com­mer­ce


SJP.pl

m-Com­mer­ce – wy­dzie­lo­ny w spo­sób na­tu­ral­ny z e-com­mer­ce ob­szar hand­lu elek­tro­nicz­ne­go, w któ­rym istot­ną rolę od­gry­wa­ją urzą­dze­nia mo­bil­ne. Ob­szar ten okre­śla­ny jest naj­czę­ściej jako m-com­mer­ce, czyli "do­stęp do ko­mer­cyj­nych usług ofe­ro­wa­nych w ra­mach e-com­mer­ce po­przez te­le­fon ko­mór­ko­wy i inne urzą­dze­nia prze­no­śne" (de­fi­ni­cja za­pro­po­no­wa­na przez M. Ma­cut­kie­wi­cza).

Wikipedia


m-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry M

Wiktionary


m-learning

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­u­cza­nie na od­le­głość z wy­ko­rzy­sta­niem prze­no­śne­go, bez­prze­wo­do­we­go sprzę­tu;

Wiktionary

M-le­ar­ning (mo­bi­le le­ar­ning) – ucze­nie się na od­le­głość wy­ma­ga­ją­ce bez­prze­wo­do­wej tech­no­lo­gii, no­wo­cze­śniej­sza forma d-le­ar­nin­gu.

M-le­ar­ning oz­na­cza mo­bil­ne ucze­nie się z wy­ko­rzy­sta­niem prze­no­śne­go, bez­prze­wo­do­we­go sprzę­tu jak lap­to­py, palm­to­py, smart­fo­ny. Uży­wa­ne urzą­dze­nia, aby speł­nia­ły wy­mo­gi m-le­ar­nin­gu, po­win­ny po­sia­dać stały, bez­prze­wo­do­wy do­stęp do In­ter­ne­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­ne struk­tu­ry me­to­dycz­ne wzbo­ga­co­ne o e-le­ar­ning oraz coraz czę­ściej o m-le­ar­ning, to droga do nowej ja­ko­ści na­u­cza­nia. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. m-learningowy

Wiktionary


m.

1. skrót od: ro­dzaj męski;
2. skrót od: mia­sto;
3. skrót od: miesz­ka­nie;
4. skrót od: morze


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. męski (ro­dzaj męski)

 (1.2) = miesz­ka­nie

 (1.3) = mia­sto

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Adres: ul. Ko­ściusz­ki 44 m. 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mięsień mrz.

Wiktionary


m.-os.

skrót od: mę­sko­o­so­bo­wy


SJP.pl


m.at.

skrót od: masa ato­mo­wa


SJP.pl


m.b.

skrót od: metr bie­żą­cy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = metr bie­żą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ogro­dze­nia dział­ki Adam zużył 200 m.b. siat­ki.

Wiktionary


m.i.

skrót od: mię­dzy in­ny­mi; m.in. (czę­ściej)


SJP.pl


m.i.c.

skrót od: Con­gre­ga­tio Cle­ri­co­rum Re­gu­la­rium Ma­ria­no­rum sub ti­tu­lo Im­ma­cu­la­tae Con­cep­tio­nis Be­a­tis­si­mae Vir­gi­nis Ma­riae - zakon ma­ria­nów; MIC


SJP.pl


m.in.

skrót od: mię­dzy in­ny­mi; m.i.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mię­dzy in­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niez­mo­dy­fi­ko­wa­ny tekst jego noty bio­gra­ficz­nej wciąż do­stęp­ny jest m.in. w an­glo­ję­zycz­nej Wi­ki­pe­dii.

 (1.1) Ko­mi­sja Re­wi­zyj­na spra­wu­je m.in. na­dzór nad fi­nan­sa­mi or­ga­ni­za­cji, ba­da­jąc ra­chun­ko­wość i rocz­ne spra­wo­zda­nie fi­nan­so­we, o czym in­for­mu­je Kon­gres wzgl. Ko­mi­sję Fe­de­ral­nązWikiprojektu|hasło=Fe­de­ra­cja Nie­miec­kich Związ­ków Za­wo­do­wych|oldid=74480334..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmʲjɛ̃nd͡zɨ ĩnˈːɨ̃mʲi, AS: mʹi ̯ẽnʒy ĩ•nỹmʹi

Wiktionary


m.o.r.m.

skrót od: midd­le of the road music - for­mat ra­dio­wy i po­pu­lar­ny ga­tu­nek mu­zy­ki


SJP.pl


m.p.

skrót

 (1.1) = miej­sce pie­czę­ci

Wiktionary


m.p.z.p.

skrót

 (1.1) = adm. miej­sco­wy plan za­go­spo­da­ro­wa­nia prze­strzen­ne­go;

Wiktionary


m.s.

skrót od: motor ship; mię­dzy­na­ro­do­we oz­na­cze­nie stat­ku mo­to­ro­we­go; m/s


SJP.pl


m.st.

skrót od: mia­sto sto­łecz­ne (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mia­sto sto­łecz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 18 lipca 1951 roku roz­po­czę­ła się roz­pra­wa w Wy­dzia­le IV Kar­nym Sądu Wo­je­wódz­kie­go dla m.st. War­sza­wy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) m. st.

Wiktionary


ma

za­i­mek dzier­żaw­czy bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem za­im­ka oso­bo­we­go "ja"


SJP.pl

forma za­im­ka.

 (1.1) = moja

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: mieć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma Lo­u­i­sa – osada (wijk) w Wil­lem­sta­dzie
  • Mã − rzeka
  • Ma – licz­ba Macha
  • Ma – stro­na salda
  • Ma – tytuł ho­no­ro­wy w hin­du­iz­mie
  • Ma – ana­to­lij­ska bo­gi­ni czczo­na w sta­ro­żyt­no­ści
  • Ma (me­ga­an­num) – mi­lion lat, od­po­wied­nik mya (ang. mil­lion years ago) – skrót sto­so­wa­ny w astro­no­mii, ge­o­lo­gii i pa­le­on­to­lo­gii w zna­cze­niu ... mi­lio­nów lat temu (mlt), np. 20 Ma
  • Ma – ame­ry­kań­ski film z 2019
  • Ma – żona ce­sa­rza Chin Minga (57 – 75)
  • Ma – trzy­dzie­sty pier­wszy znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy
  • MA

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ma, AS: ma

Wiktionary


maa

język z ro­dzi­ny ni­lo­tyc­kiej uży­wa­ny przez Ma­sa­jów; język ma­saj­ski, masai


SJP.pl


maaka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maaka – żona Da­wi­da, króla Iz­ra­e­la
  • Maaka – żona Ro­bo­a­ma, króla Judy

Wikipedia


maalox

nazwa hand­lo­wa leku zo­bo­jęt­nia­ją­ce­go kwas żo­łąd­ko­wy, sto­so­wa­ne­go przy zga­dze, nie­straw­no­ści i re­fluk­sie, za­wie­ra­ją­ce­go wo­do­rot­le­nek glinu i ma­gne­zu


SJP.pl


maanam

nazwa ze­spo­łu


SJP.pl

Ma­a­nam – pol­ski ze­spół roc­ko­wy pow­sta­ły w Kra­ko­wie, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1975–2008.

Wikipedia


maar

kra­ter pow­sta­ły wsku­tek jed­no­ra­zo­wej erup­cji wul­ka­nu, czę­sto wy­peł­nio­ny wodą i two­rzą­cy je­zio­ro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. lej­ko­wa­ty kra­ter pow­sta­ły na sku­tek wy­bu­chu wul­ka­nu, czę­sto wy­peł­nio­ny wodą i two­rzą­cy je­zio­ro;

Wiktionary

Maar – forma wul­ka­nicz­na pow­sta­ła w wy­ni­ku erup­cji fre­a­tycz­nej lub fre­a­to­mag­mo­wej. Ze wzglę­du na mor­fo­lo­gię okre­śla­ny jest „dziu­rą w ziemi”. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą ma­a­rów jest ob­ni­żo­ne dno kra­te­ru (lej­ko­wa­te za­głę­bie­nie), co jest spo­wo­do­wa­ne ubyt­kiem masy skal­nej po­ni­żej po­wierzch­ni kra­te­ru na sku­tek ek­sploz­ji po kon­tak­cie magmy z wodą lub na­sy­co­ny­mi wodą osa­da­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż Mt. Man­ge­re nie ma fre­a­to­mag­mo­wej fazy pi­ro­kla­stycz­nej, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu tej góry znaj­du­je się mały i płyt­ki maar, znany jako La­gu­na Man­ge­re.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maarowy

Wiktionary


maarianhamina

oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Wysp Alandz­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wysp Alandz­kich,

Wiktionary

Ma­a­rian­ha­mi­na, Ma­rie­hamn – sto­li­ca, a za­ra­zem je­dy­ne mia­sto, ar­chi­pe­la­gu Wysp Alandz­kich, au­to­no­micz­nej pro­win­cji Fin­lan­dii i jej re­gio­nu, najm­niej­szej spoś­ród tego typu jed­no­stek ad­mi­ni­stra­cyj­nych Fin­lan­dii. Mia­sto jest też sie­dzi­bą władz Ma­rie­hamns stad, jed­ne­go z trzech po­dre­gio­nów ar­chi­pe­la­gu, po­sia­da także prawa gminy. W 2024 miesz­ka­ło w nim 11 837 osób, na ob­sza­rze lą­do­wym li­czą­cym około 11,6 km². Cał­ko­wi­ta po­wierzch­nia mia­sta, uwz­ględ­nia­jąc po­wierzch­nię wody, to 21,6 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­a­rian­ha­mi­na zaw­dzię­cza swoją nazwę żonie ro­syj­skie­go cara.

Wiktionary


maarowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­a­rem, do­ty­czą­cy maaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maar m.

Wiktionary


maastricht

[czy­taj: ma­stricht albo ma­strycht] mia­sto w Ho­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Ho­lan­dii;

Wiktionary

Ma­a­stricht ( Me­stre­ech) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ho­lan­dii, po­ło­żo­ne nad rzeką Mozą, bę­dą­ce sto­li­cą pro­win­cji Lim­bur­gia. Ma­a­stricht jest praw­do­po­dob­nie naj­star­szym mia­stem Ho­lan­dii. Jest także mia­stem naj­da­lej wy­su­nię­tym na po­łud­nio­wy wschód (leży po­mię­dzy Bel­gią a Niem­ca­mi). Mia­sto na­le­ży do eu­ro­re­gio­nu Moza-Ren. Inne głów­ne mia­sta tego eu­ro­re­gio­nu to Ak­wiz­gran w Niem­czech oraz Has­selt i Liège we fla­mandz­ko- i fran­cu­sko­ję­zycz­nej czę­ści Bel­gii.

Wikipedia


maat

w mi­to­lo­gii egip­skiej: uo­so­bie­nie ładu we wszechś­wie­cie, bo­gi­ni praw­dy i spra­wied­li­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­te­gip. bo­gi­ni praw­dy i spra­wied­li­wo­ści, uo­so­bie­nie har­mo­nii i ładu we wszechś­wie­cie, córka Re, żona Thota

Wiktionary

Maat – w mi­to­lo­gii egip­skiej bo­gi­ni praw po­rząd­ku, har­mo­nii i spra­wied­li­wo­ści we wszechś­wie­cie i spo­łe­czeń­stwie, mał­żon­ka Thota.

Przed­sta­wia­no ją w ludz­kiej po­sta­ci ze stru­sim pió­rem na gło­wie. Jej wi­ze­ru­nek no­si­li egip­scy urzęd­ni­cy spra­wu­ją­cy sądy. W za­pi­sie hie­ro­gli­ficz­nym jej sym­bo­le to pióro i ło­kieć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­gi­nię Maat przed­sta­wia­no ze stru­sim pió­rem.

Wiktionary


mably

[czy­taj: maBLI] naz­wi­sko, m.in. Ga­briel Bon­not de Mably (1709-1785) - fran­cu­ski my­śli­ciel, pi­sarz po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny


SJP.pl

Mably – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Loara.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 8291 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 253 osób/km² (wśród 2880 gmin re­gio­nu Rodan-Alpy Mably pla­su­je się na 87. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 178.).

Wikipedia


mabon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. rel. dru­i­dycz­ne i wik­kań­skie świę­to rów­no­no­cy je­sien­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mit­celt. bóg cel­tyc­ki, syn wa­lij­skiej bo­gi­ni Mo­dron;

Wiktionary

Zo­bacz też: Mabon – świę­to wik­kań­skie.

Mabon – syn wa­lij­skiej bo­gi­ni Mo­dron. Gdy miał trzy dni, zo­stał upro­wa­dzo­ny i uwię­zio­ny w Glo­u­ce­ster. Tylko on jed­nak po­tra­fił obła­ska­wić psa, któ­re­go Culhwch po­trze­bo­wał, aby zdo­być rękę Olwen, i dla­te­go zor­ga­ni­zo­wa­no wy­pra­wę ma­ją­cą na celu uwol­nie­nie Ma­bo­na.

Wikipedia


mac

1. cien­ki pla­cek z niek­wa­szo­ne­go cia­sta spo­ży­wa­ny przez żydów w cza­sie świę­ta Pas­chy; prza­śnik;
2. ro­dzaj pie­czy­wa po­dob­ne­go do tego plac­ka; prza­śnik;
3. dawna miara ob­ję­to­ści ciał syp­kich równa garn­co­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. punkt sprze­da­ży sieci McDonald’s

 (1.2) pot. kom­pu­ter marki Apple (Ma­cin­tosh, Mac Pro, iMac, MacBook, itp.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mac (z cel­tyc­kie­go „syn”) – wyraz sta­wia­ny przed naz­wi­skiem Szko­tów po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go; także Mc.
  • Mac – krót­sza nazwa kom­pu­te­rów Ma­cin­tosh
  • Mi­ni­ster­stwo Ad­mi­ni­stra­cji i Cy­fry­za­cji – pol­skie mi­ni­ster­stwo
  • mer­chant air­craft car­rier – ro­dzaj uz­bro­jo­ne­go stat­ku
  • ma­xi­mum ac­cep­ta­ble con­cen­tra­tion – naj­wyż­sze do­pu­szczal­ne stę­że­nie
  • mem­bra­ne at­tack com­plex – koń­co­wy pro­dukt ak­ty­wa­cji do­peł­nia­cza
  • mi­ni­mum al­ve­o­lar con­cen­tra­tion – me­to­da po­rów­ny­wa­nia mocy środ­ków znie­czu­la­ją­cych
  • mam­ma­lian ar­ti­fi­cial chro­mo­so­me – sztucz­ny chro­mo­som ssa­czy
  • My­co­bac­te­rium avium com­plex – grupa prąt­ków z ro­dza­ju My­co­bac­te­rium
  • Ma­nu­fac­tu­res d'armes de Châtellerault – fran­cu­skie za­kła­dy zbro­je­nio­we
  • MAC Edu­ka­cja – pol­skie wy­daw­nict­wo ksią­żek edu­ka­cyj­nych
  • MAC Bu­da­peszt – wę­gier­ski klub ho­ke­ja na lo­dzie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po kinie idzie­my do maca na colę i fryt­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mat͡s, AS: mac

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== mac (język angielski.) ==

wymowa.

 enPR|măk., IPA|mæk.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-mac.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mac.wav.

znaczenia.

skrót w funkcji rzeczownika

 (1.1) = mackintosh → płaszcz przeciwdeszczowy

 (1.2) = kulin. macaroni → makaron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) bar

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== mac (język angielski.) ==

wymowa.

 enPR|măk., IPA|mæk.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-mac.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mac.wav.

znaczenia.

skrót w funkcji rzeczownika

 (1.1) = mackintosh → płaszcz przeciwdeszczowy

 (1.2) = kulin. macaroni → makaron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


mac.

skrót

 (1.1) = ma­ce­doń­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Po­ste­ru­nek gra­nicz­ny” (serb. / boś. / słow. / mac. / chorw., 15 l.)

 (1.1) […] w po­rów­na­niu z ję­zy­kiem buł­gar­skim wi­docz­ne jest ogra­ni­cze­nie roli tzw. przy­li­czeb­ni­ko­wej formy rze­czow­ni­ka, w prak­tycz­nym uży­ciu po­zo­sta­je wła­ści­wie tylko forma przy­li­czeb­ni­ko­wa wy­stę­pu­ją­ca po li­czeb­ni­ku dwa, rzad­ko spo­ty­ka­ne są formy z in­ny­mi li­czeb­ni­ka­mi, na przy­kład mac. два филма ‘dwa filmy’, ale (czę­ściej) три филмови (w ję­zy­ku buł­gar­skim uży­wa­nie formy przy­li­czeb­ni­ko­wej jest obli­ga­to­ryj­ne, np. два филма, пет филма).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: macedõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


maca

1. cien­ki pla­cek z niek­wa­szo­ne­go cia­sta spo­ży­wa­ny przez żydów w cza­sie świę­ta Pas­chy; prza­śnik;
2. ro­dzaj pie­czy­wa po­dob­ne­go do tego plac­ka; prza­śnik;
3. dawna miara ob­ję­to­ści ciał syp­kich równa garn­co­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pła­ski pszen­ny pla­cek z prza­śne­go (niek­wa­szo­ne­go) cia­sta, ja­da­ny przez Żydów pod­czas świę­ta Pas­chy;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) spoż. ko­rzeń pie­przy­cy pe­ru­wiań­skiej (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pi­dium me­y­e­nii|Walp.|ref=tak.), który w for­mie sprosz­ko­wa­nej sprze­da­wa­ny jest jako su­ple­ment diety lub w ca­ło­ści jako ja­rzy­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp., ter. od macać

Wiktionary

Maca ( ‏מצה‎) – chleb prza­śny, prza­śni­ki, spo­ży­wa­ny przez wyz­naw­ców ju­da­iz­mu pod­czas świę­ta Pe­sach. Na­wią­zu­je on do chle­ba, który spo­ży­wa­li Iz­ra­e­li­ci przed wy­ru­sze­niem z Egip­tu. Przy­rzą­dza­ny jest ze spe­cjal­nie w tym celu przy­go­to­wa­nej mąki, bez uży­cia zak­wa­su, któ­re­go po­sia­da­nia w domu pod­czas Pas­chy za­ka­zu­je ży­dow­skie prawo re­li­gij­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Macę przy­rzą­dza się wy­łącz­nie z mąki i wody, bez uży­cia zak­wa­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡sa, AS: maca

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. macowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przaśnik

 (2.1) maka

Wiktionary


macadełko

1. żar­to­bli­wie: to­uch­pad; gła­ska­deł­ko;
2. rzad­ko: ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macek, macka, czu­łek


SJP.pl


macak

1. przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści, uży­wa­ny w ko­wal­stwie;
2. w scrab­blach: osoba szu­ka­ją­ca blan­ka pod­czas wy­cią­ga­nia liter z worka


SJP.pl


macanina

po­tocz­nie:
1. do­ty­ka­nie, zwy­kle lu­bież­ne; ma­can­ka;
2. szu­ka­nie, ba­da­nie, son­do­wa­nie


SJP.pl


macanka

po­tocz­nie:
1. do­ty­ka­nie, zwy­kle lu­bież­ne; ma­ca­ni­na;
2. re­wiz­ja oso­bi­sta


SJP.pl


macanko

po­tocz­nie:
1. do­ty­ka­nie, zwy­kle lu­bież­ne; ma­ca­ni­na;
2. re­wiz­ja oso­bi­sta


SJP.pl


macant

żar­to­bli­wie o czło­wie­ku do­ty­ka­ją­cym cze­goś, ma­ca­ją­cym coś, np. towar ma­ca­ny na­le­ży do ma­can­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. o czło­wie­ku do­ty­ka­ją­cym cze­goś, ma­ca­ją­cym coś

 (1.2) pot. żart. gi­ne­ko­log

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡sãnt, AS: macãnt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. macać ndk.

Wiktionary


macantka

→ ma­cant


SJP.pl

Patrz:

macant

macao

gra w karty, w któ­rej obo­wią­zu­je zmien­ny kolor atu­to­wy w ko­lej­nych roz­gryw­kach jed­ne­go cyklu tej gry; makao


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. zob. makao.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkaɔ, AS: makao

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makao

Wiktionary


macarena

ta­niec wy­wo­dzą­cy się z Hisz­pa­nii, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny przez pio­sen­kę ze­spo­łu Los Del Rio o tym samym ty­tu­le; ma­ka­re­na


SJP.pl

Ma­ca­re­na – pio­sen­ka hisz­pań­skie­go duetu Los Del Río z 1993, któ­rej mu­zy­ka jest po­łą­cze­niem fla­men­co i popu.

Wikipedia


macarthur

[czy­taj: makARtur] naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­cart­hur – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Wik­to­ria.

Wikipedia


macaulay

[czy­taj: maKOlej]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tho­mas Ba­bing­ton Ma­ca­u­lay – bry­tyj­ski hi­sto­ryk
  • Rose Ma­ca­u­lay – an­giel­ska pi­sar­ka
  • Ma­ca­u­lay Cul­kin – ame­ry­kań­ski aktor
  • Ge­or­ge Ma­ca­u­lay Tre­ve­ly­an – bry­tyj­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


macać

1. roz­poz­na­wać coś za po­mo­cą do­ty­ku, badać coś do­ty­ka­jąc;
2. do­ty­kać w spo­sób ob­ce­so­wy, lu­bież­ny;
3. prze­no­śnie: szu­kać, badać, son­do­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ty­kać cze­goś pal­ca­mi, stopą itp., pró­bu­jąc wy­czuć, roz­poz­nać coś

 (1.2) szu­kać, badać, son­do­wać

 (1.3) do­ty­kać lu­bież­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macant mos., macka ż.

Wiktionary


maccartyzm

[czy­taj: mak­kar­tyzm] kie­ru­nek w po­li­ty­ce wew­nętrz­nej USA w
1. po­ło­wie lat 50. XX wieku; za­i­ni­cjo­wa­ny w at­mos­fe­rze zim­nej wojny przez se­na­to­ra J.R. McCarthy'ego, miał na celu prze­ciw­sta­wie­nie się in­fil­tra­cji ko­mu­ni­stycz­ne­go apa­ra­tu wła­dzy i śro­do­wisk opi­niot­wór­czych; mak­kar­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. skraj­nie pra­wi­co­wy kie­ru­nek po­li­ty­ki wew­nętrz­nej Sta­nów Zjed­no­czo­nych w la­tach 50. XX wieku cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ra­dy­kal­nym zwal­cza­niem ko­mu­niz­mu i jego przed­sta­wi­cie­li w pań­stwie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sad­ni­czym za­gad­nie­niem w oce­nie mac­car­tyz­mu jest adek­wat­ność środ­ków, jakie pod­ję­to w celu za­po­bie­że­nia wpły­wom ko­mu­ni­stycz­nym.

Wiktionary


macchiato

[czy­taj: ma­kia­to] ro­dzaj kawy espres­so z do­dat­kiem mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kawa espres­so z odro­bi­ną mleka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • latte mac­chia­to – ro­dzaj na­po­ju mlecz­ne­go
  • caffè mac­chia­to – ro­dzaj kawy espres­so

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych miej­scach wlewa się odro­bi­nę mleka do fi­li­żan­ki i pod­sta­wia pod ek­spres, w in­nych robi się to tak jak wło­skie mac­chia­to – czyli naj­pierw kawa, potem odro­bi­na mleka.

Wiktionary


macdonald

[czy­taj: mak­do­nald] naz­wi­sko, m.in. James Ram­say MacDonald (1866-1937) - po­li­tyk bry­tyj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewan MacDonald (ur. 1975) – szkoc­ki cur­ler
  • Flora MacDonald (1722−1790) − szkoc­ka ja­ko­bit­ka.
  • Fran­ces MacDonald (1873–1921) – szkoc­ka ma­lar­ka
  • Ge­or­ge MacDonald (1824–1905) – szkoc­ki pi­sarz
  • Jan MacDonald (1850-1906) – ro­syj­ski ge­ne­rał in­ży­nier
  • John D. MacDonald (1916–1986) – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Mal­colm MacDonald (1901–1981) – bry­tyj­ski po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • Mar­ga­ret MacDonald (1865–1933) – szkoc­ka ma­lar­ka
  • Ram­say MacDonald (1866–1937) – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Amy Mac­do­nald (ur. 1987) – szkoc­ka pio­sen­kar­ka
  • Étienne Mac­do­nald (1765–1840) – mar­sza­łek Fran­cji
  • John A. Mac­do­nald (1815–1891) – pier­wszy pre­mier Ka­na­dy

Wikipedia


macdonaldyzacja

[czy­taj: mak­do­nal­dy­za­cja] przyj­mo­wa­nie na świe­cie ame­ry­kań­skie­go stylu życia, głów­nie po­staw kon­sump­cyj­nych; mcdo­nal­dy­za­cja, mak­do­nal­dy­za­cja


SJP.pl


maceba

na­gro­bek ży­dow­ski w for­mie pio­no­wo usta­wio­nej pro­sto­kąt­nej płyty ka­mien­nej; ma­ce­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­ce­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɛba, AS: maceba

Wiktionary


macedonia

1. pań­stwo w Eu­ro­pie; Re­pu­bli­ka Ma­ce­do­nii;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) hist. geogr. re­gion w pół­noc­nej Gre­cji;

 (1.3) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na obej­mu­ją­ca po­gra­ni­cze współ­czes­nej Gre­cji, Al­ba­nii, Buł­ga­rii i Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej;

 (1.4) hist. sta­ro­żyt­ne kró­le­stwo;

 (1.5) hist. pro­win­cja Im­pe­rium Rzym­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ce­do­nia Pół­noc­na – pań­stwo na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, pow­sta­łe po roz­pa­dzie Ju­go­sła­wii (w la­tach 1991–2019 pod nazwą Ma­ce­do­nia), dawna So­cja­li­stycz­na Re­pu­bli­ka Ma­ce­do­nii
  • Ma­ce­do­nia – w sta­ro­żyt­no­ści kró­le­stwo, potem rzym­ska pro­win­cja na Pół­wy­spie Bał­kań­skim
    • Górna Ma­ce­do­nia – gó­rzy­sty re­gion w za­chod­niej czę­ści sta­ro­żyt­nej Ma­ce­do­nii
  • Ma­ce­do­nia – re­gion hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­ny na te­re­nie Gre­cji, Buł­ga­rii, Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej i Al­ba­nii
  • Ma­ce­do­nia (Gre­cja) – re­gion w Gre­cji
    • Ma­ce­do­nia Środ­ko­wa – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Gre­cji
    • Ma­ce­do­nia Wschod­nia i Tra­cja – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Gre­cji
    • Ma­ce­do­nia Za­chod­nia – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Gre­cji
  • Ma­ce­do­nia – pro­win­cja rzym­ska
  • Ma­ce­do­nia – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Pic­kens
  • Ma­ce­do­nia – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Ma­ce­do­nia – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Pot­ta­wat­ta­mie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ce­do­nia nie jest człon­kiem UE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃ɲja, AS: macedõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macedonka ż., Macedończyk m., macedoński m.

 przym. macedoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Macedonii, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

 (1.1) Macedonia Północna, Republika Macedonii Północnej

Wiktionary


macedoniusz

imię mę­skie


SJP.pl

Ma­ce­do­niusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, oz­na­cza­ją­ce "wspa­nia­ły", "boski". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ma­ce­do­niusz, syn św. Lidii i św. Fi­le­ta.

Ma­ce­do­niusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 marca i 12 wrze­śnia.

Wikipedia


macedonka

1. oby­wa­tel­ka Ma­ce­do­nii
2. miesz­kan­ka Ma­ce­do­nii (Ma­ce­do­nii Grec­kiej, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści ma­ce­doń­skiej

 (1.2) miesz­kan­ka re­gio­nu ge­o­gra­ficz­ne­go Ma­ce­do­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Skop­je poz­na­łem atrak­cyj­ną Ma­ce­don­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃ŋka, AS: macedõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macedoński mrz., Macedonia ż.

:: fm. Macedończyk mos.

 przym. macedoński

Wiktionary


macedończyk

1. oby­wa­tel Ma­ce­do­nii
2. miesz­ka­niec Ma­ce­do­nii (Ma­ce­do­nii Grec­kiej, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) geogr. polit. osoba na­ro­do­wo­ści ma­ce­doń­skiej, oby­wa­tel lub miesz­ka­niec Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej;

 (1.2) hist. miesz­ka­niec sta­ro­żyt­nej Ma­ce­do­nii

 (1.3) geogr. miesz­ka­niec kra­i­ny hi­sto­rycz­nej po­dzie­lo­nej współ­cze­śnie mię­dzy Gre­cję, Buł­ga­rię i Ma­ce­do­nię Pół­noc­ną

Wiktionary

Ma­ce­doń­czyk – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2013 roku w re­ży­se­rii Petro Alek­sow­skie­go. Opo­wia­da hi­sto­rię przesz­ło 3500 dzie­ci (po po­ło­wie po­cho­dze­nia grec­kie­go i ma­ce­doń­skie­go) z grec­kiej Ma­ce­do­nii, które w cza­sie wojny do­mo­wej w Gre­cji zo­sta­ły ewa­ku­o­wa­ne do Pol­ski. Dzie­ci Ma­ce­doń­skie, w prze­ci­wień­stwie do Grec­kich ko­le­gów, nie zo­sta­ły po woj­nie uz­na­ne przez Gre­cję za oby­wa­te­li tego kraju, wobec czego zo­sta­ły zmu­szo­ne do po­zo­sta­nia w Pol­sce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: macedõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macedoński mrz., Macedonia ż.

:: fż. Macedonka ż.

 przym. macedoński

Wiktionary


macedoński

zwią­za­ny z Ma­ce­do­nią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­ce­do­nii lub Ma­ce­doń­czy­ków

 (1.2) od­no­szą­cy się do kra­i­ny Ma­ce­do­nii w Gre­cji lub miesz­kań­ców tego re­gio­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Ma­ce­do­nii;

 (2.2) jęz. język wy­mar­ły uży­wa­ny przez sta­ro­żyt­nych miesz­kań­ców Ma­ce­do­nii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • język ma­ce­doń­ski – język sło­wiań­ski
  • język ma­ce­doń­ski – język hel­leń­ski
  • Adam Ma­ce­doń­ski – pla­styk, poeta, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Alek­san­der Ma­ce­doń­ski – król Ma­ce­do­nii z dy­na­stii Ar­ge­a­dów w la­tach 336–323 p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: macedõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macedonia ż., Macedończyk mos., Macedonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) staromacedoński

Wiktionary


macedońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­ce­doń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­ce­doń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­ce­doń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: macedõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


macedońskość

→ ma­ce­doń­ski


SJP.pl

Patrz:

macedoński

macek

1. daw­niej: ciem­ność, brak świa­tła;
2. ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zda­ra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. od macka

Wiktionary


maceracja

1. dłu­gotr­wa­łe mo­cze­nie su­row­ca w roz­pu­szczal­ni­ku w celu zmięk­cze­nia lub od­dzie­le­nia ja­kie­goś skład­ni­ka, np. sub­stan­cji za­pa­cho­wych z ro­ślin;
2. wza­jem­ne prze­ni­ka­nie się sma­ków i za­pa­chów skład­ni­ków przy­go­to­wy­wa­nej po­tra­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ce­ra­cja (usz­ko­dze­nie skóry)
  • ma­ce­ra­cja (wino)
  • ma­ce­ra­cja (far­ma­cja)
  • ma­ce­ra­cja wę­glo­wa
  • ma­ce­ra­cja kości
  • ma­ce­ra­cja (bo­ta­ni­ka)
  • ma­ce­ra­ty
  • ta­ble­ro­wa­nie mięsa

Wikipedia


maceracyjny

→ ma­ce­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

maceracja

macerat

pół­pro­dukt pow­sta­ły przy wy­ro­bie wódek ga­tun­ko­wych i li­kie­rów; nalew


SJP.pl


macerata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w re­gio­nie Mar­che;

Wiktionary

– mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Mar­che, w pro­win­cji Ma­ce­ra­ta.

We­dług da­nych na rok 2015 gminę za­miesz­ki­wa­ło 42750 osób (464 na km²). Mia­sto zaj­mu­je szczyt wzgó­rza o wy­so­ko­ści 315 m n.p.m., po­mię­dzy do­li­na­mi, któ­ry­mi od pół­no­cy prze­pły­wa rzeka Po­ten­za, od po­łud­nia zaś Chien­ti.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spę­dzi­łem pię­kne chwi­le w Ma­ce­ra­cie na wios­nę 2010 roku.

 (1.1) Poz­na­li­śmy rów­nież do­brze i Ma­ce­ra­tę. Uni­wer­sy­tet, pa­ła­ce, sta­dion, stare for­ty­fi­ka­cje.

Wiktionary


macerator

urzą­dze­nie do ma­ce­ra­cji, czyli roz­pu­szcza­nia sub­stan­cji sta­łych za po­mo­cą cie­czy; per­ko­la­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. apa­rat do otrzy­my­wa­nia wy­cią­gu z ziół me­to­dą ma­ce­ra­cji

 (1.2) techn. urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce łatwą i bez­piecz­ną uty­li­za­cję od­pa­dów me­dycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maceracja ż., macerat m., macerowanie n., zmacerowanie n.

 czas. macerować ndk., zmacerować dk.

 przym. maceratowy, maceracyjny

Wiktionary


macerał

nie­skry­sta­li­zo­wa­ny skład­nik węgla ko­pal­ne­go, reszt­ki ma­te­ria­łów or­ga­nicz­nych bez sta­łe­go skła­du che­micz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ele­men­tar­ny skład­nik węgla wy­róż­nial­ny je­dy­nie mi­kro­sko­po­wo, od­po­wia­da­ją­cy mi­ne­ra­ło­wi w in­nych ska­łach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fun­gi­nit na­le­ży uznać za ma­ce­rał o dru­go­rzęd­nym zna­cze­niu w skła­dzie ma­ce­ra­ło­wym węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. macerałowy

Wiktionary


macerałowy

przy­miot­nik

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ma­ce­ra­łem, do­ty­czą­cy ma­ce­ra­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fun­gi­nit na­le­ży uznać za ma­ce­rał o dru­go­rzęd­nym zna­cze­niu w skła­dzie ma­ce­ra­ło­wym węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macerał mrz.

Wiktionary


macerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ce­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmacerowanie n., maceracja ż., macerat m., macerator m.

 czas. macerować ndk., zmacerować dk.

 przym. maceracyjny

Wiktionary


macerować

pod­da­wać coś dzia­ła­niu płynu w celu zmięk­cze­nia lub wy­wo­ła­nia zmian che­micz­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spoż. farm. mo­czyć jakiś su­ro­wiec w ja­kiejś cie­czy w celu roz­mięk­cze­nia lub wy­dzie­le­nia okre­ślo­ne­go skład­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby mięso było kru­che, mu­si­my ma­ce­ro­wać je przez całą noc.

 (1.1) Sie­mię lnia­ne ma­ce­ru­je się, aby uzy­skać ślu­zo­wa­ty płyn o dzia­ła­niu pow­le­ka­ją­cym na ścia­nę żo­łąd­ka i dwu­nast­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macerowanie n., zmacerowanie n., maceracja ż., macerat m., macerator m.

 czas. zmacerować dk.

 przym. maceracyjny

Wiktionary


macewa

na­gro­bek ży­dow­ski w for­mie pio­no­wo usta­wio­nej pro­sto­kąt­nej płyty ka­mien­nej; ma­ce­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj na­grob­ka ży­dow­skie­go w for­mie pio­no­wej płyty;

Wiktionary

Ma­ce­wa ( ‏מַצֵּבָה‎ „na­gro­bek”) – ży­dow­ska stela na­grob­na, naj­czę­ściej w for­mie pio­no­wo usta­wio­nej, pro­sto­kąt­nej płyty ka­mien­nej lub drew­nia­nej (od XIX w. także że­liw­nej) zwień­czo­nej linią pro­stą, trój­ką­tem, pół­ko­lem, dwoma od­cin­ka­mi koła bądź linią łu­ko­wa­tą. Górną jej część może wy­peł­niać pła­sko­rzeź­ba, dolną zaś in­skryp­cja (epi­ta­fium).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­gła­dy nie uni­knę­ły także bu­dyn­ki mu­ro­wa­ne sta­no­wią­ce włas­ność i dumę ży­dow­skich gmin, sy­na­go­gi, domy ka­hal­ne i tal­mu­dycz­ne, nawet cmen­ta­rze, z któ­rych ma­ce­wy hit­le­row­cy wy­ko­rzy­sty­wa­li do bu­do­wy na­wierzch­ni dróg albo jako ma­te­riał bu­dow­la­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɛva, AS: maceva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maceba

Wiktionary


macewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­ce­wicz (Ma­ce­wicz I, Pio­tro­wicz, Le­li­wa odm.) − pol­ski herb szla­chec­ki, we­dług Bo­niec­kie­go od­mia­na herbu Le­li­wa.

Wikipedia


macguffin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. przed­miot, miej­sce, lub cel sta­no­wią­cy pre­tekst dla fa­bu­ły filmu i przy­ku­wa­ją­cy uwagę widza, jed­nak poza tym po­zba­wio­ny więk­sze­go zna­cze­nia dla opo­wie­ści;

Wiktionary

MacGuffin (cza­sa­mi też McGuffin) – ter­min oz­na­cza­ją­cy przed­miot, miej­sce, cel itp. na­pę­dza­ją­cy fa­bu­łę filmu i mo­ty­wu­ją­cy dzia­ła­nia po­sta­ci. Jest ważny nie jako kon­kret­ny obiekt (dla widza nie ma zna­cze­nia czym do­kład­nie jest), a je­dy­nie sta­no­wi pre­tekst do roz­wią­za­nia i prze­bie­gu akcji fil­mo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem ty­po­we­go MacGuffina jest sta­tu­et­ka so­ko­ła mal­tań­skie­go z filmu pod tym samym ty­tu­łem, która mo­gła­by być za­stą­pio­na do­wol­nym innym przed­mio­tem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) McGuffin

Wiktionary


mach

1. jed­nost­ka pręd­ko­ści sto­so­wa­na w lot­nict­wie, równa pręd­ko­ści dźwię­ku w danym oś­rod­ku
2. ta­niec lu­do­wy znany głów­nie w re­gio­nie lu­bel­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka pręd­ko­ści równa pręd­ko­ści roz­cho­dze­nia się dźwię­ku w po­wie­trzu

 (1.2) daw. szyb­kie mach­nię­cie, szyb­ki ruch

 (1.3) reg. w Lu­bel­skiem: wi­ro­wy ta­niec lu­do­wy w ryt­mie 2/4, cha­rak­te­ry­stycz­ny przy­spie­sza­niem tempa do naj­wyż­szych moż­li­wo­ści tan­ce­rzy, z to­wa­rzy­sze­niem ryt­micz­ne­go kla­ska­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: macha

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mach – po­pu­lar­na nazwa licz­by Macha, okre­śla­ją­cej sto­su­nek pręd­ko­ści obiek­tu w danym śro­do­wi­sku do ak­tu­al­nej pręd­ko­ści dźwię­ku w tymże śro­do­wi­sku;
  • Mach – jądro sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go;
  • Ale­xan­der Mach – sło­wac­ki po­li­tyk;
  • Bog­dan Mach – pol­ski so­cjo­log i po­li­to­log, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych;
  • Ernst Mach – au­striac­ki fizyk i fi­lo­zof;
  • Wil­helm Mach – pol­ski pi­sarz;
  • Zdzi­sław Mach – eu­ro­pe­i­sta, an­tro­po­log spo­łecz­ny, so­cjo­log, pro­fe­sor UJ;
  • Mach – ka­szub­ska ro­dzi­na szla­chec­ka i jej herb;
  • Maria Mach – pol­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na, edu­ka­tor­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­lo­ty F-16 osią­ga­ją pręd­kość ponad dwóch ma­chów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: max, AS: maχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. liczba Macha; skr. M, Ma

Wiktionary


mach-mach

po­tocz­nie: szyb­ko, bły­ska­wicz­nie, na­tych­miast; mach mach, ciach-mach (ciach mach), szach-mach (szach mach), rach-ciach (rach ciach), rachu-cia­chu (rachu cia­chu)


SJP.pl


macha

1. zgru­bie­nie od: maska (sa­mo­cho­du)
2. po­tocz­nie o twa­rzy; gęba, fa­cja­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mina

Wiktionary

Macha – w mi­to­lo­gii go­i­del­skiej była jedną z trzech po­sta­ci Mor­ri­gan.

Wraz z Anann i Badb two­rzy­ła trium­wi­rat bogiń wojny, na­le­żąc do grupy ir­landz­kich bóstw wojny. Kar­mi­ła się gło­wa­mi swo­ich wro­gów, lecz po­dob­no czę­sto le­czy­ła ran­nych. Uwa­ża­no, że była kró­lo­wą Ul­ste­ru, któ­rej sto­li­cę na cześć jej imie­nia naz­wa­no Emain Macha. Ona i inne wcie­le­nia Mor­ri­gan (Badb i Nem­ha­in) wspo­ma­ga­ły lud Tu­at­ha de Da­na­an w walce z ple­mie­niem Fir­bol­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szczy­lo machy choby afa.

Wiktionary


machabejczycy

ród ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­be­u­sze, Has­mo­ne­u­sze


SJP.pl


machabejczyk

przed­sta­wi­ciel rodu ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­be­usz, Has­mo­ne­usz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. przy­do­mek Judy Has­mo­ne­u­sza;

 (1.2) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii ma­cha­bej­skiej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Machabeusz m.

 przym. machabejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Machabeusz

 (1.2) Hasmoneusz, Machabeusz

Wiktionary


machabejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny dy­na­stią Ma­cha­be­u­szy, do­ty­czą­cy Ma­cha­be­u­szy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sła­bo­wi­ty, nie­zdol­ny do pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważa się, że Pier­wsza Księ­ga Ma­cha­bej­ska zo­sta­ła na­pi­sa­na po he­braj­sku przez ży­dow­skie­go au­to­ra w nie­pod­le­głym Pań­stwie Ma­cha­be­u­szy w dru­giej po­ło­wie II wieku p.n.e.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Machabeusz m., Machabejczyk mos.

Wiktionary


machabeusz

przed­sta­wi­ciel rodu ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­bej­czyk, Has­mo­ne­usz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. przy­do­mek Judy Has­mo­ne­u­sza;

 (1.2) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii ma­cha­bej­skiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­cha­be­usz – imię
  • Ma­cha­be­usz – przed­sta­wi­ciel ka­płań­skie­go rodu Ma­cha­be­u­szy
  • Juda Ma­cha­be­usz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­je pow­sta­nia Judy Ma­cha­be­u­sza opi­su­ją Pier­wsza i Druga Księ­ga Ma­cha­bej­ska Sta­re­go Te­sta­men­tu.

 (1.2) Pań­stwo Ma­cha­be­u­szy pow­sta­ło w roku 142 p.n.e. (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. machabejski

 rzecz. Machabejczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Hasmoneusz, Machabejczyk

Wiktionary


machabeusze

ród ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­bej­czy­cy, Has­mo­ne­u­sze


SJP.pl

Ma­cha­be­u­sze, znani rów­nież jako Has­mo­ne­u­sze ( ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, "Ma­ka­bim") – ju­dej­ski ród ka­płań­ski, a po pow­sta­niu Ma­cha­be­u­szy – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Judei (147–37 p.n.e.).

Wikipedia


machaczkalski

→ Ma­chacz­ka­ła (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­chacz­ka­łą, do­ty­czą­cy Ma­chacz­ka­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Machaczkała ż.

Wiktionary


machaczkała

sto­li­ca Da­ge­sta­nu, re­pu­bli­ki ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej nad Mo­rzem Ka­spij­skim, sto­li­ca Da­ge­sta­nu;

Wiktionary

Ma­chacz­ka­ła ( Махачкала; МахIачхъала "Maħačqala") – sto­li­ca Da­ge­sta­nu, au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki, wcho­dzą­cej w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.

Ma­chacz­ka­ła leży nad Mo­rzem Ka­spij­skim, w ni­zin­nej czę­ści Da­ge­sta­nu. Przez mia­sto prze­bie­ga­ją ważne trasy tran­spor­to­we z Rosji do Azer­bej­dża­nu i Iranu. Ma­chacz­ka­ła jest także waż­nym por­tem Morza Ka­spij­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­stę­po­wał póź­niej na de­skach scen w No­ryl­sku (da­le­ko na pół­no­cy Rosji), da­ge­stań­skiej Ma­chacz­ka­le, nad­woł­żań­skim Sta­lin­gra­dzie, Le­nin­gra­dzie i Mosk­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxat͡ʃˈkawa, AS: maχačkau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. machaczkalski

Wiktionary


machaj

1. po­ru­szać ryt­micz­nie jakąś czę­ścią ciała lub przed­mio­tem trzy­ma­nym w ręku, np. ma­chać nogą, ogo­nem, chu­stecz­ką; wy­ma­chi­wać, wy­wi­jać, maj­tać, maj­dać;
2. po­tocz­nie: robić coś szyb­ko, np. ma­chać kilka por­tre­tów dzien­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­te­usz Ma­chaj – pol­ski pił­karz
  • Ma­te­usz Ma­chaj – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ste­fan Ma­chaj – pol­ski pił­karz

Wikipedia


machajka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kib. flaga słu­żą­ca do ma­cha­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na try­bu­nie ka­mien­nej po­ja­wił się trans: „Po­lo­nia nigdy nie zgi­nie”, a po dru­giej stro­nie były ma­chaj­ki w klu­bo­wych bar­wach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxajka, AS: maχai ̯ka

Wiktionary


machajrodon

wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, dra­pież­nik o po­tęż­nych, za­krzy­wio­nych gór­nych kłach; ty­grys (kot) sza­bla­sto­zęb­ny (sza­blo­zęb­ny, sza­blo­zę­by), ma­chaj­ro­dont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych o wiel­kich kłach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxajˈrɔdɔ̃n, AS: maχai ̯rodõn

Wiktionary


machajrodont

wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, dra­pież­nik o po­tęż­nych, za­krzy­wio­nych gór­nych kłach; ty­grys (kot) sza­bla­sto­zęb­ny (sza­blo­zęb­ny, sza­blo­zę­by), ma­chaj­ro­don


SJP.pl


machalewski

naz­wi­sko


SJP.pl


machalica

naz­wi­sko, m.in. Hen­ryk Ma­cha­li­ca (1930-2003) - pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy


SJP.pl


machalski

naz­wi­sko, m.in. Lud­wik Ma­chal­ski (1879-1934) - pol­ski ma­larz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­chal­ski (ur. 1942) – pol­ski przed­się­bior­ca, po­li­tyk, se­na­tor I ka­den­cji
  • Fran­ci­szek Ma­chal­ski (1902–1958) – pol­ski in­ży­nier gór­ni­czy
  • Fran­ci­szek Ma­chal­ski (1904–1979) – pol­ski ira­ni­sta
  • Hen­ryk Ma­chal­ski (1835–1919) – pol­ski in­ży­nier ko­le­jo­wy i wy­na­laz­ca
  • Karol Ma­chal­ski (1884–1966) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa, pe­da­gog
  • Lud­wik Ma­chal­ski (1929–1951) – pol­ski dzia­łacz po­wo­jen­ne­go po­dzie­mia an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go
  • Ta­de­usz Ma­chal­ski (1881–1943) – pol­ski na­u­czy­ciel, major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Ta­de­usz Ma­chal­ski (1893–1983) – pol­ski dy­plo­ma­ta i po­li­tyk, ofi­cer ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


machanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxãɲɛ, AS: maχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. machnąć, machać ndk.

 rzecz. machnięcie n.

Wiktionary


macharski

naz­wi­sko


SJP.pl


machault

[czy­taj: maSZO] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­cha­ult (Ar­de­ny) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny
  • Ma­cha­ult (Sek­wa­na i Marna) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce

Wikipedia


machać

1. po­ru­szać ryt­micz­nie jakąś czę­ścią ciała lub przed­mio­tem trzy­ma­nym w ręku, np. ma­chać nogą, ogo­nem, chu­stecz­ką; wy­ma­chi­wać, wy­wi­jać, maj­tać, maj­dać;
2. po­tocz­nie: robić coś szyb­ko, np. ma­chać kilka por­tre­tów dzien­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. mach­nąć)

 (1.1) szyb­ko, wa­ha­dło­wo ru­szać czymś

 (1.2) pot. przen. robić coś szyb­ko

 (1.3) pot. przen. cięż­ko pra­co­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stała na pe­ro­nie i ma­cha­ła chu­stecz­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaxat͡ɕ, AS: maχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machanie n., machnięcie n., rozmach mrz., wymach mrz., zamach mrz., namachanie n., odmachanie n., odmachnięcie n., odmachiwanie n., pomachanie n., pomachiwanie n., powymachiwanie n., rozmachanie n., rozmachnięcie n., rozmachiwanie n., wymachnięcie n., wymachiwanie n., zamachanie n., zamachnięcie n., zamachiwanie n., zmachanie n., niemachanie n.

 czas. machnąć dk., namachać dk., odmachać dk., odmachnąć dk., odmachiwać ndk., pomachać dk., pomachiwać ndk., powymachiwać dk., rozmachać dk., rozmachnąć dk., rozmachiwać ndk., wymachnąć dk., wymachiwać ndk., zamachać dk., zamachnąć się dk., zamachiwać ndk., zmachać się dk.

Wiktionary


machała

1. po­ru­szać ryt­micz­nie jakąś czę­ścią ciała lub przed­mio­tem trzy­ma­nym w ręku, np. ma­chać nogą, ogo­nem, chu­stecz­ką; wy­ma­chi­wać, wy­wi­jać, maj­tać, maj­dać;
2. po­tocz­nie: robić coś szyb­ko, np. ma­chać kilka por­tre­tów dzien­nie


SJP.pl


machałek

naz­wi­sko


SJP.pl


machcewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Mach­ce­wicz – pol­ska hi­sto­rycz­ka i dzien­ni­kar­ka
  • Paweł Mach­ce­wicz – pol­ski hi­sto­ryk
  • Sta­ni­sław Mach­ce­wicz – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


machcin

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mach­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Mach­cin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel
  • Mach­cin – dawna gmina

Wikipedia


machcinko

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Mach­cin­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bielsk.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Mach­ci­no".

Wieś pry­wat­na Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­na była w 1827 roku w po­wie­cie płoc­kim, ob­wo­dzie płoc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


machcino

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Mach­ci­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bielsk.

W skład so­łect­wa "Mach­ci­no" wcho­dzi także wieś Mach­cin­ko.

Wieś pry­wat­na Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­na była w 1827 roku w po­wie­cie płoc­kim, ob­wo­dzie płoc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


machczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


machejek

naz­wi­sko, m.in. Wła­dy­sław Ma­che­jek (1920-1992) - pol­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta


SJP.pl


machek

naz­wi­sko


SJP.pl


macher

po­tocz­nie:
1. fa­cho­wiec, spe­cja­li­sta, mistrz; maj­ster;
2. oszust, sza­chraj, kom­bi­na­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk.) fa­cho­wiec

 (1.2) pot. oszust, sza­chraj

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaxɛr, AS: maχer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macherka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fachman

 (1.2) zob. oszust.

Wiktionary


macherka

1. po­tocz­nie: nie­ucz­ci­wa tran­sak­cja; sza­chraj­stwo, oszu­stwo, ma­cher­stwo;
2. oszust­ka, kom­bi­na­tor­ka


SJP.pl


macherstwo

po­tocz­nie: nie­ucz­ci­wa tran­sak­cja; sza­chraj­stwo, oszu­stwo, ma­cher­ka;


SJP.pl


macherzyna

gwa­ro­wo:
1. pę­cherz;
2. mosz­na zwie­rzę­ca;
3. wo­re­czek na tytoń; kap­ciuch


SJP.pl


macherzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


macheta

naz­wi­sko


SJP.pl


machete

[czy­taj: ma­cze­te] hiszp. prze­sta­rza­łe: ma­cze­ta


SJP.pl


machiavelizm

[czy­taj: ma­kia­we­lizm] ma­chia­we­lizm, ma­kia­we­lizm, ma­chia­vel­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


SJP.pl


machiavelli

[czy­taj: ma­kia­wel­li] naz­wi­sko wło­skie, np. Nic­co­lo di Ber­nar­do dei Ma­chia­vel­li (1469 - 1527), wło­ski pi­sarz, autor trak­ta­tu o spra­wo­wa­niu wła­dzy "Ksią­żę"


SJP.pl


machiavellizm

[czy­tak: ma­kia­we­lizm] ma­chia­we­lizm, ma­chia­ve­lizm, ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


SJP.pl


machiaweliczny

[czy­taj: ma­kia­we­licz­ny] kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­li­stycz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ma­kia­we­licz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelista mos., makiawelizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makiawelistyczny, makiawelski

Wiktionary


machiawelistyczny

[czy­taj: ma­kia­we­li­stycz­ny] kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


SJP.pl


machiawelizm

[czy­tak: ma­kia­we­lizm] ma­chia­vel­lizm, ma­chia­ve­lizm, ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


SJP.pl


machiawelski

[czy­taj: ma­kia­wel­ski] kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­cha­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­kia­wel­ski


SJP.pl


machiawelstwo

[czy­taj: ma­kia­wel­stwo] ma­kia­wel­stwo; prze­sta­rza­le: ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


SJP.pl


machikuł

w śred­nio­wiecz­nych zam­kach obron­nych - ro­dzaj ganku wy­su­nię­te­go przed ścia­nę muru, z ot­wo­ra­mi w po­dło­dze, przez które rzu­ca­no na oblę­ża­ją­cych po­ci­ski, wy­le­wa­no wrzą­cy olej, smołę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. bud. śred­nio­wiecz­ny, wy­su­nię­ty w mu­rach ganek albo ga­le­ria z ka­mie­nia lub cegły, z przez­na­czo­ny­mi dla obro­ny ot­wo­ra­mi w po­dło­dze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przetr­wa­ły w bu­dyn­ku także ma­chi­ku­ły – ot­wo­ry do rzu­ca­nia ka­mie­ni oraz lania wrząt­ku i roz­to­pio­nej smoły na oble­ga­ją­cych. To rzad­kość w bu­dow­lach, które dotr­wa­ły do na­szych cza­sów.

Wiktionary


machikuła

ro­dzaj ganku strzel­ni­cze­go w mu­rach śred­nio­wiecz­ne­go zamku obron­ne­go; ma­chi­kuł


SJP.pl


machin

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|ma­chi­na.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­chin – gmina w pro­win­cji On­ta­rio
  • Ma­chin – fran­ko-pro­wan­sal­ska nazwa gminy Mar­sens
  • Roger Ma­chin – fran­cu­ski sę­dzia pił­kar­ski
  • Ma­chin – seria znacz­ków pocz­to­wych
  • (3109) Ma­chin – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


machina

1. prze­sta­rza­le: ma­szy­na;
2. w prze­no­śni: zło­żo­ny układ dzia­ła­nia ludzi, or­ga­ni­za­cji (np. ma­chi­na urzęd­ni­cza)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiel­ka ma­szy­na

 (1.2) zło­żo­ny sy­stem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­chi­na – cza­so­pis­mo mu­zycz­ne
  • Ma­chi­na/The Ma­chi­nes of God – album grupy The Smas­hing Pump­kins
  • Ma­chi­na II/The Friends & Ene­mies of Mo­dern Music – album grupy The Smas­hing Pump­kins
  • Ma­chi­na – gra kar­cia­na wy­daw­nict­wa Por­tal

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zgod­nie ze stan­dar­do­wą pro­ce­du­rą ogo­ło­co­no lamb­dę ze wszyst­kie­go, co na­da­wa­ło się do po­now­ne­go uży­cia. Ma­chi­na wo­jen­na Im­pe­rium była ogrom­na, a odzy­ski­wa­nie sprzę­tu sta­no­wi­ło ważną część pro­ce­su uty­li­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxʲĩna, AS: maχʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyneria ż., maszynka ż., mechanik mrz./mos.

 przym. maszynowy

Wiktionary


machinacja

pod­stęp­ne, za­ku­li­so­we dzia­ła­nie na czy­jąś szko­dę; in­try­ga, kno­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­stęp­ne dzia­ła­nie na czy­jąś nie­ko­rzyść

Wiktionary

Ma­chi­na­cja lub prze­kręt – oszu­stwo po­le­ga­ją­ce na wzbu­dze­niu u kogoś za­u­fa­nia, a na­stęp­nie wy­ko­rzy­sta­nie tego za­u­fa­nia do wy­łu­dze­nia pie­nię­dzy lub in­nych skład­ni­ków ma­jąt­ku. Osoba wzbu­dza­ją­ca fał­szy­we za­u­fa­nie zwy­kle dzia­ła na jedną z ludz­kich cech cha­rak­te­ru, za­rów­no ne­ga­tyw­nych, jak i po­zy­tyw­nych, ta­kich jak pycha i chci­wość, ale też em­pa­tia i al­tru­izm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tacy lu­dzie zdol­ni są do wszyst­kie­go: od de­zer­cji do ma­chi­na­cji wa­lu­to­wych i od ro­man­so­wa­nia z cu­dzy­mi żo­na­mi do za­bój­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnat͡sʲja, AS: maχʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machinator mos., maszyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szachrajstwo, matactwo, intryga, knowanie, knucie

Wiktionary


machinalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ma­chi­nal­ny, odru­cho­wo, bez za­sta­no­wie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnalʲɲɛ, AS: maχʹĩnalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machinalność ż., machina ż., maszyna ż., mechanik mos./mrz.

 przym. machinalny, maszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automatycznie, bezwiednie, mimowolnie, bezmyślnie, mechanicznie

Wiktionary


machinalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­chi­nal­nie


SJP.pl


machinalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co jest wy­ko­ny­wa­ne mi­mo­wol­nie i au­to­ma­tycz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. machinalnie

Wiktionary


machinalny

wy­ko­na­ny bez udzia­łu świa­do­mo­ści i woli


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dzie­ją­cy się mi­mo­wol­nie, bez udzia­łu świa­do­mo­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnalnɨ, AS: maχʹĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., machina ż.

 przysł. machinalnie

 przym. maszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mimowolny, mechaniczny, instynktowny, nieświadomy, samoczynny, automatyczny

Wiktionary


machinator

osoba po­dej­mu­ją­ca pod­stęp­ne, nie­ucz­ci­we dzia­ła­nia; in­try­gant, ma­tacz, kno­wacz, kom­bi­na­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która po­dej­mu­je pod­stęp­ne dzia­ła­nia, by osią­gnąć jakiś cel, zwła­szcza na czy­jąś szko­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze jed­nak w dobry na­strój wpra­wia mnie sy­tu­a­cja, w któ­rej ma­chi­na­tor od włas­nej polec może ma­chi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnatɔr, AS: maχʹĩnator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machinacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intrygant

Wiktionary


machineria

ma­szy­ne­ria;
1. wew­nętrz­ne skom­pli­ko­wa­ne me­cha­niz­my dzia­ła­ją­ce w ja­kimś urzą­dze­niu;
2. ze­spół ma­szyn i me­cha­niz­mów dzia­ła­ją­cych łącz­nie;
3. zło­żo­na struk­tu­ra or­ga­ni­za­cyj­na i jej dzia­ła­nia; ma­chi­na;
4. ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie, umoż­li­wia­ją­cy jego funk­cjo­no­wa­nie w okre­ślo­ny spo­sób


SJP.pl


machinima

tech­ni­ka ani­ma­cyj­na opar­ta na wy­ko­rzy­sta­niu obra­zu ge­ne­ro­wa­ne­go przez sil­nik gra­ficz­ny, naj­czę­ściej z gry kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Ma­chi­ni­ma – tech­ni­ka ani­ma­cji po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sta­niu obra­zu ge­ne­ro­wa­ne­go przez sil­ni­ki gra­ficz­ne, naj­czę­ściej te wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez gry kom­pu­te­ro­we. W naj­prost­szej wer­sji ma­chi­ni­ma po­le­ga po pro­stu na wy­ko­rzy­sta­niu ani­ma­cji z gier (po­przez tzw. ren­de­ro­wa­nie i np. do­da­nie pod­kła­du mu­zycz­ne­go), w nieco am­bit­niej­szej for­mie – na ste­ro­wa­niu po­sta­cia­mi w grze w taki spo­sób, żeby uzy­skać po­żą­da­ną sek­wen­cję. W wer­sji naj­trud­niej­szej ma­chi­ni­ma po­le­ga na mo­dy­fi­ko­wa­niu kodu gry.

Wikipedia


machinka

1. zdrob­nie­nie od: ma­chi­na;
2. ek­spre­syw­nie: nie­wiel­ki po­jazd


SJP.pl


machismo

[czy­taj: ma­czis­mo] to, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla praw­dzi­we­go męż­czyz­ny: spraw­ność fi­zycz­na i sek­su­al­na; sam­czość, mę­skość


SJP.pl

Ma­chis­mo (także: macho od macho – dosł. „sa­miec”) – męż­czyz­na prze­ja­wia­ją­cy cechy ste­re­o­ty­po­wo uz­na­wa­ne za wyz­nacz­nik mę­sko­ści: siłę, wład­czość, sa­mo­dziel­ność, spraw­ność sek­su­al­ną, a także wy­ka­zu­ją­cy się od­po­wie­dzial­no­ścią za utrzy­ma­nie, opie­kę i ochro­nę włas­nej ro­dzi­ny. Po­ję­cie zwią­za­ne jest także z „sil­nym po­czu­ciem mę­skiej dumy: prze­sad­ną mę­sko­ścią”.

Wikipedia


machista

zwo­len­nik ma­chiz­mu


SJP.pl


machistka

zwo­len­nicz­ka ma­chiz­mu


SJP.pl


machistowski

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. wła­ści­wy macho, zgod­ny z po­sta­wą okre­śla­ną jako ma­chis­mo

 (1.2) filoz. do­ty­czą­cy ma­chiz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z przy­ja­ciół obu­rza się na ten „wstręt­ny, ma­chi­stow­ski wiersz": – Roz­ko­chu­je, łamie serce, a ona ma sobie potem ma­rzyć o nim, „kiedy sen się skoń­czy i bajka zga­śnie". Okrop­ny szo­wi­nizm!

 (1.1) Ale mie­wasz tam czę­sto ma­chi­stow­ski sy­stem war­to­ści skon­fron­to­wa­ny z ko­bie­cym punk­tem wi­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. machista m., machismo m.

 (1.2) rzecz. machizm m.

Wiktionary


machizm

kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny łą­czą­cy ide­a­lizm i ma­te­ria­lizm, gło­szą­cy, że rze­czy­wi­stość jest zło­żo­na z ogółu kon­kret­nych wra­żeń zmy­sło­wych; em­pi­rio­kry­ty­cyzm


SJP.pl


machlarz

1. prze­sta­rza­le: osoba czer­pią­ca zyski z nie­ucz­ci­wych in­te­re­sów;
2. prze­sta­rza­le: poś­red­nik w spra­wach kupna i sprze­da­ży za okre­ślo­ną pro­wiz­ją


SJP.pl


machloja

po­tocz­nie, ek­spre­syw­nie: wiel­kie, or­dy­nar­ne oszu­stwo; afera, prze­kręt


SJP.pl


machlojka

po­tocz­nie: oszu­stwo, sza­chraj­stwo, nie­ucz­ci­wość; mach­loj­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nie­ucz­ci­wa ak­tyw­ność ma­ją­ca na celu osią­gnię­cie ko­rzy­ści lub ukry­cie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­zu­mia­no? Wy­le­wać będę na zbity łeb dar­moz­ja­dów. A je­że­li, Boże broń, kogoś zła­pię na ja­kiejś mach­loj­ce, je­że­li do­wiem się, że kto z was robi na lewo! No! To wsa­dzę do ciupy bez żad­ne­go par­do­nu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machloja ż.

 czas. machlować ndk.

Wiktionary


machlojstwo

po­tocz­nie: oszu­stwo, sza­chraj­stwo, nie­ucz­ci­wość; mach­loj­ka


SJP.pl


machlować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. zmy­ślać, kła­mać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machlojka ż.

Wiktionary


machlowski

naz­wi­sko


SJP.pl


machluga

daw­niej: po­piół uży­wa­ny do bie­le­nia płó­cien; waj­daż


SJP.pl


machniak

naz­wi­sko


SJP.pl


machnice

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

Mach­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 5.

Wikipedia


machnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ire­ne­usz Mach­nic­ki – aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy oraz lek­tor
  • Ja­nusz Mach­nic­ki – eko­no­mi­sta, urzęd­nik, kie­row­nik re­sor­tu apro­wi­za­cji
  • Wac­ław Mach­nic­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Woj­ciech Mach­nic­ki – aktor te­a­tral­ny i dub­bin­go­wy

Wikipedia


machnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Mach­nik pseud. Młody (ur. 1953) – pol­ski ta­ter­nik i hi­ma­la­i­sta zwią­za­ny z gli­wic­kim Klu­bem Wy­so­ko­gór­skim
  • Jan Eu­ge­niusz Mach­nik (ur. 1930) – pol­ski ar­che­o­log, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Józef Ste­fan Mach­nik (1931–1990) – pol­ski pił­karz, bram­karz
  • Piotr Mach­nik – pol­ski pia­ni­sta
  • Zyg­munt Mach­nik (ur. 1947) – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca, poseł na Sejm III ka­den­cji

Wikipedia


machnikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Mach­ni­kow­ski – pol­ski in­ży­nier che­mii.
  • Paweł Mach­ni­kow­ski – pol­ski fizyk te­o­re­tycz­ny
  • Piotr Mach­ni­kow­ski – pol­ski praw­nik
  • Ry­szard Mach­ni­kow­ski – pol­ski so­cjo­log
  • Syl­we­ster Mach­ni­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk, na­u­czy­ciel, dzien­ni­karz, spo­łecz­nik i re­gio­na­li­sta
  • Wło­dzi­mierz Mach­ni­kow­ski – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


machniom

z ro­syj­skie­go, do­słow­nie: "za­mie­ni­my się?", gdyby ktoś po­sia­da­ją­cy kijek za­pro­po­no­wał stryj­ko­wi za­mia­nę, użył­by ta­kie­go wła­śnie słowa


SJP.pl


machnówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Mach­nów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Chor­ków­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś du­chow­na "Mach­nów­ka", włas­ność opact­wa cy­ster­sów ko­przyw­nic­kich po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie biec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


machnąć

1. wy­ko­nać szyb­ki ruch
2. po­tocz­nie: szyb­ko coś zro­bić
3. po­tocz­nie: dać komuś znak
4. po­tocz­nie: ude­rzyć, rąb­nąć
5. mach­nąć się - po­tocz­nie:
a) udać się gdzieś w te pędy
b) po­my­lić się
c) wyjść za mąż, oże­nić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ma­chać)

 (1.1) wa­ha­dło­wo po­ru­szyć czymś

 (1.2) pot. przen. zro­bić coś szyb­ko, czę­sto nie­sta­ran­nie, ru­ty­no­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je­szcze mach­nę dwa por­tre­ty i zro­bię sobie przer­wę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machanie n., machnięcie n.

 czas. machać ndk.

Wiktionary


macho

[czy­taj: maczo] po­tocz­nie: męż­czyz­na o ce­chach ty­po­wo mę­skich, ta­kich jak siła, wład­czość; maczo


SJP.pl

Ma­syw­ne zwar­te obiek­ty halo (ang. "Mas­si­ve astrop­hy­si­cal com­pact halo ob­ject", MACHO) – ogól­ne okre­śle­nie klasy ciał nie­bie­skich, które mogą sta­no­wić część ciem­nej ma­te­rii w ga­lak­tycz­nych halo. MACHO oz­na­cza do­wol­ne sku­pi­sko ba­rio­no­wej ma­te­rii, emi­tu­ją­ce nie­wie­le pro­mie­nio­wa­nia i niez­naj­du­ją­ce się na or­bi­cie żad­nej gwia­zdy.

Wikipedia


machocki

naz­wi­sko


SJP.pl


machometr

przy­rząd po­kła­do­wy sa­mo­lo­tu wska­zu­ją­cy jego pręd­kość; ma­cho­mierz


SJP.pl

Ma­cho­metr – przy­rząd po­kła­do­wy stat­ku po­wietrz­ne­go słu­żą­cy do po­mia­ru licz­by Macha, czyli sto­sun­ku pręd­ko­ści stat­ku po­wietrz­ne­go wzglę­dem opły­wa­ją­ce­go go po­wie­trza do lo­kal­nej war­to­ści pręd­ko­ści dźwię­ku.

Ma­cho­me­try sto­su­je się prze­de wszyst­kim w sa­mo­lo­tach la­ta­ją­cych z du­ży­mi pręd­ko­ścia­mi, kiedy to wraz ze zbli­ża­niem się do pręd­ko­ści dźwię­ku zmie­nia­ją się włas­no­ści pi­lo­ta­żo­we sa­mo­lo­tu, spada siła nośna, wzra­sta siła oporu, zmie­nia się punkt par­cia sił ae­ro­dy­na­micz­nych, spada sku­tecz­ność lotek.

Wikipedia


machometrowy

przy­miot­nik od: ma­cho­metr


SJP.pl


machomierz

mier­nik pręd­ko­ści, wy­ska­lo­wa­ny w ma­chach, sto­so­wa­ny w lot­nict­wie; ma­cho­metr


SJP.pl


machora

ga­tu­nek sła­be­go ja­ko­ścio­wo ty­to­niu; ma­chor­ka


SJP.pl


machorka

ga­tu­nek sła­be­go ja­ko­ścio­wo ty­to­niu; ma­cho­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tytoń słab­szej ja­ko­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machora ż.

 przym. machorkowy

Wiktionary


machorkowy

przy­miot­nik od: ma­chor­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ma­chor­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machorka ż.

Wiktionary


machowczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


machowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


machowica

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

Ma­cho­wi­ca – (niem. "Elis") mała osada śród­le­śna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Przy­bier­nów na ob­sza­rze Pu­szczy Go­le­niow­skiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


machowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


machowski

naz­wi­sko, np. Igna­cy Ma­chow­ski (1920-2001), pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­chow­ski – pol­ski po­li­tyk, urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, poseł na Sejm
  • Igna­cy Ma­chow­ski – pol­ski aktor, te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Józef Ma­chow­ski – pol­ski dok­tor prawa, te­o­re­tyk fi­la­te­li­sty­ki i ba­dacz znacz­ka pol­skie­go
  • Krzysz­tof Ma­chow­ski – pol­ski aktor
  • Leon Ma­chow­ski – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz
  • Ma­rian Ma­chow­ski – pol­ski pił­karz, na­past­nik
  • Se­ba­stian Ma­chow­ski – pol­ski woj­sko­wy, re­gi­men­tarz, puł­kow­nik
  • Se­ba­stian Ma­chow­ski – nie­miec­ki ko­szy­karz
  • Wa­len­ty Ma­chow­ski – pol­ski le­karz, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i spo­łecz­ny
  • Wie­sław Ma­chow­ski – pol­ski aktor

Wikipedia

Patrz:

Machów

machulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan (Hen­ryk) Ma­chul­ski (1928–2008) – pol­ski aktor fil­mo­wy, te­a­tral­ny
  • Ju­liusz (Jan) Ma­chul­ski (ur. 1955) – pol­ski re­ży­ser, pro­du­cent fil­mo­wy, aktor, sce­na­rzy­sta i dra­ma­turg
  • Ha­li­na (Zofia) Ma­chul­ska (ur. 1929) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na, re­ży­ser te­a­tral­na; żona Jana Ma­chul­skie­go
  • Eli­za­wie­ta „Liza” Ma­chul­ska – ak­tor­ka, cho­re­o­graf, mo­del­ka, z po­cho­dze­nia Ro­sjan­ka; była żona Ju­liu­sza Ma­chul­skie­go
  • Ewa Ma­chul­ska (ur. 1954) – de­ko­ra­tor­ka wnętrz, sce­no­graf, ko­stiu­mo­graf i ak­tor­ka; żona Ju­liu­sza Ma­chul­skie­go

Wikipedia


machura

naz­wi­sko


SJP.pl


machzor

ży­dow­ski mod­li­tew­nik z mod­lit­wa­mi przez­na­czo­ny­mi do od­ma­wia­nia pod­czas świąt Jom Kipur lub Pe­sach


SJP.pl

Mach­zor, mah­zor (hebr. מחזר – obrót, cykl) – w ju­da­iz­mie mod­li­tew­nik za­wie­ra­ją­cy mod­lit­wy przez­na­czo­ne na okres świąt. Mach­zor wy­wo­dzi się z mod­li­tew­ni­ka co­dzien­ne­go – sid­dur. Poza mod­lit­wa­mi za­wie­ra w sobie także wier­sze re­li­gij­ne – pi­ju­tim.

Mach­zor uży­wa­ny jest pod­czas Rosz ha-Szana, Jamim No­ra­im, Jom Kipur, Pe­sach, Sza­wu­ot i Suk­kot.

Wikipedia


machów

prze­sta­rza­łe: ruch


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­chów – dziel­ni­ca Tar­no­brze­ga
  • Ma­chów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Ma­chów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Żagań
  • Ma­chów – sta­cja ko­le­jo­wa

Wikipedia


maci

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) D., C., Ms. i W. lp. oraz M., D., B. i W. lm. od: mać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕi, AS: maći

Wiktionary


maciak

naz­wi­sko


SJP.pl


maciaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Ma­cia­szczyk (ur. 1932) – pol­ski dzia­łacz kon­spi­ra­cji nie­pod­le­gło­ścio­wej w cza­sie II wojny świa­to­wej oraz po­wo­jen­ny dzia­łacz kom­ba­tanc­ki
  • Diana Ma­cia­szczyk – pol­ska za­wod­nicz­ka siat­ko­no­gi
  • Do­mi­ni­ka Ma­cia­szczyk (ur. 1978) – pol­ska pił­kar­ka
  • Nar­cyz Ma­cia­szczyk (1929–1985) – pol­ski ho­ke­i­sta na tra­wie, olim­pij­czyk z Hel­si­nek 1952 i Rzymu 1960
  • Kry­stian „Ma­cias” Ma­cia­szczyk – pol­ski raper, czło­nek ze­spo­łu White Widow
  • Maria Ma­cia­szczyk (ur. 1955) – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cji an­ty­ko­mu­ni­stycz­nej, urzęd­nik i dzia­łacz sa­mo­rza­do­wy
  • Sta­ni­sław Ma­cia­szczyk (1910–1977) – pol­ski prze­wod­nik i dzia­łacz tu­ry­stycz­ny
  • Ta­de­usz Ma­cia­szczyk – pol­ski lek­ko­at­le­ta, me­da­li­sta mi­strzostw Pol­ski se­nio­rów w trój­sko­ku
  • Wi­told Ma­cia­szczyk (1913–2002) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, mistrz Pol­ski

Wikipedia


maciaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


macica

na­rząd roz­rod­czy ko­biet i samic ssa­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. na­rząd krę­gow­ców, w któ­rym roz­wi­ja się em­brion;

 (1.2) anat. od­ci­nek dróg rod­nych bez­krę­gow­ców, w któ­rym gro­ma­dzo­ne są jaja;

 (1.3) szt. zob. masa per­ło­wa.

 (1.4) głów­ny pień, głów­ny ko­rzeń, głów­na ło­dy­ga, jako ro­dzi­ciel­ka roz­ga­łę­zień

Wiktionary

Ma­ci­ca ( ute­rus) – na­rząd żeń­skie­go ukła­du roz­rod­cze­go, w któ­rym za­cho­dzi roz­wój em­brio­nal­ny krę­gow­ców (naj­wy­raź­niej roz­wi­nię­ta jest u tor­ba­czy i ło­ży­skow­ców) lub od­ci­nek dróg rod­nych bez­krę­gow­ców, w któ­rym gro­ma­dzo­ne są jaja prze­cho­dzą­ce wstęp­ny roz­wój.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dzia­łań nie­po­żą­da­nych mi­fe­pri­sto­nu na­le­żą bóle brzu­cha, skur­cze ma­ci­cy i krwa­wie­nie z dróg rod­nych.

 (1.4) Wy­ko­pa­wszy, urzy­na się ma­ci­ca do po­ło­wy, równo; inne zaś ko­rze­nie urzy­na­ją się tak da­le­ko, jak da­le­ko są nadp­su­te, albo o ile są dłuż­sze od in­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕit͡sa, AS: maćica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macierz ż.

 przym. maciczny, macicowy, domaciczny, wewnątrzmaciczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Śląsk|matka, maternik.

Wiktionary


maciczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pieszcz. ma­tecz­ka

Wiktionary


maciczny

przy­miot­nik od: ma­ci­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­ci­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W du­żych ży­łach koń­czyn i żyle ma­cicz­nej wy­stę­pu­ją ko­mór­ki mię­śnio­we o prze­bie­gu po­dłuż­nym lub sko­śnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macica ż.

 przym. domaciczny

Wiktionary


maciej

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie, po­cho­dze­nia he­braj­skie­go: ‏מַתִּתְיָהוּ‎ "Mat­tit­ja­hu", oz­na­cza­ją­ce „dar Jahwe”.

Wedle da­nych PESEL we­dług stanu na 19 stycz­nia 2024 roku imię to no­si­ło w Pol­sce 267 723 męż­czyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kiedy przy­pa­da­ją imie­ni­ny Ma­cie­ja?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛ̇j, AS: maćėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciejowa ż., Maciejówna ż., Maciejostwo n., Maćkowa ż., Maćkówna ż., maciejówka ż., maciejka ż., maciejeczka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos., Maciejówka ż., Maciejew mrz.

:: zdrobn. Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Maciejek mos., Maciejunio mos.

::: przest. Matysek m.

:: fż. Macieja ż.

 przym. maciejkowy, maciejski, maciejowicki, maciejówkowy

:: przest. gwara. Maciejowy, Maćkowy, Maciusiowy, Matyskowy

Wiktionary


macieja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ma­ciej mos.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­cie­ja (imię) – imię żeń­skie
  • Bar­tło­miej Ma­cie­ja – ar­cy­mistrz sza­cho­wy
  • Do­ro­ta Ma­cie­ja – dzien­ni­kar­ka, dy­rek­tor TVP1

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umó­wi­łam się z panią Ma­cie­ją na Sta­rów­ce o pięt­na­stej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciejowa ż., Maciejówna ż., Maciejostwo n., Maćkowa ż., Maćkówna ż., maciejówka ż., maciejka ż., maciejeczka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos., Maciejówka ż., Maciejew mrz., Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Maciejek mos., Maciejunio mos., Matysek mos.

:: fm. Maciej mos.

 przym. maciejkowy, maciejski, maciejowicki, maciejówkowy, Maciejowy

Wiktionary


maciejak

naz­wi­sko


SJP.pl


maciejczak

naz­wi­sko


SJP.pl


maciejczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


maciejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ma­ciej­czyk (1981–2010) – pol­ska ste­war­de­sa, ofia­ra ka­ta­stro­fy pod Smo­leń­skiem
  • Hu­bert Ma­ciej­czyk (1940–1991) – pol­ski rzeź­biarz
  • Jo­a­chim Ma­ciej­czyk (1842–1923) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki (fran­cisz­ka­nin)
  • Marek Ma­ciej­czyk (ur. 1975) – pol­ski gra­fik, ilu­stra­tor i pla­ka­ci­sta
  • Ma­rian Ma­ciej­czyk (ur. 1950) – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cji w PRL i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Na­tal­la Ma­ciej­czyk (ur. 1985) – bia­ło­ru­ska siat­kar­ka
  • Wła­dy­sław Ma­ciej­czyk (1931–2012) – pol­ski hut­nik i po­li­tyk
  • Wło­dzi­mierz Ma­ciej­czyk (ur. 2001) – pol­ski ar­ty­sta in­ter­me­dial­ny, ma­larz, rzeź­biarz i per­for­mer

Wikipedia


maciejewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


maciejewo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­cie­je­wo – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Ma­cie­je­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Osiek Mały
  • Ma­cie­je­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Osiecz­na
  • Ma­cie­je­wo – osada w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim w gmi­nie Po­niec
  • Ma­cie­je­wo – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Ma­cie­je­wo – część mia­sta Mi­ło­sław
  • Ma­cie­je­wo – część mia­sta Pel­plin
  • Ma­cie­je­wo – część wsi Ja­nusz­ko­wo w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Ma­cie­je­wo – część wsi Ham­rzy­sko w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Wie­leń
  • Ma­cie­je­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Wiel­ka Nie­szaw­ka

Wikipedia


maciejewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­cie­jew­ski (forma żeń­ska: Ma­cie­jew­ska; licz­ba mnoga: Ma­cie­jew­scy) – pol­skie naz­wi­sko, pow­sta­łe z rdze­nia „Ma­ciej”, lub od nazw miej­sco­wych Ma­cie­jów, Ma­cie­je­wi­ce, Ma­cie­jo­wi­ce. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 31 224 osoby.

Wikipedia


maciejka

ga­tu­nek jed­no­rocz­nej ro­śli­ny z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych; lew­ko­nia dłu­go­płat­ko­wa, lew­ko­nia dwu­ro­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. pot. bot. lew­ko­nia dłu­go­płat­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ros­ną­ce na ra­bat­ce pani Krysi ma­ciej­ki, pię­knie pach­nia­ły.

 (1.1) Choć każdy kwiat upięk­sza świat, kon­wa­lie, brat­ki, bzy, pi­wo­nie, też, ma­ciej­ka w letni zmierzch, lecz gdzież jest kwiat bez ludz­kich wad, co za­wsze wier­ny jest: wśród trawy lśni, jak ja wier­ny ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macieja ż., Maciej m., maciejówka ż., Maciek m.

 przym. maciejkowy, Maciejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lewkonia długopłatkowa

Wiktionary


maciejkowy

przy­miot­nik od: ma­ciej­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­ciej­ki, zwią­za­ny z ma­ciej­ką, ma­ją­cy jej za­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ho­te­lo­wej to­a­le­cie roz­no­sił się przy­jem­ny ma­ciej­ko­wy za­pach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macieja ż., maciejka ż., Maciej m.

 przym. Maciejowy

Wiktionary


maciejostwo

Ma­ciej z mał­żon­ką; Ma­cie­jo­wie


SJP.pl


maciejowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Gor­cach;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim;

 (1.3) geogr. dziel­ni­ca Je­le­niej Góry;

 (1.4) przest. żona Ma­cie­ja

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Ma­cie­jów

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Ma­cie­jo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­cie­jo­wa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ła­bo­wa
  • Ma­cie­jo­wa – szczyt w Gor­cach
  • Ma­cie­jo­wa – dziel­ni­ca Je­le­niej Góry
  • Ma­cie­jo­wa – dawna gro­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Ma przy kra­mie Bar­tło­mie­ja • Skład ło­jó­wek i oleju • Zacna pani Ma­cie­jo­wa, • Vulgo: wdowa po Ma­cie­ju.

 (2.1) Jutro jadę do Ma­cie­jo­wa do sio­stry i szwa­gra.

 (3.1) Są­sia­do­wał z Ma­cie­jo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Jó­ze­fo­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛ̇ˈjɔva, AS: maćėi ̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Maciej.

Wiktionary


maciejowice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Ma­cie­jo­wi­ce – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w miej­sko-wiej­skiej gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce. Sie­dzi­ba gminy oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny.

Ma­cie­jo­wi­ce uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1507 roku.

Wikipedia


maciejowicki

przy­miot­nik od: Ma­cie­jo­wi­ce


SJP.pl


maciejowiczanin

miesz­ka­niec Ma­cie­jo­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


maciejowiczanka

miesz­kan­ka Ma­cie­jo­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


maciejowie

imię mę­skie


SJP.pl


maciejowiec

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

Ma­cie­jo­wiec (niem. "Nie­der-, Ober- Mat­zdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim w po­wie­cie lwó­wec­kim w gmi­nie Lu­bo­mierz.

Wikipedia


maciejowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­cie­jow­ski (forma żeń­ska: Ma­cie­jow­ska; licz­ba mnoga: Ma­cie­jow­scy) – pol­skie naz­wi­sko, pow­sta­łe z rdze­nia "Ma­ciej". Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 1848 osób.

Wikipedia


maciejowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­cie­ja lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ma­cie­ja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Ma­cie­jo­wym domem rosną dwa ro­so­cha­te orze­chy.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Ma­cie­jo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ja­ku­bo­wym polem z dru­giej.

 (1.1) Ma­cie­jo­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciej mos., Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Matysek mos., Macieja ż., Maciejka ż., Maciejowa ż., maciejówka ż., maciejka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos.

 przym. Maćkowy, Maciusiowy, Matyskowy, maciejkowy, maciejowicki

Wiktionary


maciejski

naz­wi­sko


SJP.pl


maciejuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filip Ma­cie­juk – pol­ski ko­larz szo­so­wy i to­ro­wy
  • Ro­bert Ma­cie­juk – pol­ski ma­larz

Wikipedia


maciejówka

okrą­gła czap­ka z sza­re­go lub gra­na­to­we­go sukna, z dasz­kiem skó­rza­nym, roz­po­wszech­nio­na w końcu XIX w. wśród pol. lud­no­ści wiej­skiej; w okre­sie I wojny świat. no­szo­na przez czł. or­ga­ni­za­cji strze­lec­kich i w Le­gio­nach Pol­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. męska czap­ka z okrą­głym den­kiem wy­ko­na­na z sukna;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­cie­jów­ka – na­kry­cie głowy
  • Ma­cie­jów­ka – część wsi Ko­ście­nie­wi­cze w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Pi­szczac
  • Ma­cie­jów­ka – część wsi Wo­żu­czyn w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ra­cha­nie
  • Ma­cie­jów­ka – część wsi Ka­mion­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Trzcia­na
  • Ma­cie­jów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Belsk Duży
  • Ma­cie­jów­ka – część wsi Trzcia­na w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Świl­cza
  • Ma­cie­jów­ka – ko­lo­nia wsi Potok Wiel­ki w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów
  • Ma­cie­jów­ka – część wsi Ko­sto­mło­ty Pier­wsze w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mie­dzia­na Góra
  • (Ma­cie­jów­ka) – wieś w Da­ge­sta­nie
  • (Ma­cie­jów­ka) – wieś na Ukra­i­nie, obwód czer­ni­how­ski
  • Ma­ti­jiw­ka (Ma­cie­jów­ka) – wieś na Ukra­i­nie, obwód czer­ni­how­ski
  • (Ma­cie­jów­ka) – wieś na Ukra­i­nie, obwód ró­wień­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­cie­jów­ka, jako czap­ka po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go, nie cie­szy­ła się spe­cjal­nym uz­na­niem w spo­łe­czeń­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macieja ż., Maciej mos., maciejka ż.

 przym. Maciejowy

Wiktionary


maciek

1. po­tocz­nie:
a) pro­stak, cham;
b) brzuch, zwła­szcza duży, wy­sta­ją­cy;
c) gru­bas, ob­żar­tuch;
2. gwa­ro­wo:
a) bo­cian;
b) duża laska z za­krzy­wio­ną rącz­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. brzuch, brzu­szy­sko

 (1.2) pot. pro­stak, gbur, cham

 (1.3) reg. ob­żar­tuch, gru­bas

 (1.4) gwara. duża laga o za­krzy­wio­nym uchwy­cie

 (1.5) gwara. bo­cian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest, pro­szę pana ka­sje­ra, moje zwy­czaj­ne tach­nię­cie po maćku. …Jak ja panu ka­sje­ro­wi po­szu­kam w brzu­chu, to panu ka­sje­ro­wi już nie po­mo­że żaden oku­li­sta.

 (1.2) I gdzie taki ma­ciek pcha się z łok­cia­mi?

 (1.3) Pani go­spo­dy­ni, prze­cież dla ta­kie­go maćka ja­jecz­ni­ca z tu­zi­na jaj to za mało!

 (1.4) Wę­dro­wiec sku­tecz­nie opę­dzał się przed wiej­ski­mi kund­la­mi tęgim ol­szo­wym mać­kiem.

 (1.5) Wios­ną jak co roku ma­ciek zajął swe stare gnia­zdo na szo­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛk, AS: maćek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bęben, kałdun

 (1.4) kostur

 (1.5) busiek, maciuś, staś, wojtuś

Wiktionary


macierewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ma­cie­re­wicz
  • Zdzi­sław Ma­cie­re­wicz
  • Ma­cie­re­wicz i jego ta­jem­ni­ce

Wikipedia


macierz

1. daw­niej: matka;
2. prze­no­śnie: oj­czyz­na;
3. jedno- lub wie­lo­wy­mia­ro­wa ta­bli­ca da­nych z okre­ślo­ną struk­tu­rą al­ge­bra­icz­ną umoż­li­wia­ją­cą wy­ko­ny­wa­nie dzia­łań ma­te­ma­tycz­nych na jej ele­men­tach;
4. elek­tro­nicz­ny układ prze­li­cza­ją­cy;
5. sub­stan­cja wy­peł­nia­ją­ca wnę­trze mi­to­chon­drium; ma­trix mi­to­chon­drial­na; ma­triks mi­to­chon­drial­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. pro­sto­kąt­na ta­bli­ca liczb lub in­nych ele­men­tów pew­ne­go pier­ście­nia;

 (1.2) przen. oj­czyz­na

 (1.3) daw. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) matka

 (1.4) zob. ma­cierz dy­sko­wa.

 (1.5) or­ga­ni­za­cja kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wa

 (1.6) pod­sta­wa, źró­dło, za­czą­tek cze­goś

Wiktionary

W ma­te­ma­ty­ce ma­cierz to układ liczb, sym­bo­li lub wy­ra­żeń za­pi­sa­nych w po­sta­ci pro­sto­kąt­nej ta­bli­cy.

W al­ge­brze li­nio­wej ma­cie­rze wpro­wa­dza się czę­sto jako spo­sób skon­den­so­wa­ne­go za­pi­su ukła­dów rów­nań li­nio­wych, co ma na celu wy­e­li­mi­no­wa­nie pow­ta­rza­ją­cych się ele­men­tów stan­dar­do­wej no­ta­cji ukła­dów rów­nań tego ro­dza­ju z wie­lo­ma nie­wia­do­my­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby roz­wią­zać za­da­nie trze­ba obli­czyć rząd ma­cie­rzy.

 (1.2) Zie­mie za­bra­ne po­wró­ci­ły do ma­cie­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛʃ, AS: maćeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macica ż., matka ż., macierzanka ż., macierzyzna ż., macierzyństwo n., maciora ż., macocha ż.

 przym. macierzowy, macierzyński, macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tablica, wektor, tensor

 (1.2) kraj, ojczyzna

 (1.3) mać, matka, mama

Wiktionary


macierzak

ro­dzi­na pszcze­la, z któ­rej od­dzie­lił się nowy rój


SJP.pl


macierzanka

krze­wi­na pół­ku­li pół­noc­nej z ro­dzi­ny war­go­wych, sto­so­wa­na w lecz­nict­wie, prze­my­śle kos­me­tycz­nym i spo­żyw­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­mus|L.|ref=Thy­mus (La­mia­ce­ae)., li­czą­cy 35 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ma­cie­rzan­ka (1.1)

Wiktionary

Ma­cie­rzan­ka ("Thy­mus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych ("La­mia­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia ok. 220, 270 lub 300 ga­tun­ków. Róż­ni­ce wy­ni­ka­ją m.in. z róż­nic w sta­tu­sie wielu tak­so­nów wy­o­dręb­nia­nych jako osob­ne ga­tun­ki lub włą­cza­nych jako tak­so­ny wew­nątrz­ga­tun­ko­we (w tym w dużej czę­ści re­pre­zen­tu­ją­ce pod­ga­tun­ki i od­mia­ny ma­cie­rzan­ki pia­sko­wej "Thy­mus ser­pyl­lum").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒãnka, AS: maćežãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., mać ż.

 przym. macierzankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. macierduszka

Wiktionary


macierzankowaty

pia­sko­wiec ma­cie­rzan­ko­wa­ty: naj­po­spo­lit­szy w Pol­sce ga­tu­nek pia­skow­ca (ro­śli­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych), ce­chu­ją­cy się sil­nie roz­ga­łę­zio­ną ło­dy­gą i nie­wiel­ki­mi bia­ły­mi kwia­ta­mi


SJP.pl


macierzankowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ma­cie­rzan­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy zbio­rze na­le­ży je­dy­nie uwa­żać na pszczo­ły, które prze­pa­da­ją za ma­cie­rzan­ko­wym nek­ta­rem i za­wsze kręcą się przy jej ró­żo­wych kwiat­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛʒãŋˈkɔvɨ, AS: maćežãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierzanka ż.

Wiktionary


macierzowy

do­ty­czą­cy ma­cie­rzy


SJP.pl


macierzystość

cecha wy­ni­ka­ją­ca z po­cho­dze­nia, przy­na­leż­no­ści; pier­wot­ność, źró­dło­wość


SJP.pl


macierzysty

taki, z któ­rym ktoś jest zwią­za­ny po­cho­dze­niem, przy­na­leż­no­ścią itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, z któ­rym ktoś jest zwią­za­ny uro­dze­niem, po­cho­dze­niem lub przy­na­leż­no­ścią

 (1.2) taki, od któ­re­go coś bie­rze po­czą­tek

 (1.3) daw. wy­wo­dzą­cy się od matki, spo­krew­nio­ny przez matkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨstɨ, AS: maćežysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matuchna ż., mateńka ż., matuś ż., matusia ż., macierzyzna ż., macierz ż.

 przym. matczyny, macierzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzimy, ojczysty, własny

 (1.2) pierwotny

 (1.3) po kądzieli

Wiktionary


macierzyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. spa­dek po matce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨzna, AS: maćežyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., macierzyna ż., mać ż.

 przym. macierzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) macierzyna

Wiktionary


macierzyński

wła­ści­wy matce; mat­czy­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­cie­rzyń­stwa, wła­ści­wy matce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krowi in­stynkt ma­cie­rzyń­ski jest bar­dzo silny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃sʲci, AS: maćežỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierzyństwo n., macierz ż., mać ż.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matczyny

Wiktionary


macierzyńskość

→ ma­cie­rzyń­ski


SJP.pl

Patrz:

macierzyński

macierzyństwo

1. bycie matką, ze­spół cech wła­ści­wych matce;
2. ma­cie­rzyń­stwo za­stęp­cze - dzia­łal­ność ko­bie­ty, która przyj­mu­je do swo­jej ma­ci­cy za­płod­nio­ną in vitro ko­mór­kę ja­jo­wą innej ko­bie­ty, a po uro­dze­niu dziec­ka od­da­je go ro­dzi­com; su­ro­gact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie matką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­ka­zie mię­dzy­po­ko­le­nio­wym oraz w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu ma­cie­rzyń­stwo jest czę­sto glo­ry­fi­ko­wa­ne. Po­ka­zy­wa­ne są jego bla­ski, po­mi­ja­ne cie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃stfɔ, AS: maćežỹĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., mać ż.

 przym. macierzyński, matczyny

 przysł. macierzyńsko

Wiktionary


macikowo

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


SJP.pl

Ma­ci­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń.

Wikipedia


macintosh

[czy­taj: ma­kin­tosz lub me­kin­tosz] marka kom­pu­te­rów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. kom­pu­ter marki Ma­cin­tosh

Wiktionary

Ma­cin­tosh, póź­niej także jako Mac – seria kom­pu­te­rów oso­bi­stych pro­du­ko­wa­nych przez Apple, która jest pro­jek­tem za­stę­pu­ją­cym Apple 2, two­rzo­nym rów­no­le­gle i wew­nętrz­nie kon­ku­ru­ją­cym z Apple Lisa.

Apple chcia­ło stwo­rzyć łatwy w ob­słu­dze kom­pu­ter, który bę­dzie w sta­nie ob­słu­żyć każdy użyt­kow­nik, bez ko­niecz­no­ści po­sia­da­nia spe­cjal­nej wie­dzy in­for­ma­tycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzy nowe ma­cin­tos­he otrzy­ma­ła szkol­na pra­cow­nia kom­pu­te­ro­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macintosh mzw.

Wiktionary


maciora

1. sa­mi­ca świni, dzika; locha; sa­mu­ra
2. prze­sta­rza­le: matka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. locha

 (1.2) daw. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A równo z niemi jakaś dziew­czy­na gnała ma­cio­rę z pro­się­ta­mi i śpie­wa­ła cien­kim gło­si­kiem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕɔra, AS: maćora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macierz ż., zdrobn. maciorka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) locha, gwara. samura; reg. śl. maciura, maciorka

Wiktionary


maciorka

1. zdrob­nie­nie od: ma­cio­ra
2. sa­mi­ca owcy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ma­cio­ra

 (1.2) sa­mi­ca owcy

 (1.3) bot. ko­no­pie o kwia­tach żeń­skich

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­cio­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maciora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) reg. śl. maciura

Wiktionary


maciorny

→ ma­cio­ra


SJP.pl

Patrz:

maciora

maciorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


maciorowy

→ ma­cio­ra


SJP.pl

Patrz:

maciora

macioszek

naz­wi­sko


SJP.pl


maciołek

naz­wi­sko


SJP.pl


macis

przy­pra­wa ku­chen­na uzy­ski­wa­na z os­nów­ki owocu musz­ka­to­łow­ca; kwiat musz­ka­to­ło­wy


SJP.pl


maciszewice

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl

Ma­ci­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


maciszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Ma­ci­szew­ski (1884–1957) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go, dok­tor praw.
  • Ja­re­ma Ma­ci­szew­ski (1930–2006) – pol­ski hi­sto­ryk i dzia­łacz po­li­tycz­ny, poseł na Sejm PRL V, VI, VII, VIII i IX ka­den­cji.
  • Ma­u­ry­cy Ma­ci­szew­ski (1843–1917) – pol­ski pe­da­gog, dy­rek­tor c. k. Gim­naz­jum w Tar­no­po­lu.
  • Wal­de­mar Ma­ci­szew­ski (1927–1956) – pol­ski pia­ni­sta, la­u­re­at III na­gro­dy na IV Mię­dzy­na­ro­do­wym Kon­kur­sie Pia­ni­stycz­nym im. Fry­de­ry­ka Cho­pi­na (1949).
  • Wi­told Mar­ci­szew­ski (ma­te­ma­tyk)

Wikipedia


maciuk

naz­wi­sko


SJP.pl


maciukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


maciupci

ma­ciup­ki, ma­leń­ki, ma­luś­ki;
1. bar­dzo mały; tyci;
2. bar­dzo młody


SJP.pl


maciupeńki

nie­du­ży, ma­lut­ki


SJP.pl


maciupki

ma­ciup­ci, ma­leń­ki, ma­luś­ki;
1. bar­dzo mały; tyci;
2. bar­dzo młody


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. pieszcz. mały, ma­lut­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mysz­ka ma ma­ciup­ki ogo­nek i ma­ciup­kie oczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕupʲci, AS: maćupʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maciupeńki

Wiktionary


maciupkość

cecha cze­goś bar­dzo ma­łe­go; ma­leń­kość


SJP.pl


maciura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­cio­ra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. maciorka

Wiktionary


maciusiowie

zdrob­nie­nie od: Ma­ciej (imię mę­skie); Ma­ciek


SJP.pl


maciusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ciu­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


maciuszek

naz­wi­sko


SJP.pl


maciuszko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Ta­de­usz Ma­ciusz­ko (1957–2020) – pol­ski hi­sto­ryk Ko­ścio­ła, pro­fe­sor nauk te­o­lo­gicz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Jerzy Ja­nusz Ma­ciusz­ko (1913–2011) – pol­ski hi­sto­ryk i kry­tyk li­te­ra­tu­ry

Wikipedia


maciuś

zdrob­nie­nie od: Ma­ciej (imię mę­skie); Ma­ciek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od Ma­ciej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciu­sio­wi ku­pi­my w pre­zen­cie kloc­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕüɕ, AS: maćüś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciej mos., Maciek mos., Maćko mos., Macieja ż.

 przym. Maciejowy

Wiktionary


maciąg

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­ciąg (1879-1940) – pol­ski ge­ne­rał, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Agniesz­ka Ma­ciąg (1969-2025) – pol­ska mo­del­ka i ak­tor­ka
  • Agniesz­ka Ma­ciąg (ur. 1982) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • An­drzej Ma­ciąg (1952-2007) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Artur Ma­ciąg (ur. 1966) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Da­riusz Ma­ciąg (1965-2008) – ge­ne­rał bry­ga­dy pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Hen­ryk Ma­ciąg (ur. 1941) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Józef Ma­ciąg (1914-1943) – pol­ski ofi­cer
  • Lud­wik Ma­ciąg (1920-2007) – pol­ski ma­larz
  • Ka­ta­rzy­na Ma­ciąg (ur. 1982) – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa
  • Paweł Ma­ciąg (ur. 1979) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Wło­dzi­mierz Ma­ciąg (1925-2012) – pol­ski fi­lo­log, pro­fe­sor

Wikipedia


maciążek

naz­wi­sko


SJP.pl


maciński

naz­wi­sko


SJP.pl


macka

1. ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macek;
2. pro­sty przy­rząd sa­per­ski do wy­kry­wa­nia min - ostro za­koń­czo­ny pręt sta­lo­wy na dłu­gim trzon­ku;
3. groź­na siła, za­sięg od­dzia­ły­wa­nia kogoś lub cze­goś; macki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. wy­ro­stek ciała niek­tó­rych wod­nych bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy do chwy­ta­nia lub roz­poz­na­wa­nia do­ty­kiem

 (1.2) wojsk. ostro za­koń­czo­ny pręt sta­lo­wy uży­wa­ny do wy­kry­wa­nia min;

 (1.3) przen. pejor. za­sięg czy­ichś groź­nych wpły­wów (zwy­kle w licz­bie mno­giej)

 (1.4) macki po­mia­ro­we przy­rząd do prze­no­sze­nia wiel­ko­ści obiek­tu z nie­do­stęp­ne­go miej­sca w miej­sce gdzie można ją zmie­rzyć;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • macka – wy­ro­stek u bez­krę­gow­ców wod­nych, słu­żą­cy za na­rząd do­ty­ku i chwyt­ny
  • macki po­mia­ro­we – przy­bo­ry do mie­rze­nia
  • macka (ele­ment w anime)
  • macka sa­per­ska – przy­rząd do wy­kry­wa­nia min

Wikipedia

Powiązane:

 czas. macać ndk., obmacać dk., wymacać dk., pomacać dk.

 przysł. po omacku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) macka saperska

 (1.4) macki pomiarowe

Wiktionary


mackay

Mac­kay – mia­sto w Au­stra­lii po­ło­żo­ne w sta­nie Qu­e­ens­land. Oś­ro­dek prze­my­słu cu­krow­ni­cze­go, port lot­ni­czy i mor­ski. Mia­sto sły­nie z or­ga­ni­zo­wa­nia rej­sów na Wiel­ką Rafę Ko­ra­lo­wą.

W Mac­kay uro­dzi­ły się te­ni­sist­ka Ni­co­le Pratt, oraz Cathy Fre­e­man, mi­strzy­ni świa­ta i olim­pij­ska w biegu na 400 me­trów.

Wikipedia


mackenzie

[czy­taj:mak­kenz-i] ark­tycz­ny i su­bark­tycz­ny pies za­przę­go­wy wiel­ko­ści 66-74 cm, spe­cy­ficz­na od­mia­na husky


SJP.pl

Mac­ken­zie ( Mac­ken­zie River, fle­u­ve Mac­ken­zie, jęz. sla­vey "Deh-Cho" [„Wiel­ka Rzeka”]) – naj­dłuż­sza rzeka w Ka­na­dzie i drugi sy­stem rzecz­ny w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (po Mis­si­si­pi-Mis­so­u­ri). Jej dłu­gość wy­no­si 4241 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 1760 tys. km².

Wikipedia


macki

1. daw­niej: ciem­ność, brak świa­tła;
2. ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Macki – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim
  • Macki – wieś i dawna le­śni­czów­ka na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Swat­ki
  • Macki – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie miń­skim, w siel­so­wie­cie Jó­ze­fo­wo
  • Macki – dawna ko­lo­nia na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Łyn­tu­py
  • Macki – wło­sko-ame­ry­kań­ski hor­ror z 1977 roku.

Wikipedia


mackie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ant­ho­ny Mac­kie
  • Jamie Mac­kie
  • John Fre­e­man Mac­kie
  • Sha­me­le Mac­kie – Pa­po­o­se
  • Mac­kie Maj­cher

Wikipedia


mackiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Zofia Mac­kie­wicz (ur. 1963) – pol­ski po­li­tyk
  • Alek­san­der Mac­kie­wicz (ur. 1944) – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk, mi­ni­ster rynku wew­nętrz­ne­go
  • An­to­ni Mac­kie­wicz (1826 lub 1828–1863) – pol­ski i li­tew­ski du­chow­ny
  • An­to­ni Mac­kie­wicz (1933–1996) – pol­ski na­u­czy­ciel, dy­rek­tor szko­ły i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Bo­le­sław Mac­kie­wicz (1942–2005) – pol­ski za­pa­śnik
  • Eu­ge­nia Mac­kie­wicz (1903–1943) – pol­ska sio­stra za­kon­na
  • Ewa Po­liń­ska-Mac­kie­wicz (ur. 1947) – pol­ska po­et­ka, so­cjo­log i te­o­re­tyk mu­zy­ki
  • Felix Mac­kie­wicz (1917–1993) – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Fran­ci­szek Mac­kie­wicz (1765–1842) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup ka­mie­niec­ki
  • Gra­ży­na Mac­kie­wicz (1892–1962) – pol­ska ma­lar­ka
  • Grze­gorz Mac­kie­wicz (ur. 1975) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jacek Mac­kie­wicz (1924–2007) – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia

Wikipedia


mackintosh

[czy­taj: ma­kin­tosz] płaszcz z tka­ni­ny o tej samej naz­wie; ma­kin­tosz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hugh Ross Mac­kin­tosh – szkoc­ki te­o­log i du­chow­ny Ko­ścio­ła Szkoc­kie­go
  • Char­les Ren­nie Mac­kin­tosh – szkoc­ki ar­chi­tekt i ma­larz two­rzą­cy w stylu se­ce­sji
  • James Mac­kin­tosh – szkoc­ki praw­nik, po­li­tyk i hi­sto­ryk
  • She­e­na Mac­kin­tosh – bry­tyj­ska nar­ciar­ka al­pej­ska, olim­pij­ka
  • Vora Mac­kin­tosh – bry­tyj­ska nar­ciar­ka al­pej­ska, olim­pij­ka

Wikipedia


maclean

[czy­taj: makLEJN] naz­wi­sko, m.in. Ali­sta­ir MacLean (1922-1987) - pi­sarz szkoc­ki


SJP.pl


macluhan

[czy­taj: makLU-en] naz­wi­sko


SJP.pl


macluhanizm

te­o­ria ka­na­dyj­skie­go fi­lo­zo­fa, H. M. McLuhana, uz­na­ją­ca, że roz­wój kul­tu­ry za­le­ży od środ­ków i tech­nik ko­mu­ni­ko­wa­nia się mię­dzy ludź­mi i że środ­ki prze­ka­zu in­for­ma­cji mają wpływ na spo­sób my­śle­nia ludzi


SJP.pl


macnąć

1. dot­knąć cze­goś aby wy­czuć, roz­poz­nać coś;
2. objąć, dot­knąć lu­bież­nie


SJP.pl


macocha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona ojca, ale nie matka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­co­cha – czło­nek przy­bra­nej ro­dzi­ny, nazwa re­la­cji ro­dzin­nej. Przy­bra­na matka; ko­bie­ta, która wy­cho­wu­je nies­wo­je dzie­ci jakby były jej włas­ny­mi.
  • Ma­co­cha – po­wieść Jó­ze­fa I. Kra­szew­skie­go z 1873 roku
  • Ma­co­cha (Di sztif­mu­ter) – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1911 roku w ję­zy­ku ji­disz
  • Ma­co­cha (Di sztif­mu­ter) – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1914 roku w ję­zy­ku ji­disz
  • Ma­co­cha – rzeka, do­pływ Soły
  • Ma­co­cha – kanał, do­pływ Łę­kaw­ki
  • Ma­co­cha – kanał, do­pływ Bia­łej
  • Ma­co­cha – kanał, do­pływ Dwo­rów
  • Ma­co­cha – prze­paść w Kra­sie Mo­raw­skim
  • (49448) Ma­co­cha – jedna z pla­ne­to­id

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci matki mój tata po­now­nie się oże­nił, a moja ma­co­cha jest dla mnie bar­dzo miła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɔxa, AS: macoχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., macierz ż., matka ż., mać ż.

 przym. macoszy, matczyny

 przysł. po macoszemu, macoszo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przybrana matka

Wiktionary


macos

Nie mylić z: Mac OS.

macOS (wy­mo­wa:, daw­niej OS X, a także Mac OS X) – ro­dzi­na unik­so­wych sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych pro­du­ko­wa­nych i roz­pro­wa­dza­nych przez Apple Inc. Do­stęp­ny ofi­cjal­nie je­dy­nie dla kom­pu­te­rów Ma­cin­tosh, in­sta­lo­wa­ny fa­brycz­nie na nich od 2002 roku. 13 czerw­ca 2016 roku na WWDC zo­sta­ła ogło­szo­na zmia­na nazwy na macOS w związ­ku z po­trze­bą uni­fi­ka­cji nazw uży­wa­nych przez Apple dla swo­ich sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych (iOS, watchOS, tvOS).

Wikipedia


macoszka

re­gio­nal­nie: bra­tek, fio­łek trój­barw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ma­co­cha

 (1.2) lud. reg-pl|Poz­nań. bot. bra­tek

 (1.3) bot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. fio­łek ogro­do­wy, bra­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sym­pa­tycz­na ta twoja ma­cosz­ka.

 (1.2) Przy dro­dze rosły mo­dra­ki i ma­cosz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɔʃka, AS: macoška

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. macocha ż.

Wiktionary


macoszo

przy­słó­wek

 (1.1) pot. trak­tu­jąc go­rzej niż po­zo­sta­łych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef za­wsze tych star­szych trak­tu­je ma­co­szo, a potem się za­sta­na­wia, co z nimi nie tak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macocha ż., macoszka ż.

 przym. macoszy

 przysł. po macoszemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po macoszemu

Wiktionary


macoszy

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla złej ma­co­chy, np. ma­co­sza za­wiść;
2. na­le­żą­cy do ma­co­chy, np. ma­co­szy ma­ją­tek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­co­chą, do­ty­czą­cy ma­co­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kre­den­sie le­ża­ły ma­co­sze klej­no­ty, któ­rych nie śmia­ła do­ty­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macocha ż., macoszka ż.

 przysł. macoszo, po macoszemu

Wiktionary


macowy

przy­miot­nik od: maca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy macy

Wiktionary


macpherson

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elle Macp­her­son − au­stra­lij­ska mo­del­ka
  • Ian Macp­her­son − bry­tyj­ski praw­nik i po­li­tyk, mi­ni­ster
  • James Macp­her­son − szkoc­ki poeta
  • Klan Macp­her­son − szkoc­ki klan

Wikipedia


macromedia

Ma­cro­me­dia – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo pro­gra­mi­stycz­ne z sie­dzi­bą w San Fran­ci­sco, two­rzą­ca opro­gra­mo­wa­nie do two­rze­nia gra­fi­ki i bu­do­wy wi­tryn in­ter­ne­to­wych.

Firma pow­sta­ła w 1992 roku, z po­łą­cze­nia Aut­hor­wa­re, Inc. (twór­ców pa­kie­tu Aut­hor­wa­re) i MacroMind-Pa­ra­comp (pro­du­cen­ta Ma­cro­mind Di­rec­tor).

Wikipedia


macron

[czy­taj: ma­kron] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­cron – wło­skie przed­się­bior­stwo odzie­żo­we
  • Em­ma­nu­el Ma­cron – fran­cu­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Re­pu­bli­ki Fran­cu­skiej
  • Bri­git­te Ma­cron – fran­cu­ska na­u­czy­ciel­ka, pier­wsza dama Re­pu­bli­ki Fran­cu­skiej
  • Ma­kron

Wikipedia


macuga

naz­wi­sko


SJP.pl


maculec

belka rusz­to­wa­nia, na któ­rej ukła­da­ne są po­mo­sty z desek; leż­nia


SJP.pl


maculewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Klaj­nert-Ma­cu­le­wicz (ur. 1972) – pol­ska bio­fi­zycz­ka
  • Ewe­li­na Ma­cu­le­wicz – pol­ska ge­ne­tycz­ka
  • Hen­ryk Ma­cu­le­wicz (ur. 1950) – pol­ski pił­karz
  • Jan Ma­cu­le­wicz → Ma­i­ro­nis
  • Jerzy Ma­cu­le­wicz (ur. 1955) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, fran­cisz­ka­nin, bi­skup
  • Kinga Ma­cu­le­wicz (ur. 1978) – fran­cu­ska siat­kar­ka
  • Kry­sty­na Ma­cu­le­wicz (ur. 1952) – pol­ska siat­kar­ka
  • Ol­gierd Ma­cu­le­wicz (1901–1964) – pol­ski woj­sko­wy
  • Wac­ław Ma­cu­le­wicz (1893–1940) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


macumba

[czy­taj: ma­kum­ba] ma­kum­ba;
1. re­li­gia syn­kre­tycz­na zbli­żo­na do wudu, roz­po­wszech­nio­na w Bra­zy­lii;
2. pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie na obrzę­dy czar­nej magii;
3. wywar z ko­no­pi in­dyj­skich z dużą ilo­ścią środ­ka psy­cho­ak­tyw­ne­go THC


SJP.pl


macura

naz­wi­sko


SJP.pl


macworld

Mac­world – mie­sięcz­nik kom­pu­te­ro­wy poś­wię­co­ny kom­pu­te­rom Apple Ma­cin­tosh, wy­da­wa­ny przez Mac Pu­blis­hing (włas­ność IDG) w San Fran­ci­sco; wy­da­wa­ny od 1984 r., jest naj­po­pu­lar­niej­szym ma­ga­zy­nem dla użyt­kow­ni­ków Ma­cin­tos­hy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

W 1997 r.

Wikipedia


maczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. moczyć, maczać ndk.

 rzecz. mocz mrz.

Wiktionary


maczanka

re­gio­nal­nie: ro­dzaj ka­nap­ki, prze­ką­ski


SJP.pl

Ma­czan­ka (biał. мачанка lub маканка, ukr. мачанка) — danie mlecz­ne lub mięs­ne kuch­ni bia­ło­ru­skiej i ukra­iń­skiej.

Wikipedia


maczać

za­nu­rzać coś w ja­kimś pły­nie lub w czymś syp­kim


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) za­nu­rzać coś w ja­kimś pły­nie lub w czymś syp­kim

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­czać się (dk. brak)

 (2.1) być za­nu­rzo­nym cza­so­wo w pły­nie

 (2.2) pot. żart. długo się kąpać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kuc­nął, po­sta­wił na­czy­nie obok sie­bie i odry­wa­jąc od boch­na wiel­kie ka­wa­ły chle­ba, ma­czał go w piwie i w serze.

 (2.1) W od­wa­rze liści ol­szo­wych i słomy jęcz­mien­nej macza się szma­tę i owija nogę byd­lę­ciu cho­re­mu na „skułę“ czyli cho­ro­bę racic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ʃat͡ɕ, AS: mačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocz mrz., maczanie n., maczanka ż., namaczanie n., namoczanie n.

 czas. moczyć ndk., namaczać ndk., namoczyć dk.

 przym. podmokły

Wiktionary


maczałka

1. po­jem­nik z na­są­czo­ną gąbką słu­żą­cy do zwil­ża­nia pal­ców lub znacz­ków; zwil­żacz;
2. po­tocz­nie: to­reb­ka ziół lub her­ba­ty ek­spre­so­wej, którą za­le­wa się wrząt­kiem;
3. sos, w któ­rym macza się pro­duk­ty spo­żyw­cze przed je­dze­niem


SJP.pl


maczek

1. zdrob­nie­nie od: mak;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych; po­złot­ka, eszol­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mak

 (1.2) drob­ne, gęste pismo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ʃɛk, AS: maček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mak m., makówka ż.

Wiktionary


maczeta

duży, cięż­ki nóż z roz­sze­rzo­ną klin­gą uży­wa­ny do cię­cia trzci­ny i wy­rą­by­wa­nia ście­żek w buszu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi, sze­ro­ki nóż po­dob­ny do ta­sa­ka, uży­wa­ny prze­waż­nie do wy­rą­by­wa­nia ście­żek w gę­stych za­ro­ślach;

Wiktionary

Ma­cze­ta (hiszp. "Ma­che­te") – ro­dzaj dłu­gie­go, bar­dzo sze­ro­kie­go noża po­dob­ne­go do ta­sa­ka, uży­wa­ne­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej oraz w Afry­ce do wy­rą­by­wa­nia ście­żek w tro­pi­kal­nej dżun­gli, a także na plan­ta­cjach do ści­na­nia trzci­ny cu­kro­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ścież­kę przez gą­szcze uto­ro­wa­li męż­czyź­ni z ma­cze­ta­mi.

 (1.1) Kil­ka­na­ście osób po­dej­rza­nych o roz­prze­strze­nia­nie cho­le­ry przy uży­ciu cza­rów padło ofia­rą lin­czu. Ciała ofiar zo­sta­ły roz­sie­ka­ne ma­cze­ta­mi, a na­stęp­nie spa­lo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ʃɛta, AS: mačeta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maczetowy

Wiktionary


maczetnik

1. ban­dy­ta z ma­cze­tą;
2. osoba uży­wa­ją­ca ma­cze­ty do pracy


SJP.pl


maczetowy

→ ma­cze­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z ma­cze­tą, do­ty­czą­cy ma­cze­ty, taki jak ma­cze­ta

Wiktionary

Patrz:

maczeta

Powiązane:

 rzecz. maczeta ż.

Wiktionary


maczicze

bra­zy­lij­ski ta­niec o umiar­ko­wa­nym tem­pie, po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie pod ko­niec XIX wieku


SJP.pl


maczki

1. zdrob­nie­nie od: mak;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych; po­złot­ka, eszol­cja


SJP.pl

Macz­ki – wschod­nia, oto­czo­na ze­wsząd la­sa­mi dziel­ni­ca Sos­now­ca, na skra­ju Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, po­sia­da­ją­ca głę­bo­kie tra­dy­cje ko­le­jar­skie a wy­ni­ka­ją­ce z hi­sto­rycz­nie stra­te­gicz­ne­go po­ło­że­nia na mapie Eu­ro­py, na gra­ni­cy dwóch za­bo­rów (koń­co­wa sta­cja Gra­ni­ca Kolei War­szaw­sko-Wie­deń­skiej). Macz­ki okre­śla­ne są jako „zie­lo­ne płuca Sos­now­ca”.

Wikipedia


maczkiem

1. zdrob­nie­nie od: mak;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych; po­złot­ka, eszol­cja


SJP.pl


maczkowaty

bar­dzo drob­ny, przy­po­mi­na­ją­cy ma­czek


SJP.pl


maczkowy

przy­miot­nik od: ma­czek


SJP.pl


maczo

po­tocz­nie: męż­czyz­na o ce­chach ty­po­wo mę­skich, ta­kich jak siła, wład­czość; macho


SJP.pl

Maczo – pier­wszy sin­gel z czwar­te­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go Krzysz­to­fa "K.A.S.Y." Ka­sow­skie­go pt. "Maczo?". Za­wie­ra utwór "Maczo" w 6 wer­sjach oraz za­po­wiedź tego ut­wo­ru. Do ut­wo­ru pow­stał te­le­dysk.

Wikipedia


maczok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ko­wy ko­łacz

Wiktionary


maczuga

pro­sta broń biała - po­gru­bio­na na końcu pałka, cza­sem na­bi­ja­na ka­mie­nia­mi, ka­wał­ka­mi me­ta­lu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z naj­star­szych broni obu­cho­wych, pałka z gru­bym koń­cem na­bi­tym ostry­mi ka­mie­nia­mi lub ka­wał­ka­mi me­ta­lu;

 (1.2) bot. roln. od­mia­na bruk­sel­ki

 (1.3) pot. penis

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­czu­ga (broń)
  • ma­czu­gi (gim­na­sty­ka)
  • ma­czu­ga skal­na – zo­bacz np. Ma­czu­ga Her­ku­le­sa
  • wzgó­rze 262 (Mont Ormel), tzw. „Ma­czu­ga”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzieś na przed­mie­ściu po­ka­zu­ją mi ster­tę po­ła­ma­nych dzid, łuków, ma­czug i strzał. Wo­jow­ni­cy zło­ży­li broń, którą na­stęp­nie po­li­cja na wszel­ki wy­pa­dek zni­szczy­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maczugowaty

Wiktionary


maczugowatość

cecha cze­goś przy­po­mi­na­ją­ce­go kształ­tem ma­czu­gę


SJP.pl


maczugowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ma­czu­gę; ma­czu­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do ma­czu­gi, ma­ją­cy cechy ma­czu­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maczuga ż., maczugowiec mrz., maczużnik mzw./mrz., maczużnikowate nmos.

Wiktionary


maczugowce

bak­te­ria z ro­dza­ju wła­ści­wych, o ciele wie­locz­ło­no­wym, nie­kie­dy roz­pa­da­ją­cym się na formy zia­ren­ko­wa­te


SJP.pl

Ma­czu­gow­ce (gr. "Co­ry­ne­bac­te­ria­ce­ae"; "co­ry­ne" – ma­czu­ga, bu­ła­wa i "bac­te­rion" – pa­łecz­ka) – za­li­cza­na do form wy­dłu­żo­nych forma mor­fo­lo­gicz­na Gram-do­dat­nich bak­te­rii tle­no­wych lub względ­nie bezt­le­no­wych. U niek­tó­rych wi­docz­ne ziar­ni­sto­ści. []. Kształ­tem przy­po­mi­na­ją ma­czu­gę. Niek­tó­re ga­tun­ki są pa­to­ge­na­mi ro­ślin i zwie­rząt (w tym czło­wie­ka).

Wikipedia


maczugowiec

bak­te­ria z ro­dza­ju wła­ści­wych, o ciele wie­locz­ło­no­wym, nie­kie­dy roz­pa­da­ją­cym się na formy zia­ren­ko­wa­te


SJP.pl


maczugowy

1. → ma­czu­ga;
2. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ma­czu­gę; ma­czu­go­wa­ty


SJP.pl


maczupia

spół­ka hand­lo­wo-okrę­to­wa lub ry­bac­ka; ma­szo­pe­ria, ma­szo­pa


SJP.pl


maczużnik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny ma­czuż­ni­ko­wa­tych, pa­so­ży­tu­ją­cy m.in. na owa­dach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­czuż­nik (Cor­dy­ceps) – ro­dzaj grzy­bów
  • ma­czuż­nik (Sphinc­tri­na) – ro­dzaj grzy­bów
  • ma­czuż­nik osi (Op­hio­cor­dy­ceps sphe­co­cep­ha­la) – ga­tu­nek grzy­bów

Wikipedia


maczużnikowate

o ce­chach ma­czuż­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Ma­czuż­ni­ko­wa­te ("Cor­dy­ci­pi­ta­ce­ae" Kre­i­sel ex G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spa­ta­fo­ra) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ro­zet­kow­ców ("Hy­po­cre­a­les").

Wikipedia


maczużnikowaty

o ce­chach ma­czuż­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


maczystowski

→ ma­czyzm


SJP.pl

Patrz:

maczyzm

maczyzm

bycie maczo, za­cho­wy­wa­nie się jak maczo; ma­chis­mo, mę­skość, sam­czość


SJP.pl


maczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. głów­ny pęd ro­śli­ny

Wiktionary


mada

gleba alu­wial­na pow­sta­ła przez na­no­sze­nie osa­dów ila­stych i or­ga­nicz­nych w miej­scu wy­le­wu rzeki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mada (flu­wi­sol) – ro­dzaj gleby
  • mada – zja­wi­sko w tran­spor­cie szy­no­wym
  • Mada – wieś w Ru­mu­nii, w gmi­nie Balșa
  • Mada – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych
  • Mada – afry­kań­ska grupa et­nicz­na, po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­kiem mada
  • MadA – enzym z grupy trans­fe­raz

Wikipedia


madaba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Jor­da­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy;

Wiktionary

Ma­da­ba (arab. مادبا, bi­blij­na Me­de­ba) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Jor­da­nii, w oazie na pła­sko­wy­żu, na po­łud­nio­wy za­chód od Am­ma­nu, sto­li­ca mu­ha­fa­zy Ma­da­by.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łem w Ma­da­bie pię­kną mo­za­i­kę.

Wiktionary


madagaskar

1. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo w Afry­ce; Re­pu­bli­ka Ma­da­ga­ska­ru (w la­tach 1960-75 Re­pu­bli­ka Mal­ga­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim

Wiktionary

Ma­da­ga­skar ( Ma­da­ga­si­ka­ra, Ma­da­ga­scar), ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Ma­da­ga­ska­ru ( Re­po­bli­kan’I Ma­da­ga­si­ka­ra, République de Ma­da­ga­scar) – pań­stwo wy­spiar­skie po­ło­żo­ne na Ma­da­ga­ska­rze w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu In­dyj­skie­go, u po­łud­nio­wo-wschod­nich wy­brze­ży Afry­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mal­ga­ski jest ję­zy­kiem urzę­do­wym Ma­da­ga­ska­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaˈɡaskar, AS: madagaskar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskarczyk mos., Madagaskarka ż., madagaskarnik mzw.

 przym. madagaskarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Republika Madagaskaru

Wiktionary


madagaskarczyk

1. oby­wa­tel Ma­da­ga­ska­ru (pań­stwa w Afry­ce);
2. miesz­ka­niec Ma­da­ga­ska­ru (wyspy na Oce­a­nie In­dyj­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­da­ga­ska­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskart͡ʃɨk, AS: madagaskarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskar mrz.

:: fż. Madagaskarka ż.

 przym. madagaskarski

Wiktionary


madagaskarka

1. oby­wa­tel­ka Ma­da­ga­ska­ru (pań­stwa w Afry­ce);
2. miesz­kan­ka Ma­da­ga­ska­ru (wyspy na Oce­a­nie In­dyj­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­da­ga­ska­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskarka, AS: madagaskarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskar mrz.

:: fm. Madagaskarczyk mos.

 przym. madagaskarski

Wiktionary


madagaskarnik

ptak z rzędu żu­ra­wio­wa­tych, ży­ją­cy wy­łącz­nie na Ma­da­ga­ska­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­si­tor­nit­hi­dae|ref=tak.;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madagaskarniki nmos., Madagaskar

Wiktionary


madagaskarniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­si­tor­nit­hi­for­mes|Wet­mo­re|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ma­da­ga­skar­nik

Wiktionary

Ma­da­ga­skar­ni­ki – rząd (Me­si­tor­nit­hi­for­mes) oraz ro­dzi­na (Me­si­tor­nit­hi­dae) pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki, wy­stę­pu­ją­ce wy­łącz­nie w wil­got­nych la­sach i za­ro­ślach na Ma­da­ga­ska­rze. Wszyst­kie uz­na­wa­ne są za ga­tun­ki na­ra­żo­ne i ob­ję­te ochro­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie ma­da­ga­skar­ni­ki pro­wa­dzą na­ziem­ny tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madagaskarnik mzw.

Wiktionary


madagaskarski

zwią­za­ny z Ma­da­ga­ska­rem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­da­ga­skar

 (1.2) od­no­szą­cy się do wyspy Ma­da­ga­skar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskarsʲci, AS: madagaskarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskar mrz., Madagaskarka ż., Madagaskarczyk mos.

Wiktionary


madaj

naz­wi­sko


SJP.pl

Madaj (hebr. מָדַי) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, jeden z sied­miu synów Ja­fe­ta (Rdz 10,2).

Uwa­ża­ny za pro­to­pla­stę Medów. We­dług apo­kry­ficz­nej Księ­gi Ju­bi­le­u­szów (Jub 10,35) Madaj, mąż córki Sema, nie chciał za­miesz­kać wraz ze swo­i­mi brać­mi na za­cho­dzie i osied­lił się w kra­i­nach wschod­nich poś­ród szwa­grów. Jego córka Melka miała na­to­miast po­ślu­bić Ka­i­na­na (Jub 8,5).

Wikipedia


madajczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ma­daj­czyk-Kra­sow­ska (ur. 1947) – pol­ska bi­blio­te­kar­ka, dzien­ni­kar­ka i dzia­łacz­ka opo­zy­cyj­na w okre­sie PRL
  • Cze­sław Ma­daj­czyk (1921–2008) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Piotr Ma­daj­czyk (ur. 1959) – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


madalin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­da­lin – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Rę­dzi­ny
  • Ma­da­lin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Li­sków

Wikipedia


madaliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ma­da­liń­ski (1739-1804) – pol­ski ge­ne­rał
  • Bo­na­wen­tu­ra Ma­da­liń­ski (1620-1691) – ka­to­lic­ki du­chow­ny i urzęd­nik
  • Jan Ma­da­liń­ski (zm. 1644) – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Jan Ma­da­liń­ski – sę­dzia ziem­ski wie­luń­ski
  • Jerzy Ma­da­liń­ski (zm. 1654) – pol­ski urzęd­nik
  • Lech Ma­da­liń­ski (1900-1973) – pol­ski aktor
  • Lud­wik Ma­da­liń­ski – pol­ski urzęd­nik w XVIII wieku
  • Mi­chał Ma­da­liń­ski (zm. 1752) – pol­ski urzęd­nik
  • Roman Ma­da­liń­ski (1890-1981) – pol­ski dzia­łacz go­spo­dar­czy i spo­łecz­ny.
  • Se­ba­stian Ma­da­liń­ski (zm. 1679) – cho­rą­ży wie­luń­ski
  • Zbi­gniew Ma­da­liń­ski (1897-1983) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Zyg­munt Ma­da­liń­ski (zm. 1690) – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


madame

[czy­taj: maDAM]
1. zwrot grzecz­no­ścio­wy uży­wa­ny obec­nie we Fran­cji i w in­nych kra­jach w sto­sun­ku do ko­biet za­męż­nych lub bę­dą­cych kie­dyś mę­żat­ka­mi;
2. dawne okre­śle­nie na­u­czy­ciel­ki lub gu­wer­nant­ki po­cho­dzą­cej z Fran­cji;
3. iro­nicz­nie o ko­bie­cie wy­nio­słej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­da­me – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Ma­da­me – po­wieść An­to­nie­go Li­be­ry
  • Ma­da­me – film z 2017 roku, reż. Aman­da Sthers
  • Le Ma­da­me

Wikipedia


madapolam

biała tka­ni­na ba­weł­nia­na uży­wa­na na bie­liz­nę; ma­de­po­lam


SJP.pl


madeira

rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­de­i­ra – rzeka w Bra­zy­lii i Bo­li­wii
  • Ma­de­i­ra – mia­sto w USA, w sta­nie Ohio
  • Ma­de­i­ra (Ma­de­ra) – wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim

Wikipedia


madej

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Madej – pol­ski autor sce­na­riu­szy i ry­sow­nik ko­mik­sów oraz ilu­stra­tor
  • An­drzej Madej – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ka­zi­mierz Madej – pol­ski ma­larz, aktor, ar­ty­sta, ka­ba­re­ciarz
  • Ka­zi­mierz Madej – pol­ski ge­ne­rał
  • Łu­kasz Madej – pol­ski pił­karz

Wikipedia


madejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­dej­czyk (1929–1994) – pol­ski agent wy­wia­du
  • Bar­ba­ra Ma­dej­czyk (ur. 1976) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, oszczep­nicz­ka
  • Da­riusz Ma­dej­czyk (ur. 1969) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dzien­ni­karz
  • Jan Ma­dej­czyk (1880–1966) – pol­ski rol­nik i po­li­tyk

Wikipedia


madejowy

ma­de­jo­we łoże:
1. w baj­kach: łoże na­bi­te ostry­mi kol­ca­mi;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: bar­dzo nie­wy­god­ne po­sła­nie, sie­dzi­sko, łoże


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­de­jem, do­ty­czą­cy Ma­de­ja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadɛˈjɔvɨ, AS: madei ̯ovy

Wiktionary


madejski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ma­dej­ski (1895 lub 1896–1966) – plu­to­no­wy ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Ed­ward Ma­dej­ski (1914–1996) – pol­ski pił­karz, bram­karz
  • Eu­ge­niusz Ma­dej­ski (1908–1986) – pol­ski hi­sto­ryk, za­ło­ży­ciel i dy­rek­tor szko­ły śred­niej w Ksią­żu Wiel­kim
  • Jan Ma­dej­ski (1925–2000) – pol­ski in­ży­nier, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Jan Ma­dej­ski (ur. 1939) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • John Ma­dej­ski (ur. 1941) – an­giel­ski biz­nes­men, pre­zes klubu pił­kar­skie­go Re­a­ding
  • Grze­gorz Ma­dej­ski (ur. 1951) – pol­ski astro­nom, pro­fe­sor nauk fi­zycz­nych
  • Mie­czy­sław Ma­dej­ski (1923–2020) – pol­ski i ame­ry­kań­ski in­ży­nier, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Piotr Ma­dej­ski (ur. 1983) – pol­ski pił­karz
  • Wła­dy­sław Ma­dej­ski (1899–1965) – puł­kow­nik pilot ob­ser­wa­tor Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


madeleine

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La Ma­de­le­i­ne – gmina i miej­sco­wość we Fran­cji
  • Ma­de­le­i­ne – sta­cja metra w Pa­ry­żu
  • Ma­de­le­i­ne – wam­pir z po­wie­ści Anny Rice

Wikipedia


madelski

naz­wi­sko


SJP.pl


mademoiselle

[czy­taj: madmuaZEL] we Fran­cji: zwrot grzecz­no­ścio­wy uży­wa­ny w sto­sun­ku do nie­za­męż­nych ko­biet


SJP.pl


madepolam

biała tka­ni­na ba­weł­nia­na uży­wa­na na bie­liz­nę; ma­da­po­lam


SJP.pl


madera

1. mocne, de­se­ro­we wino por­tu­gal­skie, po­cho­dzą­ce z Ma­de­ry, por­tu­gal­skiej wyspy;
2. sos do mięsa za­pra­wio­ny ma­de­rą - winem;
3. ro­dzaj cien­kiej, im­pre­gno­wa­nej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. por­tu­gal­ski ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim na za­chód od Ma­ro­ka;

 (1.2) geogr. naj­więk­sza wyspa ar­chi­pe­la­gu Ma­de­ra (1.1)

Wiktionary

Ma­de­ra ( Ma­de­i­ra), ofi­cjal­nie Re­gion Au­to­no­micz­ny Ma­de­ry ( Região Au­tó­no­ma da Ma­de­i­ra) – na­le­żą­cy do Por­tu­ga­lii ar­chi­pe­lag i re­gion au­to­no­micz­ny na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim o po­wierzch­ni 801,11 km². We­dług da­nych z 31 grud­nia 2021 za­miesz­ki­wa­ło ją 250 769 osób, w tym 105 795 osób w Fun­chal, naj­więk­szym mie­ście ar­chi­pe­la­gu i sto­li­cy re­gio­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ma­de­ra jest nie­za­leż­nym po­li­tycz­nie i po­sia­da­ją­cym odręb­ną ad­mi­ni­stra­cję te­ry­to­rium por­tu­gal­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdɛra, AS: madera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maderczyk m., Maderyjczyk m., Maderka ż., Maderyjka ż., madera ż.

 przym. maderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) adm. urz. Region Autonomiczny Madery

Wiktionary


maderka

zdrob­nie­nie od: ma­de­ra


SJP.pl


maderowy

1. zro­bio­ny z ma­de­ry (wina), np. sos ma­de­ro­wy;
2. zro­bio­ny z ma­de­ry (ma­te­ria­łu), np. ubra­nie ma­de­ro­we


SJP.pl


maderski

→ Ma­de­ra; ma­de­ryj­ski (rza­dziej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­de­rą, do­ty­czą­cy Ma­de­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki do­sko­na­łym wa­run­kom kli­ma­tycz­nym wyspy, wino ma­der­skie po­sia­da świet­ny smak i nadz­wy­czaj miły aro­mat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madera ż.

Wiktionary


maderyjski

→ Ma­de­ra; ma­der­ski (czę­ściej)


SJP.pl


maderyzacja

prze­pro­wa­dza­nie fer­men­ta­cji wina w sto­sun­ko­wo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze w celu na­da­nia mu cech wła­ści­wych ma­de­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pro­ces doj­rze­wa­nia wina

Wiktionary


madey

naz­wi­sko


SJP.pl


madeyski

[czy­taj: ma­dej­ski] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­de­y­ski (1924–2006) – in­ży­nier bal­ne­o­lo­gii, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny
  • An­to­ni Ma­de­y­ski (1862–1939) – pol­ski rzeź­biarz i me­da­lier
  • Ed­ward Ma­de­y­ski (1832–1906) – le­karz, pu­bli­cy­sta
  • Fe­li­cjan Ma­de­y­ski (1890–1940) – pod­puł­kow­nik broni pan­cer­nych Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Jan Wa­le­ry Ma­de­y­ski (1874–1953) – zie­mia­nin, dzia­łacz spo­łecz­ny i go­spo­dar­czy
  • Jerzy Ma­de­y­ski (1931–2005) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki
  • Jerzy Wik­tor Ma­de­y­ski (1872–1939) – pol­ski praw­nik, mi­ni­ster w rzą­dzie Przed­li­ta­wii, poseł RP w Niem­czech (1921-23)
  • Ju­lian Ma­de­y­ski
  • Leon Ma­de­y­ski
  • Mar­ce­li Ma­de­y­ski (1822–1886) – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji III i IV ka­den­cji (1872-1882)
  • Sta­ni­sław Jerzy Ma­de­y­ski (1841–1910) – praw­nik, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Zbi­gniew Ma­de­y­ski (1897–1984) – dok­tor prawa, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i spo­łecz­ny

Wikipedia


madeła

naz­wi­sko


SJP.pl


madianici

czło­nek bi­blij­ne­go ludu wy­wo­dzą­ce­go się od Abra­ha­ma i Ke­tu­ry; Mi­dia­ni­ta


SJP.pl


madianicki

→ Ma­dia­ni­ci, → Ma­dia­ni­ta


SJP.pl

Patrz:

Madianici, → Madianita

madianita

czło­nek bi­blij­ne­go ludu wy­wo­dzą­ce­go się od Abra­ha­ma i Ke­tu­ry; Mi­dia­ni­ta


SJP.pl


madison

[czy­taj: me­di­son] ame­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

Ma­di­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Wi­scon­sin oraz sie­dzi­ba hrab­stwa Dane, po­ło­żo­ne na przes­my­ku roz­dzie­la­ją­cym je­zio­ra Mo­no­na i Men­do­ta. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Ma­di­son obej­mu­je 683,2 tys. miesz­kań­ców (2021) i jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem w sta­nie Wi­scon­sin. Znane jako „Mia­sto Czte­rech Je­zior” ze wzglę­du na po­ło­że­nie wśród czte­rech je­zior.

Wikipedia


madisoński

→ Ma­di­son


SJP.pl

Patrz:

Madison

madka

lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta bez kul­tu­ry oso­bi­stej, która nie­daw­no uro­dzi­ła dziec­ko i dzię­ki temu jest prze­ko­na­na o swo­jej wyż­szo­ści nad in­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pejor. ne­ga­tyw­ne okre­śle­nie matki, zwła­szcza prze­ko­na­nej o swej wyż­szo­ści z po­wo­du uro­dze­nia dziec­ka

Wiktionary

Madka – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie mło­dej, uciąż­li­wej dla oto­cze­nia ko­bie­ty wy­cho­wu­ją­cej po­tom­stwo, przyj­mu­ją­cej ro­szcze­nio­wą po­sta­wę wobec in­nych, uwa­ża­ją­cą się za lep­szą ze wzglę­du na to, że uro­dzi­ła dziec­ko, co upo­waż­nia ją do tego, że „jej się na­le­ży”. Wraz z po­pu­la­ry­za­cją okre­śle­nia po­ja­wi­ły się rów­nież po­wią­za­ne z nim ne­o­lo­giz­my – „mad­kizm” czy „mad­ko­mo­wa” – oraz memy in­ter­ne­to­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wa madka zrobi wszyst­ko dla swo­ich BOMBELKÓW – spró­bu­je ubie­gać się o ali­men­ty od sio­stry, która sporo za­ra­bia albo zdo­bę­dzie upra­gnio­ne­go sło­dzia­ka.

Wiktionary


madla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aku­szer­ka

Wiktionary


madleński

kul­tu­ra mad­leń­ska - jedna z kul­tur póź­ne­go pa­le­o­li­tu, znana z od­kryć w ja­ski­ni w La Ma­de­le­i­ne we Fran­cji, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­ra­fi­no­wa­ną pro­duk­cją na­rzę­dzi z krze­mie­nia, rogu i kości; kul­tu­ra mag­da­leń­ska


SJP.pl


madness

[czy­taj: med­nes] bry­tyj­ski ze­spół roc­ko­wy za­ło­żo­ny w 1976 roku


SJP.pl

Mad­ness – ze­spół bry­tyj­ski, gra­ją­cy ska, re­pre­zen­tant sceny 2 Tone (obok The Spe­cials, The Se­lec­ter, The Beat, Bad Man­ners, The Bo­dys­nat­chers). Od­mien­ność Mad­ness od in­nych grup tego ga­tun­ku z tego okre­su po­le­ga­ła na tym, iż two­rzy­li go wy­łącz­nie biali mu­zy­cy, przez co nie­słusz­nie ko­ja­rze­ni byli z ru­cha­mi ra­si­stow­ski­mi. W póź­niej­szym okre­sie grupa odesz­ła od ska i kie­ro­wa­ła się ku pop-roc­ko­wi, za­cho­wu­jąc jed­nak roz­poz­na­wal­ne brzmie­nie.

Wikipedia


madonna

ko­bie­ta o uro­dzie sub­tel­nej i udu­cho­wio­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. pe­ryfr. Maria z Na­za­re­tu

 (1.2) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­don­na – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Ma­don­na – album mu­zycz­ny pio­sen­kar­ki Ma­don­ny
  • Ma­don­na – mi­nial­bum grupy Se­cret
  • Ma­don­na – sin­gel grupy Se­cret
  • Ma­don­na – sin­gel ra­per­ki Bambi
  • Lady Ma­don­na – pio­sen­ka ze­spo­łu The Be­at­les
  • Ma­don­na Syk­styń­ska – obraz Ra­fa­e­la
  • Ma­don­na z Dzie­ciąt­kiem – śred­nio­wiecz­ny obraz Giot­ta di Bon­do­ne
  • Ma­don­na szaf­ko­wa – mała, prze­no­śna forma oł­ta­rzo­wa
  • Ma­don­na z Mont­ser­rat – drew­nia­na ro­mań­ska fi­gu­ra
  • Ma­don­na – obraz ma­la­rza ni­der­landz­kie­go Pe­tru­sa Chri­stu­sa
  • Ma­don­na – Maria z Na­za­re­tu, matka Je­zu­sa Chry­stu­sa

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Maryja, Bogurodzica, Dziewica Maryja

Wiktionary


madonnowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem Ma­don­nę - matkę Je­zu­sa Chry­stu­sa


SJP.pl


madowy

przy­miot­nik od: mada


SJP.pl


madrac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­te­rac

Wiktionary


madraca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. ma­te­rac

Wiktionary


madras

1. tka­ni­na ba­weł­nia­na po­dob­na do gazy
2. ga­tu­nek her­ba­ty in­dyj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. lekka tka­ni­na ba­weł­nia­na o splo­cie ga­zej­skim, przy­po­mi­na­ją­ca gazę, zdo­bio­na jed­no­barw­ny­mi lub wie­lo­barw­ny­mi wzo­ra­mi wąt­ko­wy­mi, po­sia­da­ją­ca zwy­kle wzór w krat­kę

 (1.2) daw. włók. tka­ni­na ubra­nio­wa przy­po­mi­na­ją­ca kort lub kor­cik

 (1.3) spoż. ga­tu­nek her­ba­ty in­dyj­skiej o wy­raź­nym smaku i aro­ma­cie, upra­wia­nej w sta­nie Ta­mil­na­du

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ma­dra­sa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­dras (Ćen­naj) – mia­sto w In­diach
  • Ma­dras – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ore­gon
  • ma­dras – ro­dzaj tka­ni­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Tu księż­na z całym za­pa­łem jęła pro­jek­to­wać to­a­le­tę dla szam­be­la­no­wej, snu­jąc do­bo­ry ko­lo­rów, a osob­ne czy­niąc plany dla mu­śli­nów, ak­sa­mi­tów, ma­dra­sów, trie­stów i „ostin­dyj­skich“ tiu­lów.

 (1.1-2) Sły­sza­łaś, mia­łam kupić ma­dra­su na Kol­mark­cie, mia­łam tobie przy­wieźć pe­ti­ne­to­we rę­ka­wicz­ki, mia­łam przy­wieźć ka­zi­mier­ku [..] i nic nie przy­wio­złam […].

 (1.3) Firma Posti przy­go­to­wu­je swoje mie­szan­ki zgod­nie z gu­stem pol­skich kon­su­men­tów, któ­rzy pre­fe­ru­ją na­pa­ry ciem­ne z ga­tun­ków ma­dras, assam czy yunan.

 (1.3) [...] wy­cza­ro­wy­wał z zesch­nię­tych list­ków po­spo­li­te­go ma­dra­su, sprze­da­wa­ne­go w sze­le­szczą­cych, krzy­wo zle­pio­nych to­reb­kach, niez­wy­kły napój, któ­re­go każdy łyk sma­ko­wał jak haust gór­skie­go po­wie­trza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madras mrz.

 przym. madraski, madrasowy

Wiktionary


madrasa

mu­zuł­mań­ska szko­ła; me­dre­sa, ma­dre­sa


SJP.pl


madraski

→ Ma­dras; ćen­naj­ski


SJP.pl


madrasyjczyk

miesz­ka­niec Ma­dra­su


SJP.pl


madrasyjka

miesz­kan­ka Ma­dra­su (mia­sta w In­diach)


SJP.pl


madrepora

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ro­wiec, koral ma­dre­po­ro­wy


SJP.pl


madreporowce

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ra, koral ma­dre­po­ro­wy


SJP.pl


madreporowiec

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ra, koral ma­dre­po­ro­wy


SJP.pl


madreporowy

koral ma­dre­po­ro­wy - ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ra, ma­dre­po­ro­wiec


SJP.pl


madrepory

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ro­wiec, koral ma­dre­po­ro­wy


SJP.pl


madresa

mu­zuł­mań­ska szko­ła; ma­dra­sa, me­dre­sa


SJP.pl


madridista

śro­do­wi­sko­wo: kibic Realu Ma­dryt


SJP.pl


madroxin

hand­lo­wa nazwa sul­fa­di­me­tok­sy­ny (che­mo­te­ra­pe­u­ty­ka o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym)


SJP.pl


madrycki

przy­miot­nik od: Ma­dryt (sto­li­ca Hisz­pa­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­dryt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdrɨt͡sʲci, AS: madrycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madryt mrz., madrytczyk mos., madrytka ż.

Wiktionary


madrygalista

twór­ca lub wy­ko­naw­ca ma­dry­ga­łów, świec­kich pie­śni po­pu­lar­nych w XIV - XVI wieku


SJP.pl


madrygalistka

→ ma­dry­ga­li­sta


SJP.pl

Patrz:

madrygalista

madrygał

1. ga­tu­nek mu­zy­ki wo­kal­nej po­pu­lar­ny w XIV - XVI wieku;
2. dawny ga­tu­nek sie­lan­ko­wej po­ez­ji lub pie­śni mi­łos­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. świec­ki, wie­lo­gło­so­wy utwór wo­kal­ny, po­pu­lar­ny głów­nie w epoce re­ne­san­su

 (1.2) liter. krót­ki, sie­lan­ko­wy, zwy­kle żar­to­bli­wy lub po­chwal­ny wiersz, naj­czę­ściej o te­ma­ty­ce mi­łos­nej

 (1.3) daw. zręcz­ny kom­ple­ment

Wiktionary

Ma­dry­gał (wo­kal­na forma mu­zycz­na) – wo­kal­ny utwór wie­lo­gło­so­wy, opar­ty na tek­stach po­ru­sza­ją­cych zwy­kle tre­ści o te­ma­ty­ce świec­kiej, mi­łos­nej, przed­sta­wia­ją­cej sie­lan­ko­wy tryb życia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. madrygałowy

Wiktionary


madrygałowy

→ ma­dry­gał (utwór po­e­tyc­ki lub mu­zycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. lub muz. zwią­za­ny z ma­dry­ga­łem, do­ty­czą­cy ma­dry­ga­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madrygał mrz., madrygalista mos., madrygalistka ż.

Wiktionary


madryt

sto­li­ca Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Hisz­pa­nii;

 (1.2) geogr. jeden z sie­dem­na­stu au­to­no­micz­nych re­gio­nów Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Ma­dryt ( Ma­drid) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Hisz­pa­nii, po­ło­żo­ne w środ­ko­wej czę­ści kraju, na Wy­ży­nie Ka­sty­lij­skiej, u pod­nó­ża Sier­ra de Gu­a­dar­ra­ma, nad rzeką Man­za­na­res. Ma po­wierzch­nię 604,45 km² i licz­bę lud­no­ści 3 266 126 (2019). Znaj­du­je się w re­gio­nie au­to­no­micz­nym "Co­mu­ni­dad de Ma­drid", który ma po­wierzch­nię 8022 km² i licz­bę lud­no­ści ok. 6,7 mln (2020).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moi przy­ja­cie­le miesz­ka­ją w Ma­dry­cie.

 (1.2) Po­pu­la­cja Ma­dry­tu wy­no­si około 6,6 mln.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmadrɨt, AS: madryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madrytczyk mos., madrytka ż.

 przym. madrycki, podmadrycki

Wiktionary


madrytczyk

miesz­ka­niec Ma­dry­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­dry­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdrɨṭt͡ʃɨk, AS: madryṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madryt mrz.

:: fż. madrytka ż.

 przym. madrycki

Wiktionary


madrytka

miesz­kan­ka Ma­dry­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­dry­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdrɨtka, AS: madrytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madryt mrz.

:: fm. madrytczyk mos.

 przym. madrycki

Wiktionary


madsen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aage Mad­sen – te­ni­si­sta re­pre­zen­tu­ją­cy Danię
  • Leon Mad­sen – duń­ski żuż­lo­wiec
  • Mi­cha­el Mad­sen – ame­ry­kań­ski aktor
  • Peter Mad­sen – duń­ski pił­karz
  • Peter Mad­sen – duń­ski wy­na­laz­ca
  • Vir­gi­nia Mad­sen – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Mad­sen (grupa mu­zycz­na) – nie­miec­ki ze­spół roc­ko­wy
  • Pi­sto­let ma­szy­no­wy Mad­sen Model 1945
  • Pi­sto­let ma­szy­no­wy Mad­sen Model 1946
  • Pi­sto­let ma­szy­no­wy Mad­sen Model 1950
  • Ka­ra­bin ma­szy­no­wy Mad­sen-Sa­et­ter
  • Wiel­ko­ka­li­bro­wy ka­ra­bin ma­szy­no­wy Mad­sen

Wikipedia


madura

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­du­ra – wyspa w In­do­nez­ji na Morzu Ja­waj­skim przy pół­noc­no-wschod­nim wy­brze­żu Jawy; od­dzie­lo­na od niej na za­cho­dzie cie­śni­ną Su­ra­ba­ja, a na po­łud­niu cie­śni­ną Ma­du­ra, nad którą znaj­du­je się most dro­go­wy Su­ra­ma­du. Po­wierzch­nia 4250 km²; dłu­gość linii brze­go­wej 467,8 km; około 4 mi­lio­nów miesz­kań­ców.

Wikipedia


maduraj

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Ma­du­raj (tamil. மதுரை, hind. मदुरै, tran­skryp­cja ma­du­rai) – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Indii, w sta­nie Ta­mil­na­du, nad rzeką Waj­haj (ucho­dzi do cie­śni­ny Palk), sto­li­ca dy­stryk­tu Ma­du­rai. Około 2 mln miesz­kań­ców. Ważny węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny na szla­ku pro­wa­dzą­cym na Cej­lon, oś­ro­dek prze­my­słu odzie­żo­we­go i rze­mio­sła.

Wikipedia


madurajski

→ Ma­du­raj


SJP.pl

Patrz:

Maduraj

madurowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


madurski

1. → Ma­du­ra (wyspa w In­do­nez­ji);
2. język ma­dur­ski - uży­wa­ny na wy­spie Ma­du­ra oraz we wschod­niej czę­ści Jawy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­du­rą, do­ty­czą­cy Ma­du­ry (wyspy nie­o­po­dal Jawy)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­dur­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madura ż.

Wiktionary


madzia

zdrob­nie­nie od: Magda, Mag­da­le­na (imio­na żeń­skie); Mag­dzia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Mag­da­le­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­dzia sie­dzi w ławce z tą dłu­go­wło­są dziew­czyn­ką, którą poz­na­li­śmy na roz­po­czę­ciu roku szkol­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmad͡ʑa, AS: maʒ́a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magda ż., Magdalena

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Magda, Magdusia

Wiktionary


madziak

naz­wi­sko


SJP.pl


madziar

po­tocz­nie o Wę­grze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek ple­mię­e­mion ugro­fiń­skich, które za­ło­ży­ły pań­stwo na ob­sza­rze dzi­siej­szych Wę­gier w IX w.

 (1.2) pot. Wę­gier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziarszczyzna ż., madziaryzm m., madziaryzacja ż., madziaryzowanie n., zmadziaryzowanie n., Madziarowa ż., madziarozaur m., madziarskość ż.

:: fż. Madziarka ż.

 czas. zmadziaryzować ndk., madziaryzować ndk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny, antymadziarski, promadziarski

 przysł. z madziarska, madziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Węgier

Wiktionary


madziarka

prze­sta­rza­le: Wę­gier­ka (oby­wa­tel­ka Wę­gier)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. człon­ki­ni ple­mię­e­mion ugro­fiń­skich, które za­ło­ży­ły pań­stwo na ob­sza­rze dzi­siej­szych Wę­gier w IX w.

 (1.2) przest. pot. Wę­gier­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziarszczyzna ż., madziaryzm mrz., madziaryzacja ż., madziaryzowanie n.

:: fm. Madziar mos.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

 przysł. z madziarska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Węgierka

Wiktionary


madziarofilski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­ce­cho­wa­ny ma­dzia­ro­fil­stwem, sym­pa­ty­zu­ją­cy z Wę­gra­mi albo na­ro­dem wę­gier­skimm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziarofilstwo n., madziarofil mos., madziarofilka ż., madziarofilia ż.

Wiktionary


madziarowie

po­tocz­nie o Wę­grze


SJP.pl


madziarski

do­ty­czą­cy Ma­dzia­rów, wła­ści­wy Ma­dzia­rom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­dzia­rów, zwią­za­ny z Ma­dzia­ra­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ma­dzia­rów, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Ma­dzia­rom

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W po­wie­trzu rozbrz­mie­wa­ły dość od­le­głe, lecz wy­raź­ne dźwię­ki ulu­bio­ne­go, na­ro­do­we­go ma­dziar­skie­go tańca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magiera ż., Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziaryzacyjny

 przysł. z madziarska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgierski

 (2.1) węgierski

Wiktionary


madziarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wę­gier­skość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziaryzm mrz., Madziar mos.

Wiktionary


madziarszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co ma­dziar­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgierszczyzna

Wiktionary


madziaryzacja

na­rzu­ca­nie wpły­wów wę­gier­skich lub ule­ga­nie im; hun­ga­ry­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. na­rzu­ca­nie lub przys­wa­ja­nie kul­tu­ry wę­gier­skiej i ję­zy­ka wę­gier­skie­go

 (1.2) na­da­wa­nie cze­muś wę­gier­skie­go cha­rak­te­ru lub wła­ści­wo­ści

Wiktionary

Ma­dzia­ry­za­cja – pro­ces asy­mi­lo­wa­nia bądź asy­mi­lo­wa­nia się lud­no­ści nie­ma­dziar­skiej do kul­tu­ry i na­ro­do­wo­ści wę­gier­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­łud­nio­wa część re­gio­nu ule­gła ma­dzia­ry­za­cji w XVI wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hungaryzacja

Wiktionary


madziaryzacyjny

→ ma­dzia­ry­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­dzia­ry­za­cji

Wiktionary

Patrz:

madziaryzacja

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

 przym. madziarski

Wiktionary


madziaryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zob. hun­ga­ryzm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈd͡ʑarɨsm̥, AS: maʒ́arysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziaryzacja ż., madziaryzowanie n., madziarszczyzna ż., madziarskość ż., Madziar mos., Madziarka ż.

 czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

 przysł. madziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hungaryzm

Wiktionary


madziaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kult. na­rzu­ca­nie wę­gier­sko­ści, przy­mu­sza­nie kogoś do zo­sta­nia Wę­grem, zmie­nia­nie cze­goś na wę­gier­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary


madziaryzować

pod­da­wać wpły­wom wę­gier­skim, roz­sze­rzać wpły­wy wę­gier­skie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo wę­gier­skie; hun­ga­ry­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­dzia­ry­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cać wę­gier­skość, przy­mu­szać kogoś do zo­sta­nia Wę­grem, zmie­niać coś na wę­gier­skie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­dzia­ry­zo­wać się (dk. zma­dzia­ry­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się Wę­grem, na­bie­rać cech wę­gier­skich

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Kiedy się uro­dzi­łem, sto­li­ca kraju, Bu­da­peszt, wła­śnie po­spiesz­nie się ma­dzia­ry­zo­wa­ła, wę­gier­skość bły­szcza­ła na niej jak ja­skra­wy kwiat, jak farba na świe­żo ma­lo­wa­nym domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary


madziarz

naz­wi­sko


SJP.pl


madziarzy

po­tocz­nie o Wę­grze


SJP.pl


madziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Madzi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


madzisty

za­wie­ra­ją­cy madę; gli­nia­sty


SJP.pl


madżlis

par­la­ment w niek­tó­rych kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, m.in. w Egip­cie, Ira­nie i Tur­cji; medż­lis


SJP.pl


madżong

li­czą­ca ponad 2500 lat gra chiń­ska, w ory­gi­na­le czte­ro­o­so­bo­wa, roz­gry­wa­na 144 bam­bu­so­wy­mi ta­blicz­ka­mi przy­po­mi­na­ją­cy­mi z wy­glą­du kost­ki do­mi­na; dziś po­pu­lar­na także w wer­sji jed­no­o­so­bo­wej; mah­jong


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) chiń­ska gra dla czte­rech gra­czy;

Wiktionary

 "Ar­ty­kuł za­wie­ra tekst bro­szu­ry au­tor­stwa Ra­fa­ła T. Prin­ke pt. "Ma­dżong – gra chiń­skich fi­lo­zo­fów" (za zgodą au­to­ra)."

Ma­dżong (inne spo­ty­ka­ne pi­sow­nie: "mah­jong", "mah jong", "mah­jongg"; chin. trad. 麻將, chin. upr. 麻将, pi­ny­in: májiàng; kant. 麻雀, jy­ut­ping: maa4 zoek3; jap.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj po po­łud­niu za­gra­my w ma­dżon­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madżongista m., madżongistka ż.

 przym. madżongowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mahjong, pot. madzian

Wiktionary


madżongowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­dżon­ga, po­wią­za­ny z ma­dżon­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w gru­zach leży mur ma­dżon­go­wy. Ta­rza­ją się, pię­trzą ka­mycz­ki schlud­ne, z kości sło­nio­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madżong m., madżongista m., madżongistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mahjongowy

Wiktionary


maea

Mię­dzy­na­ro­do­wa Agen­cja Ener­gii Ato­mo­wej


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go

 (1.1) = Mię­dzy­na­ro­do­wa Agen­cja Ener­gii Ato­mo­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) MAEA zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1957 r..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa, AS: ẽm‿a‿e‿a

Wiktionary


maelstrom

prąd mor­ski pow­sta­ją­cy u wy­brze­ży Nor­we­gii przy wej­ściach do fior­dów i cie­śnin; mal­strom; malström


SJP.pl


maestoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: uro­czy­ście, ma­je­sta­tycz­nie


SJP.pl


maestra

1. ko­bie­ta ma­e­stro;
2. na­u­czy­ciel­ka mu­zy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. muz. tytuł wy­ra­ża­ją­cy sza­cu­nek dla wy­bit­nej ar­tyst­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stęp ma­e­stry był długo okla­ski­wa­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maestria ż.

:: fm. maestro mos.

Wiktionary


maestria

mi­strzo­stwo, per­fek­cja w wy­ko­na­niu cze­goś; ar­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ar­tyzm, bie­głość, mi­strzo­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­da­nie swoje speł­niał z naj­wyż­szą god­no­ścią i ma­e­strią, zu­peł­nie tak, jakby przez wszyst­kie lata swo­jej fryz­jer­skiej pracy na Oruni przy­go­to­wy­wał się wy­łącz­nie do tej misji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɛstrʲja, AS: maestrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maestro mos., maestra ż.

Wiktionary


maestro

1. tytuł przyz­na­wa­ny zwy­cza­jo­wo dy­ry­gen­tom, wir­tu­o­zom, kom­po­zy­to­rom;
2. czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się do­sko­na­ło­ścią, bie­gło­ścią w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. podn. tytuł wy­ra­ża­ją­cy sza­cu­nek dla wy­bit­ne­go ar­ty­sty mu­zy­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­e­stro (wł.) – mistrz, na­u­czy­ciel
  • Ma­e­stro – dra­mat Ja­ro­sła­wa Abra­mo­wa-Ne­wer­le­go
  • Ma­e­stro – ame­ry­kań­ski film do­ku­men­tal­ny z 2003 w re­ży­se­rii Jo­sel­la Ra­mo­sa
  • Ma­e­stro – wę­gier­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny z 2005 w re­ży­se­rii Gézy M. Tótha
  • Ma­e­stro – fran­cu­ski film z 2014 w re­ży­se­rii Léi Fazer
  • Ma­e­stro – ame­ry­kań­ski film z 2023 w re­ży­se­rii Brad­le­ya Co­o­pe­ra; bio­gra­fia Le­o­nar­da Bern­ste­i­na
  • Ma­e­stro – album mu­zycz­ny Mo­a­ci­ra San­to­sa z 1976
  • Ma­e­stro – album mu­zycz­ny Ka­i­zers Or­che­stra z 2005
  • Ma­e­stro – album mu­zycz­ny Taja Ma­ha­la z 2008
  • Ma­e­stro – album mu­zycz­ny Lo­u­i­sa Vil­la­i­na z 2022
  • Ma­e­stro – karta płat­ni­cza or­ga­ni­za­cji Ma­ster­card
  • Ma­e­stro della Croce 434 – wło­ski ma­larz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 70-letni ma­e­stro spo­koj­nie grał w naj­lep­sze na swoim uko­cha­nym in­stru­men­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɛstrɔ, AS: maestro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maestria ż.

:: fż. maestra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrz, wirtuoz

Wiktionary


maeterlinck

[czy­taj: meterLINK albo meterLĘK] naz­wi­sko, m.in. Ma­u­ri­ce Ma­e­ter­linck (1862-1949) - bel­gij­ski pi­sarz two­rzą­cy w ję­zy­ku fran­cu­skim, la­u­re­at li­te­rac­kiej Na­gro­dy Nobla z roku 1911


SJP.pl


maewestka

[czy­taj: mej­łest­ka] ka­mi­zel­ka ra­tun­ko­wa uży­wa­na przez lot­ni­ków la­ta­ją­cych nad mo­rzem


SJP.pl


maf

skrót

 (1.1) = mię­dzy­na­ro­do­wy al­fa­bet fo­ne­tycz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mię­dzy­na­ro­do­wy al­fa­bet fo­ne­tycz­ny
  • MAF – wło­ski prze­no­śny ze­staw prze­ciw­pan­cer­ny
  • MAF – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Saint-Mar­tin

Wikipedia


mafalde

wło­ski, po­fał­do­wa­ny ma­ka­ron


SJP.pl


mafia

1. mię­dzy­na­ro­do­wa, tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza po­sia­da­ją­ca wpły­wy w or­ga­nach wła­dzy i po­li­cji, po­słu­gu­ją­ca się prze­mo­cą, za­stra­sza­niem i szan­ta­żem;
2. grupa osób nie prze­bie­ra­ją­ca w środ­kach w re­a­li­za­cji włas­nych in­te­re­sów; klika, gang


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza wy­wo­dzą­ca się z Włoch (obec­nie dzia­ła­ją­ca w wielu kra­jach), o hie­rar­chicz­nej struk­tu­rze, dzia­ła­ją­ca w wielu ob­sza­rach życia, rów­nież dą­żą­ca do uzy­ska­nia wpły­wów w po­li­ty­ce

 (1.2) pot. grupa osób wza­jem­nie się po­pie­ra­ją­cych, zwią­za­nych wspól­ny­mi in­te­re­sa­mi

Wiktionary

Mafia – tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza, nazwa zor­ga­ni­zo­wa­nej grupy prze­stęp­czej o du­żych wpły­wach, po­wią­za­niach z oso­ba­mi na róż­nych szcze­blach wła­dzy, po­li­cją, biz­ne­sem, pro­wa­dzą­ca dzia­łal­ność go­spo­dar­czą fi­nan­so­wa­ną z prze­stępstw; uży­wa­na przez media nazwa każ­dej zor­ga­ni­zo­wa­nej grupy prze­stęp­czej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ny znany po­li­tyk jest po­dej­rze­wa­ny o kon­tak­ty z mafią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmafʲja, AS: mafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafiozo mos., mafioso m., mafijność ż.

 przym. mafijny, wewnątrzmafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syndykat zbrodni

 (1.2) klan, kamaryla, kasta, klika, sitwa

Wiktionary


mafijnie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ma­fij­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafioso mos., mafia ż., mafijność ż.

 przym. mafijny

Wiktionary


mafijność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­fij­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioso mos., mafia ż., mafiozo m.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumoterstwo

Wiktionary


mafijny

zwią­za­ny z mafią; ma­ją­cy cha­rak­ter mafii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mafii; taki, który jest zwią­za­ny z mafią; ma­ją­cy cha­rak­ter mafii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈfʲijnɨ, AS: mafʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafiozo mos., mafia ż., mafioso m., mafijność ż.

 przysł. mafijnie

Wiktionary


mafios

czło­nek mafii; ma­fio­so; ma­fio­zo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­strze­lo­ny ma­fios po­cho­dził z Sy­ra­kuz.

 (1.1) In­spek­tor przys­krzy­nił kilku znacz­nych ma­fio­sów w la­tach osiem­dzie­sią­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary


mafioska

człon­ki­ni mafii; gang­ster­ka


SJP.pl


mafioso

[czy­taj: ma­fio­zo] czło­nek mafii; ma­fios; ma­fio­zo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ele­ganc­kie­go sa­mo­cho­du wy­siadł znany po­li­cji ma­fio­so.

 (1.1) Zbrod­ni do­ko­na­ła grupa ma­fio­sów z Ka­ta­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈfʲjɔzɔ, AS: mafʹi ̯ozo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż., mafijność ż.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mafiozo

Wiktionary


mafioz

czło­nek mafii; ma­fio­so, ma­fios, ma­fio­zo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­strze­lo­ny ma­fioz po­cho­dził z Ka­ta­nii.

 (1.1) In­spek­tor przys­krzy­nił kilku znacz­nych ma­fio­zów w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary


mafiozo

czło­nek mafii; ma­fios; ma­fio­so


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­strze­lo­ny ma­fio­zo po­cho­dził z Pa­ler­mo.

 (1.1) In­spek­tor przys­krzy­nił kilku znacz­nych ma­fio­zów w la­tach osiem­dzie­sią­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafijność ż., mafia ż.

 przym. mafijny

Wiktionary


mag

1. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się magią, po­sia­da­ją­cy wie­dzę ta­jem­ną i zdol­no­ści wy­wo­ły­wa­nia zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych;
2. mę­drzec ze Wscho­du;
3. w sta­ro­żyt­nej Per­sji: ka­płan i astro­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ezot. osob­nik, który wpraw­nie włada magią mi­stycz­ną

 (1.2) rel. w sta­ro­żyt­nej Per­sji: ka­płan (czło­nek kasty ka­płań­skiej), który zaj­mo­wał się astro­lo­gią i magią

 (1.3) rel. w Bi­blii: wschod­ni mę­drzec, jeden z Trzech Króli

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mag – każda osoba, która po­sia­dła wie­dzę ta­jem­ną i umie­jęt­ność wy­wo­ły­wa­nia zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych; zob. też: magia, cza­ro­dziej, czar­nok­sięż­nik
  • mag – ka­płan za­ra­tusz­triań­ski
  • mag – ka­płan per­ski zaj­mu­ją­cy się magią i astro­lo­gią
  • mag – w tra­dy­cji chrze­ści­jań­skiej, każdy z Trzech Króli, mę­drzec ze Wscho­du
  • mag – skrót od ma­gni­tu­do, oz­na­cze­nie jed­nost­ki jas­no­ści gwia­zdo­wej
  • Mag – karta ta­ro­ta
  • Mag – po­wieść Johna Fow­le­sa
  • Mag – po­wieść Jef­fe­ry’ego De­a­ve­ra
  • Mag: Wstą­pie­nie – gra fa­bu­lar­na osa­dzo­na w uni­wer­sum Świa­ta Mroku
  • Mag – pol­skie wy­daw­nict­wo gier fa­bu­lar­nych i li­te­ra­tu­ry fan­ta­sy i scien­ce fic­tion
  • Mag – bry­tyj­ski film fan­ta­sy z 1968 roku
  • MAG (ang. Metal Ac­ti­ve Gas) – spa­wa­nie łu­ko­we w osło­nie gazu ak­tyw­ne­go che­micz­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mer­lin był wedle le­gend jed­nym z naj­po­tęż­niej­szych magów w hi­sto­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mak, AS: mak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magia, magik

:: fż. rzad. magini, magiczka

 przym. magiczny

 przysł. magicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarodziej, magik, slang RPG: czarek, czaruś

Wiktionary


maga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. maggi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: mag

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡa, AS: maga

Wiktionary


magacyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. sklep

Wiktionary


magadan

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej nad Mo­rzem Ochoc­kim, sto­li­ca ob­wo­du ma­ga­dań­skie­go;

Wiktionary

Ma­ga­dan (ros. Магадан) – sto­li­ca ob­wo­du ma­ga­dań­skie­go w az­ja­tyc­kiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, port nad Mo­rzem Ochoc­kim; 92 tys. miesz­kań­ców (2020).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈɡadãn, AS: magadãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magadański

Wiktionary


magadański

→ Ma­ga­dan (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ga­da­nem (mia­stem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magadan mrz.

Wiktionary


magas

sto­li­ca In­gu­sze­tii, re­pu­bli­ki ro­syj­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Magas – król Cy­re­naj­ki, brat Pto­le­me­u­sza II Fi­la­del­fo­sa
  • Magas – syn Pto­le­me­u­sza III Eu­er­ge­te­sa, za­mor­do­wa­ny z ini­cja­ty­wy So­si­bio­sa
  • Magas – mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca In­gu­sze­tii

Wikipedia


magazyn

1. cza­so­pis­mo (gł. ty­god­nik) o zróż­ni­co­wa­nej za­war­to­ści te­ma­tycz­nej, prze­waż­nie bo­ga­to ilu­stro­wa­ne
2. po­mie­szcze­nie, skład
3. duży sklep
4. pro­gram ra­dio­wy lub te­le­wi­zyj­ny na­da­wa­ny cy­klicz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów, zwła­szcza to­wa­rów

 (1.3) cy­klicz­na au­dy­cja ra­dio­wa lub te­le­wi­zyj­na

 (1.4) wojsk. za­sob­nik na na­bo­je

 (1.5) duży sklep z róż­no­rod­nym asor­ty­men­tem

 (1.6) daw. sklep

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ga­zyn – po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek do prze­cho­wy­wa­nia
  • staw ma­ga­zy­no­wy – staw do krót­kotr­wa­łe­go prze­cho­wy­wa­nia ryb
  • ma­ga­zyn – ro­dzaj cza­so­pis­ma
  • ma­ga­zyn – cy­klicz­na au­dy­cja ra­dio­wa lub pro­gram te­le­wi­zyj­ny
  • ma­ga­zyn – sa­mo­dziel­na ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­no-funk­cjo­nal­na w przed­się­bior­stwie
  • po­dziem­ny ma­ga­zyn gazu
  • Ma­ga­zyn – dawna ko­lo­nia. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Le­bie­dzie­wo.
  • Ma­ga­zyn – dawna osada. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na, leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skimm, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Le­bie­dzie­wo.
  • ma­ga­zy­nek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały nasz towar trzy­ma­my w ma­ga­zy­nie.

 (1.2) Nie czy­tam ma­ga­zy­nów, wolę ga­ze­ty.

 (1.6) Wstą­pi­my rów­nież do ja­kie­go ma­ga­zy­nu, bo po­trze­ba ci zrzu­cić już ubra­nie pen­sjo­nar­skie... Po­trze­ba ci całej wy­pra­wy... Nie­praw­da?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɡazɨ̃n, AS: magazỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazynier m., magazynierka ż., magazynowanie n., zmagazynowanie n., magazynówka ż.

:: zdrobn. magazynek m., magazynik m.

 czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

 przym. zmagazynowany, magazynowy, magazynkowy, wokółmagazynowy, przymagazynowy, wewnątrzmagazynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) magazynek

Wiktionary


magazynek

1. za­sob­nik na na­bo­je, z któ­re­go za­si­la­na jest ręcz­na broń palna, a także na­bo­je się w nim znaj­du­ją­ce;
2. mały ma­ga­zyn, skła­dzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ma­ga­zyn

 (1.2) mały ma­ga­zyn

 (1.3) wojsk. za­sob­nik na amu­ni­cję

Wiktionary

Ma­ga­zy­nek – część skła­do­wa broni pal­nej sta­no­wią­ca wew­nętrz­ny za­sob­nik za­pa­so­wych na­bo­jów. Pod­czas prze­ła­do­wa­nia ko­lej­ne na­bo­je do­sy­ła­ne są z ma­ga­zyn­ka do ko­mo­ry na­bo­jo­wej. Umoż­li­wia to pro­wa­dze­nie ognia bez ko­niecz­no­ści każ­do­ra­zo­we­go ła­do­wa­nia broni po­je­dyn­czy­mi na­bo­ja­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Dla zwięk­sze­nia szyb­ko­strzel­no­ści ka­ra­bi­nów za­czę­to wy­po­sa­żać je w ma­ga­zyn­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡaˈzɨ̃nɛk, AS: magazỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz., magazynowanie n., zmagazynowanie n.

 przym. magazynowy

Wiktionary


magazynier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pra­cu­ją­ca w ma­ga­zy­nie

Wiktionary

Ma­ga­zy­nier – pra­cow­nik fi­zycz­ny lub umy­sło­wy za­trud­nio­ny w ma­ga­zy­nie, od­po­wie­dzial­ny za prze­pływ to­wa­rów i ma­te­ria­łów. Do jego głów­nych zadań na­le­ży przyj­mo­wa­nie do­staw, roz­mie­szcza­nie ła­dun­ków w stre­fach skła­do­wa­nia, kom­ple­ta­cja za­mó­wień oraz wy­da­wa­nie to­wa­rów od­bior­com zew­nętrz­nym lub wew­nętrz­nym (np. na pro­duk­cję).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz., magazynierowa ż., magazynowanie n.

:: fż. magazynierka ż.

 czas. magazynować ndk.

 przym. magazynowy

Wiktionary


magazynierka

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca ma­ga­zy­nem, od­po­wie­dzial­na za ma­ga­zyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w ma­ga­zy­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ga­zy­nier­ka opar­ła się o regał tak nie­szczę­śli­wie, że kom­plet­nie wy­wich­nę­ła sobie mały palec u pra­wej dłoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz., magazynierowa ż., magazynowanie n.

:: fm. magazynier mos.

 czas. magazynować ndk.

 przym. magazynowy

Wiktionary


magazynierowa

daw­niej: żona ma­ga­zy­nie­ra


SJP.pl


magazynierski

→ ma­ga­zy­nier; ma­ga­zy­nie­ro­wy


SJP.pl


magazynik

zdrob­nie­nie od: ma­ga­zyn


SJP.pl


magazynkowy

→ ma­ga­zy­nek, np. ka­ra­bin ma­ga­zyn­ko­wy


SJP.pl


magazynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ga­zy­no­wać.

Wiktionary

Ma­ga­zy­no­wa­nie (prze­cho­wal­nict­wo) – czyn­no­ści zwią­za­ne z cza­so­wym gro­ma­dze­niem za­pa­sów dóbr ma­te­rial­nych, ich skła­do­wa­niem we wła­ści­wych wa­run­kach oraz prze­ka­zy­wa­niem od­bior­com. Ko­niecz­ność ma­ga­zy­no­wa­nia wy­ni­ka m.in. z faktu, że czas pro­duk­cji po­szcze­gól­nych dóbr nie po­kry­wa się z cza­sem ich kon­sump­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ną rolę w ma­ga­zy­no­wa­niu wap­nia pełni re­ti­ku­lum en­do­plaz­ma­tycz­ne, a mię­dzy nim a mi­to­chon­drium do­cho­dzi do zna­czą­cych in­te­rak­cji pod kątem go­spo­dar­ki wap­nio­wej.

 (1.1) Oprócz ma­ga­zy­no­wa­nia plem­ni­ków na­ją­drze rów­nież pro­du­ku­je wy­dzie­li­nę o kwa­śnym od­czy­nie, która po­wo­du­je ich doj­rze­wa­nie i unie­ru­cho­mie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmagazynowanie n., magazyn m., magazynek m., magazynik m., magazynier m., magazynierka ż., magazynówka ż.

 czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

 przym. magazynowy, magazynkowy

Wiktionary


magazynować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­cho­wy­wać w ma­ga­zy­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡazɨ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: magazỹnovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmagazynować

 rzecz. magazyn m., magazynowanie n., magazynier m., zmagazynowanie n., magazynierka ż.

 przym. magazynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składować

Wiktionary


magazynowe

przy­miot­nik od: ma­ga­zyn


SJP.pl


magazynowo-warsztatowy

do­ty­czą­cy za­rów­no ma­ga­zy­nu jak i warsz­ta­tu


SJP.pl


magazynowość

1. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z ma­ga­zy­nem (cza­so­pis­mem);
2. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z ma­ga­zy­nem (pro­gra­mem ra­dio­wym lub te­le­wi­zyj­nym)


SJP.pl


magazynowy

przy­miot­nik od: ma­ga­zyn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ga­zy­nem, do­ty­czą­cy ma­ga­zy­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn m., magazynek m., magazynik m., magazynier m., magazynierka ż., magazynowanie n., zmagazynowanie n.

 czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

 przym. magazynierski, magazynkowy

 przysł. magazynowo

Wiktionary


magda

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Mag­da­le­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Mag­da­le­na

Wiktionary

Magda – zdrob­nie­nie imie­nia Mag­da­le­na. Wy­stę­pu­je jed­nak rów­nież w Pol­sce jako sa­mo­dziel­ne imię, po­mi­mo praw­ne­go za­ka­zu na­da­wa­nia imion w for­mie zdrob­nia­łej.

Magda ob­cho­dzi imie­ni­ny razem z Mag­da­le­ną, w tym 10 kwiet­nia, 25 maja, 29 maja i 22 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja sio­stra ma na imię Magda.

 (1.1) Do­ro­ta i Magda mają dzie­ci w tej samej kla­sie.

 (1.2) Magda zaj­mu­je się kos­me­to­lo­gią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡda, AS: magda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdalena ż., Magdusia ż.

:: zdrobn. Madzia ż.

Wiktionary


magdala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku miej­sco­wo­ści (np. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto nad Je­zio­rem Ga­li­lej­skim w Pa­le­sty­nie, mia­sto w Niem­czech, wieś w środ­ko­wej Etio­pii)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mag­da­la – wio­ska w Etio­pii, nieg­dyś sie­dzi­ba ce­sa­rza Te­wo­dro­sa II
  • Mag­da­la – mia­sto w Iz­ra­e­lu
  • Mag­da­la – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie We­i­ma­rer Land

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­pa­li­ska ar­che­o­lo­gicz­ne w Mag­da­li prze­pro­wa­dzi­li fran­cisz­ka­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdalena ż.

Wiktionary


magdalena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Mag­da­le­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Wy­wo­dzi się od przy­dom­ka Marii Mag­da­le­ny, czyli Marii z Mag­da­li, wio­ski le­żą­cej w po­bli­żu Je­zio­ra Ty­be­riadz­kie­go (Ga­li­lej­skie­go). W Pol­sce wy­stę­pu­je od XIII wieku.

Wśród imion na­da­wa­nych w Pol­sce nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Mag­da­le­na w 2013 zaj­mo­wa­ła 22. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak się ukła­da pani Mag­da­le­nie na nowej dro­dze życia?

 (1.1) Spot­ka­łem się z Mag­da­le­ną i po­roz­ma­wia­li­śmy o or­ga­ni­za­cji przy­ję­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡdaˈlɛ̃na, AS: magdalẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdala ż., Magdala ż.

:: zdrobn. Magdalenka ż., Magda ż., Magdzia ż., Magdusia ż., Magdunia ż., Madzia ż.

 przym. Magdalenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Magdalenka, Magda, Magdzia, Magdusia, Magdunia, Madzia

Wiktionary


magdaleniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mag­da­le­niec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ro­je­wo
  • Mag­da­le­niec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Mag­da­le­niec – gro­ma­da

Wikipedia


magdaleniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mag­da­le­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


magdalenka

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­tej Marii Mag­da­le­ny od Po­ku­ty;
2. małe ciast­ko pie­czo­ne w kształ­cie małży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go za­ko­nu opie­ku­ją­ce­go się dziew­czę­ta­mi za­nied­ba­ny­mi mo­ral­nie

 (1.2) cuk. kulin. ciast­ko w kształ­cie mu­szel­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mag­da­len­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • Mag­da­len­ka – osada w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ul­hó­wek
  • Mag­da­len­ka – część wsi Dę­bo­wiec Wiel­ki w woj. łódz­kiem, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Strzel­ce Wiel­kie
  • Mag­da­len­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza
  • Mag­da­len­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Będ­ków
  • Mag­da­len­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la
  • Mag­da­len­ka – wieś na Lit­wie, w sta­ro­stwie so­lecz­nic­kim
  • mag­da­len­ka – fran­cu­skie ciast­ko
  • Mag­da­len­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klasz­tor mag­da­le­nek są­sia­do­wał z dwor­cem ko­le­jo­wym.

 (1.2) Może mi pani zwa­żyć tak z czter­dzie­ści deko mag­da­le­nek i tyle samo fa­wor­ków?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdalena ż., Magdalenka ż.

Wiktionary


magdalenki

zakon żeń­ski, za­ło­żo­ny do opie­ki nad dziew­czę­ta­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mag­da­len­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno
  • Mag­da­len­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Pę­po­wo
  • mag­da­len­ki – zgro­ma­dze­nie za­kon­ne żeń­skie.

Wikipedia


magdalenkowy

→ mag­da­len­ka


SJP.pl

Patrz:

magdalenka

magdalenowo

Mag­da­le­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


magdaleński

1. → Mag­da­len­ka;
2. kul­tu­ra mag­da­leń­ska - jedna z kul­tur póź­ne­go pa­le­o­li­tu, znana z od­kryć w ja­ski­ni w La Ma­de­le­i­ne we Fran­cji, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­ra­fi­no­wa­ną pro­duk­cją na­rzę­dzi z krze­mie­nia, rogu i kości; kul­tu­ra mad­leń­ska


SJP.pl


magdeburczyk

miesz­ka­niec Mag­de­bur­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mag­de­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdeburg mrz.

:: fż. magdeburka ż.

 przym. magdeburski

Wiktionary


magdeburg

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, le­żą­ca nad Łabą sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sak­so­nia-An­halt;

Wiktionary

Mag­de­burg – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, le­żą­ca nad Łabą sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sak­so­nia-An­halt. Li­cząc 235 723 miesz­kań­ców (stan na gru­dzień 2015) jest 32. pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem Nie­miec. Sie­dzi­ba za­rów­no bi­skup­stwa ewan­ge­lic­kie­go, jak i ka­to­lic­kie­go. Dzia­ła­ją tu dwie uczel­nie: Uni­wer­sy­tet Ot­to­na von Gu­e­ric­ke­go ("Otto-von-Gu­e­ric­ke-Universität Mag­de­burg") i Wyż­sza Szko­ła Mag­de­burg-Sten­dal (""). W roku 2005 Mag­de­burg ob­cho­dził 1200-lecie swego ist­nie­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɡˈdɛburk, AS: magdeburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magdeburczyk mos., magdeburka ż.

 przym. magdeburski

Wiktionary


magdeburka

miesz­kan­ka Mag­de­bur­ga


SJP.pl


magdeburski

przy­miot­nik od: Mag­de­burg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mag­de­bur­giem, do­ty­czą­cy Mag­de­bur­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡdɛˈbursʲci, AS: magdebursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdeburg mrz., magdeburczyk mos., magdeburka ż.

Wiktionary


magdoń

naz­wi­sko


SJP.pl


magdusia

zdrob­nie­nie od: Mag­da­le­na, Magda (imio­na żeń­skie)


SJP.pl


magdusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mag­du­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


magdyno

urzą­dze­nie sta­no­wią­ce po­łą­cze­nie iskrow­ni­ka i prąd­ni­cy, sto­so­wa­ne w spa­li­no­wych sil­ni­kach tło­ko­wych sa­mo­cho­dów i mo­to­cy­kli


SJP.pl

Mag­dy­no – szcze­gól­ny ro­dzaj urzą­dze­nia sto­so­wa­ny w spa­li­no­wych sil­ni­kach tło­ko­wych. Jest po­łą­cze­niem iskrow­ni­ka i prąd­ni­cy.

Wikipedia


magdzia

zdrob­nie­nie od: Magda, Mag­da­le­na (imio­na żeń­skie); Ma­dzia


SJP.pl


magdziak

naz­wi­sko


SJP.pl


magdziarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Mag­dziarz – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Ro­bert Mag­dziarz – pol­ski po­li­tyk, me­ne­dżer, in­for­ma­tyk, urzęd­nik
  • Woj­ciech Mag­dziarz – hi­sto­ryk

Wikipedia


magdzik

naz­wi­sko


SJP.pl


magdziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Magdy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


magdziński

naz­wi­sko


SJP.pl


magelanka

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ka­czek


SJP.pl


magellan

Fer­dy­nand Ma­gel­lan, (ok. 1480-1521), że­glarz por­tu­gal­ski w służ­bie hisz­pań­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­dy­nand Ma­gel­lan – por­tu­gal­ski że­glarz i od­kryw­ca
  • Ma­gel­lan – sonda kos­micz­na NASA
  • Ma­gel­lan S.A. – firma
  • Ma­gel­lan – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na
  • (4055) Ma­gel­lan – pla­ne­to­i­da
  • Ma­gel­lan – kra­ter na po­wierzch­ni Księ­ży­ca
  • Ma­gel­lan (Ma­gel­ha­ens) – kra­ter na po­wierzch­ni Marsa
  • Cie­śni­na Ma­gel­la­na
  • obło­ki Ma­gel­la­na
    • Mały Obłok Ma­gel­la­na
    • Wiel­ki Obłok Ma­gel­la­na
  • Obłok Ma­gel­la­na – po­wieść Sta­ni­sła­wa Lema

Wikipedia


magellański

1. ping­win ma­gel­lań­ski - ga­tu­nek ptaka;
2. tor­fo­wiec ma­gel­lań­ski - ga­tu­nek mchu;
3. tu­ko­tu­ko ma­gel­lań­ski - ga­tu­nek gry­zo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­dy­nan­dem Ma­gel­la­nem, od­kry­ty przez Fer­dy­nan­da Ma­gel­la­na

Wiktionary


magenta

[czy­taj: ma­dżen­ta] kolor czer­wo­ny o od­cie­niu nie­bie­ska­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) barwa pur­pu­ro­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­gen­ta – barwa
  • Ma­gen­ta – mia­sto we Wło­szech
    • Ma­gen­ta – sta­cja ko­le­jo­wa w tym mie­ście
  • Ma­gen­ta – mia­sto we Fran­cji
  • Ma­gen­ta – miej­sco­wość w Au­stra­lii, w Nowej Po­łud­nio­wej Walii
  • Ma­gen­ta – miej­sco­wość w USA, w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Ma­gen­ta – miej­sco­wość w USA, w sta­nie Mis­si­si­pi
  • Ma­gen­ta – osied­le w War­sza­wie
  • Ma­gen­ta – dawny fol­wark we wsi Dębe Małe, w gmi­nie Oku­niew na Ma­zo­wszu.
  • Ma­gen­ta – an­giel­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy folk rock, ufor­mo­wa­ny w 1974 r.
  • Ma­gen­ta – nor­we­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy rock, ufor­mo­wa­ny w 1995 r.
  • Ma­gen­ta – wa­lij­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy rock pro­gre­syw­ny, ufor­mo­wa­ny w 2001 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈɡɛ̃nta, AS: magẽnta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuksja

Wiktionary


magentowy

→ ma­gen­ta


SJP.pl

Patrz:

magenta

maggi

przy­pra­wa w pły­nie zbli­żo­na do sosu so­jo­we­go


SJP.pl

Maggi – mię­dzy­na­ro­do­wa marka przy­praw, zup, sosów, ma­ka­ro­nów oraz in­nych do­dat­ków spo­żyw­czych. W Pol­sce czę­sto uży­wa­na jako sy­no­nim przy­pra­wy Maggi w pły­nie, bę­dą­cej jed­nym z pro­duk­tów na­le­żą­cych do marki Maggi. Maggi jest za­re­je­stro­wa­nym zna­kiem to­wa­ro­wym firmy Nestlé.

Wikipedia


maggiore

[czy­taj: madż­dżio­re] skala, to­na­cja du­ro­wa


SJP.pl


maghreb

[czy­taj: ma­greb] nazwa mu­zuł­mań­skich kra­jów pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki od At­lan­ty­ku po gra­ni­cę z Egip­tem;

Wiktionary

Magh­reb ( ‏المغرب‎ "al-Maġrib", do­słow­nie: ‘za­chód’) – okre­śle­nie sto­so­wa­ne przez Ara­bów w sto­sun­ku do re­gio­nu pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki, pow­sta­łe w cza­sie ek­span­sji arab­skiej w śred­nio­wie­czu. Nazwa ta przy­ję­ła się rów­nież w ję­zy­kach eu­ro­pej­skich i od­no­si­ła do Ma­ro­ka, Al­gie­rii i Tu­nez­ji, a współ­cze­śnie rów­nież do Libii, Ma­u­re­ta­nii i Sa­ha­ry Za­chod­niej. Pań­stwa Magh­re­bu współ­pra­cu­ją ze sobą w ra­mach Arab­skiej Unii Magh­re­bu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kraje Magh­re­bu leżą na pół­no­cy Afry­ki, cią­gnąc się od wy­brze­ża Morza Śró­dziem­ne­go do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡrɛp, AS: magrep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghrebczyk mos., Maghrebijka ż.

 przym. maghrebski

Wiktionary


maghrebczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Magh­re­bu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɡrɛpt͡ʃɨk, AS: magrepčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghreb mrz.

:: fż. Maghrebijka ż.

 przym. maghrebski

Wiktionary


maghrebijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Magh­re­bu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡrɛˈbʲijka, AS: magrebʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghreb m.

:: fm. Maghrebijczyk m.

 przym. maghrebski

Wiktionary


maghrebski

[czy­taj: ma­greb­ski] przy­miot­nik od: Magh­reb (mu­zuł­mań­skie kraje pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­gio­nu Magh­re­bu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Magh­re­bu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɡrɛpsʲci, AS: magrepsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghreb mrz., Maghrebczyk mos., Maghrebijka ż.

Wiktionary


maghrib

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. czwar­ta (spoś­ród pię­ciu) mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska w ciągu dnia, od­ma­wia­na po za­cho­dzie słoń­ca;

Wiktionary

Magh­rib ( ‏مَغْرِب‎) – mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska (salat), czwar­ta w ciągu dnia, od­ma­wia­na po za­cho­dzie Słoń­ca. Obej­mu­je trzy obo­wiąz­ko­we ra­ka­ty.

Wikipedia


magia

1. ogół wie­dzy ta­jem­nej i wiary w moż­li­wość wpły­wa­nia na świat rze­czy­wi­sty za po­mo­cą spe­cjal­nych obrzę­dów, za­klęć, cza­rów;
2. ma­gicz­ne obrzę­dy i za­klę­cia wy­wo­dzą­ce się z tej wie­dzy; czary;
3. niez­wy­kła siła od­dzia­ły­wa­nia, znie­wa­la­ją­cy urok ja­kichś miejsc, osób lub wy­da­rzeń;
4. sztucz­ki ma­gicz­ne; ku­glar­stwo;
5. czar­na magia:
a) przy­wo­ły­wa­nie złych mocy, zwy­kle dla wy­rzą­dze­nia komuś szko­dy;
b) po­tocz­nie: coś skom­pli­ko­wa­ne­go i trud­ne­go do zro­zu­mie­nia; chiń­szczyz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. lub fant. prak­ty­ki opar­te na wie­rze w zja­wi­ska nad­przy­ro­dzo­ne, wy­ko­rzy­stu­ją­ce za­klę­cia i czyn­no­ści ry­tu­al­ne;

 (1.2) coś, co wy­da­je się nad­przy­ro­dzo­ne; niez­wy­kła siła od­dzia­ły­wa­nia osób, miejsc, wy­da­rzeń

Wiktionary

Magia, czary – ogół wie­rzeń i prak­tyk opar­tych na prze­ko­na­niu o ist­nie­niu sił nad­przy­ro­dzo­nych, które można opa­no­wać za po­mo­cą od­po­wied­nich za­klęć i okre­ślo­nych czyn­no­ści.

Osoba zaj­mu­ją­ca się magią (mag, cza­row­nik, sza­man) sto­su­je róż­no­ra­kie gesty, wy­po­wia­da za­klę­cia (in­kan­ta­cje) i wy­ko­nu­je czyn­no­ści o ce­chach ry­tu­a­łu ma­ją­ce dać mu wła­dzę nad si­ła­mi nad­przy­ro­dzo­ny­mi, i które w jego prze­ko­na­niu umoż­li­wia­ją mu kształ­to­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chrze­ści­ja­nin nie po­wi­nien parać się magią i okul­tyz­mem.

 (1.2) Ka­pi­ta­li­za­cja od­se­tek, czyli magia pro­cen­tu skła­da­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɟja, AS: maǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mag mos., magik mos., magiczka ż.

 przym. magiczny

 przysł. magicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czary, gusła

Wiktionary


magiczka

ko­bie­ta po­ka­zu­ją­ca sztucz­ki ma­gicz­ne opar­te na zręcz­no­ści; iluz­jo­nist­ka, ku­glar­ka, pre­sti­di­gi­ta­tor­ka


SJP.pl


magicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­gicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magia ż., mag m., magik m., magiczność ż.

 przym. magiczny

Wiktionary


magiczny

zwią­za­ny z magią; cza­ro­dziej­ski, ta­jem­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z magią, do­ty­czą­cy magii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który ma wy­jąt­ko­wy, cza­ru­ją­cy, dziw­ny urok

 (2.2) ir­ra­cjo­nal­ny, wy­kra­cza­ją­cy poza ra­cjo­nal­ne my­śle­nie, po­strze­ga­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Przed przy­stą­pie­niem do pracy ekipy fil­mo­wej krę­cą­cej „Rejs”, po raz pier­wszy uka­za­ła się w Pol­sce ma­gicz­na i ta­jem­ni­cza książ­ka Julio Cor­ta­za­ra za­ty­tu­ło­wa­na „Gra w klasy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɟit͡ʃnɨ, AS: maǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magia ż., mag m., magik m., magiczność ż.

 przysł. magicznie

Wiktionary


magid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wę­drow­ny kaz­no­dzie­ja ży­dow­ski; tytuł przyz­na­wa­ny wy­bit­nym ra­bi­nom i przy­wód­com du­cho­wym;

Wiktionary

Magid lub mag­gid (z ‏מַגִּיד‎ „prze­ma­wia­ją­cy”) – w ju­da­iz­mie wschod­nio­e­u­ro­pej­skim tytuł przyz­na­wa­ny wę­drow­nym kaz­no­dzie­jom, któ­rzy czę­sto za­ra­bia­li na życie opła­ta­mi zbie­ra­ny­mi w róż­nych gmi­nach. Z racji tego, że dawni ra­bi­ni byli bar­dziej uczo­ny­mi i znaw­ca­mi pisma niż kaz­no­dzie­ja­mi, dłu­gie, barw­ne i przy­stęp­ne ka­za­nia (czę­sto w ji­dysz) znaj­do­wa­ły wielu chęt­nych słu­cha­czy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaɟit, AS: maǵit

Wiktionary


magiel

1. przy­rząd do pra­so­wa­nia wy­pra­nej bie­liz­ny;
2. po­mie­szcze­nie lub za­kład usłu­go­wy, gdzie od­by­wa się ma­glo­wa­nie bie­liz­ny;
3. po­tocz­nie: chaos, ba­ła­gan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy (reg. żeń­ski)

 (1.1) ma­szy­na do pra­so­wa­nia przy po­mo­cy wal­ców;

 (1.2) po­mie­szcze­nie lub za­kład, w któ­rym za­wo­do­wo ma­glu­je się bie­liz­nę

 (1.3) pot. duże na­gro­ma­dze­nie ludzi na małej prze­strze­ni

 (1.4) pot. szcze­gó­ło­we prze­py­ty­wa­nie, bądź w ce­lach edu­ka­cyj­nych, bądź są­do­wych

Wiktionary

Ma­giel albo ma­glow­ni­ca – ma­szy­na słu­żą­ca do ma­glo­wa­nia, czyli pra­so­wa­nia przy uży­ciu sy­ste­mu wal­ców. Ma­glo­wa­niu pod­da­wa­ne są po pra­niu naj­czę­ściej więk­sze sztu­ki bie­liz­ny – po­ściel, obru­sy, ręcz­ni­ki, za­sło­ny, któ­rych pra­so­wa­nie że­laz­kiem by­ło­by uciąż­li­we i nie­e­fek­tyw­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twoja kurt­ka wy­glą­da jak wy­ję­ta z magla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɟɛl, AS: maǵel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maglownica ż., maglarka ż., maglowanie n., wymaglowanie n.

 czas. maglować ndk., wymaglować dk.

 przym. maglarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maglownica, maglarka

 (1.3) ścisk, tłok

Wiktionary


magielek

zdrob­nie­nie od: ma­giel


SJP.pl


magiera

czap­ka wę­gier­ska z gru­be­go sukna roz­po­wszech­nio­na w daw­nej Pol­sce; ma­gier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­gier­ka.

Wiktionary

Ma­gie­ra, wła­ści­wie To­masz Ja­ni­szew­ski (ur. 1980) – pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny i in­ży­nier dźwię­ku. To­masz Ja­ni­szew­ski znany jest prze­de wszyst­kim jako współt­wór­ca duetu pro­du­cenc­kie­go White House, w ra­mach któ­re­go dzia­ła od 1997 roku. Po­nad­to, wraz z Igo­rem Pudło zna­nym z wy­stę­pów w ze­spo­le Skal­pel współt­wo­rzy for­ma­cję Evo­re­vo. W la­tach 2002–2003 grał na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych w ze­spo­le rocka al­ter­na­tyw­ne­go Hurt.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magierka ż., Madziar mos., Madziarka ż.

 przym. madziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batorówka, czapka węgierska, madziarka, magierka, żarna

Wiktionary


magierka

czap­ka bez dasz­ka, ob­szy­ta ba­ran­kiem, uży­wa­na do stro­ju lu­do­we­go; ba­to­rów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wę­gier­ska czap­ka z gru­be­go sukna, okrą­gła lub czwo­ro­kąt­na, ob­szy­ta ba­ran­kiem i ko­lo­ro­wy­mi sznur­ka­mi, uży­wa­na głów­nie do stro­ju lu­do­we­go, po­pu­lar­na w daw­nej Pol­sce, zwła­szcza za Ba­to­re­go;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. czap­ka z wełny

Wiktionary

Ma­gier­ka – znana rów­nież jako "ba­to­rów­ka"[], "czap­ka wę­gier­ska", "kra­ko­wian­ka", "krym­ka"[], "poń­czo­cha"", ślach­my­ca", "żarna" – mę­skie na­kry­cie głowy wy­ko­na­ne z wełny.

Nazwa ma­gier­ka po­cho­dzi od wę­gier­skie­go słowa „Ma­gy­ar” – czap­ka wę­gier­ska. W pol­skich źró­dłach po­ja­wi­ła się około 1600 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magiera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batorówka, czapka węgierska, madziarka, magiera, żarna

Wiktionary


magierowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­gie­row­ski (forma żeń­ska: Ma­gie­row­ska; licz­ba mnoga: Ma­gie­row­scy) – pol­skie naz­wi­sko szla­chec­kie. W Pol­sce nosi je ok. 700 osób, przy czym więk­szość z nich miesz­ka na Ślą­sku.

Ród Ma­gie­row­skich wy­wo­dzi się z oko­lic Kol­czy­na. Ma­gie­row­scy byli her­bow­ny­mi herbu Sze­li­ga[].

Wikipedia


magierski

naz­wi­sko


SJP.pl


magik

1. osoba po­ka­zu­ją­ca sztucz­ki ma­gicz­ne opar­te na zręcz­no­ści; iluz­jo­ni­sta, sztuk­mistrz, ku­glarz, pre­sti­di­gi­ta­tor;
2. po­tocz­nie: czło­wiek prze­bie­gły, spryt­ny; spry­ciarz, cwa­niak;
3. żar­to­bli­wie: spe­cja­li­sta w ja­kiejś dzie­dzi­nie; fa­cho­wiec, fach­man, fa­chu­ra, spec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ro­bią­ca sztucz­ki ma­ją­ce spra­wiać wra­że­nie magii

 (1.2) pot. przen. ktoś per­fek­cyj­ny w tym, czym się zaj­mu­je

 (1.3) pot. spryt­ny oszust

 (1.4) łódź. fa­cho­wiec, spe­cja­li­sta, rze­mieśl­nik, zwła­szcza zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Magik – po­tocz­nie iluz­jo­ni­sta
  • To­masz „Magic” Osiń­ski – pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny. W la­tach 1991–2007 gi­ta­rzy­sta Sweet Noise
  • Piotr „Magik” Łuszcz – pol­ski raper, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Magik – język pro­gra­mo­wa­nia
  • Magik – in­dyj­ski film z 2010 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­li­śmy się na pokaz słyn­ne­go ma­gi­ka.

 (1.2) Wi­dzia­łeś jakie akro­ba­cje ro­bi­li ci ma­gi­cy na swo­ich mo­to­rach?

 (1.4) Trze­ba wez­wać ma­gi­ka do tego kom­pu­te­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɟik, AS: maǵik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mag m., magia ż., magiczka ż.

 przym. magiczny

 przysł. magicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluzjonista, prestidigitator, sztukmistrz, kuglarz

Wiktionary


magini

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się magią, po­sia­da­ją­ca wie­dzę ta­jem­ną i zdol­no­ści wy­wo­ły­wa­nia zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych


SJP.pl


maginot

[czy­taj: mażiNO] naz­wi­sko, m.in. André Ma­gi­not (1877-1932) - po­li­tyk fran­cu­ski


SJP.pl


magister

1. osoba, która ukoń­czy­ła stu­dia oraz na­pi­sa­ła i obro­ni­ła pracę ma­gi­ster­ską; tytuł otrzy­my­wa­ny po ukoń­cze­niu stu­diów wyż­szych i obro­nie pracy ma­gi­ster­skiej;
2. far­ma­ce­u­ta pra­cu­ją­cy w ap­te­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. tytuł za­wo­do­wy na­da­wa­ny przez wyż­sze uczel­nie po ukoń­cze­niu stu­diów dru­gie­go stop­nia

 (1.2) eduk. stud. osoba, która zdo­by­ła tytuł ma­gi­stra (1.1)

 (1.3) w węż­szym sen­sie: osoba, która zdo­by­ła tytuł ma­gi­stra (1.1), a nie zdo­by­ła ty­tu­łu dok­to­ra

 (1.4) pot. farm. ap­te­karz

 (1.5) daw. maj­ster

 (1.6) daw. do­wód­ca, dy­rek­tor, ko­men­dant

 (1.7) daw. uczo­ny

Wiktionary

Ma­gi­ster (skrót mgr, z łac. do­wód­ca, mistrz, na­u­czy­ciel) – tytuł za­wo­do­wy na­da­wa­ny przez uczel­nie po ukoń­cze­niu stu­diów dru­gie­go stop­nia lub jed­no­li­tych stu­diów ma­gi­ster­skich.

Dla uzy­ska­nia ty­tu­łu ma­gi­stra nie­zbęd­ne jest wcze­śniej­sze uzy­ska­nie ab­so­lu­to­rium, zło­że­nie pracy dy­plo­mo­wej i zda­nie eg­za­mi­nu ma­gi­ster­skie­go. Jest to rów­nież tytuł zwy­cza­jo­wy uży­wa­ny w sto­sun­ku do far­ma­ce­u­tów (po­dob­nie jak tytuł dok­to­ra uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do le­ka­rzy i pro­fe­so­ra wobec na­u­czy­cie­li).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak zdo­bę­dę ma­gi­stra, to sprze­dam książ­ki.

 (1.2) Dzi­siaj jest tylu ma­gi­strów, że aż wstyd mieć tylko śred­nie wyksz­tał­ce­nie.

 (1.4) Pani ma­gi­ster po­le­ci­ła mi świet­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɟistɛr, AS: maǵister

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magisterium n., magisterka ż., magistrant m., magistrantka ż.

 przym. magisterski

 skr. mgr

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) skr. mgr

Wiktionary


magisterek

żar­to­bli­wie: osoba z ty­tu­łem ma­gi­stra


SJP.pl


magisterialny

→ ma­gi­ste­rium


SJP.pl

Patrz:

magisterium

magisteriat

1. tytuł ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­rium;
2. eg­za­min upraw­nia­ją­cy do uzy­ska­nia ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­rium;
3. stu­dia, które koń­czą się uzy­ska­niem ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­rium;
4. tytuł wy­kła­dow­cy sied­miu nauk świec­kich w szko­łach sta­ro­żyt­ne­go Rzymu i śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­py


SJP.pl


magisterium

1. tytuł ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­riat;
2. eg­za­min upraw­nia­ją­cy do uzy­ska­nia ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­riat;
3. po­tocz­nie: stu­dia, które koń­czą się uzy­ska­niem ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­riat;
4. praca ma­gi­ster­ska bę­dą­ca pod­sta­wą na­da­nia ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka;
5. ofi­cjal­ne sta­no­wi­sko Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w spra­wach wiary, na­u­cza­nie w spra­wach wiary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tytuł ma­gi­stra

 (1.2) na­u­cza­nie w spra­wach wiary przez Ko­ściół ka­to­lic­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­gi­ste­rium – tytuł ma­gi­stra oraz eg­za­min ma­gi­ster­ski
  • ma­gi­ste­rium Ko­ścio­ła – wła­dza na­u­cza­nia prawd wiary przez Ko­ściół ka­to­lic­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zdo­by­ciu li­cen­cja­tu i ma­gi­ste­rium w dzie­dzi­nie ko­mu­ni­ka­cji spo­łecz­nej i per­for­ma­ty­ki na Uni­wer­sy­te­cie Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej w Cha­pel Hill pra­co­wa­ła w te­a­trze, nad pro­duk­cją gier wideo i w oś­wia­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos.

Wiktionary


magisterka

żar­to­bli­wie: osoba z ty­tu­łem ma­gi­stra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. praca ma­gi­ster­ska

 (1.2) pot. eduk. stu­dia dru­gie­go stop­nia (stu­dia ma­gi­ster­skie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɟiˈstɛrka, AS: maǵisterka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magisterski

 rzecz. magister m.

 skr. mgr

Wiktionary


magisterski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ty­tu­łem ma­gi­stra

 (1.2) zwią­za­ny z osobą ma­gi­stra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos., magisterka ż.

 skr. mgr

Wiktionary


magistracik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­gi­strat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magistrat m.

Wiktionary


magistracki

zwią­za­ny z ma­gi­stra­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­gi­stra­tu

 (1.2) zwią­za­ny z ma­gi­stra­tu­rą, od­no­szą­cy się do ma­gi­stra­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­no­wi­li­śmy godło na bu­dyn­ku ma­gi­strac­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magistrat mos./mrz., magistratura ż.

Wiktionary


magistrala

1. głów­ne po­łą­cze­nie tran­spor­to­we lub ko­mu­ni­ka­cyj­ne;
2. głów­ny prze­wód ja­kiejś in­sta­la­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) głów­ny szlak ko­mu­ni­ka­cyj­ny, łącz­no­ścio­wy lub tran­spor­to­wy

 (1.2) głów­ny prze­wód danej in­sta­la­cji

 (1.3) in­form. sieć wew­nętrz­na kom­pu­te­ra prze­no­szą­ca sy­gna­ły po­mię­dzy czę­ścia­mi urzą­dze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­gi­stra­la ko­mu­ni­ka­cyj­na (in­for­ma­ty­ka, gra­fi­ka, pro­gra­my BIOS)
    • szyna ste­ru­ją­ca (kon­trol­na)
    • szyna adre­so­wa (rdze­nio­wa)
    • szyna da­nych
  • Ma­gi­stra­la sy­ste­mu oscy­lo­sko­pu – w oscy­lo­sko­pie cy­fro­wym
  • to­po­lo­gia ma­gi­stra­li
  • ma­gi­stra­la (ar­che­o­lo­gia)
  • Ma­gi­stra­la Ta­trzań­ska – szlak tu­ry­stycz­ny
  • Ma­gi­stra­la – ra­dziec­ka ope­ra­cja w Af­ga­ni­sta­nie
  • Ma­gi­stra­la – film ZSRR z 1983 roku
  • Cen­tral­na Ma­gi­stra­la Ko­le­jo­wa
  • Ma­gi­stra­la wę­glo­wa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. magistralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arteria

 (1.3) kanał

Wiktionary


magistralność

cecha cze­goś zwią­za­ne­go z ma­gi­stra­lą - głów­nym po­łą­cze­niem tran­spor­to­wym lub ko­mu­ni­ka­cyj­nym


SJP.pl


magistralny

1. → ma­gi­stra­la;
2. po­cho­dzą­cy od au­to­ry­te­tu lub na­u­czy­cie­la


SJP.pl


magistrancki

zwią­za­ny z ma­gi­stran­tem


SJP.pl


magistrant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stu­dent stu­diów ma­gi­ster­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos.

Wiktionary


magistrantka

ko­bie­ta uczę­szcza­ją­ca na stu­dia ma­gi­ster­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  stu­dent­ka stu­diów ma­gi­ster­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos.

Wiktionary


magistrat

1. daw­niej: organ wy­ko­naw­czy władz miej­skich; za­rząd mia­sta;
2. sie­dzi­ba tego or­ga­nu; ra­tusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wła­dze miej­skie;

 (1.2) sie­dzi­ba ma­gi­stra­tu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. urzęd­nik re­pre­zen­tu­ją­cy ma­gi­strat (1.1)

 (2.2) daw. urzęd­nik miej­ski spra­wu­ją­cy naj­wyż­szą wła­dzę wo­jen­ną i są­do­wą lub wy­ko­naw­czą w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wiktionary

Ma­gi­strat – za­rząd mia­sta, urząd mu­ni­cy­pal­ny.

Jest to wła­dza wy­ko­naw­cza, rzą­dzą­ca mia­stem w gra­ni­cach przyz­na­ne­go mu sa­mo­rzą­du. Różni się od rady miej­skiej, która jest cia­łem obra­du­ją­cym i kon­tro­lu­ją­cym.

Po­tocz­ne okre­śle­nie or­ga­nu wy­ko­naw­cze­go sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go w mia­stach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­się­bior­cę z Sie­mia­no­wic Ślą­skich i pra­cow­ni­cę ka­to­wic­kie­go ma­gi­stra­tu za­trzy­ma­li ślą­scy po­li­cjan­ci.

 (1.2) Ku­pisz te stru­ny w skle­pie mu­zycz­nym obok ma­gi­stra­tu.

 (2.2) Przed zmie­rza­ją­cym na La­te­ran ma­gi­stra­tem kro­czy­ło kil­ku­dzie­się­ciu pre­to­ria­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magistratura ż., magistracik mrz.

 przym. magistracki, magistratowy

Wiktionary


magistratowy

przy­miot­nik od: ma­gi­strat


SJP.pl


magistratura

zwierzch­ni urząd miej­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ze­spół urzę­dów w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;

 (1.2) daw. wła­dze miej­skie

Wiktionary

Ma­gi­stra­tu­ra – ze­spół urzę­dów w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obli­czu co­rocz­nej zmia­ny urzęd­ni­ków rzym­skiej ma­gi­stra­tu­ry senat, któ­re­go człon­ko­wie wy­bie­ra­ni byli do­ży­wot­nio, sta­no­wił osto­ję po­li­tycz­nej cią­gło­ści.

 (1.2) Obo­wią­zek ze­bra­nia oś­wiad­czeń spo­czął na ma­gi­stra­tu­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magistracki

 rzecz. magistrat mos./mrz.

Wiktionary


magistratus

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik o naj­wyż­szych upraw­nie­niach, zwierzch­nik in­nych władz; ma­gi­strat


SJP.pl


magistrowa

mał­żon­ka ma­gi­stra


SJP.pl


magistrowy

→ ma­gi­ster (daw­niej); ma­gi­ster­ski


SJP.pl


maglara

1. po­tocz­nie: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ma­glo­wa­niem bie­liz­ny;
2. po­tocz­nie: wła­ści­ciel­ka magla


SJP.pl


maglarka

→ ma­glarz


SJP.pl

Patrz:

maglarz

maglarnia

ma­glow­nia;
1. za­kład, w któ­rym wy­gła­dza się bie­liz­nę w maglu;
2. dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, gdzie na­sy­ca się tka­ni­ny apre­tu­rą


SJP.pl


maglarski

przy­miot­nik od: ma­glarz


SJP.pl


maglarz

wła­ści­ciel bądź pra­cow­nik magla


SJP.pl


maglemose

tor­fo­wi­sko w Danii


SJP.pl


maglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maglować ndk.

 rzecz. magiel mrz.

Wiktionary


maglować

1. wy­gła­dzać bie­liz­nę w maglu;
2. po­tocz­nie:
a) do­cie­kli­wie wy­py­ty­wać kogoś; eg­za­mi­no­wać;
b) oma­wiać coś szcze­gó­ło­wo, nie­u­stan­nie, do znu­dze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pra­so­wać ubra­nia lub po­ściel przy po­mo­cy magla

 (1.2) przen. upor­czy­wie wy­py­ty­wać kogoś

 (1.3) przen. upar­cie po­wra­cać w roz­mo­wie do ja­kiejś spra­wy

 (1.4) pot. prze­słu­chi­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈlɔvat͡ɕ, AS: maglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magiel m., maglowanie n.

 czas. wymaglować

 przym. maglowy

Wiktionary


maglownia

ma­glar­nia;
1. za­kład, w któ­rym wy­gła­dza się bie­liz­nę w maglu;
2. dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, gdzie na­sy­ca się tka­ni­ny apre­tu­rą


SJP.pl


maglownica

1. po­dłuż­na de­szczuł­ka z po­przecz­ny­mi kar­ba­mi do ręcz­ne­go ma­glo­wa­nia; wał­kow­ni­ca
2. część magla su­wa­ją­ca się po wał­kach z bie­liz­ną


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­giel
  • ma­glow­ni­ca – po­tocz­na nazwa jed­ne­go z typów prze­kład­ni kie­row­ni­czej (prze­kład­nia zę­bat­ko­wa)
  • Ma­glow­ni­ca (film)
  • Ma­glow­ni­ca 2
  • Ma­glow­ni­ca: Odro­dze­nie

Wikipedia


maglowniczy

rzad­ko: ma­ją­cy zwią­zek z ma­glo­wa­niem i ma­glem - urzą­dze­niem do wy­gła­dza­nia wy­pra­nej bie­liz­ny i tka­nin; ma­glo­wy


SJP.pl


maglownik

część magla słu­żą­ca do na­wi­ja­nia ma­glo­wa­nej bie­liz­ny


SJP.pl


maglowy

przy­miot­nik od: ma­giel


SJP.pl


magma

go­rą­ca masa pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku lo­kal­ne­go top­nie­nia skał (wsku­tek wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry) w głębi sko­ru­py ziem­skiej lub w jej po­dło­żu (w gór­nym pła­szczu Ziemi), zdol­na do pły­nię­cia i pod­no­sze­nia się ku po­wierzch­ni Ziemi (in­truz­ja magmy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. go­rą­ca, ruch­li­wa ma­te­ria, cie­kły stop zło­żo­ny głów­nie z krze­mia­nów i gli­no­krze­mia­nów, znaj­du­ją­cy się w głębi sko­ru­py ziem­skiej;

Wiktionary

Magma ( "μάγμα" ’gęsta maść’) – go­rą­ca, sto­pio­na masa krze­mia­nów i gli­no­krze­mia­nów z do­miesz­ka­mi tlen­ków i siarcz­ków, z dużą ilo­ścią wody i gazów, pow­sta­ją­ca w głębi Ziemi; magma, która wy­do­by­wa się na po­wierzch­nię Ziemi, na­zy­wa­na jest lawą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magma wy­do­by­wa się na po­wierzch­nię ziemi jako lawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡma, AS: magma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magmatyzm m.

 przym. magmowy

Wiktionary


magmatyczny

→ mag­ma­tyzm


SJP.pl

Patrz:

magmatyzm

magmatyzm

ze­spół pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych pro­wa­dzą­cych do pow­sta­nia magmy, jej ru­chów w sko­ru­pie ziem­skiej, wy­do­by­wa­nie się na po­wierzch­nię, za­sty­ga­nie i wy­dzie­la­nie się złóż mi­ne­ral­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ogół pro­ce­sów zwią­za­nych z po­ja­wia­niem się, ru­chem i kon­so­li­da­cją magmy w sko­ru­pie ziem­skiej

Wiktionary

Mag­ma­tyzm – en­do­ge­nicz­ny pro­ces ge­o­lo­gicz­ny, w wy­ni­ku któ­re­go do­cho­dzi do pow­sta­wa­nia magmy i skał mag­mo­wych. Pro­ces ten, za­cho­dzą­cy we wnę­trzu Ziemi, okre­śla­ny jest jako plu­to­nizm, a prze­mie­szcza­nie się magmy w kie­run­ku jej po­wierzch­ni okre­śla­ne jest po­ję­ciem wul­ka­niz­mu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magma ż.

Wiktionary


magmowaty

po­dob­ny do magmy


SJP.pl


magmowy

przy­miot­nik od: magma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. pow­sta­ły z magmy, ma­ją­cy zwią­zek z magmą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród skał mag­mo­wych można wy­róż­nić skały wy­lew­ne, ży­ło­we oraz głę­bi­no­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈmɔvɨ, AS: magmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magma ż.

Wiktionary


magnacki

zwią­za­ny z ma­gna­tem


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ma­gna­ta

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ma­gna­tem, do­ty­czą­cy ma­gna­ta

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­gna­ta, ma­ją­cy cechy ma­gna­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hra­bia pod­krę­cił swe ma­gnac­kie wą­si­ska i zła­pał za sza­blę.

 (2.1) Na dwo­rze ma­gnac­kim za­trud­nia­no po­ło­wę dzie­wek ze wsi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnituda ż., magnat mos., magnateria ż., magnatka ż.

Wiktionary


magnal

lekki stop glinu z ma­gne­zem (cza­sem z do­dat­kiem mie­dzi), wy­ko­rzy­sty­wa­ny głów­nie w prze­my­śle lot­ni­czym


SJP.pl

Ma­gna­le to ogól­na nazwa sto­pów me­ta­li za­wie­ra­ją­cych głów­nie alu­mi­nium, któ­re­mu to­wa­rzy­szy do­miesz­ka ma­gne­zu w ilo­ści od 3 do 30%. Do­dat­ko­wo stopy te mogą za­wie­rać nie­wiel­ką do­miesz­kę mie­dzi. Ma­gna­le są sto­pa­mi o gę­sto­ści niż­szej od alu­mi­nium, za to o wyż­szej od­por­no­ści na ko­roz­ję, np. gę­stość przy 10% ma­gne­zu wy­no­si 2,55 g/cm³, przy gę­sto­ści alu­mi­nium rów­nej 2,7. Za­sto­so­wa­nie: czę­ści sil­ni­ków, kon­struk­cje lot­ni­cze.

Wikipedia


magnalium

stop alu­mi­nium z ma­gne­zem, cza­sa­mi z do­dat­kiem mie­dzi, od­por­ny na ko­roz­ję


SJP.pl


magnani

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ma­gna­ni – wło­ska ak­tor­ka i sce­na­rzyst­ka
  • Gian­gia­co­mo Ma­gna­ni – wło­ski pił­karz

Wikipedia


magnat

czło­nek bo­ga­te­go rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. szlach­cic z ary­sto­kra­tycz­ne­go rodu, który ma wiel­ki ma­ją­tek

 (1.2) ekon. wła­ści­ciel po­tęż­ne­go przed­się­bior­stwa, który kon­tro­lu­je po­waż­ną część rynku w okre­ślo­nej bran­ży

Wiktionary

Ma­gnat (z ma­gna­tus – moż­no­wład­ca, wiel­ki) – czło­nek naj­bo­gat­szej grupy szlach­ty, wy­wo­dzą­cej się ze śred­nio­wiecz­ne­go moż­no­władzt­wa. Ma­gna­ci zaj­mo­wa­li naj­wyż­sze urzę­dy pań­stwo­we oraz sku­pia­li w swo­ich rę­kach wiel­kie ma­jąt­ki ziem­skie (la­ty­fun­dia), które two­rzy­ły ich po­tę­gę eko­no­micz­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magnateria ż.

:: fż. magnatka ż.

 przym. magnacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potentat

Wiktionary


magnateria

naj­wyż­sza war­stwa spo­łecz­na stanu szla­chec­kie­go; ma­gna­ci; moż­no­władzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. naj­wyż­sza war­stwa spo­łecz­na szlach­ty;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnaˈtɛrʲja, AS: magnaterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnituda ż., magnat mos., magnatka ż.

 przym. magnacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arystokracja, szlachta, rycerstwo

Wiktionary


magnatka

→ ma­gnat


SJP.pl

Patrz:

magnat

magnes

1. ele­ment wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu ma­gne­tycz­nie twar­de­go, na­ma­gne­so­wa­ny do stanu na­sy­ce­nia, sta­no­wią­cy źró­dło sta­łe­go pola ma­gne­tycz­ne­go;
2. prze­no­śnie: coś co budzi za­in­te­re­so­wa­nie, przy­cią­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot ma­ją­cy zdol­ność przy­cią­ga­nia niek­tó­rych przed­mio­tów (zro­bio­nych z że­la­za i jego sto­pów);

Wiktionary

Nie mylić z: Ma­gnez.

Ta stro­na do­ty­czy ma­gne­tyz­mu. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.

Ma­gnes – ciało lub urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce stałe pole ma­gne­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie na­le­ży kłaść ma­gne­su obok dy­skiet­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛs, AS: magnes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyk m., diamagnetyk m., paramagnetyk m., magnetyczność ż., magnetyzm mrz.

 czas. magnesować, namagnesować

 przym. magnetyczny, magnesowy

 temsłow. magneto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. magnet

Wiktionary


magnesik

zdrob­nie­nie od: ma­gnes


SJP.pl


magnesium

[czy­taj: ma­gnez­jum] z ła­ci­ny: ma­gnez (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl


magnesowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­gne­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemagnesowanie n., magnetyzm mrz.

 czas. magnesować ndk.

Wiktionary


magnesować

1. na­da­wać ciału wła­ści­wo­ści trwa­łe­go ma­gne­su;
2. ma­gne­so­wać się - na­bie­rać wła­ści­wo­ści trwa­łe­go ma­gne­su; na­ma­gne­so­wy­wać się


SJP.pl


magnesowy

przy­miot­nik od: ma­gnes


SJP.pl


magnesyn

przet­wor­nik elek­tro­ma­gne­tycz­ny słu­żą­cy do prze­ka­zy­wa­nia wska­zań przy­rzą­dów po­mia­ro­wych na od­le­głość, sto­so­wa­ny w na­wi­ga­cji, w me­te­o­ro­lo­gii i w prze­my­śle


SJP.pl

Ma­gne­syn – elek­tro­me­cha­nicz­ny przet­wor­nik elek­tro­ma­gne­tycz­ny słu­żą­cy do zdal­ne­go prze­ka­zy­wa­nia po­ło­że­nia ką­to­we­go wału lub wska­zań przy­rzą­dów na od­le­głość.W li­te­ra­tu­rze tech­nicz­nej urzą­dze­nia tego typu są okre­śla­ne rów­nież mia­nem "sel­sy­nów" lub "syn­chro" (syn­chro­nicz­nych przet­wor­ni­ków kąta).

Wikipedia


magnesówka

wier­tar­ka lub szli­fier­ka ma­gne­tycz­na


SJP.pl


magnet

po­tocz­nie:
1. ma­gne­to­fon;
2. ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­fon, ka­se­ciak, ka­se­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. techn. ma­gne­to­fon

 (1.2) daw. fiz. ma­gnes

Wiktionary

Ma­gnet – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Al­lier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gośka po­ży­czy­ła nam ma­gnet na dy­sko­te­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛt, AS: magnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magneciak

Wiktionary


magnet.

skrót od: ma­gne­tycz­ny


SJP.pl


magnetar

gwia­zda ne­u­tro­no­wa pow­sta­ła z wy­bu­chu su­per­no­wej, wy­sy­ła­ją­ca silne pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne


SJP.pl

Ma­gne­tar – obiekt zwar­ty (gwia­zda ne­u­tro­no­wa lub hi­po­te­tycz­na gwia­zda kwar­ko­wa), po­sia­da­ją­cy bar­dzo silne pole ma­gne­tycz­ne, B>1010 T (1014 Gs), emi­tu­ją­cy w spo­sób re­gu­lar­ny (pulsy) lub nie­re­gu­lar­ny (bły­ski) pro­mie­nio­wa­nie gamma oraz pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie.

Wikipedia


magneto

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia prądu elek­trycz­ne­go; iskrow­nik


SJP.pl

 "Zo­bacz też: Iskrow­nik."

Ta stro­na do­ty­czy ro­dza­ju prąd­ni­cy. Zo­bacz też: ar­ty­kuł o po­sta­ci na­zy­wa­nej „Ma­gne­to”.

Ma­gne­to – ro­dzaj prąd­ni­cy uży­wa­ją­cej ma­gne­sów trwa­łych do wyt­wa­rza­nia okre­so­wych im­pul­sów prądu prze­mien­ne­go.

Wikipedia


magneto-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ma­gne­sem, ma­gne­tyz­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈnɛtɔ, AS: magneto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnes m., magnetyzm mrz.

 przym. magnetyczny

Wiktionary


magnetobiologia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wpły­wu pola ma­gne­tycz­ne­go na obiek­ty bio­lo­gicz­ne


SJP.pl


magnetochemia

dział che­mii fi­zycz­nej zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wza­jem­nej za­leż­no­ści mię­dzy struk­tu­rą elek­tro­no­wą i mo­le­ku­lar­ną sub­stan­cji a jej wła­ści­wo­ścia­mi ma­gne­tycz­ny­mi


SJP.pl

Ma­gne­to­che­mia – dział che­mii fi­zycz­nej obej­mu­ją­cy ba­da­nia za­leż­no­ści mię­dzy włas­no­ścia­mi ma­gne­tycz­ny­mi a bu­do­wą che­micz­ną sub­stan­cji.

Wikipedia


magnetodielektryk

ma­te­riał, zbu­do­wa­ny z zia­ren fer­ro­ma­gne­tycz­nych umie­szczo­nych w die­lek­try­ku, sto­so­wa­ny jako no­śnik ma­gne­tycz­ny


SJP.pl


magnetodynamika

dział nauki o ma­gne­tyz­mie obej­mu­ją­cy zja­wi­ska ma­gne­tycz­ne za­leż­ne od czasu


SJP.pl


magnetofluidodynamika

nauka zaj­mu­ją­ca się ru­chem pły­nów prze­wo­dzą­cych prąd elek­trycz­ny, pod­da­nych dzia­ła­niu pola ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl


magnetofon

urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia (re­je­stra­cji) na ta­śmie ma­gne­tycz­nej (ma­gne­tycz­ny zapis) i od­czy­ty­wa­nia z niej sy­gna­łu fo­nicz­ne­go (dźwię­ku przet­wo­rzo­ne­go na sy­gnał elek­trycz­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do wie­lo­krot­ne­go na­gry­wa­nia i odt­wa­rza­nia dźwię­ku na spe­cjal­nej ta­śmie ma­gne­tycz­nej;

Wiktionary

Ma­gne­to­fon – urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia i odt­wa­rza­nia sy­gna­łu fo­nicz­ne­go na ta­śmie ma­gne­tycz­nej. Ma­gne­to­fon do­ko­nu­ją­cy tylko za­pi­su to "re­je­stra­tor", a tylko od­czy­tu to "odt­wa­rzacz" sy­gna­łu fo­nicz­ne­go.

Ma­gne­to­fon typu Di­gi­tal Audio Tape (DAT) to urzą­dze­nie do za­pi­su i od­czy­tu sy­gna­łu fo­nicz­ne­go w po­sta­ci sy­gna­łu cy­fro­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy wresz­cie wy­łą­czy­łem ma­gne­to­fon, spoj­rza­ła na mnie z pre­ten­sją, jak na nies­for­ne­go chłop­ca, który prze­ry­wa pysz­ną za­ba­wę.

 (1.1) Daw­niej sto­so­wa­no ma­gne­to­fo­ny szpu­lo­we, przy któ­rych trze­ba było spę­dzać czas z ży­let­ką i taśmą kle­ją­cą.

 (1.1) Mam w domu na­gra­nia swo­ich przedsz­kol­nych pio­se­nek na­gra­nych na ma­gne­to­fon przez moich ro­dzi­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n, AS: magnetofõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetofoniarz m.

:: zdrobn. magnetofonik m.

 przym. magnetofonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. magnet, magneciak

Wiktionary


magnetofonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­gne­to­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetofon m.

Wiktionary


magnetofonoman

mi­ło­śnik na­grań ma­gne­to­fo­no­wych


SJP.pl


magnetofonowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­fon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­gne­to­fo­nem, do­ty­czą­cy ma­gne­to­fo­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛtɔfɔ̃ˈnɔvɨ, AS: magnetofõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetofon m.

Wiktionary


magnetogazodynamika

dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się dy­na­mi­ką gazów ści­śli­wych prze­wo­dzą­cych w polu ma­gne­tycz­nym, gdy ener­gia pól elek­trycz­nych jest znacz­nie mniej­sza niż ener­gia pól ma­gne­tycz­nych


SJP.pl


magnetograf

urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce zmia­ny pola ma­gne­tycz­ne­go Ziemi w cza­sie


SJP.pl


magnetografowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­graf


SJP.pl


magnetogramowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­gram


SJP.pl


magnetohydrodynamika

dział fi­zy­ki ba­da­ją­cy od­dzia­ły­wa­nie prze­wo­dzą­cych elek­trycz­nie cie­czy w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym; hy­dro­ma­gne­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dzie­dzi­na fi­zy­ki ba­da­ją­ca zja­wi­ska zwią­za­ne z ru­chem prze­wo­dzą­cych prąd elek­trycz­ny cie­czy i gazów w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym;

Wiktionary

Ma­gne­to­hy­dro­dy­na­mi­ka (MHD), hy­dro­ma­gne­ty­ka, ma­gne­to­ga­zo­dy­na­mi­ka, ma­gne­to­plaz­mo­dy­na­mi­ka – dział fi­zy­ki, kon­kret­niej me­cha­ni­ki pły­nów, ba­da­ją­cy ruch pły­nów prze­wo­dzą­cych prąd elek­trycz­ny w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym, zwła­szcza od­dzia­ły­wa­nie oś­rod­ka i pola ma­gne­tycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysz­tof kie­ro­wał pra­ca­mi na­u­ko­wo-ba­daw­czy­mi zwią­za­ny­mi głów­nie z te­ma­tem ma­gne­to­hy­dro­dy­na­mi­ki me­ta­lur­gicz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magnetohydrodynamiczny

 przysł. magnetohydrodynamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydromagnetyka, magnetogazodynamika

Wiktionary


magnetolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy zja­wi­sko ma­gne­tyz­mu ziem­skie­go


SJP.pl


magnetometr

przy­rząd do po­mia­ru róż­nych wiel­ko­ści ma­gne­tycz­nych i ich zmian


SJP.pl

Ma­gne­to­metr – przy­rząd do po­mia­ru wiel­ko­ści, kie­run­ku oraz zmian pola ma­gne­tycz­ne­go lub wła­ści­wo­ści ma­gne­tycz­nych ma­te­rii (np. ma­gne­ty­za­cji fer­ro­ma­gne­ty­ku).

Wikipedia


magnetometria

Ma­gne­to­me­tria (z gr. μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos" "ma­gne­tyt", łac. "me­treo" "mie­rzę") – dział ge­o­fi­zy­ki in­ter­pre­tu­ją­cy ano­ma­lie ma­gne­tycz­ne, sko­ru­po­we oraz wła­ści­wo­ści ma­gne­tycz­nych ut­wo­rów ge­o­lo­gicz­nych.

Wikipedia


magneton

stała fi­zycz­na o wy­mia­rze mo­men­tu ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­gne­ton Bohra – stała fi­zycz­na
  • Ma­gne­ton ją­dro­wy – stała fi­zycz­na

Wikipedia


magnetooptyczny

→ ma­gne­to­op­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

magnetooptyka

magnetooptyka

dział op­ty­ki zaj­mu­ją­cy się wpły­wem pól ma­gne­tycz­nych na zja­wi­ska op­tycz­ne


SJP.pl


magnetoopór

zmia­na oporu ma­te­ria­łów pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

Ma­gne­to­o­pór – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na zmia­nie oporu ma­te­ria­łów pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go. Prak­tycz­ne za­sto­so­wa­nie zna­la­zło w ma­gne­to­o­por­ni­kach.

Ist­nie­je wiele efek­tów, które można naz­wać ma­gne­to­o­por­no­ścią. Niek­tó­re wy­stę­pu­ją w ma­te­ria­łach nie­ma­gne­tycz­nych me­ta­lach i pół­prze­wod­ni­kach i za­le­żą bez­poś­red­nio od pola ma­gne­tycz­ne­go (ma­gne­to­o­por­ność ge­o­me­trycz­na, oscy­la­cje Shub­ni­ko­va de Haasa lub po­wszech­na do­dat­nia ma­gne­to­o­por­ność w me­ta­lach).

Wikipedia


magnetopauza

gra­ni­ca mię­dzy wia­trem sło­necz­nym a ma­gne­tos­fe­rą pow­sta­ją­cą w miej­scu zrów­na­nia ci­śnie­nia pola ma­gne­tycz­ne­go i ci­śnie­nia dy­na­micz­ne­go wia­tru sło­necz­ne­go


SJP.pl

Ma­gne­to­pa­u­za – po­wierzch­nia, na któ­rej wy­stę­pu­je rów­no­wa­ga ci­śnie­nia wia­tru sło­necz­ne­go i ci­śnie­nia pola ma­gne­tycz­ne­go danej pla­ne­ty, zlo­ka­li­zo­wa­na na gra­ni­cy ma­gne­tos­fe­ry pla­ne­ty. Ma­gne­to­pa­u­za Ziemi znaj­du­je się w od­le­gło­ści 10,4 pro­mie­nia Ziemi od środ­ka pla­ne­ty.

Wikipedia


magnetopłyta

pła­skie pu­deł­ko ze sztucz­ne­go two­rzy­wa za­wie­ra­ją­ce ut­wo­ry mu­zycz­ne na­gra­ne na taśmę ma­gne­to­fo­no­wą


SJP.pl


magnetorecepcja

zdol­ność or­ga­niz­mu do wy­kry­wa­nia pola ma­gne­tycz­ne­go umoż­li­wia­ją­ca orien­ta­cję w prze­strze­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. zdol­ność or­ga­niz­mu do roz­poz­na­wa­nia kie­run­ku pola ma­gne­tycz­ne­go;

Wiktionary

Ma­gne­to­re­cep­cja – zdol­ność or­ga­niz­mu do wy­kry­wa­nia kie­run­ku linii ziem­skie­go pola ma­gne­tycz­ne­go umoż­li­wia­ją­ca orien­ta­cję w prze­strze­ni. Zdol­ność tę ma wiele zwie­rząt, w tym czło­wiek, przy czym jej ak­tyw­ne wy­ko­rzy­sta­nie – na­zy­wa­ne na­wi­ga­cją ge­o­ma­gne­tycz­ną – za­ob­ser­wo­wa­no tylko u niek­tó­rych, np. u zwie­rząt wę­drow­nych (m.in. ptaki, pszczo­ły, ryby, wa­le­nie i żół­wie).

Wikipedia


magnetorelaksometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. me­tro­lo­gia zaj­mu­ją­ca się po­mia­rem od­ma­gne­so­wa­nia ma­gne­tycz­nych na­no­czą­stek

Wiktionary


magnetorezystor

ele­ment pół­prze­wod­ni­ko­wy o re­zy­stan­cji sil­nie za­leż­nej od pola ma­gne­tycz­ne­go; ga­u­so­tron


SJP.pl

Ma­gne­to­re­zy­stor, ma­gne­to­o­por­nik (ga­us­so­tron) – przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy o re­zy­stan­cji za­leż­nej od pola ma­gne­tycz­ne­go, przy czym re­zy­stan­cja zwięk­sza się wraz ze wzro­stem in­duk­cji pola ma­gne­tycz­ne­go, a prze­bieg jej zmian za­le­ży za­rów­no od wiel­ko­ści pola, jak i od kształ­tu ele­men­tu. Zja­wi­sko to nosi nazwę efek­tu Ga­us­sa.

Wikipedia


magnetosfera

część prze­strze­ni wokół pla­ne­ty, gwia­zdy lub ga­lak­ty­ki, w któ­rej wy­stę­pu­je pole ma­gne­tycz­ne tego ciała nie­bie­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­szar w kształ­cie ko­me­ty wokół Ziemi lub innej pla­ne­ta­a­ne­ty, w któ­rym na­ła­do­wa­ne cząst­ki są uwię­zio­ne lub od­chy­la­ne, kształ­to­wa­ny przez wiatr sło­necz­ny i pole ma­gne­tycz­ne pla­ne­ta­a­ne­ty;

Wiktionary

Ma­gne­tos­fe­ra – ob­szar wokół ciała nie­bie­skie­go, w któ­rym ruchy i zja­wi­ska do­ty­czą­ce na­ła­do­wa­nych czą­stek są zdo­mi­no­wa­ne przez pole ma­gne­tycz­ne da­ne­go obiek­tu. W Ukła­dzie Sło­necz­nym na­stę­pu­ją­ce ciała nie­bie­skie po­sia­da­ją ma­gne­tos­fe­rę: Słoń­ce, Jo­wisz, Sa­turn, Uran, Nep­tun, Zie­mia, Mer­ku­ry oraz Ga­ni­me­des, księ­życ Jo­wi­sza. Po­ję­cie to jest rów­nież sto­so­wa­ne jako okre­śle­nie ob­sza­ru zdo­mi­no­wa­ne­go przez od­dzia­ły­wa­nie pola ma­gne­tycz­ne­go, po­cho­dzą­ce­go od obiek­tów astro­no­micz­nych jak np. ma­gne­tos­fe­ra pul­sa­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zja­wi­sko to za­cho­dzi rów­nież w od­sło­necz­nej czę­ści ziem­skiej ma­gne­tos­fe­ry, po­wo­du­jąc ruch plaz­ma­az­my w kie­run­ku jo­nos­fe­ry i zja­wi­sko zorzy po­lar­nej.

 (1.1) Otóż ma­gne­tos­fe­ra sta­no­wi swo­i­stą tar­czę, chro­nią­cą po­wierzch­nię Ziemi — a także at­mos­fe­rę — przed pro­mie­nio­wa­niem kos­micz­nym i sil­nym pro­mie­nio­wa­niem na­szej włas­nej gwia­zdy — Słoń­ca.

 (1.1) Obiekt ten utrzy­my­wa­ny bę­dzie w dość znacz­nej od­le­gło­ści od sa­te­li­ty za­chod­nio­nie­miec­kie­go, skąd bę­dzie badał roz­py­lo­ne w ma­gne­tos­fe­rze jony zna­czo­ne.

 (1.1) Schwy­ta­ne przez ziem­ską ma­gne­tos­fe­rę cząst­ki po­ru­sza­ją się po torze o kształ­cie he­li­sy wzdłuż linii pola ma­gne­tycz­ne­go łą­czą­cych obyd­wa ziem­skie bie­gu­ny ma­gne­tycz­ne, po­wo­du­jąc wzbu­dze­nia ato­mów w ob­sza­rze po­lar­nym, a skut­kiem tego świe­ce­nie zo­rzo­we.

Wiktionary


magnetosferyczny

→ ma­gne­tos­fe­ra


SJP.pl

Patrz:

magnetosfera

magnetoskopowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­skop


SJP.pl


magnetosprężystość

zja­wi­sko zmia­ny roz­mia­rów ciała pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go, w szcze­gól­no­ści na­ma­gne­so­wa­nia ciała; ma­gne­to­stryk­cja


SJP.pl


magnetostatyczny

→ ma­gne­to­sta­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

magnetostatyka

magnetostatyka

dział nauki o ma­gne­tyz­mie, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zja­wisk ma­gne­tycz­nych oraz od­dzia­ły­wań pól ma­gne­tycz­nych i prą­dów elek­trycz­nych, w przy­pad­ku gdy są one nie­za­leż­ne od czasu


SJP.pl

Ma­gne­to­sta­ty­ka – dział fi­zy­ki, kon­kret­niej elek­tro­dy­na­mi­ki, ba­da­ją­cy pola ma­gne­tycz­ne nie­za­leż­ne od czasu – wyt­wo­rzo­ne przez nie­ru­cho­me ma­gne­sy lub prądy stałe.

Wikipedia


magnetostrykcja

zja­wi­sko zmia­ny roz­mia­rów ciała pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go, w szcze­gól­no­ści na­ma­gne­so­wa­nia ciała; ma­gne­to­sprę­ży­stość


SJP.pl

Ma­gne­to­stryk­cja – zja­wi­sko pow­sta­wa­nia odksz­tał­ceń w fer­ro­ma­gne­ty­kach pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go. Zja­wi­skiem od­wrot­nym jest efekt Vil­la­rie­go (Emi­lio Vil­la­ri, 1836–1904). Zmia­na roz­mia­rów pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go może mieć cha­rak­ter li­nio­wy lub ob­ję­to­ścio­wy.

Wikipedia


magnetoterapia

sto­so­wa­na w fi­zy­ko­te­ra­pii me­to­da le­cze­nia przy uży­ciu pola ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ma­gne­to­te­ra­pia (te­ra­pia zmien­nym polem ma­gne­tycz­nym ni­skiej czę­stot­li­wo­ści) – dział me­dy­cy­ny fi­zy­kal­nej, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zmien­ne pola ma­gne­tycz­ne ni­skiej czę­stot­li­wo­ści (do 100 Hz) i in­duk­cji ma­gne­tycz­nej od 0,1 do 10 mT w te­ra­pii wy­bra­nych scho­rzeń. Me­cha­nizm dzia­ła­nia pola ma­gne­tycz­ne­go na ustrój nie jest wy­ja­śnio­ny. Po­mi­mo tego za­bie­gi te sta­no­wią jedną z metod wspo­ma­ga­ją­cych pro­ces re­ha­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


magnetowid

urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia (na ta­śmie ma­gne­tycz­nej) i odt­wa­rza­nia sy­gna­łów te­le­wi­zyj­nych; po­tocz­nie: wideo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia na ta­śmie ma­gne­tycz­nej sy­gna­łów te­le­wi­zyj­nych i póź­niej­sze­go ich odt­wa­rza­nia;

Wiktionary

Ma­gne­to­wid – urzą­dze­nie do ma­gne­tycz­ne­go re­je­stro­wa­nia i odt­wa­rza­nia obra­zu z taśmy ma­gne­tycz­nej, dzia­ła­ją­ce na po­dob­nej za­sa­dzie jak ma­gne­to­fon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mógł sobie poz­wo­lić na taki luk­sus, po­nie­waż był szczę­śli­wym po­sia­da­czem ma­gne­to­wi­du i kilku kaset z fil­ma­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɔvʲit, AS: magnetovʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetowideofon mrz.

 przym. magnetowidowy, magnetowideofonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideomagnetofon; pot. wideo

Wiktionary


magnetowideofonowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­wi­de­o­fon


SJP.pl


magnetowidowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­wid


SJP.pl


magnetowód

Ma­gne­to­wód lub obwód ma­gne­tycz­ny – rdzeń wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu fer­ro­ma­gne­tycz­ne­go uży­wa­ny do kształ­to­wa­nia pola ma­gne­tycz­ne­go. Linie pola ma­gne­tycz­ne­go two­rzą zam­knię­te pętle wew­nątrz ma­gne­to­wo­du. Skła­da się z od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­nych ma­te­ria­łów (śro­do­wisk) przez które za­my­ka się stru­mień ma­gne­tycz­ny oraz z uz­wo­jeń, w któ­rych pły­nie prąd nie­zbęd­ny do wyt­wo­rze­nia pola ma­gne­tycz­ne­go. Roz­róż­nia się ob­wo­dy ma­gne­tycz­ne nie­roz­ga­łę­zio­ne (pro­ste) oraz roz­ga­łę­zio­ne.

Wikipedia


magnetron

mi­kro­fa­lo­wa lampa ge­ne­ra­cyj­na


SJP.pl

Ma­gne­tron – lampa mi­kro­fa­lo­wa, sa­mow­zbud­ne urzą­dze­nie oscy­la­cyj­ne opar­te na zja­wi­sku re­zo­nan­su, które przet­wa­rza wej­ścio­wą ener­gię prądu sta­łe­go na ener­gię elek­tro­ma­gne­tycz­ną wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści. Przet­wa­rza­nie ener­gii od­by­wa się w spe­cjal­nie uksz­tał­to­wa­nej ko­mo­rze ano­do­wej umie­szczo­nej w sil­nym polu ma­gne­tycz­nym.

Wikipedia


magnetronowy

przy­miot­nik od: ma­gne­tron


SJP.pl


magnetycznie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób ma­gne­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyzm mrz., magnetyczność ż.

 przym. magnetyczny

Wiktionary


magnetyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­gne­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­gne­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magnetyczny, magnetycznie

 przysł. magnetycznie

 rzecz. magnes mrz., magnetyzm mrz.

Wiktionary


magnetyczny

→ ma­gne­tyzm, np. azy­mut ma­gne­tycz­ny, bie­gun ma­gne­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ma­gne­tyz­mem; do­ty­czą­cy ma­gne­su, ma­gne­tyz­mu; ma­ją­cy wła­ści­wo­ści takie jak ma­gnes

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który jest przy­cią­ga­ją­cy, dzia­ła przy­cią­ga­ją­co (rów­nież w zna­cze­niu prze­no­śnym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Macie śru­bo­kręt krzy­żo­wy z ma­gne­tycz­ną koń­ców­ką?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: magnetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnes m., magnesik m., magnetyzm m., magnetyczność ż.

 przysł. magnetycznie

 temsłow. magneto-

Wiktionary


magnetyk

sub­stan­cja wy­ka­zu­ją­ca zdol­ność do wyt­wa­rza­nia pola ma­gne­tycz­ne­go lub zmie­nia­ją­ca wła­ści­wo­ści pod jego wpły­wem


SJP.pl


magnetyka

me­to­da ba­da­nia bu­do­wy ge­o­lo­gicz­nej po­przez mie­rze­nie roz­kła­du na­tu­ral­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl


magnetysta

zwo­len­nik mes­me­ryz­mu


SJP.pl


magnetyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, o sil­nych wła­ści­wo­ściach ma­gne­tycz­nych, naj­bo­gat­sza ruda że­la­za;

Wiktionary

Nie mylić z: ma­gne­zyt.

Ma­gne­tyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, za­li­cza­ny do grupy spi­ne­li (że­la­zo­wych). Na­le­ży do mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych.

Ka­mień ten znany był już sta­ro­żyt­nym Gre­kom. Jego nazwa μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos"" dosł. "ka­mień ma­gne­zyj­ski", po­cho­dzi od daw­ne­go grec­kie­go mia­sta Ma­gne­sia (Μαγνησία, obec­nie Ma­ni­sa) – dziś na te­re­nie Tur­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɡˈnɛtɨt, AS: magnetyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyzm mrz.

 przym. magnetytowy

Wiktionary


magnetytowy

przy­miot­nik od: ma­gne­tyt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ma­gne­ty­tu , skła­da­ją­cy się z ma­gne­ty­tu, za­wie­ra­ją­cy ma­gne­tyt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛtɨˈtɔvɨ, AS: magnetytovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyt mrz.

Wiktionary


magnetyzacja

1. na­da­nie włas­no­ści ma­gne­zu; na­ma­gne­so­wa­nie;
2. na­ma­gne­so­wa­nie ciała fi­zycz­ne­go pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go; po­la­ry­za­cja ma­gne­tycz­na


SJP.pl

Ma­gne­ty­za­cja (na­ma­gne­so­wa­nie) jest wła­ści­wo­ścią ma­te­ria­łów (m.in. ma­gne­sów), która opi­su­je pole ma­gne­tycz­ne wyt­wa­rza­ne przez ma­te­riał. Przez ma­gne­ty­za­cję ro­zu­mie się także wiel­kość fi­zycz­ną okre­śla­ją­cą wyt­wa­rza­ne przez ma­te­riał pole ma­gne­tycz­ne, de­fi­niu­je się ją przez okre­śle­nie mo­men­tów ma­gne­tycz­nych wyt­wo­rzo­nych w jed­nost­ce ob­ję­to­ści. Głów­ny­mi skład­ni­ka­mi ma­gne­ty­za­cji są or­bi­tal­ne i spi­no­we mo­men­ty ma­gne­tycz­ne elek­tro­nów.

Wikipedia


magnetyzer

prze­sta­rza­łe: ktoś, kto kogoś hip­no­ty­zu­je; hip­no­ty­zer


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­gne­ty­zer – urzą­dze­nie za­po­bie­ga­ją­ce two­rze­niu się ka­mie­nia ko­tło­we­go w in­sta­la­cjach wod­nych.
  • ma­gne­ty­zer – urzą­dze­nie za­pew­nia­ją­ce lep­sze spa­la­nie pa­li­wa

Wikipedia


magnetyzerka

daw­niej: hip­no­ty­zer­ka


SJP.pl


magnetyzm

1. wła­ści­wo­ści ma­te­rii i zja­wi­ska fi­zycz­ne zwią­za­ne z od­dzia­ły­wa­niem ciał po­przez pole ma­gne­tycz­ne;
2. siła przy­cią­ga­ją­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. zja­wi­ska i wła­ści­wo­ści ma­te­rii od­no­szą­ce się do od­dzia­ły­wa­nia pól ma­gne­tycz­nych;

 (1.2) przen. siła przy­cią­ga­ją­ca

 (1.3) przest. filoz. ta­jem­ni­cza siła tkwią­ca w isto­cie żywej, która wpły­wa na inne jed­nost­ki;

Wiktionary

Ma­gne­tyzm (z gr. μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos" „ma­gne­tyt”) – ze­spół zja­wisk fi­zycz­nych zwią­za­nych z polem ma­gne­tycz­nym, które może być wyt­wa­rza­ne za­rów­no przez prąd elek­trycz­ny, jak i przez ma­te­ria­ły ma­gne­tycz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magnes mrz., magnesyn mrz., magneto n., magnetyczność ż., magnetyt mrz., magnetyzer mos., magnesowanie n., magnetyzowanie n.

 czas. magnesować ndk., magnetyzować ndk.

 przym. magnesowy, magnetyczny

 przysł. magnetycznie

 przyr. magneto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) charyzma, czar, magnetyczność, urok

 (1.3) magnetyzm zwierzęcy, mesmeryzm

Wiktionary


magnetyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­gne­ty­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemagnetyzowanie n., magnetyzm mrz.

 czas. magnetyzować ndk.

Wiktionary


magnetyzować

daw­niej:
1. wpro­wa­dzać w stan poś­red­ni mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wać;
2. wy­wie­rać silne wra­że­nie; osza­ła­miać, urze­kać;
3. ma­gne­so­wać


SJP.pl


magnetyzujący

daw­niej:
1. wpro­wa­dzać w stan poś­red­ni mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wać;
2. wy­wie­rać silne wra­że­nie; osza­ła­miać, urze­kać;
3. ma­gne­so­wać


SJP.pl

Patrz:

magnetyzować

magnez

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mg i licz­bie ato­mo­wej 12

Wiktionary

Ma­gnez (Mg, ma­gne­sium) – pier­wia­stek che­micz­ny, metal ziem al­ka­licz­nych (druga grupa głów­na ukła­du okre­so­we­go). Ma trzy sta­bil­ne izo­to­py:, oraz.

Ma­gnez po raz pier­wszy zo­stał uz­na­ny za pier­wia­stek przez Jo­sep­ha Blac­ka (1755), zaś wy­o­dręb­nio­ny w for­mie czy­stej w 1808 roku przez Humph­ry’ego Davy’ego, który nadał mu ła­ciń­ską nazwę. Pol­ską nazwę za­pro­po­no­wał Filip Ne­riusz Wal­ter.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przy­ro­dzie wo­do­rot­le­nek ma­gne­zu wy­stę­pu­je w po­sta­ci mi­ne­ra­łu bru­cy­tu.

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma ma­gnez?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛs, AS: magnes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnezja ż.

 przym. magnezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Mg

Wiktionary


magnezja

1. sub­stan­cja w po­sta­ci prosz­ku, uży­wa­na w kos­me­ty­ce, me­dy­cy­nie, pro­duk­cji pa­pie­ru;
2. zwią­zek ma­gne­zu i związ­ków po­ta­su, mocno świe­cą­cy po za­pa­le­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. tle­nek ma­gne­zu wzór che­micz­ny|MgO.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­gnez­ja – pro­szek bły­sko­wy, mie­sza­ni­na sprosz­ko­wa­ne­go ma­gne­zu z ut­le­nia­czem
  • ma­gnez­ja biała (ma­gne­sia alba):
    • wę­glan ma­gne­zu, MgCO3
    • hy­drok­so­wę­glan ma­gne­zu, nMgCO3·Mg(OH)2·nH2O
  • ma­gnez­ja czar­na – bra­unsz­tyn, MnO2
  • ma­gnez­ja pa­lo­na (ma­gne­sia usta) – tle­nek ma­gne­zu, MgO
  • ma­gnez­ja strą­co­na – wodna za­wie­si­na wo­do­rot­len­ku ma­gne­zu, Mg(OH)2
  • Ma­gnez­ja nad Me­an­drem – sta­ro­żyt­ne grec­kie mia­sto w Jonii
  • Ma­gnez­ja koło Si­py­lo­su – sta­ro­żyt­ne grec­kie mia­sto w Lydii, miej­sce bitwy w 190 roku p.n.e.
  • Ma­gnez­ja (obec­nie Ma­ni­sa) – mia­sto w za­chod­niej Tur­cji
  • Ma­gnez­ja – dawna pre­fek­tu­ra w Gre­cji
  • Ma­gnez­ja – jed­nost­ka re­gio­nal­na gru­pu­ją­ca gminy w Te­sa­lii (Gre­cja)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magnez mrz.

 przym. magnezowy

Wiktionary


magnezjański

→ Ma­gnez­ja


SJP.pl

Patrz:

Magnezja

magnezjowy

przy­miot­nik od: ma­gnez­ja


SJP.pl


magnezowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­gne­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemagnezowanie n.

 czas. magnezować ndk.

Wiktionary


magnezować

użyź­niać glebę ubogą w ma­gnez na­wo­zem ma­gne­zo­wym


SJP.pl


magnezowy

przy­miot­nik od: ma­gnez


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­gne­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnez m., magnezja ż.

Wiktionary


magnezyt

wę­glan ma­gne­zu, biały mi­ne­rał z sza­ra­wym lub żół­ta­wym od­cie­niem, uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi do pro­duk­cji ce­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, skła­da­ją­cy się w głów­nej mie­rze ze związ­ków ma­gne­zu;

 (1.2) geol. skała osa­do­wa z dużą za­war­to­ścią ma­gne­zy­tu (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­gne­zyt – mi­ne­rał, wę­glan ma­gne­zu
  • ma­gne­zyt – skała zbu­do­wa­na z ma­gne­zy­tu

Wikipedia

Powiązane:

 przym. magnezytowy

Wiktionary


magnezytowy

przy­miot­nik od: ma­gne­zyt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z ma­gne­zy­tem, do­ty­czą­cy ma­gne­zy­tu; za­wie­ra­ją­cy ma­gne­zyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnezyt mrz.

Wiktionary


magneśnica

Ma­gne­śni­ca – część skła­do­wa ma­szy­ny elek­trycz­nej (sil­ni­ka elek­trycz­ne­go lub prąd­ni­cy), w któ­rej wyt­wa­rza­ny jest stru­mień ma­gne­tycz­ny.

W ma­gne­śni­cy znaj­du­je się uz­wo­je­nie wzbu­dze­nia albo ma­gne­sy trwa­łe.

Wikipedia


magnificat

[czy­taj: magniFIkat lub magNIfikat] tytuł ła­ciń­skiej pie­śni re­li­gij­nej, za­czy­na­ją­cej się od słów "Ma­gni­fi­cat anima mea Do­mi­num" - "Wiel­bi dusza moja Pana"


SJP.pl

Ma­gni­fi­cat – kan­tyk śpie­wa­ny w cza­sie niesz­po­rów. Nazwa po­cho­dzi od jego pier­wsze­go słowa w ję­zy­ku ła­ciń­skim: "Ma­gni­fi­cat anima mea Do­mi­num "(Wiel­bi dusza moja Pana). Jest to ra­dos­na pieśń dzięk­czyn­na, opar­ta na tek­stach ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, którą we­dług Ewan­ge­lii św. Łu­ka­sza (1, 46-55) wy­po­wie­dzia­ła (lub zaś­pie­wa­ła) Ma­ry­ja pod­czas spot­ka­nia ze świę­tą Elż­bie­tą, krót­ko po Zwia­sto­wa­niu.

Wikipedia


magnificencja

tra­dy­cyj­ny tytuł przy­słu­gu­ją­cy rek­to­rom wyż­szych uczel­ni, głów­nie aka­de­mic­kich


SJP.pl

Jej/Jego Ma­gni­fi­cen­cja – tytuł przy­słu­gu­ją­cy rek­to­rom szkół wyż­szych. Po­cho­dzi z ła­ciń­skie­go "ma­gni­fi­cen­tia" ("wspa­nia­łość"). Uży­wa­ny w sy­tu­a­cjach ofi­cjal­nych (uro­czy­sto­ści, do­ku­men­ty). W zwy­czaj­nej roz­mo­wie na­le­ży mówić „pani rek­tor/panie rek­to­rze”. W wy­wia­dach pra­so­wych zwy­kle ko­rzy­sta się z ty­tu­łu.

Wikipedia


magnifika

daw­niej: żar­to­bli­wie lub iro­nicz­nie o żonie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żart. lub iron. żona

Wiktionary


magnitogorsk

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji na gra­ni­cy Eu­ro­py i Azji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, nad rzeką Ural;

Wiktionary

Ma­gni­to­gorsk ( Магнитогорск) – mia­sto prze­my­sło­we w po­łud­nio­wej Rosji, w Ural­skim Okrę­gu Fe­de­ral­nym, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim. Po­ło­żo­ne u wschod­nich pod­nó­ży Uralu, nad rzeką Ural, która dzie­li je na część Eu­ro­pej­ską i Az­ja­tyc­ką. Nie­da­le­ko od gra­ni­cy ro­syj­sko-ka­zach­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. magnitogorski

Wiktionary


magnitogorski

przy­miot­nik od: Ma­gni­to­gorsk, mia­sto we wschod­niej Rosji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­gni­to­gor­skiem, do­ty­czą­cy Ma­gni­to­gor­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magnitogorsk mrz.

Wiktionary


magnitogorszczanin

miesz­ka­niec Ma­gni­to­gor­ska


SJP.pl


magnitogorszczanka

miesz­kan­ka Ma­gni­to­gor­ska


SJP.pl


magnitola

od­bior­nik ra­dio­wy po­łą­czo­ny z ma­gne­to­fo­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­łą­cze­nie od­bior­ni­ka ra­dio­we­go z ma­gne­to­fo­nem

Wiktionary


magnituda

sto­pień siły trzę­sie­nia Ziemi w skali Rich­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. fiz. licz­bo­wa miara ener­gii trzę­sie­nia ziemi opar­ta na wiel­ko­ści mo­men­tu sejs­micz­ne­go;

Wiktionary

Ma­gni­tu­da (łac. ma­gni­tu­do "wiel­kość" od ma­gnus, mo­ment ma­gni­tu­de scale (skrót MMS; MW lub M)) – licz­bo­wa miara wiel­ko­ści trzę­sie­nia ziemi, opar­ta na wiel­ko­ści tzw. mo­men­tu sejs­micz­ne­go. Pier­wszą wer­sję opra­co­wał w 1935 r. Ch.F. Rich­ter do skla­sy­fi­ko­wa­nia lo­kal­nych wstrzą­sów ka­li­for­nij­skich. Opra­co­wa­na przez niego „skala ma­gni­tud” zo­sta­ła póź­niej naz­wa­na skalą Rich­te­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wios­ną 1967 roku sejs­mo­gra­fy za­re­je­stro­wa­ły kilka wstrzą­sów o ma­gni­tu­dzie mię­dzy 3 a 4, ale wła­dze nie uz­na­ły za sto­sow­ne ewa­ku­o­wać miesz­kań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnat m., magnateria ż., magnificat m., magnitudo n., magnificencja m./ż., magnum n.

 przym. magnacki, magnitudowy

Wiktionary


magnitudo

sto­pień siły trzę­sie­nia Ziemi w skali Rich­te­ra


SJP.pl


magnolia

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lia|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych;

 (1.2) pot. kwiat ma­gno­lii (1.1)

Wiktionary

Ma­gno­lia ("Ma­gno­lia" L.) – ro­dzaj drzew lub krze­wów, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych ("Ma­gno­lia­ce­ae"). W za­leż­no­ści od uję­cia za­li­cza­ne są tu wszyst­kie ga­tun­ki z ro­dzi­ny poza tu­li­pa­now­ca­mi i wów­czas wy­róż­nia się tu od ok. 220 do ok. 320 albo dzie­lo­ne są one na kil­ka­na­ście ro­dza­jów, z któ­rych do wąsko uj­mo­wa­ne­go ro­dza­ju "Ma­gno­lia" za­li­cza­nych jest od ok. 20 do 120 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W parku rosło kilka du­żych ma­gno­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈnɔlʲja, AS: magnolʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnoliowate nmos., magnoliowce nmos., magnoliowe nmos.

 przym. magnoliowy, magnoliowaty

Wiktionary


magnoliolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o li­ściach jak li­ście ma­gno­lii

Wiktionary


magnoliowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych o du­żych, pach­ną­cych kwia­tach, obej­mu­ją­ca wiele ga­tun­ków ros­ną­cych w Ame­ry­ce i Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lia­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na drzew, krze­wów lub pną­czy na­le­żą­ca do rzędu ma­gno­liow­ców;

Wiktionary

Ma­gno­lio­wa­te ("Ma­gno­lia­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na drzew, krze­wów lub pną­czy na­le­żą­ca do rzędu ma­gno­liow­ców. Obej­mu­je około 221, 250 lub nawet 300 ga­tun­ków za­li­cza­nych w za­leż­no­ści od uję­cia do dwóch (ma­gno­lia i tu­li­pa­no­wiec), 6, 15 lub nawet 17 ro­dza­jów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na efek­tow­ne kwia­ty licz­ne ga­tun­ki ma­gno­lio­wa­tych upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɔlʲjɔˈvatɛ, AS: magnolʹi ̯ovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnolia ż., magnoliowce lm nm., magnoliowe lm nm.

 przym. magnoliowy

Wiktionary


magnoliowaty

o ce­chach ma­gno­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


magnoliowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lia­les|Juss.|ref=tak., rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych;

Wiktionary

Ma­gno­liow­ce ("Ma­gno­lia­les" Juss. ex Bercht. & J. Presl) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Na­le­żą do nich drze­wa i krze­wy re­pre­zen­tu­ją­ce jedne z wcze­śniej­szych grup roz­wo­jo­wych ro­ślin kwia­to­wych (tzw. wczes­ne dwu­li­ścien­ne). Ro­śli­ny te wy­róż­nia­ją się wśród okry­to­na­sien­nych na­gro­ma­dze­niem cech re­la­tyw­nie pier­wot­nych, za­rów­no w mor­fo­lo­gii, jak i ana­to­mii (w drew­nie do­mi­nu­ją cewki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­sio­na ma­gno­liow­ców za­wie­ra­ją dużo biel­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnolia ż., magnoliowate lm nm., magnoliowe lm nm.

 przym. magnoliowy

Wiktionary


magnoliowe

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lii­dae|Novák., klad ro­ślin okry­to­na­sien­nych;

Wiktionary

Ma­gno­lio­we ("Ma­gno­lii­dae" Novák ex Takht.) – grupa ro­ślin wy­róż­nia­na zwy­kle w ran­dze pod­kla­sy lub de­fi­nio­wa­na bez od­nie­sie­nia do rang sy­ste­ma­tycz­nych jako jeden z kla­dów ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Ma­gno­lio­we jako pod­kla­sę w obrę­bie klasy okry­to­na­sien­nych ("Ma­gno­liop­si­da") wy­mie­nia sy­stem Re­ve­a­la (1999) i po­pu­lar­ny w ostat­nich de­ka­dach XX wieku sy­stem Cron­qu­i­sta (1981) (jed­nak w obu tych sy­ste­mach tak­son różni się po­zy­cją i skła­dem).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ma­gno­lio­wych na­le­żą krze­wy lub nie­wiel­kie drze­wa, rzad­ko duże drze­wa lub ro­śli­ny ziel­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnolia ż., magnoliowce lm nm., magnoliowate lm nm.

 przym. magnoliowy

Wiktionary


magnoliowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


magnoliowy

przy­miot­nik od: ma­gno­lia


SJP.pl


magnon

kwa­zi­cząst­ka opi­su­ją­ca ele­men­tar­ny kwant pro­pa­gu­ją­cych się wzbu­dzeń spi­no­wych w krysz­ta­le


SJP.pl

Ma­gnon (od ma­gne­tyz­mu) – kwa­zi­cząst­ka opi­su­ją­ca ele­men­tar­ny kwant pro­pa­gu­ją­cych się wzbu­dzeń spi­no­wych w krysz­ta­le.

Od­dzia­łu­ją­ce spiny w sieci kry­sta­licz­nej mogą two­rzyć pro­pa­gu­ją­ce się jak fale wzbu­dze­nia, które na­zy­wa­my fa­la­mi spi­no­wy­mi. Fale spi­no­we są ko­lek­tyw­ny­mi wzbu­dze­nia­mi ukła­du spi­nów w krysz­ta­le. Wzbu­dze­nia te mogą (zgod­nie z me­cha­ni­ką kwan­to­wą) być skwan­to­wa­ne po­dob­nie jak fala elek­tro­ma­gne­tycz­na. Kwan­tem fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej jest foton.

Wikipedia


magnoniczny

→ ma­gnon


SJP.pl

Patrz:

magnon

magnozaur

ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny me­ga­lo­za­u­ro­i­dów ży­ją­ce­go w środ­ko­wej jurze


SJP.pl

Ma­gno­za­ur ("Ma­gno­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z grupy me­ga­lo­za­u­ro­i­dów ży­ją­ce­go w środ­ko­wej jurze na obec­nych te­re­nach Eu­ro­py.

Ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju jest "Ma­gno­sa­u­rus net­her­com­ben­sis", opi­sa­ny w 1923 roku przez Frie­dri­cha von Hu­e­ne­go na pod­sta­wie ska­mie­nia­ło­ści znaj­du­ją­cych się w ko­lek­cji Ja­me­sa Par­ke­ra w Oks­for­dzie, po­cho­dzą­cych z Net­her­com­be.

Wikipedia


magnum

1. bu­tel­ka wina mie­szczą­ca od pół­to­ra do dwóch li­trów;
2. ame­ry­kań­ski nabój re­wol­we­ro­wy o dużej sile prze­bi­cia;
3. po­tocz­nie: re­wol­wer na na­bo­je ma­gnum


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Nabój .357 Ma­gnum – nabój re­wol­we­ro­wy
  • Ma­gnum – po­pu­lar­ne okre­śle­nie re­wol­we­ru S&W Model 29
  • Ma­gnum – marka lodów
  • Ma­gnum – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny fiń­skie­go ba­si­sty Sa­mie­go Wol­kin­ga
  • Ma­gnum – agen­cja fo­to­gra­ficz­na
  • Ma­gnum – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Ma­gnum: De­tek­tyw z Ha­wa­jów – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Re­na­ult Ma­gnum – model cię­ża­rów­ki Re­na­ult Trucks
  • Ma­gnum (ur. 1982) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


magnus

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­gnus – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go
  • Ma­gnus – piwo Bro­wa­ru Ja­gieł­ło
  • Ma­gnus – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Ma­gnus – sieć skle­pów mu­zycz­nych dzia­ła­ją­cych od 1990 roku na te­re­nie wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go oraz sklep in­ter­ne­to­wy
  • Ma­gnus – siód­my album stu­dyj­ny Au­dio­ma­chi­ne
  • Ma­gnus – opera Jó­ze­fa Świ­dra
  • Ma­gnus – fik­cyj­na po­stać wy­stę­pu­ją­ca w cyklu po­wie­ści Kro­ni­ki wam­pi­rów au­tor­stwa Anne Rice
  • San­dra Ma­gnus – astro­na­ut­ka ame­ry­kań­ska
  • Olaus Ma­gnus – du­chow­ny szwedz­ki
  • Jo­han­nes Ma­gnus – du­chow­ny szwedz­ki, brat Ola­u­sa
  • Ra­i­nier Ma­gnus – kar­dy­nał
  • Ma­gnus (komes wroc­ław­ski) – komes wroc­ław­ski u schył­ku XI wieku i być może ma­zo­wiec­ki na po­cząt­ku XII stu­le­cia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swo­jej dzie­cię­cej bi­blio­tecz­ce mia­łem książ­kę pt. „Ma­gnus i wie­wiór­ka”.

 (1.1) Oj­ciec Ma­gnus ma ze dwa metry i do­sko­na­le gra w kosza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnus, AS: magnus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Magnusowy

Wiktionary


magnuski

naz­wi­sko


SJP.pl


magnusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Ma­gnus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­wiór­ka za­miesz­ka­ła w Ma­gnu­so­wym tor­ni­strze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magnus m.

Wiktionary


magnuszew

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Ma­gnu­szew (dawn. "Ma­gnu­szów") – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim. Jest sie­dzi­bą miej­sko-wiej­skiej gminy Ma­gnu­szew oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la.

Fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­nie po­ło­żo­ny na po­łud­niu Rów­ni­ny War­szaw­skiej; pod wzglę­dem hi­sto­rycz­no-kul­tu­ro­wym w pół­noc­nej czę­ści ziemi ra­dom­skiej, na tzw. Za­pi­li­czu – daw­nej pra­wo­brzeż­nej czę­ści ziemi czer­skiej w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim.

Wikipedia


magnuszewianin

miesz­ka­niec Ma­gnu­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


magnuszewianka

miesz­kan­ka Ma­gnu­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


magnuszewice

Ma­gnu­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Kot­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


magnuszewski

zwią­za­ny z Ma­gnu­sze­wem, do­ty­czą­cy Ma­gnu­sze­wa


SJP.pl


magodia

pan­to­mi­micz­na scena ko­me­dio­wa od­gry­wa­na przez ak­to­ra-męż­czyz­nę prze­bra­ne­go za ko­bie­tę


SJP.pl


magog

bi­blij­ne imię sym­bo­li­zu­ją­ce po­tę­gę wrogą lu­do­wi Bo­że­mu


SJP.pl

Magog – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Qu­e­bec, w re­gio­nie Estrie i MRC Memphrémagog. Magog zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1776 roku przez lo­ja­li­stów ucie­ka­ją­cych z Ver­mon­tu. Przez pra­wie wiek osada zwana była po pro­stu "the Out­let" (ang. uj­ście, od­pływ; nazwa praw­do­po­dob­nie była zwią­za­na po­bli­skim uj­ściem rzeki Magog do je­zio­ra Memphrémagog), w 1855 na­da­no nazwę „Magog”.

Wikipedia


magot

ga­tu­nek małpy wą­sko­no­sej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ca­ca syl­va­nus|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek małpy z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych, po­sia­da­ją­cej szcząt­ko­wy ogon i czer­wo­na­wo­o­liw­ko­wą sierść;

 (1.2) zool. małpa z ga­tun­ku magot (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­wod­ni­kiem stada ma­go­tów jest za­wsze doj­rza­ły sa­miec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡɔt, AS: magot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makak berberyjski, makak magot

 (1.2) makak berberyjski, makak magot

Wiktionary


magowski

naz­wi­sko


SJP.pl


magribi

ar­ty­stycz­ne pismo pow­sta­łe w X wieku, od­mia­na ka­li­gra­fii arab­skiej


SJP.pl


magris

naz­wi­sko


SJP.pl


magryta

naz­wi­sko


SJP.pl


magu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms., W. lp. od: zob. mag.

Wiktionary

Magu (chiń. 麻姑, pi­ny­in "Mágū") – w mi­to­lo­gii chiń­skiej pię­kna bo­gi­ni, jedna z nie­śmier­tel­nych ("xian") w wie­rze­niach ta­o­i­stycz­nych.

Przed­sta­wia­no ją z bam­bu­so­wym kijem, na któ­rym za­wie­szo­ny był kosz. W koszu znaj­do­wa­ły się brzosk­wi­nie i świę­te grzy­by lingz­hi.

Wikipedia


magulanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. bójka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Lwów miszunek, kantanie

Wiktionary


magulski

naz­wi­sko


SJP.pl


magura

szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­gu­ra – szczyt w Ba­chu­re­niu
  • Ma­gu­ra (842 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim
  • Ma­gu­ra (1109 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Ma­gu­ra (także Ma­gur­ka, 996 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim (nad prze­łę­czą Glin­ka)
  • Ma­gu­ra (1073 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim (w Gru­pie Wiel­kiej Raczy)
  • Ma­gu­ra (1362,7 m) – szczyt w Be­ski­dach Skol­skich na Ukra­i­nie
  • Ma­gu­ra – szczyt w Bie­szcza­dach Za­chod­nich nad Wo­roch­tą
  • Ma­gu­ra – szczyt w Gó­rach Ky­suc­kich
  • Ma­gu­ra – szczyt w Małej Fa­trze na Sło­wa­cji
  • Ma­gu­ra (1377 m) – szczyt w Niż­nych Ta­trach na Sło­wa­cji (w Do­li­nie De­mia­now­skiej)
  • Ma­gu­ra (1416 m) – szczyt w Niż­nych Ta­trach na Sło­wa­cji (w Gru­pie Sa­la­ty­nów)
  • Ma­gu­ra (883 m) – szczyt w Ru­da­wach Sło­wac­kich

Wikipedia


magurka

1. nazwa wielu szczy­tów gór­skich w Pol­sce i na Sło­wa­cji;
2. schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­gur­ka (1114 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim w Gru­pie Mę­dra­lo­wej w Pol­sce
  • Ma­gur­ka (872 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim w Pa­śmie Ja­ło­wiec­kim w Pol­sce
  • Ma­gur­ka (787 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim w Pa­śmie Ko­sko­wej Góry w Pol­sce
  • Ma­gur­ka (818 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (nad wsią Po­ni­kiew)
  • Ma­gur­ka (909 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (mię­dzy Wil­ko­wi­ca­mi i Mię­dzy­bro­dziem Bial­skim)
  • Ma­gur­ka (1067 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­sko-Mo­raw­skim w Cze­chach
  • Ma­gur­ka (1143 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim na gra­ni­cy Pol­ski i Sło­wa­cji
  • Ma­gur­ka (1087 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim na Sło­wa­cji
  • Ma­gur­ka (996 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim na gra­ni­cy pol­sko-sło­wac­kiej (nad prze­łę­czą Glin­ka)
  • Ma­gur­ka (910 m) – szczyt w Bie­szcza­dach Za­chod­nich w Pol­sce
  • Ma­gur­ka (1128 m) – szczyt w Ma­gu­rze Oraw­skiej na Sło­wa­cji
  • Ma­gur­ka (1107 m) – szczyt w Ma­gu­rze Oraw­skiej na Sło­wa­cji

Wikipedia


magurski

→ Ma­gu­ra (szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim)


SJP.pl


mahabharata

sanskr. in­dyj­ska epo­pe­ja o woj­nie po­tom­ków Bha­ra­ty, przy­pi­sy­wa­na le­gen­dar­ne­mu Wja­sie


SJP.pl

Ma­hab­ha­ra­ta (san­skryt: "Mahābhārata", महाभारत) – jeden z dwóch głów­nych hin­du­i­stycz­nych po­e­ma­tów epic­kich (obok Ra­ma­ja­ny), znaj­du­ją­cy się w ka­te­go­rii smry­ti i na­le­żą­cy do głów­nych dzieł li­te­ra­tu­ry in­dyj­skiej. W hin­du­iz­mie na­zy­wa­ny jest "piątą Wedą". Utwór jest czę­sto uz­na­wa­ny za naj­dłuż­szy epos na świe­cie.

Wikipedia


mahajana

jeden z głów­nych kie­run­ków bud­dyz­mu, uksz­tał­to­wał się w około I w. n.e. w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kie­ru­nek bud­dyz­mu, wy­o­dręb­nio­ny w pier­wszym wieku p.n.e.;

Wiktionary

Ma­ha­ja­na (skt. "mahāyāna" „Wiel­ki Wóz”, chiń.: 大乘, "dàshèng"; kor. 대승 "taesŭng", jap.: 大乗, "daijō", wiet. đại thừa) – kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w I wieku p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza In­dia­mi swój wiel­ki rozk­wit prze­ży­ła ma­ha­ja­na w Chi­nach i Ja­po­nii. We­dług tra­dy­cji chiń­skiej, bud­dyzm tra­fił do tego kraju w II wieku z Azji Cen­tral­nej, a w 355 roku zez­wo­lo­no Chiń­czy­kom na wstę­po­wa­nie do sangh.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxaˈjãna, AS: maχai ̯ãna

Wiktionary


mahajanistyczny

→ ma­ha­ja­na


SJP.pl

Patrz:

mahajana

mahajuga

w kos­mo­lo­gii in­dyj­skiej: pełen cykl czte­rech jug; ća­tur­ju­ga


SJP.pl

Ma­ha­ju­ga (san­skryt: "wiel­ka juga") – w hin­du­iz­mie okres ist­nie­nia ma­te­rial­ne­go świa­ta skła­da­ją­cy się z czte­rech okre­sów.

Wikipedia


maharadża

tytuł in­dyj­skich wład­ców i kró­lów wysp Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nie­za­leż­ny wład­ca w In­diach i na Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skim

Wiktionary

Ma­ha­ra­dża ( महाराज "mahārādża" „wiel­ki król”) – hi­sto­rycz­ny tytuł kró­lew­ski wład­ców róż­nych re­gio­nów Indii, prze­de wszyst­kim z rodu Ku­sza­nów, a póź­niej Gup­tów. W póź­niej­szym okre­sie tytuł ten oz­na­czał wy­łącz­nie księ­cia.

Mał­żon­ka ma­ha­ra­dży no­si­ła tytuł "ma­ha­ra­ni".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) An­glik oz­naj­mił urzęd­ni­ko­wi, że sam po­mó­wi z ma­ha­ra­dżą i wy­szedł razem z chłop­cem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maharani ż.

 przym. maharadżowski

Wiktionary


maharadżowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z ma­ha­ra­dżą, do­ty­czą­cy ma­ha­ra­dży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maharadża mos., maharani ż.

Wiktionary


maharani

1. żona ma­ha­ra­dży;
2. pa­nu­ją­ca księż­nicz­ka hin­du­ska


SJP.pl


maharasztra

stan w In­diach


SJP.pl

Ma­ha­rasz­tra (ma­rat­hi महाराष्ट्र, trb. "Ma­ha­rasz­tra", trl. "Mahārāṣṭra"; ang. "Ma­ha­rash­tra") – trze­ci pod wzglę­dem wiel­ko­ści i drugi pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści stan in­dyj­ski. Ma­ha­rasz­tra gra­ni­czy ze sta­na­mi: Gu­dźa­rat, Madh­ja Pra­deś, Ćhat­tis­garh, Te­lan­ga­na, Kar­na­ta­ka, Goa i z te­ry­to­rium związ­ko­wym Dadra i Na­gar­ha­we­li. Na za­cho­dzie styka się z Mo­rzem Arab­skim. Ma­ha­rasz­tra była także znana pod nazwą "Rash­tra".

Wikipedia


maharasztryjski

→ Ma­ha­rasz­tra


SJP.pl

Patrz:

Maharasztra

maharisi

tytuł in­dyj­skie­go guru lub prze­wod­ni­ka du­cho­we­go


SJP.pl


mahatma

tytuł na­da­wa­ny w In­diach wy­bit­nym przy­wód­com du­cho­wym; ma­hat­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­no­ro­wy tytuł na­da­wa­ny w In­diach wiel­kim lu­dziom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxatma, AS: maχatma

Wiktionary


mahatman

tytuł na­da­wa­ny w In­diach wy­bit­nym przy­wód­com du­cho­wym; ma­hat­ma


SJP.pl

Ma­hat­ma(n) (de­wa­na­ga­ri महात्मा, tran­skryp­cja "mahātmā") – "Wiel­ki Duch, Wiel­ka Jaźń", tytuł w san­skry­cie. Uży­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do wy­bit­nych du­cho­wych i spo­łecz­nych

przy­wód­ców in­dyj­skich, szcze­gól­nie jako po­sta­ci au­to­ry­te­tów mo­ral­nych.

Wikipedia


mahaut

do­zor­ca słoni; kor­nak


SJP.pl

Ma­ha­ut – wieś we Wspól­no­cie Do­mi­ni­ki, w pa­ra­fii świę­te­go Pawła. W 1991 roku wieś za­miesz­ki­wa­ło 2364 osoby.

Wikipedia


mahała

dziel­ni­ca w mie­ście arab­skim


SJP.pl

Ma­ha­ła ( Магала) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie czer­nio­wiec­kim, w re­jo­nie czer­nio­wiec­kim, sie­dzi­ba hro­ma­dy.

W 2001 roku wieś li­czy­ła 2552 miesz­kań­ców, w tym 1529 osób po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­kiem moł­daw­skim jako oj­czy­stym, 446 – ru­muń­skim, 152 – ukra­iń­skim, 37 – ro­syj­skim i 2 – buł­gar­skim.

Wikipedia


mahdi

w is­la­mie: wy­słan­nik Al­la­ha, zba­wi­ciel, me­sjasz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. tytuł ocze­ki­wa­ne­go w is­la­mie me­sja­sza, pro­ro­ka, który ma zo­stać ze­sła­ny przez Al­la­ha w celu do­ko­na­nia dzie­ła Ma­ho­me­ta;

Wiktionary

Mahdī (arab. مهدي) – w is­la­mie me­sjasz, zba­wi­ciel.

We­dług niek­tó­rych kon­cep­cji (bliż­szych sun­niz­mo­wi) je­dy­nym mah­dim był Jezus – Isa. Czę­ściej jed­nak sun­ni­ci uwa­ża­ją, że mahdi i Isa po­łą­czą swoje siły w osta­tecz­nej walce z an­ty­chry­stem (fał­szy­wym pro­ro­kiem) Dadż­dża­lem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mahdi m., mahdysta m., mahdystka ż., mahdyzm m., mahdyjskość ż.

 przym. mahdyjski, mahdystowski

Wiktionary


mahdysta

uczest­nik pow­sta­nia zbroj­ne­go, któ­re­mu prze­wo­dził Mahdi (wła­ści­wie: Mu­ham­mad Ahmad) w XIX wieku w Su­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik pow­sta­nia Mah­die­go, wiel­kiej re­wo­lu­cji re­li­gij­no-nie­pod­le­gło­ścio­wej w Su­da­nie, trwa­ją­cej w la­tach 1881–1899

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kedyw egip­ski był bez­sil­ny wobec mah­dy­stów, któ­rzy cie­szy­li się sym­pa­tią i po­par­ciem mas lu­do­wych w Egip­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mahdi m., mahdi m., mahdyzm m., mahdyjskość ż.

:: fż. mahdystka ż.

 przym. mahdyjski, mahdystowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ansar (dosłownie „pomocnik” Mahdiego, nazwa bliższa arabskiemu uzusowi)

Wiktionary


mahjong

[czy­taj: ma­dżong] li­czą­ca ponad 2500 lat gra chiń­ska, w ory­gi­na­le czte­ro­o­so­bo­wa, roz­gry­wa­na 144 bam­bu­so­wy­mi ta­blicz­ka­mi przy­po­mi­na­ją­cy­mi z wy­glą­du kost­ki do­mi­na; dziś po­pu­lar­na także w wer­sji jed­no­o­so­bo­wej; ma­dżong


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ma­dżong, chiń­ska gra dla czte­rech gra­czy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­poń­ska od­mia­na mah­jon­ga jest grą szyb­ką. Sy­stem punk­ta­cji jest upro­szczo­ny, więc przer­wy mię­dzy run­da­mi są krót­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mahjongowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) madżong, pot. madzian

Wiktionary


mahjongowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mah­jon­ga, zwią­za­ny z mah­jon­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę po­wie­dzieć, żebym do­brze się bawił przy tym mah­jon­go­wym pa­sjan­sie. Ukła­dy są małe, a zbyt pro­sto na­ry­so­wa­ne ka­mie­nie i słabo odz­na­czo­ne wy­so­ko­ści nie­raz utrud­nia­ją roz­poz­na­nie, czy któ­ryś z nich jest już do ze­bra­nia, czy je­szcze nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahjong

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) madżongowy

Wiktionary


mahler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mah­ler – bry­tyj­ski dra­mat bio­gra­ficz­ny z 1974 r. w re­ży­se­rii Kena Rus­sel­la z Ro­ber­tem Po­wel­lem w roli głów­nej
  • (4406) Mah­ler – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Alma Mah­ler-Wer­fel (1879–1964) – żona Gu­sta­va Mah­le­ra, póź­niej Wal­te­ra Gro­piu­sa
  • Art­hur Mah­ler (1871–1916) – cze­ski i au­striac­ki ar­che­o­log po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go, poseł do Rady Pań­stwa XI ka­den­cji
  • Gu­stav Mah­ler (1860–1911) – au­striac­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent doby ne­o­ro­man­tyz­mu
  • Half­dan T. Mah­ler (1923–2016) – duń­ski le­karz
  • Hed­wig Co­urths-Mah­ler (1867–1950) – pi­sar­ka nie­miec­ka
  • Mar­ga­ret Mah­ler (1897–1985) – wę­gier­ska psy­cho­log dzie­cię­ca zaj­mu­ją­ca się psy­cho­a­na­li­zą
  • Zdeněk Mah­ler (ur. 1928) – cze­ski pe­da­gog, pi­sarz, sce­na­rzy­sta, pu­bli­cy­sta i mu­zy­ko­log
  • Maler

Wikipedia


mahlerowski

taki jak u Gu­sta­va Mah­le­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Gu­sta­va Mah­le­ra


SJP.pl


mahmal

lek­ty­ka nie­sio­na przez wiel­błą­da; mah­mil


SJP.pl


mahmil

lek­ty­ka nie­sio­na przez wiel­błą­da; mah­mal


SJP.pl


mahmud

arab­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mah­mud I
  • Mah­mud II
  • Mah­mud Szah Dur­ra­ni
  • Mah­mud al-Kasz­ga­ri
  • Mah­mud Chan
  • Mah­mud an-Na­szif
  • Jo­seph Mah­mud

Wikipedia


mahomet

pro­rok arab­ski (około 570-632 r.), twór­ca i pra­wo­daw­ca is­la­mu; Mu­ham­mad; Rasul Allah


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. arab­ski pro­rok, twór­ca is­la­mu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. gmina w USA, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign;

 (2.2) geogr. stru­ga w Pol­sce, do­pływ Ka­mion­ki;

 (2.3) ty­pogr. li­ga­tu­ra pisma arab­skie­go przed­sta­wia­ją­cą imię pro­ro­ka Ma­ho­me­ta (1.1);

Wiktionary

Ma­ho­met ( ‏‎, pełne arab­skie imię: Mu­ham­mad ibn Abd Allah ibn Abd al-Mut­ta­lib, ‏محمد إبن عبد الله إبن عبد المطاليب‎), (ur. w Mekce, zm. 8 czerw­ca 632 w Me­dy­nie) – pro­rok is­la­mu, za­ło­ży­ciel pier­wszej wspól­no­ty mu­zuł­mań­skiej, która prze­o­bra­zi­ła się w te­o­kra­tycz­ne pań­stwo re­li­gij­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­na­stia Ha­szy­mi­dów to ary­sto­kra­tycz­ny ród arab­ski z ple­mię­e­mie­nia Ku­raj­szy­tów, obej­mu­ją­cy po­tom­ków dziad­ka Ma­ho­me­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxɔ̃mɛt, AS: maχõmet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mohamed m., Muhammad m., Muammar m., Mamadou m., Mehmed m., mahometanin m., mahometanka ż., mahometanizm m.

 przym. mahometański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Muhammad, Mohamed

Wiktionary


mahometanin

wyz­naw­ca is­la­mu; mu­zuł­ma­nin, is­la­mi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca is­la­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ho­me­ta­nie cho­dzą do me­cze­tu w każdy pią­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahometanizm m.

:: fż. mahometanka ż.

 przym. mahometański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmanin; islamista; stpol. pogard. bisurmanin

Wiktionary


mahometanizm

re­li­gia ob­ja­wio­na pro­ro­ko­wi Ma­ho­me­to­wi, gło­szą­ca wiarę w jed­ne­go Boga (Al­la­ha), roz­po­wszech­nio­na głów­nie w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, niek­tó­rych kra­jach az­ja­tyc­kich oraz afry­kań­skich; islam, mu­zuł­ma­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. inne okre­śle­nie is­la­mu wy­wo­dzą­ce się od imie­nia pro­ro­ka Ma­ho­me­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxɔ̃mɛˈtãɲism̥, AS: maχõmetãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mahomet m., mahometanin mos., mahometanka ż.

 przym. mahometański

Wiktionary


mahometanka

wyz­naw­czy­ni is­la­mu; mu­zuł­man­ka, is­la­mist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni is­la­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wił oże­nić się z ma­ho­me­tan­ką i przejść na jej wiarę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahometanizm mrz.

:: fm. mahometanin mos.

 przym. mahometański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmanka, islamistka

Wiktionary


mahometański

do­ty­czą­cy ma­ho­me­ta­niz­mu, ma­ho­me­tan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ho­me­ta­niz­mem i ma­ho­me­ta­na­mi, do­ty­czą­cy ma­ho­me­ta­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­ho­me­ta­niz­mu i ma­ho­me­tan

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Już ze stat­ku zo­ba­czy­li­śmy cha­rak­te­ry­stycz­ne ma­ho­me­tań­skie wie­ży­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mahomet mos., mahometanin mos., mahometanka ż., mahometanizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamski, muzułmański

 (2.1) islamski, muzułmański

Wiktionary


mahonia

krzew z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych; ościał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ho­nia|Nutt.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ma­ho­nia (1.1)

Wiktionary

Ma­ho­nia, ościał ("Ma­ho­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych o pro­ble­ma­tycz­nej po­zy­cji tak­so­no­micz­nej. Przez wielu tak­so­no­mów bywa czę­sto łą­czo­ny z ro­dza­jem ber­be­rys "Ber­be­ris", ale wciąż jest zwy­kle wy­róż­nia­ny przez ogrod­ni­ków, wciąż też po­ja­wia­ją się w pi­śmien­nict­wie na­u­ko­wym kon­cep­cje za­cho­wa­nia tego ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drew­no i ko­rze­nie ma­ho­nii są żółto za­bar­wio­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxɔ̃ɲja, AS: maχõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahoń m., mahoniowiec m.

 przym. mahoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ościał

Wiktionary


mahoniowiec

drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych o ciem­no­czer­wo­nym drew­nie ce­nio­nym w me­blar­stwie, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; drze­wo ma­ho­nio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Swie­te­nia|Jacq.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych drzew z ro­dzi­ny me­lio­wa­tych, do­star­cza­ją­cych cen­ne­go drew­na (mahoń);

Wiktionary

Ma­ho­nio­wiec ("Swie­te­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny me­lio­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki drzew i ich mie­szań­ce wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mahoń mrz., mahonia ż.

Wiktionary


mahoniowy

1. do­ty­czą­cy ma­ho­niu (drze­wa);
2. wy­ko­na­ny z drew­na ma­ho­niu;
3. o ko­lo­rze: czer­wo­na­wo­bru­nat­ny;
4. drze­wo ma­ho­nio­we - drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych o ciem­no­czer­wo­nym drew­nie ce­nio­nym w me­blar­stwie, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; ma­ho­nio­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ma­ho­niu

 (1.2) w ko­lo­rze ma­ho­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxɔ̃ˈɲjɔvɨ, AS: maχõńi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahoń mrz., mahonia ż.

Wiktionary


mahoń

1. ma­ho­nio­wiec; drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych o ciem­no­czer­wo­nym drew­nie ce­nio­nym w me­blar­stwie, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej;
2. drew­no otrzy­my­wa­ne z ma­ho­niow­ca;
3. mebel z ta­kie­go drew­na;
4. kolor bru­nat­no­czer­wo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drew­no otrzy­my­wa­ne z ma­ho­niow­ca

 (1.2) pot. mebel z ma­ho­niu (1.1)

 (1.3) dendr. ma­ho­nio­wiec

 (1.4) kolor czer­wo­no­bru­nat­ny

Wiktionary

Mahoń – drew­no otrzy­my­wa­ne z róż­nych ga­tun­ków i ro­dza­jów drzew. Mahoń ame­ry­kań­ski po­zy­sku­je się z ma­ho­niow­ca ("Swie­te­nia"), na­to­miast mahoń afry­kań­ski tzw. za­ma­hoń z drzew z ro­dza­ju "Khaya" oraz tzw. mahoń nie­wła­ści­wy z grusz afry­kań­skich (ro­dzaj "Mi­mu­sops").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeby po­zy­skać mahoń, trze­ba wy­ciąć drze­wo.

 (1.2) W domu ciot­ki jest dużo ma­ho­niu.

 (1.3) Kiedy byłem w Afry­ce, wi­dzia­łem praw­dzi­wy mahoń.

 (1.4) Moja mama ma włosy w ko­lo­rze ma­ho­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaxɔ̃ɲ, AS: maχõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahonia ż., mahoniowiec m.

 przym. mahoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) mahoniowiec

Wiktionary


mahr

w re­li­giach mu­zuł­mań­skich: dar przed­mał­żeń­ski prze­ka­zy­wa­ny przez męża


SJP.pl

Mahr (arab. مهر) – w is­la­mie dar ślub­ny, który otrzy­mu­je panna młoda od męż­czyz­ny, w mo­men­cie za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go, na wy­pa­dek roz­wo­du.

Wikipedia


mahuły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. od­pa­dy przy obrób­ce lnu

Wiktionary


maic

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Mi­ni­ster­stwo Ad­mi­ni­stra­cji i Cy­fry­za­cji;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. MAC

Wiktionary


maiczek

zdrob­nie­nie od: maik


SJP.pl


maier

[czy­taj: majer] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Maier (ur. 1974) – au­striac­ki snow­bo­ar­dzi­sta
  • An­dre­as Maier (ur. 1967) – nie­miec­ki pi­sarz
  • Adolf Maier (1871–1963) – pru­ski po­li­tyk
  • Artur Maier (ur. 1986) – estoń­ski wio­ślarz
  • Ben­ja­min Maier (ur. 1994) – au­striac­ki bobs­le­i­sta
  • Da­nie­la Maier (ur. 1996) – nie­miec­ka nar­ciar­ka do­wol­na
  • Fred Anton Maier (1938–2015) – nor­we­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • Hans Maier (1909–1943) – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Hans Wolf­gang Maier (1882–1945) – szwaj­car­ski le­karz psy­chia­tra
  • He­in­rich Maier (1908–1945) – au­striac­ki ksiądz ka­to­lic­ki
  • Her­mann Maier (ur. 1972) – au­striac­ki nar­ciarz
  • Karl Maier (ur. 1957) – nie­miec­ki żuż­lo­wiec

Wikipedia


maik

1. lu­do­wy zwy­czaj wi­ta­nia wios­ny po­le­ga­ją­cy na ob­no­sze­niu po wsi przy­stro­jo­nej ga­łę­zi sos­no­wej i śpie­wa­niu tra­dy­cyj­nych pie­śni wio­sen­nych; gaik;
2. przy­stro­jo­na na uro­czy­sto­ści wi­ta­nia wios­ny gałąź sos­no­wa; gaik


SJP.pl


mail

[czy­taj: mejl] mejl, e-mail, email;
1. pocz­ta elek­tro­nicz­na;
2. wia­do­mość wy­sła­na za po­mo­cą pocz­ty elek­tro­nicz­nej;
3. adres użyt­kow­ni­ka pocz­ty elek­tro­nicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wia­do­mość e-ma­i­lo­wa

 (1.2) pot. adres e-mail

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bog­dan przy­śle mi maila z ce­na­mi roz­pu­szczal­ni­ków.

 (1.2) Mo­żesz mi podać two­je­go maila.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. e-mail mrz., E-mail mrz., mailing mrz., mailowanie n., mailowość ż., mejl mrz.

 czas. mailować ndk., mejlować ndk.

 przym. mailowy, mejlowy

 przysł. mailowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) e-mail

Wiktionary


mailbomber

[czy­taj: mejl­bom­ber] pro­gram kom­pu­te­ro­wy do au­to­ma­tycz­ne­go wy­sy­ła­nia wiel­kiej licz­by e-maili na okre­ślo­ny adres pocz­to­wy


SJP.pl


mailbombing

[czy­taj: mejl­bom­bing] wy­sy­ła­nie na czyjś adres e-ma­i­lo­wy ogrom­nej ilo­ści li­stów elek­tro­nicz­nych w celu za­blo­ko­wa­nia jego skrzyn­ki od­bior­czej lub wpro­wa­dze­nia pro­ble­mów ze zna­le­zie­niem przez niego istot­nych wia­do­mo­ści


SJP.pl


mailbot

[czy­taj: mejl­bot] pro­gram kom­pu­te­ro­wy au­to­ma­tycz­nie od­po­wia­da­ją­cy na e-maile


SJP.pl


mailing

[czy­taj: mej­ling] mej­ling;
1. wy­sył­ka e-maili do dużej grupy od­bior­ców;
2. e-maile za­wie­ra­ją­ce ofer­ty, re­kla­my itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) forma re­kla­my po­le­ga­ją­ca na wy­sy­ła­niu li­stów, naj­czę­ściej elek­tro­nicz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. E-mail m., mailowanie n., mailingowanie n., mail mrz.

 czas. mailować, mailingować

 przym. mailowy, e-mailowy, mailingowy, mejlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reklama pocztowa, direct mail

Wiktionary


mailingowy

→ ma­i­ling [czy­taj: mej­lin­go­wy]


SJP.pl


mailowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­i­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛjlɔˈvãɲɛ, AS: mei ̯lovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mailować

 rzecz. mailing mrz., mail mrz.

Wiktionary


mailować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. zob. e-ma­i­lo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ty­god­nia ma­i­lu­ję z poz­na­nym na cza­cie Au­stria­kiem i myślę, że to równy gość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mailowanie n., mail m., mailing mrz.

 przym. mailowy, e-mailowy

 przysł. mailowo

Wiktionary


mailowy

→ mail [czy­taj: mej­lo­wy]; mej­lo­wy, e-ma­i­lo­wy, ema­i­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z pocz­tą e-mail

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mail mrz., mailing mrz.

 czas. mailować ndk.

 przym. mejlowy

Wiktionary


mailoza

[czy­taj: mej­lo­za] po­tocz­nie: zbyt czę­ste ko­rzy­sta­nie z pocz­ty elek­tro­nicz­nej, zwy­kle w ra­mach obo­wiąz­ków za­wo­do­wych; mej­lo­za


SJP.pl


maine

1. stan w USA;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji;
3. Maine de Biran (właśc. Marie François Pier­re Gont­hier de Biran) (1766-1824), fran­cu­ski po­li­tyk i fi­lo­zof;
4. sir Henry Meine (1822-88), bryt. praw­nik i hi­sto­ryk prawa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, ze sto­li­cą Au­gu­sta;

 (1.2) geogr. pro­win­cja we Fran­cji z głów­nym mia­stem Le Mans;

 (1.3) geogr. nazwa trzech miast w sta­nach Wi­scon­sin i New York

Wiktionary

Maine (wym.) – stan w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, po­ło­żo­ny na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, w re­gio­nie Nowej An­glii. W 2013 roku za­miesz­ka­ny przez 1 328 302 osoby (gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 16,6 os./km²). Na po­łud­nio­wym za­cho­dzie gra­ni­czy ze sta­nem New Hamps­hi­re, na pół­noc­nym za­cho­dzie z ka­na­dyj­ską pro­win­cją Qu­e­bec, a na wscho­dzie z ka­na­dyj­ską pro­win­cją Nowy Brunsz­wik.

Wikipedia


mainframe

kom­pu­ter mo­gą­cy ob­słu­gi­wać znacz­ną licz­bę użyt­kow­ni­ków jed­no­cze­śnie


SJP.pl

Ma­in­fra­me (ang. "main" – głów­ny, "frame" – struk­tu­ra) (czę­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na­zy­wa­ny „Big Iron”, daw­niej­sze pol­skie okre­śle­nie to „kom­pu­te­ry głów­ne­go sze­re­gu”) – klasa kom­pu­te­rów uży­wa­nych głów­nie przez duże or­ga­ni­za­cje dla kry­tycz­nych apli­ka­cji (np. fi­nan­so­wych, sta­ty­stycz­nych).

Wikipedia


mainka

naz­wi­sko


SJP.pl


mainkun

[czy­taj: majn­kun] ame­ry­kań­ska rasa kotów dłu­go­wło­sych; maine coon


SJP.pl


mainstream

[czy­taj: mejn­strim] głów­ny nurt cze­goś, naj­bar­dziej po­pu­lar­na forma dzia­ła­nia lub my­śle­nia


SJP.pl

Ma­in­stre­am (ang. „głów­ny nurt”) – nurt my­ślo­wy bądź sty­li­stycz­ny re­pre­zen­to­wa­ny przez więk­szość ar­ty­stów, twór­ców lub in­nych ludzi za­an­ga­żo­wa­nych w daną dzie­dzi­nę. Ma­in­stre­am może od­no­sić się do:

Na pła­szczyź­nie kul­tu­ro­wej ma­in­stre­am jest utoż­sa­mia­ny z pop­kul­tu­rą. W opo­zy­cji do ma­in­stre­a­mu stoją sub­kul­tu­ry, kontr­kul­tu­ry, un­der­gro­und i wszel­kie­go ro­dza­ju my­śle­nie i twór­czość ni­szo­wa, która nie ma ta­kiej po­pu­lar­no­ści i tylu zwo­len­ni­ków co ma­in­stre­am.

Wikipedia


mainstreamowy

[czy­taj: mejn­stri­mo­wy] odz­na­cza­ją­cy się upo­do­ba­niem do ak­tu­al­nych za­pa­try­wań na to, co modne i po­pu­lar­ne


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­in­stre­a­mem, do­ty­czą­cy ma­in­stre­a­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) na­le­żą­cy do głów­ne­go, wio­dą­ce­go nurtu sztu­ki, kul­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mainstream m.

 przysł. mainstreamowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) głównego nurtu, głównonurtowy

Wiktionary


mainy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mai lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


mais

[czy­taj: ma-is] daw­niej: ku­ku­ry­dza, prze­de wszyst­kim jej ziar­no przez­na­czo­ne do celów spo­żyw­czych


SJP.pl


maisons-laffitte

Ma­i­sons-Laf­fit­te (wym.) – gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Yve­li­nes. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Sek­wa­na.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 22 173 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 3285 osób/km² (wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Ma­i­sons-Laf­fit­te pla­su­je się na 124. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 566.)[].

Wikipedia


maisz

przy­bie­rać, zdo­bić coś zie­lo­ny­mi ga­łąz­ka­mi, liść­mi, kwia­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. ornit. młody ptak szko­lo­ny do po­lo­wań

 (1.2) przen. daw. nie­doś­wiad­czo­ny wy­ro­stek, młody dy­le­tant

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., oz­najm. od maić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. maiz, maiż

 (1.2) war. maiz, maiż

Wiktionary


maithili

[czy­taj: maj­ti­li] jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii


SJP.pl


maiz

w ło­wiect­wie: młody ptak łow­czy, ukła­da­ny do po­lo­wań; maiż, maisz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. ornit. zob. maisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajis, AS: mai ̯is

Wiktionary


maizena

skro­bia ku­ku­ry­dzia­na po­zy­ski­wa­na z bia­łych prę­ci­ków ku­ku­ry­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. skro­bia ku­ku­ry­dzia­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wą­trób­ki ob­to­czyć w ma­i­ze­nie, do­pra­wić solą i pie­przem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajiˈzɛ̃na, AS: mai ̯izẽna

Wiktionary


maić

przy­bie­rać, zdo­bić coś zie­lo­ny­mi ga­łąz­ka­mi, liść­mi, kwia­ta­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umaić)

 (1.1) książk. przy­o­zda­biać liść­mi, kwia­ta­mi, ga­łąz­ka­mi i in­ny­mi ele­men­ta­mi ro­ślin

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny maić się (dk. umaić się)

 (2.1) przest. o ro­śli­nach: po­kry­wać się liść­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy już wszyst­ko wy­czy­szczo­no i wys­przą­ta­no, wów­czas ma­jo­no całe do­mo­stwo ga­łąz­ka­mi brzo­zy: sień i wszyst­kie izby, także go­spo­dar­skie za­bu­do­wa­nia.

 (2.1) Na wy­spie tej, żyz­nej ba­jecz­nie, bu­ja­ła pu­szcza w całej sile wzro­stu, śmi­ga­ły ku słoń­cu brzo­zy, jak ta­necz­ni­ce smu­kłe, zie­lo­ne swe gazy ko­ły­sząc, maiły się graby uro­dzi­we jak pa­rob­cza­ki […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m.

 czas. umaić dk., umajać ndk.

 przym. majowy

 przysł. majowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umajać

 (2.1) umajać się, zielenić się

Wiktionary


maiż

w ło­wiect­wie: młody ptak łow­czy, ukła­da­ny do po­lo­wań; maiz; maisz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. ornit. zob. maisz.

Wiktionary

Maiż lub maisz – ter­min z za­kre­su so­kol­nict­wa, oz­na­cza­ją­cy mło­de­go orła lub so­ko­ła, albo też do­wol­ne­go ptaka dra­pież­ne­go w pier­wszej je­sie­ni, któ­re­go wła­śnie roz­po­czę­to ukła­dać do po­lo­wa­nia.

Żar­to­bli­wie na­zy­wa­no tak też daw­niej nie­doś­wiad­czo­ne­go mło­dzi­ka (no­wi­cju­sza), w prze­ci­wień­stwie do sta­re­go by­wal­ca, któ­re­go zwano "ćwi­kiem".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pst! pst! Romeo! O, gdy­bym mieć mogła / Głos so­kol­ni­ka, by tego maiża / Nazad przy­wo­łać!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. maisz, maiz

Wiktionary


maj

piąty mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) piąty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go)

 (1.2) drzew­ko ma­jo­we, słup ma­jo­wy

 (1.3) bu­kiet z ga­łę­zi jo­dło­wych i kwia­tów, przy­wią­za­ny na wierz­choł­ku drze­wa przy domu, w któ­rym jest ładna dziew­czy­na

 (1.4) lud. bot. mni­szek

Wiktionary

Maj – piąty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Maj jest mie­sią­cem wio­sen­nym na pół­ku­li pół­noc­nej, a je­sien­nym na po­łud­nio­wej. W ciągu trwa­nia maja w Pol­sce dzień wy­dłu­ża się do bli­sko 16,5 go­dzi­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trze­ci maja to pol­skie świę­to na­ro­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maj, AS: mai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majówka ż., majenie n.

 czas. maić ndk.

 przym. majowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) dmuchawiec, mlecz, gwara. mojiczek, stpol. fyffa, lud. łocyga polna, pępawa, popia głowa, strzygów pąp, świni pysk

Wiktionary


maja

ga­tu­nek kraba; je­żo­krab, pająk mor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zob. je­żo­krab.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. zob. maj.

Wiktionary

Maja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, wy­wo­dzą­ce się od słowa "μαῖα (maia)" oz­na­cza­ją­ce­go „dobrą matkę”, „damę” lub „przy­bra­ną matkę”. W mi­to­lo­giach grec­kiej i rzym­skiej Maja była naj­star­szą z nimf – Ple­jad, córek Zeusa i Ple­jo­ne, oraz matką Her­me­sa.

Sto­so­wa­ne także jako zdrob­nie­nie imie­nia Maria. Po­nad­to ist­nie­ją imio­na arab­skie (Maya) o iden­tycz­nym brzmie­niu, a w niek­tó­rych kra­jach rów­nież za­pi­sie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaja, AS: mai ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maja ż./mos.

Wiktionary


majaczenia

ma­ja­ki;
1. uro­je­nia to­wa­rzy­szą­ce wy­so­kiej go­rącz­ce lub po­ja­wia­ją­ce się we śnie; przy­wi­dze­nia, omamy, wi­dzia­dła;
2. bez­sen­sow­ne słowa wy­po­wia­da­ne w takim sta­nie; bre­dze­nie;
3. po­tocz­nie: mó­wie­nie bred­ni, bzdur, ple­ce­nie an­dro­nów


SJP.pl


majaczenie

ma­ja­ki;
1. uro­je­nia to­wa­rzy­szą­ce wy­so­kiej go­rącz­ce lub po­ja­wia­ją­ce się we śnie; przy­wi­dze­nia, omamy, wi­dzia­dła;
2. bez­sen­sow­ne słowa wy­po­wia­da­ne w takim sta­nie; bre­dze­nie;
3. po­tocz­nie: mó­wie­nie bred­ni, bzdur, ple­ce­nie an­dro­nów


SJP.pl

Ma­ja­cze­nie (ze­spół ma­ja­cze­nio­wy, de­li­rium, ostry ze­spół móz­go­wy) – ze­spół za­bu­rzeń świa­do­mo­ści, któ­re­mu to­wa­rzy­szą iluz­je, omamy wzro­ko­we, słu­cho­we, do­ty­ko­we i inne oraz lęk i po­bu­dze­nie psy­cho­mo­to­rycz­ne, za­bu­rze­nia snu, przy czym ob­ja­wy te na­si­la­ją się czę­sto wie­czo­rem i nocą.

Wikipedia


majaczeniowy

do­ty­czą­cy ma­ja­cze­nia


SJP.pl


majaczewice

Ma­ja­cze­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


majaczeć

ma­ja­czyć; uka­zy­wać się nie­wy­raź­nie, mgli­ście; za­ry­so­wy­wać się


SJP.pl


majaczyć

wy­po­wia­dać pod­czas snu lub wy­so­kiej go­rącz­ki słowa, które naj­czę­ściej nie mają ze sobą żad­ne­go związ­ku; bre­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć zwidy

 (1.2) mówić głup­stwa z po­wo­du wy­so­kiej go­rącz­ki, cho­ro­by, wy­czer­pa­nia

 (1.3) o kształ­cie cze­goś: po­ja­wiać się nie­wy­raź­nie w od­da­li, na ho­ry­zon­cie

 (1.4) daw. wa­łę­sać się, błą­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) o kształ­cie cze­goś: po­ja­wiać się nie­wy­raź­nie w od­da­li, na ho­ry­zon­cie

 (2.2) przy­wi­dy­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziec­ko! Co ty ma­ja­czysz?! Chyba masz go­rącz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majaczenie

 przym. majaczeniowy

Wiktionary


majak

1. ha­lu­cy­na­cja, złu­dze­nie, uro­je­nie; ma­ja­ki;
2. w ło­wiect­wie: łódka uma­jo­na trzci­ną, ta­ta­ra­kiem lub ga­łę­zia­mi, uży­wa­na do po­lo­wa­nia na ptact­wo wodne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zja­wi­sko wra­że­nio­we, ilu­zo­rycz­ny obraz; coś, co wy­da­je się ist­nieć, ale w rze­czy­wi­sto­ści jest tylko złu­dze­niem wzro­ko­wym

 (1.2) łow. pro­wi­zo­rycz­na łódka lub trat­wa, zwy­kle okry­ta trzci­ną, ga­łę­zia­mi lub innym ma­te­ria­łem ka­mu­flu­ją­cym, uży­wa­na do pod­cho­dze­nia i po­lo­wa­nia na ptaki wodne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Majak − osied­le w Azer­bej­dża­nie, w re­jo­nie Beyləqan
  • Majak − wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie słuc­kim, cen­trum siel­so­wie­tu
  • Majak – dawna le­śni­czów­ka na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ilia
  • Majak − wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie bo­bruj­skim
  • Majak − wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie mo­hy­lew­skim
  • Majak − wieś w Ka­zach­sta­nie, w ob­wo­dzie ko­sta­naj­skim, w re­jo­nie sa­ry­kol­skim
  • Majak − hi­sto­rycz­na nazwa wsi Maj­bu­łak w Ka­zach­sta­nie, w ob­wo­dzie żam­byl­skim, w re­jo­nie żu­a­łyń­skim
  • Majak – dawny za­ścia­nek na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie je­zio­ro­skim, w gmi­nie Tur­mont
  • Majak – ko­lo­nia na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim, w gmi­nie Bu­try­mań­ce
  • Majak – dawny za­ścia­nek na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim, w gmi­nie Ej­szysz­ki
  • Majak – dawny za­ścia­nek na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Rze­sza
  • Majak − mia­sto w Moł­da­wii

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) przywidzenie, widziadło, miraż

Wiktionary


majaki

1. ha­lu­cy­na­cja, złu­dze­nie, uro­je­nie; ma­ja­ki;
2. w ło­wiect­wie: łódka uma­jo­na trzci­ną, ta­ta­ra­kiem lub ga­łę­zia­mi, uży­wa­na do po­lo­wa­nia na ptact­wo wodne


SJP.pl


majakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Wła­di­mir Ma­ja­kow­ski.

Ma­ja­kow­ski – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ko­tajk. W 2011 roku li­czy­ła 2161 miesz­kań­ców. Swoją obec­ną nazwę otrzy­ma­ła na cześć ro­syj­skie­go poety Wło­dzi­mie­rza Ma­ja­kow­skie­go. []

Wikipedia


majakowy

→ majak


SJP.pl

Patrz:

majak

majanka

człon­ki­ni grupy ludów in­diań­skich mó­wią­cych ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny maja, za­miesz­ku­ją­cych pół­wy­sep Ju­ka­tan oraz stan Chia­pas w po­łud­nio­wo-wschod­nim Mek­sy­ku, Gwa­te­ma­lę, Be­li­ze i za­chod­nie ob­sza­ry Hon­du­ra­su


SJP.pl


majazaura

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


SJP.pl

Ma­ja­za­u­ra ("Ma­ia­sa­u­ra") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae). Jego nazwa oz­na­cza „dobra ja­szczu­rza matka” ( μαια "maia" „dobra matka”; σαυρος "sa­u­ros" „ja­szczur­ka”). Ten di­no­za­ur żył na te­re­nach for­ma­cji Two Me­di­ci­ne (Mon­ta­na, USA) wraz z ta­ki­mi di­no­za­u­ra­mi, jak ty­ra­no­za­u­ryd da­sple­to­za­ur czy ce­ra­tops ei­nio­za­ur, ok. 74 mln lat temu.

Wikipedia


majański

1. do­ty­czą­cy Majów, wła­ści­wy Majom; maj­ski, ma­jow­ski;
2. ję­zy­ki ma­jań­skie - grupa ję­zy­ków uży­wa­nych w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ja­mi, do­ty­czą­cy Majów, ich kul­tu­ry, sztu­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjä̃j̃sʲci, AS: mai ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maja m./ż., maja m., majanista m., majanistka ż., majanistyka m.

 przym. majanistyczny

Wiktionary


majcher

w gwa­rze zło­dziej­skiej: nóż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. duży nóż uży­wa­ny w bój­kach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Maj­cher (ur. 1962) – pol­ska ak­tor­ka
  • Da­nu­ta Maj­cher (ur. 1998) – pol­ska ju­docz­ka
  • Mac­kie Maj­cher – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter Opery za 3 gro­sze
  • Paweł Maj­cher (ur. 1975) – dzien­ni­karz pol­ski
  • Sta­ni­sław Maj­cher (ur. 1936) – pił­karz pol­ski
  • Wła­dy­sław Maj­cher (1920-1944), ofi­cer PSZ na Za­cho­dzie, odz­na­czo­ny Or­de­rem Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­niesz maj­chrem pod żebro albo gaz­rur­ką w cie­mię, za­ko­pią gdzie w piw­ni­cy i cześć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majchernik mos.

 czas. majchrować

Wiktionary


majcherczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Maj­cher­czyk – pol­ski pilot woj­sko­wy, doś­wiad­czal­ny i spor­to­wy
  • Jerzy Maj­cher­czyk – pol­ski po­dróż­nik, od­kryw­ca, ka­ja­karz
  • Ju­lian Maj­cher­czyk – pol­ski pi­sarz

Wikipedia


majcherek

naz­wi­sko


SJP.pl

Maj­che­rek (927 m) – szczyt w Pa­śmie Lu­ba­nia w Gor­cach. Wzno­si się po pół­noc­nej stro­nie po­la­ny Stu­dzion­ki. Pół­noc­ne stoki opa­da­ją do do­li­ny Ochot­ni­czan­ki (Ochot­ni­cy).

Jest to nie­wy­bit­ny szczyt, jego de­ni­we­la­cja nad prze­łę­czą na po­la­nie Stu­dzion­ki wy­no­si około 25 m. Jest cał­ko­wi­cie po­ro­śnię­ty lasem, z wy­jąt­kiem zbo­czy nad Stu­dzion­ka­mi. Po­łud­nio­wym pod­nó­żem przez Stu­dzion­ki pro­wa­dzi szlak tu­ry­stycz­ny omi­ja­ją­cy wierz­cho­łek Maj­cher­ka.

Wikipedia


majchernik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. środ. prze­stęp. prze­stęp­ca po­słu­gu­ją­cy się maj­chrem (pod­czas bójki, na­pa­du itp.); no­żow­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod Gro­cho­wem gra­so­wa­ło trzech braci Ka­li­now­skich, na­le­żą­cych do rzędu „maj­cher­ni­ków”, czyli uży­wa­ją­cych przy na­pa­ściach nożów. Trój­ka siała po­strach śród miesz­kań­ców […], ra­bu­jąc lub żą­da­jąc okupu.

 (1.1) Na brak u nas wa­lecz­no­ści; // Jakoś skar­żyć się nie możem; // Niema dnia, by ktoś tam kogo // W bok, lub w brzuch nie kol­nął nożem. // Prasa stęka, że „maj­cher­nik” // „Maj­cher­ni­ka” nożem sztur­ga… // Cze­muż jed­nak nikt nie sły­szy // Skarg fel­cze­ra lub chi­rur­ga?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majcher mrz., majchrówka ż.

 czas. majchrować ndk., przemajchrować dk., zamajchrować dk.

Wiktionary


majchrować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. środ. prze­stęp. ciąć, pi­ło­wać, kra­jać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majcher mrz., majchernik mos., majchrówka ż.

 czas. przemajchrować dk., zamajchrować dk.

Wiktionary


majchrowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Maj­chro­wicz – pol­ski ko­szy­karz
  • Kle­mens Ed­mund Maj­chro­wicz – pol­ski żoł­nierz
  • Ste­fan Maj­chro­wicz – bia­ło­ru­ski pu­bli­cy­sta, kry­tyk li­te­rac­ki i fi­lo­log
  • Szy­mon Maj­chro­wicz – ka­to­lic­ki hi­sto­ryk, pi­sarz re­li­gij­ny, te­o­log i kaz­no­dzie­ja je­zu­ic­ki

Wikipedia


majchrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


majchrzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Maj­chrzak (ur. 1935) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Da­riusz Maj­chrzak (ofi­cer) – pol­ski ofi­cer
  • Da­riusz Maj­chrzak (aktor) (ur. 1973) – pol­ski aktor
  • Eu­ge­niusz Maj­chrzak (1944-2016) – pol­ski muzyk
  • Irena Maj­chrzak (1927-2011) – pol­ska pe­da­goż­ka, so­cjo­loż­ka
  • Jacek Maj­chrzak (ur. 1970) – pol­ski pił­karz
  • Jerzy Maj­chrzak ((ur. 1950) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jo­lan­ta Maj­chrzak (ur. 1953) – pol­ska pia­nist­ka i pio­sen­kar­ka
  • Kac­per Maj­chrzak (ur. 1992) – pol­ski pły­wak
  • Kamil Maj­chrzak (ur. 1996) – pol­ski te­ni­si­sta
  • Ka­ta­rzy­na Maj­chrzak (ur. 1967) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ka­zi­mie­ra Maj­chrzak (1873-1947) – war­sza­wian­ka, jedna z pier­wszych osób, które po­wró­ci­ły do ruin war­szaw­skie­go Sta­re­go Mia­sta

Wikipedia


majchrzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


majchrzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


majciochy

zgru­bie­nie od: majt­ki; majty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgrub. majt­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­ło się cie­pło, chyba już nie bę­dziesz nosić tych maj­cio­chów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtki lm nm., majty lm nm.

Wiktionary


majczak

naz­wi­sko


SJP.pl


majda

ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­tać, faj­tać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boh­da­na Majda – pol­ska ak­tor­ka
  • Krzysz­tof Majda – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Majda – pol­ski woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Majda – pol­ski orien­ta­li­sta, tur­ko­log
  • Woj­ciech Majda – pol­ski sce­no­graf fil­mo­wy

Wikipedia


majdak

naz­wi­sko


SJP.pl


majdan

po­tocz­nie: duży bagaż, czy­jeś rze­czy, to­bo­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. czy­jeś rze­czy, tłu­mo­ki, to­bo­ły

 (1.2) przest. plac we wsi, w obo­zie woj­sko­wym lub w wa­row­ni

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. ła­du­nek gazet

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • maj­dan – ter­min ur­ba­ni­stycz­ny
    • Maj­dan – plac w Ki­jo­wie
  • maj­dan – środ­ko­wa część łuku
  • Jo­an­na Maj­dan – pol­ska sza­chist­ka
  • Ra­do­sław Maj­dan – pol­ski pił­karz
  • Maj­dan – część mia­sta Chełm
  • Maj­dan – część mia­sta Haj­nów­ka
  • Maj­dan – część mia­sta Mu­szy­na
  • Maj­dan – część mia­sta Pu­ła­wy
  • Maj­dan – część mia­sta Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Maj­dan – część mia­sta Ty­szow­ce
  • Maj­dan – część mia­sta Za­mość

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na maj­da­nie gro­dzi­ska odt­wo­rzo­no też ka­mien­ny kur­han z okre­su wczes­no­sło­wiań­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajdãn, AS: mai ̯dãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdaniarz mos., majdanik mrz.

Wiktionary


majdanek

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Lu­bli­na;
3. dziel­ni­ca Tar­no­brze­ga;
4. hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny w Lu­bli­nie w la­tach 1941-1944


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KL Lu­blin – były, na­zi­stow­ski, nie­miec­ki obóz kon­cen­tra­cyj­ny na pe­ry­fe­riach Lu­bli­na, zwany po­tocz­nie Maj­dan­kiem.
  • Maj­da­nek – część mia­sta Lu­blin
  • Maj­da­nek – część mia­sta Tar­no­brzeg
  • Maj­da­nek – część wsi Bo­no­nia w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Goraj
  • Maj­da­nek – część wsi Wólka Abra­mow­ska w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Goraj
  • Maj­da­nek – część wsi Za­sta­wie w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Goraj
  • Maj­da­nek – część wsi Ra­ków­ka w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Księż­pol
  • Maj­da­nek – część wsi Jed­lin­ki w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Potok Górny
  • Maj­da­nek – część wsi Pli­sków w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Maj­da­nek – część wsi Sar­niak w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Maj­da­nek – przy­sió­łek ko­lo­nii Wólka Kań­ska-Ko­lo­nia w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Maj­da­nek – część wsi Le­śni­czów­ka w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta

Wikipedia


majdaniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. zło­dziej­ska zło­dziej, który krad­nie na dwor­cach

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. osoba, która roz­wo­zi ga­ze­ty do kio­sków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: majˈdãɲaʃ, AS: mai ̯dãńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdan

Wiktionary


majdanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od maj­dan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie maj­dan, lecz tylko mały maj­da­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdan m.

Wiktionary


majdankowski

→ Maj­da­nek


SJP.pl

Patrz:

Majdanek

majdać

ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­tać, faj­tać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. majd­nąć)

 (1.1) zob. maj­tać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny maj­dać się (dk. majd­nąć się)

 (2.1) zob. maj­tać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk belontać

Wiktionary


majdański

→ Maj­dan


SJP.pl

Patrz:

Majdan

majdok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mań­kut

Wiktionary


majdrować

maj­stro­wać; po­tocz­nie:
1. nie­u­dol­nie na­pra­wiać lub ob­słu­gi­wać coś;
2. ma­ni­pu­lo­wać przy czymś


SJP.pl


majdziński

naz­wi­sko


SJP.pl


majecki

naz­wi­sko


SJP.pl


majek

1. ro­dzaj z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), obej­mu­ją­cy licz­ne ga­tun­ki me­ta­licz­nie zie­lo­nych chrzą­szczy dłu­go­ści 12-22 mm, uży­wa­nych daw­niej do pro­duk­cji leków i afro­dyz­ja­ków, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie kraje zwrot­ni­ko­we;
2. majka le­kar­ska, majka kan­ta­ry­da - chrząszcz z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie i ciele dłu­go­ści od 12 do 22 mm, któ­re­go krew za­wie­ra draż­nią­cą sub­stan­cję - kan­ta­ry­dy­nę, sto­so­wa­ną daw­niej w lecz­nict­wie; kan­ta­ry­da, pry­szczel le­kar­ski, pry­szczaw­ka, mucha hisz­pań­ska


SJP.pl


majenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|maić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m.

 przym. majowy

Wiktionary


majer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Majer – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, w mie­ście Vrbov­sko
  • Majer – imię mę­skie
  • Majer – naz­wi­sko
  • Dawid Majer (ur. 1981), pol­ski poeta
  • Hen­ryk Majer (ur. 1963), pol­ski pił­karz
  • Ja­nusz Majer (ur. 1946), pol­ski al­pi­ni­sta, hi­ma­la­i­sta i po­dróż­nik
  • Josef Majer (1925-2013), pił­karz cze­ski
  • Józef Majer (1808-1899), pol­ski le­karz, przy­rod­nik, an­tro­po­log, en­cy­klo­pe­dy­sta, pro­fe­sor i rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Krzysz­tof Majer (ur. 1976), pol­ski fi­lo­log i tłu­macz li­te­ra­tu­ry an­glo­ję­zycz­nej
  • Lovro Majer (ur. 1998), chor­wac­ki pił­karz
  • Piotr Majer (ur. 1950), pol­ski hi­sto­ryk, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Piotr Majer (ur. 1965), pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, ka­no­ni­sta

Wikipedia


majeran

ro­śli­na przy­pra­wo­wa i lecz­ni­cza z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ma­je­ra­nek, le­biod­ka ma­je­ra­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ma­je­ra­nek

Wiktionary


majeranek

1. ro­śli­na przy­pra­wo­wa i lecz­ni­cza z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ma­je­ran, le­biod­ka ma­je­ra­nek;
2. przy­pra­wa z su­szo­nych liści tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na upraw­na sto­so­wa­na w lecz­nict­wie i ga­stro­no­mii;

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z su­szo­nych pędów ma­je­ran­ku (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od zesz­łe­go roku upra­wiam ma­je­ra­nek w do­nicz­kach.

 (1.2) Do­rzuć do gro­chów­ki odro­bi­nę ma­je­ran­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɛˈrãnɛk, AS: mai ̯erãnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majerankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lebiodka majeranek, majeranek ogrodowy, majeran ogrodowy

Wiktionary


majerankowy

przy­miot­nik od: ma­je­ra­nek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­je­ran­kiem, do­ty­czą­cy ma­je­ran­ku; za­wie­ra­ją­cy ma­je­ra­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majeranek mrz.

Wiktionary


majerczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


majerek

naz­wi­sko


SJP.pl


majerkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


majerowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


majerski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­liusz Ma­jer­ski (1908-1982) – ma­larz ab­strak­cjo­ni­sta
  • Sta­ni­sław Ma­jer­ski (ar­chi­tekt) (1872-1926) – ar­chi­tekt
  • Sta­ni­sław Ma­jer­ski (ge­o­graf) (1852-1926) – ge­o­graf i hi­sto­ryk
  • Zyg­munt Ma­jer­ski (1909-1979) – ar­chi­tekt

Wikipedia


majestacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­je­stat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ma­je­stat, lecz tylko mały ma­je­sta­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majestat m.

Wiktionary


majestat

1. do­sto­jeń­stwo, po­wa­ga;
2. god­ność mo­nar­chy; mo­nar­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­sto­jeń­stwo, po­wa­ga lub oka­za­łość ja­kichś osób, zja­wisk lub rze­czy

 (1.2) god­ność i wła­dza mo­nar­chy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɛstat, AS: mai ̯estat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majestatyczny

 rzecz. majestacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojeństwo, dostojność, powaga, okazałość, godność, podn. patos, wzniosłość, podniosłość

 (1.2) godność, królewskość

Wiktionary


majestator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Spisz. mo­nar­cha, wład­ca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majestatorowy

Wiktionary


majestatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­je­sta­tycz­nie


SJP.pl


majestatyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­je­sta­tycz­ny


SJP.pl


majestatyczność

1. pełen do­sto­jeń­stwa i po­wa­gi
2. im­po­nu­ją­cy wiel­ko­ścią i oka­za­ło­ścią


SJP.pl


majestatyczny

1. pełen ma­je­sta­tu, do­sto­jeń­stwa; wy­nio­sły, wspa­nia­ły;
2. daw­niej: zwią­za­ny z mo­nar­chą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. pełen do­stoj­nej po­wa­gi

 (1.2) im­po­nu­ją­cy oka­za­ło­ścią, wspa­nia­ło­ścią; wiel­ki, oka­za­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stern był męż­czyz­ną przy­stoj­nym i no­szą­cym się w spo­sób nieco ma­je­sta­tycz­ny.

 (1.2) Przez ostat­nie mie­sią­ce ta­kich tran­spor­tów jeź­dzi­ło coraz mniej, ale zda­rza­ły się takie chwi­le jak ta, gdy po­ciąg to­czą­cy się wolno przez dwo­rzec prze­wo­ził ma­je­sta­tycz­ne, ogrom­ne ciel­ska ty­gry­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɛstaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: mai ̯estatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majestat m., majestatyczność ż.

 przym. majestatowy

 przysł. majestatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojny, wzniosły, dumny, czcigodny

 (1.2) wspaniały, wielki

Wiktionary


majeutyczny

me­to­da ma­je­u­tycz­na - me­to­da na­u­cza­nia wy­my­ślo­na i sto­so­wa­na przez So­kra­te­sa, po­le­ga­ją­ca na skła­nia­niu do sa­mo­dziel­ne­go roz­wią­za­nia pro­ble­mu po­przez sta­wia­nie ko­lej­nych pytań


SJP.pl


majeutyka

me­to­da na­u­cza­nia fi­lo­zo­fii, po­le­ga­ją­ca na takim za­da­wa­niu pytań, by roz­mów­ca sam do­szedł do pra­wi­dło­we­go twier­dze­nia; me­to­da ma­je­u­tycz­na


SJP.pl

Me­to­da ma­je­u­tycz­na – stwo­rzo­na przez So­kra­te­sa dia­lo­gicz­na me­to­da fi­lo­zo­ficz­na (część me­to­dy so­kra­tycz­nej), któ­rej celem jest wspól­ne do­tar­cie do praw­dy. Po­le­ga ona na wy­do­by­wa­niu z dy­sku­tan­ta nie­uś­wia­do­mio­nej przez niego wie­dzy praw­dzi­wej.

So­kra­tes uwa­żał, że sam nie po­sia­da wie­dzy, nie mógł jej więc na­u­czać w tra­dy­cyj­ny spo­sób.

Wikipedia


majewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Fran­ci­szek Ma­je­wicz (ur. 1949) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, fi­lo­log, pro­fe­sor, po­li­glo­ta zna­ją­cy 10 ję­zy­ków bie­gle i 40 bier­nie
  • Georg Ma­je­wicz (1897-1965) – nie­miec­ki ma­larz
  • Hen­ryk Ma­je­wicz (1925-2013) – pol­ski ze­gar­mistrz, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Mie­czy­sław Ed­ward Ma­je­wicz (1899-1985) – pol­ski żoł­nierz, plu­to­no­wy pod­cho­rą­ży Woj­ska Pol­skie­go, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Ry­szard An­drzej Ma­je­wicz (ur. 1960) – pol­ski spe­cja­li­sta ds. go­spo­dar­ki wod­nej, dzia­łacz So­li­dar­no­ści, radny Wroc­ła­wia, wi­ce­pre­zes Fun­da­cji Ot­war­te­go Mu­ze­um Tech­ni­ki
  • Ste­fan Ma­je­wicz (1910-1944) – pol­ski na­u­czy­ciel, urzęd­nik i żoł­nierz, po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go, uczest­nik kam­pa­nii wrze­śnio­wej, ci­cho­ciem­ny, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri

Wikipedia


majewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­jew­ski (forma żeń­ska: Ma­jew­ska; licz­ba mnoga: Ma­jew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 46 379 osób.

Wikipedia


majgier

naz­wi­sko


SJP.pl


majka

1. ro­dzaj z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), obej­mu­ją­cy licz­ne ga­tun­ki me­ta­licz­nie zie­lo­nych chrzą­szczy dłu­go­ści 12-22 mm, uży­wa­nych daw­niej do pro­duk­cji leków i afro­dyz­ja­ków, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie kraje zwrot­ni­ko­we;
2. majka le­kar­ska, majka kan­ta­ry­da - chrząszcz z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie i ciele dłu­go­ści od 12 do 22 mm, któ­re­go krew za­wie­ra draż­nią­cą sub­stan­cję - kan­ta­ry­dy­nę, sto­so­wa­ną daw­niej w lecz­nict­wie; kan­ta­ry­da, pry­szczel le­kar­ski, pry­szczaw­ka, mucha hisz­pań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. ro­dzaj chrzą­szcza o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie

 (1.2) pot. lewa ręka

 (1.3) pot. po­gard. mań­kut

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Majka – zdrob­nie­nie od imie­nia Maja
  • majka (Lytta) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych
  • Majka – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Majka – na­gro­da mu­zycz­na imie­nia Marii „Majki” Jur­kow­skiej przyz­na­wa­na przez re­dak­cję mu­zycz­ną Pro­gra­mu III Pol­skie­go Radia
  • Majka Je­żow­ska (ur. 1960) – pol­ska pio­sen­kar­ka i kom­po­zy­tor­ka
  • Majka – naz­wi­sko
  • Jad­wi­ga Majka (ur. 1931) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, oszczep­nicz­ka
  • Gra­cjan Majka (1937–2014) – pol­ski ka­pu­cyn, pre­zbi­ter za­kon­ny, wy­kła­dow­ca, re­ko­lek­cjo­ni­sta
  • Józef Majka (1918–1993) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, te­o­log, fi­lo­zof, so­cjo­log,
  • Krzysz­tof Majka (ur. 1936) – pol­ski na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny ener­ge­ty­ki oraz elek­tro­tech­ni­ki
  • Krzysz­tof Majka (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • Ma­rian Majka (ur. 1959) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, pre­zy­dent Prze­my­śla

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmajka, AS: mai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majka lekarska, kantaryda, pryszczel lekarski

Wiktionary


majkifer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­lo­lont­ha me­lo­lont­ha|Lin­na­e­us|ref=tak., chra­bąszcz ma­jo­wy

Wiktionary


majkong

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; maj­kong kra­bo­żer­ny, lis kra­bo­jad


SJP.pl

Maj­kong ("Cer­do­cy­on") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae).

Wikipedia


majkop

sto­li­ca Ady­gei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Ady­gei;

Wiktionary

Zo­bacz też: Maj­kop (kur­han).

Maj­kop ( Майко́п, , "Məeqwāpă") – sto­li­ca Ady­gei, au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki, wcho­dzą­cej w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, le­żą­ca nad Biełą.

W mie­ście dzia­ła sieć tro­lej­bu­so­wa. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł drzew­ny, che­micz­ny, ma­szy­no­wy oraz spo­żyw­czy. Znaj­du­je się tu rów­nież nie­czyn­ny port lot­ni­czy Maj­kop.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. majkopianin m., majkopianka ż.

 przym. majkopski

Wiktionary


majkopski

→ Maj­kop (sto­li­ca Ady­gei)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Maj­ko­pem, do­ty­czą­cy Maj­ko­pu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majkop mrz.

Wiktionary


majkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy; ole­i­co­wa­te


SJP.pl


majkowaty

o ce­chach maj­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


majkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Maj­kow­ski (1876–1938) – ka­szub­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, poeta i dra­ma­turg, dzia­łacz spo­łecz­ny, kul­tu­ral­ny, po­li­tycz­ny, dok­tor me­dy­cy­ny i le­karz.
  • An­drzej Maj­kow­ski (ur. 1939) – pol­ski dy­plo­ma­ta, urzęd­nik, w la­tach 1996–2005 pod­se­kre­tarz stanu w Kan­ce­la­rii Pre­zy­den­ta RP.
  • Be­ne­dykt Maj­kow­ski (1893–1953) – pol­ski ofi­cer, pod­puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri.
  • Boļeslavs Ma­i­kov­skis (Bo­le­sław Maj­kow­ski) (1904–1996) – ło­tew­ski ofi­cer po­li­cji po­moc­ni­czej na służ­bie nie­miec­kiej.
  • Bo­le­sław Maj­kow­ski – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy.
  • Ed­mund Maj­kow­ski (1929–2009) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz, spe­cja­li­zu­ją­cy się w te­ma­ty­ce ba­ta­li­stycz­nej i hi­sto­rycz­nej.
  • Jan Maj­kow­ski (1828–1905) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny czło­nek Cen­tral­ne­go Ko­mi­te­tu Na­ro­do­we­go, wspó­ła­u­tor Ma­ni­fe­stu 22 stycz­nia.
  • Jerzy Maj­kow­ski (1928–2019) – pol­ski dzia­łacz kon­spi­ra­cji w cza­sie II wojny świa­to­wej oraz po­wo­jen­ny dzia­łacz kom­ba­tanc­ki, prof. zw. dr hab. n. med.
  • Józef Maj­kow­ski (1915–1987) – pol­ski je­zu­i­ta, dusz­pa­sterz aka­de­mic­ki, wy­kła­dow­ca psy­cho­lo­gii re­li­gii i te­o­lo­gii asce­tycz­nej, dok­tor nauk ko­ściel­nych, poeta.
  • Krzysz­tof Maj­kow­ski (ur. 1957) – pol­ski po­li­tyk, z za­wo­du ener­ge­tyk, se­na­tor VII ka­den­cji.
  • Krzysz­tof Maj­kow­ski (ur. 1978) – pol­ski ho­ke­i­sta i tre­ner.
  • Ma­rian Maj­kow­ski (1912–1926) – pol­ski pi­sarz ka­szub­ski.

Wikipedia


majkowy

→ majka


SJP.pl

Patrz:

majka

majkut

naz­wi­sko


SJP.pl


majloch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Czę­sto­cho­wa. nie­za­rad­ny al­ko­ho­lik, pijak

Wiktionary


majluft

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. ma­jów­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajluft, AS: mai ̯luft

Wiktionary


majna

ptak z ro­dzi­ny szpa­ków, wy­stę­pu­ją­cy na Nowej Gwi­nei, Ar­chi­pe­la­gu Bis­marc­ka i Wy­spach Sa­lo­mo­na


SJP.pl


majnusz

naz­wi­sko


SJP.pl


majolika

1. ro­dzaj fa­jan­su spe­cy­ficz­nie far­bo­wa­ne­go i wy­pa­la­ne­go;
2. wyrób z tego fa­jan­su, zwła­szcza na­czy­nie z Włoch lub Hisz­pa­nii z XVI-XVII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­riał ce­ra­micz­ny z gliny po­kry­tej po­le­wą oło­wio­wo-cy­no­wą;

Wiktionary

Ma­jo­li­ka – wy­ro­by ce­ra­micz­ne z gliny po­kry­tej bia­łym, nie­przez­ro­czy­stym szkli­wem cy­no­wym, bo­ga­to zdo­bio­ne. Ro­dzaj fa­jan­su pro­du­ko­wa­ne­go we Wło­szech od XV do XVII wieku.

Tech­ni­ka wy­ko­na­nia i zdo­bie­nia wy­ro­bów ma­jo­li­ko­wych.

W dwóch mia­stach Um­brii (w De­ru­cie i Gub­bio), ek­spe­ry­men­to­wa­no z po­kry­wa­niem go­to­we­go wy­ro­bu związ­ka­mi za­wie­ra­ją­cy­mi tlen­ki mie­dzi lub sre­bra i wy­pa­la­niem po raz trze­ci w niż­szej tem­pe­ra­tu­rze.

Wikipedia


majolikowy

przy­miot­nik od: ma­jo­li­ka


SJP.pl


majonez

sos do po­traw spo­rzą­dzo­ny z żół­tek, oliwy i przy­praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gęsty sos z żół­tek, musz­tar­dy, przy­praw i oleju;

Wiktionary

Ma­jo­nez (z ma­y­on­na­i­se) – gęsty sos, emul­sja wyt­wa­rza­na z oleju ro­ślin­ne­go, żół­tek jajek i do­dat­ków sma­ko­wych, o sze­ro­kim za­sto­so­wa­niu ku­li­nar­nym.

Po­cząt­ko­wo wy­ra­bia­ny do­mo­wo (ręcz­nie) na bie­żą­ce po­trze­by, od po­cząt­ku XX wieku także prze­my­sło­wo, w po­sta­ci do dłuż­sze­go prze­cho­wy­wa­nia. Głów­nym skład­ni­kiem kla­sycz­ne­go ma­jo­ne­zu jest oliwa z do­dat­kiem su­ro­we­go żółt­ka, jako skład­ni­ka emul­gu­ją­ce­go, przy­pra­wio­na octem win­nym lub cy­try­ną, solą i bia­łym pie­przem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ka­nap­ki wolę ma­jo­nez bar­dziej niż masło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɔ̃nɛs, AS: mai ̯õnes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majonezówka ż.

:: zdrobn. majonezik m.

 przym. majonezowy

Wiktionary


majonezikowy

→ ma­jo­ne­zik


SJP.pl

Patrz:

majonezik

majonezowy

przy­miot­nik od: ma­jo­nez


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­jo­ne­zem, do­ty­czą­cy ma­jo­ne­zu; za­wie­ra­ją­cy ma­jo­nez

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majonez mrz.

Wiktionary


major

ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy, wyż­szy rangą od ka­pi­ta­na; żoł­nierz ma­ją­cy ten sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sto­pień ofi­cer­ski wojsk lą­do­wych i po­wietrz­nych wyż­szy od ka­pi­ta­na;

Wiktionary

Major (mjr) – sto­pień ofi­cer­ski uży­wa­ny w ar­miach wielu kra­jów. Major jest naj­niż­szym stop­niem w kor­pu­sie ofi­ce­rów star­szych, na­to­miast w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym wcho­dził w skład kor­pu­su ofi­ce­rów szta­bo­wych. W woj­sku pol­skim jest to sto­pień niż­szy od pod­puł­kow­ni­ka, wyż­szy od ka­pi­ta­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmajɔr, AS: mai ̯or

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. mjr

Wiktionary


majoracki

zwią­za­ny z ma­jo­ra­tem; ma­jo­ra­to­wy


SJP.pl


majoran

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ma­je­ra­nek ogro­do­wy, le­biod­ka ma­je­ra­nek


SJP.pl


majoranta

po­ję­cie z za­kre­su te­o­rii sze­re­gów nie­skoń­czo­nych


SJP.pl


majorat

1. spo­sób dzie­dzi­cze­nia, we­dług któ­re­go cały ma­ją­tek prze­cho­dzi na naj­star­sze­go syna lub jego naj­bliż­sze­go krew­ne­go;
2. ma­ją­tek dzie­dzi­czo­ny w taki spo­sób;
3. w daw­nej Pol­sce: wiel­ki, nie­po­dziel­ny ma­ją­tek ro­do­wy; or­dy­na­cja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­jo­rat (ma­ją­tek) – or­dy­na­cja, która może być dzie­dzi­czo­na tylko przez naj­star­sze­go syna lub in­ne­go naj­star­sze­go krew­ne­go
  • Ma­jo­rat – część wsi Lu­bo­min Rzą­do­wy w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­ski, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Ma­jo­rat – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Za­krzó­wek
  • Ma­jo­rat – część wsi Bra­cie­jo­wi­ce w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Ła­zi­ska
  • Ma­jo­rat – część wsi Dylów Rzą­do­wy w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Ma­jo­rat – część wsi Wy­drzyn w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Czar­no­ży­ły
  • Ma­jo­rat – część wsi Opo­jo­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Czar­no­ży­ły
  • Ma­jo­rat – część wsi Szyn­kie­lów w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Ma­jo­rat – część wsi Krzy­wo­rze­ka w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko
  • Ma­jo­rat – część wsi Mokr­sko w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko
  • Ma­jo­rat – osada w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom
  • Ma­jo­rat – przy­sió­łek wsi Za­ba­gnie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom

Wikipedia


majoratowy

zwią­za­ny z ma­jo­ra­tem; ma­jo­rac­ki


SJP.pl


majorczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


majordom

za­rząd­ca dworu i dóbr kró­lew­skich w pań­stwach fran­koń­skich; ma­jor­do­mus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik w pań­stwie fran­kij­skim

 (1.2) daw. za­rząd­ca w do­mach moż­no­wład­ców;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­jor­dom – urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy dwo­rem wład­cy w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie
  • Ma­jor­dom – za­rząd­ca w re­zy­den­cjach, za­rzą­dza­ją­cy rów­nież służ­bą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gri­mo­ald zo­stał ma­jor­do­mem Au­straz­ji po śmier­ci ojca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majordomostwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majordomus

 (1.2) majordomus

Wiktionary


majordomostwo

urząd, funk­cja ma­jor­do­ma (ma­jor­do­mu­sa)


SJP.pl


majordomus

za­rząd­ca dworu i dóbr kró­lew­skich w pań­stwach fran­koń­skich; ma­jor­dom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik w pań­stwie fran­kij­skim

 (1.2) daw. za­rząd­ca w do­mach moż­no­wład­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majordomostwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majordom

 (1.2) majordom

Wiktionary


majordomuska

→ ma­jor­do­mus


SJP.pl

Patrz:

majordomus

majorek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Ma­jo­rek (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Sta­ni­sław Ma­jo­rek – pol­ski tre­ner piłki ręcz­nej

Wikipedia


majorette

[czy­taj: ma­żo­ret] marka za­ba­wek i firma


SJP.pl


majorka

wyspa hisz­pań­ska w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go; Mal­lor­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sza wyspa ar­chi­pe­la­gu Ba­le­a­rów na Morzu Śró­dziem­nym;

Wiktionary

Ma­jor­ka (hiszp. i kat. "Mal­lor­ca") – naj­więk­sza w ar­chi­pe­la­gu Ba­le­a­rów wyspa hisz­pań­ska na Morzu Śró­dziem­nym o dłu­go­ści około 100 km i po­wierzch­ni 3640 km². We­dług da­nych spisu lud­no­ści INE na 1 stycz­nia 2024 roku za­miesz­ki­wa­ło ją 957 726 miesz­kań­ców. Głów­nym mia­stem i sto­li­cą wyspy jest Palma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Ma­jor­ce żyje około 800 ty­się­cy miesz­kań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorkańczyk mos., Majorkanin mos., Majorkanka ż., majorkiński m.

 przym. majorkański, majorkiński

Wiktionary


majorkanin

miesz­ka­niec Ma­jor­ki (wyspy na Morzu Śró­dziem­nym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­jor­ki; osoba z tej wyspy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorka ż., Majorkańczyk mos.

:: fż. Majorkanka ż.

 przym. majorkański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Majorkańczyk, Majorczyk

Wiktionary


majorkanka

miesz­kan­ka Ma­jor­ki (wyspy na Morzu Śró­dziem­nym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­jor­ki; ko­bie­ta z tej wyspy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorka ż.

:: fm. Majorkanin mos.

 przym. majorkański

Wiktionary


majorkańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­jor­ki; osoba z tej wyspy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorka ż., Majorkanin mos.

:: fż. Majorkanka ż.

 przym. majorkański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Majorkanin, Majorczyk

Wiktionary


majorkański

→ Ma­jor­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­jor­ką, do­ty­czą­cy Ma­jor­ki

Wiktionary

Patrz:

Majorka

Przykłady

 (1.1) W roku 1328 najm­niej 20 stat­ków ma­jor­kań­skich po­pły­nę­ło do środ­ko­wej Bar­ba­rii. Na­le­ży tu jed­nak zaz­na­czyć, że stat­ki ma­jor­kań­skie były ra­czej nie­wiel­kie i pod wzglę­dem to­na­żu nie mogły się mie­rzyć z bar­ce­loń­ski­mi, a tym bar­dziej z ge­nu­eń­ski­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorkańczyk mos., Majorka ż., Majorkanin mos., Majorkanka ż.

Wiktionary


majorostwo

major z żoną


SJP.pl


majorowa

po­tocz­nie: żona ma­jo­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żona ma­jo­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔˈrɔva, AS: mai ̯orova

Wiktionary


majorowski

→ major; ma­jor­ski


SJP.pl


majorowy

1. opar­ty na gamie z wiel­ką ter­cją mię­dzy pier­wszym a trze­cim stop­niem; dur, du­ro­wy, major;
2. żar­to­bli­wie: na­le­żą­cy do ma­jo­ra; ma­jor­ski, ma­jo­row­ski


SJP.pl


majors

[czy­taj: mej­dżers] okre­śle­nie naj­więk­szych wyt­wór­ni mu­zycz­nych na­rzu­ca­ją­cych swoje prawa innym


SJP.pl


majorski

→ major; ma­jo­row­ski


SJP.pl


majorstwo

sto­pień, ranga, sta­no­wi­sko ma­jo­ra; ma­jo­ro­stwo


SJP.pl


majorytet

więk­szość, prze­wa­ga gło­sów przy gło­so­wa­niu


SJP.pl


majoryzacja

li­czeb­na do­mi­na­cja w gło­so­wa­niu, prze­pro­wa­dza­nie woli więk­szo­ści gło­su­ją­cych


SJP.pl

Ma­jo­ry­za­cja – górne ogra­ni­cza­nie war­to­ści bezwz­ględ­nej danej funk­cji przez funk­cję wy­kład­ni­czą (np. ek­spo­nen­cjal­ną).

Wikipedia


majorzysko

zgru­bie­nie od: major; po­u­fa­le o ma­jo­rze


SJP.pl


majotta

wspól­no­ta de­par­ta­men­tal­na Fran­cji, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa fran­cu­ska na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. polit. te­ry­to­rium za­mor­skie Fran­cji na wy­spie Ma­jot­cie (1.1)

Wiktionary

Ma­jot­ta ( Ma­y­ot­te, Département de Ma­y­ot­te) – fran­cu­ski de­par­ta­ment i re­gion za­mor­ski po­ło­żo­ny w Ka­na­le Mo­zam­bic­kim na Oce­a­nie In­dyj­skim.

Po­wierzch­nia de­par­ta­men­tu wy­no­si 374 km², w tym głów­nej wyspy 363 km². W roku 2018 li­czy­ła 256 518 miesz­kań­ców. Ję­zy­kiem urzę­do­wym jest fran­cu­ski. Po­nad­to w uży­ciu jest dia­lekt ję­zy­ka su­a­hi­li – maore (shi­ma­o­re). Do­mi­nu­ją­cą re­li­gią jest islam, który wyz­na­je 97% miesz­kań­ców wyspy. Kli­mat zwrot­ni­ko­wy mor­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ma­jot­ta jest te­ry­to­rium za­mor­skim Fran­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɔtːa, AS: mai ̯o•ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majotyjczyk mos., Majotyjka ż.

 przym. majotyjski

Wiktionary


majotyjczyk

miesz­ka­niec Ma­jot­ty (wspól­no­ty de­par­ta­men­tal­nej Fran­cji po­ło­żo­nej w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­jot­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majotta ż.

:: fż. Majotyjka ż.

 przym. majotyjski

Wiktionary


majotyjka

miesz­kan­ka Ma­jot­ty, wspól­no­ty de­par­ta­men­tal­nej Fran­cji po­ło­żo­nej w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów


SJP.pl


majotyjski

przy­miot­nik od: Ma­jot­ta (wspól­no­ta de­par­ta­men­tal­na Fran­cji, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­jot­tą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majotta ż., Majotyjczyk mos., Majotyjka ż.

Wiktionary


majowe

na­bo­żeń­stwo ma­jo­we


SJP.pl

Patrz:

maj

majowie

grupa ludów in­diań­skich mó­wią­cych ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny maja, za­miesz­ku­ją­cych pół­wy­sep Ju­ka­tan oraz stan Chia­pas w po­łud­nio­wo-wschod­nim Mek­sy­ku, Gwa­te­ma­lę, Be­li­ze i za­chod­nie ob­sza­ry Hon­du­ra­su


SJP.pl

Ma­jo­wie – grupa ludów in­diań­skich mó­wią­cych ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny maja, za­miesz­ku­ją­cych po­łud­nio­wo-wschod­ni Mek­syk (pół­wy­sep Ju­ka­tan i stan Chia­pas), Gwa­te­ma­lę, Be­li­ze i zach. Hon­du­ras.

Wikipedia


majownik

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, po­dob­na do kon­wa­lii, ros­ną­ca w la­sach li­ścia­stych; kon­wa­lij­ka dwu­list­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • przy­tu­lia wonna
  • kon­wa­lij­ka dwu­list­na

Wikipedia


majowski

do­ty­czą­cy Majów, wła­ści­wy Majom; ma­jań­ski, maj­ski


SJP.pl


majowy

→ maj


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z majem, do­ty­czą­cy maja

Wiktionary

Patrz:

maj

Wymowa:

IPA: maˈjɔvɨ, AS: mai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m., majówka ż., maik m., majenie n., umajenie n.

 czas. maić ndk., umaić dk.

Wiktionary


majsak

naz­wi­sko


SJP.pl


majsel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. prze­ci­nak

Wiktionary


majski

do­ty­czą­cy Majów, wła­ści­wy Majom; ma­jań­ski, ma­jow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Mają (rzeką na Sy­be­rii w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maja ż.

Wiktionary


majster

1. rze­mieśl­nik pro­wa­dzą­cy warsz­tat, szko­lą­cy ucz­niów w swoim rze­mio­śle;
2. osoba o od­po­wied­nim przy­go­to­wa­niu za­wo­do­wym na­dzo­ru­ją­ca pracę pod­le­głych sobie ro­bot­ni­ków;
3. po­tocz­nie: dobry fa­cho­wiec; spe­cja­li­sta, mistrz;
4. po­tocz­nie: czło­wiek zręcz­ny, spryt­ny, zdol­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sa­mo­dziel­ny rze­mieśl­nik, który pro­wa­dzi warsz­tat i szko­li ucz­niów

 (1.2) osoba, która bez­poś­red­nio na­dzo­ru­je pracę ro­bot­ni­ków w fa­bry­ce lub na bu­do­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maj­ster, pol­ski mie­sięcz­nik typu zrób to sam (od 1993)
  • maj­ster (pot.) – mistrz (wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny pra­cow­nik)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmajstɛr, AS: mai ̯ster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majstrowa ż., majsterka ż., majstrówna ż.

 czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

 przym. majstrowy

Wiktionary


majster-klepka

maj­ster­klep­ka; po­tocz­nie:
1. męż­czyz­na umie­ją­cy do­brze wy­ko­nać różne, sto­sun­ko­wo pro­ste na­pra­wy i prace re­mon­to­we; złota rącz­ka;
2. męż­czyz­na, który bez przy­go­to­wa­nia fa­cho­we­go za­bie­ra się do róż­nych prac tech­nicz­nych i robi to nie­u­dol­nie


SJP.pl


majsterek

naz­wi­sko


SJP.pl


majsterka

naz­wi­sko


SJP.pl


majsterklepka

maj­ster-klep­ka; po­tocz­nie:
1. męż­czyz­na umie­ją­cy do­brze wy­ko­nać różne, sto­sun­ko­wo pro­ste na­pra­wy i prace re­mon­to­we; złota rącz­ka;
2. męż­czyz­na, który bez przy­go­to­wa­nia fa­cho­we­go za­bie­ra się do róż­nych prac tech­nicz­nych i robi to nie­u­dol­nie


SJP.pl


majsterkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie ręcz­nej pracy tech­nicz­nej przy uży­ciu na­rzę­dzi, na ogół na włas­ne po­trze­by

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajstɛrkɔˈvãɲɛ, AS: mai ̯sterkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majster mos., majstrowa ż., majstrówna ż., majsterkowicz mos.

 czas. majsterkować ndk.

Wiktionary


majsterkować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­ko­ny­wać ręcz­ną pracę tech­nicz­ną przy uży­ciu na­rzę­dzi, na ogół na włas­ne po­trze­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja za­wsze lu­bi­łem maj­ster­ko­wać i wy­ko­ny­wać pre­cy­zyj­ne na­pra­wy, dla­te­go po­sta­no­wi­łem uczyć się w tym kie­run­ku.

 (1.1) Lubił maj­ster­ko­wać, więc z drew­nia­nych li­ste­wek zro­bił zręcz­ną ramkę, na któ­rej roz­piął inny świat Jenny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajstɛrˈkɔvat͡ɕ, AS: mai ̯sterkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majstrówna ż., majstrowa ż., majster mos., majsterkowicz mos., majsterkowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajstlować

Wiktionary


majsterkowicz

osoba lu­bią­ca maj­ster­ko­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba lu­bią­ca wyt­wa­rza­nie lub na­pra­wia­nie rze­czy za po­mo­cą pro­stych na­rzę­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek Róży jest maj­ster­ko­wi­czem, w wol­nym cza­sie robi budki lę­go­we dla pta­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., majsterek mos., majsterka ż.

 czas. majsterkować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajstlyrz

Wiktionary


majsterkowiczka

→ maj­ster­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

majsterkowicz

majstersinger

[czy­taj: maj­ster-z-inger] śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ste­rzen­ger, maj­ste­rzin­ger, me­i­ster­sin­ger


SJP.pl


majstersztyk

wy­bit­ne osią­gnię­cie w dzie­dzi­nie sztu­ki; ar­cy­dzie­ło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. coś wy­jąt­ko­wo uda­ne­go, umie­jęt­nie prze­pro­wa­dzo­ne­go; osią­gnię­cie

 (1.2) środ. rzem. przed­miot, pro­dukt bę­dą­cy spraw­dzia­nem umie­jęt­no­ści za­wo­do­wych rze­mieśl­ni­ka, wa­ru­nek uzy­ska­nia ty­tu­łu mi­strza

Wiktionary

Maj­stersz­tyk ( Meisterstück, dosł. "mi­strzow­skie dzie­ło") – praca cze­lad­ni­ka ce­cho­we­go, bę­dą­ca głów­nym spraw­dzia­nem jego umie­jęt­no­ści przed wyz­wo­le­niem się na mi­strza. Praca taka mu­sia­ła ce­cho­wać się in­no­wa­cyj­no­ścią i sta­ran­nym wy­ko­na­niem, co oce­nia­ła rada zło­żo­na ze star­szych cechu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś go w tym naj­no­wszym spek­ta­klu? Jego gra to praw­dzi­wy maj­stersz­tyk.

 (1.2) Jego ze­ga­ry, praw­dzi­we maj­stersz­ty­ki, zdo­bi­ły sa­lo­ny Wied­nia i Ber­li­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: majˈstɛrʃtɨk, AS: mai ̯sterštyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arcydzieło

Wiktionary


majsterszula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wyż­sza szko­ła ar­ty­stycz­na

Wiktionary


majsterzenger

[czy­taj: maj­ster-zen­ger] śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ster­sin­ger, maj­ste­rzin­ger, me­i­ster­sin­ger


SJP.pl


majsterzinger

[czy­taj: maj­ster-z-inger] śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ster­sin­ger, maj­ste­rzen­ger, me­i­ster­sin­ger


SJP.pl


majsterzynger

[czy­taj: maj­ster-zyn­ger] rzad­ko: śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ster­sin­ger, maj­ste­rzen­ger, me­i­ster­sin­ger, maj­ste­rzin­ger


SJP.pl


majstrat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Kresy. urząd miej­ski, ma­gi­strat

Wiktionary


majstrostwo

za­ję­cie, tytuł maj­stra (rze­mieśl­ni­ka pro­wa­dzą­ce­go warsz­tat)


SJP.pl


majstrowa

po­tocz­nie: żona maj­stra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona maj­stra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majster m., majsterka ż., majstrówna ż.

 czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

 przym. majstrowy

Wiktionary


majstrować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmaj­stro­wać)

 (1.1) pot. wy­ko­ny­wać drob­ne, zwy­kle prak­tycz­ne prace przy czymś, po­słu­gu­jąc się na­rzę­dzia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyś lubi maj­stro­wać przy elek­tro­ni­ce.

Wiktionary


majstrowski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla maj­stra, po­dob­ny do maj­stra, zwią­za­ny z maj­strem; maj­ster­ski


SJP.pl


majstrowy

przy­miot­nik od: maj­ster


SJP.pl


majstrówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka maj­stra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majstrowa ż., majsterka ż., majster m.

 czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

 przym. majstrowy

Wiktionary


majsur

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Maj­sur ( My­so­re) – hi­sto­rycz­ne pań­stwo w po­łud­nio­wym De­ka­nie, na te­re­nie obec­nych Indii, włą­czo­ne do nich w 1947 roku.

Wikipedia


majsurski

→ Maj­sur


SJP.pl

Patrz:

Majsur

majtadały

po­tocz­nie: duże, sze­ro­kie majt­ki; maj­ta­sy


SJP.pl


majtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ma­cha­nie czymś luźno zwi­sa­ją­cym lub gięt­kim

 (1.2) pot. rzu­ca­nie czymś z roz­ma­chem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary


majtaski

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ekspr. majt­ki

Wiktionary


majtasy

po­tocz­nie:
1. duże, sze­ro­kie majt­ki; maj­ta­da­ły;
2. krót­kie spo­den­ki chło­pię­ce; majt­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgrub. majt­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba zo­sta­wi­łaś w prze­bie­ral­ni maj­ta­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtki lm nm., majty lm nm.

Wiktionary


majtać

ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­dać, faj­tać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. majt­nąć)

 (1.1) pot. ma­chać czymś luźno zwi­sa­ją­cym lub gięt­kim

 (1.2) pot. rzu­cać coś lub czymś z roz­ma­chem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajtat͡ɕ, AS: mai ̯tać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majdać

 (1.2) majdać

 (2.1) majdać się

Wiktionary


majtczak

naz­wi­sko


SJP.pl


majteczki

1. zdrob­nie­nie od: majt­ki (dolna część bie­liz­ny);
2. zdrob­nie­nie od: majt­ki (krót­kie spo­den­ki chło­pię­ce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: majt­ki

 (1.2) małe majt­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na pla­ża­a­ży bę­dzie­cie sobie bie­gać w sa­mych maj­tecz­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomajtanie n., majtanie n., majtki lm nm., majtusie lm nm.

 czas. majdać, majtać, majtnąć, pomajtać

Wiktionary


majteczkowy

1. ró­żo­wy o wy­bla­kłym od­cie­niu; majt­ko­wy;
2. → maj­tecz­ki


SJP.pl

Patrz:

majteczki

majtek

po­moc­nik ma­ry­nar­ski wy­ko­nu­ją­cy pro­ste prace na stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mar. żegl. naj­niż­szy stop­niem ma­ry­narz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|majt­ki.

Wiktionary

Maj­tek – ma­ry­narz wy­ko­nu­ją­cy pro­ste prace zwią­za­ne z że­glu­gą i utrzy­my­wa­niem po­rząd­ku na stat­ku. Majt­ka na­zy­wa­no także chłop­cem okrę­to­wym albo po­kła­do­wym. Maj­tek speł­niał naj­roz­ma­it­sze po­słu­gi: mógł szo­ro­wać po­kład, kla­ro­wać liny, po­ma­gać ku­ko­wi czy prze­no­sić wia­do­mo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwóch majt­ków prze­sia­dło na sza­lu­pę i po­mo­gło nam pły­nąć ku okrę­to­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajtɛk, AS: mai ̯tek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopiec okrętowy; rzad. chłopiec pokładowy

Wiktionary


majtki

1. dolna część bie­liz­ny za­kry­wa­ją­ca po­ślad­ki i ge­ni­ta­lia;
2. po­tocz­nie: krót­kie spo­den­ki chło­pię­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. odzież. dolna część bie­liz­ny okry­wa­ją­ca bio­dra;

 (1.2) daw. odzież. spod­nie mę­skie

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M. i W. plu­ral|maj­tek.

Wiktionary

Majt­ki – ro­dzaj bie­liz­ny okry­wa­ją­cej zwy­kle ge­ni­ta­lia, kro­cze i po­ślad­ki. Daw­niej słowo to oz­na­cza­ło rów­nież spod­nie mę­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włóż czy­ste majt­ki, kiedy pój­dziesz do le­ka­rza.

 (1.1) Kiedy jej przy­wiózł bluz­kę, nic nie mó­wi­łam, ale kiedy się zja­wił z tu­zi­nem ko­ron­ko­wych maj­tek, cał­kiem przez­ro­czy­stych, po­wie­dzia­łam mu parę słów do słu­chu, bo jakże może ka­wa­ler pan­nie majt­ki ku­po­wać, i to takie, jakby ich nie było?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajtʲci, AS: mai ̯tʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtek mos.

:: zgrub. majty nmos., majtasy nmos., majciochy nmos.

:: zdrobn. majteczki nmos., majtusie nmos.

 przym. majtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. majty, majtasy; pot. gacie, gatki; gw. Górny Śląsk badki, batki

Wiktionary


majtkowy

1. ró­żo­wy o wy­bla­kłym od­cie­niu; maj­tecz­ko­wy;
2. → majt­ki;
3. → maj­tek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z majt­ka­mi, do­ty­czą­cy maj­tek

Wiktionary

Patrz:

majtki;
3. → majtek

Powiązane:

 rzecz. majtki nmos.

Wiktionary


majtnąć

kiw­nąć, wy­wi­nąć czymś; mach­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. maj­tać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|maj­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajtnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: mai ̯tnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., pomajtać dk.

Wiktionary


majtusie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: majt­ki

 (1.2) małe majt­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­żen­ka też biega w sa­mych maj­tu­siach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomajtanie n., majtanie n., majtki lm nm., majteczki lm nm.

 czas. majdać, majtać, majtnąć, pomajtać

Wiktionary


majty

po­tocz­nie: majt­ki, zwła­szcza du­że­go roz­mia­ru; maj­ta­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgrub. majt­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś zo­sta­wił w pral­ce nie­bie­skie majty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtasy nmos., majciochy nmos., majtki lm nm.

Wiktionary


majtyka

naz­wi­sko


SJP.pl


majufes

ży­dow­ska pieśń śpie­wa­na pod­czas obrzę­dów re­li­gij­nych i zwy­cza­jo­wych


SJP.pl


majuro

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wysp Mars­hal­la;

Wiktionary

Ma­ju­ro ( Mājro) – jeden z atoli łań­cu­cha Ratak Chain w ar­chi­pe­la­gu Wysp Mars­hal­la w środ­ko­wej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go. W jego skład wcho­dzą 64 wy­sep­ki, o łącz­nej po­wierzch­ni 9,17 km². Ota­cza­ją one la­gu­nę o po­wierzch­ni około 295,05 km².

W niek­tó­rych źró­dłach sto­li­cą Wysp Mars­hal­la okre­śla się cały atol Ma­ju­ro, na któ­rym znaj­du­je się aglo­me­ra­cja Delap-Uliga-Djar­rit, gdzie znaj­du­ją się sie­dzi­by władz pań­stwo­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈd͡ʒurɔ, AS: maǯuro

Wiktionary


majuskuła

duża li­te­ra al­fa­be­tu; wer­sa­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­pogr. duża li­te­ra;

Wiktionary

Ma­ju­sku­ła (wer­sa­lik, wiel­ka li­te­ra, duża li­te­ra) – każda z du­żych liter al­fa­be­tu, tj. więk­sze­go for­ma­tu i/lub in­ne­go kształ­tu w sto­sun­ku do małej. Ma­ju­sku­ły wy­stę­pu­ją je­dy­nie w pis­mach dwu­sze­re­go­wych, jak cy­ry­li­ca, ła­cin­ka, al­fa­bet or­miań­ski czy grec­ki, a nie wy­stę­pu­ją w pis­mach jed­no­sze­re­go­wych, jak awe­styj­skie czy au­re­besh.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­pi­sta mógł zro­bić błąd z po­wo­du gra­ficz­ne­go po­do­bień­stwa słów grec­kich pi­sa­nych ma­ju­sku­ła­mi (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajuˈskuwa, AS: mai ̯uskuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majuskułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duża litera, wielka litera, wersalik

Wiktionary


majuskułowy

przy­miot­nik od: ma­ju­sku­ła


SJP.pl


majyntny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­jęt­ny, bo­ga­ty

Wiktionary


majzel

sta­lo­we na­rzę­dzie o ostrzu tną­cym, uży­wa­ne do cię­cia bla­chy, prę­tów itp.; mesel, mes­sel, prze­ci­nak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kra­ków. techn. prze­ci­nak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Maj­zel (ur. 1936) – pol­ska po­li­tycz­ka
  • Bar­tło­miej Maj­zel (ur. 1974) – pol­ski poeta, po­dróż­nik i kry­tyk mu­zycz­ny
  • Ele­o­no­ra Grzon­dziel-Maj­zel (1921–1993) – pol­ska kom­po­zy­tor­ka i pe­da­goż­ka
  • Eliasz Chaim Maj­zel (1821–1912) – pol­ski Żyd, rabin
  • Nach­man Maj­zel (1887–1966) – ży­dow­ski wy­daw­ca, pu­bli­cy­sta, kry­tyk li­te­rac­ki i hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry ji­dysz
  • Noach Maj­zel (1891–1952) – ło­tew­ski le­karz i dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Sier­giej Maj­zel (1882–1955) – ra­dziec­ki fizyk
  • Wia­cze­sław Maj­zel (ur. 1972) – iz­ra­el­ski bok­ser

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. majzlik mrz.

Wiktionary


majzlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. prze­ci­nak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majzel m.

Wiktionary


majóneza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. ma­jo­nez

Wiktionary


majówka

1. wy­ciecz­ka za mia­sto późną wios­ną lub latem;
2. ot­war­ta im­pre­za na po­wie­trzu w okre­sie wio­sen­nym lub let­nim;
3. dni wolne od pracy z okaz­ji Świę­ta Pracy oraz Świę­ta Kon­sty­tu­cji Trze­cie­go Maja;
4. po­tocz­nie: na­bo­żeń­stwo ma­jo­we;
5. śro­do­wi­sko­wo: cię­żar­na ko­bie­ta o ter­mi­nie po­ro­du pla­no­wa­nym na maj;
6. ma­jów­ka wio­sen­na - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny kęp­kow­co­wa­tych; gę­śni­ca wio­sen­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. or­ga­ni­zo­wa­na w maju, albo ogól­nie wios­ną lub latem, wy­ciecz­ka za mia­sto

 (1.2) pot. wspól­ne okre­śle­nie Świę­ta Pracy i Świę­ta Na­ro­do­we­go Trze­cie­go Maja razem z dnia­mi wol­ny­mi od pracy przy­pa­da­ją­cy­mi tuż przed lub tuż po nich

 (1.4) rel. na­bo­żeń­stwo ma­jo­we ku czci Matki Bożej;

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. nar­cyz

 (1.6) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wczes­ny owoc cze­re­śni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­jów­ka – wio­sen­na wy­ciecz­ka za mia­sto
  • na­bo­żeń­stwo ma­jo­we
  • ma­jów­ka, gę­śni­ca (Ca­lo­cy­be) – ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych
  • Ma­jów­ka – stru­ga, do­pływ Mły­nów­ki
  • Ma­jów­ka – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Mie­ża­ny.
  • Ma­jów­ka – przy­sió­łek wsi Bie­li­szów, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no
  • Ma­jów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce
  • Ma­jów­ka – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Gra­bów­ka
  • Ma­jów­ka – osied­le Sta­ra­cho­wic
  • Ma­jów­ka – ko­lo­nia w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Ru­do­mi­no

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­jów­kę 2016 uwa­ża­my za ot­war­tą. Gdzie je­ste­ście?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjufka, AS: mai ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m., maik m., majówczarz m., majówkarz m., majówkowicz m.

 czas. majówkować

 przym. majówkowy, majowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majluft

 (1.4) nabożeństwo majowe

Wiktionary


majówkowy

przy­miot­nik od: ma­jów­ka


SJP.pl


mająteczek

zdrob­nie­nie od: ma­ją­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ma­ją­tek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majątkowy

Wiktionary


majątek

1. po­sia­dłość ziem­ska;
2. ogół praw da­ją­cych się oce­nić pie­nięż­nie (ak­ty­wów), przy­słu­gu­ją­cych okre­ślo­nej oso­bie fi­zycz­nej lub praw­nej; stan po­sia­da­nia; mie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bo­gact­wo, for­tu­na

 (1.2) praw. księg. stan po­sia­da­nia

 (1.3) po­sia­dłość ziem­ska

 (1.4) przen. coś bar­dzo cen­ne­go

Wiktionary

Zo­bacz też: ma­ją­tek w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Ma­ją­tek – w pra­wie cy­wil­nym oz­na­cza ak­ty­wa i pa­sy­wa ma­jąt­ko­we. Do ma­jąt­ku mogą wcho­dzić długi (które są pa­sy­wa­mi ma­jąt­ko­wy­mi). Ma­ją­tek sta­no­wi pod­sta­wo­wy skład­nik dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, jest to tzw. ma­ją­tek pro­duk­cyj­ny. Ma­ją­tek brut­to pom­niej­szo­ny o zo­bo­wią­za­nia sta­no­wi ma­ją­tek netto. Ma­ją­tek za­wsze jest od­no­szo­ny do kon­kret­ne­go pod­mio­tu, do któ­re­go na­le­ży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pie­nią­dze, sa­mo­cho­dy, akcje… odzie­dzi­czy­łeś nie­zły ma­ją­tek.

 (1.3) W grud­niu po­wró­ci­li dzie­dzi­ce z let­niej prze­jażdż­ki i zaraz ro­zesz­ła się wieść, że chcą sprze­dać ma­ją­tek.

 (1.4) Może mu się co zda­rzy­ło? może go na­pad­li?

:: Szare piór­ka osku­ba­li, srebr­ny gło­sik skrad­li?

:: To przez zaz­drość! To sko­wro­nek z bandą sko­wro­nią­tek!

:: Piór­ka – głup­stwo, bo odros­ną, ale głos – ma­ją­tek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɔ̃ntɛk, AS: mai ̯õntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majętność ż.

 przym. majątkowy, majętny

 przysł. majątkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogactwo, fortuna

 (1.3) posiadłość ziemska, dobra, włości

 (1.4) skarb

Wiktionary


majątkochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. re­la­cja po­mię­dzy ilo­ścią pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych zu­ży­tych pod­czas pro­duk­cji do wy­so­ko­ści pro­duk­cji

 (1.2) ekon. po­trze­ba zu­ży­cia dużej ilo­ści pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych na wyt­wo­rze­nie danej rze­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntkɔxˈwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: mai ̯õntkoχu̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majątkochłonny

Wiktionary


majątkochłonny

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia re­la­tyw­nie dużej ilo­ści pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych do osią­gnię­cia okre­ślo­nej wy­so­ko­ści pro­duk­cji

 (1.2) ekon. wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia dużej ilo­ści pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych do bycia wyt­wo­rzo­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntkɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: mai ̯õntkoχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątkochłonność

Wiktionary


majątkowo

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem ma­jąt­ko­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątek mrz.

 przym. majątkowy

Wiktionary


majątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­jąt­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem w trud­nej sy­tu­a­cji ma­jąt­ko­wej i nie wiem co zro­bić. Czy kre­dyt może być roz­wią­za­niem?

 (1.1) Oś­wiad­cze­nie woli w imie­niu fun­da­cji we wszyst­kich spra­wach za wy­jąt­kiem ma­jąt­ko­wych skła­dać może każdy czło­nek za­rzą­du sa­mo­dziel­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: mai ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątek m., majętność ż.

:: zdrobn. mająteczek m.

 przym. majętny

 przysł. majątkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) materialny, finansowy

Wiktionary


majętnie

przy­słó­wek

 (1.1) tak, że ktoś ma dużo ma­jąt­ku

 (1.2) bo­ga­to

 (1.3) do­stoj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majętny

Wiktionary


majętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­jęt­nie


SJP.pl


majętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­jęt­ny


SJP.pl


majętnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek bo­ga­ty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majętny

Wiktionary


majętność

1. daw­niej: ma­ją­tek ziem­ski;
2. stan po­sia­da­nia, za­moż­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ma­ją­tek ziem­ski, po­sia­dłość ziem­ska, dobra

 (1.2) przest. to, co ktoś po­sia­da, mie­nie

 (1.3) przest. do­sta­tek, bo­gact­wo, za­moż­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɛ̃ntnɔɕt͡ɕ, AS: mai ̯ẽntność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątek m.

 przym. majątkowy, majętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobra

 (1.3) dostatek, bogactwo, zamożność

Wiktionary


majętny

prze­sta­rza­łe: za­moż­ny, bo­ga­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­sia­da­ją­cy duży ma­ją­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głę­bo­ko za­sta­na­wia­ła ich także sy­tu­a­cja ma­jąt­ko­wa pań­stwa D., któ­rzy do tej pory, z ka­blów­ką, sa­mo­cho­dem i wy­na­ję­tym dziec­kiem, wy­glą­da­li im na cał­kiem ma­jęt­nych.

 (1.1) Mu­sia­ło to być in­trat­ne za­ję­cie, jako że wkrót­ce Mo­sto­wi stają się jed­ny­mi z ma­jęt­niej­szych ga­zdów w Po­ro­ni­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɛ̃ntnɨ, AS: mai ̯ẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majętność ż., majętnik m., majątek m.

 przym. majątkowy

 przysł. majętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamożny, bogaty

Wiktionary


mak

po­spo­li­ty kwiat polny ro­śli­ny o tej samej naz­wie, czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w zbo­żach jako chwast


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­pa­ver|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju mak (1.1)

 (1.3) spoż. na­sio­na maku (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. fran­czy­za, sieć re­sta­u­ra­cji McDonald’s

 (2.2) pot. jedna z re­sta­u­ra­cji sieci McDonald’s

Wiktionary

Mak ("Pa­pa­ver" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych ("Pa­pa­ve­ra­ce­ae"). Jest ro­dzi­my dla Eu­raz­ji, Afry­ki i Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Za­li­cza się do niego w sze­ro­kim uję­ciu ok. 100 ga­tun­ków, na­to­miast w wą­skim – 66 ga­tun­ków. Nie­mal wszyst­kie ga­tun­ki wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej i poza ga­tun­ka­mi in­tro­du­ko­wa­ny­mi tylko jeden ro­śnie w Afry­ce Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W zło­tej psze­ni­cy gdzie­nieg­dzie za­u­wa­żyć można czer­wo­ne maki.

 (1.3) Po­dob­no mak za­wie­ra w sobie pewne ilo­ści sub­stan­cji nar­ko­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mak, AS: mak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makówka ż., makowiec m., makucha ż., makiełka ż.

:: zdrobn. maczek m.

 przym. makowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. mak dziki, panienki, patruch

Wiktionary


mak-yks

po­stać nie­szczę­śli­we­go, oder­wa­ne­go od rze­czy­wi­sto­ści mło­dzień­ca ze sztu­ki Nor­wi­da "Pier­ścień wiel­kiej damy"


SJP.pl


maka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ko­rzeń pie­przy­cy pe­ru­wiań­skiej (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pi­dium me­y­e­nii|Walp.|ref=tak.), który w for­mie sprosz­ko­wa­nej sprze­da­wa­ny jest jako su­ple­ment diety lub w ca­ło­ści jako ja­rzy­na

Wiktionary

Maka – sta­ro­żyt­na kra­i­na wy­stę­pu­ją­ca w źró­dłach per­skich z I tys. p.n.e., lo­ka­li­zo­wa­na naj­czę­ściej na te­re­nach współ­czes­ne­go Omanu i po­łud­nio­we­go Iranu; we wcze­śniej­szych źró­dłach su­me­ryj­skich, asy­ryj­skich i ba­bi­loń­skich wy­stę­pu­ją­ca pod nazwą Magan.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) maca

Wiktionary


makabra

coś prze­ra­ża­ją­ce­go; okrop­ność; kosz­mar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś wzbu­dza­ją­ce­go grozę, coś strasz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ka­bra – ter­min oz­na­cza­ją­cy okrop­ność, grozę, kosz­mar.
  • Ma­ka­bra – wło­ski hor­ror z 1980 roku
  • Danse ma­ca­bre

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkabra, AS: makabra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabryczność ż., makabreska ż.

 przym. makabryczny

 przysł. makabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okropność, koszmar

Wiktionary


makabreska

drob­ny utwór li­te­rac­ki za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty grozy i gro­te­ski


SJP.pl

Ma­ka­bre­ska – utwór li­te­rac­ki, zwy­kle sce­nicz­ny, w któ­rym do­mi­nu­ją ele­men­ty grozy, gro­te­ski i czar­ne­go hu­mo­ru.

Przy­kła­dem ma­ka­bre­ski są niek­tó­re ut­wo­ry Ed­ga­ra Al­la­na Poego, Ro­lan­da To­po­ra czy twór­czość Tima Bur­to­na.

Wikipedia


makabrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w ma­ka­brycz­ny spo­sób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabryczność ż., makabreska ż., makabra ż.

 przym. makabryczny

Wiktionary


makabryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­ka­brycz­nie


SJP.pl


makabryczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­ka­brycz­ny


SJP.pl


makabryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­ka­brycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­ka­brycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabra ż., makabryzm m.

 przym. makabryczny

 przysł. makabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszmarność, makabryzm

Wiktionary


makabryczny

ma­ją­cy cechy ma­ka­bry, bu­dzą­cy grozę; prze­ra­ża­ją­cy, pot­wor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy prze­ra­że­nie i odra­zę, zaz­wy­czaj przez su­ge­styw­ne uka­za­nie ago­nii, śmier­ci lub roz­kła­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy do­tar­li do mia­sta ogar­nię­te­go za­ra­zą, ich oczom uka­zał się ma­ka­brycz­ny widok sto­sów ciał le­żą­cych na uli­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: makabryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabryczność ż., makabra, makabreska

 przysł. makabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potworny, straszliwy, ohydny

Wiktionary


makabryzm

bu­dze­nie grozy; prze­ra­ża­nie


SJP.pl


makabryła

po­tocz­nie: brzyd­ka bu­dow­la


SJP.pl

Ma­ka­bry­ła – an­ty­na­gro­da ar­chi­tek­to­nicz­na przyz­na­wa­na przez por­tal bryla.pl, na­le­żą­cy do kon­cer­nu Agora, bu­dyn­kom, pom­ni­kom lub innym bu­dow­lom, które nie pa­su­ją do oto­cze­nia, są nie­pro­por­cjo­nal­ne lub nie­funk­cjo­nal­ne. Przyz­na­wa­na była rów­no­le­gle z na­gro­dą „Bryła Roku”.

Wikipedia


makadam

dwu­war­stwo­wa na­wierzch­nia tłucz­nio­wa do po­kry­wa­nia dróg


SJP.pl

Ma­ka­dam – na­wierzch­nia dro­go­wa zło­żo­na z dwóch uwa­ło­wa­nych warstw "tłucz­nia": dol­nej – o więk­szej ziar­ni­sto­ści i gór­nej – o ziar­ni­sto­ści mniej­szej.

War­stwy tłucz­nia uwa­ło­wa­ne są na po­dło­żu z pia­sku przy po­mo­cy walca.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szkoc­kie­go wy­na­laz­cy me­to­dy szyb­kiej bu­do­wy dróg Johna Lo­u­do­na McAdama (1756 – 1836). W 1815 roku McAdam zo­stał in­spek­to­rem ge­ne­ral­nym dróg w Bri­sto­lu, gdzie po raz pier­wszy za­czę­to sto­so­wać jego me­to­dę.

Wikipedia


makadamia

ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych, któ­rych owo­cem jest pest­ko­wiec


SJP.pl

Ma­ka­da­mia ("Ma­ca­da­mia") – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych ("Pro­te­a­ce­ae"). Na­le­ży do niego 9 ga­tun­ków i 1 mie­sza­niec. Wy­stę­pu­ją dziko w Au­stra­lii, na Nowej Ka­le­do­nii (jeden ga­tu­nek " M. ne­u­rop­hyl­la") i na Su­la­we­si (jeden ga­tu­nek "M. hil­de­bran­dii").

Wikipedia


makadamizacja

ut­war­dza­nie na­wierzch­ni drogi przy po­mo­cy ma­ka­da­mu, dwóch warstw tłucz­nia ka­mien­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. sy­stem bu­do­wy dróg po­le­ga­ją­cy na po­kry­wa­niu ko­ry­ta drogi drob­no tłu­czo­ny­mi ka­mie­nia­mi i ugnia­ta­niu ich w so­lid­ną war­stwę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uskar­ża­ją się bar­dzo na ma­ka­da­mi­za­cję bul­wa­rów, które teraz tylko wśród tu­ma­nów kurzu prze­by­wać można.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makadam m.

 czas. makadamizować ndk.

 przym. makadamowy

Wiktionary


makadamowy

→ ma­ka­dam


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z ma­ka­da­mem, do­ty­czą­cy ma­ka­da­mu

Wiktionary

Patrz:

makadam

Powiązane:

 rzecz. makadam mrz., makadamizacja ż.

 przym. makadamizować ndk.

Wiktionary


makagiga

twar­de ciast­ko zro­bio­ne głów­nie z miodu, cukru, roz­drob­nio­nych orze­chów i nie­kie­dy maku; ma­ka­gi­gi


SJP.pl


makagigi

twar­de ciast­ko zro­bio­ne głów­nie z miodu, cukru, roz­drob­nio­nych orze­chów i nie­kie­dy maku; ma­ka­gi­gi


SJP.pl

Ma­ka­gi­gi (lub ma­ka­gi­ga) – w kuch­ni pol­skiej, ro­dzaj ciast­ka lub trwa­łe­go wy­ro­bu cu­kier­ni­cze­go za­li­cza­ne­go do gry­la­żo­wych. Ma­ka­gi­gi wy­ko­nu­je się z cukru, miodu, roz­drob­nio­nych orze­chów (w tym pra­żo­nych fi­stasz­ków lub mig­da­łów) i, op­cjo­nal­nie, maku.

Po­cho­dze­nie ma­ka­gig przy­pi­su­je się kuch­ni ży­dow­skiej w Pol­sce, w któ­rej przy­go­to­wa­no je na świę­to Purim, z maku i orze­chów sma­żo­nych w mio­dzie.

Wikipedia


makaira

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych


SJP.pl

Ma­ka­i­ra – mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych (Istiop­ho­ri­dae). Wcze­śniej za­li­cza­no do niego kilka in­nych ga­tun­ków okre­śla­nych zwy­cza­jo­wą nazwą mar­li­ny, obec­nie kla­sy­fi­ko­wa­nych w ro­dza­jach "Istiom­pax" i "Te­trap­tu­rus".

Wikipedia


makak

małpa z na­dro­dzi­ny małp wą­sko­no­sych, zwie­rzę o szcząt­ko­wym ogo­nie, krę­pej bu­do­wie ciała oraz czar­nej lub ciem­no­brą­zo­wej, dłu­giej sier­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ca­ca|ref=tak., nie­wiel­ka, wą­sko­no­sa małpa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • makak – ogól­ne okre­śle­nie małpy z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych, z ro­dza­ju Ma­ca­ca, a w szcze­gól­no­ści:
    • makak ber­be­ryj­ski (magot, Ma­ca­ca syl­va­nus)
    • makak czar­ny (Ma­ca­ca maura)
    • makak ja­poń­ski (Ma­ca­ca fu­sca­ta)
    • makak kra­bo­żer­ny (Ma­ca­ca fa­sci­cu­la­ris)
    • makak kró­lew­ski (rezus, Ma­ca­ca mu­lat­ta)
    • makak lwi (wan­de­ru, Ma­ca­ca si­le­nus)
    • makak skal­ny (Ma­ca­ca mun­za­la)
  • Makak – mia­sto w Ka­me­ru­nie
  • Piotr „Makak” Szar­łac­ki – spi­ker ra­dio­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można tu spot­kać ma­ka­ki, za­gro­żo­ne wy­gi­nię­ciem lam­par­ty, pro­wa­dzą­ce nocne życie że­ne­ty oraz tchó­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmakak, AS: makak

Wiktionary


makakowate

ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych, obej­mu­ją­ca kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków; kocz­ko­da­no­wa­te


SJP.pl


makakowaty

o ce­chach ma­ka­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


makalu

szczyt w Hi­ma­la­jach, na gra­ni­cy Ne­pa­lu i Chin, piąty pod wzglę­dem wy­so­ko­ści na Ziemi


SJP.pl

Ma­ka­lu (nep. मकालु, chiń. 马卡鲁山 "Mǎkǎlǔ Shān") – ośmio­ty­sięcz­nik, piąty co do wy­so­ko­ści szczyt świa­ta. Po­ło­żo­ny w Hi­ma­la­jach Wy­so­kich, na gra­ni­cy Chin i Ne­pa­lu, 20 km na po­łud­nio­wy wschód od Mount Eve­re­stu. We­dług róż­nych źró­deł jego wy­so­kość wy­no­si 8463 lub 8485 m n.p.m.

Wikipedia


makam

w mu­zy­ce arab­skiej: model me­lo­dycz­ny ma­ją­cy okre­ślo­ną skalę, sche­mat rytmu, dźwięk cen­tral­ny, for­mu­ły me­lo­dycz­ne i wła­ści­we sobie ozdob­ni­ki; maqam


SJP.pl

Makam (arab. مقام – "maqām)" wzo­rzec me­lo­dycz­ny w tra­dy­cyj­nej mu­zy­ce arab­skiej. Cha­rak­te­ry­stycz­ne ele­men­ty "ma­ka­mu" to skala czę­sto wy­ko­rzy­stu­ją­ca ćwierć­to­ny, mo­du­la­cję i in­to­na­cję. Ma­ka­my mogą być uży­wa­ne w mu­zy­ce wo­kal­nej lub in­stru­men­tal­nej i nie za­wie­ra­ją w sobie żad­nych sche­ma­tów ryt­micz­nych.

Wikipedia


makama

ga­tu­nek li­te­rac­ki w kla­sycz­nej pro­zie arab­skiej, krót­ka opo­wieść oby­cza­jo­wa lub sa­ty­rycz­na pi­sa­na prozą ze wstaw­ka­mi wier­szo­wa­ny­mi


SJP.pl

Ma­ka­ma (ma­qa­ma, "ma­ka­me") (po arab­sku مقامة, l.mn. maqāmāt مقامات oz­na­cza "zgro­ma­dze­nie, miej­sce zbiór­ki") – ga­tu­nek li­te­rac­ki wy­wo­dzą­cy się z li­te­ra­tu­ry arab­skiej bę­dą­cy nar­ra­tyw­ną prozą wier­szo­wa­ną.

Za in­spi­ra­cję do pow­sta­nia ga­tun­ku po­wszech­nie ucho­dzą opo­wia­da­nia za­ba­wia­ją­ce ("hadis") Ibn Du­raj­da (zm.

Wikipedia


makao

gra w karty, w któ­rej obo­wią­zu­je zmien­ny kolor atu­to­wy w ko­lej­nych roz­gryw­kach jed­ne­go cyklu tej gry; macao


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. gra dla wielu osób, od­mia­na oczka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Makau − re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej
  • Makao − gra kar­cia­na
  • Mação − mia­sto w Por­tu­ga­lii
  • Macau

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­gli­śmy za­grać w bry­dża, ty­sią­ca, re­mi­ka albo w makao.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkaɔ, AS: makao

Wiktionary


makar

naz­wi­sko


SJP.pl

Makar (nep. माकर) – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Lum­bi­ni w dy­stryk­cie Na­wal­pa­ra­si. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 4003 go­spo­darstw do­mo­wych i 20594 miesz­kań­ców (10512 ko­biet i 10082 męż­czyzn).

Wikipedia


makara

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­ka­ra – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej stwór wodny przed­sta­wia­ny z pa­szczą kro­ko­dy­la i ogo­nem ryby lub jako pół­słoń-pół­ry­ba. Może mieć czte­ry bądź dwie łapy. W iko­no­gra­fii hin­du­skiej czę­sto wy­stę­pu­je jako wa­ha­na (sym­bo­licz­ny wierz­cho­wiec) bóstw zwią­za­nych z wodą, np. Gangi, bo­gi­ni rzeki Gan­ges lub boga wód Wa­ru­ny. Motyw ma­ka­ry jest czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako ele­ment zdob­ni­czy.

Wikipedia


makarczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


makarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


makarena

ta­niec wy­wo­dzą­cy się z Hisz­pa­nii, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny przez pio­sen­kę ze­spo­łu Los Del Rio o tym samym ty­tu­le; ma­ca­re­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty układ cho­re­o­gra­ficz­ny od­tań­cza­ny naj­czę­ściej do pio­sen­ki „Ma­ca­re­na” duetu Los Del Río

 (1.2) pot. po­je­dyn­cze od­tań­cze­nie ma­ka­re­ny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co można robić w domu pod­czas kwa­ran­tan­ny…? Może… za­tań­czyć ma­ka­re­nę!

Wiktionary


makarewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­ka­re­wicz (1935–2023) – pol­ski praw­nik, dy­plo­ma­ta
  • Hen­ryk Ma­ka­re­wicz − pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, se­na­tor
  • Irena Ma­ka­re­wicz − pol­ska tłu­macz­ka li­te­ra­tu­ry wę­gier­skiej
  • Ju­liusz Ma­ka­re­wicz − pol­ski praw­nik, se­na­tor
  • Ju­liusz Ma­ka­re­wicz − pol­ski ma­larz, kon­ser­wa­tor
  • Jerzy Ma­ka­re­wicz − pol­ski ar­ty­sta ma­larz
  • Ka­zi­mierz Ma­ka­re­wicz (1924–2006) − ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go, oj­ciec Pio­tra
  • Ma­ciej Ma­ka­re­wicz − pol­ski gra­fik, ilu­stra­tor, pla­ka­ci­sta, pe­da­gog
  • Piotr Ma­ka­re­wicz (ur. 1953) − ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go, syn Ka­zi­mie­rza
  • Swia­tła­na Ma­ka­re­wicz − bia­ło­ru­ska lek­ko­at­let­ka
  • Wie­sław Ma­ka­re­wicz − pol­ski bio­che­mik

Wikipedia


makaron

1. pro­dukt z cia­sta przy­go­to­wa­ne­go z mąki pszen­nej, z do­dat­kiem jaj i soli, w kształ­cie rurek, nitek, mu­sze­lek;
2. tekst pełen ma­ka­ro­niz­mów; ma­ka­ro­nizm;
3. dług wałek dmu­cha­ny lub z pian­ki do nauki pły­wa­nia i ćwi­czeń wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. pół­pro­dukt żyw­no­ścio­wy wyt­wa­rza­ny z cia­sta za­gnie­cio­ne­go z mąki, wody i soli;

 (1.2) przen. gwara ra­dio­wa: taśma, która spa­dła ze szpu­li ma­gne­to­fo­nu

Wiktionary

Ma­ka­ron – pro­dukt żyw­no­ścio­wy wyt­wa­rza­ny na bazie mąki, wody i nie­kie­dy jaj (mó­wi­my wtedy o ma­ka­ro­nie ja­jecz­nym) oraz in­nych skład­ni­ków, o sze­ro­kiej gamie kształ­tów i za­sto­so­wań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ugo­to­wać ma­ka­ron w oso­lo­nej wo­dzie, od­ce­dzić i wy­mie­szać z sosem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkarɔ̃n, AS: makarõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaroniarz m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż., makaronizowanie n.

:: zdrobn. makaronik m.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniarski

Wiktionary


makaronezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zbior­cza nazwa wul­ka­nicz­nych wysp po­ło­żo­nych na pół­noc­no-wschod­nim At­lan­ty­ku u wy­brze­ży Eu­ro­py i Afry­ki;

Wiktionary

Ma­ka­ro­nez­ja (z gr. Μακάροι Νήσοι, "Makároi Nēsoi", Wyspy Szczę­śli­we, lub Μακάρων Νήσοι, "Makárōn Nēsoi", Wyspy Szczę­śli­wych) – zbior­cze okre­śle­nie kil­ku­dzie­się­ciu wul­ka­nicz­nych wysp, w tym czte­rech du­żych ar­chi­pe­la­gów, po­ło­żo­nych na pół­noc­no-wschod­nim At­lan­ty­ku przy wy­brze­żach Eu­ro­py i Afry­ki.

Wikipedia


makaroniarka

urzą­dze­nie do go­to­wa­nia ma­ka­ro­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do go­to­wa­nia ma­ka­ro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos.

 przym. makaronowy

Wiktionary


makaroniarnia

wyt­wór­nia ma­ka­ro­nu; ma­ka­ro­now­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy ma­ka­ron

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos., makaronizm mrz.

 przym. makaronowy

Wiktionary


makaroniarski

→ ma­ka­ro­niarz


SJP.pl

Patrz:

makaroniarz

makaroniarz

żar­to­bli­wie lub po­gard­li­wie o Wło­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź. lub żart. Włoch

 (1.2) pot. żart. sma­kosz za­ja­da­ją­cy się po­tra­wa­mi z ma­ka­ro­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaronik mrz., makaron m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniarski

Wiktionary


makaroniczny

przy­miot­nik

 (1.1) liter. zwią­za­ny z ma­ka­ro­niz­ma­mi; zło­żo­ny z ma­ka­ro­niz­mów; pełen ma­ka­ro­niz­mów, ob­co­ję­zycz­nych wtrą­ceń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaronizm m., makaronizowanie n.

 czas. makaronizować ndk.

Wiktionary


makaronik

zdrob­nie­nie od: ma­ka­ron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ma­ka­ron

 (1.2) kulin. ro­dzaj ciast­ka przy­rzą­dza­ne­go z bia­łek jaj, cukru pudru i mie­lo­nych mig­da­łów;

 (1.3) pot. gąbka w kształ­cie dłu­giej rury uży­wa­na pod­czas nauki pły­wa­nia w celu ułat­wie­nia sobie utrzy­ma­nia się na wo­dzie

Wiktionary

Ma­ka­ro­nik – słod­kie ciast­ko przy­rzą­dzo­ne z bia­łek jaj, cukru pudru i mie­lo­nych mig­da­łów, cza­sem także z nie­wiel­kim do­dat­kiem masła, mąki, droż­dży, miodu, śmie­ta­ny, żół­tek, cze­ko­la­dy, kakao, ba­ka­lii, przy­praw ko­rzen­nych. Za­miast mig­da­łów uży­wa­ne są nie­kie­dy mie­lo­ne orze­chy wło­skie, la­sko­we, orzesz­ki ara­chi­do­we, mak, orzesz­ki pi­sta­cjo­we, pest­ki dyni, na­sio­na sło­necz­ni­ka, a nawet płat­ki ow­sia­ne, wiór­ki ko­ko­so­we lub po­kru­szo­ne su­char­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mrz., makaronizm mrz.

 przym. makaronowy

Wiktionary


makaronikowy

przy­miot­nik od: ma­ka­ro­nik


SJP.pl


makaronista

pi­sarz, mówca uży­wa­ją­cy ma­ka­ro­niz­mów, ob­cych wy­ra­zów, zwro­tów


SJP.pl


makaronistka

→ ma­ka­ro­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

makaronista

makaronizacja

wpro­wa­dza­nie ter­mi­nów ob­co­ję­zycz­nych do ję­zy­ka oj­czy­ste­go


SJP.pl


makaronizm

obcy, zwła­szcza ła­ciń­ski, wyraz, zwrot lub obca forma gra­ma­tycz­na wple­cio­ne do zdań w ję­zy­ku oj­czy­stym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ob­co­ję­zycz­ne słowo, zwrot lub forma gra­ma­tycz­na wpro­wa­dzo­na do wy­po­wie­dzi w ję­zy­ku oj­czy­stym;

Wiktionary

Ma­ka­ro­nizm – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa (wyraz, wy­ra­że­nie lub forma gra­ma­tycz­na, np. flek­syj­na) o po­cho­dze­niu obcym wple­cio­na do wy­po­wie­dzi w ję­zy­ku ro­dzi­mym; także spo­sób mó­wie­nia i pi­sa­nia po­le­ga­ją­cy na na­sy­ce­niu ję­zy­ka ta­ki­mi ele­men­ta­mi ob­cy­mi oraz tekst li­te­rac­ki pi­sa­ny w stylu ma­ka­ro­nicz­nym, tj. mie­sza­ją­cy różne ję­zy­ki (tzw. ma­ka­ron). Za­bieg po­le­ga­ją­cy na uży­ciu ma­ka­ro­niz­mów to tzw. ma­ka­ro­ni­zo­wa­nie. Okre­śle­nie na­wią­zu­je do ma­ka­ro­nu ro­zu­mia­ne­go jako obca spe­cjal­ność ku­li­nar­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. makaron m., makaronik m., makaroniarnia ż., makaroniarz m., makaronizowanie n.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniarski, makaroniczny

Wiktionary


makaronizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ka­ro­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemakaronizowanie n., makaronizm mrz., makaron mrz.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniczny

Wiktionary


makaronizować

wpla­tać obce, zwła­szcza ła­ciń­skie, wy­ra­zy, zwro­ty lub obce formy gra­ma­tycz­ne do tek­stu w ję­zy­ku oj­czy­stym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) uży­wać ma­ka­ro­niz­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos., makaronizm mrz., makaronizowanie n.

 przym. makaronowy, makaroniczny

Wiktionary


makaronownia

wyt­wór­nia ma­ka­ro­nu; ma­ka­ro­niar­nia


SJP.pl


makaronowy

przy­miot­nik od: ma­ka­ron


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ka­ro­nem, do­ty­czą­cy ma­ka­ro­nów; za­wie­ra­ją­cy ma­ka­ron

przy­miot­nik

 (2.1) daw. o ję­zy­ku: na­sy­co­ny ma­ka­ro­niz­ma­mi, wtrą­ce­nia­mi ła­ciń­ski­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaronik m., makaroniarz m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż., makaronizowanie n.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaroniarski

Wiktionary


makarostwo

Ma­ka­ry z mał­żon­ką; Ma­ka­ro­wie


SJP.pl


makarowie

naz­wi­sko


SJP.pl


makarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ka­re­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


makarska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Chor­wa­cji nad Mo­rzem Adria­tyc­kim;

Wiktionary

Ma­kar­ska ( "Ma­car­sca") – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Chor­wa­cji, w żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Ma­kar­ska. Leży w Dal­ma­cji nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, u pod­nó­ża ma­sy­wu gór­skie­go Bio­ko­vo bę­dą­ce­go czę­ścią Gór Dy­nar­skich. Sta­no­wi głów­ny oś­ro­dek Ri­wie­ry Ma­kar­skiej i naj­więk­szy chor­wac­ki ku­rort tu­ry­stycz­ny, po­ło­żo­ny 60 km na po­łud­nio­wy wschód od Spli­tu oraz 140 km na pół­noc od Du­brow­ni­ka. W 2011 roku li­czy­ło 13 426 miesz­kań­ców. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł me­ta­lo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po przy­cu­mo­wa­niu w Ma­kar­skiej uzu­peł­ni­li­śmy pro­wiant.

 (1.1) Zwie­dzi­łem Ma­kar­ską w dro­dze do Me­dziu­go­rie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makarski

Wiktionary


makarski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­kar­ską, do­ty­czą­cy Ma­kar­skiej (mia­sta w Chor­wa­cji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Makarska ż.

Wiktionary


makart

ma­kar­tow­ski kwiat, bu­kiet; za­su­szo­ny, bar­wio­ny kwiat lub bu­kiet kwia­tów i traw


SJP.pl


makartowski

kwiat ma­kar­tow­ski - bar­wio­ny, za­su­szo­ny kwiat wy­ko­rzy­sty­wa­ny do spo­rzą­dza­nia ozdob­nych bu­kie­tów


SJP.pl


makaruk

naz­wi­sko


SJP.pl


makary

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ma­ka­ry – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Po­cho­dzi od słowa μακάριος "makários" oz­na­cza­ją­ce­go „szczęs­ny, bło­go­sła­wio­ny”. Zna­cze­nio­wo od­po­wia­da­ją mu imio­na: Fe­liks (po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go) i Szczęs­ny.

Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest imię Ma­ka­ria.

Ma­ka­ry imie­ni­ny ob­cho­dzi 2 stycz­nia, 15 stycz­nia, 28 lu­te­go, 10 marca, 1 kwiet­nia, 10 kwiet­nia, 20 czerw­ca, 12 sierp­nia, 30 paź­dzier­ni­ka i 20 grud­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkarɨ, AS: makary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Makarek mos., Makaś mos.

:: fż. Makaria ż.

 przym. przest. gwara. Makarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Makarek, Makaś

Wiktionary


makarówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­ka­rów­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Husz­lew.

Wieś ma­gnac­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w hrab­stwie bial­skim w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


makasarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ka­sa­rem lub Ma­ka­sar­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ma­ka­sa­ru lub Mak­sar­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­ka­sar­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Makasar mrz., Makasarczyk mos., Makasarka ż.

Wiktionary


makata

nie­wiel­ki kilim z płót­na, wełny itp. prze­waż­nie haf­to­wa­ny w różne wzory, czę­sto ozdo­bio­ny ko­lo­ro­wy­mi frędz­la­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na jed­wab­na prze­ty­ka­na zło­tem lub sre­brem za­wie­sza­na na ścia­nie lub roz­kła­da­na na me­blach

 (1.2) wy­szy­wa­ne płót­no

 (1.3) weł­nia­ny kilim

Wiktionary

Ma­ka­ta (arab. mak ad – na­kry­cie lub sie­dze­nie) – de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na jed­wab­na prze­ty­ka­na złotą lub srebr­ną nicią (zło­to­li­ta lub srebr­no­li­ta) o sty­li­zo­wa­nych wzo­rach ro­ślin­nych (głów­nie kwia­ty – goź­dzik, tu­li­pan, róża), ar­chi­tek­to­nicz­nych (np. motyw mih­ra­bu) lub ge­o­me­trycz­nych, wy­ko­na­na w róż­nych tech­ni­kach tkac­kich (m.in. bro­szo­wa­nia lub lan­so­wa­nia). Spo­ty­ka się rów­nież ma­ka­ty zdo­bio­ne haf­tem lub apli­ka­cją, wy­ko­na­ne barw­ny­mi jed­wa­bia­mi na jed­wab­nej tka­ni­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkata, AS: makata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gobelin

Wiktionary


makatka

mała ma­ka­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­ka­ta

 (1.2) de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na opa­trzo­na sen­ten­cją, wie­sza­na na ku­chen­nej ścia­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­kat­ka – tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na
  • ma­kat­ki – nazwa zwy­cza­jo­wa pszczół z ple­mie­nia ma­kat­ko­wa­tych (Ant­hi­dii­ni), na­le­żą­cych do ro­dza­jów lub po­dro­dza­jów:
    • Ant­hi­diel­lum – ma­ka­tecz­ka
    • Ant­hi­dium
    • Diant­hi­dium
    • Ic­te­rant­hi­dium
    • Pro­ant­hi­dium – pro­ma­kat­ka
    • Pa­rant­hi­dium
    • Pse­u­do­ant­hi­dium (Pa­ra­ant­hi­diel­lum) - pse­u­do­ma­kat­ka
    • Rho­dant­hi­dium
    • Tra­chu­sa (Ar­chiant­hi­dium) - smół­ka
  • Ma­kat­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. makata ż.

 przym. makatkowy

Wiktionary


makatkowy

przy­miot­nik od: ma­kat­ka


SJP.pl


makatowy

przy­miot­nik od: ma­ka­ta


SJP.pl


makau

gra w karty, w któ­rej obo­wią­zu­je zmien­ny kolor atu­to­wy w ko­lej­nych roz­gryw­kach jed­ne­go cyklu tej gry; macao


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. spe­cjal­ny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej;

 (1.2) geogr. mia­sto w Chi­nach

Wiktionary

Makau lub Makao (chiń. trad. 澳門, chiń. upr. 澳门, kant. jy­ut­ping "Ou3 mun4" wym. [], mand. pi­ny­in "Àomén" wym. []), ofi­cjal­nie Spe­cjal­ny Re­gion Ad­mi­ni­stra­cyj­ny Makau (chiń. upr. 澳门特别行政区; chiń. trad. 澳門特別行政區; pi­ny­in "Àomén Tèbié Xíngzhèngqū"; jy­ut­ping "Ou3 mun4 Dak6 bit6 Hang4 zing3 keoi1"; port.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Makau za­li­cza się do naj­bo­gat­szych re­gio­nów na świe­cie.

 (1.2) W 1557 roku Por­tu­gal­czy­cy za­ło­ży­li w Makau stałą osadę, pła­cąc rocz­nie 500 taeli sre­bra za dzier­ża­wę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmakaw, AS: makau̯

Wiktionary


makać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na. mo­czyć

 (1.2) gw-pl|Ko­ście­li­ska,Kro­mo­łów,Poz­nań­skie. do­ty­kać, macać

 (1.3) gw-pl|Za­wadz­kie. spraw­dzać, czy kura znio­sła już jajo

 (1.5) gw-pl|Poz­nań­skie. bić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny makać się

 (2.1) gw-pl|Ku­ja­ko­wi­ce. za­sta­na­wiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) gw. Poz­nań­skie Maka po stole, nié może ználeźć.

 (1.5) gw. Poz­nań­skie Gdy­śmy nie do­brze orali, To nas ko­zi­cą ma­ka­li.

Wiktionary


makbet

1. tra­ge­dia Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re'a;
2. król Szko­cji w la­tach 1040-1057


SJP.pl

Mak­bet ( Mac­beth) – tra­ge­dia Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re’a na­pi­sa­na około roku 1606, na­le­ży do naj­czę­ściej wy­sta­wia­nych i adap­to­wa­nych sztuk szek­spi­row­skich, jest rów­nież naj­krót­szą tra­ge­dią jego au­tor­stwa.

Sztu­ka opar­ta zo­sta­ła na prze­ka­zach hi­sto­rycz­nych do­ty­czą­cych króla szkoc­kie­go Mak­be­ta spi­sa­nych w kro­ni­ce Rap­ha­e­la Ho­lins­he­da (ok. 1570–1577), a poś­red­nio na kro­ni­ce "Hi­sto­ria gen­tis Sco­to­rum" (1527) Hec­to­ra Boece (która była źró­dłem dla Ho­lins­he­da).

Wikipedia


makbetowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mak­be­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


makchia

wiecz­nie zie­lo­ne za­ro­śla wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie śró­dziem­no­mor­skiej; makia


SJP.pl


makdonaldyzacja

przyj­mo­wa­nie na świe­cie ame­ry­kań­skie­go stylu życia, głów­nie po­staw kon­sump­cyj­nych; mcdo­nal­dy­za­cja; mac­do­nal­dy­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko ujed­no­li­ca­nia się zasad funk­cjo­no­wa­nia i za­cho­wań ludzi i jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych, a także stan­da­ry­za­cji ofe­ro­wa­nych im pro­duk­tów i usług oraz spo­so­bu ich trak­to­wa­nia;

Wiktionary

Mak­do­nal­dy­za­cja – pro­ces stop­nio­we­go upo­wszech­nia­nia się zasad dzia­ła­nia zna­nych z barów szyb­kiej ob­słu­gi (uo­sa­bia­nych przez sieć McDonald’s) we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia spo­łecz­ne­go w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i na całym świe­cie.

Te­ma­tem mak­do­nal­dy­za­cji za­in­te­re­so­wał się Ge­or­ge Rit­zer już w la­tach 60. XX wieku. Zja­wi­sko mak­do­nal­dy­za­cji, po­wią­za­ne z pro­ce­sem glo­ba­li­za­cji, szyb­ko roz­po­wszech­ni­ło się w więk­szo­ści kra­jów. Mak­do­nal­dy­za­cję po­prze­dzi­ła ra­cjo­na­li­za­cja i biu­ro­kra­cja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmaɡdɔ̃naldɨˈzat͡sʲja, AS: magdõnaldyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makdonaldyzowanie n.

 czas. makdonaldyzować ndk.

Wiktionary


makdonaldyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. mak­do­nal­dy­za­cja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makdonaldyzacja ż.

 czas. makdonaldyzować ndk.

Wiktionary


makdonaldyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. publ. do­ko­ny­wać mak­do­nal­dy­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makdonaldyzacja ż., makdonaldyzowanie n.

Wiktionary


make-up

1. ma­ki­jaż, ma­qu­il­la­ge (prze­sta­rza­le);
a) kos­me­ty­ki (np. puder, szmin­ka) na­ło­żo­ne na twarz w celu jej upięk­sze­nia;
b) na­kła­da­nie na twarz od­po­wied­nich kos­me­ty­ków (np. szmin­ki, różu) w celu upięk­sze­nia; ma­lo­wa­nie (się);
2. krem ko­lo­ry­zu­ją­cy uży­wa­ny jako pod­kład pod ma­ki­jaż; fluid


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. gęsty pod­kład pod ma­ki­jaż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛjˈkap, AS: mei ̯kap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podkład, makijaż

Wiktionary


make-uper

[czy­taj: mejk aper] osoba wy­ko­nu­ją­ca ma­ki­jaż; wi­za­ży­sta, ma­ki­ja­ży­sta


SJP.pl


makeupista

[czy­taj: mej­ka­pi­sta] osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo wy­ko­ny­wa­niem ma­ki­ja­żu


SJP.pl


makeupistka

[czy­taj: mej­ka­pist­ka] ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo wy­ko­ny­wa­niem ma­ki­ja­żu


SJP.pl


maki

po­spo­li­ty kwiat polny ro­śli­ny o tej samej naz­wie, czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w zbo­żach jako chwast


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Iz­ra­e­la (Maki) – dzia­ła­ła w la­tach 1948-1973
  • Maki (Nowa Lista Ko­mu­ni­stycz­na) (Ra­kach) – dzia­ła­ją­ca par­tia, sta­no­wi część ko­a­li­cji Ha­dasz
  • Maki – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny le­mu­ro­wa­tych
  • maki kar­ło­wa­ty – mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mur­ków
  • maki-e – tra­dy­cyj­na ja­poń­ska sztu­ka zdob­ni­cza
  • maki-zushi – ro­dzaj sushi
  • Maki lub Maki En­gi­ne­e­ring – były ze­spół wy­ści­go­wy
  • Maki – mia­sto w Ja­po­nii w Pre­fek­tu­rze Nii­ga­ta
  • Maki – obraz – ak­wa­re­la Sta­ni­sła­wa Ma­słow­skie­go
  • „Maki” – nazwa ja­poń­skich okrę­tów
  • mak
  • Elek­trow­nia ją­dro­wa Maki

Wikipedia


makia

wiecz­nie zie­lo­ne za­ro­śla wy­stę­pu­ją­ce w wil­got­niej­szych przy­brzeż­nych re­gio­nach stre­fy śró­dziem­no­mor­skiej i podz­wrot­ni­ko­wej; mak­chia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. wtór­na for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca w wil­got­niej­szych sied­li­skach w re­jo­nie śró­dziem­no­mor­skim; w jej skład wcho­dzą twar­do­list­ne za­ro­śla, ni­skie drze­wa i wiele ziół;

Wiktionary

Makia (fr. "ma­qu­is", wł. "mac­chia") – za­ro­ślo­wa for­ma­cja ro­ślin­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go, kształ­tu­ją­ca się zwy­kle wtór­nie w miej­scach po usu­nię­tych la­sach twar­do­list­nych, głów­nie dę­bo­wych, rza­dziej sos­no­wych i cy­pry­so­wych. Makia w za­leż­no­ści od wa­run­ków sied­li­sko­wych bywa luźna lub gęsta, niska – wy­łącz­nie za­ro­ślo­wa (do 2,5 m wy­so­ko­ści), lub wy­so­ka – z udzia­łem oka­za­łych krze­wów i ni­skich drzew osią­ga­ją­cych do 5 m wy­so­ko­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaca, AS: maḱa

Wiktionary


makiawel

Nic­co­lo di Ber­nar­do dei Ma­chia­vel­li (1469 - 1527), wło­ski pi­sarz, autor trak­ta­tu o spra­wo­wa­niu wła­dzy "Ksią­żę"


SJP.pl


makiawelicznie

przy­słó­wek

 (1.1) per­fid­nie, obłud­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przym. makiaweliczny, makiawelski, makiawelistyczny

Wiktionary


makiaweliczny

kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pod­stęp­ny, prze­wrot­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makiawelistyczny, makiawelski

Wiktionary


makiawelista

osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, sto­su­ją­ca za­sa­dę: "cel uś­wię­ca środ­ki"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ktoś, kto po­słu­gu­je się pod­stę­pem w osią­gnię­ciu za­mie­rzo­ne­go celu

 (1.2) polit. zwo­len­nik ma­kia­we­liz­mu w po­li­ty­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm m.

 przym. makiaweliczny, machiaweliczny, makiawelistyczny, makiawelski

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lis, szczwany lis, wilk w owczej skórze / wilk w jagnięcej skórze, jezuita, szalbierz

Wiktionary


makiawelistka

→ ma­kia­we­li­sta


SJP.pl

Patrz:

makiawelista

makiawelistyczny

kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­chia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ma­kia­we­licz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelski

Wiktionary


makiawelizm

ma­chia­we­lizm, ma­chia­ve­lizm, ma­chia­vel­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na po­li­tycz­na i stra­te­gia po­stę­po­wa­nia opi­sa­na przez Niccolò Ma­chia­vel­le­go;

 (1.2) psych. po­sta­wa cy­nicz­na, obłud­na, po­zba­wio­na skru­pu­łów; wiara w to, że cel uś­wię­ca środ­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­kia­we­lizm – dok­try­na po­li­tycz­na i stra­te­gia dzia­ła­nia au­tor­stwa Niccolò Ma­chia­vel­le­go
  • ma­kia­we­lizm – cecha oso­bo­wo­ści w psy­cho­pa­tii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tego po­li­ty­ka ce­chu­je ma­kia­we­lizm w naj­czyst­szej po­sta­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmacaˈvɛlʲism̥, AS: maḱavelʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelista m., makiawelistka ż.

 przym. makiaweliczny, machiaweliczny, makiawelistyczny, makiawelski

 przysł. makiawelicznie, machiwelicznie, makiawelistycznie

Wiktionary


makiawelski

kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­cha­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ma­kia­we­licz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelistyczny

Wiktionary


makiawelstwo

ma­chia­wel­stwo; prze­sta­rza­le: ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


SJP.pl


makiejewecki

→ Ma­kie­jew­ka


SJP.pl

Patrz:

Makiejewka

makiejewka

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

Ma­kie­jew­ka ( Макіївка, "Ma­ki­jiw­ka", do 1917 Dmy­tri­jiw­ka, ukr. Дмитріївка, w la­tach 1917–1931 Dmy­try­jewś­kyj, Dmy­tri­jiwśk lub Dmy­tri­jewś­kie, ukr. Дмитріївський, Дмитріївськ, Дмитріївське) – mia­sto w ob­wo­dzie do­niec­kim, we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny. Na sku­tek ro­syj­skiej na­pa­ści na Ukra­i­nę, od 2014 roku znaj­du­je się pod oku­pa­cją sa­moz­wań­czej Do­niec­kiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej.

Wikipedia


makieta

1. model wy­ko­na­ny w zmniej­szo­nej skali;
2. frag­ment de­ko­ra­cji te­a­tral­nej lub fil­mo­wej imi­tu­ją­cy au­ten­tycz­ny obiekt;
3. plan ukła­du gra­ficz­ne­go ma­te­ria­łu przez­na­czo­ne­go do druku; szczot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) model cze­goś wy­ko­na­ny w małej skali

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­kie­ta – po­ję­cie z dzie­dzi­ny woj­sko­wo­ści
  • Ma­kie­ta – atra­pa
  • Ma­kie­ta stro­ny in­ter­ne­to­wej – wer­sja stro­ny in­ter­ne­to­wej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈcɛta, AS: maḱeta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makietowy

Wiktionary


makietka

mała ma­kie­ta


SJP.pl


makietować

bu­do­wać, wy­ko­ny­wać ma­kie­tę


SJP.pl


makietowy

przy­miot­nik od: ma­kie­ta


SJP.pl


makiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


makieła

naz­wi­sko


SJP.pl


makiełki

re­gio­nal­nie: tra­dy­cyj­na po­tra­wa wi­gi­lij­na z ma­kiem i klu­ska­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) łódź., reg. pozn., gw-pl|Górny Śląsk. po­tra­wa wi­gi­lij­na z maku, ba­ka­lii i lek­kie­go pie­czy­wa lub klu­sek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nas na Wi­gi­lię za­wsze były ma­kieł­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk makówki

Wiktionary


makijaż

make-up, ma­qu­il­la­ge (prze­sta­rza­le);
1. kos­me­ty­ki (np. puder, szmin­ka) na­ło­żo­ne na twarz w celu jej upięk­sze­nia;
2. na­kła­da­nie na twarz od­po­wied­nich kos­me­ty­ków (np. szmin­ki, różu) w celu upięk­sze­nia; ma­lo­wa­nie (się)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. kos­me­ty­ki (szmin­ka, tusz, cień do po­wiek itp.) na­ło­żo­ne na twarz

 (1.2) kos­met. czyn­ność na­kła­da­nia na twarz kos­me­ty­ków, sztu­ka zdo­bie­nia twa­rzy

Wiktionary

Ma­ki­jaż (fr. "ma­qu­il­ler": fał­szo­wać, szmin­ko­wać) znany rów­nież jako ang. make-up – kos­me­ty­ki upięk­sza­ją­ce na­ło­żo­ne na skórę (szcze­gól­nie twa­rzy). Ter­min ten może oz­na­czać rów­nież samo na­kła­da­nie kos­me­ty­ków.

Sło­wem ma­ki­jaż oz­na­cza się za­rów­no pre­pa­ra­ty, efekt, jak i czyn­no­ści po­le­ga­ją­ce na kos­me­tycz­nym upięk­sza­niu twa­rzy po­przez ma­lo­wa­nie, na­kła­da­nie szmin­ki czy pu­dro­wa­nie. Ma­ki­jaż po­ma­ga wy­ek­spo­no­wać urodę, pod­kre­ślić jej sub­tel­ność, za­ma­sko­wać nie­do­sko­na­ło­ści cery. W pew­nym stop­niu, w okre­ślo­nych wa­run­kach, także wy­ra­ża oso­bo­wość. Dzię­ki jego roz­ma­i­tym tech­ni­kom można upo­zo­ro­wać twarz na ide­al­ną i zdro­wą. Po­żą­da­nym efek­tem ma­ki­ja­żu jest jak naj­do­sko­nal­sze zbli­że­nie wy­glą­du do ak­tu­al­nie obo­wią­zu­ją­ce­go ka­no­nu pię­kna i urody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie ru­szam się z domu bez ma­ki­ja­żu.

 (1.2) Ja­dzia zro­bi­ła kurs ma­ki­ja­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈcijaʃ, AS: maḱii ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makijażysta m., makijażystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. tapeta, make-up; przest. maquillage

Wiktionary


makijażowy

→ ma­ki­jaż


SJP.pl

Patrz:

makijaż

makijażysta

osoba zaj­mu­ją­ca się na­kła­da­niem ma­ki­ja­żu


SJP.pl


makijażystka

ko­bie­ta trud­nią­ca się ro­bie­niem ma­ki­ja­ży


SJP.pl


makimono

obraz ma­lo­wa­ny na pa­pie­rze lub jed­wa­biu, naj­star­sza forma książ­ki ilu­stro­wa­nej na Da­le­kim Wscho­dzie; ema­ki­mo­no


SJP.pl


makinetka

ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­te­ria, ka­wiar­ka, ka­fe­tie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „ka­wiar­ka”. Zo­bacz też: ka­wiar­ka (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ma­ki­net­ka, ory­gi­nal­nie moka, czę­sto na­zy­wa­na rów­nież ku­pre­sem, ka­fe­tier­ką, ka­wiar­ką – ci­śnie­nio­wy czaj­ni­czek do pa­rze­nia kawy. Ma­ki­net­ki są naj­bar­dziej po­pu­lar­ne we Wło­szech (samo okre­śle­nie „ma­ki­net­ka” po­cho­dzi od wło­skie­go "mac­chi­net­ta del caffè").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zro­bisz nam kawy w tej nowej ma­ki­net­ce?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, kupres, moka

Wiktionary


makintosz

płaszcz z tka­ni­ny o tej samej naz­wie; mac­kin­tosh


SJP.pl


makis

wiecz­nie zie­lo­ne, gęste za­ro­śla krze­wów twar­do­list­nych w wil­got­niej­szych sied­li­skach, w nad­mor­skich re­gio­nach Au­stra­lii


SJP.pl


makiwara

uni­wer­sal­ny przy­rząd do ćwi­cze­nia ude­rzeń w ka­ra­te


SJP.pl

Ma­ki­wa­ra (jap. dosł. "snop słomy"; "maki" = rulon, zwi­tek, snop; "wara" = słoma) – uni­wer­sal­ny przy­rząd w po­sta­ci ela­stycz­nej, wko­pa­nej pio­no­wo w zie­mię deski z po­dusz­ką amor­ty­zu­ją­cą słu­żą­cy do ćwi­cze­nia wszyst­kich ro­dza­jów cio­sów. Daw­niej wy­ko­ny­wa­ny był ze za­wi­nię­tej w płót­no słomy ry­żo­wej.

Wikipedia


makkartyzm

kie­ru­nek w po­li­ty­ce wew­nętrz­nej USA w
1. po­ło­wie lat 50. XX wieku; za­i­ni­cjo­wa­ny w at­mos­fe­rze zim­nej wojny przez se­na­to­ra J.R. McCarthy'ego, miał na celu prze­ciw­sta­wie­nie się in­fil­tra­cji ko­mu­ni­stycz­ne­go apa­ra­tu wła­dzy i śro­do­wisk opi­niot­wór­czych; mac­car­tyzm


SJP.pl

Mak­kar­tyzm (spo­ty­ka­na także pi­sow­nia mac­car­tyzm, ang. "McCarthyism") – ogól­na nazwa dzia­łań po­li­tycz­nych, po­zba­wio­nych skru­pu­łów metod śled­czych oraz two­rze­nia at­mos­fe­ry stra­chu i po­dej­rzeń, w walce z „wew­nętrz­nym za­gro­że­niem ko­mu­ni­stycz­nym” w la­tach 1950–1954 w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


maklabus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zda­ra

Wiktionary


maklakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


makleja

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych


SJP.pl

Ma­kle­ja ("Mac­le­a­ya") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych. Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Ja­po­nii i Chi­nach. Ro­dza­jo­wa nazwa na­u­ko­wa upa­mięt­nia szkoc­kie­go bo­ta­ni­ka i en­to­mo­lo­ga – Ale­xan­dra Mac­le­a­ya (1767-1848). Ro­śli­ny w na­tu­rze wy­stę­pu­ją na po­la­nach le­śnych, na sto­kach i przy­dro­żach. Upra­wia­ne są poza tym jako ozdob­ne.

Wikipedia


makler

bro­ker;
1. poś­red­nik w tran­sak­cjach fi­nan­so­wych na gieł­dzie;
2. poś­red­nik w spra­wach zwią­za­nych z za­o­pa­trze­niem stat­ku i wy­sył­ką to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fi­nans. osoba, która za­wo­do­wo zaj­mu­je się poś­red­nict­wem w hand­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­kler pa­pie­rów war­to­ścio­wych
  • ma­kler giełd to­wa­ro­wych
  • ma­kler mor­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez ponad pięt­na­ście lat two­rzy­łem soft dla ma­kle­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaklɛr, AS: makler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maklerstwo n., maklerz mos.

:: fż. maklerka ż.

 przym. maklerski

Wiktionary


maklerka

→ ma­kler; bro­ker­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)poś­red­nicz­ka w tran­sak­cjach fi­nan­so­wych na gieł­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makler mos.

Wiktionary


maklerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą ma­kle­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makler mos., maklerstwo n., maklerz mos.

Wiktionary


maklura

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; w Pol­sce po­spo­li­ty chwast; żółt­ni­ca


SJP.pl


makocice

Ma­ko­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


makocz

w gwa­rze poz­nań­skiej: ma­ko­wiec, cia­sto ma­ko­we


SJP.pl


makoko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dawna wio­ska ry­bac­ka, współ­cze­śnie getto uchodź­ców zlo­ka­li­zo­wa­ne w la­gu­nie przy Za­to­ce Gwi­nej­skiej, w ni­ge­ryj­skim Lagos, uwa­ża­ne za naj­więk­szy na świe­cie, li­czą­cy 250 ty­się­cy miesz­kań­ców, slums na wo­dzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iron. Wenecja Afryki

Wiktionary


makolec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­ba­stes men­tel­la|Tra­vin|ref=tak., ga­tu­nek at­lan­tyc­kiej ryby z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mentela

Wiktionary


makolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście przy­po­mi­na­ją­ce li­ście maku

Wiktionary


makolągwa

ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­du­e­lis can­na­bi­na|ref=tak., mniej­szy od wró­bla ptak gnia­zdu­ją­cy w krze­wach;

 (1.2) obraź. krzy­kli­wa pro­stacz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póź­niej ko­rzy­sta­ły z nich tylko wró­ble, dzier­lat­ki, plisz­ka­isz­ki, sro­ko­sze, ma­ko­ląg­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva, AS: makolõŋgva

Wiktionary


makosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Ma­kosz (ur. 1952) – pol­ski na­u­czy­ciel, przed­się­bior­ca, pre­zy­dent Ryb­ni­ka (1990–1998)
  • Józef Ma­kosz – de­le­gat na Pol­ski Sejm Dziel­ni­co­wy w Poz­na­niu (1918)
  • Eber­hard Ma­kosz (1932–2018) – pol­ski sa­dow­nik, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pro­fe­sor nauk rol­ni­czych

Wikipedia


makoszka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­kosz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Dę­bo­wa Kłoda.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie par­czew­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go w 1786 roku.

Nazwa wsi po­cho­dzi od sta­ro­pol­skiej nazwy oso­bo­wej "Ma­kosz". We­dług le­gen­dy był to pszcze­larz, który osied­lił się nad źró­dła­mi Ko­no­to­py. Ma­kosz­ka była osadą w kró­lew­skich la­sach, w któ­rej miesz­ka­li bart­ni­cy, ga­jo­wi, zbie­ra­cze runa le­śne­go i lu­dzie zaj­mu­ją­cy się wy­pa­la­niem po­pio­łu i po­to­żu.

Wikipedia


makoszowski

przy­miot­nik od: Ma­ko­szo­wy


SJP.pl


makoszowy

dziel­ni­ca Za­brza


SJP.pl

Ma­ko­szo­wy (niem. "Ma­kos­chau") – dziel­ni­ca mia­sta Za­brze od 1951, daw­niej sa­mo­dziel­na gmina Ma­ko­szo­wy.

Wikipedia


makotra

ro­dzaj na­czy­nia, zwy­kle gli­nia­ne­go, słu­żą­ce­go do ucie­ra­nia maku, ciast, kre­mów; ma­ku­tra, do­ni­ca


SJP.pl


makowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych


SJP.pl

Ma­ko­wa­te ("Pa­pa­ve­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej i sub­tro­pi­kal­nej na pół­ku­li pół­noc­nej. Po­zy­cja i uję­cie ro­dzi­ny jest zmien­ne w róż­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. Cha­rak­te­ry­sty­ka tu za­war­ta do­ty­czy sze­ro­kie­go uję­cia zgod­nie z APweb, od­po­wia­da­ją­ce­go w niek­tó­rych sy­ste­mach rzę­do­wi ma­kow­ców ("Pa­pa­ve­ra­les").

Wikipedia


makowaty

o ce­chach ma­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


makowianin

miesz­ka­niec Ma­ko­wa Ma­zo­wiec­kie­go lub Ma­ko­wa Pod­ha­lań­skie­go


SJP.pl


makowianka

miesz­kan­ka Ma­ko­wa Ma­zo­wiec­kie­go lub Ma­ko­wa Pod­ha­lań­skie­go


SJP.pl


makowica

górne za­koń­cze­nie ko­lum­ny lub fi­la­ru w kształ­cie głów­ki maku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ko­wi­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Ma­ko­wi­ca – przy­sió­łek wsi Sucha Stru­ga w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Rytro
  • Ma­ko­wi­ca – część wsi Tyl­ma­no­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ochot­ni­ca Dolna
  • Ma­ko­wi­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Szel­ków
  • Ma­ko­wi­ca – góra w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Ma­ko­wi­ca – pasmo gór­skie w Wew­nętrz­nych Kar­pa­tach Wschod­nich
  • Ma­ko­wi­ca – szczyt w Pa­śmie Lu­ba­nia w Gor­cach.

Wikipedia


makowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


makowiec

cia­sto prze­kła­da­ne ma­kiem; ma­kow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto prze­kła­da­ne masą ze zmie­lo­ne­go maku przy­pra­wio­ne­go cu­krem i ba­ka­lia­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ko­wiec – dawna nazwa wsi Ma­kó­wiec w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Chrost­ko­wo
  • Ma­ko­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Ska­ry­szew
  • ma­ko­wiec – cia­sto prze­ło­żo­ne masą ma­ko­wą
  • Ma­kó­wiec
  • Ma­ko­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bab­cia upie­kła ma­ko­wiec; pach­nie w całym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkɔvʲjɛt͡s, AS: makovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 zob. mak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makownik

Wiktionary


makowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ma­ko­wiec­ki (1840–1907) – eko­no­mi­sta, fi­lan­trop, dzia­łacz spół­dziel­czy.
  • An­drzej Ma­ko­wiec­ki (ur. 1938) – pi­sarz
  • Frédéric Ma­ko­wiec­ki (ur. 1980) – kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Jan Ka­zi­mierz Ma­ko­wiec­ki (zm. po 1795) – szam­be­lan, kasz­te­lan
  • Jerzy Ma­ko­wiec­ki (1896-1944) – in­ży­nier
  • Lech Ma­ko­wiec­ki (ur. 1954) – poeta
  • Lech Zyg­munt Ma­ko­wiec­ki (1915-1983) – ge­o­fi­zyk
  • Rafał Ka­zi­mierz Ma­ko­wiec­ki (zm. 1689) – sta­ro­sta
  • Sta­ni­sław Ma­ko­wiec­ki (ur. 1942) – za­pa­śnik
  • Ste­fan Ma­ko­wiec­ki (1860-1949) – bo­ta­nik
  • To­masz Ma­ko­wiec­ki (ur. 1983) – gi­ta­rzy­sta
  • Wa­le­rian Mi­chał Ma­ko­wiec­ki (1834-1882) – pre­zy­dent miast

Wikipedia


makowina

łu­pi­na lub ło­dy­ga maku


SJP.pl


makowisko

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim


SJP.pl

Ma­ko­wi­sko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ja­ro­sław.

Wieś "Ma­ko­wisz­ko" na­le­żą­ca do mia­sta Ja­ro­sła­wia po­ło­żo­na była na prze­ło­mie XVI i XVII wieku w po­wie­cie prze­my­skim ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ru­skim, w 1739 roku na­le­ża­ła do klu­cza Ja­ro­sław Lu­bo­mir­skich.

Wikipedia


makownik

cia­sto prze­kła­da­ne ma­kiem; ma­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pla­cek z cia­sta droż­dżo­we­go prze­kła­da­ne­go masą ma­ko­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stole świą­tecz­nym za­wsze jest ma­kow­nik i ser­nik.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makowiec

Wiktionary


makowo

od­no­szą­cy się do maku albo ma­ją­cy kolor kwia­tu maku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Ko­by­lin-Bo­rzy­my
  • Ma­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Ma­ko­wo – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie han­ce­wic­kim, w siel­so­wie­cie Lu­si­no
  • Ma­ko­wo – dawna osada na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ku­rze­niec.
  • Ma­ko­wo – wieś w Rosji, w siel­so­wie­cie ło­mi­gor­skim re­jo­nu wo­łow­skie­go w ob­wo­dzie li­piec­kim
  • Maków
  • Mą­ko­wo

Wikipedia


makowski

przy­miot­nik od: Maków Ma­zo­wiec­ki, Maków Pod­ha­lań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ma­kow­ski (ur. 1951) − funk­cjo­na­riusz wy­wia­du
  • An­drzej Ma­kow­ski (1931−2013) − kar­to­graf
  • An­drzej Ma­kow­ski (ur. 1950) − woj­sko­wy
  • Ariel Ma­kow­ski (ur. 1988) – pol­ski wio­ślarz
  • Boh­dan Ma­kow­ski (1914−1939) – pol­ski lot­nik
  • Bo­le­sław Ma­kow­ski (1880−1934) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Bro­ni­sław Ma­kow­ski (1905−1944) – pol­ski pił­karz
  • Da­niel Ma­kow­ski (ur. 1985) – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Da­riusz Ma­kow­ski (ur. 1976) – pol­ski na­u­ko­wiec
  • Ed­mund Ma­kow­ski (1870−1931) – ban­ko­wiec, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ed­mund Ma­kow­ski (1931−2000) – pro­fe­sor zwy­czaj­ny nauk hi­sto­rycz­nych
  • Eu­ge­niusz Ma­kow­ski (1919−1988) – pol­ski dzia­łacz chłop­ski

Wikipedia


makowszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­kow­szczyz­na – osada w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Ma­kow­szczyz­na – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Wi­żaj­ny
  • Ma­kow­szczyz­na – osada na Lit­wie, okręg wi­leń­ski, w gmi­nie Ła­wa­rysz­ki
  • Ma­kow­szczyz­na – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Bo­ru­ny.

Wikipedia


makowy

od­no­szą­cy się do maku albo ma­ją­cy kolor kwia­tu maku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do maku (ro­śli­ny)

 (1.2) kulin. od­no­szą­cy się do na­sion maku, przy­rzą­dzo­ny z maku lub z do­dat­kiem maku

 (1.3) ma­ją­cy kolor taki jak kwiat maku; ja­skra­wo­czer­wo­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkɔvɨ, AS: makovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. mak.

Wiktionary


makrama

tka­ni­na ażu­ro­wa, wy­ko­na­na z nici lub sznur­ków z róż­nych włó­kien (len, ba­weł­na, jed­wab, sizal itd.) wią­za­nych w de­ko­ra­cyj­ne supły lub ple­cio­nych


SJP.pl

Ma­kra­ma – znana od sta­ro­żyt­no­ści sztu­ka wią­za­nia sznur­ków za po­mo­cą sa­mych dłoni, bez uży­cia igieł, dru­tów lub szy­deł­ka. W dzi­siej­szych cza­sach uz­na­wa­na za jedną z form rę­ko­dzie­ła.

Wikipedia


makramowy

→ ma­kra­ma


SJP.pl

Patrz:

makrama

makrański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­kra­nem, do­ty­czą­cy Ma­kra­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Makran mrz.

Wiktionary


makrela

nie­wiel­ka (dłu­gość do 60 cm), ja­dal­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych o dużym zna­cze­niu go­spo­dar­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba mor­ska z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych z ro­dza­ju Scom­ber lub Scom­be­ro­mo­rus;

 (1.2) spoż. kulin. ce­nio­na w prze­my­śle spo­żyw­czym ryba mor­ska; ma­kre­la at­lan­tyc­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Uwiel­biam za­pach wę­dzo­nej ma­kre­li! Jest taka smacz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkrɛla, AS: makrela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makrelowate lm.

Wiktionary


makrelka

zdrob­nie­nie od: ma­kre­la


SJP.pl


makrelokształtne

o ce­chach ma­kre­loksz­tałt­nych (po­drząd ryb)


SJP.pl


makrelokształtny

o ce­chach ma­kre­loksz­tałt­nych (po­drząd ryb)


SJP.pl


makrelosz

ga­tu­nek ła­wi­co­wej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny ma­kre­lo­szo­wa­tych


SJP.pl

Ma­kre­losz ("Scom­be­re­sox sa­u­rus") – ga­tu­nek ła­wi­co­wej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny ma­kre­lo­szo­wa­tych (Scom­be­re­so­ci­dae).

Wikipedia


makreloszowate

ro­dzi­na mor­skich ryb z rzędu be­lo­noksz­tałt­nych


SJP.pl

Ma­kre­lo­szo­wa­te, wrę­gow­co­wa­te (Scom­be­re­so­ci­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb be­lo­noksz­tałt­nych (Be­lo­ni­for­mes), bar­dzo bli­sko spo­krew­nio­na z be­lo­no­wa­ty­mi. Ma­kre­losz i sajra są cen­ny­mi ga­tun­ka­mi użyt­ko­wy­mi.

Wikipedia


makreloszowaty

o ce­chach ma­kre­lo­szo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


makrelowate

ro­dzi­na ryb mor­skich


SJP.pl

Ma­kre­lo­wa­te (Scom­bri­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych. Ce­nio­ne[] jako ryby kon­sump­cyj­ne.

Wikipedia


makrelowaty

o ce­chach ma­kre­lo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


makrelowce

po­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych; ma­kre­loksz­tałt­ne, tuń­czy­kow­ce


SJP.pl

Ma­kre­low­ce (Scom­bro­i­dei), tuń­czy­kow­ce (Thun­no­i­dei) – po­drząd ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes) obej­mu­ją­cy ga­tun­ki pe­la­gicz­ne stre­fy umiar­ko­wa­nej i tro­pi­kal­nej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się cia­łem wrze­cio­no­wa­te­go kształ­tu z cien­kim, ale moc­nym trzo­nem ogo­no­wym, za­koń­czo­nym półk­się­ży­co­wa­tą płet­wą ogo­no­wą.

Wikipedia


makrelowy

przy­miot­nik od: ma­kre­la


SJP.pl


makro

w in­for­ma­ty­ce: po­tocz­ne okre­śle­nie pojęć: ma­kro­de­fi­ni­cja, ma­kro­in­struk­cja i ma­kro­po­le­ce­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. ze­staw po­le­ceń przez­na­czo­nych do wy­ko­na­nia przez okre­ślo­ną apli­ka­cję, ro­dzaj nie­sa­mo­dziel­ne­go pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go;

 (1.2) fot. pot. zdję­cie wy­ko­na­ne tech­ni­ką ma­kro­fo­to­gra­fii

przy­miot­nik

 (2.1) pot. bar­dzo duży

Wiktionary

Makro, ma­kro­po­le­ce­nie – ze­staw roz­ka­zów re­a­li­zu­ją­cy al­go­rytm kom­pu­te­ro­wy przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia przez okre­ślo­ną apli­ka­cję (edy­tor, ar­kusz kal­ku­la­cyj­ny, pro­gram gra­ficz­ny) zwy­kle w celu au­to­ma­ty­za­cji pew­nych czyn­no­ści lub do­ko­na­nia zmian w do­ku­men­tach bez in­te­rak­cji z użyt­kow­ni­kiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmakrɔ, AS: makro

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. makro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makropolecenie, makrokomenda, makroinstrukcja

 (1.2) makrofotografia

Wiktionary


makro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na duże roz­mia­ry lub dużą skalę tego, co jest naz­wa­ne dru­gim czło­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) makroana­li­za • makroczą­stecz­ka • makrofa­ne­ro­fit • makrokli­mat • makrore­gion • makrosy­nop­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makro n.

 przym. makro

Wiktionary


makroanaliza

ana­li­za che­micz­na, w któ­rej bada się prób­ki o masie więk­szej od 100 mg.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ana­li­za che­micz­na prób­ki o masie po­wy­żej 0,1 grama

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makroanalityczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analiza decygramowa

Wiktionary


makrobiotyczka

→ ma­kro­bio­tyk


SJP.pl

Patrz:

makrobiotyk

makrobiotyczny

→ ma­kro­bio­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

makrobiotyka

makrobiotyk

zwo­len­nik ma­kro­bio­ty­ki - nauki o spo­so­bach ży­wie­nia i le­cze­nia pro­duk­ta­mi na­tu­ral­ny­mi, nie­przet­wo­rzo­ny­mi


SJP.pl


makrobiotyka

te­o­re­tycz­na i prak­tycz­na nauka o spo­so­bach ży­wie­nia i le­cze­nia pro­duk­ta­mi na­tu­ral­ny­mi, nie­przet­wo­rzo­ny­mi


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ma­kro­bio­ty­ka lub dieta ma­kro­bio­tycz­na (z ję­zy­ka grec­kie­go μακρóς, "duży" i βιοτικóς, "do­ty­czą­cy życia") – ro­dzaj diety, ma­ją­cej we­dług jej zwo­len­ni­ków za­po­bie­gać cho­ro­bom, za­pew­niać dobre sa­mo­po­czu­cie oraz spra­wiać, że sto­su­ją­ca ją osoba nie bę­dzie po­dat­na na nie­spo­dzie­wa­ne po­gor­sze­nie zdro­wia, a nawet nie bę­dzie ule­ga­ła wy­pad­kom.

Wikipedia


makrocefalia

nad­mier­ne (cho­ro­bli­we) roz­mia­ry czasz­ki - wro­dzo­ne lub na­by­te, wy­stę­pu­ją­ce naj­czę­ściej u dzie­ci; wiel­ko­gło­wie


SJP.pl

Ma­kro­ce­fa­lia (wiel­ko­gło­wie, z gr. μακρύς trb. "ma­kris" = długi + κεφάλη trb. "kie­fa­li" = głowa, ma­cro­cep­ha­ly) – za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we po­le­ga­ją­ce na ob­wo­dzie głowy po­wy­żej 97 cen­ty­la dla płci i wieku.

Wikipedia


makrocykl

długi, pełny cykl (zwy­kle w od­nie­sie­niu do cyklu tre­nin­go­we­go)


SJP.pl


makrocykliczny

→ ma­kro­cykl


SJP.pl

Patrz:

makrocykl

makrocyklina

nazwa hand­lo­wa an­ty­bio­ty­ku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu za­ka­żeń bak­te­ryj­nych, za­wie­ra­ją­ce­go te­tra­cy­kli­nę i ery­tro­my­cy­nę


SJP.pl


makrocytoza

pod­wyż­sze­nie śred­niej ob­ję­to­ści krwin­ki czer­wo­nej


SJP.pl


makrocząsteczka

czą­stecz­ka związ­ku che­micz­ne­go skła­da­ją­ca się z dużej licz­by (kil­ka­dzie­siąt do kilku ty­się­cy) pow­ta­rza­ją­cych się ugru­po­wań ato­mów, tzw. merów; ma­kro­mo­le­ku­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. fiz. czą­stecz­ka zbu­do­wa­na z bar­dzo dużej licz­by ato­mów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakrɔt͡ʃɔ̃w̃ˈstɛt͡ʃka, AS: makročõũ̯stečka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makromolekuła

Wiktionary


makrocząsteczkowy

przy­miot­nik od: ma­kro­czą­stecz­ka, np. zwią­zek ma­kro­czą­stecz­ko­wy


SJP.pl


makrocząstka

rzad­ko: ma­kro­czą­stecz­ka; ma­kro­mo­le­ku­ła, ma­kro­dro­bi­na


SJP.pl


makrodefinicja

w in­for­ma­ty­ce: ciąg de­fi­ni­cji; makro


SJP.pl


makrodrobina

czą­stecz­ka che­micz­na zbu­do­wa­na z wiel­kiej licz­by ato­mów o względ­nej masie czą­stecz­ko­wej po­wy­żej kilku ty­się­cy; ma­kro­czą­stecz­ka, ma­kro­mo­le­ku­ła


SJP.pl


makroefekt

efekt mak­sy­mal­ny


SJP.pl


makroekonomia

dział eko­no­mii ba­da­ją­cy całe sy­ste­my eko­no­micz­ne, w celu wy­kry­cia pra­wi­dło­wo­ści w funk­cjo­no­wa­niu i usta­le­nia zasad op­ty­mal­nej po­li­ty­ki go­spo­dar­czej pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. ekon. dział eko­no­mii zaj­mu­ją­cy się go­spo­dar­ką jako ca­ło­ścią, w skali kra­jo­wej lub glo­bal­nej

Wiktionary

Ma­kro­e­ko­no­mia – dzie­dzi­na eko­no­mii po­słu­gu­ją­ca się wiel­ko­ścia­mi za­gre­go­wa­ny­mi (zbior­czy­mi, do­ty­czą­cy­mi całej go­spo­dar­ki) do ba­da­nia pra­wi­dło­wo­ści wy­stę­pu­ją­cych w go­spo­dar­ce jako ca­ło­ści.

Przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia ma­kro­e­ko­no­mii jest prze­de wszyst­kim zro­zu­mie­nie tego, w jaki spo­sób two­rzy się do­chód na­ro­do­wy i jak do­ko­nu­je się po­dział do­cho­du na­ro­do­we­go, a także za­gad­nie­nia zwią­za­ne z in­fla­cją, bez­ro­bo­ciem, in­we­sty­cja­mi i bi­lan­sem płat­ni­czym, z uwz­ględ­nie­niem po­li­ty­ki pie­nięż­nej banku cen­tral­ne­go oraz po­li­ty­ki go­spo­dar­czej pań­stwa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. makroekonomiczny

Wiktionary


makroekonomiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­kro­e­ko­no­mii, zwią­za­ny z ma­kro­e­ko­no­mią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makroekonomia ż.

Wiktionary


makroekonomika

dział eko­no­mii ba­da­ją­cy re­la­cje mię­dzy du­ży­mi sy­ste­ma­mi i pod­sy­ste­ma­mi eko­no­micz­ny­mi oraz ta­ki­mi ka­te­go­ria­mi jak: do­chód na­ro­do­wy, in­we­sty­cje, oszczęd­no­ści, kon­sump­cja, za­trud­nie­nie, ek­sport, im­port, podaż pie­nią­dza, bi­lans płac


SJP.pl


makroelement

pier­wia­stek che­micz­ny (np. azot, fos­for, siar­ka, potas, wapń, ma­gnez) wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mach ży­wych w znacz­nej ilo­ści, nie­zbęd­ny do ich pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju; ma­kro­pier­wia­stek, ma­kros­kład­nik, pier­wia­stek pod­sta­wo­wy


SJP.pl


makroewolucja

zja­wi­ska ewo­lu­cji or­ga­niz­mów za­cho­dzą­ce na po­zio­mie po­nad­ga­tun­ko­wym


SJP.pl

Ma­kro­e­wo­lu­cja – okre­śle­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce ewo­lu­cję na po­zio­mie po­wy­żej ga­tun­ku. W za­leż­no­ści od au­to­ra bywa róż­nie de­fi­nio­wa­na. Step­hen Jay Gould okre­ślał ją jako „"fe­no­me­no­lo­gię ewo­lu­cyj­ną obej­mu­ją­cą pro­ce­sy od pow­sta­nia ga­tun­ku wzwyż"”. W za­kres tak de­fi­nio­wa­nej ma­kro­e­wo­lu­cji wcho­dzi hi­sto­ria pow­sta­wa­nia i wy­mie­ra­nia wyż­szych tak­so­nów.

Wikipedia


makroewolucyjny

→ ma­kro­e­wo­lu­cja


SJP.pl

Patrz:

makroewolucja

makrofag

1. po­cho­dzą­ca ze szpi­ku kost­ne­go ko­mór­ka ukła­du od­por­no­ścio­we­go, wy­po­sa­żo­na w zdol­no­ści fa­go­cy­to­zy i en­zy­ma­tycz­nej de­gra­da­cji po­chło­nię­tych frag­men­tów tkan­ko­wych, ko­mór­ko­wych i bak­te­ryj­nych;
2. zwie­rzę odży­wia­ją­ce się du­ży­mi czą­stecz­ka­mi po­kar­mo­wy­mi lub nawet ca­ły­mi or­ga­niz­ma­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) or­ga­nizm żywy odży­wia­ją­cy się drob­ny­mi cząst­ka­mi po­kar­mo­wy­mi

Wiktionary


makrofanerofit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wy­so­kie drze­wo osią­ga­ją­ce ponad 30 me­trów wy­so­ko­ści;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanerofit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) megafanerofit

Wiktionary


makrofauna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. zool. ogół więk­szych zwie­rząt na danym ob­sza­rze, w danym śro­do­wi­sku lub okre­sie ge­o­lo­gicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­ście­ni­ce są naj­licz­niej­szym ele­men­tem ma­kro­fa­u­ny w głę­bi­nach oce­a­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fauna ż.

Wiktionary


makrofil

w bo­ta­ni­ce: liść ma­ją­cy blasz­kę z roz­ga­łę­zio­nym sy­ste­mem żyłek; mi­kro­fil


SJP.pl

Ma­kro­fil ("me­gap­hyl") – liść wy­stę­pu­ją­cy u skrzy­pów, pa­pro­ci, ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych i okry­to­za­ląż­ko­wych. Za­wie­ra roz­ga­łę­zio­ny układ tka­nek prze­wo­dzą­cych (w po­sta­ci ner­wów), sta­no­wią­cy od­ga­łę­zie­nie walca osio­we­go ło­dy­gi. Nad od­ga­łę­zie­nia­mi z walca osio­we­go po­zo­sta­ją luki li­ścio­we.

Wikipedia


makrofit

ro­śli­na za­ko­rze­nio­na w wo­dzie, któ­rej więk­sza część jest wy­nu­rzo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przyt­wier­dzo­na do dna zbior­ni­ka wod­ne­go ro­śli­na na­czy­nio­wa bądź ra­mie­ni­ca

Wiktionary


makroflora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. bot. or­ga­niz­my ro­ślin­ne wcho­dzą­ce w skład ma­kro­ben­to­su, o roz­mia­rach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm

Wiktionary


makrofotografia

1. tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na umoż­li­wia­ją­ca wy­ko­ny­wa­nie zdjęć ma­łych przed­mio­tów z nie­wiel­kiej od­le­gło­ści i o re­la­tyw­nie dużym po­więk­sze­niu
2. zdję­cie otrzy­ma­ne taką me­to­dą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia zdjęć, w któ­rej fo­to­gra­fo­wa­ny obiekt zo­sta­je odw­zo­ro­wa­ny w na­tu­ral­nych roz­mia­rach lub jest po­więk­szo­ny; także: zdję­cie wy­ko­na­ne tą tech­ni­ką;

Wiktionary

Ma­kro­fo­to­gra­fia – ro­dzaj fo­to­gra­fii, w któ­rej fo­to­gra­fo­wa­ny obiekt zo­sta­je odw­zo­ro­wa­ny w na­tu­ral­nych roz­mia­rach lub jest niez­nacz­nie po­więk­szo­ny.

Na ogół za­kres po­więk­sze­nia li­nio­we­go (czę­sto zwa­ne­go przez fo­to­gra­fów skalą odw­zo­ro­wa­nia) waha się w gra­ni­cach od 1:1 do 10:1 – od wiel­ko­ści na­tu­ral­nej do 10-krot­ne­go po­więk­sze­nia (dla for­ma­tu ma­ło­o­braz­ko­we­go jest to ob­szar 24×36–2,4×3,6 mm).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świat ro­ślin i owa­dów to naj­częst­szy temat ma­kro­fo­to­gra­fii. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakrɔfɔtɔˈɡrafʲja, AS: makrofotografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makrofotograficzny

Wiktionary


makrogameta

zdol­na do sa­mo­dziel­ne­go ruchu ga­me­ta żeń­ska, więk­sza od mę­skiej


SJP.pl


makrogenerator

pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­stę­pu­ją­cy ma­kro­in­struk­cję w pro­gra­mie źró­dło­wym przez ciąg in­struk­cji zde­fi­nio­wa­nych w tym samym ję­zy­ku


SJP.pl


makrogeneza

hi­po­te­za za­kła­da­ją­ca pow­sta­wa­nie no­wych jed­no­stek sy­ste­ma­tycz­nych or­ga­niz­mów w spo­sób sko­ko­wy, przez jedną znacz­ną zmia­nę mu­ta­cyj­ną


SJP.pl


makrogenitosomia

znacz­ne po­więk­sze­nie zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych


SJP.pl


makrografia

gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie struk­tu­ry me­ta­lu albo stopu


SJP.pl


makrograficzny

→ ma­kro­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

makrografia

makroinstrukcja

w in­for­ma­ty­ce: ciąg in­struk­cji; makro, ma­kro­roz­kaz


SJP.pl

Ma­kro­in­struk­cja (ang. "macro in­struc­tion") — ciąg in­struk­cji wy­wo­ły­wa­nych za po­mo­cą jed­nej do­dat­ko­wo zde­fi­nio­wa­nej in­struk­cji. Przeksz­tał­ce­nie (roz­sze­rze­nie) ma­kro­in­struk­cji w ciąg słów ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia (pod­da­wa­nych dal­szej trans­la­cji) jest re­a­li­zo­wa­ne przez wstęp­ny ele­ment trans­la­to­ra, zwany pre­pro­ce­so­rem.

Wikipedia


makrojęzyk

język ma­ją­cy kilka od­mian, uz­na­wa­nych za wa­rian­ty tego sa­me­go ję­zy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ze­spół bli­sko spo­krew­nio­nych od­mian ję­zy­ko­wych, które by­wa­ją uwa­ża­ne za jeden język w niek­tó­rych kon­tek­stach kul­tu­ro­wych, spo­łecz­nych lub po­li­tycz­nych, mimo że mogą mieć znacz­ne róż­ni­ce i odręb­ne kody ję­zy­ko­we;

Wiktionary

Ma­kro­ję­zyk ( ma­cro­lan­gu­a­ge) – jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cyj­na wy­wo­dzą­ca się z mię­dzy­na­ro­do­we­go stan­dar­du ISO 639. Używa się jej w od­nie­sie­niu do grup od­mian ję­zy­ko­wych, nie za­wsze wza­jem­nie zro­zu­mia­łych, ale które z pew­nych wzglę­dów (np. po­za­ję­zy­ko­wych – kul­tu­ro­wych, po­li­tycz­nych, et­nicz­nych, re­li­gij­nych itd.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ISO 639-3 iden­ty­fi­ku­je ponad 60 ma­kro­ję­zy­ków.

Wiktionary


makrokierunek

kie­ru­nek stu­diów łą­czą­cy wie­dzę z kilku po­krew­nych dzie­dzin w ra­mach jed­ne­go pro­gra­mu


SJP.pl

Ma­kro­kie­ru­nek – kie­ru­nek stu­diów na uczel­niach wyż­szych, któ­re­go pro­gram łączy dwie lub wię­cej tra­dy­cyj­nych dy­scy­plin na­u­ko­wych lub tech­nicz­nych, lub który kształ­ci na pier­wszych dwóch la­tach w dzie­dzi­nie nauk, bę­dą­cych wspól­ną bazą kil­ku­na­stu spe­cjal­no­ści, a na­stęp­nie daje moż­li­wość wy­bo­ru jed­nej z nich jako osta­tecz­ne­go kie­run­ku dy­plo­mo­wa­nia.

Wikipedia


makroklimat

kli­mat du­żych ob­sza­rów, kształ­to­wa­ny przez czyn­ni­ki ge­o­gra­ficz­ne, głów­nie: sze­ro­kość ge­o­gra­ficz­ną, wy­so­kość n.p.m., rzeź­bę te­re­nu, od­le­głość od oce­a­nów


SJP.pl

Ma­kro­kli­mat – (po­tocz­nie zwane kli­ma­tem) jest kształ­to­wa­ny przez czyn­ni­ki ge­o­gra­ficz­ne takie jak: ogól­na cyr­ku­la­cja at­mos­fe­ry, sze­ro­kość ge­o­gra­ficz­ną, wy­so­kość nad po­zio­mem morza, rzeź­bę te­re­nu, od­le­głość od mórz i oce­a­nów itp., i cha­rak­te­ry­zo­wa­ny na pod­sta­wie wie­lo­let­nich da­nych ob­ser­wa­cyj­nych.

Wikipedia


makroklimatologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ma­kro­kli­ma­tów


SJP.pl


makroklimatyczny

→ ma­kro­kli­mat


SJP.pl

Patrz:

makroklimat

makrokomórka

część płyty głów­nej kom­pu­te­ra oso­bi­ste­go ułat­wia­ją­ca po­dłą­cze­nie urzą­dzeń pe­ry­fe­ryj­nych


SJP.pl


makrokosmos

1. wszechś­wiat po­ję­ty jako jed­no­li­ta ca­łość, prze­ciw­sta­wia­ny mi­kro­kos­mo­so­wi świa­tu czą­stek ele­men­tar­nych;
2. świat ciał nie­bie­skich w prze­ci­wień­stwie do mi­kro­kos­mo­su - świa­ta czło­wie­ka


SJP.pl

Ma­kro­kos­mos – Pod­nieb­ny ta­niec (fr. " Le pe­u­ple mi­gra­te­ur") – fran­cu­ski przy­rod­ni­czy film do­ku­men­tal­ny z 2001 roku, uka­zu­ją­cy życie pta­ków. Jest to ko­lej­ne, po "Mi­kro­kos­mo­sie" (1996), tego typu przed­sięw­zię­cie fran­cu­skie­go pro­du­cen­ta Jac­qu­es’a Per­ri­na.

Obraz był no­mi­no­wa­ny do Osca­ra za naj­lep­szy peł­no­me­tra­żo­wy film do­ku­men­tal­ny.

Wikipedia


makrokosmosowy

przy­miot­nik od: ma­kro­kos­mos; ma­kro­kos­micz­ny


SJP.pl


makrolid

ro­dzaj an­ty­bio­ty­ku o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym; an­ty­bio­tyk ma­kro­li­do­wy


SJP.pl


makrolidowy

an­ty­bio­tyk ma­kro­li­do­wy - ro­dzaj an­ty­bio­ty­ku o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym; ma­kro­lid


SJP.pl


makrolingwistyka

nauka opi­su­ją­ca język w po­wią­za­niach z fi­lo­zo­fią, psy­cho­lo­gią, so­cjo­lo­gią itp.


SJP.pl


makrolit

na­rzę­dzie z ka­mie­nia nie­gła­dzo­ne­go, znane z póź­ne­go pa­le­o­li­tu i me­zo­li­tu


SJP.pl


makromer

więk­szy bla­sto­mer, który pow­sta­je pod­czas roz­wo­ju em­brio­nal­ne­go np. je­żow­ca, pła­zów i niek­tó­rych ło­ży­skow­ców


SJP.pl


makrominerał

pier­wia­stek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w śro­do­wi­sku w sto­sun­ko­wo du­żych ilo­ściach; ma­kro­e­le­ment, ma­kro­pier­wia­stek


SJP.pl


makromolekuła

czą­stecz­ka związ­ku che­micz­ne­go skła­da­ją­ca się z dużej licz­by (kil­ka­dzie­siąt do kilku ty­się­cy) pow­ta­rza­ją­cych się ugru­po­wań ato­mów, tzw. merów; ma­kro­czą­stecz­ka


SJP.pl

Ma­kro­mo­le­ku­ła, ma­kro­czą­stecz­ka, ma­kro­dro­bi­na – czą­stecz­ka che­micz­na (mo­le­ku­ła) zło­żo­na z wię­cej niż około 1000 ato­mów. Ma­kro­mo­le­ku­ła czę­sto pow­sta­je z po­łą­cze­nia jed­ne­go lub kilku ro­dza­jów jed­no­stek pod­sta­wo­wych, tzw. merów, two­rząc struk­tu­rę sub­stan­cji po­li­me­ro­wych.

Wikipedia


makromutacja

jed­no­ra­zo­wa, wiel­ka zmia­na mu­ta­cyj­na pro­wa­dzą­ca do wy­o­dręb­nie­nie się no­we­go ga­tun­ku albo jed­nost­ki sy­ste­ma­tycz­nej ro­ślin lub zwie­rząt


SJP.pl


makron

cząst­ka sub­stan­cji o śred­ni­cy po­wy­żej 0,1 mm


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­kron – znak dia­kry­tycz­ny
  • Ma­kron – grec­ki ma­larz wa­zo­wy dzia­ła­ją­cy na prze­ło­mie VI i V wieku p.n.e.
  • Kwin­tus Su­to­riusz Ma­kron – pre­fekt pre­to­ria­nów w la­tach 31–38
  • Ma­cron

Wikipedia


makroniwelacja

wy­rów­ny­wa­nie niez­wy­kle du­żych po­wierzch­ni te­re­nu do jed­ne­go po­zio­mu


SJP.pl


makroniwelacyjny

→ ma­kro­ni­we­la­cja


SJP.pl

Patrz:

makroniwelacja

makroobiektyw

obiek­tyw przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia zdjęć bar­dzo ma­łych obiek­tów z bli­ska


SJP.pl


makroorganizm

wie­lo­ko­mór­ko­wy or­ga­nizm żywy wi­docz­ny gołym okiem


SJP.pl


makroostrożnościowy

do­ty­czą­cy sta­bil­no­ści ca­łe­go sy­ste­mu fi­nan­so­we­go


SJP.pl


makroparafina

stały pro­dukt pow­sta­ją­cy obok pa­ra­fi­ny syn­te­tycz­nej w pro­ce­sie syn­te­zy paliw cie­kłych z tlen­ku węgla i wo­do­ru; pa­ra­fi­na kon­tak­to­wa


SJP.pl


makropierwiastek

pier­wia­stek che­micz­ny (np. azot, fos­for, siar­ka, potas, wapń, ma­gnez) wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mach ży­wych w znacz­nej ilo­ści, nie­zbęd­ny do ich pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju; ma­kro­e­le­ment, ma­kros­kład­nik, pier­wia­stek pod­sta­wo­wy


SJP.pl


makroplankton

plank­ton skła­da­ją­cy się z or­ga­niz­mów o dłu­go­ści po­wy­żej 1 cen­ty­me­tra (np. meduz ja­mo­chło­nów, osło­nic), uno­szą­cy się bier­nie z fa­la­mi i prą­da­mi w toni oce­a­nicz­nej


SJP.pl


makropod

drob­na ryba z ro­dzi­ny łaź­co­wa­tych, z na­rzą­dem błęd­ni­ko­wym umoż­li­wia­ją­cym od­dy­cha­nie tle­nem at­mos­fe­rycz­nym; wiel­ko­płetw


SJP.pl


makropokarmowy

do­ty­czą­cy pier­wiast­ków nie­zbęd­nych do utrzy­ma­nia funk­cji ży­cio­wych or­ga­niz­mu, za­war­tych w sub­stan­cjach odżyw­czych


SJP.pl


makropolecenie

w in­for­ma­ty­ce: ciąg po­le­ceń; makro


SJP.pl


makroprojektant

ar­chi­tekt pro­jek­tu­ją­cy duże ze­spo­ły ur­ba­ni­stycz­ne


SJP.pl


makroproporcja

pro­por­cja wyz­na­cza­ją­ca skalę pro­por­cji szcze­gó­ło­wych albo bę­dą­ca wy­pad­ko­wą pro­por­cji szcze­gó­ło­wych


SJP.pl


makroregion

ob­szar obej­mu­ją­cy kilka re­gio­nów o zbli­żo­nych ce­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. jed­nost­ka po­dzia­łu fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ne­go prze­strze­ni, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zbli­żo­ny­mi ce­cha­mi śro­do­wi­sko­wo-kra­jo­bra­zo­wy­mi więk­sza od me­zo­re­gio­nu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­kro­re­gion – po­ję­cie z za­kre­su go­spo­dar­ki
  • Ma­kro­re­gion – jed­nost­ka po­dzia­łu ge­o­gra­fii fi­zycz­nej
  • Ma­kro­re­gion - ob­szar roz­gry­wek pił­kar­skich w Pol­sce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wie­lo­stop­nio­wej re­gio­na­li­za­cji me­zo­re­gion sta­no­wi jed­nost­kę niż­sze­go rzędu wcho­dzą­cą w skład ma­kro­re­gio­nu.

Wiktionary


makroregionalny

do­ty­czą­cy ob­sza­ru obej­mu­ją­ce­go kilka re­gio­nów


SJP.pl


makrorelief

duże formy uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu, takie jak góry, wy­ży­ny, pra­do­li­ny; ma­kro­rzeź­ba


SJP.pl


makrorodnik

wolny rod­nik pow­sta­ły przez przy­łą­cze­nie czą­ste­czek mo­no­me­ru do wol­ne­go rod­ni­ka wyt­wo­rzo­ne­go wsku­tek roz­pa­du ini­cja­to­ra po­li­me­ry­za­cji


SJP.pl


makrorozkaz

w in­for­ma­ty­ce: ciąg in­struk­cji; makro, ma­kro­in­struk­cja


SJP.pl


makrorzeźba

duże formy uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu, takie jak góry, wy­ży­ny, pra­do­li­ny; ma­kro­re­lief


SJP.pl


makrosegmentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. pro­ce­du­ra ba­daw­cza w mar­ke­tin­go­wej ana­li­zie rynku, gdzie seg­men­ta­mi, na które do­ko­nu­je się po­dzia­łu, są rynki na­ro­do­we lub ich grupy;

Wiktionary

Ma­kro­seg­men­ta­cja (seg­men­ta­cja pier­wot­na) – pro­ce­du­ra ba­daw­cza w mar­ke­tin­go­wej ana­li­zie rynku, gdzie seg­men­ta­mi, na które do­ko­nu­je się po­dzia­łu, są rynki na­ro­do­we lub ich grupy.

Ma­kro­seg­men­ta­cja opie­ra się głów­nie na źró­dłach wtór­nych. Do­ty­czą one zmien­nych nie­za­leż­nych od sku­tecz­no­ści dzia­łań mar­ke­tin­go­wych, jak np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmakrɔsɛɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: makrosegmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) segmentacja pierwotna

Wiktionary


makrosiedlisko

teren o po­dob­nych wa­run­kach sied­li­sko­wych kli­ma­tu i po­dło­ża


SJP.pl


makroskala

w ma­kro­ska­li -
a) w od­nie­sie­niu do du­żych jed­no­stek
b) na wiel­ką skalę


SJP.pl


makroskalowy

→ ma­kro­ska­la


SJP.pl

Patrz:

makroskala

makroskopowy

wi­dzial­ny gołym okiem, bez uży­cia przy­rzą­dów op­tycz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­kro­sko­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makroskopia ż.

 przym. makroskopijny

 przysł. makroskopowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makroskopijny

Wiktionary


makroskładnik

pier­wia­stek che­micz­ny (np. azot, fos­for, siar­ka, potas, wapń, ma­gnez) wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mach ży­wych w znacz­nej ilo­ści, nie­zbęd­ny do ich pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju; ma­kro­pier­wia­stek, ma­kro­e­le­ment, pier­wia­stek pod­sta­wo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skład­nik, który wy­stę­pu­je w du­żych ilo­ściach

Wiktionary


makrosocjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ma­kro­so­cjo­lo­gii


SJP.pl


makrosocjologia

dział so­cjo­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia są ma­kro­struk­tu­ry spo­łecz­ne


SJP.pl

Ma­kro­so­cjo­lo­gia – dział so­cjo­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia są ma­kro­struk­tu­ry spo­łecz­ne; także so­cjo­lo­gicz­na orien­ta­cja ba­daw­cza zaj­mu­ją­ca się prze­de wszyst­kim ana­li­zą tak zwa­nych wiel­kich pro­ce­sów i zja­wisk spo­łecz­nych oraz bu­do­wa­niem na tej pod­sta­wie ogól­nych te­o­rii so­cjo­lo­gicz­nych.

Wikipedia


makrosomia

wiel­kość płodu nad­mier­na w sto­sun­ku do wieku pło­do­we­go; hi­per­tro­fia wew­nątrz­ma­cicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ny roz­miar ciała, nad­mier­na masa płodu w sto­sun­ku do wieku pło­do­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówi się, że czę­stot­li­wość wy­stę­po­wa­nia ma­kro­so­mii w zdro­wych cią­żach wy­no­si 6–14,5%, u ko­biet z cu­krzy­cą 25–42%.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipertrofia wewnątrzmaciczna

Wiktionary


makrospora

duży za­rod­nik pa­prot­ni­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych wyt­wa­rza­ny w za­rod­ni dużej (ma­kro­spo­ran­gium) na spo­ro­fi­cie; me­ga­spo­ra


SJP.pl

Ma­kro­spo­ra (me­ga­spo­ra) – za­rod­nik, z któ­re­go roz­wi­ja się ga­me­to­fit żeń­ski (pro­du­ku­ją­cy ko­mór­ki ja­jo­we). Ma­kro­spo­ry wyt­wa­rza­ne są w ma­kro­spo­ran­giach na spo­ro­fi­cie. Wy­stę­pu­ją u ro­ślin róż­no­za­rod­ni­ko­wych (wy­mar­łe ga­tun­ki skrzy­po­wych, niek­tó­re wi­dła­ki i pa­pro­cie oraz wszyst­kie ro­śli­ny na­sien­ne).

Wikipedia


makrosporangium

u pa­prot­ni­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych: za­rod­nia wyt­wa­rza­ją­ca za­rod­ni­ki - ma­kro­spo­ry


SJP.pl

Ma­kro­spo­ran­gium, me­ga­spo­ran­gium – jeden z dwóch typów za­rod­ni obec­ny u ro­ślin róż­no­za­rod­ni­ko­wych. Pow­sta­ją w nim nie­licz­ne lub wręcz po­je­dyn­cze za­rod­ni­ki zwane ma­kro­spo­ra­mi, z któ­rych z kolei roz­wi­ja­ją się prze­dro­śla wyt­wa­rza­ją­ce tylko żeń­skie na­rzą­dy – rod­nie, a w nich ko­mór­ki ja­jo­we. Ma­kro­spo­ran­gia są zwy­kle więk­sze od mi­kro­spo­ran­giów. Wy­ra­sta­ją na li­ściach zwa­nych ma­kro­spo­ro­fi­la­mi, czę­sto zmo­dy­fi­ko­wa­nych i od­mien­nych od in­nych liści.

Wikipedia


makrosporogeneza

pro­ces pow­sta­wa­nia żeń­skich za­rod­ni­ków, czyli ma­kro­spor, na dro­dze po­dzia­łów me­jo­tycz­nych ma­kro­spo­ro­cy­tów


SJP.pl


makrostruktura

1. gru­bo­ziar­ni­sta bu­do­wa skał, mi­ne­ra­łów itp., da­ją­ca się odróż­nić gołym okiem lub za po­mo­cą sła­bej lupy
2. układ kla­so­wo-war­stwo­wy spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

Ma­kro­struk­tu­ra (wiel­ka struk­tu­ra) – w na­jo­gól­niej­szym uję­ciu de­fi­nio­wa­na jest jako część spo­łe­czeń­stwa glo­bal­ne­go i wiel­kich grup spo­łecz­nych. Two­rzo­na jest mię­dzy in­ny­mi przez klasy, war­stwy, grupy za­wo­do­we, grupy wyz­na­nio­we, naród, pań­stwo i wza­jem­ne re­la­cje mię­dzy nimi.

Wikipedia


makrosy

po­tocz­nie: ma­kros­kład­ni­ki


SJP.pl


makrot

prok­se­ne­ta; daw­niej:
1. fak­tor, poś­red­nik;
2. raj­fur


SJP.pl


makrotekstura

struk­tu­ra wew­nętrz­na skały da­ją­ca się ob­ser­wo­wać gołym okiem


SJP.pl


makrourzędowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wiel­kiej in­sty­tu­cji urzęd­ni­czej albo dla zbiu­ro­kra­ty­zo­wa­nej or­ga­ni­za­cji


SJP.pl


makrowirus

Ma­kro­wi­rus ("wirus typu makro") – wirus kom­pu­te­ro­wy uru­cha­mia­ją­cy się tak samo jak zwy­kłe makra, a więc w śro­do­wi­sku in­ne­go pro­gra­mu (naj­czę­ściej któ­re­goś z pa­kie­tu Mi­cro­soft Of­fi­ce, ze wzglę­du na jego po­pu­lar­ność). Do re­pli­ka­cji wy­ko­rzy­stu­ją ję­zy­ki makro obec­ne w za­in­fe­ko­wa­nym śro­do­wi­sku. Ata­ku­ją nie pliki wy­ko­ny­wal­ne, lecz pliki za­wie­ra­ją­ce de­fi­ni­cje makro.

Wikipedia


makrowy

przy­miot­nik od: makro


SJP.pl


makrozmiana

zmia­na za­cho­dzą­ca na wiel­ką skalę


SJP.pl


makroświat

świat w skali makro; prze­ci­wień­stwo mi­kroś­wia­ta


SJP.pl


makryna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ma­kry­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go słowa "macra". Oz­na­cza „chuda, długa”. Wśród pa­tro­nek – św. Ma­kry­na Młod­sza, sio­stra św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, św. Pio­tra z Se­ba­sty i św. Grze­go­rza z Nyssy (IV wiek).

Ma­kry­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 stycz­nia i 19 lipca.

Wikipedia


maks

po­tocz­nie: naj­wyż­szy po­ziom cze­goś, np. gło­śno­ści mu­zy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. ka­szub­ska wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no;

Wiktionary

Maks (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. "Maks") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no. Leży na ob­sza­rze Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go, na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Prze­wóz". Do 2023 miej­sco­wość była osadą wsi Prze­wóz.

Wikipedia


maks.

max, max.; skrót od:
1. mak­si­mum;
2. mak­sy­mal­ny;
3. mak­sy­mal­nie


SJP.pl


maksencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Mak­sen­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, po­cho­dzą­ce od imie­nia "Ma­xen­tius", wy­wo­dzą­ce­go się od słowa "ma­xi­mus" "naj­więk­szy, najw­spa­nial­szy". Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Mak­sen­cja z Be­a­u­va­is, Szkot­ka z po­cho­dze­nia, oraz św. Mak­sen­cja z Try­den­tu, matka św. Wi­gi­liu­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­tej Mak­sen­cji z Try­den­tu ob­cho­dzo­ne jest 30 kwiet­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksencjusz mos.

Wiktionary


maksencjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mak­sen­cjusz – imię mę­skie
  • Mak­sen­cjusz (ce­sarz rzym­ski) – ce­sarz rzym­ski
  • Mak­sen­cjusz (opat z Po­i­tou) – opat z Po­i­tou

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 308 roku Mak­sy­mian pró­bo­wał zde­tro­ni­zo­wać swo­je­go syna, jed­nak woj­sko opo­wie­dzia­ło się po stro­nie Mak­sen­cju­sza, więc Mak­sy­mian uciekł do Galii na dwór swo­je­go zię­cia Kon­stan­ty­na.

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Mak­sen­cju­sza opata ob­cho­dzo­ne jest 26 czerw­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksencja ż.

Wiktionary


maksi

[czy­taj: maks-i] maxi;
1. o ubio­rze: długi, się­ga­ją­cy do ko­stek;
2. ubra­nie się­ga­ją­ce do ko­stek;
3. ma­ją­cy mak­sy­mal­ne roz­mia­ry, za­sięg, na­tę­że­nie itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) długi (o ubra­niu)

 (1.2) ob­szer­niej­szy niż stan­dard (o ubra­niu)

 (1.3) dużo za­wie­ra­ją­cy, wiele obej­mu­ją­cy

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) duże ubra­nie

Wiktionary

Maksi – wieś na Łot­wie, w kra­i­nie Łat­ga­lia, w no­vad­sie Balvi. We­dług da­nych na rok 2007, w miej­sco­wo­ści miesz­ka­ły 2 osoby.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaksʲi, AS: maksʹi

Wiktionary


maksim

[czy­taj: maks-im] imię mę­skie


SJP.pl

MakSim ( MакSим, właśc. Ma­ri­na Sier­gie­jew­na Abro­si­mo­wa, ros. Марина Сергеевна Абросимова, z domu Mak­si­mo­wa, ros. Максимова, ur. 10 czerw­ca 1983 w Ka­za­niu) – ro­syj­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów i pro­du­cent­ka mu­zycz­na. Za­słu­żo­na Ar­tyst­ka Re­pu­bli­ki Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­skiej (2013), Za­słu­żo­na Ar­tyst­ka Re­pu­bli­ki Ta­tar­sta­nu (2016).

Wikipedia


maksimafilia

[czy­taj: maks-ima­fi­lia] zbie­ract­wo kart ana­lo­gicz­nych (mak­si­mum)


SJP.pl

Mak­si­ma­fi­lia – dział zbie­ract­wa, któ­rej przed­mio­tem są karty mak­si­mum, jej po­czą­tek zaw­dzię­cza się ko­lek­cjo­no­wa­niu wi­do­kó­wek z na­kle­jo­nym znacz­kiem pocz­to­wym po stro­nie wi­do­ko­wej. Pier­wsze karty mak­si­mum były przy­pad­ko­we i przed­sta­wia­ły na przy­kład sfink­sa i pi­ra­mi­dy w Egip­cie, póź­niej­szy roz­wój tej dzie­dzi­ny spo­wo­do­wał wy­o­dręb­nie­nie mak­si­ma­fi­lii jako sa­mo­dziel­ny ro­dzaj zbie­ract­wa fi­la­te­li­stycz­ne­go.

Wikipedia


maksimow

[czy­taj: maks-imow] naz­wi­sko


SJP.pl


maksimowicz

[czy­taj: maks-imo­wicz] naz­wi­sko


SJP.pl


maksimum

[czy­taj: maks-imum] naj­wyż­szy sto­pień cze­goś, naj­więk­sza ilość, licz­ba, war­tość itp. osią­ga­na przez coś; ma­xi­mum, punkt szczy­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) naj­więk­szy sto­pień, naj­więk­sza ilość / war­tość / wiel­kość

 (1.2) mat. naj­więk­sza war­tość przyj­mo­wa­na przez daną funk­cję

przy­słó­wek

 (2.1) w po­łą­cze­niu z okre­śle­niem licz­by: co naj­wy­żej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mak­si­mum – funk­cja
  • mak­si­mum lo­kal­ne lub glo­bal­ne funk­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lady Sybil no­si­ła zwy­kle su­knie ba­lo­we bla­do­nie­bie­skie – kolor czę­sto wy­bie­ra­ny w pew­nym wieku i przy pew­nym ob­wo­dzie, łą­czą­cy mak­si­mum dy­skret­ne­go stylu i mi­ni­mum wi­dzial­no­ści.

 (1.2) Funk­cja co­si­nus osią­ga mak­si­mum dla ar­gu­men­tów bę­dą­cych wie­lo­krot­no­ścią 2π.

 (2.1) Tam się zmie­ści mak­si­mum pięt­na­ście osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaksʲĩmũm, AS: maksʹĩmũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalność ż., maksymalistyczność ż.

 przym. maksymalny

 przysł. maksymalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczyt

 (2.1) maksymalnie

Wiktionary


maksio

zdrob­nie­nie od: Mak­sym, Mak­sy­mi­lian (imio­na mę­skie)


SJP.pl


maksisingel

[czy­taj: maks-is-ingel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­giel, maxi-sin­giel, maxi-sin­gel


SJP.pl


maksisingiel

[czy­taj: maks-is-in­giel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­gel, maxi-sin­giel, maxi-sin­gel


SJP.pl

Mak­si­sin­giel, maxi-sin­giel, mak­si­sin­gel – wy­daw­nict­wo mu­zycz­ne, sin­gel zło­żo­ny z wię­cej niż dwóch ut­wo­rów.

Wikipedia


maksisinglowy

→ mak­si­sin­giel, → mak­si­sin­gel [czy­taj: maks-is-in­glo­wy]


SJP.pl


maksispódnica

[czy­taj: maks-ispód­ni­ca] spód­ni­ca się­ga­ją­ca do ko­stek


SJP.pl


maksisukienka

[czy­taj: maks-isu­kien­ka] su­kien­ka się­ga­ją­ca do ko­stek


SJP.pl


maksura

miej­sce w me­cze­cie przez­na­czo­ne dla wład­cy


SJP.pl

Mak­su­ra – drew­nia­na ścian­ka lub krata usta­wia­na w me­cze­cie, od­dzie­la­ją­ca wład­cę od resz­ty mod­lą­cych się. Póź­niej ta nazwa za­czę­ła obej­mo­wać całą wy­dzie­lo­ną prze­strzeń (lożę) dla wład­cy.

Wikipedia


makswel

dawna jed­nost­ka stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go; max­well


SJP.pl

Maks­wel (Mx) – jed­nost­ka stru­mie­nia in­duk­cji ma­gne­tycz­nej w ukła­dzie CGS (jed­nost­ka przej­ścio­wo le­gal­na ukła­du SI). Nazwa "maks­wel" po­cho­dzi od naz­wi­ska szkoc­kie­go fi­zy­ka Ja­me­sa Cler­ka Max­wel­la.

Wikipedia


maksygraf

przy­rząd słu­żą­cy do gra­ficz­ne­go re­je­stro­wa­nia prze­bie­gu zmian mocy elek­trycz­nej po­bie­ra­nej i do okre­śla­nia mocy szczy­to­wej


SJP.pl


maksym

re­gu­ła, za­sa­da po­stę­po­wa­nia, ogól­ne pra­wi­dło mo­ral­ne sfor­mu­ło­wa­ne w spo­sób zwię­zły i sty­li­stycz­nie do­bit­ny, zwy­kle w jed­nym zda­niu; sen­ten­cja; afo­ryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Mak­sym – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, ut­wo­rzo­ne od przy­miot­ni­ka "ma­xi­mus" oz­na­cza­ją­cy „naj­więk­szy”, przy­dom­ka Jo­wi­sza. Ist­nie­ją licz­ni świę­ci pra­wo­sław­ni i ka­to­lic­cy o tym imie­niu:

Mak­sym Wyz­naw­ca, Mak­sym Grek, Mak­sym Wo­ło­ski, Mak­sym Gor­lic­ki, Mak­sym z Riez i wielu in­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mak­sym ma dobry cha­rak­ter: jest uprzej­my i ra­dos­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaksɨ̃m, AS: maksỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksymilian m.

Wiktionary


maksyma

re­gu­ła, za­sa­da po­stę­po­wa­nia, ogól­ne pra­wi­dło mo­ral­ne sfor­mu­ło­wa­ne w spo­sób zwię­zły i sty­li­stycz­nie do­bit­ny, zwy­kle w jed­nym zda­niu; sen­ten­cja; afo­ryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. myśl zwięź­le wy­ra­żo­na, za­wie­ra­ją­ca jakąś za­sa­dę po­stę­po­wa­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aforyzm, prawidło, sentencja

Wiktionary


maksymalista

1. czło­wiek dą­żą­cy do osią­gnię­cia wszyst­kich sta­wia­nych sobie lub innym celów w jak naj­więk­szym stop­niu;
2. w fi­lo­zo­fii: przed­sta­wi­ciel mak­sy­ma­liz­mu


SJP.pl


maksymalistka

→ mak­sy­ma­li­sta


SJP.pl

Patrz:

maksymalista

maksymalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mak­sy­ma­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są mak­sy­ma­li­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizowanie n., zmaksymalizowanie n.

 czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

 przym. maksymalistyczny

 przysł. maksymalistycznie, maksimum

Wiktionary


maksymalistyczny

do­ty­czą­cy mak­sy­ma­liz­mu albo mak­sy­ma­li­sty (np. mak­sy­ma­li­stycz­ny plan, mak­sy­ma­li­stycz­na wizja)


SJP.pl


maksymalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mak­sy­mal­ne zwięk­sze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew temu co sta­ra­ją się nam prze­ka­zać re­kla­my, ponad 90% zwie­rząt wy­ko­rzy­sty­wa­nych do celów kon­sump­cyj­nych żyje dziś w ol­brzy­mich ho­dow­lach ma­so­wych, w któ­rych cały pro­ces pro­duk­cji pod­po­rząd­ko­wa­ny jest jed­nej je­dy­nej za­sa­dzie – mak­sy­ma­li­za­cji zysku i cię­ciu kosz­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalizator mzw./mos./mrz., maksymalizowanie n., maksymalizm m., maksymalność ż.

 czas. maksymalizować ndk.

 przym. maksymalny

 przysł. maksymalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwiększanie

Wiktionary


maksymalizator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lub coś, co czyni bądź dąży do uczy­nie­nia pew­nej rze­czy, cechy, war­to­ści itd. moż­li­wie naj­więk­szą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sku­pie­nie się na dzia­ła­niach czło­wie­ka, a nie jego mo­ty­wa­cjach, spo­wo­do­wa­ło upro­szcze­nie w po­strze­ga­niu czło­wie­ka jako mak­sy­ma­li­za­to­ra uży­tecz­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalizacja ż.

 czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

 przym. maksymalizacyjny

Wiktionary


maksymalizm

1. dą­że­nie do osią­gnię­cia wszyst­kich sta­wia­nych sobie lub innym celów w jak naj­więk­szym stop­niu
2. filoz. kie­ru­nek wi­dzą­cy w filoz. naukę wy­ja­śnia­ją­cą całą rze­czy­wi­stość, zmie­rza­ją­cy do sy­ste­ma­tycz­ne­go roz­wi­nię­cia wszyst­kich jej dzia­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na sta­wia­niu sobie lub innym naj­wyż­szych wy­ma­gań i dą­że­niu do peł­nej re­a­li­za­cji za­mie­rzo­nych celów

 (1.2) polit. dą­że­nie do peł­nej re­a­li­za­cji pro­gra­mu bez go­dze­nia się na kom­pro­mi­sy

 (1.3) szt. este­ty­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­py­chem, róż­no­rod­no­ścią barw, wzo­rów i form

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalność ż., maksymalizowanie n., maksymalizacja ż.

 przysł. maksymalnie

 przym. maksymalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perfekcjonizm

 (1.2) radykalizm, bezkompromisowość

 (1.3) przepych

Wiktionary


maksymalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mak­sy­ma­li­zo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­gu­men­to­wa­ła to mak­sy­ma­li­zo­wa­niem zy­sków w roku 2015 i moż­li­wo­ścią zor­ga­ni­zo­wa­nia wów­czas ko­lej­ne­go Pu­cha­ru Świa­ta w re­gio­nie waż­nym z punk­tu wi­dze­nia roz­wo­ju dy­scy­pli­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalność ż., zmaksymalizowanie n., maksymalizacja ż., maksymalizm m., maksymalistyczność ż.

 czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

 przym. maksymalistyczny, maksymalny

 przysł. maksymalistycznie, maksymalnie

Wiktionary


maksymalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmak­sy­ma­li­zo­wać)

 (1.1) książk. zwięk­szać do mak­si­mum

 (1.2) in­form. roz­sze­rzać okno pro­gra­mu tak, by zaj­mo­wa­ło cały ekran

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mak­sy­ma­li­zo­wać się (dk. zmak­sy­ma­li­zo­wać się)

 (2.1) książk. mak­sy­ma­li­zo­wać (1.1) sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyj­ścio­wy sym­bol mak­sy­ma­li­zo­wał funk­cję wy­pła­ty oce­nia­ją­cą do­kład­ność do­ko­na­ne­go prze­wi­dy­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalizator mzw./mos./mrz., maksymalistyczność ż., maksymalizacja ż.

Wiktionary


maksymalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mak­sy­mal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z re­gu­ła­mi gry w golfa, w tor­bie gol­fo­wej można mieć mak­sy­mal­nie czter­na­ście kijów.

 (1.1) To urzą­dze­nie musi pra­co­wać w po­zy­cji po­zio­mej lub pod kątem mak­sy­mal­nie 5° (= pięć stop­ni) do po­zio­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmalʲɲɛ, AS: maksỹmalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalność ż., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n.

 czas. maksymalizować

 przym. maksymalny, maksymalistyczny

 przysł. maksimum

Wiktionary


maksymalność

→ mak­sy­mal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mak­sy­mal­ne; cecha tych, któ­rzy są mak­sy­mal­ni

Wiktionary

Patrz:

maksymalny

Przykłady

 (1.1) Trze­ba je­szcze wy­ka­zać jego mak­sy­mal­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n.

 czas. maksymalizować ndk.

 przym. maksymalny

 przysł. maksymalnie, maksimum

Wiktionary


maksymalny

osią­ga­ją­cy lub okre­śla­ją­cy mak­si­mum; naj­więk­szy, naj­wyż­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który osią­gnął mak­si­mum; taki, który jest naj­więk­szy (np. w na­si­le­niu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mak­sy­mal­na pręd­kość pors­che 911 turbo wy­no­si pra­wie 180 mil na go­dzi­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ, AS: maksỹmalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n., maksymalność ż.

 czas. maksymalizować ndk.

 przysł. maksymalnie, maksymalistycznie, maksimum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) największy

Wiktionary


maksymek

zdrob­nie­nie od: Mak­sym, Mak­sy­mi­lian (imio­na mę­skie)


SJP.pl


maksymiak

naz­wi­sko


SJP.pl


maksymian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Mak­sy­mian, Mar­cus Au­re­lius Va­le­rius Ma­xi­mia­nus, Ma­xi­mia­nus Her­cu­lius (ur. ok. 250 w Sir­mium w Pa­no­nii, zm. 310) – ce­sarz rzym­ski w la­tach 286–305, współ­rzą­dzą­cy z Dio­kle­cja­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 308 roku Mak­sy­mian pró­bo­wał zde­tro­ni­zo­wać swo­je­go syna, jed­nak woj­sko opo­wie­dzia­ło się po stro­nie Mak­sen­cju­sza, więc Mak­sy­mian uciekł do Galii na dwór swo­je­go zię­cia Kon­stan­ty­na.

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Mak­sy­mia­na z Ra­wen­ny ob­cho­dzo­ne jest 22 lu­te­go.

Wiktionary


maksymilian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Mak­sy­mi­lian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "ma­xi­mus" oz­na­cza­ją­ce­go „naj­więk­szy” oraz naz­wi­ska rzym­skie­go rodu Emi­liu­szów. Żeń­skie od­po­wied­ni­ki tego imie­nia to Mak­sy­mi­lia­na i Mak­sy­mi­lian­na.

W 2022 imię to no­si­ło 64 172 oby­wa­te­li Pol­ski (76. miej­sce w gru­pie imion mę­skich).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Mak­sy­mi­lian i je­stem cu­kier­ni­kiem z Cie­szy­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn, AS: maksỹmʹilʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksym mos., Maksymilianowa ż., Maksymilianówna ż.

Wiktionary


maksymilianostwo

Mak­sy­mi­lian z mał­żon­ką; Mak­sy­mi­lia­no­wie


SJP.pl


maksymilianowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Mak­sy­mi­lia­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Mak­sy­mi­lia­no­wo

 (2.2) D. lp. od: Mak­sy­mi­lia­nów

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Mak­sy­mi­lia­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) By­ły­śmy od­wie­dzić panią Mak­sy­mi­lia­no­wą w Po­rę­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksymilian mos./ż., Maksymilianówna ż.

Wiktionary


maksymilianowie

imię mę­skie


SJP.pl


maksymilianowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mak­sy­mi­lia­no­wo – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Mak­sy­mi­lia­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Osiel­sko
  • Mak­sy­mi­lia­no­wo – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Bo­bo­wo
  • Mak­sy­mi­lia­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ka­mie­niec

Wikipedia


maksymilianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mak­sy­mi­lia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


maksymin

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Mak­sy­min – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wśród pa­tro­nów – św. Mak­sy­min (†IV wiek).

W Pol­sce daw­nej imię nie było poś­wiad­czo­ne do­ku­men­ta­mi. W XXI wieku imię rzad­kie. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 8 męż­czyzn o imie­niu Mak­sy­min na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cią­ga­ją­ce się oblę­że­nie dzia­ła­ło coraz bar­dziej znie­chę­ca­ją­co na woj­sko Mak­sy­mi­na, któ­re­mu za­czę­ło bra­ko­wać broni oraz żyw­no­ści i wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Maksymina ż.

Wiktionary


maksymiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Mak­sy­miuk (ur. 21 sierp­nia 1990) – pol­ska bry­dżyst­ka, Mistrz Okrę­go­wy, za­wod­nicz­ka dru­ży­ny ŚZBS Kiel­ce.
  • Jan Mak­sy­miuk
  • Ja­nusz Mak­sy­miuk (ur. 19 stycz­nia 1947 w Ja­nów­ce) – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca, in­ży­nier rol­nik, dzia­łacz związ­ko­wy, poseł na Sejm I, II i V ka­den­cji.
  • Jerzy Mak­sy­miuk (ur. 9 kwiet­nia 1936 w Grod­nie) – pol­ski dy­ry­gent, pia­ni­sta i kom­po­zy­tor mu­zy­ki fil­mo­wej.
  • Krzysz­tof Mak­sy­miuk (ur. 26 paź­dzier­ni­ka 1955 w Za­mo­ściu) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL IX ka­den­cji.
  • Roman Mak­sy­miuk (ur. 14 czerw­ca 1974 we wsi Bit­ków, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, Ukra­iń­ska SRR – 2025) – ukra­iń­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka (wcze­śniej na­past­ni­ka), re­pre­zen­tant Ukra­i­ny.

Wikipedia


maksymostwo

Mak­sym z mał­żon­ką; Mak­sy­mo­wie


SJP.pl


maksymowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edyta Mak­sy­mo­wicz – li­tew­ska dzien­ni­kar­ka na­ro­do­wo­ści pol­skiej
  • Jan (Mak­sy­mo­wicz) (1651-1715) – bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go, świę­ty
  • Jan (Mak­sy­mo­wicz) z Szang­ha­ju i San Fran­ci­sco (1896–1966) – świę­ty Cerk­wi pra­wo­sław­nej, ar­cy­bi­skup, asce­ta
  • Ja­nusz Mak­sy­mo­wicz ps. „Ja­nosz” (ur. 1930) – pol­ski dzia­łacz kom­ba­tanc­ki, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Kon­stan­tin Mak­sy­mo­wicz (1849-1917) – ge­ne­rał-gu­ber­na­tor war­szaw­ski i do­wód­ca War­szaw­skie­go Okrę­gu Woj­sko­we­go
  • Roman Mak­sy­mo­wicz (1893–1915) – pod­po­rucz­nik Le­gio­nów Pol­skich, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri.
  • Te­o­dor Mak­sy­mo­wicz (1902-1983) – du­chow­ny zie­lo­noś­wiąt­ko­wy
  • Wi­told Mak­sy­mo­wicz (1931-2011) – du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Woj­ciech Mak­sy­mo­wicz (ur. 1955) – pol­ski ne­u­ro­chi­rurg, były mi­ni­ster zdro­wia
  • Zenon Mak­sy­mo­wicz (1910–1993) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf

Wikipedia


maksymowie

imię mę­skie


SJP.pl


maksymowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mak­sy­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


maktab

arab­ska szko­ła pod­sta­wo­wa


SJP.pl


maku

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., Ms. i W. lp. od: mak

Wiktionary

Maku (per­ski: ماكو) – mia­sto w Ira­nie, w osta­nie Azer­bej­dżan Za­chod­ni. Licz­ba miesz­kań­ców w 2006 roku wy­no­si­ła ok. 41 tys.

Wikipedia


makuba

ga­tu­nek ta­ba­ki po­cho­dzą­cy z Mar­ty­ni­ki


SJP.pl


makuch

wy­ci­śnię­te na­sio­na ro­ślin ole­i­stych, sta­no­wią­ce paszę dla bydła; kuch


SJP.pl

Ma­ku­chy, ko­ła­cze, kuchy – wy­tło­ki bę­dą­ce ubocz­nym pro­duk­tem wyt­wa­rza­nia oleju z ro­ślin ole­i­stych – z na­sion: maku, sło­necz­ni­ka, rze­pa­ku (około 650 kg z 1 t na­sion), se­za­mu, soi, lnu, a także orze­chów i in­nych. Za­wie­ra­ją m.in. wę­glo­wo­da­ny, biał­ka, tłu­szcze i sole mi­ne­ral­ne. Za­miast ma­ku­chów wy­ko­rzy­sta­na być może rów­nież mącz­ka po­ek­strak­cyj­na.

Wikipedia


makucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. otrę­by pszen­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mak mrz.

Wiktionary


makuchowy

przy­miot­nik od: ma­kuch


SJP.pl


makuchy

wy­ci­śnię­te na­sio­na ro­ślin ole­i­stych, sta­no­wią­ce paszę dla bydła; kuch


SJP.pl


makulatura

1. stare książ­ki, ga­ze­ty, pa­pie­ry itp., słu­żą­ce jako su­ro­wiec do wy­ro­bu pa­pie­ru
2. prze­no­śnie, po­tocz­nie o kiep­skiej li­te­ra­tu­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­po­trzeb­ny, zu­ży­ty lub zni­szczo­ny pa­pier przez­na­czo­ny do re­cy­klin­gu;

 (1.2) pot. przen. bez­war­to­ścio­we, mier­ne książ­ki

 (1.3) druk. ar­ku­sze zu­ży­te pod­czas druku, ar­ku­sze z de­fek­tem

Wiktionary

Ma­ku­la­tu­ra – nie­po­trzeb­ne lub zni­szczo­ne wy­ro­by pa­pier­ni­cze, na­da­ją­ce się bez­poś­red­nio do wtór­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia w in­nych ce­lach niż były przez­na­czo­ne pier­wot­nie lub na­da­ją­ce się jako jeden z su­row­ców do pro­duk­cji no­we­go pa­pie­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pod­sta­wó­wie zbie­ra­li­śmy ma­ku­la­tu­rę, mając niby za to dar­mo­we prze­chod­nie po­dręcz­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakulaˈtura, AS: makulatura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makulaturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pisanina

Wiktionary


makulaturowiec

żar­to­bli­wie o czło­wie­ku zbie­ra­ją­cym ma­ku­la­tu­rę i ods­prze­da­ją­cym ją w punk­cie skupu


SJP.pl


makulaturowy

przy­miot­nik od: ma­ku­la­tu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ku­la­tu­rą, od­no­szą­cy się do ma­ku­la­tu­ry

 (1.2) wyt­wo­rzo­ny z ma­ku­la­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rosną ceny pa­pie­ru ma­ku­la­tu­ro­we­go w Pol­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makulatura ż.

Wiktionary


makulec

ślu­zo­wiec wy­stę­pu­ją­cy w 30 ga­tun­kach na but­wie­ją­cych li­ściach, mchach, ko­rze­niach drzew itp.


SJP.pl


makulski

naz­wi­sko


SJP.pl


makumba

ma­cum­ba;
1. re­li­gia syn­kre­tycz­na zbli­żo­na do wudu, roz­po­wszech­nio­na w Bra­zy­lii;
2. pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie na obrzę­dy czar­nej magii;
3. wywar z ko­no­pi in­dyj­skich z dużą ilo­ścią środ­ka psy­cho­ak­tyw­ne­go THC


SJP.pl

Zo­bacz też: Ma­kum­ba (utwór mu­zycz­ny).

Ma­kum­ba – słowo po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, zwią­za­ne z kul­tu­rą Bantu, ko­ja­rzo­ne m.in. z imie­niem jed­ne­go ze środ­ko­wo­a­fry­kań­skich bóstw, względ­nie po­ję­ciem magii lub po pro­stu z nazwą in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go.

Wikipedia


makurat

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Ma­ku­rat – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Anna Ma­ku­rat – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Ar­ka­diusz Ma­ku­rat – pol­ski strong­man
  • Fran­ci­szek Ma­ku­rat – pol­ski psy­cho­log, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Gdań­skie­go
  • Hanna Ma­ku­rat – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Gdań­skie­go
  • Wanda Ma­ku­rath – pol­ska za­kon­ni­ca i na­u­czy­ciel­ka

Wikipedia


makuszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


makutra

ro­dzaj na­czy­nia, zwy­kle gli­nia­ne­go, słu­żą­ce­go do ucie­ra­nia maku, ciast, kre­mów; ma­ko­tra, do­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. duża, cięż­ka, gli­nia­na lub ka­mion­ko­wa misa do ucie­ra­nia róż­nych skład­ni­ków spo­żyw­czych;

Wiktionary

Ma­ku­tra (ma­ko­tra, ukr. "ma­ki­tra"; daw­niej do­ni­ca) – cięż­ka, gli­nia­na misa o po­ro­wa­tej (row­ko­wa­nej, żło­bio­nej) po­wierzch­ni wew­nętrz­nej. Przy po­mo­cy spe­cjal­nej, zaz­wy­czaj drew­nia­nej (rza­dziej por­ce­la­no­wej), pałki (kuli) ucie­ra się w niej różne pół­pro­duk­ty spo­żyw­cze (cza­sem po ich uprzed­nim zmie­le­niu) aż do uzy­ska­nia moż­li­wie gład­kiej, jed­no­li­tej masy. Duży cię­żar ma­ku­try ułat­wia ucie­ra­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­su­szo­ne sie­mię roz­cie­ra­ją w ma­ku­trze, po­czem wy­du­sza­ją je i prze­ce­dza­ją przez sitko, przez które prze­cho­dzi biały płyn, mleko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) donica, makotra

Wiktionary


makuła

naz­wi­sko


SJP.pl


maków

po­spo­li­ty kwiat polny ro­śli­ny o tej samej naz­wie, czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w zbo­żach jako chwast


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maków − część wsi Kra­sew w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Borki
  • Maków − wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Maków
  • Maków − wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Goł­cza
  • Maków − wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ska­ry­szew
  • Maków − wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Pie­tro­wi­ce Wiel­kie
  • Maków − wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Ki­wi­ty
  • Maków – gmina w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim
  • Maków − gro­ma­da w po­wie­cie ra­ci­bor­skim
  • Maków − gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­skim
  • Maków − gro­ma­da w po­wie­cie skier­nie­wic­kim
  • Maków − przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Maków w woj. łódz­kim
  • Maków − miej­sco­wość na Sło­wa­cji

Wikipedia


makóweczka

zdrob­nie­nie od: ma­ków­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ma­ków­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakuˈvɛt͡ʃka, AS: makuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makówka ż.

Wiktionary


makówka

1. głów­ka maku za­wie­ra­ją­ca na­sio­na
2. po­tocz­nie głowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. owoc maku w for­mie to­reb­ki z na­sio­na­mi

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. zwy­kle w lm. ślą­ska po­tra­wa wi­gi­lij­na, któ­rej pod­sta­wą są na­mo­czo­ne bułki oraz mak z orze­cha­mi, ro­dzyn­ka­mi, mig­da­ła­mi;

 (1.3) pot. przen. o gło­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­tocz­na nazwa owocu ro­ślin z ro­dza­ju mak (Pa­pa­ver)
  • Ma­ków­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Ma­ków­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Narew

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkufka, AS: makufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mak m., maczek m., makiełka ż., makuch m., makowiec m., makowate nmos., Makowica ż., Makowice nmos., Maków m., Makówka ż.

:: zdrobn. makóweczka ż.

 przym. makowy, makowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) makiełka

 (1.3) łeb, mózgownica, czerep, bania

Wiktionary


makówkowy

→ ma­ków­ka


SJP.pl

Patrz:

makówka

makłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


mal.

skrót od: ma­laj­ski


SJP.pl


malabar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na na za­chod­nim wy­brze­żu Indii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­la­bar – część po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go wy­brze­ża Indii nad Mo­rzem Arab­skim
  • Ma­la­bar – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Bre­vard
  • Ma­la­bar – dziel­ni­ca Syd­ney
  • Ma­la­bar – wul­kan w In­do­nez­ji
  • Ma­la­bar – wyspa w atolu Al­da­bra na Se­sze­lach
  • (754) Ma­la­bar – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ścia­nie wi­sia­ło zdję­cie plan­ta­cja­an­ta­cji her­ba­ty w Ma­la­ba­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabarczyk mos.

 przym. malabarski

Wiktionary


malabarczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­la­ba­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabar m.

 przym. malabarski

Wiktionary


malabarski

przy­miot­nik od: Ma­la­bar (część wy­brze­ża Indii nad Mo­rzem Arab­skim; Wy­brze­że Ma­la­bar­skie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­la­ba­ru lub Ma­la­bar­czy­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dzi­wiał ma­la­bar­skie plan­ta­cja­an­ta­cje her­ba­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabar m., Malabarczyk mos.

Wiktionary


malabijczyk

miesz­ka­niec Ma­la­bo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­la­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijt͡ʃɨk, AS: malabʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabo n.

:: fż. malabijka ż.

 przym. malabijski

Wiktionary


malabijka

miesz­kan­ka Ma­la­bo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­la­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijka, AS: malabʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabo n.

:: fm. malabijczyk mos.

 przym. malabijski

Wiktionary


malabijski

przy­miot­nik od: Ma­la­bo (sto­li­ca Gwi­nei Rów­ni­ko­wej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­la­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijsʲci, AS: malabʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabo n., malabijczyk mos., malabijka ż.

Wiktionary


malabo

(do 1973 Santa Isa­bel) sto­li­ca Gwi­nei Rów­ni­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Gwi­nei Rów­ni­ko­wej;

Wiktionary

Ma­la­bo (do 1973 Santa Isa­bel) – mia­sto w Gwi­nei Rów­ni­ko­wej, port na wy­spie Bioko w Za­to­ce Gwi­nej­skiej. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju (zaraz po Bata). Do 2026 roku było sto­li­cą Gwi­nei Rów­ni­ko­wej. Utra­ci­ło swoją funk­cję na rzecz Oyali.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Gwi­nei Rów­ni­ko­wej jest Ma­la­bo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlabɔ, AS: malabo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malabijczyk mos., malabijka ż.

 przym. malabijski

Wiktionary


malachiasz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­la­chiasz – imię mę­skie
  • Ma­la­chiasz – autor bi­blij­nej Księ­gi Ma­la­chia­sza
  • Ma­la­chiasz z Ar­magh – ir­landz­ki du­chow­ny, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy eg­ze­ge­ci iden­ty­fi­ku­ją Ma­la­chia­sza z Ne­he­mia­szem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Malachiaszowy

Wiktionary


malachiaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ma­la­chia­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z eg­ze­ge­tów twier­dzi, że jest to tekst Ma­la­chia­szo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malachiasz mos.

Wiktionary


malachit

1. mi­ne­rał, za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi o szma­rag­do­wo­zie­lo­nej bar­wie, da­ją­cy się po­le­ro­wać, uży­wa­ny do wy­ro­bu bi­żu­te­rii, a także jako pig­ment;
2. kolor szma­rag­do­wo­zie­lo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. jubil. mi­ne­rał o zie­lo­nej bar­wie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ju­bi­ler­stwie, ar­chi­tek­tu­rze, sztu­ce zdob­ni­czej oraz jako pig­ment;

 (1.2) książk. kolor ma­la­chi­tu (1.1)

Wiktionary

Ma­la­chit – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, bę­dą­cy za­sa­do­wym wę­gla­nem mie­dzi. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych na Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go μαλάχη, "ma­la­che" (malwa) i μαλακός, "ma­la­kos" (mięk­ki) – aluz­ja do zie­lo­nej barwy mi­ne­ra­łu i jego nie­wiel­kiej twar­do­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈlaxʲit, AS: malaχʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malachitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szmaragdowozielony

Wiktionary


malachitowy

1. wy­ko­na­ny z ma­la­chi­tu (np. po­są­żek ma­la­chi­to­wy)
2. o ko­lo­rze ma­la­chi­tu; szma­rag­do­wo­zie­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jubil. miner. do­ty­czą­cy ma­la­chi­tu, wy­ko­na­ny z ma­la­chi­tu, zwią­za­ny z ma­la­chi­tem, ozdo­bio­ny ma­la­chi­tem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. ma­ją­cy kolor szma­rag­do­wo­zie­lo­ny, taki jak kolor ma­la­chi­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sta­rej ko­mo­dzie stał ma­la­chi­to­wy po­są­żek Buddy.

 (1.1) Smu­kłą szyję ko­bie­ty zdo­bił pod­wój­ny sznur ma­la­chi­to­wych ko­ra­li.

 (1.1) Mar­cin po­da­ro­wał swo­jej żonie srebr­ny pier­ścio­nek z ma­la­chi­to­wym ocz­kiem.

 (2.1) Zza mgły wy­ła­nia się ma­la­chi­to­wy las.

 (2.1) Brzo­zo­we i świer­ko­we lasy na wzgó­rzach ota­cza­ły dwu­barw­ną, jasną i ciem­ną zie­le­nią ma­leń­kie, ciche, ma­la­chi­to­we je­zior­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaxʲiˈtɔvɨ, AS: malaχʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malachit mrz., malachicik mzw./mrz., malachitowość ż.

 przysł. malachitowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) szmaragdowozielony

Wiktionary


malacja

zmia­na stanu tkan­ki mart­wi­czej w płyn­ny


SJP.pl


malacki

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji;

Wiktionary


malacyjny

→ ma­la­cja


SJP.pl

Patrz:

malacja

maladyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. zwią­za­ny ze sta­nem cho­ro­bo­wym, z cho­ro­bą, do­ty­czą­cy tego stanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maladyczność ż.

 przysł. maladycznie

Wiktionary


malaga

1. słod­kie wino hisz­pań­skie, mocne i aro­ma­tycz­ne
2. ga­tu­nek du­żych ro­dzyn­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, w An­da­luz­ji, port nad Mo­rzem Śró­dziem­nym;

 (1.2) geogr. pro­win­cja w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, ze sto­li­cą w Ma­la­dze (1.1);

Wiktionary

Ma­la­ga ( Málaga, wym. ; fen. "Ma­la­ka", Ma­la­ca, ‏مالقة‎ = "Mālaqah") – mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie An­da­luz­ja. Szó­ste co do wiel­ko­ści mia­sto w Hisz­pa­nii z licz­bą lud­no­ści na po­zio­mie 574 654 miesz­kań­ców. Me­tro­po­lia liczy 1 001 680 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drogą na Ma­la­gę, bę­dą­cą już ponoć pod ob­strza­łem gre­nadz­kich wojsk bia­łych, szły z Mur­cji po­sił­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malagenia ż., malagijczyk mos., malagijka ż., malaga ż.

 przym. malagijski

Wiktionary


malagenia

1. hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy, od­mia­na fan­dan­ga
2. ro­dzaj hisz­pań­skiej pio­sen­ki lu­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. li­rycz­na hisz­pań­ska pio­sen­ka tra­dy­cyj­na

 (1.2) cho­re­ogr. szyb­ki hisz­pań­ski ta­niec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malaga ż., malagijczyk mos., malagijka ż., malaga ż.

 przym. malagijski

Wiktionary


malagijski

przy­miot­nik od: Ma­la­ga (pro­win­cja lub mia­sto w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­la­gą, do­ty­czą­cy Ma­la­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dwa­dzie­ścia lat póź­niej Ku­la­wy miał taki sam po­gląd na świat jak wów­czas, kiedy żył w roz­wią­złej at­mos­fe­rze ma­la­gij­skich lu­pa­na­rów.

 (1.1) Ca­ły­mi dnia­mi Ama­lia i jej si­wie­ją­cy już do­brze mał­żo­nek wy­sta­wa­li przed staj­nią lub sia­dy­wa­li na skrzyn­kach w słoń­cu, jak to ro­bi­li chyba w swo­jej ma­la­gij­skiej wio­sce, skąd po­cho­dzi­li.

 (1.1) Pro­win­cja Ma­la­ga jest naj­bar­dziej gó­rzy­stą czę­ścią An­da­luz­ji, dzię­ki czemu ist­nie­ją tam do­sko­na­łe wa­run­ki do ho­dow­li kóz. Tra­dy­cyj­nie re­gion ten był zwią­za­ny ra­czej z pro­duk­cją wina, jed­nak po tym, jak win­ni­ce zo­sta­ły wy­ni­szczo­ne przez jeden z ga­tun­ków ston­ki, za­czę­to ho­do­wać tutaj kozy ma­la­gij­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malagenia ż., malagijczyk mos., malagijka ż., Malaga ż., malaga ż.

Wiktionary


malaj

rdzen­ny miesz­ka­niec Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go lub Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Arben Malaj – al­bań­ski po­li­tyk i eko­no­mi­sta
  • Arg­jend Malaj – ko­sow­ski pił­karz
  • Dedë Malaj – ka­to­lic­ki du­chow­ny, wię­zień po­li­tycz­ny
  • Soni Malaj – al­bań­ska pio­sen­kar­ka.
  • Zef Malaj – al­bań­ski po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny, dzien­ni­karz

Wikipedia


malajalam

język z grupy dra­wi­dyj­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Język ma­la­ja­lam
  • Pismo ma­la­ja­lam

Wikipedia


malajczyk

miesz­ka­niec Ma­la­jów


SJP.pl


malaje

po­tocz­nie o Pół­wy­spie Ma­laj­skim lub Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. dawne po­sia­dło­ści bry­tyj­skie na Pół­wy­spie Ma­laj­skim;

Wiktionary

Ma­la­je (ang. i ma­laj­ski "Ma­la­ya") – nazwa sto­so­wa­na na okre­śle­nie daw­nych po­sia­dło­ści bry­tyj­skich na Pół­wy­spie Ma­laj­skim (do 1946 kilku, a na­stęp­nie jed­nej pow­sta­łej w wy­ni­ku ich po­łą­cze­nia), od 1957 zaś do nie­pod­le­głe­go pań­stwa, które w 1963 przeksz­tał­ci­ło się w Ma­lez­ję. Dla okre­su do 1957 sto­so­wa­na jest także nazwa Ma­la­je Bry­tyj­skie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈlajɛ, AS: malai ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malajski mrz., Malaj mos., Malajczyk mos., Malajka ż., Malezja ż.

 przym. malajski, malezyjski

Wiktionary


malajka

ga­tu­nek dużej kacz­ki; piż­mów­ka ma­laj­ska


SJP.pl

Ma­laj­ka, piż­mów­ka ma­laj­ska ("Asar­cor­nis scu­tu­la­ta") – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), wy­stę­pu­ją­cy w pół­noc­no-wschod­nich In­diach i w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, obec­nie skraj­nie nie­licz­ny i kry­tycz­nie za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem. Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Asar­cor­nis. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia


malajski

przy­miot­nik od: Ma­la­je (1. dawna po­sia­dłość bry­tyj­ska na Pół­wy­spie Ma­laj­skim;
2. po­tocz­nie:
a) Pół­wy­sep Ma­laj­ski;
b) Ar­chi­pe­lag Ma­laj­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­la­jów (lub Ma­lez­ji)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ma­lez­ji i Ma­la­jów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlajsʲci, AS: malai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malaje n., Malaj m., Malajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malezyjski

Wiktionary


malajskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­laj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­laj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­laj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: malai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


malak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Malak – pol­ski żoł­nierz
  • Ta­de­usz Malak – pol­ski re­ży­ser i aktor
  • Wal­de­mar Malak – pol­ski sztan­gi­sta
  • Woj­ciech Malak – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Darth Malak - po­stać z uni­wer­sum Gwiezd­nych Wojen

Wikipedia


malakka

1. pół­wy­sep w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji;
2. mia­sto i stan w ma­lez­ji;
3. dawny suł­ta­nat w Azji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­lak­ka – pół­wy­sep w płd.-wsch. czę­ści Azji.
  • Cie­śni­na Ma­lak­ka – po­ło­żo­na mię­dzy Płw. Ma­laj­skim a Su­ma­trą.
  • Ma­lak­ka – mia­sto w Ma­lez­ji.
  • Ma­lak­ka – stan w Ma­lez­ji.
  • Ma­lak­ka – dawny suł­ta­nat w Azji.
  • ma­lak­ka – ma­te­riał ple­cion­kar­ski

Wikipedia


malakkański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­lak­ką, do­ty­czą­cy Ma­lak­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malakka ż.

Wiktionary


malakofit

typ kse­ro­fi­tu, ro­śli­na do­brze zno­szą­ca krót­kotr­wa­łą suszę, ma­ją­ca jed­nak li­ście sto­sun­ko­wo mięk­kie i słabo za­bez­pie­czo­ne przed utra­tą wody, np. trawa ste­po­wa


SJP.pl


malakogamia

za­py­la­nie ro­ślin przez śli­ma­ki


SJP.pl

Ma­la­ko­ga­mia – za­py­la­nie kwia­tów przez śli­ma­ki. Zja­wi­sko kon­tro­wer­syj­ne (wąt­pli­we) we­dług wielu au­to­rów ze wzglę­du na brak przy­sto­so­wań ro­ślin do tego spo­so­bu za­py­la­nia. Z dru­giej stro­ny do­wie­dzio­no, że śli­ma­ki do­ko­nu­ją za­py­leń zwła­szcza ro­ślin wod­nych i błot­nych, a w niek­tó­rych przy­pad­kach (np.

Wikipedia


malakolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ma­la­ko­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. zo­o­log zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mię­cza­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) zool. spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mię­cza­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malakologia ż.

:: fż. malakolożka ż.

 przym. malakologiczny

Wiktionary


malakologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem mię­cza­ków; ma­la­ko­zo­o­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. zool. dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się mię­cza­ka­mi;

Wiktionary

Ma­la­ko­lo­gia, ma­la­ko­zo­o­lo­gia (gr. "ma­la­kós" – mię­czak + "logos" – słowo) – dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mię­cza­ków. Obej­mu­je ich mor­fo­lo­gię, em­brio­lo­gię, fiz­jo­lo­gię, eko­lo­gię, bio­lo­gię i sy­ste­ma­ty­kę. Uksz­tał­to­wa­ła się w XIX wieku. Pod­sta­wy dał Mar­tin Li­ster, zaś Ge­or­ges Cu­vier za­po­cząt­ko­wał sy­ste­ma­tycz­ną kla­sy­fi­ka­cję.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmalakɔˈlɔɟja, AS: malakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malakolog m.

 przym. malakologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malakozoologia

Wiktionary


malakologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z ma­la­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy ma­la­ko­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro za­czy­na się kon­gres ma­la­ko­lo­gicz­ny w Cie­szy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malakologia ż., malakolog mos.

Wiktionary


malakozoolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ma­la­ko­zo­o­lo­gii


SJP.pl


malakozoologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem mię­cza­ków; ma­la­ko­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. zool. dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się mię­cza­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ma­la­ko­zo­o­lo­gii po­ka­za­li nam dzi­siaj ko­lek­cję śli­ma­ków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malakologia

Wiktionary


malakozoologiczny

→ ma­la­ko­zo­o­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

malakozoologia

malaksator

wie­lo­funk­cyj­ny robot ku­chen­ny słu­żą­cy m.in. do tar­cia owo­ców, mie­le­nia mięsa i mie­sza­nia na­po­jów; ma­lak­ser


SJP.pl


malakser

wie­lo­funk­cyj­ny robot ku­chen­ny słu­żą­cy m.in. do tar­cia owo­ców, mie­le­nia mięsa i mie­sza­nia na­po­jów; ma­lak­sa­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. robot ku­chen­ny do roz­drab­nia­nia, mie­sza­nia, wy­ra­bia­nia cia­sta i ubi­ja­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obra­ne kar­to­fle ugo­to­wać i je­szcze cie­płe prze­pu­ścić przez ma­lak­ser lub pra­skę. To samo zro­bić z bia­łym serem. Obie masy po­łą­czyć w ma­lak­se­rze.

Wiktionary


malambo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. ar­gen­tyń­ski ta­niec lu­do­wy wy­ko­ny­wa­ny przez męż­czyzn

Wiktionary

Ma­lam­bo – mia­sto w pół­noc­nej Ko­lum­bii, w de­par­ta­men­cie Atlántico. Mia­sto za­miesz­ku­je 99 058 osób.

Wikipedia


malamut

pies za­przę­go­wy rasy ala­skan ma­la­mut


SJP.pl


malamówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­la­mów­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ma­cie­jo­wi­cach.

Wikipedia


malankowo

Ma­lan­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo.

Wikipedia


malanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


malanowski

przy­miot­nik od: Ma­la­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­la­no­wa, zwią­za­ny z Ma­la­no­wem

Wiktionary

Ma­la­now­ski (forma żeń­ska: Ma­la­now­ska, licz­ba mnoga: Ma­la­now­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

We­dług da­nych za­war­tych w in­ter­ne­to­wej wer­sji "Słow­ni­ka naz­wisk współ­cze­śnie w Pol­sce uży­wa­nych" pod re­dak­cją prof. Ka­zi­mie­rza Ry­mu­ta (wy­da­ne­go w wer­sji tra­dy­cyj­nej przez In­sty­tut Ję­zy­ka Pol­skie­go PAN w Kra­ko­wie) na po­cząt­ku lat 90. XX wieku naz­wi­skiem Ma­la­now­ski po­słu­gi­wa­ło się 1897 osób ży­ją­cych, za­re­je­stro­wa­nych w bazie PESEL.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Malanów m., malanowianin m., malanowianka ż.

Wiktionary


malanów

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­la­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Lu­to­miersk
  • Ma­la­nów – część wsi Wa­lich­no­wy w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie So­kol­ni­ki
  • Ma­la­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Ma­la­nów
  • Ma­la­nów – gro­ma­da w pow. tu­rec­kim
  • Ma­la­nów­ko

Wikipedia


malanówko

Ma­la­nów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Mo­cho­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś pry­wat­na Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­na była w 1827 roku w po­wie­cie lip­now­skim, ob­wo­dzie lip­now­skim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


malapropizm

uży­cie in­ne­go wy­ra­zu niż za­mie­rzo­ny, zaz­wy­czaj z mi­mo­wol­nie ko­micz­nym efek­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. uży­cie in­ne­go słowa czy wy­ra­że­nia niż za­mie­rzo­ny, czę­sto da­ją­ce ko­micz­ny efekt;

Wiktionary

Ma­la­pro­pizm ( mal-à-pro­pos „nie w porę”) – omył­ka słow­na po­le­ga­ją­ca na uży­ciu w wy­po­wie­dzi wy­ra­zu o myl­nym zna­cze­niu za­miast po­dob­ne­go w brzmie­niu wła­ści­we­go wy­ra­zu, tj. po­my­le­nie pa­ro­ni­mów. Naj­czę­ściej efek­ty tak uksz­tał­to­wa­nej wy­po­wie­dzi są ko­micz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­la­pro­piz­my mogą być uży­wa­ne ce­lo­wo.

Wiktionary


malara

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ma­la­ra – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie gór­nict­wa
  • Zbi­gniew Ma­la­ra – pol­ski in­ży­nier or­ga­ni­za­tor prze­my­słu

Wikipedia


malarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


malarewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


malaria

ostra lub przew­le­kła cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez wew­nątrz­ko­mór­ko­we­go pier­wot­nia­ka z ga­tun­ku za­rodź­ców, prze­no­szo­ne­go przez ko­ma­ra wid­lisz­ka; zim­ni­ca; febra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zim­ni­ca, ro­dzaj cho­ro­by tro­pi­kal­nej;

Wiktionary

Ma­la­ria, zim­ni­ca (śrdw. mala aria ‘złe po­wie­trze’; łac. "ma­la­ria", "plas­mo­dio­sis", dawne nazwy: "febra" z łac. "fe­bris" = go­rącz­ka i "pa­lu­dyzm") – ostra lub przew­le­kła tro­pi­kal­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza, któ­rej różne po­sta­cie wy­wo­ły­wa­ne są przez jeden lub wię­cej z na­stę­pu­ją­cych ga­tun­ków jed­no­ko­mór­ko­we­go pier­wot­nia­ka z ro­dza­ju Plas­mo­dium:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewną ochro­nę dają leki prze­ciw­ma­la­rycz­ne, które się po­da­je w cza­sie po­by­tu oraz po po­wro­cie z kon­ty­nen­tów za­gro­żo­nych ma­la­rią.

 (1.1) Do le­cze­nia ma­la­rii sto­so­wa­no chi­ni­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlarʲja, AS: malarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malaryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zimnica

Wiktionary


malarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­tyst­ka, która ma­lu­je obra­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuza posz­ła na spot­ka­nie z jakąś ma­lar­ką z Afry­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlarka, AS: malarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malowanie n., malowidło n., malunek m.

:: fm. malarz m.

 czas. malować ndk., pomalować dk., namalować dk.

 przym. malarski

Wiktionary


malarnia

po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do bar­wie­nia, ma­lo­wa­nia pro­du­ko­wa­nych wy­ro­bów; warsz­tat ma­lar­ski


SJP.pl


malarniczy

rzad­ko: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla miej­sca, w któ­rym ma­lu­je się pro­du­ko­wa­ne przed­mio­ty


SJP.pl


malarski

do­ty­czą­cy ma­la­rza albo ma­lar­stwa (np. pra­cow­nia ma­lar­ska, ze­staw ma­lar­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­lar­stwem (dzie­dzi­ną sztu­ki) lub ma­la­rzem, do­ty­czą­cy tego ma­lar­stwa lub ma­la­rza

 (1.2) zwią­za­ny z ma­lar­stwem (ro­dza­jem rze­mio­sła) lub ma­la­rzem, do­ty­czą­cy tego ma­lar­stwa lub ma­la­rza

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. na­da­ją­cy się na temat obra­zu, dzie­ła sztu­ki ze wzglę­du na wa­lo­ry este­tycz­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ma­lar­ski (1887–1955) – pol­ski bio­che­mik, fiz­jo­log, zo­o­tech­nik, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ży­wie­nia zwie­rząt,
  • Marek Ma­lar­ski (1949–2016) – pol­ski spe­cja­li­sta in­ży­nie­rii ruchu lot­ni­cze­go, prof. dr hab. inż.,
  • Sta­ni­sław Ma­lar­ski (ur. 1931) – pol­ski praw­nik, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk praw­nych, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny Uni­wer­sy­te­tu Opol­skie­go,
  • Ta­de­usz Ma­lar­ski (1883–1952) – pol­ski fizyk, ra­dio­tech­nik, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Lwow­skiej, Po­li­tech­ni­ki Ślą­skiej i AGH w Kra­ko­wie
  • Ma­lar­ski – po­stać le­gen­dar­na, zbój­nik dzia­ła­ją­cy w la­tach pod ko­niec XIX wieku na te­re­nie Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej oraz Kie­lec­czyz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj by­li­śmy z Jac­kiem na ple­ne­rze ma­lar­skim.

 (1.2) Jacku, kup w mar­ke­cie je­szcze dwa pędz­le, sznu­rek ma­lar­ski i worek gipsu.

 (2.1) Jacku, spójrz, jakie ma­lar­skie chmu­ry!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malowanie n., malarz m., malarka ż., malarzyna m., malowidło n., malunek m., malowanie n., namalowanie n., pomalowanie n., wymalowanie n., przemalowywanie n., przemalowanie n., zamalowywanie n. zamalowanie n., wymalowywanie n., wymalowanie n., domalowywanie n. domalowanie n., odmalowywanie n., odmalowanie n., malarskość ż.

 czas. malować ndk., namalować dk., pomalować dk., wymalować dk., przemalowywać ndk., przemalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk., wymalowywać ndk., wymalować dk., domalowywać ndk., domalować dk., odmalowywać ndk., odmalować dk.

 przysł. malarsko

Wiktionary


malarskość

→ ma­lar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­lar­skie

Wiktionary

Patrz:

malarski

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malarz m., malarzyna m., malarka ż., malarnia ż., malowniczość ż., malowanie n.

 czas. malować ndk.

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malowniczość, obrazowość

Wiktionary


malarstwo

1. jedna z ga­łę­zi sztuk pla­stycz­nych obej­mu­ją­ca obra­zy wy­ko­ny­wa­ne na pła­szczyź­nie za po­mo­cą farb
2. ogół obra­zów ja­kie­goś ma­la­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. sztu­ka pla­stycz­na po­słu­gu­ją­ca się m.in. plama barw­na­a­mą barw­ną, linią na­kła­da­ną na okre­ślo­ną po­wierzch­nię (np. płót­no, tek­tu­ra, deska, ścia­na);

Wiktionary

Ma­lar­stwo – jedna z ga­łę­zi sztuk pla­stycz­nych, po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu farby lub barw­ni­ka na ma­lo­wa­ną po­wierzch­nię. We­dług innej de­fi­ni­cji isto­tą ma­lar­stwa jest po­słu­gi­wa­nie się linią i barwą na pła­szczyź­nie. Spoś­ród sztuk pla­stycz­nych cha­rak­te­ry­zu­je się naj­więk­szy­mi moż­li­wo­ścia­mi odt­wór­czy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śmierć w ma­lar­stwie śred­nio­wiecz­nym zwy­kle była przed­sta­wia­na jako szkie­let z kosą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlarstfɔ, AS: malarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malowanie n., malarz m., malarka ż., malarzyna m., malowidło n., malunek mrz., malarskość ż.

 czas. malować, namalować, pomalować, wymalować, przemalować, zamalować, wymalować, domalować, odmalować

 przym. malarski

 przysł. malarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuka malarska

Wiktionary


malaryczny

bę­dą­cy ob­ja­wem ma­la­rii, sprzy­ja­ją­cy za­cho­ro­wa­niu na nią (np. oko­li­ce ma­la­rycz­ne, go­rącz­ka ma­la­rycz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ma­la­rii, zwią­za­ny z ma­la­rią

 (1.2) o ob­sza­rze, te­re­nie: taki, na któ­rym czę­sto wy­stę­pu­ją za­cho­ro­wa­nia na ma­la­rię

 (1.3) sprzy­ja­ją­cy pow­sta­wa­niu i roz­wo­jo­wi ognisk ma­la­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malaria ż.

Wiktionary


malarz

1. ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się ma­lar­stwem
2. rze­mieśl­nik za­ra­bia­ją­cy ma­lo­wa­niem ścian, mebli itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud. rzem. rze­mieśl­nik lub ro­bot­nik, który ma­lu­je ścia­ny i inne czę­ści bu­dyn­ku

 (1.2) szt. ar­ty­sta, który ma­lu­je obra­zy

Wiktionary

Ma­larz (z niem. "Maler", łac. "pic­tor", "pic­to­rel­lus", "ico­ni­sta", "ima­gi­na­tor") – rze­mieśl­nik, ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się ma­lar­stwem. Jest to zawód po­le­ga­ją­cy na po­kry­wa­niu, ma­lo­wa­niu pła­szczyzn, przed­mio­tów po­wło­ka­mi, li­nia­mi, punk­ta­mi, ko­lo­rem, farbą, far­ba­mi, po to by je ochro­nić, zmie­nić ich włas­ny kolor lub na­ma­lo­wać, stwo­rzyć obraz, wy­o­bra­że­nie, iluz­ję tego co od­bie­ra­my zmy­słem wzro­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od rana ma­la­rze po­ma­lo­wa­li już sufit i jedną ścia­nę.

 (1.2) Ma­larz sprze­da­wał na rynku swoje dzie­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalaʃ, AS: malaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malarskość ż., malowanie n., pomalowanie n., podmalunek m., namalowanie n., zamalowywanie n., zamalowanie n., zmalowanie n., malunek m., maluneczek m., malarzyna m., malowniczość ż., podmalowywanie n., podmalowanie n., domalowywanie n., domalowanie n., wymalowanie n.

:: zdrobn. malarczyk m.

:: fż. malarka ż.

 czas. pomalować dk., malować ndk., namalować dk., zmalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk., podmalowywać ndk., podmalować dk., domalowywać ndk., domalować dk., wymalować dk.

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary


malarzowy

→ ma­larz (daw­niej); ma­lar­ski


SJP.pl


malarzyna

po­gard­li­wie lub lek­ce­wa­żą­co o ma­la­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. słaby ma­larz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malarz mos., malarskość ż.

 przym. malarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pacykarz

Wiktionary


malasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; za­li­cza­na do asan sto­ją­cych; wy­ko­ny­wa­na, ku­ca­jąc z moż­li­wie po­łą­czo­ny­mi sto­pa­mi, z łok­cia­mi roz­py­cha­ją­cy­mi ko­la­na na boki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja girlandy, girlanda

Wiktionary


malatang

chiń­ska zupa ulicz­na z do­wol­nie do­bie­ra­nych skład­ni­ków


SJP.pl


malation

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy estrów kwa­sów fos­fo­ro­wych, pe­sty­cyd po­wszech­nie sto­so­wa­ny w upra­wach rol­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek fos­fo­ro­or­ga­nicz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C10H19O6PS2., uży­wa­ny jako in­sek­ty­cyd, wy­ka­zu­ją­cy się niską tok­sycz­no­ścią wobec ludzi;

Wiktionary

Ma­la­tion – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy estrów kwa­sów fos­fo­ro­wych i po­chod­nych kwasu bursz­ty­no­we­go. Jest pa­ra­sym­pa­to­mi­me­ty­kiem wią­żą­cym się nie­od­wra­cal­nie z cho­li­no­e­ste­ra­zą. Sto­su­je się go jako in­sek­ty­cyd, gdyż ma bar­dzo sze­ro­kie spek­trum dzia­ła­nia owa­do­bój­cze­go, na­to­miast sto­sun­ko­wo niską tok­sycz­ność wobec ludzi.

Wikipedia


malatura

obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi na ścia­nie lub na drew­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób ma­lo­wa­nia

Wiktionary

Ma­la­tu­ra – część or­na­men­ty­ki ar­chi­tek­to­nicz­nej sta­no­wią­ca obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi, zwła­szcza na ścia­nie lub na drew­nie, ale także na szkle (spo­ty­ka się także ma­la­tu­ry podsz­kliw­ne). Ma­la­tu­ry (ma­lo­wi­dła) w ar­chi­tek­tu­rze naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne są w po­łą­cze­niu z ta­ki­mi tech­ni­ka­mi ma­lar­ski­mi jak fresk, graf­fi­ti, me­da­lion, mo­no­chrom, po­li­chro­mia, pan­ne­au, su­pra­por­ta czy pe­tro­gli­fy.

Wikipedia


malaty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim.

Wiktionary

Ma­la­ty (lit. "Molėtai") – mia­sto na Lit­wie po­ło­żo­ne ok. 60 km na pół­noc od Wilna, 30 km od Ucia­ny. Licz­ba miesz­kań­ców w 2011 wy­no­si­ła 6434. Spoś­ród nich ok. 2% to Po­la­cy.

Mia­sto jest jedną z naj­star­szych osad na Lit­wie. Ma­la­ty są wzmian­ko­wa­ne już w do­ku­men­tach z końca XIV w. wśród osad bę­dą­cych upo­sa­że­niem bi­sku­pa wi­leń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. malacki

Wiktionary


malatyński

naz­wi­sko


SJP.pl


malawi

1. je­zio­ro w Afry­ce; Niasa;
2. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Li­long­we; Re­pu­bli­ka Ma­la­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afry­ce;

 (1.2) geogr. zob. Niasa. (je­zio­ro)

Wiktionary

Ma­la­wi, Re­pu­bli­ka Ma­la­wi ( Re­pu­blic of Ma­la­wi; czewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) daw­niej "Niasa" – pań­stwo we wschod­niej Afry­ce, bez do­stę­pu do morza. Gra­ni­czy z Tan­za­nią, Mo­zam­bi­kiem i Zam­bią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ma­la­wi ho­du­je się mię­dzy in­ny­mi fa­so­lę i ryż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlavʲi, AS: malavʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawijczyk mos., Malawijka ż.

 przym. malawijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Malawi; daw. Niasa, Nyasaland

 (1.2) Niasa

Wiktionary


malawijczyk

oby­wa­tel Ma­la­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­la­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1992 r. w Ma­la­wi dosz­ło do za­mie­szek an­ty­rzą­do­wych, w wy­ni­ku któ­rych woj­sko i po­li­cja za­bi­ły ponad 40 osób. Je­sie­nią tego sa­me­go roku scho­ro­wa­ny Banda obie­cał prze­pro­wa­dzić re­fe­ren­dum w spra­wie de­mo­kra­ty­za­cji. W czerw­cu 1993 r. w ple­bi­scy­te­bi­scy­cie Ma­la­wij­czy­cy opo­wie­dzie­li się za wpro­wa­dze­niem sy­ste­mu wie­lo­par­tyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijt͡ʃɨk, AS: malavʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawi n.

:: fż. Malawijka ż.

 przym. malawijski

Wiktionary


malawijka

oby­wa­tel­ka Ma­la­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­la­wi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijka, AS: malavʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawi n., Malawijczyk mos.

 przym. malawijski

Wiktionary


malawijski

przy­miot­nik od: Ma­la­wi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­la­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy­ma duszy już widzę, jak do­ko­nu­ję ży­wo­ta w ma­la­wij­skim wię­zie­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijsʲci, AS: malavʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawi n., Malawijczyk mos., Malawijka ż.

Wiktionary


malawski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ma­law­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, pe­da­gog i dy­ry­gent.
  • Bo­że­na Ma­law­ska – pol­ska ak­tor­ka.
  • Shan­tel­le Ma­law­ski – ka­na­dyj­ska za­wo­do­wa wrest­ler­ka, bar­dziej znana jako Ta­y­lor Wilde.
  • Ta­de­usz Ma­law­ski – dok­tor praw, ad­wo­kat, radca są­do­wy, urzęd­nik, dzia­łacz spo­łecz­ny, bur­mistrz Sa­no­ka.
  • Zyg­munt Ma­law­ski – pol­ski aktor fil­mo­wy, te­a­tral­ny, oraz te­le­wi­zyj­ny.

Wikipedia


malborczanin

miesz­ka­niec Mal­bor­ka; Mal­bor­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mal­bor­ka

 (1.2) osoba rodem z Mal­bor­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalbɔrˈt͡ʃãɲĩn, AS: malborčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork m., malborczyk m., malborka ż.

:: fż. malborczanka ż.

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborczyk

Wiktionary


malborczanka

miesz­kan­ka Mal­bor­ka; Mal­bor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mal­bor­ka

 (1.2) ko­bie­ta rodem z Mal­bor­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalbɔrˈt͡ʃãnka, AS: malborčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork mrz.

:: fm. malborczanin mos., malborczyk mos.

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborka

Wiktionary


malborczyk

miesz­ka­niec Mal­bor­ka; Mal­bor­cza­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mal­bor­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈbɔrt͡ʃɨk, AS: malborčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork m., malborczanin m., malborczanka ż.

:: fż. malborka ż.

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborczanin

Wiktionary


malbork

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, dawna sto­li­ca pań­stwa krzy­żac­kie­go;

 (1.2) geogr. adm. gmina wiej­ska w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie mal­bor­skim;

 (1.3) geogr. część wsi Ga­po­wo w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim;

Wiktionary

Mal­bork (łac. "Ma­ria­e­bur­gum", "Ma­riae ca­strum", "Ma­ria­no­po­lis", niem. "Ma­rien­burg") – mia­sto po­wia­to­we, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim nad No­ga­tem. Sie­dzi­ba po­wia­tu mal­bor­skie­go i gminy wiej­skiej Mal­bork, w 1309–1457 sto­li­ca pań­stwa za­ko­nu krzy­żac­kie­go. Mal­bork leży na ob­sza­rze daw­nej Po­me­za­nii, w hi­sto­rycz­nych Pru­sach na ziemi mal­bor­skiej, a et­no­gra­ficz­nie na Po­wi­ślu. Mia­sto kró­lew­skie po­ło­żo­ne było w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­nym wy­da­rze­niem, na­gło­śnio­nym przez Krzy­ża­ków w Eu­ro­pie, był napad w 1388 roku na od­dział ry­cer­ski księ­cia gel­dryj­skie­go Wil­hel­ma, zdą­ża­ją­ce­go do Mal­bor­ka i uwię­zie­nie go na zamku w Zło­cień­cu.

 (1.1) Z od­da­li wi­dzie­li­śmy zamek krzy­żac­ki w Mal­bor­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalbɔrk, AS: malbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malborczanin mos., malborczanka ż., malborczyk mos., malborka ż.

 przym. malborski

Wiktionary


malborka

miesz­kan­ka Mal­bor­ka; Mal­bor­czan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mal­bor­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈbɔrka, AS: malborka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork, malborczyk, malborczanin

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborczanka

Wiktionary


malborski

przy­miot­nik od: Mal­bork


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Mal­bork

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈbɔrsʲci, AS: malborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malborczanka ż., malborczanin m., Malbork, malborczyk, malborka

Wiktionary


malcanów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mal­ca­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Mal­ca­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Wią­zow­na

Wikipedia


malcharek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marta Mal­cha­rek – pol­ska hy­dro­tech­nik i po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Mi­ro­sław Mal­cha­rek – pol­ski dzien­ni­karz, pi­sarz, ar­ty­sta pla­styk i sa­ty­ryk
  • To­masz Mal­cha­rek – pol­ski pił­karz

Wikipedia


malcherczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


malcherek

naz­wi­sko


SJP.pl


malcheusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotr Apo­stoł od­ciął Mal­che­u­szo­wi prawe ucho.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Malcheuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchos, Malchus

Wiktionary


malcheuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Mal­che­usz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus pod­niósł z ziemi Mal­che­u­szo­we ucho.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malcheusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchusowy

Wiktionary


malchos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grec­ka forma imie­nia Mal­chus
  • Mal­chos – wczes­no­bi­zan­tyj­ski hi­sto­ryk
  • Mal­chos – sługa, któ­re­mu św. Piotr od­ciął ucho we­dług

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A słu­dze było na imię Mal­chos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchus, Malcheusz

Wiktionary


malchus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Mal­chus także Mal­che­usz, Mal­chos – zla­ty­ni­zo­wa­ne imię po­cho­dze­nia he­braj­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „do­rad­ca”. Niek­tó­re źró­dła wy­wo­dzą jego ro­do­wód z ję­zy­ka pu­nic­kie­go, w któ­rym oz­na­cza­ło­by tyle co „pa­nu­ją­cy”, „mój król”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotr od­ciął Mal­chu­so­wi prawe ucho.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Malchusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchos, Malcheusz

Wiktionary


malchusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Mal­chus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale mu po­wiem: świę­ty Pie­truń­ku! za­kli­nam cię na ucho Mal­chu­so­we, nie czyń­że mi wstrę­tu, boć to po­ga­nie tak mi pop­so­wa­li szat­ki cie­les­ne…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malchus m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malcheuszowy

Wiktionary


malciak

naz­wi­sko


SJP.pl


malcok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cu­kie­rek

Wiktionary


malcolm

[czy­taj: mal­kolm] imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mal­colm – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Mal­colm – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Lan­ca­ster
  • Mal­colm – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Po­wes­hiek
  • Mal­colm (ang. Mal­colm Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McLean
  • Mal­colm II – król Szko­cji
  • Mal­colm III Cen­mo­re „Cenn Mór” („Wiel­ka głowa”) – król Szko­cji
  • Mal­colm IV Dzie­wi­ca – król Szko­cji
  • Mal­colm Bal­dri­ge – ame­ry­kań­ski se­kre­tarz hand­lu
  • Mal­colm David Kel­ley – ame­ry­kań­ski aktor
  • Mal­colm Gre­e­ne Chace – te­ni­si­sta ame­ry­kań­ski
  • Mal­colm J. An­der­son – te­ni­si­sta au­stra­lij­ski
  • Mal­colm Lowry – bry­tyj­ski po­wie­ścio­pi­sarz i poeta

Wikipedia


malcy

małe dzie­ci


SJP.pl


malczak

naz­wi­sko


SJP.pl


malczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mal­cze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Nie­cha­no­wo
  • Mal­cze­wo – przy­sió­łek wsi Zie­le­nie­wo w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Mal­cze­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ma­le­cze­wo

Wikipedia


malczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Mal­czew­ski (forma żeń­ska: Mal­czew­ska; licz­ba mnoga: Mal­czew­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


malczyce

1. wieś w Pol­sce;
2. ko­lo­nia w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Mal­czy­ce ( Maltsch, 1945–1946 "Ma­ło­szyn") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, sie­dzi­ba gminy Mal­czy­ce. Na dzień 1 stycz­nia 2019 wieś li­czy­ła 3216 miesz­kań­ców.

Wikipedia


malczycki

przy­miot­nik od: Mal­czy­ce


SJP.pl


malczyczanin

miesz­ka­niec Mal­czyc


SJP.pl


malczyczanka

miesz­kan­ka Mal­czyc


SJP.pl


malczyk

mo­dra­szek mal­czyk - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Mal­czyk − pol­ski pił­karz
  • Mar­cin Mal­czyk − pol­ski ko­szy­karz
  • Karol Mal­czyk − pol­ski ar­ty­sta ma­larz, rzeź­biarz i wi­tra­ży­sta
  • Sta­ni­sław Mal­czyk − pol­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Mal­czyk − pol­ski pilot woj­sko­wy
  • Mo­dra­szek mal­czyk − motyl dzien­ny z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych

Wikipedia


malczyn

Mal­czyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


malczów

Mal­czów (niem. "Malts­cha­we") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.

Wikipedia


maldanin

Mal­da­nin (niem. "Mal­da­ne­y­en", 1938–1945 "Mal­da­ne­ien") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa. We­dług po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go obo­wią­zu­ją­ce­go do 1998 roku na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


maldonit

mi­ne­rał, biz­mu­tek złota


SJP.pl


male

sto­li­ca Ma­le­di­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ma­le­di­wów;

Wiktionary

Male ( ‏މާލެ‎, trl. Maale) – sto­li­ca Ma­le­di­wów, na wy­spie Male w atolu Male Pół­noc­ne. Osob­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w po­dzia­le ad­mi­ni­stra­cyj­nym Ma­le­di­wów. Male to naj­więk­szy oś­ro­dek prze­my­sło­wy kraju, znaj­du­je się tam głów­ny port mor­ski oraz port lot­ni­czy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Male jest po­ło­żo­ne na pię­knym atolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalɛ, AS: male

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malejczyk mos., malejka ż.

 przym. malejski

Wiktionary


malec

małe dziec­ko płci mę­skiej; chłop­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mały chło­piec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • malec – mały chło­piec
  • malec (Ca­tu­mi­ri) – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych
  • Malec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Kęty
  • Malec – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Cie­cha­no­wiec
  • An­drzej Malec – aktor
  • Ivo Malec – fran­cu­ski kom­po­zy­tor po­cho­dze­nia chor­wac­kie­go
  • Ja­ni­na Malec-Ole­cha (1926–2001) – bio­che­mik, doc. dr hab. w In­sty­tu­cie He­ma­to­lo­gii w War­sza­wie
  • Lu­cy­na Malec – ak­tor­ka
  • Mag­da­le­na Malec - kla­we­sy­nist­ka i or­ga­nist­ka
  • Ma­riusz Malec – re­ży­ser, do­ku­men­ta­li­sta i sce­na­rzy­sta
  • Ma­riusz Malec – pił­karz
  • Sta­ni­sław Malec (1895–1943) – fizyk, pe­da­gog, dy­rek­tor Pań­stwo­we­go In­sty­tu­tu Robót Ręcz­nych w War­sza­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta trzy­ma­ła za rękę malca z wiel­kim czer­wo­nym li­za­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalɛt͡s, AS: malec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malizna ż., malenie n., maleństwo n., maluch m., mały m., mała ż., małość ż.

 przym. mały

 czas. maleć ndk., zmaleć dk.

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluch, smyk, berbeć, gzubek, dądel, bębas; gw. Śląsk Cieszyński pyrtek

Wiktionary


malechowo

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­le­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ustro­nie Mor­skie
  • Ma­le­cho­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Ma­le­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • Ma­le­cho­wo – gro­ma­da

Wikipedia


malechowski

przy­miot­nik od: Ma­le­cho­wo


SJP.pl


malechówko

Ma­le­chów­ko (nazwa obocz­na: Ma­le­chó­wek, Neu Mal­chow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go.

Wikipedia


malecki

naz­wi­sko


SJP.pl


malediwczyk

miesz­ka­niec Ma­le­di­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­le­di­wów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲift͡ʃɨk, AS: maledʹifčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malediwy nmos.

:: fż. Malediwka ż.

 przym. malediwski

Wiktionary


malediwka

miesz­kan­ka Ma­le­di­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­le­di­wów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifka, AS: maledʹifka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malediwy nmos.

:: fm. Malediwczyk mos.

 przym. malediwski

Wiktionary


malediwski

→ Ma­le­di­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­le­di­wy

 (1.2) od­no­szą­cy się do ar­chi­pe­la­gu Ma­le­di­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Ma­le­di­wów;

Wiktionary

Patrz:

Malediwy

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifsʲci, AS: maledʹifsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malediwy nmos., Malediwczyk mos., Malediwka ż.

Wiktionary


malediwskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­le­diw­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­le­diw­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­le­diw­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maledʹifskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


malediwy

Ma­le­dy­wy (bar­dzo rzad­ko);
1. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Male; Re­pu­bli­ka Ma­le­di­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pań­stwo i ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;

Wiktionary

Ma­le­di­wy ( ‏ދިވެހިރާއްޖެ‎, "Di­we­hi Radź­dźe"; ofic. Re­pu­bli­ka Ma­le­di­wów, maled. ‏ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ‎, "Di­we­hi Radź­dźe­ge Dźum­hu­rij­ja") – ar­chi­pe­lag oraz pań­stwo wy­spiar­skie o tej samej naz­wie, po­ło­żo­ne na Oce­a­nie In­dyj­skim, ok. 500 km na po­łud­nio­wy za­chód od po­łud­nio­we­go krań­ca Indii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy chciał­by spę­dzić wa­ka­cje na Ma­le­di­wach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲivɨ, AS: maledʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malediwski mrz., Malediwczyk mos., Malediwka ż.

 przym. malediwski

Wiktionary


maledywski

przy­miot­nik od: Ma­le­dy­wy (Ma­le­di­wy); ma­le­diw­ski (czę­ściej)


SJP.pl


maledywy

bar­dzo rzad­ko: Ma­le­di­wy (ar­chi­pe­lag lub pań­stwo)


SJP.pl


maleina

sub­stan­cja słu­żą­ca do wy­kry­wa­nia u zwie­rząt ukry­tych po­sta­ci no­sa­ciz­ny


SJP.pl


maleinian

sól kwasu ma­le­i­no­we­go


SJP.pl


maleinowy

kwas ma­le­i­no­wy - naj­prost­szy nie­na­sy­co­ny kwas dwu­kar­bok­sy­lo­wy, pow­sta­ją­cy z kwasu jabł­ko­we­go i z ben­ze­nu, sto­so­wa­ny m.in. do pro­duk­cji żywic syn­te­tycz­nych i leków


SJP.pl


malejczyk

miesz­ka­niec Male


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Male

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛjt͡ʃɨk, AS: malei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Male n.

:: fż. malejka ż.

 przym. malejski

Wiktionary


malejka

miesz­kan­ka Male


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Male

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛjka, AS: malei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Male n.

:: fm. malejczyk mos.

 przym. malejski

Wiktionary


malejski

przy­miot­nik od: Male (sto­li­ca Ma­le­di­wów)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Male

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛjsʲci, AS: malei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Male n., malejczyk mos., malejka ż.

Wiktionary


malek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Na­ta­lia Malek (ur. 1988), pol­ska po­et­ka
  • Rami Malek (ur. 1981), ame­ry­kań­ski aktor po­cho­dze­nia egip­skie­go
  • Redha Malek (1931–2017), po­li­tyk al­gier­ski
  • Roman Malek (ur. 1951), pol­ski si­no­log i ksiądz ka­to­lic­ki
  • Tat­ja­na Malek (ur. 1987), nie­miec­ka te­ni­sist­ka pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Jan Mi­chał Małek (ur. 1928), in­ży­nier, emi­grant osia­dły w Ka­li­for­nii, przed­się­bior­ca, dzia­łacz pol­sko-ame­ry­kań­ski
  • Malek Maath (ur. 1981), pił­karz z Ara­bii Sa­u­dyj­skiej

Wikipedia


malendowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wik Ma­len­do­wicz – pol­ski en­do­kry­no­log
  • Paweł Ma­len­do­wicz – pol­ski na­u­ko­wiec

Wikipedia


malendowski

naz­wi­sko


SJP.pl


malenin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­le­nin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Tczew
  • Ma­le­nin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Wit­ko­wo

Wikipedia


malerzów

Ma­le­rzów (niem. "Ma­liers") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Do­bro­szy­ce.

Wikipedia


malesa

naz­wi­sko


SJP.pl


maleszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Ma­le­szew­ski (1903-1995), pow­sta­niec ślą­ski, pod­puł­kow­nik ka­wa­le­rii WP
  • Wik­tor Ma­le­szew­ski (1883-1941), pol­ski le­karz i sa­mo­rzą­do­wiec, pre­zy­dent Wilna
  • Kle­mens Ma­le­szew­ski (1798-1873), pol­ski le­karz psy­chia­tra
  • Tytus Ma­le­szew­ski (1827-1898), pol­ski ma­larz
  • Zbi­gniew Ma­le­szew­ski (1924-2017), pol­ski rzeź­biarz i ar­chi­tekt

Wikipedia


maleszka

naz­wi­sko


SJP.pl


maleszów

Ma­le­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce.

Wieś po­ło­żo­na jest nad Małą Ślęzą. W pier­wszej de­ka­dzie XXI wieku pla­no­wa­no w ra­mach pro­gra­mu małej re­ten­cji bu­do­wę w re­jo­nie wsi za­po­ry wod­nej o wy­so­ko­ści 11,11 m i dłu­go­ści 338 m. Ut­wo­rzo­ny zbior­nik re­ten­cyj­ny miał mieć po­jem­ność użyt­ko­wą 2,3 mln m³ i po­jem­ność cał­ko­wi­tą 5,6 mln m³.

Wikipedia


malewice

Ma­le­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dziad­ko­wi­ce. Leży nad rzeką Leśną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Bo­les­nej w Os­mo­li.

Wikipedia


malewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ma­le­wicz-Madey (ur. 1937) – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa;
  • Ka­zi­mierz Ma­le­wicz (1879–1935) – ro­syj­ski ma­larz, te­o­re­tyk sztu­ki, po­cho­dze­nia pol­skie­go;
  • Lu­cjan Ma­le­wicz (ur. ok. 1837) – du­chow­ny ka­to­lic­ki, uczest­nik pow­sta­nia stycz­nio­we­go, ze­sła­niec;
  • Ma­rian Do­ro­tycz-Ma­le­wicz (1895–1945) – pod­puł­kow­nik łącz­no­ści Woj­ska Pol­skie­go
  • Ta­de­usz Ma­le­wicz (ur. 1950) – in­ży­nier, dzia­łacz mniej­szo­ści pol­skiej na Bia­ło­ru­si
  • Wła­di­mir Ma­le­wicz (ur. 1985) – ro­syj­ski ho­ke­i­sta.

Wikipedia


malewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­le­wo – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów
  • Ma­le­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Ma­le­wo – przy­sió­łek wsi Łoza w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Targ
  • Ma­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Ma­le­wo – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie nieś­wie­skim, w siel­so­wie­cie Nieś­wież
  • Ma­le­wo – wieś w ob­wo­dzie Cha­sko­wo, w gmi­nie Cha­sko­wo
  • Ma­le­wo – wieś w ob­wo­dzie Smo­lan, w gmi­nie Cze­pe­ła­re
  • Ma­le­wo – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie du­bień­skim, w hro­ma­dzie Bo­re­mel

Wikipedia


malewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­lew­ski – pol­ski me­to­do­log nauk spo­łecz­nych
  • Bar­tosz Ma­lew­ski – pol­ski ad­wo­kat, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Bro­ni­sław Ma­lew­ski – ge­ne­rał pod­po­rucz­nik le­karz Woj­ska Pol­skie­go
  • Fran­ci­szek Ma­lew­ski − pol­ski praw­nik
  • Hen­ryk Ma­lew­ski – li­tew­ski praw­nik na­ro­do­wo­ści pol­skiej.
  • Józef Ma­lew­ski – le­karz we­te­ry­na­rii, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ju­liusz Ma­lew­ski – pol­ski dzia­łacz na­ro­do­wy, spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny na War­mii
  • Mar­cin Ma­lew­ski – pol­ski pił­karz ręcz­ny, gra­ją­cy na po­zy­cji skrzy­dło­we­go
  • Ry­szard Ma­lew­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tro­tech­nik, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Se­we­ryn Ma­lew­ski – mar­sza­łek wy­szo­grodz­ki kon­fe­de­ra­cji bar­skiej
  • Wik­tor Ma­lew­ski – pol­ski pod­po­rucz­nik, we­te­ran pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Zyg­munt Ma­lew­ski – pol­ski li­te­rat, ar­chi­wa­riusz miej­ski, ba­dacz hi­sto­rii Byd­go­szczy

Wikipedia


malewszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­lew­szczyz­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Kras­no­bród. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 849

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Kras­no­bród. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 148 miesz­kań­ców.

Wikipedia


malezja

pań­stwo w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Ma­lez­ja ( Ma­la­y­sia) – pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, na Pół­wy­spie Ma­laj­skim i wy­spie Bor­neo; ob­szar 330,803 km², lud­ność 34 564 810 (we­dług stanu na 2024 r.), sto­li­ca Kuala Lum­pur (ok. 8,419 mln miesz­kań­ców), sie­dzi­ba rządu w Pu­tra­ja­ya.

Ma­lez­ja na Pół­wy­spie Ma­laj­skim gra­ni­czy z Taj­lan­dią i Sin­ga­pu­rem, na wy­spie Bor­neo z Bru­nei i In­do­nez­ją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sto­li­cy Ma­lez­ji stoją dwa znane na cały świat wie­żow­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛzʲja, AS: malezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malezyjczyk mos., Malezyjka ż., Malaje nmos.

 przym. malezyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. polit. Federacja Malezyjska (obecnie nazwa długa nie jest używana); hist. Malaje, Federacja Malajska (przed 1963)

Wiktionary


malezyjczyk

oby­wa­tel Ma­lez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­lez­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: malezyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malezja ż.

:: fż. Malezyjka ż.

 przym. malezyjski

Wiktionary


malezyjka

oby­wa­tel­ka Ma­lez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­lez­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjka, AS: malezyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malezja ż.

:: fm. Malezyjczyk mos.

 przym. malezyjski

Wiktionary


malezyjski

zwią­za­ny z Ma­lez­ją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­lez­ja

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. zob. ma­laj­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjsʲci, AS: malezyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Malezja.

Wiktionary


maleć

sta­wać się mniej­szym pod róż­ny­mi wzglę­da­mi, np. wiel­ko­ści, in­ten­syw­no­ści


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się mniej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceny rosną, a za­rob­ki ma­le­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalɛt͡ɕ, AS: maleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malenie n., maleństwo n., malec m., maluch mzw., maluczki mzw., malizna ż.

 przym. maluczki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zanikać, ubywać

Wiktionary


maleńczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


maleńka

1. mała dziew­czyn­ka;
2. pie­szczot­li­wie w zwro­cie do ko­bie­ty do­ro­słej lub zwie­rzę­cia


SJP.pl

Ma­leń­ka – de­biu­tanc­ki album pol­sko-ukra­iń­skiej grupy Da­ga­da­na wy­da­ny 7 lu­te­go 2010 roku przez Off­si­de Re­cords. Na pły­cie wy­stą­pi­li go­ścin­nie m.in.: Gaba Kulka, Karim Mar­tu­se­wicz i Afro­jax.

Wikipedia


maleńki

zdrob­nie­nie od: mały


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod ga­łę­zią wi­sia­ła w po­wie­trzu chma­ra ma­leń­kich mu­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛ̃ɲci, AS: malẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maleństwo n., maluch m., maluszek m., malizna ż., mały m.

 przym. mały, maluteńki, malusi

 przysł. mało, malutko, maluteńko, malusio

 licz. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluteńki, malusi

Wiktionary


maleńko

przy­słó­wek

 (1.1) nie­wie­le

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maleństwo n., maluch mzw./mos.

Wiktionary


maleństwo

1. pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku lub mło­dym zwie­rzę­ciu;
2. coś bar­dzo ma­łe­go lub bła­he­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. małe stwo­rze­nie – dziec­ko lub zwie­rzę

 (1.2) pot. coś bar­dzo ma­łe­go, nie­i­stot­ne­go

 (1.3) przest. dzie­ciń­stwo

 (1.4) pot. eufem. srom

Wiktionary

Ma­leń­stwo ( Roo) – mały kan­gur, po­stać z li­te­ra­tu­ry dzie­cię­cej stwo­rzo­na w 1925 przez bry­tyj­skie­go pi­sa­rza Alana Ale­xan­dra Milne’a. Ma­leń­stwo żyje razem z no­szą­cą go w tor­bie Kan­gu­rzy­cą. Jest do­brym przy­ja­cie­lem Pu­chat­ka, a jego naj­lep­szym przy­ja­cie­lem jest Ty­grys, z któ­rym lubi bry­kać.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cesia nie­śmia­ło wy­ję­ła ma­leń­stwo z łó­żecz­ka i pod­trzy­mu­jąc prze­pi­so­wo małą głów­kę, za­nio­sła je do ła­zien­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛ̃j̃stfɔ, AS: malẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluch m., maluszek m., malec m., małość ż., maleńtas m., maleńkość ż., malenie n., mały m.

 przym. mały, malutki, maleńki, malenieczki

 licz. mało, maleńko

 czas. maleć

 temsłow. mało-

 przysł. mało, maleńko

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maleńtas

 (1.2) błahostka

Wiktionary


maleńtas

rza­dziej: ma­leń­stwo, ma­leń­kie dziec­ko


SJP.pl


malformacja

wro­dzo­na wada spo­wo­do­wa­na za­bu­rze­niem roz­wo­ju or­ga­niz­mu w okre­sie za­rod­ko­wym


SJP.pl

Mal­for­ma­cja (łac. "mal­for­ma­tio", ang. "mal­for­ma­tion") – ro­dzaj wady wro­dzo­nej, wy­wo­ła­nej przez pier­wot­ne za­bu­rze­nie roz­wo­ju w okre­sie za­rod­ko­wym. Pier­wot­ne za­bu­rze­nie do­ty­czy pro­li­fe­ra­cji, róż­ni­co­wa­nia, mi­gra­cji, apop­to­zy ko­mó­rek albo pro­ce­sów wza­jem­ne­go ko­mu­ni­ko­wa­nia się ko­mó­rek.

Wikipedia


malgasja

nie­o­fi­cjal­na nazwa Re­pu­bli­ki Mal­ga­ska (Ma­da­ga­ska­ru)


SJP.pl


malgaski

do­ty­czą­cy Mal­ga­szów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Mal­ga­szów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mal­ga­sza­mi, do­ty­czą­cy Mal­ga­szów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język mal­ga­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malgasz mos., Malgaszka ż.

Wiktionary


malgaskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem mal­ga­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem mal­ga­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku mal­ga­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈɡaskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: malgaskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


malgasz

rdzen­ny miesz­ka­niec Ma­da­ga­ska­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. rdzen­ny miesz­ka­niec Ma­da­ga­ska­ru

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malgaski

 rzecz. malgaski mrz.

:: fż. Malgaszka

Wiktionary


malgasze

rdzen­ni miesz­kań­cy Ma­da­ga­ska­ru; Mal­ga­szo­wie


SJP.pl

Mal­ga­sze – au­toch­to­nicz­na lud­ność Ma­da­ga­ska­ru. Naród ten liczy ok. 20 mln osób. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem mal­ga­skim, wyz­na­ją w więk­szo­ści chrze­ści­jań­stwo.

Na et­no­ge­ne­zę Mal­ga­szów zło­ży­ła się prze­de wszyst­kim lud­ność au­stro­ne­zyj­ska, która przy­by­ła z Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go (w szcze­gól­no­ści z po­łud­nio­we­go Bor­neo) w okre­sie od VII do XIII w.

Wikipedia


malgaszka

rdzen­na miesz­kan­ka Ma­da­ga­ska­ru


SJP.pl


malgaszowie

rdzen­ni miesz­kań­cy Ma­da­ga­ska­ru; Mal­ga­sze


SJP.pl


malherbe

naz­wi­sko, np. François de Mal­her­be (1555-1628), poeta fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Er­nest Mal­her­be – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski za­pa­śnik
  • François de Mal­her­be – fran­cu­ski poeta
  • Gi­de­on Mal­her­be – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski za­pa­śnik
  • Mabel Mal­her­be – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska po­li­tycz­ka

Wikipedia


malhowice

Mal­ho­wi­ce ( 'Малковичі, Мальговичі') – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Prze­myśl. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość ta znaj­du­je się 100–150 me­trów od gra­ni­cy pol­sko-ukra­iń­skiej, od­le­głość od Prze­my­śla wy­no­si ok. 10 km. We wsi znaj­du­je się dro­go­we przej­ście gra­nicz­ne z Ukra­i­ną Mal­ho­wi­ce-Ni­żan­ko­wi­ce.

Wikipedia


mali

1. nie­wiel­ki, niski, nie­du­ży;
2. prze­no­śnie: zwy­kły, po­spo­li­ty, ma­ło­war­to­ścio­wy;
3. wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kim na­tę­że­niu; niez­nacz­ny, nie­waż­ny, błahy;
4. krót­kotr­wa­ły;
5. bar­dzo młody, nie­do­ro­sły


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) mos. lm. → zob. mały.

Wiktionary

Mali, ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Mali ( République du Mali) – śród­lą­do­we pań­stwo po­ło­żo­ne w Afry­ce Za­chod­niej, siód­me co do wiel­ko­ści w Afry­ce, ze sto­li­cą w Ba­ma­ko. Gra­ni­czy z Al­gie­rią na pół­no­cy, Ni­grem i Bur­ki­na Faso na wscho­dzie, Wy­brze­żem Kości Sło­nio­wej i Gwi­neą na po­łud­niu oraz z Se­ne­ga­lem i Ma­u­re­ta­nią na za­cho­dzie. Czło­nek Unii Afry­kań­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzej mali bra­cia z zie­lo­ne­go bloku są naj­mą­drzej­si w całej pacz­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalʲi, AS: malʹi

Wiktionary


malibu

rum wyt­wa­rza­ny z ko­ko­sów, po­cho­dzą­cy z Bar­ba­do­su


SJP.pl

Ma­li­bu – mia­sto w Ka­li­for­nii w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na wy­brze­żu Pa­cy­fi­ku, w aglo­me­ra­cji Los An­ge­les i hrab­stwie Los An­ge­les.

Sły­nie z mod­nych plaż i jest miej­scem za­miesz­ka­nia wielu gwiazd bran­ży roz­ryw­ko­wej.

Wikipedia


malice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­li­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Ma­li­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce
  • Ma­li­ce – przy­sió­łek w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze, so­łect­wo Bru­li­ny
  • Ma­li­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Obra­zów
  • Ma­li­ce – dziel­ni­ca Bla­chow­ni w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim
  • Ma­li­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ma­li­ce Ko­ściel­ne
  • Ma­li­ce – film
  • Ma­li­ce – grupa mu­zycz­na

Wikipedia


malicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­lic­ki
    • Adam Ma­lic­ki (1896/1897–1949) – pol­ski ma­larz
    • Adam Ma­lic­ki (1907–1981) – pol­ski ge­o­graf, pro­fe­sor nauk przy­rod­ni­czych
    • Adam Ma­lic­ki (ur. 1955) – pol­ski dr hab. nauk we­te­ry­na­ryj­nych
  • Grégory Ma­lic­ki (ur. 1973) – pił­karz fran­cu­ski
  • Jacek Ma­lic­ki (ur. 1946) – ma­larz
  • Jan Ma­lic­ki
    • Jan Ma­lic­ki (ur. 1948) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, bi­blio­te­karz
    • Jan Ma­lic­ki (ur. 1958) – pol­ski hi­sto­ryk, dy­rek­tor Stu­dium Eu­ro­py Wschod­niej Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go
  • Józef Ma­lic­ki (zm. 1787) – pod­skar­bi
  • Keram Ma­lic­ki-Sánchez (ur. 1974) – aktor ka­na­dyj­ski
  • Kon­rad Ma­lic­ki (1929-2011) – pro­fe­sor we­te­ry­na­rii, mi­kro­bio­log

Wikipedia


maligna

wy­so­ka go­rącz­ka, któ­rej to­wa­rzy­szy ma­ja­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­so­ka go­rącz­ka, któ­rej to­wa­rzy­szą za­bu­rze­nia świa­do­mo­ści i ma­ja­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed zgo­nem wciąż rzu­cał się w ma­li­gnie, mając różne wizje i wy­ma­wia­jąc ja­kieś niez­ro­zu­mia­łe słowa.

 (1:1) Drżał od stóp do głów. Zro­zu­miał, że to już nie jest prze­mi­ja­ją­ca ma­li­gna, zro­dzo­na z go­rącz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲiɡna, AS: malʹigna

Wiktionary


maligłówka

naz­wi­sko


SJP.pl


malijczyk

oby­wa­tel Mali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Mali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲijt͡ʃɨk, AS: malʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mali n.

:: fż. Malijka ż.

 przym. malijski

Wiktionary


malijka

oby­wa­tel­ka Mali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Mali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲijka, AS: malʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mali n.

:: fm. Malijczyk mos.

 przym. malijski

Wiktionary


malijski

zwią­za­ny z Mali


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Mali

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z naj­więk­szych atrak­cji te­go­rocz­nej edy­cji fe­sti­wa­lu jest z pew­no­ścią kon­cert, który za­pla­no­wa­no w czwar­tek (…) Jego gwia­zdą bę­dzie Salif Keita, po­cho­dzą­cy z ksią­żę­cej ro­dzi­ny ma­lij­ski ar­ty­sta.

 (1.1) Jeden z naj­słyn­niej­szych ma­lij­skich mu­zy­ków, Song­haj z po­cho­dze­nia, na­grał pio­sen­kę o wsi Do­fa­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲijsʲci, AS: malʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mali n., Malijka ż., Malijczyk mos.

Wiktionary


malik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś ni­skie­go wzro­stu

Wiktionary

Zo­bacz też: Malik w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Malik ( ‏ملك‎ "malik" „król, su­we­ren”) – w In­diach: tytuł po­cho­dze­nia arab­skie­go, przyz­na­wa­ny oso­bi­sto­ściom pań­stwa mu­zuł­mań­skie­go, a także lu­dziom za­słu­żo­nym dla nauki. Forma żeń­ska brzmi "ma­li­ka" ( ‏ملكة‎). Z cza­sem tytuł ten stał się pa­tro­ni­mi­kum.

Wikipedia


malikici

zwo­len­nik szko­ły prawa mu­zuł­mań­skie­go stwo­rzo­nej w VIII wieku w Me­dy­nie przez Ma­li­ka Ibn Anasa


SJP.pl


malikicki

→ ma­li­ki­ta


SJP.pl

Patrz:

malikita

malikita

zwo­len­nik szko­ły prawa mu­zuł­mań­skie­go stwo­rzo­nej w VIII wieku w Me­dy­nie przez Ma­li­ka Ibn Anasa


SJP.pl


malikitka

→ ma­li­ki­ta


SJP.pl

Patrz:

malikita

malimo

tech­no­lo­gia wyt­wa­rza­nia przę­dzy gład­kiej lub pu­szy­stej, po­le­ga­ją­ca na prze­szy­wa­niu niez­wią­za­ne­go wątku i os­no­wy


SJP.pl


malin

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: ma­li­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Malin – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała
  • Malin – część wsi My­sła­ków w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów
  • Malín – dziel­ni­ca mia­sta Kutná Hora w kraju środ­ko­wo­cze­skim, w po­wie­cie Kutná Hora
  • Malin – mia­sto w Ir­lan­dii, w hrab­stwie Do­ne­gal
  • Malin Head – przy­lą­dek w Ir­lan­dii, w hrab­stwie Do­ne­gal
  • Malin – wieś w okrę­gu Bistrița-Năsăud, w gmi­nie Nușeni
  • Malin – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim w re­jo­nie ma­liń­skim
  • Malin – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie mły­now­skim
  • Malin – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Kla­math
  • Malin – imię żeń­skie (Malin Moström, Malin Aker­man)
  • Malin – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Malin, w re­jo­nie ko­ro­steń­skim, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, na Ukra­i­nie
  • Malin 1, Malin 2

Wikipedia


malina

ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach, w Pol­sce naj­bar­dziej po­spo­li­ta ma­li­na wła­ści­wa; owoc ta­kiej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus ida­e­us|L.|ref=tak., krzew ma­li­ny wła­ści­wej

 (1.3) pot. kulin. owoc ma­li­ny wła­ści­wej (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­li­na – ro­śli­na
  • Ma­li­na – część mia­sta Opole
  • Ma­li­na – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Ma­li­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kutno
  • Ma­li­na – część wsi Ko­niu­sza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Ma­li­na – część wsi Po­le­kar­ci­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Ma­li­na – część wsi Bren­na w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na
  • Ma­li­na – ko­lo­nia wsi Ja­ku­bów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Imiel­no
  • Ma­li­na (gro­ma­da)
  • Ma­li­na – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bur­gas
  • Ma­li­na – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Do­bricz
  • Ma­li­na – wieś w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, sta­ro­stwie Da­u­gie­lisz­ki Nowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skra­ju lasu rosły krza­ki malin.

 (1.2) Ma­li­na wła­ści­wa jest upra­wia­na od śred­nio­wie­cza ze wzglę­du na ja­dal­ne owoce.

 (1.3) Sok z malin jest dobry na prze­zię­bie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲĩna, AS: malʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maliniak m., malinnik m., malinówka ż., malinica ż.

:: zdrobn. malinka ż.

 przym. malinowy

Wiktionary


malinconico

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: me­lan­cho­lij­nie


SJP.pl


malineczka

zdrob­nie­nie od: ma­lin­ka


SJP.pl


malines

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. typ ko­ron­ki kloc­ko­wej przed­sta­wia­ją­cy białe kwia­ty na tiu­lo­wym tle;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­li­nes – fran­cu­ska nazwa mia­sta Me­che­len
  • Ma­li­nes-sur-Meuse – fran­cu­ska nazwa miej­sco­wo­ści Me­che­len-aan-de-Maas
  • ma­li­nes – ko­ron­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Me­che­len i oko­li­ce znane są z upra­wy wa­rzyw (ta­kich jak ka­la­fio­ry czy szpa­ra­gi) oraz z ko­ro­nek zwa­nych ma­li­nes.

Wiktionary


maliniak

1. za­ro­śla malin;
2. na­gro­ma­dze­nie blo­ków skal­nych u pod­nó­ża zbo­cza gór­skie­go ut­wo­rzo­ne wsku­tek ich od­pa­da­nia od ścian skal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ro­śla malin

 (1.2) spoż. na­lew­ka lub miód pitny na bazie malin

 (1.3) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. kynol. ma­li­no­is, typ ow­czar­ka bel­gij­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • za­ro­śla malin
  • pitny miód na ma­li­nach
  • Ma­li­niak – część wsi Ba­ra­ki Cho­tum­skie w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Cie­cha­nów
  • Ma­li­niak – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg
  • Ma­li­niak – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Wiel­bark
  • Ma­li­niak – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ma­li­niak – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Ryteń.
  • Ju­lian Ma­li­niak – dzien­ni­karz, eko­no­mi­sta, dzia­łacz ruchu so­cja­li­stycz­ne­go
  • Roman Ma­li­niak – tech­nik z se­ria­lu Czter­dzie­sto­la­tek, grany przez Ro­ma­na Kło­sow­skie­go
  • Wła­dy­sław Ma­li­niak – pro­fe­sor nauk praw­nych, kon­sty­tu­cjo­na­li­sta
  • Malin, Ma­li­na, Ma­li­nie, Ma­li­niec, Ma­lin­ka, Ma­li­nów, Ma­li­no­wo, Ma­li­nów­ka, Ma­li­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sad za­czy­na się za ma­li­nia­kiem.

 (1.2) Na­pi­jesz się ma­li­nia­ku mojej pro­duk­cji?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., Malina ż., malinka ż., malinnik m., malinówka ż., Malinówka ż.

 przym. malinowy

 przysł. malinowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malinnik

 (1.2) malinówka

 (1.3) jabol

 (2.1) malinois

Wiktionary


malinica

za­kaź­na cho­ro­ba tro­pi­kal­na o prze­bie­gu po­dob­nym do kiły; fram­bez­ja, fram­bo­ez­ja, ja­go­dzi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ka bla­de­go, po­wo­du­ją­ca zmia­ny skór­ne oraz kost­ne;

Wiktionary

Ma­li­ni­ca (fram­bez­ja, ja­go­dzi­ca) - bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na, za­li­cza­na do tzw. kręt­ko­wic en­de­micz­nych lub ina­czej zwa­nych kręt­ko­wi­ca­mi nie­we­ne­rycz­ny­mi. Czyn­ni­kiem etio­lo­gicz­nym jest bak­te­ria krę­tek blady ("Tre­po­ne­ma pal­li­dum)" subsp. "per­te­nue"

Do grupy kręt­ko­wic en­de­micz­nych za­li­cza­my także kiłę en­de­micz­ną i pintę.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frambezja, jagodzica

Wiktionary


malinieć

rzad­ko: na­bie­rać ko­lo­ru ró­żo­wo­czer­wo­ne­go, owo­ców ma­li­ny


SJP.pl


maliniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. suche pędy malin

Wiktionary


malinisko

1. miej­sce w lesie, gdzie rosną ma­li­ny; ma­li­niak;
2. zgru­bie­nie od: ma­li­na


SJP.pl


malinka

1. zdrob­nie­nie od: ma­li­na;
2. cu­kie­rek w kształ­cie i ko­lo­rze ma­li­ny, na­dzie­wa­ny kon­fi­tu­rą;
3. ślad na skó­rze po po­ca­łun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­li­na

 (1.2) pot. ślad na skó­rze po in­ten­syw­nym po­ca­łun­ku;

 (1.3) uczn. coś ład­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­lin­ka – ślad po­zo­sta­ły po po­ca­łun­ku
  • Ma­lin­ka – część mia­sta Wisła
  • Ma­lin­ka – część wsi Bren­na w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na
  • Ma­lin­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Wyd­mi­ny
  • Ma­lin­ka – część wsi Ługi Uj­skie w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Uj­ście
  • Ma­lin­ka – pra­wo­stron­ny do­pływ Wisły
  • Ma­lin­ka – do­li­na w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Malin, Ma­li­na, Ma­li­niak, Ma­li­nie, Ma­li­niec, Ma­li­nów, Ma­li­no­wo, Ma­li­nów­ka, Ma­li­ny
  • Osied­le Ma­lin­ka
  • Skocz­nia nar­ciar­ska im. Adama Ma­ły­sza w Wiśle
  • Wy­cią­gi Nar­ciar­skie Klep­ki Wisła Ma­lin­ka
  • Stok nar­ciar­ski Ma­lin­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja mama robi pysz­ny deser z ma­lin­ka­mi.

 (1.1) Wnu­siu chodź tu, dzia­dziuś na­zbie­rał ci pysz­nych ma­li­nek.

 (1.2) Jacek zro­bił Adzie ma­lin­kę na de­kol­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲĩnka, AS: malʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., maliniak m., malinica ż., malinowiec m., malinówka ż., malinnik mrz.

 przym. malinkowy, malinowy

 przysł. malinowo

Wiktionary


malinke

język urzę­do­wy Mali


SJP.pl

Ma­lin­ke – grupa ludów w Afry­ce Za­chod­niej, li­czą­ca ok. 25 mln osób, bę­dą­ca czę­ścią więk­szej ro­dzi­ny ple­mion Mande. Za­miesz­ku­ją głów­nie na te­ry­to­rium Gwi­nei, Mali, Se­ne­ga­lu, Gam­bii, Sier­ra Leone, Gwi­nei Bis­sau, Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej, Bur­ki­na Faso i Li­be­rii. Mówią ję­zy­kiem ma­lin­ke, zwy­kle wyz­na­ją islam. Dzie­lą się na wiele ple­mion i grup et­nicz­nych, m.in. Bam­ba­ra, Ma­nin­ka, Man­din­ka, Diula, Kha­son­ke, Ku­ran­ko, Mahou, Marka, Ja­lun­ka.

Wikipedia


malinnik

miej­sce upra­wy malin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. miej­sce upra­wy malin, plan­ta­cja malin

 (1.2) daw. spoż. miód pitny albo na­lew­ka na bazie malin

Wiktionary

Ma­lin­nik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż., malinówka ż., maliniak m.

 przym. malinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) maliniak, malinówka

Wiktionary


malinois

[czy­taj: ma­lin­ła] bel­gij­ski pies pa­ster­ski


SJP.pl

Ma­li­no­is – (wym [ˌmaliˈnwɑ]) jeden z bel­gij­skich psów pa­ster­skich, obok gro­e­nen­da­e­la, ter­vu­e­re­na i la­e­ke­no­i­sa, w za­leż­no­ści od na­ro­do­we­go klubu uz­na­wa­nych za odręb­ne rasy psów (np. we Fran­cji lub w Sta­nach Zjed­no­czo­nych) lub od­mia­ny w obrę­bie rasy ow­cza­rek bel­gij­ski (np. w sy­ste­ma­ty­ce ras we­dług FCI.), za­li­cza­ne do ras pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, za­kla­sy­fi­ko­wa­ne do sek­cji psów pa­ster­skich (ow­czar­skich).

Wikipedia


malinojeżyna

krzew bę­dą­cy krzy­żów­ką ma­li­ny wła­ści­wej i je­ży­ny krze­wia­stej


SJP.pl

Ma­li­no­je­ży­na (ang. "Ta­y­ber­ry") – mie­sza­niec dwóch ga­tun­ków ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Pow­stał w wy­ni­ku skrzy­żo­wa­nia ma­li­ny wła­ści­wej ("Rubus ida­e­us") z je­ży­ną krze­wia­stą ("Rubus fru­ti­co­sus"). Ma­li­no­je­ży­na zo­sta­ła wy­ho­do­wa­na w 1962 roku w Szkoc­kim In­sty­tu­cie Pro­duk­cji Ro­ślin­nej ("Scot­tish Crops Re­se­arch In­sti­tu­te") w Dun­dee.

Wikipedia


malinotruskawka

ro­śli­na z ro­dza­ju ró­żo­wa­tych, o owo­cach po­dob­nych do ma­li­ny i tru­skaw­ki


SJP.pl


malinować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. prze­stęp. miesz­kać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­li­no­wać się

 (2.1) środ. prze­stęp. ma­li­no­wać (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pot. Miesz­ka­łam w bloku na stu­diach […]. Nie mó­wiąc już o gru­pie an­ty­ter­ro­ry­stów, któ­rzy wpad­li o 7 rano pię­tro wyżej. Oka­za­ło się, że ma­li­no­wał tam gość, który miał na kon­cie ataki z bro­nią… Przez 4 mie­sią­ce nie mia­łam po­ję­cia, że tam ktoś był w ogóle.

 (2.1) Gryp­sam Ci, jako mi się zmod­ni­ła mała wsypa. Uchaj! Dzień przed knaję kimą przez dziad­ka — sło­wie Ci — kima czar­na, łysy nie ka­pu­je, bo Ci mia­łem na rogu tę ho­ło­tę u stru­pla, co przy dziad­ku ma­li­nu­je się. Dumam sobie — można za­ro­bić — bo tam już wszyst­kie ki­ma­ją dawno, a skiły ani jen­sze­go sko­wy­ra nie wy­sku­biesz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) zob. mieszkać.

Wiktionary


malinowice

Ma­li­no­wi­ce (daw­niej "Ma­li­no­wi­cze", "Ma­ly­no­wi­cze", "Ma­li­no­wy­cze") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bę­dziń­skim, w gmi­nie Psary (jedno z 10 so­łectw).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


malinowiec

1. pry­szcza­rek ma­li­no­wiec - ga­tu­nek mu­chów­ki, któ­rej larwy że­ru­ją na ma­li­nie;
2. prze­zier­nik ma­li­no­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny prze­zier­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z ma­li­na­mi i ga­la­ret­ką

Wiktionary

Ma­li­no­wiec – część ko­lo­nii Kar­lu­sin w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski.

W la­tach 1934-59 w gra­ni­cach So­ko­ło­wa Pod­la­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


malinowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu ma­li­no­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru czer­wo­ne­go o od­cie­niu ma­li­no­wym

Wiktionary


malinowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ali­cja Ma­li­now­ska (ur. 1983) – pol­ska siat­kar­ka gra­ją­ca głów­nie na po­zy­cji ata­ku­ją­cej, cza­sem też przyj­mu­ją­cej
  • Da­nu­ta Ma­li­now­ska (1960–2016) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na
  • Ka­ro­li­na Ma­li­now­ska (ur. 1983) – pol­ska mo­del­ka
  • Lubow Ma­li­now­ska – ra­dziec­ka ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
  • Mał­go­rza­ta Ma­li­now­ska – pol­ska ar­tyst­ka
  • Magda Ma­li­now­ska – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • An­drzej Ma­li­now­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bro­ni­sław Ma­li­now­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Cezar Ma­li­now­ski (1922–2002) – ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • Cze­sław Ma­li­now­ski lub Pobóg-Ma­li­now­ski (1912–1986) – pol­ski lot­nik na­wi­ga­tor
  • Er­nest Ma­li­now­ski (1808 lub 1818–1899) – pol­ski in­ży­nier emi­gra­cyj­ny
  • Jan Ma­li­now­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


malinowszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­li­now­szczyz­na – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ło­ma­zy
  • Ma­li­now­szczyz­na – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce
  • Ma­li­now­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­de­czań­skim, w siel­sow­wie­cie Le­bie­dzie­wo
  • Ma­li­now­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie cza­śnic­kim, w siel­so­wie­cie Kru­gli­ce.
  • Ma­li­now­szczyz­na – dawna wieś i fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ko­ro­by.

Wikipedia


malinowy

1. do­ty­czą­cy ma­li­ny (krze­wu) np. ma­li­no­wy za­gaj­nik;
2. zro­bio­ny z owo­ców ma­li­ny, ma­ją­cy smak malin, za­pach malin;
3. ma­ją­cy kolor doj­rza­łych owo­ców ma­li­ny, ró­żo­wo­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy malin (krze­wów i owo­ców)

 (1.2) kulin. przy­rzą­dzo­ny z malin, z do­dat­kiem owo­ców malin

 (1.3) ma­ją­cy kolor doj­rza­łe­go owocu ma­li­ny, ró­żo­wo­czer­wo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bo­row­ski wkra­czał, witał, czę­sto­wał pącz­ka­mi i her­ba­tą z ma­li­no­wym so­kiem.

 (1.3) Okrzem­ki mogą na­da­wać wo­dzie kolor żółty, a niek­tó­re bak­te­rie nawet kolor ma­li­no­wy lub czer­wo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalʲĩˈnɔvɨ, AS: malʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż., maliniak m., malinnik mrz., malinówka ż.

 przysł. malinowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) różowoczerwony

Wiktionary


malinówka

od­mia­na ja­bło­ni o ma­li­no­wo­czer­wo­nych owo­cach; też owoc tej od­mia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na ma­li­nach

 (1.2) bot. ogrod. od­mia­na ja­bło­ni o owo­cach ko­lo­ru ma­li­no­wo­czer­wo­ne­go

 (1.3) ogrod. spoż. kulin. cuk. jabł­ko ko­lo­ru ma­li­no­wo­czer­wo­ne­go, owoc ma­li­nów­ki (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­li­nów­ka:
  • Ma­li­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sawin
  • Ma­li­nów­ka – część wsi Wola Nie­miec­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niem­ce
  • Ma­li­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Ma­li­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Ma­li­nów­ka – część wsi Pysz­ków w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio
  • Ma­li­nów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Skom­lin
  • Ma­li­nów­ka – ko­lo­nia wsi Ostry­bór w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Wilga
  • Ma­li­nów­ka (SIMC 0514383) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna
  • Ma­li­nów­ka (SIMC 0514390) – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna
  • Ma­li­nów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Ha­czów
  • Ma­li­nów­ka – przy­sió­łek wsi Wo­li­ca Pia­sko­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów Ma­ło­pol­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­pi­jesz się kie­li­sze­czek mojej ma­li­nów­ki?

 (1.3) Ma­li­nów­ki już doj­rza­ły. Idź do sadu i zer­wij tro­chę. Damy w pre­zen­cie Jadzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż., malinnik mrz., maliniak mrz., Malinówka ż.

 przym. malinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maliniak

Wiktionary


malisz

naz­wi­sko


SJP.pl


maliszewko

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­li­szew­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


maliszewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­li­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Lipno.

Wikipedia


maliszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­li­szew­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90. XX wieku naz­wi­sko to nosi 9935 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Alek­san­der Ma­li­szew­ski (1901–1978) – pol­ski poeta
  • Alek­san­der Ma­li­szew­ski (ur. 1952) – pol­ski muzyk
  • Da­mian Ma­li­szew­ski (ur. 1982) – pol­ski muzyk
  • Ed­ward Ma­li­szew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ju­lian Ma­li­szew­ski (1951–2020) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Ka­zi­mierz Ma­li­szew­ski (ur. 1950) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ma­rian Ma­li­szew­ski (1932–1983) – pol­ski gór­nik
  • Ma­riusz Ma­li­szew­ski (1957–2006) – pol­ski gra­fik, ry­sow­nik, poeta i ty­po­graf
  • Mi­chał Ma­li­szew­ski (ok. 1560–1608) – opat ko­men­da­to­ryj­ny be­ne­dyk­ty­nów na Św. Krzy­żu z woli Zyg­mun­ta III
  • Nor­bert Ma­li­szew­ski (ur. 1976) – pol­ski psy­cho­log spo­łecz­ny
  • Piotr Ma­li­szew­ski (ur. 1960) – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cyj­ny

Wikipedia


malizna

pe­jo­ra­tyw­nie o czymś małym, mier­nym, sła­bym, o nie­wiel­kiej war­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. pot. (także. z po­li­to­wa­niem lub lek­cew.

 (1.2) rzad. pot. (także. z po­li­to­wa­niem lub lek­cew.

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Po ot­war­ciu wa­go­nów uka­zał się przy­kry widok. W kącie ku­li­ły się brud­ne, prze­marz­nię­te i głod­ne dzie­ci, niek­tó­re zu­peł­ne ma­liz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malec mos., maluch mos./mzw., małość ż.

 przym. mały

 przysł. mało

 licz. mało

 czas. maleć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazg

 (1.2) odrobina, odrobinka, ociupina

Wiktionary


maliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Ma­liń­ski (ur. 27 li­sto­pa­da 1949) – pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel, se­na­tor II ka­den­cji
  • Eu­sta­chy Ma­liń­ski (zm. 1621) – bi­skup grec­ko­ka­to­lic­ki, or­dy­na­riusz łucko-ostrog­ski
  • Jan Ma­liń­ski (ur. 1 marca 1917, zm. 6 lu­te­go 2006) – pol­ski lot­nik, uczest­nik kam­pa­nii wrze­śnio­wej i bitwy o An­glię
  • Mar­cin Ma­liń­ski (ur. 10 stycz­nia 1973) – pol­ski pły­wak, olim­pij­czyk, me­da­li­sta MŚ i ME
  • Mie­czy­sław Ma­liń­ski (ur. 31 paź­dzier­ni­ka 1923, zm. 15 stycz­nia 2017) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pi­sarz, pu­bli­cy­sta „Dzien­ni­ka Pol­skie­go”
  • Paweł Ma­liń­ski (ur. 1790, zm. 1853) – pol­ski rzeź­biarz, wol­no­mu­larz
  • Ta­de­usz Ma­liń­ski (ur. 1946) – pol­ski che­mik

Wikipedia


malka

naz­wi­sko


SJP.pl

Malka – miej­sco­wość w Jor­da­nii, w mu­ha­fa­zie Irbid. W 2015 roku li­czy­ła 11 706 miesz­kań­ców.

Wikipedia


malkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Irena Mal­kie­wicz – pol­ska ak­tor­ka
  • Jan Mal­kie­wicz – pol­ski urzęd­nik
  • Krzysz­tof Mal­kie­wicz – pol­ski i ame­ry­kań­ski re­ży­ser i ope­ra­tor fil­mo­wy

Wikipedia


malkontencki

wła­ści­wy mal­kon­ten­to­wi


SJP.pl


malkontenckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mal­kon­tenc­kie; cecha tych, któ­rzy są mal­kon­tenc­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malkontencki

 przysł. malkontencko

Wiktionary


malkontenctwo

ne­ga­tyw­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa na­ce­cho­wa­na cią­głym nie­za­do­wo­le­niem z życia, wy­naj­dy­wa­niem we wszyst­kim cech ne­ga­tyw­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam już dość mal­kon­tenct­wa Fran­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalkɔ̃nˈtɛ̃nt͡stfɔ, AS: malkõntẽnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malkontent m., malkontentka ż.

 przym. malkontencki

Wiktionary


malkontent

czło­wiek ne­ga­tyw­nie na­sta­wio­ny do życia, nie­za­do­wo­lo­ny z rze­czy­wi­sto­ści, we wszyst­kim do­szu­ku­ją­cy się ujem­nych stron; ma­ru­da, zrzę­da, te­tryk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­za­do­wo­lo­ny ze wszyst­kie­go, do­szu­ku­ją­cy się wad we wszyst­kim i wszyst­kich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężu, ale z cie­bie mal­kon­tent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈkɔ̃ntɛ̃nt, AS: malkõntẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malkontenctwo n.

:: fż. malkontentka ż.

 przym. malkontencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymaśnik, kapryśnik, chimeryk, utyskiwacz, tetryk, zrzęda; pot. burczymucha, gderacz, jęczydusza, kwękacz, narzekacz, maruda; posp. upierdliwiec; daw. śledziennik; reg. śl. dziurdziuch

Wiktionary


malkontentka

nie­za­do­wo­lo­na ze wszyst­kie­go ko­bie­ta


SJP.pl


malkontentyzm

do­szu­ki­wa­nie się ujem­nych stron wszyst­kie­go; skłon­ność do na­rze­ka­nia


SJP.pl


mall

[czy­taj: mol] duże cen­trum hand­lo­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ro­li­ne Mall – szwaj­car­ska po­li­tycz­ka
  • Joël Mall – cy­pryj­ski pił­karz
  • Lena Mall – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Ram Adhar Mall – in­dyj­ski fi­lo­zof
  • Ro­land Mall – nie­miec­ki pił­karz
  • Mall – ame­ry­kań­ski film
  • Mall – pio­sen­ka Eu­gen­ta Bush­pe­py
  • Mall.cz – cze­ski sklep in­ter­ne­to­wy
  • Mall GmbH – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo
  • Mall of Ame­ri­ca – cen­trum hand­lo­we
  • Mall Ty­co­on – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Mall Ty­co­on 2 – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia


mallarmé

[czy­taj: malarME] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Stéphane Mallarmé (1842-1898) - poeta fran­cu­ski, twór­ca i te­o­re­tyk po­ez­ji sym­bo­licz­nej


SJP.pl


malle

[czy­taj: mol] duże cen­trum hand­lo­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Malle – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Ant­wer­pia, w okrę­gu Ant­wer­pia
  • Malle – wyspa
  • Gun­ter Malle – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Julia Malle – au­striac­ka po­li­tycz­ka
  • Louis Malle – fran­cu­ski re­ży­ser
  • Wil­helm Malle – au­striac­ki lek­ko­at­le­ta
  • Xa­vier Malle – fran­cu­ski bi­skup
  • Malle Babbe – obraz
  • Male
  • Mallé

Wikipedia


mallorca

[czy­taj: ma­jor­ka] wyspa hisz­pań­ska w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go; Ma­jor­ka


SJP.pl


malm

epoka okre­su ju­raj­skie­go


SJP.pl

Zo­bacz też: Malm – jed­nost­ka ge­o­lo­gicz­na chro­no­stra­ty­gra­ficz­na.

Malm (nep. मल्म) – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Dha­wa­la­gi­ri w dy­stryk­cie Ba­glung. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2011 roku li­czył on 1067 go­spo­darstw do­mo­wych i 4620 miesz­kań­ców (2571 ko­biet i 2049 męż­czyzn).

Wikipedia


malmignat

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych, bli­ski krew­ny czar­nej wdowy; ka­ra­kurt


SJP.pl


malmignatto

pająk, ka­ra­kurt wło­ski


SJP.pl


malmijski

przy­miot­nik od:
1. Malmö (mia­sto w Szwe­cji);
2. Malmo (wieś w USA)


SJP.pl


malmowy

przy­miot­nik od: malm


SJP.pl


malmurzyn

wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim


SJP.pl

Mal­mu­rzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa Mal­mu­rzyn wcho­dzą także wsie "Pia­ski" i "Sta­chu­ra".

Wieś le­żą­ca w po­wie­cie chę­ciń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go na­le­ża­ła w XVI wieku do Tar­łów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


malmurzyński

→ Mal­mu­rzyn


SJP.pl

Patrz:

Malmurzyn

malmö

mia­sto w Szwe­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Szwe­cji i port mor­ski po­ło­żo­ny nad cie­śni­ną Öresund;

Wiktionary

Malmö (wym. IPA [ˈmalːˈmøː]) – mia­sto ("tätort") w po­łud­nio­wej Szwe­cji i port mor­ski po­ło­żo­ny nad cie­śni­ną Öresund w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści pro­win­cji hi­sto­rycz­nej ("land­skap") Ska­nia, sie­dzi­ba władz ("re­si­dens­stad") re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go ("län") Ska­nia, pow­sta­łe­go w 1997 roku po po­łą­cze­niu do­tych­cza­so­wych re­gio­nów Malmöhus i Kri­stian­stad, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ("cen­tra­lort") gminy Malmö ("Malmö kom­mun" lub "Malmö stad").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­ze­um sztu­ki w Malmö nie zo­rien­to­wa­ło się, że skra­dzio­no obraz o war­to­ści 10 mi­lio­nów koron.

 (1.1) Mia­sto, w któ­rym miesz­kam, na­zy­wa się Malmö.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalmɛ, AS: malme

Wiktionary


malocchio

we­dług wie­rzeń lu­do­wych: złe oko, złe spoj­rze­nie przy­no­szą­ce nie­szczę­ście; ma­lok­kio


SJP.pl


malokkio

we­dług wie­rzeń lu­do­wych: złe oko, złe spoj­rze­nie przy­no­szą­ce nie­szczę­ście; ma­loc­chio


SJP.pl


malone

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­lo­ne – miej­sco­wość w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Jack­son
  • Ma­lo­ne – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Ma­lo­ne – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Ma­lo­ne – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hill
  • Ma­lo­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Grays Har­bor
  • Ma­lo­ne (ang. Ma­lo­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ta­ze­well
  • Ma­lo­ne (ang. Ma­lo­ne Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Ma­lo­ne – rzeka, do­pływ Viany
  • Karl Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Moses Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Post Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz
  • Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski film

Wikipedia


malonowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­lo­no­wo (niem. "Mall­now") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Kar­li­no. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 142 miesz­kań­ców.

Wikipedia


malonowy

kwas ma­lo­no­wy - kwas z grupy di­kar­bok­sy­lo­wych


SJP.pl


malonylomocznik

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, ciało stałe; sto­so­wa­ny głów­nie do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych; duże zna­cze­nie w lecz­nict­wie mają jego po­chod­ne - bar­bi­tu­ra­ny; kwas bar­bi­tu­ro­wy


SJP.pl


malowanie

prze­sta­rza­łe: to, co zo­sta­ło na­ma­lo­wa­ne, np. obraz, ma­lo­wi­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­kła­da­nie farby na jakąś po­wierzch­nię (płót­no, pa­pier, tek­tu­rę, ścia­nę), wy­peł­nia­nie cze­goś ko­lo­rem

 (1.2) przest. coś co zo­sta­ło na­ma­lo­wa­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɔˈvãɲɛ, AS: malovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. malować ndk., pomalować dk., namalować dk., wymalowywać ndk., wymalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk.

 rzecz. malarskość ż., namalowanie n., malowidło n., malunek, malarz, malarka, malarstwo

 przym. malarski, malowniczy

Wiktionary


malowanka

1. książ­ka z obraz­ka­mi do ma­lo­wa­nia dla dzie­ci;
2. obra­zek na­ma­lo­wa­ny przez dziec­ko lub twór­cę lu­do­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obra­zek do ko­lo­ro­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malowniczy

Wiktionary


malowanko

zdrob­nie­nie od: ma­lo­wa­nie


SJP.pl


malowarka

ma­szy­na do ma­lo­wa­nia po­zio­mych zna­ków na jezd­ni


SJP.pl


malować

po­kry­wać coś farbą lub la­kie­rem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ma­lo­wać)

 (1.1) techn. na­kła­dać farbę na jakąś po­wierzch­nię (płót­no, pa­pier, tek­tu­rę, ścia­nę), wy­peł­niać coś ko­lo­rem

 (1.2) re­gio­na­lizm. fryzj. na­kła­dać farbę na włosy

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ma­lo­wać)

 (2.1) szt. two­rzyć obraz lub dzie­ło ma­lar­skie

 (2.2) przen. książk. uka­zy­wać coś

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uma­lo­wać)

 (3.1) kos­met. na­kła­dać ko­lo­ro­we kos­me­ty­ki na twarz (np.: szmin­kę na usta, tusz na rzęsy, cie­nie na po­wie­ki, róż na po­licz­ki itp.)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­lo­wać się (dk. uma­lo­wać się)

 (4.1) kos­met. robić sobie ma­ki­jaż

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­lo­wać się (dk. brak)

 (5.1) (o uczu­ciu, sta­nie ducha) uka­zy­wać się, uwi­dacz­niać się na twa­rzy lub w po­sta­wie czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś będę ma­lo­wał ścia­ny w moim po­ko­ju.

 (2.1) Mój brat ma­lu­je fre­ski w ko­ścio­łach.

 (2.2) Po­nu­ry­mi far­ba­mi ma­lo­wał na­stęp­stwa od­włó­cze­nia.

 (4.1) Ewa ma­lu­je się przed każ­dym wyj­ściem z domu.

 (5.1) Na jego twa­rzy ma­lo­wa­ła się nie­pew­ność, gdy jako je­dy­ny wstał i zgło­sił się jako ochot­nik.

 (5.1) W spoj­rze­niu ma­lo­wa­ła się taka cie­ka­wość i odro­bi­nę nie­chęt­ne zdzi­wie­nie, jakby oglą­dał al­ba­tro­sa z wyspy Bor­neo, fokę czy kro­ko­dy­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɔvat͡ɕ, AS: malovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarz m., malarka ż., malarstwo n., malunek m., malowidło n., malowanie n., namalowanie n., malarskość ż.

 czas. dk. namalować, pomalować, wymalować, wymalowywać, przemalować, przemalowywać, domalować, domalowywać, zmalować, podmalować, podmalowywać, umalować się

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwić, kolorować; gw. Górny Śląsk sztrajchować

 (1.2) farbować

 (2.1) tworzyć

 (3.1) robić makijaż

 (4.1) robić makijaż

Wiktionary


malowidełko

zdrob­nie­nie od: ma­lo­wi­dło


SJP.pl


malowidło

obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi, zwła­szcza na ścia­nie

 (1.2) lek­cew. obraz bez war­to­ści

 (1.3) pot. farba, coś na­da­ją­ce­go kolor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ścia­nach ko­ścio­ła po­zo­sta­ły wi­docz­ne je­szcze ma­lo­wi­dła w stylu bi­zan­tyj­skim.

 (1.2) W uro­dzi­no­wym pre­zen­cie do­sta­łem od cioci ma­lo­wi­dło ja­kie­goś do­mo­ro­słe­go ar­ty­sty.

 (1.3) Ko­bie­ta za­wsze nosi w to­reb­ce kos­me­ty­ki i ma­lo­wi­dła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɔˈvʲidwɔ, AS: malovʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malowanie n., malunek m., malarstwo n., malarz m., malarka ż.

:: zdrobn. malowidełko n.

 czas. malować, pomalować, namalować, zmalować, wymalować, umalować, podmalować, zamalować

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obraz, fresk

 (1.2) bohomaz

Wiktionary


malownictwo

daw­niej: ma­lar­stwo


SJP.pl


malowniczy

1. efek­tow­ny pod wzglę­dem ma­lar­skim;
2. wy­ra­zi­sty, su­ge­styw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełny wa­lo­rów ma­lar­skich

 (1.2) przed­sta­wia­ją­cy coś wy­raź­nie, w spo­sób barw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarz mos., malowniczość ż., malarskość ż., malunek mrz., malowanka ż., malowidło n., malowanie n.

 czas. domalować dk., malować ndk., namalować dk., obmalować dk., odmalować dk., podmalować dk., pomalować dk., umalować dk., wymalować dk., zamalować dk., zmalować dk.

 przysł. malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwny, kolorowy, piękny, urzekający

 (1.2) barwny, obrazowy, piękny, sugestywny, urzekający, wyrazisty

Wiktionary


malpigia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mal­pi­gio­wa­tych


SJP.pl

Mal­pi­gia ("Mal­pig­hia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny mal­pi­gio­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 108 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej i pół­noc­no-za­chod­niej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej – na ob­sza­rze od Tek­sa­su po Ek­wa­dor. Jako in­tro­du­ko­wa­ne obec­ne są w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej.

Wikipedia


malpigiowate

o ce­chach mal­pi­gio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Mal­pi­gio­wa­te ("Mal­pig­hia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mal­pi­giow­ców. Obej­mu­je ok. 75–77 ro­dza­jów z ponad 1,3 ty­sią­ca­mi ga­tun­ków. Są to ro­śli­ny wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich.

Wikipedia


malpigiowaty

o ce­chach mal­pi­gio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


malpigiowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Mal­pi­giow­ce ("Mal­pig­hia­les") – grupa ro­ślin sta­no­wią­ca klad w obrę­bie ro­ślin okry­to­na­sien­nych, okre­śla­na po­moc­ni­czo rangą rzędu w sy­ste­mach APG. Jed­nost­ka ta pow­sta­ła w wy­ni­ku przeksz­tał­ce­nia sy­ste­mów kla­sy­fi­ka­cyj­nych w końcu XX wieku w związ­ku z do­wie­dze­niem, głów­nie za po­mo­cą badań mo­le­ku­lar­nych, po­kre­wień­stwa wielu ro­dzin ro­ślin uwa­ża­nych wcze­śniej za nie­spo­krew­nio­ne.

Wikipedia


malpolon

naj­więk­szy wąż eu­ro­pej­ski


SJP.pl

Mal­po­lon ("Mal­po­lon mon­spes­su­la­nus") – ga­tu­nek węża z kladu Ca­e­nop­hi­dia i ro­dzi­ny Psam­mop­hii­dae. Za­miesz­ku­je po­łud­nio­wo-za­chod­nią Eu­ro­pę i pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę. Wąż słabo ja­do­wi­ty o uzę­bie­niu typu "Opi­sto­glyp­ha".

Wikipedia


malraux

[czy­taj: malRO] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. André Mal­ra­ux (1901-1976) - fran­cu­ski pi­sarz, kry­tyk i hi­sto­ryk sztu­ki, po­li­tyk


SJP.pl


malski

naz­wi­sko


SJP.pl


malstrom

prąd mor­ski pow­sta­ją­cy u wy­brze­ży Nor­we­gii przy wej­ściach do fior­dów i cie­śnin; ma­el­strom; malström


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. prąd mor­ski z sil­ny­mi wia­tra­mi, który pow­sta­je przy wej­ściach do nor­we­skich fior­dów, to­wa­rzy­szą mu wiry wodne;

Wiktionary

Mal­strom – silny prąd mor­ski na Morzu Nor­we­skim. Pow­sta­je przy wej­ściach do nor­we­skich fior­dów i cie­śnin na sku­tek przy­pły­wów i od­pły­wów. To­wa­rzy­szą mu wiry wodne.

Spo­pu­la­ry­zo­wa­ny zo­stał w li­te­ra­tu­rze za spra­wą Ju­liu­sza Verne’a ("Dwa­dzie­ścia ty­się­cy mil pod­mor­skiej że­glu­gi") i Ed­ga­ra Al­la­na Poego ("W bezd­ni Maelströmu")[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmalstrɔ̃m, AS: malstrõm

Wiktionary


malström

prąd mor­ski pow­sta­ją­cy u wy­brze­ży Nor­we­gii przy wej­ściach do fior­dów i cie­śnin; ma­el­strom; malström


SJP.pl


malsztok

prze­sta­rza­le: patyk słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia ręki przy pre­cy­zyj­nych po­cią­gnię­ciach pędz­la czy ołów­ka


SJP.pl


malta

1. wyspa na Morzu Śró­dziem­nym;
2. Re­pu­bli­ka Malty; pań­stwo w Eu­ro­pie;
3. dziel­ni­ca re­kre­a­cyj­na Poz­na­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Za­ol­zie. za­pra­wa mu­rar­ska lub tyn­kar­ska

Wiktionary

Malta, Re­pu­bli­ka Malty ( Re­pub­bli­ka ta’ Malta, Re­pu­blic of Malta) – wy­spiar­skie pań­stwo-mia­sto po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej, na Morzu Śró­dziem­nym, 81 km na po­łud­nie od Włoch. Obej­mu­je cały ar­chi­pe­lag Wysp Mal­tań­skich, jed­nak­że więk­szość lud­no­ści miesz­ka na głów­nej wy­spie o tej samej naz­wie, w ze­spo­le miej­skim Val­let­ty – sto­li­cy Malty.

Wikipedia


maltanka

oby­wa­tel­ka Malty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Malty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãŋka, AS: maltãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malta ż.

:: fm. Maltańczyk mos.

 przym. maltański

Wiktionary


maltaza

enzym wy­stę­pu­ją­cy w sło­dzie, w kieł­ku­ją­cych ziar­nach jęcz­mie­nia oraz w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym zwie­rząt i czło­wie­ka, roz­kła­da­ją­cy dwu­cu­kier mal­to­zę na glu­ko­zę


SJP.pl

Mal­ta­za, α-glu­ko­zy­da­za (EC 3.2.1.20) enzym tra­wien­ny z grupy hy­dro­laz. Uczest­ni­czy w roz­kła­dzie zło­żo­nych wę­glo­wo­da­nów, zwła­szcza mal­to­zy (która na­le­ży do di­sa­cha­ry­dów), pow­sta­ją­cej w wy­ni­ku wstęp­ne­go tra­wie­nia skro­bi i gli­ko­ge­nu. Roz­kła­da mal­to­zę do glu­ko­zy (w wy­ni­ku hy­dro­li­zy jed­nej czą­stecz­ki mal­to­zy pow­sta­ją dwie czą­stecz­ki glu­ko­zy).

Wikipedia


maltazy

enzym wy­stę­pu­ją­cy w sło­dzie, w kieł­ku­ją­cych ziar­nach jęcz­mie­nia oraz w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym zwie­rząt i czło­wie­ka, roz­kła­da­ją­cy dwu­cu­kier mal­to­zę na glu­ko­zę


SJP.pl


maltańczyk

rasa psa do­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa ma­łych psów o bia­łym wło­sie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. ka­wa­ler mal­tań­ski

 (2.2) pot. rel. czło­nek ka­to­lic­kie­go sto­wa­rzy­sze­nia zwią­za­ne­go z za­ko­nem mal­tań­skim

Wiktionary

Mal­tań­czyk – nazwa ory­gi­nal­na: "Mal­ta­na­se mana" – jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy psów do to­wa­rzy­stwa, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji bi­szo­nów i ras po­krew­nych w pod­sek­cji bi­szo­ny. Typ li­so­wa­ty. Nie pod­le­ga pró­bom pracy. Za­li­cza­ny jest do grupy 9 FCI.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pią­tek na cmen­ta­rzu dla zwie­rząt po­cho­wa­no mal­tań­czy­ka Amora.

 (2.1) Zaraz za bo­żo­grob­ca­mi szli w pro­ce­sji mal­tań­czy­cy w swych stro­jach.

 (2.2) Za­bez­pie­cze­niem od stro­ny me­dycz­nej całej im­pre­zy za­ję­li się mal­tań­czy­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: maltãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malta ż., Maltańczyk m., Maltanka ż., maltański mrz.

 przym. maltański, promaltański, antymaltański

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) joannita, kawaler maltański, rycerz

Wiktionary


maltański

przy­miot­nik od: Malta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. od­no­szą­cy się do pań­stwa Malta

 (1.2) geogr. od­no­szą­cy się do wyspy Malta

 (1.3) od­no­szą­cy się do ka­to­lic­kie­go Za­ko­nu Mal­tań­skie­go, zwią­za­ny z nim

 (1.4) techn. wy­ko­rzy­stu­ją­cy me­cha­nizm mal­tań­ski albo ma­ją­cy jego po­stać

 (1.5) zwią­za­ny z je­zio­rem Malta w Poz­na­niu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Malty;

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mal­tań­ski jest sil­nie spo­krew­nio­ny z arab­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãj̃sʲci, AS: maltãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malta ż., Maltańczyk m., Maltanka ż., maltańczyk mzw.

 przym. promaltański, antymaltański

Wiktionary


maltańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem mal­tań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem mal­tań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku mal­tań­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maltãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


maltipoo

[czy­taj: mal­ti­pu] rasa psa, mie­sza­niec mal­tań­czy­ka i pudla


SJP.pl

Mal­ti­poo – Mie­szan­ka, która pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia dwóch po­pu­lar­nych ras, mal­tań­czy­ka i pudla.

Mal­ti­poo nie na­le­ży do ras FCI, nie zo­sta­ło zat­wier­dzo­ne, Mal­ti­poo jest mie­szań­cem.

Wikipedia


maltitol

na­tu­ral­na sub­stan­cja sło­dzą­ca wy­stę­pu­ją­ca w ku­ku­ry­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­tu­ral­ny sło­dzik po­zy­ski­wa­ny z mal­to­zy

Wiktionary

Mal­ti­tol, E965 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lio­li. Uży­wa­ny jako śro­dek sło­dzą­cy. Ce­chu­je go ok. 80% słod­ko­ści sa­cha­ro­zy. Naj­czę­ściej uży­wa­ny jest jako za­mien­nik sa­cha­ro­zy pod­czas pro­duk­cji wy­ro­bów cze­ko­la­do­wych bez do­dat­ku cukru.

Mal­ti­tol jest di­sa­cha­ry­dem otrzy­my­wa­nym w pro­ce­sie uwo­dor­nie­nia mal­to­zy.

Wikipedia


maltitolowy

→ mal­ti­tol


SJP.pl

Patrz:

maltitol

maltodekstryna

po­pu­lar­ny do­da­tek do żyw­no­ści, wie­lo­cu­kier otrzy­my­wa­ny ze skro­bi po­przez czę­ścio­wą hy­dro­li­zę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. wę­glo­wo­dan zło­żo­ny bę­dą­cy pro­duk­tem czę­ścio­wej en­zy­ma­tycz­nej hy­dro­li­zy skro­bi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład­ni­ki po­cho­dze­nia odz­wie­rzę­ce­go nie są czę­ścią żad­ne­go etapu two­rze­nia mal­to­dek­stry­ny, tak więc we­ga­nie i we­ge­ta­ria­nie mogą odetch­nąć z ulgą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maltodekstrynowy

Wiktionary


maltodekstrynowy

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy mal­to­dek­stry­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltodekstryna ż.

Wiktionary


maltoza

dwu­cu­kier zbu­do­wa­ny z dwóch czą­ste­czek glu­ko­zy, otrzy­my­wa­ny w dro­dze roz­kła­du skro­bi i sta­no­wią­cy głów­ny skład­nik słodu; cu­kier sło­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. di­sa­cha­ryd skła­da­ją­cy się z dwóch czą­ste­czek glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem gli­ko­zy­do­wym; wzór che­micz­ny|C12H22O11.;

Wiktionary

Mal­to­za ("cu­kier sło­do­wy"), C12H22O11 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­da­nów, di­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny z dwóch reszt -glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem α-1,4-"O"-gli­ko­zy­do­wym. Jest cu­krem re­du­ku­ją­cym. Two­rzy dwa ano­me­ry, α i β, które w rozt­wo­rach wod­nych ule­ga­ją mu­ta­ro­ta­cji. Otrzy­my­wa­na jest na dro­dze hy­dro­li­zy skro­bi. Jest wy­ko­rzy­sty­wa­na jako śro­dek sło­dzą­cy oraz jako skład­nik po­ży­wek dla bak­te­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mal­to­za wy­stę­pu­je w pro­duk­tach sło­do­wych, ta­kich jak piwo, whi­sky czy słód sto­so­wa­ny w cu­kier­nict­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltaza ż.

 przym. maltozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier słodowy

Wiktionary


maltozowy

→ mal­to­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mal­to­zą, do­ty­czą­cy mal­to­zy; za­wie­ra­ją­cy mal­to­zę

Wiktionary

Patrz:

maltoza

Powiązane:

 rzecz. maltoza ż.

Wiktionary


maltretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mal­tre­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaltrɛtɔˈvãɲɛ, AS: maltretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maltretować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znęcanie się

Wiktionary


maltretować

znę­cać się nad kimś, czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) znę­cać się nad kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale czy świę­to­ścią jest także ro­dzi­na pi­ja­ka, mal­tre­tu­ją­ce­go żonę i dzie­ci?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaltrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: maltretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltretowanie n.

Wiktionary


maltuzjanistka

→ mal­tuz­ja­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

maltuzjanista

maltuzjanistyczny

→ mal­tuz­ja­nizm; mal­tuz­jań­ski


SJP.pl


maltuzjański

→ mal­tuz­ja­nizm; mal­tuz­ja­ni­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z mal­tuz­ja­niz­mem, ze­spo­łem po­glą­dów sfor­mu­ło­wa­nym przez Tho­ma­sa Malt­hu­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltuzjanizm mrz., maltuzjanista mos., maltuzjanistka ż.

 przym. maltuzjanistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maltuzjanistyczny

Wiktionary


maluch

po­tocz­nie:
1. małe dziec­ko; brzdąc, bobas, ber­beć, bąk;
2. dziec­ko na­le­żą­ce do grupy naj­młod­szych w przedsz­ko­lu;
3. młode zwie­rzę;
4. kie­li­szek wódki;
5. sa­mo­chód typu Fiat 126p


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. małe dziec­ko lub zwie­rzę

 (1.2) pot. dziec­ko z pier­wszej, naj­młod­szej grupy w przedsz­ko­lu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. mot. mały fiat

 (2.2) pot. kie­li­szek wódki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aka­de­mic­ki Klub Tu­ry­stycz­ny Ma­luch
  • Fiat 126 – sa­mo­chód oso­bo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kie­row­ca ma­lu­cha po­waż­nie ucier­piał w ko­liz­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalux, AS: maluχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malec m., mały m., malenie n., zmalenie n., malizna ż., małość ż.

:: zdrobn. maluszek m.

 czas. maleć ndk., zmaleć dk.

 przym. malutki, mały, maleńki, maluteńki, maluczki

 przysł. mało, malutko, maleńko, maluteńko

 temsłow. mało-

 licz. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kaszlak, gibon

Wiktionary


maluchny

bar­dzo mały; ma­luś­ki


SJP.pl


maluchy

po­tocz­nie:
1. małe dziec­ko; brzdąc, bobas, ber­beć, bąk;
2. dziec­ko na­le­żą­ce do grupy naj­młod­szych w przedsz­ko­lu;
3. młode zwie­rzę;
4. kie­li­szek wódki;
5. sa­mo­chód typu Fiat 126p


SJP.pl


maluczka

prze­cięt­na, skrom­na ko­bie­ta


SJP.pl


maluczki

prze­cięt­ny, szary, skrom­ny, nie­wy­róż­nia­ją­cy się ni­czym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. zdrobn. od: mały

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) książk. ktoś pro­sty, ubogi lub prze­cięt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ży­ło­wie mają ma­lucz­kie­go synka.

 (2.1) Nie znę­cał­byś się nad ma­lucz­ki­mi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małość ż., maluch m., maluszek m., mały mzw.

 czas. maleć ndk.

 przym. mały, malutki

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malutki

 (2.1) prostaczek

Wiktionary


maluczkość

→ ma­lucz­ki


SJP.pl

Patrz:

maluczki

maluneczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. melon

 (1.2) zdrobn. od ma­lu­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalũˈnɛt͡ʃɛk, AS: malũneček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malunek mrz., malarz mos.

Wiktionary


malunek

1. obraz ma­lo­wa­ny przez dziec­ko;
2. lek­ce­wa­żą­co o nie­u­dol­nie na­ma­lo­wa­nym obra­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obraz, szcze­gól­nie na­ma­lo­wa­ny przez ar­ty­stę lu­do­we­go lub dziec­ko; także. lu­do­wy or­na­ment na­ma­lo­wa­ny na czymś

 (1.2) lek­cew. coś na­ma­lo­we­go nie­u­dol­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlũnɛk, AS: malũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malowanie n., malarstwo n., malarz m., malarka ż.

:: zdrobn. maluneczek m.

 czas. malować, namalować, wymalować, zmalować, odmalować, podmalować, pomalować

 przym. malarski, malowniczy

Wiktionary


malunki

1. obraz ma­lo­wa­ny przez dziec­ko;
2. lek­ce­wa­żą­co o nie­u­dol­nie na­ma­lo­wa­nym obra­zie


SJP.pl


maluperny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­lu­sień­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malusiperny

Wiktionary


malurny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­lut­ki

Wiktionary


malusi

zdrob­nie­nie od: mały


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pieszcz. bar­dzo mały, ma­lut­ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maleńki, mały

 rzecz. mały mzw.

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluteńki, drobniutki

Wiktionary


malusieńki

zdrob­nie­nie od: ma­lu­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus ma­lu­sień­ki, leży na­gu­sień­ki (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: maluśė̃ńḱi

Wiktionary


malusiperny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­lu­sień­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluperny

Wiktionary


maluszek

zdrob­nie­nie od: ma­luch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ma­luch

Wiktionary

Ma­lu­szek (ros. Самый маленький гном) – ra­dziec­ka czte­ro­czę­ścio­wa seria fil­mów lal­ko­wych zre­a­li­zo­wa­na w la­tach 1977-1983.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈluʃɛk, AS: malušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluch m., maleństwo n., mały m., maluczki mzw.

 przym. malutki, mały, maleńki, maluczki

 partyk. mniejsza

Wiktionary


maluszkowy

→ ma­lu­szek


SJP.pl

Patrz:

maluszek

maluteńki

zdrob­nie­nie od: mały


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaluˈtɛ̃ɲci, AS: malutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maleńki, mały

 rzecz. maluch mzw., mały mzw.

 partyk. mniejsza

Wiktionary


maluteńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo nie­wie­le

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maleńki

 rzecz. maluch mzw./mos.

Wiktionary


malutka

po­tocz­nie: mała dziew­czyn­ka


SJP.pl


malutki

zdrob­nie­nie od: mały


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo mały; zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz, skar­bie, jakie twój nowy miś ma ma­lut­kie oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlutʲci, AS: malutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluszek m., maleństwo n., maluch m., mały mzw., maluczki mzw.

 przym. mały, maluczki

 przysł. malutko

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. maluczki

Wiktionary


malutko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo mało

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlutkɔ, AS: malutko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malutki, maleńki

 rzecz. maluch mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewiele

Wiktionary


maluśka

pie­szczot­li­wie: w zwro­cie do ko­bie­ty


SJP.pl


maluśki

zdrob­nie­nie od: mały


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gie­nia ku­pi­ła lor­net­kę. Ma­luś­ką, te­a­tral­ną (taką, że ach i och).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈluɕci, AS: maluśḱi

Wiktionary


maluśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


malvertising

[czy­taj: mal­wer­tajz-ing] wy­ko­rzy­sty­wa­nie re­klam in­ter­ne­to­wych do roz­sy­ła­nia wi­ru­sów i zło­śli­we­go opro­gra­mo­wa­nia


SJP.pl

Mal­ver­ti­sing (zbit­ka słów ma­li­cio­us „zło­wro­gi, zło­śli­wy” i ad­ver­ti­sing „re­kla­ma”) – prak­ty­ka po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sty­wa­niu re­klam in­ter­ne­to­wych do roz­prze­strze­nia­nia zło­śli­we­go opro­gra­mo­wa­nia (ang. "mal­wa­re").

Mal­ver­ti­sing po­le­ga na umie­szcze­niu szkod­li­we­go kodu w ra­mach tre­ści re­kla­mo­wych, zwła­szcza na nie­groź­nych stro­nach in­ter­ne­to­wych, lub wpro­wa­dze­niu prze­kie­ro­wa­nia, które prze­nie­sie od­wie­dza­ją­ce­go na wi­try­nę za­wie­ra­ją­cą szkod­li­wy kod.

Wikipedia


malwa

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o barw­nych, du­żych kwia­tach osa­dzo­nych w ką­tach liści lub w szczy­to­wych gro­nach, ros­ną­ca w Eu­raz­ji, Afry­ce i Ame­ry­ce Pół­noc­nej; ślaz;
2. by­li­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o kwia­tach bia­łych lub ró­żo­wych, upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na; pra­wo­ślaz wy­so­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Alcea|L.|ref=tak., li­czą­cy około 50 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju malwa (1.1)

Wiktionary

Malwa, to­po­lów­ka ("Alcea" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych. Po­da­wa­nych jest z niego ok. 60, 70, 80 ga­tun­ków. Po­cho­dzą one głów­nie ze wschod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go (tylko w Tur­cji ro­śnie 18 ga­tun­ków). Poza tym rosną w po­łud­nio­wej i wschod­niej Eu­ro­pie oraz po­łud­nio­wo-za­chod­niej i cen­tral­nej Azji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmalva, AS: malva

Wiktionary


malware

[czy­taj: mal­łer] w in­for­ma­ty­ce: opro­gra­mo­wa­nie nie­bez­piecz­ne dla sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go i za­war­tych w nim da­nych, np. koń tro­jań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) in­form. zło­śli­we opro­gra­mo­wa­nie, szkod­li­we opro­gra­mo­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''W 2025 roku mal­wa­re stał się bar­dziej wy­ra­fi­no­wa­ny niż kie­dy­kol­wiek wcze­śniej, wy­ko­rzy­stu­jąc sztucz­ną in­te­li­gen­cję do omi­ja­nia za­bez­pie­czeń.''

 (1.1) ''Ko­lej­ny dzień przy­no­si ko­lej­ne za­gro­że­nie dla po­sia­da­czy smart­fo­nów. Tym razem w sieci po­ja­wi­ło się nie­bez­piecz­ne mal­wa­re dla po­sia­da­czy te­le­fo­nów z sy­ste­ma­mi An­dro­id oraz iOS.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalwɛr

Wiktionary


malwersacja

przy­wła­szcze­nie po­wie­rzo­ne­go mie­nia; sprze­nie­wie­rze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­stęp­stwo fi­nan­so­we po­le­ga­ją­ce na przy­wła­szcze­niu sobie po­wie­rzo­ne­go mie­nia

 (1.2) sprze­nie­wie­rze­nie, na­du­ży­cie na­tu­ry pie­nięż­nej, de­fra­u­da­cja

 (1.3) daw. oszu­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) [Ska­za­ny] wy­glą­dał na urzęd­ni­ka, który do­pu­ścił się mal­wer­sa­cji, obroń­ca się z nim witał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersator mos., malwersant mos., malwersantka ż.

 czas. malwersować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywłaszczenie

 (1.2) defraudacja, sprzeniewierzenie

 (1.3) oszustwo

Wiktionary


malwersacje

przy­wła­szcze­nie po­wie­rzo­ne­go mie­nia; sprze­nie­wie­rze­nie


SJP.pl


malwersacyjny

→ mal­wer­sa­cja; de­fra­u­da­cyj­ny, de­fra­u­danc­ki


SJP.pl


malwersant

czło­wiek, który po­peł­nił prze­stęp­stwo fi­nan­so­we po­le­ga­ją­ce na przy­wła­szcze­niu sobie po­wie­rzo­ne­go mie­nia; de­fra­u­dant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto do­pu­ścił się mal­wer­sa­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersacja ż.

:: fż. malwersantka ż.

 czas. malwersować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defraudant, przywłaszczyciel, zaborca

Wiktionary


malwersantka

ko­bie­ta przy­wła­szcza­ją­ca sobie po­wie­rzo­ne mie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta która do­pu­ści­ła się mal­wer­sa­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersator mos., malwersant mos., malwersacja ż.

Wiktionary


malwersator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba przy­wła­szcza­ją­ca sobie po­wie­rzo­ne jej środ­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A prze­cież w całej tej spra­wie, or­ga­ni­za­cja nie zro­bi­ła nic wię­cej nad po­szu­ki­wa­nie dalej i wyżej tego sa­me­go pro­ce­su, który oby­wa­tel Gut­try za­czął z takim za­pa­łem prze­ciw­ko mal­wer­sa­to­rom, a potem z nie­po­ję­tych dla nas po­wo­dów na wpół drogi od­biegł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersacja ż., malwersant m., malwersantka ż.

 czas. malwersować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. defraudant, malwersant, przywłaszczyciel; przest. zaborca

Wiktionary


malwersować

po­peł­niać prze­stęp­stwo fi­nan­so­we po­le­ga­ją­ce na przy­wła­szcze­niu sobie po­wie­rzo­ne­go mie­nia


SJP.pl


malwina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. o li­te­rac­kim po­cho­dze­niu;

Wiktionary

Mal­wi­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go lub ger­mań­skie­go. Imię to może po­cho­dzić od ga­lic­kie­go imie­nia Ma­lam­hin skła­da­ją­ce­go się ze słów mala mhinn – „gład­kie czoło” lub z staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go: mahal – „sąd, spra­wied­li­wość” oraz wini „przy­ja­ciel”, można więc prze­tłu­ma­czyć je jako „strze­gą­ca praw, pra­wo­wier­na”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: malˈvʲĩna, AS: malvʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Malwinia ż., Malwinka ż.

Wiktionary


malwininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mal­wi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


malwinka

1. zdrob­nie­nie od: Mal­wi­na (imię żeń­skie);
2. miesz­kan­ka Mal­wi­nów (ar­chi­pe­la­gu)


SJP.pl


malwiny

te­ry­to­rium na ar­chi­pe­la­gu Fal­klan­dów (Ocean At­lan­tyc­ki) za­leż­ne od Wiel­kiej Bry­ta­nii; Fal­klan­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. ar­chi­pe­lag na po­łud­nio­wym At­lan­ty­ku, dawne ar­gen­tyń­skie te­ry­to­rium;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|Mal­wi­na.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­gen­ty­na wy­su­wa ro­szcze­nia wobec Fal­klan­dów (które Ar­gen­tyń­czy­cy na­zy­wa­ją Mal­wi­na­mi), do Ge­or­gii Po­łud­nio­wej i Sand­wi­cha Po­łud­nio­we­go oraz do czę­ści An­tark­ty­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈvʲĩnɨ, AS: malvʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malwiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Falklandy

Wiktionary


malwińczyk

miesz­ka­niec Mal­wi­nów (ar­chi­pe­la­gu)


SJP.pl


malwiński

zwią­za­ny z Mal­wi­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mal­wi­na­mi, do­ty­czą­cy Mal­wi­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gorz­ka lek­cja mal­wiń­ska i agre­sja USA na Gre­na­dę miały jed­nak­że re­per­ku­sje znacz­nie szer­sze, istot­ne dla ca­łe­go kon­ty­nen­tu po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malwiny nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falklandzki

Wiktionary


malwowate

ro­dzi­na obej­mu­ją­ca około 70 ga­tun­ków ro­ślin kwia­to­wych, ziół i krze­wów, o du­żych bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach, po­cho­dzą­cych z Bra­zy­lii; śla­zo­wa­te


SJP.pl


malwowaty

o ce­chach mal­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


malwowiec

po­wsze­la­tek mal­wo­wiec - motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


malwowy

przy­miot­nik od: malwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. od­no­szą­cy się do malwy

Wiktionary


malęcino

Ma­lę­ci­no (kaszb. "Małãczëno") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


mam

po­tocz­nie:
1. matka;
2. te­ścio­wa


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. od: mieć

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: mama

Wiktionary

Mam – in­diań­ska grupa et­nicz­na, za­miesz­ku­ją­ca za­chod­nie wy­ży­ny Gwa­te­ma­li i po­łud­nio­wo-za­chod­nie ob­sza­ry Mek­sy­ku. Po­czą­wszy od ery pre­ko­lum­bij­skiej, za­li­cza­na w skład cy­wi­li­za­cji Majów. Za sto­li­cę Mam uważa się Za­cu­leu.

Więk­szość ple­mie­nia Mam za­miesz­ku­je gwa­te­mal­skie de­par­ta­men­ty Hu­e­hu­e­te­nan­go, San Mar­cos i Qu­et­zal­te­nan­go oraz re­gion Chia­pas w Mek­sy­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãm, AS: mãm

Wiktionary


mama

po­tocz­nie:
1. matka;
2. te­ścio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. matka

 (1.2) te­ścio­wa (grzecz­no­ścio­wo zięć lub sy­no­wa o swo­jej te­ścio­wej)

 (1.3) gw-pl|Kresy. żona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po uzy­ska­niu zgody mamy, pew­ne­go po­po­łud­nia przy­ja­ciół­ki za­ta­szczy­ły na wieżę pie­cyk elek­trycz­ny, ma­te­rac dmu­cha­ny, koce, lampę, adap­ter „Mi­ster Hit”, stos płyt, gar­nek, grzał­kę do wody, pacz­kę her­ba­ty, cu­kier, ły­żecz­ki, kubki – no, i oczy­wi­ście, książ­ki i ze­szy­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãma, AS: mãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamka ż., mamusia ż., mamuśka ż.

 przym. maminy, mamowy, mamin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka; pieszcz. mamusia, mateczka, mateńka, matula; pot. mamuśka, starsza, rodzicielka; przest. matrona, mać, pani matka; wulg. stara

Wiktionary


mamaj

Mamaj (ur. 1335? – zm. 1380, Kaffa) – wódz ta­tar­ski, for­mal­nie do­wód­ca tümenu, a fak­tycz­nie przy­wód­ca za­chod­niej czę­ści Zło­tej Ordy, na­zy­wa­nej za jego rzą­dów Ordą Ma­ma­ja. Pa­no­wał w la­tach 1361–1380. Do­wód­ca wojsk ta­tar­skich pod­czas bitwy na Ku­li­ko­wym Polu. Po po­nie­sio­nej w niej klę­sce za­bi­ty przez stron­ni­ków chana Toch­ta­my­sza.

Wikipedia


mamaja

miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa w Ru­mu­nii, po­ło­żo­na nad Mo­rzem Czar­nym, ad­mi­ni­stra­cyj­nie sta­no­wią­ca część Kon­stan­cy;

Wiktionary

Ma­ma­ja ( "Ma­ma­ia") – naj­star­sza i naj­więk­sza miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa w Ru­mu­nii, po­ło­żo­na nad Mo­rzem Czar­nym, kilka ki­lo­me­trów na pół­noc od Kon­stan­cy. Usy­tu­o­wa­na jest na dłu­gim (8 km), ale wą­skim (300 m) pasie ziemi, który od sta­łe­go lądu od­dzie­lo­ny jest je­zio­rem Siutg­hiol.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mamajski

Wiktionary


mamak

naz­wi­sko


SJP.pl


mamałyga

1. po­tra­wa z go­to­wa­nej ku­ku­ry­dzia­nej mąki lub kaszy;
2. po­tocz­nie: nie­a­pe­tycz­na, pap­ko­wa­ta po­tra­wa; breja, bryja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa z go­to­wa­nej mąki lub kaszy ku­ku­ry­dzia­nej i wody, tra­dy­cyj­na dla kuch­ni moł­daw­skiej i buł­gar­skiej

 (1.2) pot. przen. nie­a­pe­tycz­na, pap­ko­wa­ta po­tra­wa

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. śla­ma­za­ra

Wiktionary

Ma­ma­ły­ga – na­ro­do­wa ru­muń­ska po­tra­wa, z mąki albo kaszy ku­ku­ry­dzia­nej (pier­wot­nie z gry­cza­nej) po­pu­lar­na w kra­jach po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­py, znana m.in. w kuch­ni wę­gier­skiej, Sasów sied­mio­grodz­kich, buł­gar­skiej i ukra­iń­skiej. Jako po­tra­wa kuch­ni ga­li­cyj­skiej po­pu­lar­nej we Lwo­wie, do dziś lu­bia­na jest wśród ro­dzin po­cho­dzą­cych z tego re­gio­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ma­ły­ga to ro­dzaj po­len­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmaˈwɨɡa, AS: mãmau̯yga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polenta, kulesza

Wiktionary


mamba

ja­do­wi­ty wąż z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. ro­dzaj ja­do­wi­tych, afry­kań­skich węży;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwi­sa­ją­ca z ga­łę­zi mamba za­a­ta­ko­wa­ła bły­ska­wicz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãmba, AS: mãmba

Wiktionary


mambo

szyb­ki ta­niec w tak­cie dwu­mia­ro­wym, za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty mu­zy­ki ku­bań­skiej rumby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. ku­bań­ski ta­niec tra­dy­cyj­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) rel. ha­i­tań­ska ka­płan­ka vo­o­doo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mambo - ga­tu­nek mu­zycz­ny po­cho­dzą­cy z Kuby
  • Mambo - ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dzą­cy z Kuby
  • Mambo - in­ter­ne­to­wy sy­stem por­ta­lo­wy CMS typu Open So­ur­ce
  • Mambo - nazwa ka­płan­ki w re­li­gii vo­o­doo
  • Mambo – wieś w Bots­wa­nie w dy­stryk­cie North East
  • Mambo! - sin­gel Eleny Pa­pa­ri­zou

Wikipedia


mambwe

język ludu Mamb­we, za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Zam­bię


SJP.pl


mamcarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Mam­carz – pol­ski le­karz
  • Jerzy Mam­carz – pol­ski pie­śniarz, poeta, kom­po­zy­tor, autor pio­se­nek, gi­ta­rzy­sta, sa­ty­ryk
  • Hen­ryk Mam­carz – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


mamcia

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­meń­ka, ma­min­ka, ma­much­na, ma­mu­nia, mamuń, ma­muń­cia, ma­muń­ka, ma­mu­sia, ma­mu­sień­ka, ma­mu­sie­niecz­ka, mamuś, ma­muś­ka, ma­tecz­ka, ma­teń­ka, ma­tuch­na, ma­tu­la, ma­tu­leń­ka, ma­tul­ka, ma­tu­nia, ma­tuń­cia, ma­tu­sia, matuś, ma­tuś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. mamka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech mam­cia jej poz­wo­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamka ż., mamunia ż., mamusia ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


mamea

drze­wo z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach, upra­wia­ne w Azji i podz­wrot­ni­ko­wej Ame­ry­ce; mam­mea; prze­sło­kla


SJP.pl

Mamea ("Mam­mea" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gu­mia­ko­wa­tych ("Ca­lop­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 50 ga­tun­ków (tylko 17 zo­sta­ło zwe­ry­fi­ko­wa­nych we­dług The Plant List. Są to drze­wa wy­stę­pu­ją­ce w tro­pi­kach, z naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji oraz na Ma­da­ga­ska­rze.

Wikipedia


mameczka

pie­szczot­li­wie: matka; mama, mam­cia, ma­meń­ka, ma­min­ka, ma­much­na, ma­mu­la, ma­mul­ka, ma­mu­nia, mamuń, ma­muń­cia, ma­muń­ka, ma­mu­sia, ma­mu­sień­ka, ma­mu­sie­niecz­ka, mamuś, ma­muś­ka, ma­tecz­ka, ma­teń­ka, ma­tuch­na, ma­tu­la, ma­tu­leń­ka, ma­tul­ka, ma­tu­nia, ma­tuń­cia, ma­tu­sia, matuś, ma­tuś­ka


SJP.pl


mameja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. po­gard. ktoś nie­za­rad­ny, nie­u­dol­ny, chwiej­ny, nie­zde­cy­do­wa­ny, nie­pew­ny sie­bie, czę­sto niech­luj­ny i roz­ma­mła­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć raz rusz się pier­wszy, bo za­wsze taka ma­me­ja z cie­bie.

 (1.1) Ale za ty­dzień ta pie­przo­na ma­me­ja ma być po­tul­na jak ba­ra­nek!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oferma, fajtłapa, ciemięga, niezguła, ślamazara, niedołęga

Wiktionary


mamelon

w pa­le­on­to­lo­gi: jedna z bro­da­wek u skle­ro­gą­bek na ich szkie­le­cie ba­zal­nym


SJP.pl

Ma­me­lon (fr. "ma­me­lon" – "sutek") – jedna z trzech za­o­krą­glo­nych wy­pu­kło­ści, które wy­stę­pu­ją na kra­wę­dzi siecz­nej zębów siecz­nych, gdy te się wy­rzy­na­ją. Ma­me­lo­ny są na­tu­ral­nym zja­wi­skiem i szyb­ko zle­wa­ją się wraz z wie­kiem i ule­ga­ją star­ciu pod­czas nor­mal­ne­go użyt­ko­wa­nia zębów.

Wikipedia


mamelucki

przy­miot­nik od: ma­me­luk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ma­me­lu­ka­mi, do­ty­czą­cy ma­me­lu­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mameluk mos.

Wiktionary


mameluk

1. żoł­nierz gwar­dii przy­bocz­nej wład­ców egip­skich;
2. daw­niej: fa­na­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nie­wol­nik pań­stwo­wy bę­dą­cy żoł­nie­rzem stra­ży przy­bocz­nej wład­ców egip­skich; póź­niej czło­nek war­stwy pa­nu­ją­cej w Egip­cie, Syrii i Delhi;

 (1.2) przen. fa­na­tyk

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zda­ra

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mamelucki

Wiktionary


mamenchizaur

ro­dzaj du­że­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów; mo­szi­za­ur


SJP.pl

Ma­men­chi­za­ur ("Ma­men­chi­sa­u­rus") – duży, mie­rzą­cy do około 25 m dłu­go­ści (choć nie­kom­plet­ne szkie­le­ty su­ge­ru­ją, że niek­tó­re ga­tun­ki mogły osią­gać nawet je­szcze oka­zal­sze roz­mia­ry) ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur. Ga­tun­ki za­li­cza­ne do tego ro­dza­ju żyły w póź­nej jurze i być może wczes­nej kre­dzie na te­re­nach dzi­siej­szych Chin i Taj­lan­dii.

Wikipedia


mamer

po­tocz­nie wię­zie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, War­sza­wa. wię­zie­nie

Wiktionary

Mamer – miej­sco­wość i gmina ("ge­meng, com­mu­ne, Ge­me­in­de") w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Luk­sem­bur­gu, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na kan­to­nu Ca­pel­len. Do 3 paź­dzier­ni­ka 2015 jako mia­sto le­ża­ło w dy­stryk­cie Luk­sem­burg. Leży nad rzeką Mamer, do­pły­wem rzeki Al­zet­te.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jeden, taki gruby, wy­so­ki, co pan go mu­siał wi­dzieć, to po­wie­dział nawet, że jak się tu będę krę­cić, to mnie wsa­dzi do mamra za utrud­nie­nia w śledzt­wie czy tam za coś.

Wiktionary


mamert

imię mę­skie


SJP.pl

Ma­mert – imię mę­skie po­cho­dze­nia ital­skie­go. Wy­wo­dzi się od oskij­skie­go lub sa­biń­skie­go wa­rian­tu imie­nia boga Marsa – "Ma­mers", który w przy­pad­kach za­leż­nych (np. "Ma­mer­tis") miał temat "Ma­mert".

Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ma­mert, bi­skup Vien­ne nad Ro­da­nem, brat Ma­mer­ta Kla­u­diu­sza, poety i te­o­lo­ga.

Wikipedia


mamertyn

Ma­mer­tyn — imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Zo­sta­ło ono ut­wo­rzo­ne przy po­mo­cy przy­rost­ka "-inus", oz­na­cza­ją­ce­go przy­na­leż­ność lub po­cho­dze­nie, od oskij­skie­go lub sa­biń­skie­go wa­rian­tu imie­nia boga Marsa — "Ma­mers" lub od imie­nia Ma­mert, o tym samym po­cho­dze­niu. Imię to oz­na­cza zatem "po­cho­dzą­cy od Ma­mer­ta (lub Marsa), syn Ma­mer­ta, poś­wię­co­ny Ma­mer­to­wi".

Wikipedia


mamertyni

Ma­mer­ty­ni (łac. "Ma­mer­ti­ni", sy­no­wie Marsa) – po­cho­dzą­cy z Sam­nium i Kam­pa­nii ital­scy na­jem­ni­cy, słyn­ni z walki w armii grec­kiej (do­wo­dzo­nej przez Aga­to­kle­sa) prze­ciw­ko Kar­ta­giń­czy­kom na Sy­cy­lii, i z opa­no­wa­nia Mes­sa­ny, w któ­rej usta­no­wi­li zbó­jec­kie pań­stwo i skąd prze­pro­wa­dza­li łu­pież­cze na­pa­dy na mia­sta Sy­cy­lii.

Wikipedia


mameńka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­min­ka, ma­muń­ka


SJP.pl


mamidło

1. coś co nęci i wabi;
2. przy­wi­dze­nie, wi­dzia­dło


SJP.pl


mamie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C., Ms. od: mama

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãmʲjɛ, AS: mãmʹi ̯e

Wiktionary


mamilaria

nie­wiel­ki, ku­li­sty kak­tus po­kry­ty spi­ral­nie osa­dzo­ny­mi bro­daw­ka­mi, z któ­rych każda za­koń­czo­na jest kol­cem lub weł­ni­stym wło­sem, ros­ną­cy głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej, upra­wia­ny jako ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; wy­mion


SJP.pl

Ma­mi­la­ria ("Mam­mil­la­ria" Haw.) – ro­dzaj su­ku­len­tów z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ("Cac­ta­ce­ae"). Cza­sem bywa sto­so­wa­na pol­ska nazwa wy­mion. Do ro­dza­ju na­le­ży około 160 ga­tun­ków. Ga­tun­ki z tego ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w więk­szo­ści w Mek­sy­ku, część z nich w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Sta­nach Zjed­no­czo­nych, na Ka­ra­i­bach, w Ko­lum­bii, We­ne­zu­e­li, Gwa­te­ma­li i Hon­du­ra­sie.

Wikipedia


mamin

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­mi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamuśka ż., mamusia ż., mamka ż., mamcia ż., mama ż.

 przym. maminy

Wiktionary


maminka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­meń­ka, ma­muń­ka


SJP.pl


mamino

Ma­mi­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Syp­nie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


maminsynek

chło­piec roz­pie­szczo­ny przez matkę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. chło­piec lub męż­czyz­na, który nigdy nie wy­szedł spod skrzy­deł matki, roz­pie­szczo­ny, nie­sa­mo­dziel­ny

Wiktionary

Ma­min­sy­nek (ang. "Mama's Boy") – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2007 roku w re­ży­se­rii Tima Ha­mil­to­na. Wy­pro­du­ko­wa­ny przez wyt­wór­nię War­ner Bros.

Pre­mie­ra filmu miała miej­sce 30 li­sto­pa­da 2007 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wsze byłeś ma­min­syn­kiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmʲĩw̃ˈsɨ̃nɛk, AS: mãmʹĩũ̯sỹnek

Wiktionary


maminy

na­le­żą­cy do mamy, do­ty­czą­cy mamy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mamy, na­le­żą­cy do mamy, wła­ści­wy mamie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy mamę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ma­mi­nym gro­bie palą się trzy zni­cze.

 (1.1) Nie po­ma­ga­ło po­cie­sza­nie go do­brym sło­wem, przy­tu­la­nie jak za daw­nych do­brych lat do ma­mi­nej pier­si, czy kie­li­szek li­tew­skiej star­ki, którą za­a­pli­ko­wał mu, bar­dziej do­strze­ga­ją­cy jego do­ro­słość, oj­ciec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamuśka ż., mamusia ż., mama ż., mamka ż., mamcia ż.

 przym. mamin

Wiktionary


mamiący

1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


SJP.pl

Patrz:

mamić

mamić

1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­mić)

 (1.1) książk. zwo­dzić kogoś rze­cza­mi nie­re­a­li­stycz­ny­mi, nie­moż­li­wy­mi do speł­nie­nia

 (1.2) książk. dzia­łać na kogoś przy­cią­ga­ją­co, zaz­wy­czaj po­przez wizje wy­ol­brzy­mio­ne lub nie­praw­dzi­we

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mamić się (dk. zma­mić się)

 (2.1) mieć złud­ną na­dzie­ję na coś nie­praw­do­po­dob­ne­go

 (2.2) wma­wiać sobie, że sy­tu­a­cja jest lep­sza, niż jest w rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­no ko­bie­ty, zwła­szcza te lek­kich oby­cza­jów, są nad wyraz spryt­ne i wy­ra­cho­wa­ne. Za­wra­ca­ją w gło­wie swoim ko­chan­kom, ma­miąc ich róż­ny­mi mi­łos­ny­mi prak­ty­ka­mi i obiet­ni­ca­mi je­szcze wspa­nial­szych doz­nań.

 (2.1) Kaśka nawet nie pró­bo­wa­ła mamić się mrzon­ka­mi, że Zbi­gniew na wieść o dziec­ku odej­dzie od żony.

 (2.2) (…) nie ma co mamić się stwier­dze­nia­mi o tym, że pro­blem al­ko­ho­lo­wy w któ­rymś z miast nie ist­nie­je (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łudzić, zwodzić

 (2.1) łudzić się

Wiktionary


mamiński

naz­wi­sko


SJP.pl


mamka

po­tocz­nie: ko­bie­ta kar­mią­ca pier­sią cudze dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kar­mią­ca pier­sią cudze dziec­ko

 (1.2) środ. mot. ro­dzaj pompy ssą­cej

Wiktionary

Mamka – ko­bie­ta za­wo­do­wo trud­nią­ca się kar­mie­niem włas­ną pier­sią cu­dzych dzie­ci (no­wo­rod­ki i nie­mow­lę­ta), które nie są z nią bio­lo­gicz­nie spo­krew­nio­ne. Zwy­kle pełni też rolę ich niani i opie­kun­ki i po­bie­ra za te czyn­no­ści wy­na­gro­dze­nie. W związ­ku z taką funk­cją okres lak­ta­cji mamki bywa znacz­nie prze­dłu­żo­ny w sto­sun­ku do okre­su ty­po­we­go dla prze­cięt­nej matki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãmka, AS: mãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamusia ż., mamunia ż., mamuśka ż., mamcia ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary


mamlas

rzad­ko, po­tocz­nie: czło­wiek śla­ma­zar­ny, nie­do­łęż­ny; śla­ma­za­ra, nie­do­łę­ga, cia­maj­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie, Górny Śląsk. gamoń, nie­do­łę­ga, ofer­ma, maz­gaj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż ty mnie, mam­la­sie, tak bosz­kosz? → Co ty, nie­do­łę­go, mnie tak pie­ścisz?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mamlasiaty

Wiktionary


mamlasiaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zdar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamlas mos.

Wiktionary


mamlać

1. żuć po­wo­li, obra­ca­jąc po­karm ję­zy­kiem, śli­niąc się; mam­leć, me­młać, międ­lić;
2. mówić nie­wy­raź­nie, niez­ro­zu­mia­le


SJP.pl


mamleć

1. żuć po­wo­li, obra­ca­jąc po­karm ję­zy­kiem, śli­niąc się; mam­lać, me­młać, międ­lić;
2. mówić nie­wy­raź­nie, niez­ro­zu­mia­le


SJP.pl


mamma

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) me­te­o­rol. zob. mam­ma­tus.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mamma – wło­ska pio­sen­ka
  • mamma – wy­pu­kłość znaj­du­ją­ce się w dol­nej czę­ści chmu­ry

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãmːa, AS: mã•ma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mammatus, skr. mam

Wiktionary


mammalny

o typie mózgu: taki, w któ­rym wyż­sze cen­tra czyn­no­ści ner­wo­wych znaj­du­ją się w przo­do­móz­go­wiu


SJP.pl


mammalogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. te­rio­lo­gia, dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ssa­ka­mi;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmːaˈlɔɟja, AS: mã•maloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammalog mos.

 przym. mammalogiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach, war. mammologia

Wiktionary


mammatus

wi­szą­ce, ku­li­ste wy­pust­ki na dol­nej stro­nie chmur


SJP.pl

Mamma "(mam)" (z łac. "mamma" – wymię, pierś) – jedna z cech uzu­peł­nia­ją­cych niek­tó­rych chmur: wy­pu­kło­ści znaj­du­ją­ce się w dol­nej czę­ści chmu­ry, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ce wy­mio­na.

Ta forma znana jest też jako mam­ma­tus, lecz nie jest to nazwa ofi­cjal­na, nie wy­stę­pu­je w ww. kla­sy­fi­ka­cji chmur przy­ję­tej przez Świa­to­wą Or­ga­ni­za­cję Me­te­o­ro­lo­gicz­ną.

Wikipedia


mammea

drze­wo z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach, upra­wia­ne w Azji i podz­wrot­ni­ko­wej Ame­ry­ce; mamea; prze­sło­kla


SJP.pl


mammektomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si wy­ko­ny­wa­ne naj­czę­ściej u ko­biet cho­rych na no­wot­wór zło­śli­wy; od­ję­cie pier­si, ma­stek­to­mia, mam­mo­to­mia


SJP.pl


mammobus

au­to­bus przy­sto­so­wa­ny do badań mam­mo­gra­ficz­nych


SJP.pl


mammograf

apa­rat do mam­mo­gra­fii (ba­da­nia ra­dio­lo­gicz­ne­go pier­si)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. apa­rat rent­ge­now­ski do wy­ko­ny­wa­nia mam­mo­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammografia ż.

 przym. mammograficzny

Wiktionary


mammografia

ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne pier­si wy­ko­na­ne spe­cjal­nym apa­ra­tem rent­ge­now­skim - mam­mo­gra­fem, sto­so­wa­ne do dia­gno­zo­wa­nia zmian roz­ro­sto­wych, głów­nie po­cho­dze­nia no­wot­wo­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ra­dio­lo­gicz­ne ba­da­nie pier­si;

 (1.2) med. pot. obraz mam­mo­gra­ficz­ny

Wiktionary

Mam­mo­gra­fia – ra­dio­lo­gicz­na me­to­da ba­da­nia pier­si u ko­biet. Po­le­ga na wy­ko­na­niu serii zdjęć sutka przy uży­ciu pro­mie­ni rent­ge­now­skich. Jej zdol­ność do uwi­docz­nia­nia sze­re­gu cha­rak­te­ry­stycz­nych zmian poz­wa­la na wczes­ne roz­poz­na­nie raka oraz in­nych pa­to­lo­gii sutka, zanim staną się one jawne kli­nicz­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãmːɔˈɡrafʲja, AS: mã•mografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammograf m.

 przym. mammograficzny

Wiktionary


mammograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z mam­mo­gra­fią, do­ty­czą­cy mam­mo­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­now­ne wę­go­rze­wian­ki! W naj­bliż­szą so­bo­tę wszyst­kie panie w wieku 50+ za­pra­sza­my na bez­płat­ne ba­da­nia mam­mo­gra­ficz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammografia ż., mammograf mrz., mammogram mrz.

Wiktionary


mammogram

w me­dy­cy­nie: zdję­cie gru­czo­łu sut­ko­we­go wy­ko­na­ne przy uży­ciu pro­mie­ni rent­ge­now­skich


SJP.pl


mammolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mam­mo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. zob. te­rio­log.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) biol. spe­cja­list­ka mam­mo­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam­mo­lo­dzy ba­da­ją za­rów­no małpy, jak i nie­to­pe­rze oraz wie­lo­ry­by.

 (2.1) Pasją pani mam­mo­log była zwła­szcza pry­ma­to­lo­gia, ale miała dużą wie­dzę także w za­kre­sie chi­rop­te­ro­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãmˈːɔlɔk, AS: mã•molok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammologia ż.

 przym. mammologiczny

 przysł. mammologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriolog, mastolog

 (2.1) teriolog, mastolog

Wiktionary


mammologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o ssa­kach; ma­sto­lo­gia; te­rio­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zob. te­rio­lo­gia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmːɔˈlɔɟja, AS: mã•moloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammolog m.

 przym. mammologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach

Wiktionary


mammon

bożek, uo­so­bie­nie bo­gact­wa i przy­wią­za­nia do dóbr ma­te­rial­nych; Mamon


SJP.pl

Mam­mon (aram. "ma`mon" – "zysk, bo­gact­wo") – w Bi­blii to ara­mej­skie słowo oz­na­cza­ło bożka pie­nię­dzy. Opi­su­je to frag­ment Ewan­ge­lii św. Ma­te­u­sza (Mt 6,24):

"Żaden sługa dwom panom słu­żyć nie może: bo albo jed­ne­go bę­dzie miał w nie­na­wi­ści, a dru­gie­go mi­ło­wać bę­dzie: albo do jed­ne­go przy­sta­nie, a dru­gim wzgar­dzi. Nie mo­że­cie Bogu i Ma­mo­nie słu­żyć".

Wikipedia


mammoplastyka

ope­ra­cja pla­stycz­na ko­bie­cych pier­si po­le­ga­ją­ca na ich zmniej­sze­niu


SJP.pl


mammotomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si wy­ko­ny­wa­ne naj­czę­ściej u ko­biet cho­rych na no­wot­wór zło­śli­wy; od­ję­cie pier­si, ma­stek­to­mia, mam­mek­to­mia


SJP.pl


mammotomiczny

→ mam­mo­to­mia


SJP.pl

Patrz:

mammotomia

mammotrept

rzad­ko: śred­nio­wiecz­ny słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy ła­ciń­skie wy­ra­zy z Bi­blii; ma­mo­trekt, ma­mo­trept


SJP.pl


mamo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: mama

Wiktionary

Mamo (ukr. Мамо, ang. Mum) – ukra­iń­sko-ro­syj­sko­ję­zycz­ny sin­gel ukra­iń­skiej pio­sen­kar­ki Ana­sta­si­ji Pry­chod´ko na­pi­sa­ny w 2009 roku przez Kon­stan­ti­na Me­la­dze’a i Dianę Golde.

W 2009 roku utwór re­pre­zen­to­wał Rosję pod­czas 54. Kon­kur­su Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji, wy­gry­wa­jąc finał kra­jo­wych se­lek­cji po zdo­by­ciu naj­więk­sze­go po­par­cia te­le­wi­dzów i ko­mi­sji ju­ror­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãmɔ, AS: mãmo

Wiktionary


mamon

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, sa­ła­ta, zie­lo­ne


SJP.pl


mamona

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, sa­ła­ta, zie­lo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pie­nią­dze, forsa, kasa

 (1.2) żart. bo­gact­wo, ma­ją­tek, dobra ma­te­rial­ne

 (1.3) przest. zja­wi­ska nę­cą­ce, ma­mi­dła współ­czes­ne­go świa­ta­żeń­ski po­ry­wa­ją­cy dzie­ci

Wiktionary

Ma­mo­na – słowo wy­wo­dzą­ce się od ara­mej­skie­go słowa "ma`mon", oz­na­cza­ją­ce­go zysk.

Po­wszech­nie ko­ja­rzo­ne jest z pie­niędz­mi, bo­gact­wem. W chrze­ści­jań­skiej in­ter­pre­ta­cji ko­ja­rzo­ne jest z ma­mie­niem, po­ku­są, fał­szy­wym źró­dłem po­czu­cia bez­pie­czeń­stwa. W Bi­blii od­nie­sie­nie jest do bożka Mam­mo­na.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. mamonizm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hajs, flota, kabona, kasiora, siano, szmal

 (1.3) daw. ponęty

 (1.4) gwara. mamuna

Wiktionary


mamonizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. prze­ko­na­nie, że po­sia­da­ny ma­ją­tek de­cy­du­je o war­to­ści osoby

 (1.2) daw. żądza zysku, bo­gact­wa, kult pie­nią­dza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Owszem, bar­dzo szyb­kie prze­mia­ny zro­dzi­ły na­pię­cia, roz­war­stwie­nie spo­łecz­ne i kult suk­ce­su fi­nan­so­we­go, wy­ra­ża­ne­go po­ję­ciem „ma­mo­nizm”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mammon m., mamona ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) materializm, chciwość

Wiktionary


mamonka

zdrob­nie­nie od: ma­mo­na


SJP.pl


mamono

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ma­mo­na

Wiktionary


mamonowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go w Rosji;

Wiktionary

Ma­mo­no­wo, Świę­to­miej­sce, Świę­ta Sie­kier­ka ( Мамоново, He­i­li­gen­be­il, Šventapilė) – mia­sto w okrę­gu miej­skim Ma­mo­no­wo ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go Rosji. W 2021 roku za­miesz­ka­ne przez 8104 osoby.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest około 5 km od gra­ni­cy z Pol­ską, w po­bli­żu Za­le­wu Wi­śla­ne­go, w po­bli­żu miej­sca, gdzie rzeka Ławta wpada do rzeki Ba­nów­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mamonowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Święta Siekierka, Świętomiejsce

Wiktionary


mamonowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­mo­no­wem, do­ty­czą­cy Ma­mo­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mamonowo n.

Wiktionary


mamotrekt

rzad­ko: śred­nio­wiecz­ny słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy ła­ciń­skie wy­ra­zy z Bi­blii; ma­mo­trept, mam­mo­trept


SJP.pl


mamotrept

śred­nio­wiecz­ny słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy ła­ciń­skie wy­ra­zy z Bi­blii; ma­mo­trekt, mam­mo­trept


SJP.pl

Ma­mo­trept, mam­mo­trept, mam­mo­trekt (z greki "mam­moth­rep­tós" – wy­cho­wa­ny przez babkę, kar­mio­ny pier­sią) – w śred­nio­wie­czu słow­nik bi­blij­ny za­wie­ra­ją­cy tłu­ma­cze­nie trud­niej­szych wy­ra­zów w Pi­śmie Świę­tym z ła­ci­ny na język żywy. Cza­sa­mi rów­nież wy­ja­śnia bar­dziej skom­pli­ko­wa­ne formy ję­zy­ko­we.

Wikipedia


mamoudzou

[czy­taj: ma­mut­su] sto­li­ca Ma­jot­ty, wspól­no­ty de­par­ta­men­tal­nej Fran­cji po­ło­żo­nej w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ma­jot­ty, fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go;

Wiktionary

Ma­mo­u­dzou – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto wyspy Ma­jot­ta, fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go (fr. département d'outre-mer) u wy­brze­ży Afry­ki. Mia­sto liczy ponad 50 000 miesz­kań­ców (dane sza­cun­ko­we na ko­niec 2005 roku) i leży na pół­noc­no-wschod­nim wy­brze­żu głów­nej wyspy te­ry­to­rium – Ma­jot­cie.

Wikipedia


mamowy

→ mama; mamin, ma­mi­ny


SJP.pl


mamoza

nad­mier­ne przy­wią­za­nie dziec­ka do mamy


SJP.pl


mamoń

naz­wi­sko


SJP.pl


mampalon

ro­dzaj dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny ku­no­ła­zów


SJP.pl


mamraj

za­pra­wa z gliny i gra­fi­tu uży­wa­na do uszczel­nia­nia form od­lew­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. za­pra­wa uszczel­nia­ją­ca styki czę­ści skła­do­wych form od­lew­ni­czych, wy­ko­ny­wa­na z gliny i gra­fi­tu

Wiktionary


mamrani

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­rze­ka­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mamrać ndk.

Wiktionary


mamrać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gde­rać, zrzę­dzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamrani n.

Wiktionary


mamre

Mamre (hebr. ממרא) – we­dług Bi­blii miej­sce po­by­tu Abra­ha­ma oraz Iza­a­ka, koło He­bro­nu, w po­bli­żu ja­ski­ni Mach­pe­la, gdzie zo­sta­li po­cho­wa­ni.

Mamre to miej­sce za­war­cia przy­mie­rza mię­dzy Bo­giem Jahwe i Abra­ha­mem. Za jego cza­sów w Mamre rósł gaj wiel­kich drzew – dębów, gdzie pa­triar­cha ten zbu­do­wał oł­tarz dla Jahwe.

Wikipedia


mamrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zrzę­da

Wiktionary


mamrot

wy­po­wiedź wy­gło­szo­na bar­dzo cicho, trud­na do zro­zu­mie­nia


SJP.pl


mamrotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mam­ro­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mamrotać ndk.

Wiktionary


mamrotać

mówić cicho i nie­wy­raź­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mam­ro­tać / wy­mam­ro­tać)

 (1.1) mówić cicho i nie­wy­raź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pa­dło głu­che mil­cze­nie i w tym mil­cze­niu usied­li do stołu. Je­dy­nie To­ma­szek, coś mam­ro­cząc, za­czął grze­bać w sa­łat­ce.

 (1.1) Mil­czał jakiś czas, gdy tym­cza­sem Re­niek mam­ro­tał z zam­knię­ty­mi ocza­mi słowa pio­sen­ki: "Eve­ry­bo­dy loves so­me­bo­dy so­me­ti­mes…"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãmˈrɔtat͡ɕ, AS: mãmrotać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamrotanie n.

Wiktionary


mamry

po­tocz­nie wię­zie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. je­zio­ro w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, na Ma­zu­rach;

Wiktionary

Mamry ( Ma­u­er­see) – je­zio­ro w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich.

Mamry to je­zio­ro po­lo­dow­co­we mo­re­no­we i dru­gie pod wzglę­dem po­wierzch­ni je­zio­ro w Pol­sce.

Dno je­zio­ra jest zróż­ni­co­wa­ne z licz­ny­mi za­głę­bie­nia­mi i wy­pły­ce­nia­mi, przy czym część pół­noc­na jest wy­raź­nie głęb­sza, dno po­ra­sta­ją ro­ślin­ność wy­nu­rzo­na i łąki pod­wod­ne zło­żo­ne z ra­mie­nic. Brze­gi je­zio­ra prze­waż­nie ni­skie i pod­mo­kłe, w czę­ści po­ro­śnię­te lasem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Mam­ra­mi roz­sza­la­ła się burza.

 (1.1) W przesz­ło­ści je­zio­ra kom­plek­su Mamr two­rzy­ły od­dziel­ne zbior­ni­ki wodne po­łą­czo­ne stru­mie­nia­mi.

Wiktionary


mamrzyca

mam­rzy­ca pół­noc­na - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


mamrzyk

ro­dzaj dzi­kiej pszczo­ły; Epe­o­lo­i­des


SJP.pl


mamtowdupizm

żar­to­bli­wie: po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nic nie ro­bie­niem, małym za­an­ga­żo­wa­niem i dużą igno­ran­cją


SJP.pl


mamucha

ek­spre­syw­nie: matka; mat­czy­sko


SJP.pl


mamuchna

pie­szczot­li­wie o matce; ma­mu­nia, ma­mu­sia


SJP.pl


mamuci

przy­miot­nik od: mamut


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z ma­mu­tem, do­ty­czą­cy ma­mu­ta, od­no­szą­cy się do ma­mu­ta

 (1.2) środ. sport. do­ty­czą­cy ro­dza­ju ol­brzy­miej skocz­ni nar­ciar­skiej, od­no­szą­cy się do ol­brzy­miej skocz­ni

 (1.3) pot. ol­brzy­mi, wiel­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szym mu­ze­um ek­spo­no­wa­ny jest ma­mu­ci szkie­let.

 (1.2) To na ma­mu­ciej Ma­łysz zdo­był złoty medal.

 (1.2) Skocz­nia ta jest uwa­ża­na za czwar­ty co do wiel­ko­ści obiekt ma­mu­ci na świe­cie.

 (1.3) IBM bu­du­je ma­mu­ci dysk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamucica ż., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamutowy

Wiktionary


mamucica

sa­mi­ca ma­mu­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mi­ca ma­mu­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pół­no­cy Ro­sja­nie znowu od­ko­pa­li za­marz­nię­tą ma­mu­ci­cę z mło­dym.

 (1.1) Być może to ma­mu­ci­ce prze­wo­dzi­ły stadu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamuci

Wiktionary


mamuciątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: ma­mu­cię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ma­mu­cią mamą grzecz­nie drep­ta­ło ma­mu­ciąt­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmuˈt͡ɕɔ̃ntkɔ, AS: mãmućõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamucica ż., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamuci

Wiktionary


mamula

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­tu­la


SJP.pl

Ma­mu­la (serb. "Мамула") lub La­sta­vi­ca, wł. "Ron­do­ni") – nie­wiel­ka ska­li­sta wyspa po­ło­żo­na na Morzu Adria­tyc­kim, przy wej­ściu do Za­to­ki Ko­tor­skiej, w od­le­gło­ści 6,3 km od Her­ceg Novi, w Czar­no­gó­rze.

Wyspa znaj­du­je się po­mię­dzy dwoma pół­wy­spa­mi – Prev­la­ką a Lušticą.

Wikipedia


mamulić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. owi­jać, opa­tu­lać

Wiktionary


mamulka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­tu­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. ma­tecz­ka

Wiktionary


mamuna

w daw­nych wie­rze­niach lu­do­wych: zły duch w po­sta­ci ko­bie­ty; ma­mo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. demon żeń­ski po­ry­wa­ją­cy dzie­ci lub szko­dzą­cy ko­bie­tom w ciąży lub po­ło­gu;

 (1.2) lud. na Ślą­sku: demon z ga­tun­ku błęd­nych ogni­ków

 (1.3) lud. ro­dzaj ru­sał­ki, szcze­gól­nie nie­bez­piecz­nej dla mło­dych chłop­ców, któ­rych ła­sko­cze na śmierć

 (1.4) lud. na Opol­szczyź­nie: demon od­mie­niec

Wiktionary

Ma­mu­na, ma­mo­na (także: dzi­wo­żo­na, bo­gin­ka) – demon żeń­ski z wie­rzeń daw­nych Sło­wian.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1-4) mamon, mamona, momona

Wiktionary


mamunia

pie­szczot­li­wie o matce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. lub iron. te­ścio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­cha­na ma­mu­niu, poz­dra­wiam Cię ser­decz­nie ze Szklar­skiej Po­rę­by!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamka ż., mamcia ż., mamuśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


mamuniny

na­le­żą­cy do ma­mu­ni, do­ty­czą­cy ma­mu­ni


SJP.pl


mamusia

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, mamuś, ma­tu­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. lub iron. te­ścio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posz­ły­śmy z ma­mu­sią na spa­cer do zoo.

 (1.1) Ma­mu­siu, boli mnie głów­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈmuɕa, AS: mãmuśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamka ż., mamcia ż., mamuśka ż., mamusienieczka ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamunia, mama, matka; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


mamusienieczka

zdrob­nie­nie od: ma­mu­sień­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ma­mu­siu­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmuɕɛ̇̃ˈɲɛt͡ʃka, AS: mãmuśė̃ńečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamusia ż., mamusiunia ż.

Wiktionary


mamusiny

na­le­żą­cy do ma­mu­si, do­ty­czą­cy ma­mu­si; ma­mu­sio­wy


SJP.pl


mamusiowy

na­le­żą­cy do ma­mu­si, do­ty­czą­cy ma­mu­si; ma­mu­si­ny


SJP.pl


mamut

1. wy­mar­ły słoń, za­miesz­ku­ją­cy w okre­sie lo­dow­co­wym Eu­ro­pę, pół­noc­ną Azję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną;
2. od­mia­na żół­tej fa­so­li szpa­ra­go­wej o sze­ro­kich strą­kach;
3. duża skocz­nia nar­ciar­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elep­has pri­mi­ge­nius., wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny sło­nio­wa­tych;

 (1.2) środ. sport. skocz­nia ma­mu­cia

 (1.3) bot. ogrod. od­mia­na dużej żół­tej fa­so­li szpa­ra­go­wej

 (1.4) pot. przen. obraź. czło­wiek za­co­fa­ny, w po­desz­łym wieku

 (1.5) pot. przen. lek­cew. ktoś ze star­sze­go po­ko­le­nia

Wiktionary

Mamut ("Mam­mut­hus") – ro­dzaj trą­bow­ców wy­mar­łych pod ko­niec ostat­niej epoki lo­do­wej, u schył­ku plej­sto­ce­nu, za­miesz­ku­ją­cych roz­le­głe ob­sza­ry Eu­ro­py, Ame­ry­ki Pół­noc­nej i pół­noc­nej Azji.

Naj­czę­ściej pod po­ję­ciem "ma­mu­ta" ro­zu­mie się wy­mar­łe­go pod ko­niec ostat­niej epoki lo­dow­co­wej ma­mu­ta wło­cha­te­go (zw. też ma­mu­tem wła­ści­wym), choć więk­szość ga­tun­ków ma­mu­tów nie po­sia­da­ła owło­sie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­mu­ty były źró­dłem po­ży­wie­nia, ale do­star­cza­ły także ma­te­ria­łów do wy­ro­bu okryć (skóry), sprzę­tów do­mo­wych, na­rzę­dzi i ozdób (kości, ciosy).

 (1.2) Pol­ski sko­czek zdo­był na ma­mu­cie już trzy me­da­le.

 (1.3) Kup kilo fa­so­li, weź tego ma­mu­ta.

 (1.4) Ten mamut znowu nie zam­knął za sobą drzwi.

 (1.5) Prze­stań, tylko ma­mu­ty słu­cha­ją Ryn­kow­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãmut, AS: mãmut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamucica ż., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamuci, mamutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierz, zwierzę

 (1.5) dinozaur

Wiktionary


mamutak

ga­tu­nek wy­mar­łe­go nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ma­mu­ta­ków, praw­do­po­dob­nie naj­więk­szy ptak w hi­sto­rii; epior­nis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ga­tu­nek wy­mar­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ma­mu­ta­ków

Wiktionary

Ma­mu­tak, struś ma­da­ga­skar­ski, epior­nis, ptak-słoń (†"Ae­py­or­nis ma­xi­mus") – ga­tu­nek wy­mar­łe­go nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ma­mu­ta­ków (Ae­py­or­nit­hi­dae).

Ten przed­sta­wi­ciel me­ga­fa­u­ny mie­rzył 3 metry wy­so­ko­ści i ważył około 500 kg. Wy­stę­po­wał na mo­cza­rach Ma­da­ga­ska­ru od plej­sto­ce­nu do co najm­niej 1000 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mamuci

 rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamucica ż.

Wiktionary


mamutowiec

dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­śni­ko­wa­tych, o ol­brzy­mich roz­mia­rach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; sek­wo­ja; drze­wo ma­mu­to­we; drze­wo ma­mu­cie; we­ling­to­nia; sek­wo­ja­den­dron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) dendr. drze­wo z ro­dza­ju ma­mu­to­wi­ca ol­brzy­mie­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mamuci, mamutowy

 rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamucica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzewo mamutowe, sekwojadendron

Wiktionary


mamutowy

drze­wo ma­mu­to­we - dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­śni­ko­wa­tych, o ol­brzy­mich roz­mia­rach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; drze­wo ma­mu­cie, ma­mu­to­wiec, we­ling­to­nia, sek­wo­ja­den­dron


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­mu­ta, ma­mu­ci

 (1.2) przen. ma­ją­cy bar­dzo duże roz­mia­ry, wiel­ki, ogrom­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamutowiec m.

 przym. mamuci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamuci

 (1.2) mamuci, kolosalny, olbrzymi

Wiktionary


mamuń

pie­szczot­li­wie: matka, mama; ma­mu­sia, mam­cia


SJP.pl


mamuńka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­min­ka, ma­meń­ka


SJP.pl


mamuś

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­tu­la


SJP.pl


mamuśka

zdrob­nia­le o mamie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) iron. ko­bie­ta przy­pu­szczal­nie ma­ją­ca dzie­ci, doj­rza­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza ma­muś­ka do­sta­je od nas za­wsze bu­kiet czer­wo­nych róż.

 (1.2) Na ławce przed blo­kiem sie­dzia­ły trzy ma­muś­ki i lu­stro­wa­ły prze­cho­dzą­cych, raz po raz wy­bu­cha­jąc sal­wa­mi śmie­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamunia ż., mamusia ż., mamka ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

 (1.2) kobieta, babka, trzydziestka, czterdziestka

Wiktionary


mamy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1 os. lm. ter. od: mieć

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: mama

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co tu mamy?

Wiktionary


mamzela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­gard. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca zbyt swo­bod­ny lub roz­wią­zły tryb życia; la­ta­wi­ca, wy­wło­ka

 (1.2) przest. po­gard. ko­bie­ta niech­luj­na, nied­ba­ła, za­nied­ba­na

 (1.3) daw. pot. fran­cu­ska gu­wer­nant­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak on śmiał wi­dzieć w tej Polce pię­kniej­szą od niej ko­bie­tę? Jak owa mam­ze­la śmia­ła wy­dzie­rać jej „na­rze­czo­ne­go”?!

 (1.3) Na rok papa wpraw­dzie zgo­dził dla He­lu­ni jakąś mam­ze­lę, lecz z tej nauki fran­cu­skie­go i tak nic nie wysz­ło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frajlajna, kokota, marmuzela

 (1.2) fleja, flądra

Wiktionary


mamóna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­mo­na

Wiktionary


mamłać

me­młać; po­tocz­nie:
1. prze­wra­cać ję­zy­kiem w buzi; mam­lać, mam­leć;
2. gnieść coś, bru­dzić i po­nie­wie­rać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. długo żuć

Wiktionary


mamże

1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


SJP.pl


man

język na­le­żą­cy do grupy cel­tyc­kiej, uży­wa­ny do nie­daw­na na wy­spie Man; manx, język mań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sa­mo­chód lub au­to­bus marki MAN

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) stpol. len­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyspa Man
  • Man – mia­sto w USA
  • Man – mia­sto w Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej
  • Man – wa­lij­ski ze­spół roc­ko­wy
  • man (Unix) – elek­tro­nicz­ny po­dręcz­nik użyt­kow­ni­ka sy­ste­mów Unix
  • Met­hod Man (ur. 1971) – ame­ry­kań­ski raper
  • MAN – pro­du­cent sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

 (1.1) etym|niem|MAN., akro­nim od Mas­chi­nen­fa­brik Augs­burg-Nürnberg → Augs­bur­sko-No­rym­ber­ska Fa­bry­ka Ma­szyn

 (2.1) etym|niem.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

 zob­tłum|len­nik.

źró­dła.

== man (język afry­ka­ner­ski.) ==

thumb|man (1.1)

wy­mo­wa. man

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oe­sja­ar-man.wav.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) męż­czyz­na

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|niem|MAN., akronim od Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg → Augsbursko-Norymberska Fabryka Maszyn

 (2.1) etym|niem.

uwagi.

tłumaczenia.

 zobtłum|lennik.

źródła.

== man (język afrykanerski.) ==

thumb|man (1.1)

wymowa. man

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-man.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) mężczyzna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|niem|MAN., akronim od Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg → Augsbursko-Norymberska Fabryka Maszyn

 (2.1) etym|niem.

uwagi.

tłumaczenia.

 zobtłum|lennik.

źródła.

== man (język afrykanerski.) ==

thumb|man (1.1)

wymowa. man

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-man.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) mężczyzna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


mana

1. w wie­rze­niach ludu Oce­a­nii: be­zo­so­bo­wa, nad­na­tu­ral­na siła prze­ni­ka­ją­ca ludzi i przed­mio­ty;
2. w grach kom­pu­te­ro­wych i RPG-ach: ener­gia ma­gicz­na po­trzeb­na do uży­wa­nia za­klęć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w wie­rze­niach ludów Oce­a­nii: be­zo­so­bo­wa, nad­przy­ro­dzo­na siła prze­ni­ka­ją­ca wszyst­ko

 (1.2) fant. gry­komp. ro­dzaj ener­gii w świa­tach fan­ta­sy - np. w grach - okre­śla­nej jako punk­ty magii lub mocy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mana – rzeka w Rosji
  • Mana – rzeka w Gu­ja­nie Fran­cu­skiej
  • Måna – rzeka w Nor­we­gii (Te­le­mark), prze­pły­wa­ją­ca przez Rju­kan
  • Mana – mia­sto w Gu­ja­nie Fran­cu­skiej
  • Mana – miej­sco­wość w Al­gie­rii
  • mana – ro­dzaj ener­gii (punk­tów magii) w świa­tach fan­ta­sy
  • Mana – seria fa­bu­lar­nych gier akcji
  • Mana – kon­cep­cja ener­gii w ma­na­iz­mie
  • Mana – ja­poń­ski muzyk
  • Mana – ja­poń­skie imię
  • Mana – szczyt w Hi­ma­la­jach
  • Maná – mek­sy­kań­ski ze­spół roc­ko­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãna, AS: mãna

Wiktionary


management

[czy­taj: me­nedż­ment] me­nedż­ment;
1. za­rząd przed­się­bior­stwa lub in­sty­tu­cji;
2. za­rzą­dza­nie, kie­ro­wa­nie;
3. grupa ludzi dba­ją­ca o wi­ze­ru­nek i fi­nan­se spor­tow­ca lub ar­ty­sty;
4. dzie­dzi­na wie­dzy do­ty­czą­ca kie­ro­wa­nia przed­się­bior­stwa­mi lub in­sty­tu­cja­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­na­ge­ment – film, ame­ry­kań­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na z 2008 roku;
  • ma­na­ge­ment – za­rzą­dza­nie, dzia­łal­ność kie­row­ni­cza;
  • Ma­na­ge­ment – pe­rio­dyk pre­zen­tu­ją­cy pu­bli­ka­cje na­u­ko­we z za­kre­su no­wo­czes­ne­go za­rzą­dza­nia.
  • Ma­na­ge­ment In­for­ma­tion Base;
  • Ma­na­ge­ment In­for­ma­tion Sy­stem;
  • Ba­da­nia ope­ra­cyj­ne (Ma­na­ge­ment scien­ce).
  • Me­ne­dżer

Wikipedia


manager

[czy­taj: me­na­dżer lub me­ne­dżer]
1. kie­row­nik, za­rząd­ca przed­się­bior­stwa; me­na­dżer, me­ne­dżer;
2. osoba or­ga­ni­zu­ją­ca wy­stę­py estra­do­we lub im­pre­zy spor­to­we, kie­ru­ją­ca spra­wa­mi kon­trak­to­wy­mi ar­ty­stów lub spor­tow­ców, opie­ku­ją­ca się ich in­te­re­sa­mi; me­na­dżer, me­ne­dżer, me­na­żer, agent


SJP.pl


managerka

→ ma­na­ger [czy­taj: me­na­dżer­ka lub me­ne­dżer­ka]; me­na­żer­ka, me­na­dżer­ka, me­ne­dżer­ka


SJP.pl


managerski

wła­ści­wy ma­na­ge­ro­wi lub na­le­żą­cy do niego; me­ne­dżer­ski, me­na­dżer­ski


SJP.pl


managua

1. je­zio­ro w Ni­ka­ra­gui;
2. sto­li­ca Ni­ka­ra­gui;
3. de­par­ta­ment w Ni­ka­ra­gui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ni­ka­ra­gui;

Wiktionary

Ma­na­gua – sto­li­ca Ni­ka­ra­gui, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju nad je­zio­rem Ma­na­gua. Mia­sto za­miesz­ki­wa­ło we­dług spisu lud­no­ści z 1995 roku 864,2 tys. miesz­kań­ców, ale sza­cun­ki z 2005 wska­zu­ją, że licz­ba jego lud­no­ści prze­kro­czy­ła 1,8 mln. Sta­no­wi tym samym naj­więk­sze mia­sto kon­ty­nen­tal­nej Ame­ry­ki Środ­ko­wej (z wy­łą­cze­niem Mek­sy­ku). Ma­na­gua jest rów­nież oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym de­par­ta­men­tu Ma­na­gua.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãnaˈɡuwa, AS: mãnaguu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. managuańczyk mos., managuanka ż.

 przym. managuański

Wiktionary


managuanin

miesz­ka­niec Ma­na­gui; Ma­na­gu­ań­czyk


SJP.pl


managuanka

miesz­kan­ka Ma­na­gui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­na­gui

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãnka, AS: mãnaguu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Managua ż.

:: fm. managuańczyk mos.

 przym. managuański

Wiktionary


managuańczyk

miesz­ka­niec Ma­na­gui; Ma­na­gu­a­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­na­gui

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: mãnaguu̯ãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Managua ż.

:: fż. managuanka ż.

 przym. managuański

Wiktionary


managuański

przy­miot­nik od: Ma­na­gua (sto­li­ca Ni­ka­ra­gui)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­na­gua

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãj̃sʲci, AS: mãnaguu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Managua ż., managuańczyk mos., managuanka ż.

Wiktionary


manaizm

wiara w manę, roz­po­wszech­nio­na wśród ludów Oce­a­nii


SJP.pl

Ma­na­izm – jeden z ele­men­tów wy­stę­pu­ją­cych w re­li­giach pier­wot­nych, głów­nie w re­li­giach Po­li­nez­ji. Opie­ra się on na wie­rze w "manę". Słowo to, po­cho­dze­nia me­la­ne­zyj­skie­go, oz­na­cza be­zo­so­bo­wą, nie­ma­te­rial­ną siłę, ro­dzaj flu­i­du, który może prze­ni­knąć żywe lub mart­we ciało. Ter­min "mana" zo­stał wpro­wa­dzo­ny do nauki w 1891 przez an­giel­skie­go an­tro­po­lo­ga R.H. Co­dring­to­na.

Wikipedia


manakin

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


manama

sto­li­ca Bah­raj­nu; Al-Ma­na­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bah­raj­nu;

Wiktionary

Ma­na­ma ( ‏المنامة, Al-Manāmah‎) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Bah­raj­nu, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Per­ską, na pół­noc­nym wscho­dzie wyspy Bah­rajn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈnãma, AS: mãnãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manamczyk mos., manamka ż.

 przym. manamski

Wiktionary


manamczyk

miesz­ka­niec Ma­na­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­na­my

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnãmt͡ʃɨk, AS: mãnãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manama ż.

:: fż. manamka ż.

 przym. manamski

Wiktionary


manamka

miesz­kan­ka Ma­na­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­na­my

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnãmka, AS: mãnãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manama ż.

:: fż. manamczyk mos.

 przym. manamski

Wiktionary


manamski

przy­miot­nik od: Ma­na­ma (sto­li­ca Bah­raj­nu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­na­ma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnãmsʲci, AS: mãnãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manama ż., manamczyk mos., manamka ż.

Wiktionary


manaslu

szczyt w Hi­ma­la­jach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra w Ne­pa­lu, ośmio­ty­sięcz­nik w pa­śmie Hi­ma­ja­jów, ósmy pod wzglę­dem wy­so­ko­ści szczyt Ziemi;

Wiktionary

Ma­nas­lu (nepal. मनास्लु) – ośmio­ty­sięcz­nik, ósmy pod wzglę­dem wy­so­ko­ści szczyt Ziemi. Leży w pół­noc­nej czę­ści Ne­pa­lu, w dy­stryk­cie Lam­jung i osią­ga wy­so­kość 8163 m n.p.m. (w star­szych źró­dłach po­da­wa­no 8156 m n.p.m.). Po­cząt­ko­wo na­zy­wa­ny Ku­tang I, nazwa ta wy­wo­dzi się od ty­be­tań­skie­go słowa „tang” oz­na­cza­ją­ce­go pła­skie miej­sce i od­no­si się do kształ­tu góry, pod szczy­tem któ­rej znaj­du­je się pła­sko­wyż.

Wikipedia


manasses

1. syn bi­blij­ne­go Jó­ze­fa;
2. bi­blij­ny król Judy;
3. mąż bi­blij­nej Ju­dy­ty


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­nas­ses – syn bi­blij­ne­go Jó­ze­fa
  • Ma­nas­ses – bi­blij­ny król Judy
  • Ma­nas­ses – jeden z synów Pa­chat-Moaba w Księ­dze Ez­dra­sza
  • Ma­nas­ses – jeden z synów Cha­szu­ma w Księ­dze Ez­dra­sza
  • Ma­nas­ses – mąż bi­blij­nej Ju­dy­ty
  • Ma­nas­ses – ar­cy­ka­płan w la­tach ok. 260 – ok. 245 p.n.e.
  • Ma­nas­ses I – ar­cy­bi­skup Reims w la­tach 1069-1080
  • Ma­nas­ses II – ar­cy­bi­skup Reims w la­tach 1096-1106
  • Kon­stan­tyn Ma­nas­ses – poeta bi­zan­tyj­ski

Wikipedia


manasterski

naz­wi­sko


SJP.pl


manat

1. duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; la­man­ty­na, brze­go­wiec;
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Azer­bej­dża­nu (1 manat azer­bej­dżań­ski = 100 go­pi­ków);
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Turk­me­ni­sta­nu (1 manat turk­meń­ski = 100 tenge)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. duży ssak wodny cie­płych wód przy­brzeż­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) monet. wa­lu­ta Turk­me­ni­sta­nu;

 (2.2) monet. wa­lu­ta Azer­bej­dża­nu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • manat azer­ski – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Azer­bej­dża­nu;
  • manat turk­meń­ski – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Turk­me­ni­sta­nu;
  • Manat – ro­dzaj wod­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych z ro­dzi­ny ma­na­to­wa­tych
  • Manat (Manāt, Manah) – bo­gi­ni losu i przez­na­cze­nia w prze­dis­lam­skiej Ara­bii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãnat, AS: mãnat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) TMT

 (2.2) AZN

Wiktionary


manatki

po­tocz­nie: pa­kun­ki, rze­czy oso­bi­ste, różne przed­mio­ty; kla­mo­ty, to­bo­ły, to­boł­ki


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) pot. dro­biaz­gi, rze­czy oso­bi­ste, pa­kun­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnatʲci, AS: mãnatʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manele

Wiktionary


manatowate

o ce­chach ma­na­to­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Ma­na­to­wa­te, ma­na­ty, la­man­ty­ny, brze­gow­ce (Tri­che­chi­dae) – ro­dzi­na wod­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu brze­gow­ców (Si­re­nia). Po­ja­wi­ły się na prze­ło­mie eo­ce­nu i oli­go­ce­nu na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Daw­niej nazwa "brze­gow­ce" przy­pi­sa­na była do ro­dzi­ny Tri­che­chi­dae na­zy­wa­nej dziś ma­na­to­wa­te

Wikipedia


manatowaty

o ce­chach ma­na­to­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


manaty

1. duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; la­man­ty­na, brze­go­wiec;
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Azer­bej­dża­nu (1 manat azer­bej­dżań­ski = 100 go­pi­ków);
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Turk­me­ni­sta­nu (1 manat turk­meń­ski = 100 tenge)


SJP.pl


manaus

mia­sto w Bra­zy­lii


SJP.pl

Ma­na­us (,) – mia­sto w Bra­zy­lii, naj­więk­sze mia­sto Ama­zo­nii, prze­ży­wa­ją­ce rozk­wit na prze­ło­mie XIX i XX wieku oraz po­now­nie współ­cze­śnie. Jest sto­li­cą stanu Ama­zo­nas w Re­gio­nie Pół­noc­nym.

Wikipedia


manc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­ka­lec

Wiktionary


manca

sieć za­staw­na do po­ło­wu śle­dzi i szpro­tów


SJP.pl

Manca – sieć za­staw­na o wy­mia­rach 25 m na 6 m, uży­wa­na przez ry­ba­ków na Morzu Bał­tyc­kim do po­ło­wów śle­dzi lub szpro­tów. Usta­wia­na jest w oko­li­cach dna ło­wi­ska, pro­sto­pad­le do kie­run­ku, z któ­re­go można spo­dzie­wać się wpły­nię­cia ryb do sieci.

Wikipedia


mancewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


manchester

[czy­taj: man­cze­ster] ak­sa­mit­na tka­ni­na ba­weł­nia­na, ro­dzaj wel­we­tu; man­cze­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii, ważny oś­ro­dek prze­my­sło­wy;

Wiktionary

Man­che­ster – mia­sto ("city") i dy­strykt me­tro­po­li­tal­ny w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii, w hrab­stwie me­tro­po­li­tal­nym Wiel­ki Man­che­ster, po­ło­żo­ne nad rze­ka­mi Ir­well i Mer­sey u pod­nó­ża Gór Pen­niń­skich, po­łą­czo­ny z Mo­rzem Ir­landz­kim Ka­na­łem Man­che­ster­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich dzie­ci uro­dzi­ły się już w Man­che­ste­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manchesterski, manczesterski, manczesteryzm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Manczester

Wiktionary


manchesterski

[czy­taj: men­cze­ster­ski]
1. → Man­che­ster;
2. szko­ła man­che­ster­ska (man­cze­ster­ska) -
a) kie­ru­nek w po­li­ty­ce eko­no­micz­nej, gło­szą­cy li­be­ra­lizm go­spo­dar­czy, wol­ność hand­lu, swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej i znie­sie­nie ceł ochron­nych; man­che­ste­ryzm, man­cze­ste­ryzm;
b) kie­ru­nek badań pow­sta­ły na Uni­wer­sy­te­cie w Man­che­ste­rze w po­ło­wie XX w., kon­cen­tru­ją­cy się na ana­li­zie kon­flik­tów spo­łecz­nych i co­dzien­nych prak­tyk życia, trak­to­wa­nych jako pro­ce­sy kształ­tu­ją­ce struk­tu­rę spo­łecz­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Man­che­ste­ru, zwią­za­ny z Man­che­ste­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej pla­ka­ty wy­bor­cze po­ja­wi­ły się w kilku man­che­ster­skich dziel­ni­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manchester m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. manczesterski

Wiktionary


manchesteryzm

od­mia­na li­be­ra­liz­mu an­giel­skie­go pow­sta­ła w po­ło­wie XIX w. gło­szą­ca wol­ność hand­lu i swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej; man­cze­ste­ryzm


SJP.pl


mancini

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­ci­ni – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fran­ce­sco Man­ci­ni – wło­ski kom­po­zy­tor epoki ba­ro­ku
  • Henry Man­ci­ni – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Ray Man­ci­ni – ame­ry­kań­ski bok­ser
  • Ro­ber­to Man­ci­ni – wło­ski pił­karz, póź­niej tre­ner
  • Sio­stry Man­ci­ni, sio­strze­ni­ce kar­dy­na­ła Jules’a Ma­za­ri­na:
    • Laura (ur. 1636) – naj­star­sza z sióstr, po­ślu­bi­ła Lud­wi­ka II Bur­bo­na, księ­cia de Vendôme, na­tu­ral­ne­go wnuka króla Hen­ry­ka IV
    • Olim­pia Man­ci­ni (ur. 1638, zm. 9 paź­dzier­ni­ka 1708) – matka sław­ne­go ge­ne­ra­ła fran­cu­skie­go – Eu­ge­niu­sza Sa­ba­udz­kie­go
    • Maria (ur. 1638) – trze­cia z sióstr, za­ko­chał się w niej sam króla Lud­wik XIV. Wład­ca chciał ją po­ślu­bić, jed­nak dla dobra pań­stwa para zo­sta­ła roz­dzie­lo­na i Maria po­ślu­bi­ła księ­cia Co­lon­nę.
    • Hor­ten­sja (ur. 1646) -ucie­kła od swo­je­go męża i za­miesz­ka­ła w Lon­dy­nie – gdzie zo­sta­ła ko­chan­ką króla Ka­ro­la II.
    • Ma­rian­na (ur. 1649) – po­ślu­bi­ła sio­strzeń­ca ge­ne­ra­ła Tu­ren­ne.
  • Ales­san­dro Man­ci­ni – dwie osoby

Wikipedia


mancipatio

[czy­taj: manc-ipa­tio] uro­czy­sta forma kupna w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl


manco

sieć za­staw­na do po­ło­wu śle­dzi i szpro­tów


SJP.pl


manczester

ak­sa­mit­na tka­ni­na ba­weł­nia­na, ro­dzaj wel­we­tu; man­che­ster


SJP.pl


manczesterowy

wy­ko­na­ny, uszy­ty z man­cze­ste­ru - ak­sa­mit­nej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej (np. kurt­ka man­cze­ste­ro­wa); man­cze­stro­wy


SJP.pl


manczesterski

szko­ła man­cze­ster­ska (man­che­ster­ska) -
1. kie­ru­nek w po­li­ty­ce eko­no­micz­nej, gło­szą­cy li­be­ra­lizm go­spo­dar­czy, wol­ność hand­lu, swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej i znie­sie­nie ceł ochron­nych; man­che­ste­ryzm, man­cze­ste­ryzm;
2. kie­ru­nek badań pow­sta­ły na Uni­wer­sy­te­cie w Man­che­ste­rze w po­ło­wie XX w., kon­cen­tru­ją­cy się na ana­li­zie kon­flik­tów spo­łecz­nych i co­dzien­nych prak­tyk życia, trak­to­wa­nych jako pro­ce­sy kształ­tu­ją­ce struk­tu­rę spo­łecz­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Man­che­ste­ru, zwią­za­ny z Man­che­ste­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manchester mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. manchesterski

Wiktionary


manczesteryzm

od­mia­na li­be­ra­liz­mu an­giel­skie­go pow­sta­ła w po­ło­wie XIX w. gło­szą­ca wol­ność hand­lu i swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej; man­che­ste­ryzm


SJP.pl


manczestrowy

wy­ko­na­ny, uszy­ty z man­cze­stru - ak­sa­mit­nej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej (np. kurt­ka man­cze­stro­wa); man­cze­ste­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z man­cze­stru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manczester mrz.

 przym. manczesterowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manczesterowy

Wiktionary


mandacik

zdrob­nie­nie od: man­dat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: man­dat

 (1.2) pot. man­dat o nie­wiel­kiej war­to­ści

Wiktionary

Man­da­cik – sin­gel pol­skiej grupy di­sco­po­lo­wej Ło­bu­zy z go­ścin­nym udzia­łem pol­skie­go pio­sen­ka­rza Ze­no­na Mar­ty­niu­ka. Sin­gel zo­stał wy­da­ny 1 lipca 2025.

Ory­gi­nal­ny te­le­dysk do ut­wo­ru zdo­był 51 mln wyś­wiet­leń na plat­for­mie YouTube (stan na 29 paź­dzier­ni­ka 2026). Na­to­miast w ser­wi­sie Spo­ti­fy utwór osią­gnął ponad 17 mln prze­słu­chań (stan na 29 paź­dzier­ni­ka 2026). Na­gra­nie uzy­ska­ło cer­ty­fi­kat dwu­krot­nie pla­ty­no­wej płyty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­li­cjant z uśmie­chem na ustach wrę­czył mu man­da­cik na nie­wiel­ką sumę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandatariusz mos., mandatariuszka ż.

 przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary


mandaistyczny

→ man­da­izm; man­de­i­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z man­da­iz­mem, do­ty­czą­cy man­da­iz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandaizm m., mandeizm m.

 przym. mandejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mandejski

Wiktionary


mandaita

wyz­naw­ca man­da­iz­mu; man­dej­czyk


SJP.pl


mandaitka

→ man­da­i­ta


SJP.pl

Patrz:

mandaita

mandaizm

sta­ro­żyt­na re­li­gia Bli­skie­go Wscho­du, bli­ska ma­ni­che­iz­mo­wi, dziś wyz­na­wa­na w Iraku i Ira­nie; man­de­izm


SJP.pl

Nie mylić z: ma­zda­iz­mem.

Man­da­izm lub man­de­izm – re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na opie­ra­ją­ca się na mie­szan­ce wie­rzeń egip­skich, ży­dow­skich, chrze­ści­jań­skich, gno­styc­kich i per­skich. Nazwa jej wy­wo­dzi się od ter­mi­nu "manda" (nauka), co prak­tycz­nie od­po­wia­da grec­kie­mu ter­mi­no­wi 'gnoza'. Wyz­naw­cy man­de­iz­mu, zwani man­dej­czy­ka­mi, sprze­ci­wia­ją się ja­kiej­kol­wiek for­mie walki i prze­le­wo­wi krwi. Daw­niej naj­czę­ściej zaj­mo­wa­li się ju­bi­ler­stwem.

Wikipedia


mandala

ab­strak­cyj­ny, uni­wer­sal­ny sym­bol sto­so­wa­ny jako pomoc w me­dy­ta­cji dla osią­gnię­cia wyż­szych sta­nów świa­do­mo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) motyw ar­ty­stycz­ny, zwy­kle w kształ­cie okrę­gu, ze wpi­sa­nym kwa­dra­tem po­dzie­lo­nym na czte­ry trój­ką­ty, który sym­bo­li­zu­je kos­mos; jest uży­wa­ny w ce­lach re­li­gij­nych i w magii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­da­la – motyw ar­ty­stycz­ny wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w sztu­ce re­li­gii dhar­micz­nych.
  • Man­da­la – te­o­ria opi­su­ją­ca sche­mat roz­kła­du sił po­li­tycz­nych w pań­stwach hi­sto­rycz­nych Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej.
  • Man­da­la – grupa te­a­tral­na za­ło­żo­na przez Ka­ta­rzy­nę Deszcz i An­drze­ja Sa­dow­skie­go
  • Man­da­la Air­li­nes – in­do­ne­zyj­ska linia lot­ni­cza
  • Man­da­la – album kwin­te­tu Al­gor­hythm
  • Man­da­la – wieś (desa) w ke­ca­ma­ta­nie Ke­lum­pang Hilir, w ka­bu­pa­te­nie Ko­ta­ba­ru w pro­win­cji Bor­neo Po­łud­nio­we w In­do­nez­ji
  • Sta­dion Man­da­la Krida – wie­lo­funk­cyj­ny sta­dion w Yo­gy­a­kar­cie, w In­do­nez­ji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãnˈdala, AS: mãndala

Wiktionary


mandalaj

mia­sto w Bir­mie


SJP.pl

Man­da­laj (birm. မန္တလေး //, Man­da­lay) – mia­sto w środ­ko­wej Mjan­mie, nad rzeką Ira­wa­di, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Man­da­laj. Licz­ba miesz­kań­ców prze­kra­cza mi­lion i jest to dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju. Przed­mie­ściem Man­da­laj jest Ama­y­a­bu­ya. Mia­sto było sto­li­cą Birmy w la­tach 1857–1885.

Wikipedia


mandalajski

→ Man­da­laj


SJP.pl

Patrz:

Mandalaj

mandant

daw­niej, dziś śro­do­wi­sko­wo: osoba udzie­la­ją­ca peł­no­moc­nict­wa (man­da­tu); mo­co­daw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ko­rzy­sta­ją­cą z usług praw­ni­ka

Wiktionary


mandantka

ko­bie­ta udzie­la­ją­ca man­da­tu (peł­no­moc­nict­wa) man­da­ta­riu­szo­wi


SJP.pl


mandapa

po­mie­szcze­nie po­prze­dza­ją­ce świą­ty­nię, ro­dzaj nar­tek­su


SJP.pl

Man­da­pa ("pa­wi­lon") – hin­du­i­stycz­ny obiekt sa­kral­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­łud­nio­wych Indii, pra­wie za­wsze z ko­lum­na­mi (w licz­bie nawet do ty­sią­ca sztuk), w po­łud­nio­wych In­diach naj­czę­ściej z pła­skim da­chem. Ter­min ten może oz­na­czać po­mie­szcze­nie po­prze­dza­ją­ce świą­ty­nię, ro­dzaj nar­tek­su oraz sank­tu­a­ria i wolno sto­ją­ce bu­dyn­ki na te­re­nie świą­tyn­nym. Man­da­py przyś­wią­tyn­ne czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do prak­ty­ki tań­ców re­li­gij­nych do zgro­ma­dzeń wier­nych. Okre­śle­nie man­da­pa uży­wa­ne rów­nież w sto­sun­ku do in­dyj­skich świą­tyń wy­ku­tych w skale.

Wikipedia


mandaryn

wyż­szy urzęd­nik, do­stoj­nik w daw­nych Chi­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik w ce­sar­skich Chi­nach;

Wiktionary

Man­da­ryn – urzęd­nik w ce­sar­skich Chi­nach. Ist­nia­ło wiele rang man­da­ry­nów, od szcze­bla lo­kal­ne­go, przez pro­win­cję, aż po urzęd­ni­ków władz cen­tral­nych pra­cu­ją­cych bez­poś­red­nio przy ce­sar­skim dwo­rze. Przez 1300 lat, od 605 do 1905 roku man­da­ry­ni uzy­ski­wa­li swoje sta­no­wi­sko na dro­dze su­ro­wych eg­za­mi­nów urzęd­ni­czych. Chiny były pier­wszym na świe­cie kra­jem, który wpro­wa­dził takie eg­za­mi­ny, dla­te­go ustrój Ce­sar­stwa Chiń­skie­go okre­śla się cza­sem jako "fe­u­da­lizm biu­ro­kra­tycz­ny".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mandarynat m., mandarynizm m., mandaryński m., mandarynka ż.

 przym. mandaryński, mandarynkowy

Wiktionary


mandaryna

wyż­szy urzęd­nik, do­stoj­nik w daw­nych Chi­nach


SJP.pl

Man­da­ry­na, właśc. Marta Ka­ta­rzy­na Wi­śniew­ska z domu Man­dry­kie­wicz (ur. 12 marca 1978 w Łodzi) – pol­ska pio­sen­kar­ka, tan­cer­ka, in­struk­tor­ka tańca, cho­re­o­graf­ka i mię­dzy­na­ro­do­wy sę­dzia tańca hip-hop, a także była ak­tor­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na.

Roz­poz­na­wal­ność w me­diach przy­niósł jej zwią­zek uczu­cio­wy z Mi­cha­łem Wi­śniew­skim, li­de­rem ze­spo­łu Ich Troje, któ­re­go była tan­cer­ką i cho­re­o­graf­ką.

Wikipedia


mandarynat

w daw­nych Chi­nach:
1. urząd, god­ność man­da­ry­na, wy­so­kie­go urzęd­ni­ka pań­stwo­we­go;
2. bli­ska ce­sa­rzo­wi klasa rzą­dzą­ca, zło­żo­na z man­da­ry­nów


SJP.pl


mandarynka

1. owoc cy­tru­so­wy
2. ga­tu­nek kacz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­trus re­ti­cu­la­ta|Blan­co|ref=tak., nie­wy­so­kie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we ros­ną­ce w cie­płych kra­jach, upra­wia­ne dla ja­dal­nych owo­ców;

 (1.2) spoż. owoc man­da­ryn­ki (1.1) mniej­szy od po­ma­rań­czy, o cien­kiej skór­ce

 (1.3) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aix ga­le­ri­cu­la­ta|ref=tak., ptak wodny z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;

 (1.4) barwa, jeden z od­cie­ni po­ma­rań­czu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • man­da­ryn­ka (Ci­trus re­ti­cu­la­ta) – ro­śli­na z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych
  • man­da­ryn­ka (Aix ga­le­ri­cu­la­ta) – ptak z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych
  • Man­da­ryn­ka – ame­ry­kań­ski film tra­gi­ko­micz­ny w re­ży­se­rii Seana Ba­ke­ra

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãndaˈrɨ̃nka, AS: mãndarỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandaryn m., mandaryński mrz.

 przym. mandarynkowy, mandaryński

Wiktionary


mandarynkowy

przy­miot­nik od: man­da­ryn­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy man­da­ry­nek (drzew i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z man­da­ry­nek, z do­dat­kiem man­da­ry­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I wresz­cie bar­dzo ży­dow­ski rys Tar­skie­go: gdy był już śmier­tel­nie chory, za­żą­dał, by po­je­chać z nim do szkół­ki ogrod­ni­czej, bo chce kupić drzew­ko man­da­ryn­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãndarɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: mãndarỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandarynka ż., mandaryński mrz., mandaryn mos.

 przym. mandaryński

Wiktionary


mandarynowy

przy­miot­nik od: man­da­ryn


SJP.pl


mandaryński

do­ty­czą­cy man­da­ry­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny, od­no­szą­cy się do man­da­ry­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. stan­dar­do­wy język chiń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandaryn m., mandarynizm m., mandarynat m., mandarynka ż.

 przym. mandarynkowy

Wiktionary


mandat

1. kara grzyw­ny za wy­kro­cze­nie;
2. peł­no­moc­nict­wo do peł­nie­nia ja­kie­goś urzę­du pu­blicz­ne­go, np. posła na sejm;
3. zle­ce­nie, ro­dzaj umowy o świad­cze­nie usług


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. kara w po­sta­ci grzyw­ny za wy­kro­cze­nie;

 (1.2) polit. uzy­ska­ne w wy­bo­rach upo­waż­nie­nie do peł­nie­nia urzę­du;

 (1.3) polit. praw. ad­mi­ni­stro­wa­nie na nie­sa­mo­dziel­nym te­ry­to­rium z po­le­ce­nia or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wej;

 (1.4) geogr. adm. te­ry­to­rium pod­le­ga­ją­ce man­da­to­wi (1.3)

 (1.5) adm. praw. pismo dy­plo­ma­tycz­nej jed­nost­ki wyż­szej skie­ro­wa­ne do jed­no­stek niż­szych

 (1.6) hist. pi­sem­ne roz­po­rzą­dze­nie wła­dzy zwierzch­niej

 (1.7) daw. upo­waż­nie­nie do po­bra­nia sumy pie­nięż­nej za­pi­sa­ne na weks­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • man­dat – w po­li­ty­ce: peł­no­moc­nict­wo udzie­lo­ne oso­bie spra­wu­ją­cej funk­cję po­cho­dzą­cą z wy­bo­ru
    • man­dat wolny
    • man­dat im­pe­ra­tyw­ny
    • man­dat po­sel­ski
    • man­dat par­la­men­tar­ny
  • man­dat – w pra­wie: umowa, na mocy któ­rej jedna osoba (man­dant) po­wie­rza dru­giej speł­nie­nie pew­nej czyn­no­ści, a druga (man­da­ta­riusz) zo­bo­wią­zu­je się do speł­nie­nia tej czyn­no­ści w imie­niu i na ra­chu­nek ...
  • man­dat mię­dzy­na­ro­do­wy – w pra­wie mię­dzy­na­ro­do­wym man­dat oz­na­cza stan, w któ­rym pań­stwo ma obo­wią­zek wy­ko­ny­wa­nia wszyst­kich po­le­ceń or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wej
  • man­dat karny – upro­szczo­ny tryb po­stę­po­wa­nia w spra­wach o wy­kro­cze­nia na­kła­da­nia grzyw­ny za wy­kro­cze­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjant wle­pił mi man­dat za nie­prze­pi­so­we par­ko­wa­nie.

 (1.2) Udało mi się! Zdo­by­łem man­dat po­sel­ski.

 (1.1-2) Prze­wod­ni­czą­cy tu­lisz­kow­skiej rady zła­pa­ny z pro­mi­la­mi. Odda man­dat za man­dat?

 (1.4) Te­re­ny po­ło­żo­ne na za­chód od rzeki Jor­dan po­zo­sta­ły jako Man­dat Pa­le­sty­ny pod bez­poś­red­ni­mi rzą­da­mi bry­tyj­ski­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãndat, AS: mãndat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandatariusz m., mandatariuszka ż.

:: zdrobn. mandacik m.

 przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary


mandatariusz

1. osoba ma­ją­ca man­dat do peł­nie­nia ja­kie­goś urzę­du;
2. pań­stwo lub or­ga­ni­za­cja ma­ją­ce upraw­nie­nie do ad­mi­ni­stro­wa­nia ja­kimś te­ry­to­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba upraw­nio­na do spra­wo­wa­nia urzę­du

 (1.2) in­sty­tu­cja, or­ga­ni­za­cja, pań­stwo ma­ją­ce man­dat do za­rzą­dza­nia ja­kimś te­ry­to­rium

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­da­ta­riusz – osoba, in­sty­tu­cja lub pań­stwo po­sia­da­ją­ce man­dat (peł­no­moc­nict­wo) do spra­wo­wa­nia ja­kiejś funk­cji pu­blicz­nej (np. par­la­men­ta­rzy­sta)
  • Man­da­ta­riusz – urząd ist­nie­ją­cy na te­re­nie Ga­li­cji w la­tach 1791-1849

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãndaˈtarʲjuʃ, AS: mãndatarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik m.

:: fż. mandatariuszka ż.

 przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary


mandatariuszka

→ man­da­ta­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta upraw­nio­na do spra­wo­wa­nia urzę­du

Wiktionary

Patrz:

mandatariusz

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik m.

:: fm. mandatariusz m.

 przym. mandatowy

Wiktionary


mandatoryjny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) obo­wiąz­ko­wy, obli­ga­to­ryj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto o tym wszyst­kim pa­mię­tać, kiedy się dzi­siaj de­ba­tu­je na temat moż­li­wo­ści znie­sie­nia man­da­to­ryj­ne­go ce­li­ba­tu w Ko­ście­le ka­to­lic­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik mrz., mandatariusz mos.

 przym. mandatowy

Wiktionary


mandatować

po­tocz­nie: na­kła­dać man­dat karny


SJP.pl


mandatowicz

osoba uka­ra­na man­da­tem


SJP.pl


mandatowiczka

→ man­da­to­wicz


SJP.pl

Patrz:

mandatowicz

mandatowy

przy­miot­nik od: man­dat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do man­da­tu, zwią­za­ny z man­da­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po II woj­nie świa­to­wej te­ry­to­ria man­da­to­we przeksz­tał­co­no w te­ry­to­ria po­wier­ni­cze ONZ.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik mrz., mandatariusz mos., mandatariuszka ż.

 przym. mandatoryjny

Wiktionary


mandatum

w Ko­ście­le chrze­ści­jań­skim: obrzęd umy­wa­nia nóg star­com w Wiel­ki Czwar­tek


SJP.pl


mandecki

naz­wi­sko


SJP.pl


mandeistyczny

→ man­de­izm; man­da­i­stycz­ny


SJP.pl


mandeizm

sta­ro­żyt­na re­li­gia Bli­skie­go Wscho­du, bli­ska ma­ni­che­iz­mo­wi, dziś wyz­na­wa­na w Iraku i Ira­nie; man­da­izm


SJP.pl


mandejczyk

wyz­naw­ca man­de­iz­mu; man­da­i­ta


SJP.pl


mandel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­del – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Bad Kre­uz­nach
  • Er­nest Man­del – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Ernst Man­del – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki, wiel­ki dzie­kan kłodz­ki
  • Ge­or­ges Man­del – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Howie Man­del – ka­na­dyj­ski aktor
  • Ju­lian Man­del – fran­cu­ski fo­to­gra­fik
  • Mar­vin Man­del – ame­ry­kań­ski po­li­tyk

Wikipedia


mandela

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­de­la – mia­sto w In­diach
  • Man­de­la – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Man­de­la – miej­sco­wość w Gha­nie
  • Nel­son Man­de­la – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki w la­tach 1994–1999, jeden z przy­wód­ców ruchu prze­ciw apart­he­i­do­wi
  • Win­nie Man­de­la – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska po­li­tyk i bo­jow­nicz­ka o prawa czło­wie­ka, żona Nel­so­na Man­de­li
  • Nel­son Man­de­la Bay – ob­szar me­tro­po­li­tal­ny w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki, w Pro­win­cji Przy­ląd­ko­wej Wschod­niej
  • Nel­son Man­de­la Bay Sta­dium – sta­dion w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki
  • Nel­son Man­de­la Forum – wło­ska hala spor­to­wo-wi­do­wi­sko­wa po­ło­żo­na we Flo­ren­cji
  • Nel­son Man­de­la Na­tio­nal Sta­dium – wie­lo­funk­cyj­ny sta­dion w sto­li­cy Ugan­dy, Kam­pa­li
  • Nel­son Man­de­la Park (Le­i­ce­ster) – park po­ło­żo­ny w środ­ko­wej czę­ści mia­sta Le­i­ce­ster, Wiel­ka Bry­ta­nia
  • Man­de­la Chal­len­ge Plate – tro­fe­um spor­to­we w rugby union przyz­na­wa­ne zwy­cięz­cy me­czów po­mię­dzy ze­spo­ła­mi Au­stra­lii i RPA
  • Man­de­la: Droga do wol­no­ści – bry­tyj­sko-po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski film bio­gra­ficz­ny z 2013 roku

Wikipedia


mandell

obce imię mę­skie


SJP.pl


mandelson

naz­wi­sko


SJP.pl


mandioka

mąka otrzy­my­wa­na z bulw ko­rze­nio­wych ma­nio­ku


SJP.pl


mandle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mig­da­ły

 (1.2) anat. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mig­dał­ki

Wiktionary


mandola

in­stru­ment mu­zycz­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nym, owal­nym pudle re­zo­nan­so­wym, za­li­cza­ny do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; man­do­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. dawny, szar­pa­ny in­stru­ment stru­no­wy;

Wiktionary

Man­do­la – stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny szar­pa­nych.

Man­do­la ma czte­ry pary strun stro­jo­nych w kwin­tach do na­stę­pu­ją­cych dźwię­ków (po­czą­wszy od naj­ni­żej stro­jo­nej) - c, g, d1, a1 (kwin­tę niżej niż man­do­li­na). Obec­na man­do­la w stro­ju kwin­to­wym była stwo­rzo­na w wieku XIX jako in­stru­ment te­no­ro­wy z ro­dzi­ny man­do­lin dla or­kie­stry man­do­li­no­wej na przy­kła­dzie ro­dzi­ny in­stru­men­tów smycz­ko­wych, w któ­rej od­po­wia­da al­tów­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãnˈdɔla, AS: mãndola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż.

Wiktionary


mandolina

in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. szar­pa­ny stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny;

 (1.2) pot. kulin. ręcz­na szat­kow­ni­ca do wa­rzyw

Wiktionary

Zo­bacz też: szat­kow­ni­ca.

Man­do­li­na (wł. "man­do­li­no", skrót: "mn". lub "mno".) – stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny chor­do­fo­nów szar­pa­nych ma­ją­cy czte­ry pary strun stro­jo­nych w kwin­tach. Skala man­do­li­ny (za­kres dźwię­ków mu­zycz­nych) wy­no­si od g do fis³.

Współ­czes­na man­do­li­na jest nie­wiel­kim in­stru­men­tem z krót­kim gry­fem i płyt­kim, okrą­głym pu­dłem re­zo­nan­so­wym. Na man­do­li­nie od dru­giej po­ło­wy XIX wieku (Raf­fa­e­le Cal­la­ce) w wol­nym tempo gra się "tre­mo­lo. "

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­grasz coś na man­do­li­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãndɔˈlʲĩna, AS: mãndolʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandola, mandolinista, mandolinistka

 przym. mandolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szatkownica

Wiktionary


mandolinista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na man­do­li­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãndɔlʲĩˈɲista, AS: mãndolʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż., mandolinata ż.

:: fż. mandolinistka ż.

 przym. mandolinowy

Wiktionary


mandolinistka

→ man­do­li­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na man­do­li­nie

Wiktionary

Patrz:

mandolinista

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż., mandolinata ż.

:: fm. mandolinista m.

 przym. mandolinowy

Wiktionary


mandolinowy

przy­miot­nik od: man­do­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z man­do­li­ną, do­ty­czą­cy man­do­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż., mandolinista mos., mandolinistka ż.

Wiktionary


mandolistka

→ man­do­li­sta; man­do­li­nist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na man­do­li

Wiktionary


mandora

in­stru­ment mu­zycz­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nym, owal­nym pudle re­zo­nan­so­wym, za­li­cza­ny do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; man­do­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. źle ubra­na ko­bie­ta

 (1.2) gw-pl|Za­ol­zie. uciąż­li­wa, zła ko­bie­ta

Wiktionary

Man­do­ra (Man­do­re) – stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny lutni. Wyksz­tał­ci­ła się w cza­sach śred­nio­wie­cza jako hisz­pań­ska ban­dur­ria z grec­kiej (bi­zan­tyj­skiej) pan­do­ry. Man­do­ra jest po­przed­nicz­ką man­do­li, man­do­li­no, pan­du­ri­ny, ne­a­po­li­tań­skiej man­do­li­ny, man­do­ry ba­so­wej.

Wikipedia


mandorla

au­re­o­la o owal­nym kształ­cie ota­cza­ją­ca całą po­stać świę­te­go, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w śred­nio­wiecz­nym ma­lar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. au­re­o­la w kształ­cie mig­da­ła ota­cza­ją­ca całą po­stać świę­te­go

Wiktionary

Man­dor­la (z wł. mig­dał) – w ma­lar­stwie i pła­sko­rzeź­bie owal­na au­re­o­la ota­cza­ją­ca po­stać Je­zu­sa, cza­sem także po­stać Maryi.

Man­dor­la sym­bo­li­zu­je i pod­kre­śla boską na­tu­rę przed­sta­wia­nej po­sta­ci. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je przy przed­sta­wie­niach trans­fi­gu­ra­cji oraz Zba­wi­cie­la w si­łach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­częst­szym sym­bo­lem w iko­no­gra­fii jest man­dor­la ota­cza­ją­ca ciało Chry­stu­sa trze­ma kon­cen­trycz­ny­mi okrę­ga­mi (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãnˈdɔrla, AS: mãndorla

Wiktionary


mandorle

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. plu­ral|man­dor­la.

Wiktionary


mandorlo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od man­dor­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãnˈdɔrlɔ, AS: mãndorlo

Wiktionary


mandragora

by­li­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­dra­go­ra|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, któ­rym ze wzglę­du na kształt ko­rze­ni przy­po­mi­na­ją­cy po­stać ludz­ką przy­pi­sy­wa­no daw­niej lecz­ni­cze i ma­gicz­ne włas­no­ści;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju man­dra­go­ra (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • man­dra­go­ra – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, jed­nym z ga­tun­ków jest man­dra­go­ra le­kar­ska
  • Man­dra­go­ra – demon
  • Man­dra­go­ra – ze­spół gra­ją­cy rock-metal
  • Man­dra­go­ra – wy­daw­nict­wo ko­mik­so­we
  • Man­dra­go­ra – cze­ski fil­mo­wy dra­mat psy­cho­lo­gicz­ny
  • „Man­dra­go­ra” – pol­skie cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne we Wroc­ła­wiu w la­tach 1983–1990
  • Man­dra­go­ra – film, wło­ska ko­me­dia z 1965 roku w re­ży­se­rii Al­ber­ta Lat­tu­a­dy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãndraˈɡɔra, AS: mãndragora

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mandragorowy

Wiktionary


mandriola

in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny lutni, od­mia­na man­do­li­ny


SJP.pl

Man­drio­la – dwu­na­sto­stru­no­wa od­mia­na man­do­li­ny, w uży­ciu szcze­gól­nie na po­cząt­ku XX wieku w Niem­czech i Eu­ro­pie Środ­ko­wej. Man­drio­la uży­wa­na jest także w mu­zy­ce mek­sy­kań­skiej, gdzie nosi nazwę "tri­cor­dii".

Wikipedia


mandryl

małpa z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


SJP.pl

Man­dryl ("Man­dril­lus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


mandryn

me­ta­lo­wy prę­cik wsu­wa­ny do cew­ni­ka, wen­flo­nu, igły, rurek do punk­cji i płu­kań itp., za­po­bie­ga­ją­cy ich zat­ka­niu się


SJP.pl


mandrysz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Man­drysz (ur. 1962) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka, tre­ner
  • Paweł Man­drysz (ur. 1997) – pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka
  • Józef Man­drysz (1881–1944) – wspó­łor­ga­ni­za­tor POW Gór­ne­go Ślą­ska w po­wie­cie ryb­nic­kim, pow­sta­niec, dzia­łacz ple­bi­scy­to­wy

Wikipedia


mandryta

prze­or w klasz­to­rze grec­kim


SJP.pl


manduguk

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. ko­re­ań­ska po­tra­wa, rosół z pie­ro­ga­mi

Wiktionary


mandy

[czy­taj: mendi] obce imię żeń­skie


SJP.pl

„Mandy” (oryg. „Bran­dy”) – pio­sen­ka na­pi­sa­na w 1971 roku przez ame­ry­kań­skie­go mu­zy­ka Scot­ta En­glis­ha i an­giel­skie­go kom­po­zy­to­ra Ri­char­da Kerra. Utwór zna­lazł się rów­nież na wy­da­nym w 1974 roku al­bu­mie Barry'ego Ma­ni­lo­wa "Barry Ma­ni­low II". Pio­sen­ka stała się wiel­kim hitem, w wielu kra­jach do­tar­ła na szczy­ty list, w tym ame­ry­kań­skie­go ze­sta­wie­nia "Bill­bo­ard" Hot 100.

Wikipedia


mandyjański

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Ma­dia­ni­ta­mi, do­ty­czą­cy Ma­dia­ni­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Midian m., Madianita m., Madianitka ż., Midianita m., Midianitka ż., Midian n., Madian n.

 przym. madianicki, midianicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) madianicki, midianicki

Wiktionary


mandylion

iko­no­gra­ficz­ny obraz Chry­stu­sa od­bi­ty na chu­ście, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w śred­nio­wiecz­nej sztu­ce bi­zan­tyj­skiej


SJP.pl

Man­dy­lion – wy­stę­pu­ją­cy w iko­no­gra­fii od VI wieku ro­dzaj "ache­i­ro­po­ie­to­su". Nazwa po­ja­wia się w źró­dłach po­czą­wszy od XII w., a wy­wo­dzi się od póź­no­grec­kie­go "man­di­lion" – ręcz­nik, chu­sta, z ła­ciń­skie­go "manus" („ręka”) + "ter­ge­re" („trzeć”).

Wikipedia


mandziejewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


mandż.

skrót od: man­dżur­ski


SJP.pl


mandżur

miesz­ka­niec Man­dżu­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (gwara wię­zien­na) rze­czy oso­bi­ste

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – No to witaj, do­cent. Ta pry­cza jest wolna. Kładź man­dżur i sia­daj. – Jaki man­dżur? – To, co trzy­masz w rę­kach, to jest man­dżur. Po­waż­na spra­wa – skar­bo­we rze­czy. Sia­daj, od­sap­nij.

 (1.1) Zro­bi­ła się z tego afera, star­szyz­na zadz­wo­ni­ła po straż­ni­ków i mu­sia­łem szyb­ko pa­ko­wać „man­dżur” (swoje rze­czy). Zo­sta­łem prze­nie­sio­ny do innej celi, wła­śnie na fra­jer­nię, gdzie żadne za­sa­dy nie obo­wią­zu­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mandżur m., Mandżuria ż., Mandżurka ż.

Wiktionary


mandżuria

kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­noc­nym wscho­dzie Chin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na na pół­noc­nym wscho­dzie Chin;

Wiktionary

Man­dżu­ria (mandż. ᠮᠠᠨᠵᡠ, "Man­dżu"; chiń. upr. 满洲; chiń. trad. 滿洲; pi­ny­in "Mǎnzhōu"; Манж, "Mandż") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści dzi­siej­szych Chin. Na za­cho­dzie ogra­ni­cza­ją ją góry Wiel­ki Chin­gan i Mon­go­lia Wew­nętrz­na, na pół­no­cy i wscho­dzie rzeki Amur i Us­su­ri, a na po­łud­niu Morze Żółte.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­wie­dzi­my także chiń­skie mia­sto Har­bin, cen­trum Man­dżu­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãn͇ˈd͡ʒurʲja, AS: mãṇǯurʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandżurski mrz., Mandżurka ż., mandżur m., Mandżur m.

 przym. mandżurski

Wiktionary


mandżurka

miesz­kan­ka Man­dżu­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Man­dżu­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mandżuria ż., mandżur mrz.

:: fm. Mandżur mos.

 przym. mandżurski

Wiktionary


mandżurozaur

ro­dzaj póź­no­kre­do­we­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


SJP.pl

Man­dżu­ro­za­ur ("Mands­chu­ro­sa­u­rus") – ro­dzaj póź­no­kre­do­we­go ha­dro­za­u­ra, któ­re­go nazwa oz­na­cza „ja­szczur z Man­dżu­rii” i od­no­si się od miej­sca zna­le­zie­nia jego pier­wszych ska­mie­lin. Ro­dzaj ten zo­stał opi­sa­ny na pod­sta­wie nie­kom­plet­ne­go szkie­le­tu zna­le­zio­ne­go w 1914 przez ro­syj­skich pa­le­on­to­lo­gów.

Wikipedia


mandżurski

przy­miot­nik od: Man­dżu­ria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Man­dżu­rii, zwią­za­ny z Man­dżu­rią, po­cho­dzą­cy z Man­dżu­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język man­dżur­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język man­dżur­ski jest za­gro­żo­ny wy­mar­ciem, gdyż po­słu­gu­je się nim za­led­wie dwie­ście osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãn͇ˈd͡ʒursʲci, AS: mãṇǯursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mandżuria ż., Mandżur mos., Mandżurka ż.

Wiktionary


manebry

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ne­wry

Wiktionary


manek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ema­nu­el

Wiktionary


maneki-neko

fi­gur­ka kota z krót­kim ogo­nem, szcze­gól­nie po­pu­lar­na w Ja­po­nii i Chi­nach; ma­ne­ki­ne­ko


SJP.pl

Ma­ne­ki-neko (jap. 招き猫; „kot za­pra­sza­ją­cy, wa­bią­cy”) – fi­gur­ka kota z krót­kim ogo­nem przed­sta­wia­ne­go w po­zy­cji sie­dzą­cej z pod­nie­sio­ną łapą, lewą lub prawą, w ge­ście przy­wo­ły­wa­nia, za­chę­ca­nia do po­dej­ścia. Kot z pod­nie­sio­ną prawą łapą za­pra­sza „pie­nią­dze”, a wzy­wa­ją­cy lewą łapą przy­wo­łu­je „ludzi, klien­tów i szczę­ście”. W ja­poń­skim ję­zy­ku ge­stów pod­nie­sio­na ręka z opu­szczo­ną w dół i po­ru­sza­ną dło­nią za­pra­sza roz­mów­cę, osobę w od­da­li do przyj­ścia, po­dej­ścia bli­żej.

Wikipedia


manekin

sztucz­ny model imi­tu­ją­cy po­stać ludz­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­gu­ra z do­wol­ne­go ma­te­ria­łu ma­ją­ca kształt czło­wie­ka;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. ma­rio­net­ka, bez­wol­ny czło­wiek

Wiktionary

Ma­ne­kin – fi­gu­ra ma­ją­ca imi­to­wać czło­wie­ka. Ma za­sto­so­wa­nie za­rów­no w prze­my­śle, jak i w sztu­ce. Ma­ne­ki­ny wy­ko­rzy­stu­je się wszę­dzie tam, gdzie za­ist­nie­je po­trze­ba coś wy­ek­spo­no­wać (prze­mysł odzie­żo­wy, ma­lar­stwo) jak i w ba­da­niach, w któ­rych celem jest zba­da­nie za­cho­wa­nia ludz­kie­go ciała na okre­ślo­ne wa­run­ki, a wy­ko­rzy­sta­nie czło­wie­ka za­gra­ża­ło­by jego zdro­wiu (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skle­pie na ma­ne­ki­nie pre­zen­to­wa­ny jest strój wie­czo­ro­wy.

 (1.1) Kraw­co­wa upię­ła ma­te­riał szpil­ka­mi na ma­ne­ki­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɛcĩn, AS: mãneḱĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manekinizm mrz.

 przym. manekinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kukła

 (2.1) marionetka, kukła

Wiktionary


manekinizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iron. po­sta­wa bez­kry­tycz­ne­go przyj­mo­wa­nia obie­go­wych opi­nii i po­dat­ność na ma­ni­pu­la­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo wiel­kim wzię­ciem cie­szą się typy skrom­ne, dżen­tel­meń­skie, skoń­cze­nie mę­skie, ani­że­li lal­ko­wa­tość i ma­ne­ki­nizm o sza­blo­no­wym efek­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manekin m.

 przym. manekinowy

Wiktionary


manekinowy

→ ma­ne­kin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ne­ki­nem, do­ty­czą­cy ma­ne­ki­na

Wiktionary

Patrz:

manekin

Powiązane:

 rzecz. manekin mrz., manekinizm mrz.

Wiktionary


manela

dawna ozdo­ba na rękę; bran­so­le­ta


SJP.pl


manele

po­tocz­nie: dro­biaz­gi, rze­czy oso­bi­ste


SJP.pl

Ma­ne­le – styl mu­zycz­ny bę­dą­cy mie­szan­ką mu­zy­ki cy­gań­skiej, orien­tal­nej oraz współ­czes­nej mu­zy­ki pop. Ma­ne­le roz­wi­ja się na te­re­nie Ru­mu­nii, choć po­krew­ne mu ga­tun­ki można spot­kać rów­nież w Buł­ga­rii (czał­ga), Ser­bii (tur­bo­folk), Gre­cji (), Al­ba­nii, Tur­cji oraz we Wło­szech.

Wikipedia


manelka

zdrob­nie­nie od: ma­ne­la (dawna me­ta­lo­wa ozdo­ba na rękę)


SJP.pl


manelski

naz­wi­sko


SJP.pl


manes

Manes – ze­spół z Trond­he­im w Nor­we­gii, za­ło­żo­ny w 1993 roku. Obec­nie za­pi­sa­ni do wyt­wór­ni Cand­le­light Re­cords, po­cząt­ko­wo do Ham­mer­he­art Re­cords. Ze­spół za­czął od gra­nia ty­po­we­go, su­ro­we­go nor­we­skie­go black me­ta­lu. Styl grupy wy­e­wo­lu­o­wał wraz z al­bu­mem Vi­lo­sop­he, na któ­rym ze­spół kom­plet­nie zmie­nił styl łą­cząc Jazz, Trip-hop, elec­tro­ni­ca oraz Heavy metal.

Wikipedia


manet

[czy­taj: maNE] naz­wi­sko, np. Edo­u­ard Manet, fran­cu­ski ma­larz XIX wieku


SJP.pl


manetka

mała dźwi­gnia ręcz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ro­dzaj dźwi­gni słu­żą­cej do ste­ro­wa­nia ja­kimś me­cha­niz­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɛtka, AS: mãnetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rączka

Wiktionary


manewr

1. zręcz­ne po­su­nię­cie, ruch, zwrot;
2. pod­stęp, wy­bieg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. za­pla­no­wa­ny ruch wojsk w celu osią­gnię­cia do­god­nej po­zy­cji bo­jo­wej;

 (1.2) zwrot po­ja­zdu, przed­mio­tu lub ciała w celu uzy­ska­nia za­mie­rzo­nej po­zy­cji, wy­ma­ga­ją­cy zręcz­ne­go kie­ro­wa­nia

 (1.3) przen. zręcz­ne po­su­nię­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­newr (woj­sko)
  • Ma­newr (kolej)
  • Ma­ne­wry – po­tocz­nie ćwi­cze­nia woj­sko­we
  • Ma­ne­wry – w że­glar­stwie czyn­no­ści stat­ku wod­ne­go ma­ją­ce na celu do­sto­so­wa­nie jed­nost­ki pły­wa­ją­cej do ak­tu­al­ne­go stanu po­go­do­we­go, sy­tu­a­cji awa­ryj­nej lub zadań wyz­na­czo­nych przez ka­pi­ta­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­częst­szym ma­ne­wrem tak­tycz­nym jest ro­ta­cja jed­no­stek tak w na­tar­ciu, jak i w obro­nie.

 (1.2) Wy­ko­na­nie tego trud­ne­go ma­ne­wru wy­ma­ga od kie­row­cy spo­re­go doś­wiad­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãnɛfr̥, AS: mãnefr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewry nmos., manewrowanie n., manewrowy mos.

 czas. manewrować ndk.

 przym. manewrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wolta

 (1.3) finta, podstęp, wybieg, chwyt

Wiktionary


manewrować

1. wy­ko­ny­wać ja­kieś ruchy, zwro­ty, skrę­ty w celu omi­nię­cia przesz­kód lub uzy­ska­nia do­brej po­zy­cji;
2. prze­su­wać, po­ru­szać, ma­ni­pu­lo­wać czymś;
3. zręcz­nie, prze­bie­gle dzia­łać; kom­bi­no­wać, krę­cić;
4. w prze­no­śni: wpły­wać na kogoś w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mot. żegl. po­ru­szać pre­cy­zyj­nie po­ja­zdem lub ma­szy­ną

 (1.2) prze­jeż­dżać lub prze­pły­wać mię­dzy przesz­ko­da­mi dążąc do uni­knię­cia ko­liz­ji

 (1.3) po­ru­szać lub ma­ni­pu­lo­wać ele­men­tem celem re­gu­la­cji lub do­stro­je­nia

 (1.4) ma­ni­pu­lo­wać oso­ba­mi

 (1.5) do­kła­dać sta­rań celem osią­gnię­cia za­mie­rzo­ne­go efek­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak­sów­karz spraw­nie ma­ne­wro­wał, nie zje­cha­li­śmy na drugi pas.

 (1.2) Prze­gu­bow­ce cięż­ko ma­ne­wru­ją w niek­tó­rych biel­skich uli­cach.

 (1.3) Sta­ru­szek zręcz­nie ma­ne­wro­wał po­krę­tłem, szu­ka­jąc sil­niej­sze­go sy­gna­łu.

 (1.4) Ce­li­na tak ma­ne­wro­wa­ła dziew­czy­na­mi, że za­wsze wcie­la­ły w życie tylko jej po­my­sły.

 (1.5) Wi­ce­dy­rek­tor­ka spraw­nie ma­ne­wro­wa­ła, by nie do­pu­ścić do utra­ty fun­du­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewr mrz., manewrowanie n., manewry nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) manipulować

Wiktionary


manewrowy

przy­miot­nik od: ma­newr


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny do ma­ne­wrów, do­ty­czą­cy ma­ne­wrów, zwią­za­ny z ma­ne­wra­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kolej. pra­cow­nik ko­le­jo­wy od­po­wie­dzial­ny za ma­ne­wry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewr mrz., manewry nmos.

Wiktionary


manewry

tak­tycz­ne ćwi­cze­nia woj­sko­we w wa­run­kach zbli­żo­nych do bo­jo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wojsk. ćwi­cze­nia woj­sko­we w te­re­nie, w wa­run­kach zbli­żo­nych do bo­jo­wych

 (1.2) łow. wa­bie­nie łosi przez na­śla­do­wa­nie łosia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ma­newr

Wiktionary

Ma­ne­wry – wszel­kie czyn­no­ści stat­ku wod­ne­go ma­ją­ce na celu do­sto­so­wa­nie jed­nost­ki pły­wa­ją­cej do ak­tu­al­ne­go stanu po­go­do­we­go, sy­tu­a­cji awa­ryj­nej lub zadań wyz­na­czo­nych przez ka­pi­ta­na. Oz­na­cza to zmia­nę pręd­ko­ści lub kursu lub ilo­ści nie­sio­ne­go oża­glo­wa­nia. Można zatem po­dzie­lić ma­ne­wry na pod­gru­py:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pla­no­wa­ne ma­ne­wry woj­sko­we od­by­wa­ją się na Morzu Egej­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɛvrɨ, AS: mãnevry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewr m., manewrowanie n., manewrowy mos.

 czas. manewrować ndk.

 przym. manewrowy

Wiktionary


manewrzysta

daw­niej: osoba pro­wa­dzą­ca lub bio­rą­ca udział w ma­ne­wrach woj­sko­wych


SJP.pl


maneż

kie­rat;
1. teren przez­na­czo­ny do ujeż­dża­nia koni; ujeż­dżal­nia;
2. urzą­dze­nie do na­pę­du ma­szyn rol­ni­czych po­ru­sza­ne przez zwie­rzę­ta w za­przę­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. plac słu­żą­cy do ujeż­dża­nia koni

 (1.2) arena cyr­ko­wa

 (1.3) zob. kie­rat.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • maneż – ujeż­dżal­nia
  • maneż – arena
  • Ma­ne­ge (scena ba­le­to­wa)
  • maneż – kie­rat
  • Mo­skiew­ski Maneż – bu­dy­nek w Mosk­wie
  • Mánes – pa­wi­lon wy­sta­wo­wy w Pra­dze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie do­stać paszy dla koni, gdy wyjdą za­pa­sy na­gro­ma­dzo­ne w ma­ne­żu?

 (1.2) Cyrk w Związ­ku Ra­dziec­kim jest (…) in­sty­tu­cją pra­wie aka­de­mic­ką, a cyr­ko­wy maneż peł­nym pa­to­su lu­do­wym wi­do­wi­skiem (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujeżdżalnia, rajtszula

 (1.2) arena

 (1.3) kierat

Wiktionary


maneżowy

przy­miot­nik od: maneż


SJP.pl


manfred

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Man­fred – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów z ję­zy­ka staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go "man" – czło­wiek i "frid" – opie­ka, pokój. Zatem Man­fred to osoba „za­pew­nia­ją­ca pokój i ochro­nę”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Man­fred, syn Fry­de­ry­ka, usi­ło­wał z mie­czem w dłoni do­cho­dzić praw do swego sy­cy­lij­skie­go dzie­dzict­wa, zgi­nął jed­nak w bit­wie pod Be­ne­wen­tem w lutym owego brze­mien­ne­go w dra­ma­tycz­ne wy­da­rze­nia Roku Pań­skie­go ty­siąc dwie­ście sześć­dzie­sią­te­go ós­me­go sic. (...)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãnfrɛt, AS: mãnfret

Wiktionary


manfreda

imię mę­skie


SJP.pl

Man­fre­da – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Man­fred.

Wikipedia


manfredostwo

Man­fred z mał­żon­ką; Man­fre­do­wie


SJP.pl


manfredowie

imię mę­skie


SJP.pl


manfredowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Man­fre­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


manga

ja­poń­ski ko­miks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ja­poń­ski ko­miks;

Wiktionary

Manga (jap. 漫画; wy­mo­wa (IPA):) – ko­miks, obraz, ry­su­nek, szkic, ka­ry­ka­tu­ra. Ja­poń­skie słowo wy­wo­dzą­ce się ze spo­so­bu ozda­bia­nia rycin i in­nych form sztu­ki użyt­ko­wej. Współ­cze­śnie uży­wa­ne poza Ja­po­nią oz­na­cza ja­poń­ski ko­miks.

Manga wy­e­wo­lu­o­wa­ła z po­łą­cze­nia drze­wo­ry­tu ukiyo-e i wschod­nie­go stylu ry­so­wa­nia z za­chod­ni­mi tech­ni­ka­mi, a swoją obec­ną formę przy­bra­ła krót­ko po II woj­nie świa­to­wej. Manga jest dru­ko­wa­na głów­nie w czer­ni i bieli, nie li­cząc okła­dek i ewen­tu­al­nie kilku pier­wszych stron.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zesz­łym ty­god­niu ku­pi­łem nową mangę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋɡa, AS: mãŋga

Wiktionary


mangaba

małpa z ro­dzi­ny wą­sko­no­sych, ży­ją­ca w la­sach Afry­ki


SJP.pl

Man­ga­ba ("Cer­co­ce­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


mangaczka

au­tor­ka ja­poń­skie­go ko­mik­su; man­ga­ka


SJP.pl


mangaka

autor ja­poń­skie­go ko­mik­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca mangi

Wiktionary

Man­ga­ka (jap. 漫画家) – twór­ca mangi. W Ja­po­nii ter­mi­nem tym okre­śla się po pro­stu twór­cę ko­mik­sów (su­fiks "-ka" służy do two­rze­nia nazw za­wo­dów).

Man­ga­ka­mi są np. twór­ca "Na­ru­to" Ma­sas­hi Kis­hi­mo­to, "Dra­gon Ball" Akira To­riy­a­ma, "Ble­ach" Tite Kubo oraz "One Piece" Eiichirō Oda.

Wikipedia


mangalia

mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii


SJP.pl

Man­ga­lia (tur. "Man­ka­lya"), sta­ro­żyt­ne Cal­la­tis (grec. Κάλλατις/Καλλατίς) ; inna nazwa hi­sto­rycz­na: Pan­ga­lia

– mia­sto w Ru­mu­nii w okrę­gu i aglo­me­ra­cji Kon­stan­cy. Liczy 40 150 miesz­kań­ców (2002).

Man­ga­lia jest ką­pie­li­skiem mor­skim, dość waż­nym por­tem oraz uz­dro­wi­skiem. W la­tach 60. XX wieku w mie­ście wy­bu­do­wa­no ze­spół no­wo­czes­nych pen­sjo­na­tów i ho­te­li. Co­rocz­nie latem od­by­wa się tutaj jeden z naj­więk­szych fe­sti­wa­li mu­zycz­nych w Ru­mu­nii – Fe­sti­val Cal­la­tis.

Wikipedia


mangalica

rasa wę­gier­skiej świni do­mo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. rasa wę­gier­skiej świni do­mo­wej o cha­rak­te­ry­stycz­nej sier­ści przy­po­mi­na­ją­cej loki;

Wiktionary

Man­ga­li­ca – rasa wę­gier­skiej świni do­mo­wej ho­do­wa­na od XIX wieku w róż­nych od­mia­nach. Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ką za­war­to­ścią tłu­szczu. Zwią­za­na jest z nią także opi­nia, ja­ko­by jej mięso za­wie­ra­ło sto­sun­ko­wo mało cho­le­ste­ro­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla ro­dzi­ny Fron­cza­ków ze Skrze­sze­wa pod Le­gio­no­wem ho­dow­la man­ga­lic miała być je­dy­nie hobby, tym­cza­sem stała się i ży­cio­wą pasją, i do­brze ro­ku­ją­cym przed­sięw­zię­ciem biz­ne­so­wym.

Wiktionary


mangan

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mn i licz­bie ato­mo­wej 25;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Mn”. Zo­bacz też: ko­mi­tet wy­bor­czy Mniej­szość Nie­miec­ka (MN).

Man­gan (Mn, man­ga­num) – pier­wia­stek che­micz­ny na­le­żą­cy do grupy me­ta­li przej­ścio­wych.

Ma 15 izo­to­pów z prze­dzia­łu mas 49–62 i izo­me­ry ją­dro­we 51m, 52m, 54m. Trwa­ły jest tylko izo­top 55, który sta­no­wi nie­mal 100% skła­du izo­to­po­we­go man­ga­nu wy­stę­pu­ją­ce­go w na­tu­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rów­ni­nach abi­sal­nych znaj­du­ją się złoża kon­kre­cji po­li­me­ta­licz­nych – brył zbu­do­wa­nych ze związ­ków man­ga­nu, niklu, że­la­za, ko­bal­tu, mie­dzi z do­miesz­ka­mi in­nych me­ta­li, bę­dą­ce obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia ze stro­ny ludzi pod kątem ich go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋɡãn, AS: mãŋgãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manganit m., manganian m., nadmanganian m., manganin m.

 przym. manganowy, manganawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Mn; daw. manganez

Wiktionary


manganez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. chem. man­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ut­wo­rzo­ny osad barwy ci­sa­wej, za­wie­ra­ją­cy w sobie nie­dok­was że­la­za, nie­dok­was man­ga­ne­zu, glin­kę i kwas fos­fo­ro­wy wy­dzie­lo­no na sącz­ku, opłu­ka­no do­kład­nie, na­stęp­nie w kwa­sie sol­nym roz­pu­szczo­no.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. mangan; symbol. Mn

Wiktionary


manganian

sól kwasu man­ga­no­we­go, śro­dek de­zyn­fe­ku­ją­cy i wy­bie­la­ją­cy


SJP.pl


manganiany

sól kwasu man­ga­no­we­go, śro­dek de­zyn­fe­ku­ją­cy i wy­bie­la­ją­cy


SJP.pl

Man­ga­nia­ny – nie­or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, sole kwa­sów man­ga­no­wych. W za­leż­no­ści od stop­nia ut­le­nie­nia man­ga­nu znane są:

Wikipedia


manganin

stop mie­dzi z man­ga­nem i ni­klem, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji re­zy­sto­rów wzor­co­wych i ukła­dów po­mia­ro­wych


SJP.pl

Man­ga­nin – stop mie­dzi z man­ga­nem i ni­klem. Cha­rak­te­ry­zu­je się bar­dzo małym współ­czyn­ni­kiem tem­pe­ra­tu­ro­wym oporu elek­trycz­ne­go. Sto­so­wa­ny do pro­duk­cji opor­ni­ków wzor­co­wych i pre­cy­zyj­nych, a także po­łą­czeń elek­trycz­nych w urzą­dze­niach krio­ge­nicz­nych. Za­wie­ra zwy­kle 86% mie­dzi, 12% man­ga­nu i 2% niklu (Cu86/Mn12/Ni2).

Wikipedia


manganinowy

przy­miot­nik od: man­ga­nin


SJP.pl


manganit

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek man­ga­nu


SJP.pl

Man­ga­nit – mi­ne­rał z grupy tle­no­wo­do­rot­len­ków. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od skła­du che­micz­ne­go tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


manganoks

or­ga­nicz­ny śro­dek grzy­bo­bój­czy, sto­so­wa­ny głów­nie do zwal­cza­nia za­ra­zy ziem­nia­cza­nej; maneb


SJP.pl


manganometria

jeden z dzia­łów ok­sy­dy­me­trii, po­le­ga­ją­cy na mia­recz­ko­wa­niu ba­da­nej sub­stan­cji mia­no­wa­nym rozt­wo­rem man­ga­nia­nu (naj­czę­ściej man­ga­nia­nu po­ta­su) jako ut­le­nia­cza; nad­man­ga­no­me­tria (daw­niej)


SJP.pl


manganowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca VII grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: man­gan, tech­net, ren i bohr


SJP.pl

Man­ga­now­ce

Wikipedia


manganowiec

każdy pier­wia­stek z siód­mej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do siód­mej grupy ukła­du okre­so­we­go;

Wiktionary


manganowy

przy­miot­nik od: man­gan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy man­ga­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mangan m.

Wiktionary


mango

1. drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; drze­wo man­go­we, man­go­wiec;
2. owoc drze­wa o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­gi­fe­ra|L.|ref=tak., man­go­wiec, ro­dzaj drzew owo­co­wych z ro­dza­ju na­ner­czo­wa­tych;

 (1.2) bot. dendr. drze­wo z ro­dza­ju mango (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. owoc drze­wa z ro­dza­ju mango (1.1)

przy­miot­nik

 (2.1) o smaku mango (1.3)

 (2.2) w ko­lo­rze mango (1.3)

Wiktionary

Mango ("Man­gi­fe­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 64 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji. Ok. 25 ga­tun­ków upra­wia­nych jest dla ja­dal­nych owo­ców, ale więk­szość lo­kal­nie. Sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej drze­wem owo­co­wym jest mango in­dyj­skie ("M.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Owoc mango umyć, obrać i po­kro­ić w cien­kie pla­ste­re­ka­ster­ki.

 (2.1) Moje ulu­bio­ne lody to lody mango oraz lody tru­skaw­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋɡɔ, AS: mãŋgo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mangowiec m.

 przym. mangowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mangowiec

 (2.1-2) mangowy

Wiktionary


mangold

śró­dziem­no­mor­ska od­mia­na bu­ra­ka; burak szpi­na­ko­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carl Amand Man­gold – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Hans von Man­goldt – pro­fe­sor zwy­czaj­ny ma­te­ma­ty­ki
  • Hilde Man­gold – bio­log
  • Hol­ley Man­gold – za­wod­nicz­ka (pod­no­sze­nie cię­ża­rów), olim­pij­ka
  • James Man­gold – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Mike Man­gold – ame­ry­kań­ski pilot linii Ame­ri­can Air­li­nes i pilot spor­to­wy
  • Ni­cho­las Allan Man­gold – ame­ry­kań­ski spor­to­wiec, fut­bo­li­sta
  • Ro­bert Man­gold – ame­ry­kań­ski ma­larz
  • Syl­via Pli­mack Man­gold – ame­ry­kań­ska ma­larz, gra­fik
  • Tom Man­gold – bry­tyj­ski dzien­ni­karz śled­czy
  • Man­gold von Stern­berg – kom­tur kró­le­wiec­ki w la­tach 1274 -1280, mistrz kra­jo­wy Prus
  • man­gold – grupa kul­ty­wa­rów bu­ra­ka zwy­czaj­ne­go

Wikipedia


mangostan

gar­cy­nia;
1. ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych;
2. man­go­stan wła­ści­wy - ga­tu­nek wiecz­nie zie­lo­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych; sma­cze­li­na, żół­to­pla, żół­ciecz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gar­ci­nia|L.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gar­ci­nia man­go­sta­na|L.|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo tro­pi­kal­ne po­cho­dzą­ce z Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej;

 (1.3) spoż. ciem­no­fio­le­to­wy owoc man­go­sta­nu (1.2) o so­czy­stym, słod­kim i cierp­kim miąż­szu przy­po­mi­na­ją­cym w smaku ana­nas i brzosk­wi­nię

Wiktionary

Man­go­stan ("Gar­ci­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 400 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) garcynia

 (1.2) mangostan właściwy

Wiktionary


mangowiec

drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; drze­wo man­go­we, mango


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z mango

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mango n.

 przym. mango, mangowy

Wiktionary


mangowy

1. zwią­za­ny z mango;
2. zwią­za­ny z mangą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od mango

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­nie miało się odbyć w ogro­dzie, pod ob­sy­pa­ny­mi owo­cem, po­dob­ny­mi do sta­rych grusz drze­wa­mi man­go­wy­mi, spo­dzie­wa­no się około stu osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋˈɡɔvɨ, AS: mãŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mango, mangowiec

 przym. mango

Wiktionary


mangozjeb

wul­gar­nie: fan kul­tu­ry ja­poń­skiej (głów­nie mangi i anime)


SJP.pl


mangozjebka

wul­gar­nie: fanka kul­tu­ry ja­poń­skiej (głów­nie mangi i anime)


SJP.pl


mangrowe

wiecz­nie zie­lo­na for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca na wy­brze­żach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; man­gro­wie, na­mo­rzy­ny


SJP.pl


mangrowie

wiecz­nie zie­lo­na for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca na wy­brze­żach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; man­gro­we, na­mo­rzy­ny


SJP.pl


mangrowiec

1. wspól­ne okre­śle­nie dla kilku ga­tun­ków drzew i krze­wów z ro­dzin ko­rze­nia­ro­wa­tych, wer­be­no­wa­tych i palm, two­rzą­cych lasy na­mo­rzy­no­we; do man­grow­ców można za­li­czyć np. ko­rze­nia­rę, nipę czy awi­ce­nię; na­mo­rzy­no­wiec
2. ja­do­wi­ty wąż az­ja­tyc­ki; wąż na­mo­rzy­no­wy


SJP.pl


mangusodrzew

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej dla ja­dal­nych owo­ców o żół­to­po­ma­rań­czo­wym so­czy­stym miąż­szu; mango


SJP.pl


mangusta

zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny łasz; ich­ne­u­mon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. mały, ko­toksz­tałt­ny dra­pież­nik afry­kań­ski i az­ja­tyc­ki;

 (1.2) środ. sport. w ko­lar­stwie: rower marki Mon­go­o­se

Wiktionary

Man­gu­sta ("Her­pe­stes") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Her­pe­sti­nae w obrę­bie ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãŋˈɡusta, AS: mãŋgusta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ichneumon, szczur faraona

Wiktionary


mangusteczka

man­gu­stecz­ka kar­ło­wa­ta - ga­tu­nek ssaka dra­pież­ne­go


SJP.pl

Man­gu­stecz­ka ("He­lo­ga­le") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Mun­go­si­nae w obrę­bie ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).

Wikipedia


mangustka

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych


SJP.pl

Man­gust­ka ("Cros­sar­chus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Mun­go­si­nae w obrę­bie ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).

Wikipedia


mangustolisek

man­gu­sto­li­sek afry­kań­ski - ga­tu­nek ssaka dra­pież­ne­go; man­gu­sta lisia


SJP.pl


mangustowate

ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu dra­pież­nych; ich­ne­u­mo­ny


SJP.pl

Man­gu­sto­wa­te, ich­ne­u­mo­ny (Her­pe­sti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra).

Wikipedia


mangustowaty

o ce­chach man­gu­sto­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


mangusty

ro­dzi­na nie­wiel­kich ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu dra­pież­nych; man­gu­sto­wa­te, ich­ne­u­mo­ny


SJP.pl


mangystauski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­gy­stau, do­ty­czą­cy Man­gy­stau

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mangystau n.

Wiktionary


manhattan

1. wyspa w Ame­ry­ce Pół­noc­nej u zbie­gu rzek Hud­son, Har­lem i East River;
2. dziel­ni­ca No­we­go Jorku na wy­spie Man­hat­tan;
3. mia­sto w sta­nie Kan­sas (USA);
4. ple­mię In­dian z grupy Al­gon­ki­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. najm­niej­szy, a za­ra­zem naj­gę­ściej za­lud­nio­ny okręg No­we­go Jorku, po­ło­żo­ny na wy­spie o tej samej naz­wie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Man­hat­tan – najm­niej­szy, a za­ra­zem naj­gę­ściej za­lud­nio­ny okręg (ang. bo­ro­ugh) No­we­go Jorku, po­ło­żo­ny na wy­spie o tej samej naz­wie. Po­nad­to hrab­stwo (ang. co­un­ty) w sta­nie Nowy Jork, w któ­re­go skład poza samą wyspą Man­hat­tan wcho­dzi kilka mniej­szych wy­se­pek: Ro­o­se­velt Is­land,, Li­ber­ty Is­land, Ellis Is­land, oraz U Thant Is­land. Do hrab­stwa na­le­ży rów­nież Mar­ble Hill, je­dy­na część po­ło­żo­na bez­poś­red­nio na sta­łym lą­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z są­sied­ni­mi dziel­ni­ca­mi Man­hat­tan łączy kilka mo­stów.

 (1.1) Aby zwie­dzić cały Man­hat­tan, po­trze­ba co najm­niej dwóch ty­god­ni – zwa­ży­wszy, że zaj­mu­je on pra­wie 60 ki­lo­me­trów kwa­dra­to­wych po­wierzch­ni, czyli wię­cej, niż niek­tó­re małe eu­ro­pej­skie pań­stew­ka.

 (1.1) Kie­dyś były tu po­dob­no naj­więk­sze znane ludz­ko­ści pola ostry­go­we, cią­gną­ce się wzdłuż po­łud­nio­we­go cypla Man­hat­ta­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãnˈxatãn, AS: mãnχatãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manhattański

Wiktionary


manhattanka

[czy­taj: man­ha­tan­ka] miesz­kan­ka Man­hat­ta­nu


SJP.pl


manhattańczyk

[czy­taj: man­ha­tań­czyk] miesz­ka­niec Man­hat­ta­nu


SJP.pl


manhattański

→ Man­hat­tan [czy­taj: man­ha­tań­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­hat­ta­nem, do­ty­czą­cy Man­hat­ta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manhattan mrz.

Wiktionary


manhua

chiń­ska od­mia­na ko­mik­sów, od­po­wied­nik ja­poń­skiej mangi


SJP.pl

Man­hua (chiń. trad. 漫畫; upr. 漫画; pi­ny­in: mànhuà) – chiń­ska od­mia­na ko­mik­sów, od­po­wied­nik ja­poń­skiej mangi i ko­re­ań­skiej manh­wy.

Man­hua to od­mia­na ko­mik­su pow­sta­ła w Chi­nach. Moż­li­we, że ze wzglę­du na wyż­szy po­ziom wol­no­ści ek­spre­sji ar­ty­stycz­nej i bliż­sze związ­ki z Ja­po­nią, Hong­kong i Taj­wan były do tej pory miej­sca­mi pu­bli­ka­cji więk­szo­ści ko­mik­sów man­hua, a także chiń­skich tłu­ma­czeń ja­poń­skiej mangi.

Wikipedia


manhwa

po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska od­mia­na ko­mik­sów, od­po­wied­nik ja­poń­skiej mangi


SJP.pl

Manh­wa (kor. 만화) – ogól­ny ter­min, któ­rym okre­śla się ko­re­ań­skie ko­mik­sy. Poza Koreą ter­min ten zaz­wy­czaj od­no­si się kon­kret­nie do ko­mik­sów po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skich. Za­rów­no manh­wa jak i manga są spo­krew­nio­ne z chiń­ską man­hua. Manh­wy były in­spi­ro­wa­ne przez kla­sycz­ne sztu­ki Azji, zwła­szcza chiń­skie. Na roz­wój manhw miała wpływ dra­ma­tycz­na hi­sto­ria współ­czes­nej Korei, w wy­ni­ku tego pow­sta­ło wiele róż­no­rod­nych form i ga­tun­ków.

Wikipedia


mani

w śred­nio­wie­czu: osoba po­sia­da­ją­ca dobra na pra­wie len­nym, pod­da­na fe­u­da­ło­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. ba­bi­loń­ski przy­wód­ca re­li­gij­ny, pro­rok, twór­ca ma­ni­che­iz­mu;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. hist. środ­ko­wy pół­wy­sep Pe­lo­po­ne­zu, opar­ty o góry Taj­get, się­ga­ją­cy naj­bar­dziej wy­su­nię­te­go na po­łud­nie grec­kie­go przy­ląd­ka Ma­ta­pan;

Wiktionary

Mani, znany także jako Manes i Ma­ni­che­usz (ur. 14 kwiet­nia 216 koło Se­le­u­cji nad Ty­gry­sem, zm. ok. 276 r. w Gun­di­sza­pu­rze) – twór­ca ma­ni­che­iz­mu.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) 

 rzecz. Manicheusz m., Manes m., manicheizm m., manichejczyk m., manichejka ż.

 przym. manichejski

 (2.1) 

 rzecz. Majnota mos., Manita m.

 przym. maniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Manes, Manicheusz

Wiktionary


mania

1. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się zwięk­szo­ną ak­tyw­no­ścią i pod­wyż­szo­nym lub draż­li­wym na­stro­jem;
2. prze­sad­ny, czę­sto cho­ro­bli­wy po­ciąg do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści lub po­sia­da­nia cze­goś; ma­niact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) silne, nie­mal­że cho­ro­bli­we za­in­te­re­so­wa­nie czymś, za­mi­ło­wa­nie do cze­goś

 (1.2) cho­ro­bli­wy, trud­ny do opa­no­wa­nia po­ciąg do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nych czyn­no­ści

 (1.3) cho­ro­bli­we mnie­ma­nie o praw­dzi­wo­ści włas­nych uro­jeń

 (1.4) med. cho­ro­bli­wy stan psy­chicz­ny na na­głych wa­ha­niach na­stro­ju i ześ­rod­ko­wa­niu świa­do­mo­ści na po­je­dyn­czej myśli, uro­je­niu

 (1.5) daw. sza­leń­stwo, obłęd

Wiktionary

Mania – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne (nie­ko­niecz­nie "sensu stric­to") z grupy za­bu­rzeń afek­tyw­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się wy­stę­po­wa­niem pod­wyż­szo­ne­go (wzglę­dem eu­ty­mii) bądź draż­li­we­go na­stro­ju. Stany ma­nia­kal­ne zaz­wy­czaj opi­sy­wa­ne są przez pa­cjen­tów jako doś­wiad­cze­nia przy­jem­ne; spra­wia­ją­ce, że czują się szczę­śli­wi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãɲja, AS: mãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniak mos., maniaczka ż., maniactwo n., maniakalność ż.

 przym. maniakalny, maniacki

 przysł. maniakalnie, maniacko

Wiktionary


maniacki

od­no­szą­cy się do ma­nia­ka, wła­ści­wy ma­nia­ko­wi


SJP.pl


maniactwo

prze­sad­ny, czę­sto cho­ro­bli­wy po­ciąg do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści lub po­sia­da­nia cze­goś; mania


SJP.pl


maniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniak m.

Wiktionary


maniaczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na jakąś manię


SJP.pl


maniaczny

daw­niej: ma­niac­ki - do­ty­czą­cy ma­nia­ka


SJP.pl


maniaczyć

po­tocz­nie: robić coś z ma­nia­kal­nym za­pa­łem, w spo­sób prze­sad­nie en­tuz­ja­stycz­ny, kom­pul­syw­ny lub ob­se­syj­ny


SJP.pl


maniak

1. czło­wiek ogar­nię­ty jakąś myślą, ideą itp.; fa­na­tyk, oszo­łom;
2. osoba ma­ją­ca jakąś pasję, bez resz­ty nią po­chło­nię­ta; za­pa­le­niec;
3. w me­dy­cy­nie: osoba cier­pią­ca na jakąś manię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. czło­wiek znaj­du­ją­cy się w fazie ma­nia­kal­nej cho­ro­by afek­tyw­nej dwu­bie­gu­no­wej

 (1.2) pot. czło­wiek ogar­nię­ty jakąś ob­se­sją, nad­mier­nie za­an­ga­żo­wa­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) łow. wyp­cha­na skóra za­bi­te­go ptaka, słu­żą­ca do ma­nie­nia pta­ków pod­czas po­lo­wa­nia

 (2.2) reg. torba koń­ska na po­karm za­wie­szo­na na szyi konia pod­czas po­sto­ju

Wiktionary

Ma­niak (tytuł oryg. "Ma­niac") – ni­sko­bu­dże­to­wy slas­her ame­ry­kań­ski, uwa­ża­ny za jeden z naj­waż­niej­szych kla­sy­ków w swoim ga­tun­ku. Re­ży­se­rem filmu jest Wil­liam Lu­stig, a twór­cą efek­tów spe­cjal­nych – Tom Sa­vi­ni. W 2012 roku pow­stał re­ma­ke obra­zu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãɲjak, AS: mãńi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. mania ż., maniakalność ż., maniactwo n., maniaczenie n.

:: fż. maniaczka ż.

 czas. maniaczeć

 przym. maniakalny, maniacki

 przysł. maniakalnie, maniacko, maniacznie

Wiktionary


maniakalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­nia­kal­ny, wła­ści­wy ma­nia­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniakalność ż., mania ż., maniak m., maniaczka ż.

 przym. maniakalny

Wiktionary


maniakalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­nia­kal­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­nia­kal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mania ż., maniak m., maniaczka ż., maniactwo n., maniaczenie n.

 czas. maniaczeć

 przym. maniakalny, maniacki

 przysł. maniakalnie, maniacko, maniacznie

Wiktionary


maniakalny

1. zwią­za­ny ze sta­nem wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści i op­ty­miz­mu, wy­ni­ka­ją­cym z niek­tó­rych cho­rób psy­chicz­nych;
2. nie­po­skro­mio­ny, opę­tań­czy w za­in­te­re­so­wa­niu czymś, ro­bie­niu cze­goś; sfik­so­wa­ny na ja­kimś punk­cie, sza­leń­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. do­ty­czą­cy manii i/lub ma­nia­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­ter­na­ty­wą tej tezy jest pa­ra­no­ja ma­nia­kal­na tego fa­ce­ta, może zresz­tą za długo prze­by­wał na Bia­ło­ru­si.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mania ż., maniak m., maniaczka ż., maniakalność ż.

 przym. maniakalnie

 przysł. maniakalnie

Wiktionary


maniana

po­tocz­nie:
1. coś głu­pie­go, sza­lo­ne­go, zwa­rio­wa­ne­go;
2. coś kiep­skie­go, zro­bio­ne­go w spo­sób nied­ba­ły;
3. obi­ja­nie się, le­nie­nie się


SJP.pl


manica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. na­rę­czak; osło­na na ramię w zbroi

Wiktionary

Ma­ni­ca – pro­win­cja w środ­ko­wo-za­chod­nim Mo­zam­bi­ku. Liczy bli­sko 2 mln miesz­kań­ców (2017). Oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym pro­win­cji jest Chi­mo­io.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈɲit͡sa, AS: mãńica

Wiktionary


manicheistyczny

→ ma­ni­che­izm; ma­ni­chej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ni­che­iz­mem, do­ty­czą­cy ma­ni­che­iz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicheizm m.

 przym. manichejski

Wiktionary


manicheizm

sy­stem re­li­gij­ny ut­wo­rzo­ny w Per­sji, uz­na­ją­cy ist­nie­nie dwóch zwal­cza­ją­cych się pier­wiast­ków: świa­tło i dobro oraz ciem­ność i zło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. filoz. sy­stem re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny, stwo­rzo­ny przez Ma­nie­go, zgod­nie z któ­rym pod­sta­wą bytu są dwie prze­ciw­staw­ne siły: dobro i zło oraz świa­tło i ciem­ność;

Wiktionary

Ma­ni­che­izm – prąd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny stwo­rzo­ny w III wieku n.e. przez Ba­bi­loń­czy­ka Ma­nie­go (Ma­ne­sa). Był syn­te­zą chal­dej­sko-ba­bi­loń­skich, per­skich (zo­ro­a­stryzm, ma­zda­izm, par­sizm) i chrze­ści­jań­skich mitów. Prze­jął rów­nież niek­tó­re ele­men­ty bud­dyz­mu. Pod wzglę­dem fi­lo­zo­ficz­nym ma­ni­che­izm był jedną z od­mian gno­sty­cyz­mu i wschod­nie­go pan­te­iz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wo­wym ele­men­tem ma­ni­che­iz­mu jest du­a­lizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manichejczyk mos., manichejka ż.

 przym. manichejski, manicheistyczny

Wiktionary


manichejczyk

wyz­naw­ca ma­ni­che­iz­mu, ruchu re­li­gij­ne­go opar­te­go na ob­ja­wie­niach Ma­nie­go (Ma­ni­che­u­sza)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. filoz. hist. zwo­len­nik ma­ni­che­iz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej do pro­pa­go­wa­nia idei re­in­kar­na­cji przy­czy­ni­li się gno­sty­cy i ma­ni­chej­czy­cy, któ­rzy prze­ję­li pewne te­o­rie z Indii czy Egip­tu […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicheizm m.

 przym. manichejski

Wiktionary


manichejka

wyz­naw­czy­ni ma­ni­che­iz­mu, ruchu re­li­gij­ne­go opar­te­go na ob­ja­wie­niach Ma­nie­go (Ma­ni­che­u­sza)


SJP.pl


manichejski

→ ma­ni­che­izm; ma­ni­che­i­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. filoz. do­ty­czą­cy ma­ni­che­iz­mu lub ma­ni­chej­czy­ków, albo za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty przy­ję­tej przez nich dok­try­ny;

 (1.2) przen. prze­ciw­sta­wia­ją­cy sobie skraj­ne po­ję­cia, np. dobro i zło, świa­tło i ciem­ność, za­kła­da­ją­cy nie­u­stan­ną ich walkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fi­lo­zo­fia ma­ni­chej­ska, pow­sta­ła w III w. n.e., czer­pa­ła ze źró­deł zo­ro­a­stryz­mu, bud­dyz­mu i chrze­ści­jań­stwa.

 (1.2) Prze­ci­wień­stwem my­śle­nia de­mo­kra­tycz­ne­go są różne formy ja­ko­bi­niz­mu czy bol­sze­wiz­mu. W takim my­śle­niu ist­nie­je dą­że­nie do osią­gnię­cia ab­so­lut­nej Praw­dy, ma­ni­chej­ski po­dział na ab­so­lut­ne Dobro i Zło.

 (1.2) Ra­dy­ka­li­zu­ją­ca się opo­zy­cja po­li­tycz­na przy­ję­ła ma­ni­chej­ską op­ty­kę po­dzia­łu ota­cza­ją­cej ją rze­czy­wi­sto­ści na „my” i „oni”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmã.ɲi.ˈxɛj.sʲci, AS: mã.ńi.χei .̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicheizm m., manichejczyk mos., manichejka ż.

 przym. manicheistyczny

 przysł. manichejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manicheistyczny

 (1.2) dualistyczny, dychotomiczny, czarno-biały, dwubiegunowy, polaryzujący

Wiktionary


manicheusz

per­ski re­for­ma­tor re­li­gij­ny (ok. 216 - ok. 276); Manes, Mani


SJP.pl


manicheuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ni­che­u­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


manicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Ma­nic­ki (1893–1944) – pol­ski żoł­nierz, po­do­fi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Jacek Ma­nic­ki (1951–2014) – pol­ski tłu­macz li­te­ra­tu­ry pię­knej z ję­zy­ka an­giel­skie­go
  • Ma­ciej Ma­nic­ki (ur. 1954) – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz związ­ko­wy, poseł na Sejm I, II i III ka­den­cji
  • Sta­ni­sław Ma­nic­ki (1947–2025) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


manicure

[czy­taj: ma­ni­kiur]
1. pie­lę­gna­cja paz­nok­ci u rąk; ma­ni­kiur;
2. ma­ni­cu­re hy­bry­do­wy - ma­ni­cu­re ut­war­dza­ny w świet­le ul­tra­fio­le­to­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pie­lę­gna­cja dłoni, paz­nok­ci u rąk;

Wiktionary

Ma­ni­cu­re (z ma­nu­cu­re) – za­bieg kos­me­tycz­ny, któ­re­mu pod­da­wa­ne są paz­nok­cie u rąk. Ma­ni­cu­re sto­su­ją osoby, które pra­gną mieć ład­niej­sze paz­nok­cie. Za­bieg po­le­ga nie tylko na ma­lo­wa­niu, ale też na wy­rów­ny­wa­niu skó­rek i pie­lę­gno­wa­niu płyt­ki paz­nok­ci. Po­dob­ny za­bieg u paz­nok­ci u nóg na­zy­wa­ny jest pe­di­cu­re.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. manicurzysta m., manicurzystka ż.

Wiktionary


manicurzysta

[czy­taj: ma­ni­kiu­rzy­sta] męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy ma­ni­cu­re (ma­ni­kiur); ma­ni­kiu­rzy­sta


SJP.pl


manicurzystka

[czy­taj: ma­ni­kiu­rzyst­ka albo ma­ni­ki­rzyst­ka] ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca ma­ni­cu­re (ma­ni­kiur); ma­ni­kiu­rzyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pie­lę­gna­cją dłoni i paz­nok­ci u rąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby uni­knąć roz­cza­ro­wań, le­piej już teraz za­re­zer­wo­wać ulu­bio­ne­go fryz­je­ra, kos­me­tycz­kę i ma­ni­cu­rzyst­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicure mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manikiurzystka

Wiktionary


maniecki

naz­wi­sko


SJP.pl


manieczki

Ma­niecz­ki (niem. "Mans­feld", 1943-1945 "Mans­hof") – osada (tzw. agro­mia­stecz­ko) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie wiej­skiej Brod­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


manielnek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. nie­do­raj­da

Wiktionary


maniera

1. cecha za­cho­wa­nia się, zwy­kle iry­tu­ją­ca; nawyk, przyz­wy­cza­je­nie;
2. me­cha­nicz­ne po­wie­la­nie środ­ków wy­ra­zu; zma­nie­ro­wa­nie, sztam­pa, sza­blon;
3. cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób two­rze­nia, styl, np. ma­nie­ra sty­li­stycz­na pi­sa­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pew­ne­go kręgu twór­ców spo­sób two­rze­nia dzieł; styl

 (1.2) liter. za­gę­szcze­nie ele­men­tów ty­po­wych dla uksz­tał­to­wa­ne­go już stylu, me­cha­nicz­ne pow­ta­rza­nie wzo­rów wy­raź­nie od­czu­wal­ne jako prze­jaw wtór­no­ści; zma­nie­ro­wa­ne, stałe chwy­ty

 (1.3) zob. ma­nie­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲɛra, AS: mãńera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniery nmos.

Wiktionary


manierczyna

ek­spre­syw­nie: ma­nier­ka


SJP.pl


manierka

pła­ska, bla­sza­na bu­tel­ka uży­wa­na przez żoł­nie­rzy i tu­ry­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska, bla­sza­na bu­tel­ka uży­wa­na przez żoł­nie­rzy i ska­u­tów do prze­no­sze­nia pły­nów;

Wiktionary

Ma­nier­ka – nie­wiel­ki po­jem­nik (zaz­wy­czaj o po­jem­no­ści do 2 li­trów), wy­ko­na­ny ze sztyw­ne­go ma­te­ria­łu, przez­na­czo­ny do prze­no­sze­nia na­po­jów w wa­run­kach po­lo­wych. Po­pu­lar­ny ele­ment wy­po­sa­że­nia woj­sko­we­go oraz tu­ry­stycz­ne­go.

Wikipedia


maniery

spo­sób za­cho­wa­nia w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spo­sób za­cho­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego ma­nie­ry po­zo­sta­wia­ją wiele do ży­cze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniera ż., manieryczność ż., manieryzm m., manierysta m., manierystka ż.

 czas. zmanierować ndk.

 przym. manieryczny, zmanierowany, manierystyczny

 przysł. manierycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachowanie

Wiktionary


manieryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­nie­rycz­nie


SJP.pl


manieryczność

sztucz­ność, te­a­tral­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­nie­rycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­nie­rycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manieryczny

 przysł. manierycznie

 rzecz. maniery nmos.

Wiktionary


manieryczny

nie­na­tu­ral­ny, pre­ten­sjo­nal­ny, na­śla­du­ją­cy po­wierz­chow­nie czyjś styl


SJP.pl


manierysta

1. ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z jakąś ma­nie­rą, na­śla­du­ją­cy czy­jąś ma­nie­rę;
2. przed­sta­wi­ciel ma­nie­ryz­mu


SJP.pl


manierystka

→ ma­nie­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

manierysta

manierystyczny

ma­ją­cy cechy ma­nie­ryz­mu, stylu w sztu­ce póź­ne­go re­ne­san­su


SJP.pl


manieryzm

1. styl w sztu­ce XVI w. mię­dzy re­ne­san­sem a ba­ro­kiem;
2. na­śla­dow­nict­wo w sztu­ce;
3. za­bu­rze­nia ner­wo­we ob­ja­wia­ją­ce się nie­kon­tro­lo­wa­ny­mi skur­cza­mi mię­śni


SJP.pl

Ma­nie­ryzm – ter­min, któ­rym okre­śla się zja­wi­ska w sztu­ce eu­ro­pej­skiej XVI wieku. Dy­sku­syj­ne po­zo­sta­ją za­rów­no sam ter­min, jak i jego za­kres oraz ge­ne­za zja­wi­ska nim okre­śla­ne­go. Na­jo­gól­niej po­przez po­ję­cie to ro­zu­mie się styl, wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie od ok. 1520 do końca XVI wieku i cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dą­że­niem do do­sko­na­ło­ści for­mal­nej i tech­nicz­nej dzie­ła, a także wy­sub­tel­nie­niem, wy­ra­fi­no­wa­niem, wyk­wint­no­ścią i swo­bo­dą form.

Wikipedia


manierzysta

1. ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z jakąś ma­nie­rą, na­śla­du­ją­cy czy­jąś ma­nie­rę;
2. przed­sta­wi­ciel ma­nie­ryz­mu


SJP.pl


maniewo

Ma­nie­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki.

Wikipedia


maniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


manifa

1. de­mon­stra­cja fe­mi­ni­stycz­na;
2. po­tocz­nie: ma­ni­fe­sta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. ma­ni­fe­sta­cja

Wiktionary

Ma­ni­fa – do­rocz­na de­mon­stra­cja fe­mi­ni­stycz­na or­ga­ni­zo­wa­na w związ­ku z Dniem Ko­biet w róż­nych czę­ściach Pol­ski, w War­sza­wie przez nie­for­mal­ną grupę Po­ro­zu­mie­nie Fe­mi­ni­stycz­ne 8 Marca. Od­by­wa się 8 marca lub w naj­bliż­sze temu dniu so­bo­ty lub nie­dzie­le. Nazwa po­cho­dzi od slan­go­we­go skró­ce­nia słowa "ma­ni­fe­sta­cja", uży­wa­ne­go w tej for­mie przez opo­zy­cję an­ty­rzą­do­wą w la­tach 80. XX w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj­sza ma­ni­fa przesz­ła pod bu­dyn­kiem sejmu.

 (1.1) Po­przed­nia ma­ni­fa opo­zy­cji w po­rów­na­niu z wy­stę­pa­mi zwo­len­ni­ków rządu wy­glą­da­ła jak marsz za po­grze­bem.

 (1.1) Wczo­raj­sza ma­ni­fa ścią­gnę­ła mniej ludzi (choć or­ga­ni­za­to­rzy mówią o pół mi­lio­na uczest­ni­ków), ale tłum i tak robił wra­że­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., manifestacja ż., manifestant m., manifestantka ż., manifestowanie n., zamanifestowanie n., kontrmanifestacja ż., Manifa ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifest

1. odez­wa wła­dzy do na­ro­du; orę­dzie;
2. pu­blicz­na wy­po­wiedź ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, par­tii po­li­tycz­nej, grupy li­te­rac­kiej itp., za­wie­ra­ją­ca jej pro­gram dzia­ła­nia lub wy­ra­ża­ją­ca jej sta­no­wi­sko;
3. to, co jest wy­ra­zem czy­ichś uczuć lub po­glą­dów;
4. pu­blicz­ny pro­test lub skar­ga;
5. do­ku­ment ze szcze­gó­ło­wym wy­ka­zem ła­dun­ku na stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­blicz­na de­kla­ra­cja za­wie­ra­ją­ca pro­gram dzia­ła­nia

 (1.2) pro­test wy­ra­żo­ny pu­blicz­nie

 (1.3) polit. odez­wa władz skie­ro­wa­na do na­ro­du

 (1.4) książk. ot­war­te wy­ra­że­nie uczuć lub idei

 (1.5) urz. wykaz ła­dun­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­fest okrę­to­wy: szcze­gó­ło­wy wykaz ła­dun­ków stat­ku
  • w są­dow­nict­wie: skar­ga wnie­sio­na do sądu w spra­wie krzyw­dy oso­bi­stej
  • pu­blicz­na, uro­czy­sta de­kla­ra­cja, wy­ra­ża­ją­ca sta­no­wi­sko w danej spra­wie, orę­dzie, de­kla­ra­cja pro­gra­mo­wa. Znane ma­ni­fe­sty:
    • Ma­ni­fest 22 stycz­nia 1863
    • Ma­ni­fest ko­mu­ni­stycz­ny
    • Ma­ni­fest Kan­de­la
    • Ma­ni­fest Pol­skie­go Ko­mi­te­tu Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go
    • Ma­ni­fest Ska­man­dry­tów
    • Ma­ni­fest De­bia­na
    • Ma­ni­fest GNU
    • Ma­ni­fest Agile
    • Ma­ni­fest li­te­rac­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swoim ma­ni­fe­ście wy­bor­czym par­tia na­wią­za­ła do po­stu­la­tów przed­wo­jen­nych en­de­ków.

 (1.1) Ponad 14 ty­się­cy osób po­lu­bi­ło ma­ni­fest : Po­la­cy! Prze­stań­cie kla­skać w sa­mo­lo­cie!

 (1.2) Ar­ty­ści nie po­par­li ma­ni­fe­stu an­ty­re­wo­lu­cyj­ne­go.

 (1.4) Wy­sta­wie­nie dra­ma­tu stało się ma­ni­fe­stem de­za­pro­ba­ty dla po­czy­nań wła­dzy.

 (1.5) Ja­kimś cudem pyton dla ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go nie zo­stał ujęty w ma­ni­fe­ście po­kła­do­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲifɛst, AS: mãńifest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifa ż., Manifa ż., manifestacja ż., manifestacyjność ż., manifestant mos., manifestantka ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) manifestacja

Wiktionary


manifestacja

1. wy­stą­pie­nie zbio­ro­we, np. po­chód, zgro­ma­dze­nie, ma­ją­ce na celu wy­ra­że­nie opi­nii (naj­czę­ściej pro­te­stu lub po­par­cia dla kogoś, cze­goś); de­mon­stra­cja;
2. pu­blicz­ne oka­zy­wa­nie uczuć, po­glą­dów wobec kogoś lub cze­goś; de­mon­stra­cja, prze­jaw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ne pu­blicz­ne wy­stą­pie­nie dla wy­ra­że­nia swego sta­no­wi­ska, pro­te­stu, sym­pa­tii, so­li­dar­no­ści

 (1.2) osten­ta­cyj­ne oka­zy­wa­nie swo­ich uczuć, emo­cji

 (1.3) prze­jaw

 (1.4) po­ja­wie­nie się, uka­za­nie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲifɛˈstat͡sʲja, AS: mãńifestacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifestacyjność ż., manifest m., Manifa ż., manifa ż., manifestant m., manifestantka ż., manifestowanie n., zamenifestowanie n.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny, manifestowy

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracja

 (1.2) demonstracja

Wiktionary


manifestacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób osten­ta­cyj­ny, prze­ry­so­wa­ny, na pokaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wę­gier­scy po­sło­wie ma­ni­fe­sta­cyj­nie opu­ści­li salę obrad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., manifestacyjność ż., manifestantka ż., manifestant mos., manifa ż., Manifa ż., manifestacja ż.

 przym. manifestacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracyjnie, ostentacyjnie

Wiktionary


manifestacyjność

książ­ko­wo: pro­wo­ka­cyj­ny, de­mon­stra­cyj­ny spo­sób za­cho­wa­nia się, ma­ją­cy na celu zwró­ce­nie czy­jejś uwagi, za­ma­ni­fe­sto­wa­nie swo­jej obec­no­ści; osten­ta­cja, osten­ta­cyj­ność, de­mon­stra­cyj­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co ma­ni­fe­sta­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., manifestacja ż.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifestacyjny

de­mon­stra­cyj­ny;
1. taki, który pu­blicz­nie coś oka­zu­je, zwra­ca na sie­bie uwagę; osten­ta­cyj­ny;
2. ma­ją­cy cha­rak­ter ma­ni­fe­sta­cji - wy­stą­pie­nia zbio­ro­we­go, ma­ją­ce­go na celu wy­ra­że­nie opi­nii (naj­czę­ściej pro­te­stu lub po­par­cia dla kogoś, cze­goś)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ro­bio­ny w po­łą­cze­niu z chę­cią za­de­mon­stro­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifa ż., Manifa ż., manifest mrz., manifestacja ż., manifestacyjność ż., manifestant mos., manifestantka ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifestant

uczest­nik ma­ni­fe­sta­cji, zgro­ma­dze­nia, po­cho­du zwo­ła­ne­go dla wy­ra­że­nia po­glą­dów grupy ludzi; de­mon­strant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik ma­ni­fe­sta­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲiˈfɛstãnt, AS: mãńifestãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifestacja ż., manifest m.

:: fż. manifestantka ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manifestujący, demonstrant, demonstrujący

Wiktionary


manifestantka

→ ma­ni­fe­stant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bio­rą­ca udział w ma­ni­fe­sta­cji

Wiktionary

Patrz:

manifestant

Powiązane:

 rzecz. manifestacja ż., Manifa ż., manifa ż., manifestowanie n.

:: fm. manifestant m.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifestowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. pu­blicz­ne wy­ra­ża­nie swo­ich po­glą­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Źró­dłem tego wszyst­kie­go jest "kom­pleks mę­sko­ści", "zaz­drość o czło­nek". Do­wo­dem na ist­nie­nie tego kom­plek­su jest ma­ni­fe­sto­wa­nie przez ko­bie­tę dąż­no­ści do mę­skich celów — suk­ce­sów, uz­na­nia w sfe­rze za­wo­do­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. manifestować ndk.

 rzecz. manifestacja ż., Manifa ż., manifa ż., manifestantka ż.

Wiktionary


manifestować

1. brać udział w ma­ni­fe­sta­cji, po­cho­dzie, zgro­ma­dze­niu, w celu wy­ra­że­nia swo­ich po­glą­dów; de­mon­stro­wać;
2. jaw­nie, osten­ta­cyj­nie oka­zy­wać swoje uczu­cia;
3. ma­ni­fe­sto­wać się - uka­zy­wać się, uzew­nętrz­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) polit. pu­blicz­nie wy­ra­żać swoje po­glą­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za wrogą pro­pa­gan­dę i nie­na­wiść do wła­dzy ra­dziec­kiej, ma­ni­fe­sto­wa­ną pu­blicz­nie, otrzy­mał kil­ku­let­ni wyrok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., Manifa ż., manifestowanie n., manifestantka ż., manifestant mos., manifa ż., manifestacja ż.

 przym. manifestacyjny

Wiktionary


manifestowy

przy­miot­nik od: ma­ni­fest


SJP.pl


manifestu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od ma­ni­fest

Wiktionary


manifowy

→ ma­ni­fa


SJP.pl

Patrz:

manifa

manihotoksyna

tru­ją­cy gli­ko­zyd wy­stę­pu­ją­cy w ma­nio­ku ja­dal­nym


SJP.pl


manikiur

pie­lę­gna­cja paz­nok­ci u rąk; ma­ni­cu­re


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. za­bieg pie­lę­gna­cyj­ny na paz­nok­cie u rąk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manikiurzystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manicure

Wiktionary


manikiurować

ob­ci­nać, pi­ło­wać i la­kie­ro­wać paz­nok­cie u rąk


SJP.pl


manikiurzysta

męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy ma­ni­kiur (ma­ni­cu­re); ma­ni­cu­rzy­sta


SJP.pl


manikiurzystka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca ma­ni­kiur (ma­ni­cu­re); ma­ni­cu­rzyst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pie­lę­gna­cją dłoni i paz­nok­ci u rąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim za­czę­łam re­gu­lar­nie cho­dzić do ma­ni­kiu­rzyst­ki, ma­lo­wa­łam paz­nok­cie co drugi dzień, żeby dło­nie ele­ganc­ko pre­zen­to­wa­ły się w pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manikiur mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manicurzystka

Wiktionary


manikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­ni­kow­ski ("Je­li­ta od­mien­ne X") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Je­li­ta, z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


manila

włó­kien­nict­wo:
a) twar­de, wo­do­od­por­ne włó­kno z liści ba­na­na ma­nil­skie­go, słu­żą­ce np. do wy­ro­bu wy­so­ko­ga­tun­ko­wych lin okrę­to­wych, sieci ry­bac­kich lub pa­pie­ru; abaka;
b) wyrób z tego włó­kna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Fi­li­pin;

Wiktionary

Ma­ni­la (fi­li­piń­ski Ma­y­ni­la) – sto­li­ca Fi­li­pin, po­ło­żo­na na wy­spie Luzon, przy uj­ściu rzeki Pasig do Za­to­ki Ma­nil­skiej, li­czą­ca razem z przed­mie­ścia­mi ponad 24 mi­lio­ny miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈɲila, AS: mãńila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manilczyk mos., manilka ż.

 przym. manilski

Wiktionary


manilczyk

miesz­ka­niec Ma­ni­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ni­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲilt͡ʃɨk, AS: mãńilčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manila ż.

:: fż. manilka ż.

 przym. manilski

Wiktionary


manilka

miesz­kan­ka Ma­ni­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ni­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲilka, AS: mãńilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manila ż.

:: fm. manilczyk mos.

 przym. manilski

Wiktionary


manilowy

wy­ko­na­ny z ma­ni­li - twar­de­go, wo­do­od­por­ne­go włó­kna (np. pa­pier ma­ni­lo­wy, liny ma­ni­lo­we); ma­nil­ski


SJP.pl


manilski

1. przy­miot­nik od: Ma­ni­la (sto­li­ca Fi­li­pin);
2. wy­ko­na­ny z ma­ni­li - twar­de­go, wo­do­od­por­ne­go włó­kna (np. pa­pier ma­nil­ski, liny ma­nil­skie); ma­ni­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­ni­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czwar­tek po­li­cja oskar­ży­ła 14 cu­dzo­ziem­ców o mal­wer­sa­cje fi­nan­so­we i nie­le­gal­ny obrót ak­cja­mi na ma­nil­skiej gieł­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲilsʲci, AS: mãńilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manila ż., manilczyk mos., manilka ż.

Wiktionary


maniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mani lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


maniok

1. krzew o wiel­kich ja­dal­nych bul­wach ko­rze­nio­wych prze­ra­bia­nych na mąkę i ta­pio­kę, upra­wia­ny w kra­jach tro­pi­kal­nych, głów­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;
2. po­dłuż­na bulwa tego krze­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ni­hot|Mill.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ma­niok (1.1)

 (1.3) spoż. ja­rzy­na z bulw ja­dal­nych ga­tun­ków ma­nio­ku (1.2)

 (1.4) kulin. po­tra­wa z ma­nio­ku (1.3)

Wiktionary

Ma­niok ("Ma­ni­hot" Mill.) – ro­dzaj krze­wów i bylin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. Za­sięg obej­mu­je Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą i Środ­ko­wą od pół­noc­nej Ar­gen­ty­ny po Ari­zo­nę i Tek­sas.

Z po­wo­du du­że­go zna­cze­nia użyt­ko­we­go ma­niok ja­dal­ny jest sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Ga­tu­nek ten jest głów­nym skład­ni­kiem diety ponad 800 mln ludzi na świe­cie i ma naj­więk­szy po ryżu i psze­ni­cy wkład w świa­to­wą podaż ka­lo­rii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãɲɔk, AS: mãńok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maniokowy

Wiktionary


maniokowy

przy­miot­nik od: ma­niok


SJP.pl


maniowy

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Ma­nio­wy – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czorsz­tyn.

Współ­czes­ne Ma­nio­wy – ina­czej "Nowe Ma­nio­wy" – to wieś prze­nie­sio­na w ca­ło­ści z dna bu­do­wa­ne­go Zbior­ni­ka Czorsz­tyń­skie­go, na po­łud­nio­we zbo­cza Gor­ców, za­pla­no­wa­na i wy­bu­do­wa­na cał­ko­wi­cie od nowa.

Wikipedia


manipulacja

1. ręcz­ne wy­ko­ny­wa­nie pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści;
2. czyn­ność wy­ma­ga­ją­ca zręcz­no­ści i pre­cyz­ji;
3. wpły­wa­nie na po­glą­dy i za­cho­wa­nia in­nych osób poza ich świa­do­mo­ścią dla osią­gnię­cia włas­nych celów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ręcz­ne wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści wy­ma­ga­ją­cej pre­cyz­ji i zręcz­no­ści

 (1.2) ce­lo­we na­gi­na­nie lub prze­i­na­cza­nie fak­tów dla udo­wod­nie­nia swo­ich racji lub w celu wy­war­cia wpły­wu na czy­jeś po­glą­dy, na­stro­je, re­ak­cje

 (1.3) praw. ce­lo­we nie­ucz­ci­we wy­ko­rzy­sty­wa­nie sy­tu­a­cji dla osią­gnię­cia włas­nych celów, zy­sków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­pu­la­cja – dzie­dzi­na sztu­ki iluz­ji,
  • ma­ni­pu­la­cja – ter­min psy­cho­lo­gicz­ny,
  • ma­ni­pu­la­cja – po­ję­cie tech­no­lo­gicz­ne,
  • Ma­ni­pu­la­cja – mi­kro­po­wieść Ire­ne­u­sza Ire­dyń­skie­go,
  • ma­ni­pu­la­cja ek­spe­ry­men­tal­na – tech­ni­ka me­to­do­lo­gii nauki,
  • ma­ni­pu­la­cja ję­zy­ko­wa – forma za­mie­rzo­ne­go i in­ten­cjo­nal­ne­go dzia­ła­nia ko­mu­ni­ka­tem tek­sto­wym,
  • ma­ni­pu­la­cja me­dia­mi – jest po­zor­nie lub rze­czy­wi­ście wy­ko­rzy­sty­wa­na w mass me­diach, gdzie są to dzia­ła­nia poza świa­do­mo­ścią od­bior­cy słu­żą­ce do kształ­to­wa­nia lub przeksz­tał­ca­nia po­glą­dów i po­staw ludz...
  • ma­ni­pu­la­cja pe­da­go­gicz­na – obej­mu­je ze­staw spe­cjal­nych metod i tech­nik od­dzia­ły­wa­nia pe­da­go­ga na wy­cho­wan­ków,
  • ma­ni­pu­la­cja da­ny­mi (Data ma­ni­pu­la­tion) – ce­lo­wo sto­so­wa­na w sta­ty­sty­ce do pot­wier­dze­nia fał­szu,
  • ma­ni­pu­la­cja na rynku (Mar­ket ma­ni­pu­la­tion) – ce­lo­wa próba za­kłó­ca­nia funk­cjo­no­wa­nia rynku w od­nie­sie­niu np. do ceny, wa­lu­ty, po­py­tu lub po­da­ży to­wa­ru,
  • ma­ni­pu­la­cja me­dial­na – świa­do­me i ce­lo­we za­sto­so­wa­nie do­wol­nej tech­ni­ki ma­ni­pu­la­cji w prze­ka­zie me­dial­nym lub do­wol­ne­go typu prze­kaz me­dial­ny wy­ko­rzy­sta­ny do ma­ni­pu­la­cji me­dia­mi.
  • ma­ni­pu­la­cja ge­ne­tycz­na – po­ję­cie wy­stę­pu­ją­ce np. w in­ży­nie­rii ge­ne­tycz­nej, bio­tech­no­lo­gii, eu­ge­ni­ce i bio­e­ty­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janek wy­ko­ny­wał ja­kieś ma­ni­pu­la­cje przy gniazd­ku elek­trycz­nym.

 (1.2) Długo wie­rzy­ła w jego hi­sto­ryj­ki, aż wresz­cie poz­na­ła się na jego ma­ni­pu­la­cjach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipuˈlat͡sʲja, AS: mãńipulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulowanie n., manipulator m., manipulatorka ż., manipulant m., manipulantka ż.

 czas. manipulować, zmanipulować

 przym. manipulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) krętactwo, machlojka

Wiktionary


manipulacje

czyn­no­ści zwią­za­ne z za­łat­wia­niem ja­kichś spraw, zwła­szcza urzę­do­wych; pro­ce­du­ra urzę­do­wa


SJP.pl


manipulacyjność

1. cecha kogoś, kto na­gi­na lub prze­i­na­cza fakty, by udo­wod­nić swoje racje;
2. cecha cze­goś, co umoż­li­wia wy­ko­ny­wa­nie pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści;
3. cecha cze­goś, co two­rzy po­żą­da­ny, lecz fał­szy­wy obraz rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl


manipulacyjny

zwią­za­ny z ma­ni­pu­la­cją


SJP.pl


manipulancki

→ ma­ni­pu­lant


SJP.pl

Patrz:

manipulant

manipulant

1. osoba na­gi­na­ją­ca fakty dla osią­gnię­cia włas­nych celów; ma­ni­pu­la­tor, in­try­gant;
2. daw­niej: niż­szy urzęd­nik biu­ro­wy;
3. w le­śnict­wie: osoba sor­tu­ją­ca su­ro­wiec drew­nia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ten, kto ma­ni­pu­lu­je ludź­mi, fak­ta­mi, ste­ru­je dzia­ła­nia­mi in­nych; czło­wiek pod­stęp­ny, prze­bie­gły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie miał przy­ja­ciół, po­nie­waż był uwa­ża­ny za ma­ni­pu­lan­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲiˈpulãnt, AS: mãńipulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulacja ż., manipulator m., manipulowanie n., fż. manipulantka

 czas. manipulować ndk., zmanipulować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manipulator

Wiktionary


manipulantka

ko­bie­ta ma­ni­pu­lu­ją­ca ludź­mi lub fak­ta­mi dla osią­gnię­cia włas­nych celów; ma­ni­pu­la­tor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwy­kle pejor. ko­bie­ta, która ma­ni­pu­lu­je fak­ta­mi, in­ny­mi ludź­mi i ich za­cho­wa­niem; ko­bie­ta pod­stęp­na, fał­szy­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda jest ma­ni­pu­lant­ką, pod­pu­szcza przy­ja­ciół prze­ciw­ko sobie, a potem udaje, że ich godzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipuˈlãntka, AS: mãńipulãntka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. manipulant.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manipulatorka

Wiktionary


manipularny

→ ma­ni­puł


SJP.pl

Patrz:

manipuł

manipularz

część ubio­ru ko­ściel­ne­go w li­tur­gii rzym­skiej w kształ­cie szar­fy spię­tej na koń­cach, za­kła­da­nej na lewą rękę przez du­chow­ne­go od­pra­wia­ją­ce­go mszę lub asy­stu­ją­ce­go przy mszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. szata li­tur­gicz­na za­kła­da­na na lewe prze­dra­mię;

Wiktionary

Ma­ni­pu­larz – w li­tur­gii ka­to­lic­kiej jest to pła­ska prze­pa­ska, tego sa­me­go ko­lo­ru, co ornat i stuła, którą ka­płan za­kła­da na sie­bie za­wie­sza­jąc na prze­dra­mie­niu lewej ręki. Ła­ciń­ska nazwa „ma­ni­pu­lus” oz­na­cza snop zboża.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. manipulować

Wiktionary


manipulator

1. urzą­dze­nie tech­nicz­ne do zdal­ne­go wy­ko­ny­wa­nia pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści;
2. przy­cisk w apa­ra­tu­rze te­le­gra­ficz­nej lub ra­dio­wej, umoż­li­wia­ją­cy na­da­wa­nie in­for­ma­cji za po­mo­cą al­fa­be­tu Morse'a; klucz;
3. w in­for­ma­ty­ce: ma­ni­pu­la­tor kul­ko­wy - ro­dzaj urzą­dze­nia słu­żą­ce do ste­ro­wa­nia kur­so­rem na ekra­nie; track­ball


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ni­pu­la­tor ro­bo­tycz­ny
  • Ma­ni­pu­la­tor alar­mo­wy
  • Ma­ni­pu­la­tor punk­to­wy (TrackPoint)
  • Ma­ni­pu­la­tor kul­ko­wy (Ma­ni­pu­la­tor do­ty­ko­wy, Track­ball)
  • Ma­ni­pu­la­tor drąż­ko­wy (Jo­y­stick, Ma­ni­pu­la­tor wy­chył­ko­wy)

Wikipedia


manipulatorek

→ ma­ni­pu­la­tor


SJP.pl

Patrz:

manipulator

manipulatorka

→ ma­ni­pu­la­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­ni­pu­lant­ka.

Wiktionary

Patrz:

manipulator

Powiązane:

 rzecz. manipulacja ż., manipulowanie n.

Wiktionary


manipulatorski

na­gi­na­ją­cy fakty dla osią­gnię­cia włas­nych celów; kom­bi­na­tor­ski


SJP.pl


manipulatorstwo

wpły­wa­nie na za­cho­wa­nia i po­sta­wy in­nych ludzi poza ich świa­do­mo­ścią, po­przez przed­sta­wia­nie po­kręt­nych, fał­szy­wych lub jed­no­stron­nych ar­gu­men­tów albo prze­i­na­czo­nych fak­tów; ma­ni­pu­la­cja


SJP.pl


manipulowalny

po­dat­ny na wpływ in­nych osób


SJP.pl


manipulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści, która wy­ma­ga zdol­no­ści ma­nu­al­nych, zręcz­no­ści i do­kład­no­ści

 (1.2) wy­ko­rzy­sty­wa­nie ja­kichś oko­licz­no­ści, na­gi­na­nie lub prze­i­na­cza­nie fak­tów w celu udo­wod­nie­nia swo­ich racji lub wpły­wa­nia na cudze po­glą­dy i za­cho­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) I tak jak ma­ni­pu­lo­wa­nie dziec­kiem uczy je in­stru­men­tal­ne­go trak­to­wa­nia za­rów­no sie­bie sa­me­go, jak i in­nych (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipulɔˈvãɲɛ, AS: mãńipulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulacja ż., manipulator m., manipulant m., manipulantka ż., manipulatorka ż.

 czas. manipulować ndk., zmanipulować dk.

 przym. manipulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manewrowanie

 (1.2) manipulacja, manewrowanie, sterowanie

Wiktionary


manipulować

zma­ni­pu­lo­wy­wać;
1. wpły­wać na za­cho­wa­nia lub po­glą­dy kogoś w taki spo­sób, że nie jest on tego świa­do­my;
2. na­gi­nać lub prze­i­na­czać fakty w celu udo­wod­nie­nia swo­ich racji;
3. wy­ko­ny­wać pre­cy­zyj­ną czyn­ność ręcz­nie lub za po­mo­cą na­rzę­dzia trzy­ma­ne­go w ręku;
4. wy­ko­ny­wać z czymś jakąś czyn­ność w celu osią­gnię­cia za­mie­rzo­ne­go efek­tu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ob­słu­gi­wać coś wy­ko­rzy­stu­jąc jakiś układ ste­ro­wa­nia

 (1.2) ob­słu­gi­wać coś bez peł­nej wie­dzy lub umie­jęt­no­ści, pró­bo­wać coś ob­słu­gi­wać

 (1.3) kie­ro­wać kimś, po­wo­do­wać, że ktoś coś robi, bez jego wie­dzy i zgody

 (1.4) przen. zmie­niać coś, aby od­po­wia­da­ło włas­nym in­te­re­som

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­nik zręcz­nie ma­ni­pu­lo­wał ko­par­ką i praca szła spraw­nie i szyb­ko.

 (1.2) Zanim zacz­niesz ma­ni­pu­lo­wać przy dźwi­gni, prze­czy­taj in­struk­cję ob­słu­gi.

 (1.3) Spryt­ny dwo­rza­nin ma­ni­pu­lo­wał kró­lem i uzy­ski­wał dla sie­bie ko­rzyst­ne prawo.

 (1.4) Po­li­ty­cy ma­ni­pu­lo­wa­li wy­ni­ka­mi son­da­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipuˈlɔvat͡ɕ, AS: mãńipulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulacja ż., manipulant m., manipulantka ż., manipulatorstwo n., manipulator m., manipularz m., manipulowanie n., zmanipulowanie n.

 czas. zmanipulować dk.

 przym. manipulacyjny, manipulatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterować, obsługiwać, kierować, obchodzić się (z czymś), uruchamiać

 (1.2) próbować, uruchamiać, testować

 (1.3) kierować, sterować, trzymać, zmuszać, uzależniać (od siebie), rządzić (kimś)

 (1.4) fałszować, oszukiwać, poprawiać, zmieniać

Wiktionary


manipuri

1. jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii;
2. styl tańca in­dyj­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­pu­ri – styl tańca in­dyj­skie­go
  • ma­ni­pu­ri – urzę­do­wy język w in­dyj­skim sta­nie Ma­ni­pur
  • język bisz­nu­pri­ja-ma­ni­pu­ri – in­do­e­u­ro­pej­ski język w pół­noc­no-wschod­nich In­diach

Wikipedia


manipurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ni­pu­rem, do­ty­czą­cy Ma­ni­pu­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manipur mrz.

Wiktionary


manipuł

trze­cia część ko­hor­ty, jed­nost­ka woj­sko­wa w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

Ma­ni­puł (łac. "mǎnǐpŭlŭs", od łac. "mǎnŭs" – ręka) – jed­nost­ka tak­tycz­na armii rzym­skiej, zło­żo­na z dwóch cen­tu­rii.

Nazwę tę wy­wo­dzo­no od znaku bo­jo­we­go jed­nost­ki ("si­gnum"), któ­rym po­cząt­ko­wo była wiąz­ka siana zat­knię­ta na ostrzu włócz­ni, póź­niej za­stą­pio­na me­ta­lo­wą wiąz­ką liści albo zna­kiem ręki w po­sta­ci ot­war­tej dłoni.

Wikipedia


maniraptor

mię­so­żer­ny te­ro­pod o lek­kich ko­ściach


SJP.pl


maniraptory

mię­so­żer­ny te­ro­pod o lek­kich ko­ściach


SJP.pl

Ma­ni­rap­to­ry (Ma­ni­rap­to­ra) – grupa te­ro­po­dów, do któ­rej na­le­żą m.in.: de­i­no­ny­cho­za­u­ry, owi­rap­to­ro­za­u­ry, te­ri­zi­no­za­u­ry i ptaki.

Wikipedia


manista

naz­wi­sko


SJP.pl


maniszewo

Ma­ni­sze­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Rze­pin, w so­łect­wie Ko­wa­lów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Osada po­ło­żo­na jest przy dro­dze lo­kal­nej Ma­ni­sze­wo-Ko­wa­lów, w po­bli­żu drogi wo­je­wódz­kiej nr 137 Słu­bi­ce – Trzciel.

Wikipedia


manitoba

pro­win­cja Ka­na­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z dzie­się­ciu pro­win­cji ka­na­dyj­skich;

Wiktionary

Ma­ni­to­ba – pro­win­cja Ka­na­dy le­żą­ca w środ­ko­wej czę­ści kraju. Od wscho­du gra­ni­czy z On­ta­rio, od za­cho­du z Sa­skat­che­wan, od pół­no­cy z te­ry­to­rium Nu­na­vut oraz na po­łud­niu ze sta­na­mi USA Min­ne­so­ta i Da­ko­ta Pół­noc­na. Naj­więk­szym mia­stem pro­win­cji i za­ra­zem jej sto­li­cą jest Win­ni­peg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­zło­szcze­ni radni miej­scy na­ska­ki­wa­li w środę za­rów­no na rząd Ma­ni­to­by jak i wła­dze Ka­na­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲiˈtɔba, AS: mãńitoba

Wiktionary


manitou

[czy­taj: ma­ni­tu] ta­jem­ni­cza, ma­gicz­na siła uo­sa­bia­ją­ca zja­wi­ska przy­ro­dy, wy­stę­pu­ją­ca w wie­rze­niach In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej; ma­ni­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­tou (ma­ni­tu) – siła nad­przy­ro­dzo­na w wie­rze­niach Lisów
  • Ma­ni­tou – cykl hor­ro­rów au­tor­stwa Gra­ha­ma Ma­ster­to­na
  • Ma­ni­tou – po­wieść, hor­ror au­tor­stwa Gra­ha­ma Ma­ster­to­na
  • Ma­ni­tou – pro­du­cent klasy amor­ty­za­to­rów do ro­we­rów
  • Ma­ni­tou BF – fran­cu­ski pro­du­cent ma­szyn bu­dow­la­nych i rol­ni­czych
  • Ma­ni­tou – je­zio­ro na wy­spie Ma­ni­to­u­lin w Ka­na­dzie
  • Ma­ni­tou – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Hop­kins
  • Ma­ni­tou – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Till­man
  • Ma­ni­tou (ang. Ma­ni­tou Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il

Wikipedia


manitu

ta­jem­ni­cza, ma­gicz­na siła uo­sa­bia­ją­ca zja­wi­ska przy­ro­dy, wy­stę­pu­ją­ca w wie­rze­niach In­dian Al­gon­ki­nów; ma­ni­tou, Ma­ni­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. we­dług wie­rzeń In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich: nad­przy­ro­dzo­na siła prze­ni­ka­ją­ca całą przy­ro­dę

Wiktionary

Ma­ni­tu (także Ma­ni­tou) – w wie­rze­niach In­dian z ple­mion al­gon­kiń­skich (Ara­pa­ho­wie, Sze­je­ni, De­la­wa­ro­wie, Odżib­we­jo­wie, Sa­u­ko­wie) ta­jem­ni­cza siła prze­ni­ka­ją­ca całą przy­ro­dę; prze­ja­wa­mi tej siły są kon­kret­ne zja­wi­ska przy­ro­dy.

In­dia­nie z tych ple­mion nie wie­rzy­li w boga oso­bo­we­go ani w duchy uo­sa­bia­ją­ce „dobro” lub „zło”.

Wikipedia


maniurka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. dziew­czy­na

Wiktionary


maniusia

zdrob­nie­nie od: Maria (imię żeń­skie)


SJP.pl


maniusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­niu­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


maniuś

zdrob­nie­nie od: Maria (imię żeń­skie)


SJP.pl


manizm

kult du­chów osób zmar­łych


SJP.pl

Ma­nizm (łac. "manes" – dusze przod­ków).

Ter­min ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny do re­li­gioz­naw­stwa przez H. Spen­ce­ra, który trak­to­wał go jako praź­ró­dło wszel­kiej re­li­gii oraz jako formę re­li­gii pier­wot­nej.

Ma­nizm jest skła­do­wą czę­ścią każ­de­go sy­ste­mu wie­rze­nio­we­go. Za­wie­ra on w sobie trzy idee, które two­rzą nową ja­kość, po­mi­mo iż zo­sta­ły wyt­wo­rzo­ne w róż­nych oko­licz­no­ściach i ma­ją­ce swe spe­cy­ficz­ne źró­dła.

Wikipedia


manić

daw­niej: mamić;
1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oma­nić, zma­nić)

 (1.1) łow. wabić ptaki pod­czas łowów na nie

 (1.2) daw. przed­sta­wiać coś w nie­praw­dzi­wym, złud­nym świet­le, by kogoś zmy­lić, sku­sić lub oszu­kać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny manić się (dk. oma­nić się, zma­nić się)

 (2.1) być ma­nio­nym

Wiktionary

Manić (cyr. Манић) – wieś w Ser­bii, w mie­ście Bel­grad, w gmi­nie miej­skiej Ba­ra­je­vo. W 2011 roku li­czy­ła 560 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My­śli­wi ma­ni­li kacz­ki, aby się zbli­ży­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mamić, zwodzić

Wiktionary


mankala

gra po­pu­lar­na w Afry­ce, Azji Płd i Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej; wari


SJP.pl

Man­ka­la – grupa gier o cha­rak­te­rze prze­de wszyst­kim licz­bo­wym.

Wikipedia


mankamencik

zdrob­nie­nie od: man­ka­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od man­ka­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie man­ka­ment, lecz tylko mały man­ka­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankament m.

Wiktionary


mankament

uster­ka, wada, brak cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wada, błąd ja­kie­goś przed­mio­tu; także uchy­bie­nie, uster­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten obiek­tyw ma drob­ny man­ka­ment w po­sta­ci małej rysy na so­czew­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋˈkãmɛ̃nt, AS: mãŋkãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. mankamencik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wada, defekt, skaza

Wiktionary


mankiecik

zdrob­nie­nie od: man­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od man­kiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankiet mrz.

Wiktionary


mankiet

1. za­koń­cze­nie rę­ka­wa, no­gaw­ki u spod­ni lub skar­pet­ki w kształ­cie od­wi­nię­te­go paska;
2. na­kład­ka na trzo­nie wio­sła;
3. gu­mo­wy krą­żek na wio­śle ka­ja­ka;
4. śro­do­wi­sko­wo: opa­ska ci­śnie­nio­mie­rza me­dycz­ne­go, za­kła­da­na na nad­gar­stek lub ramię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. pasek ma­te­ria­łu koń­czą­cy rękaw, no­gaw­kę lub skar­pet­kę

 (1.2) ele­ment wio­sła opar­ty o dulkę

 (1.3) ele­ment na wio­śle chro­nią­cy ręce wio­słu­ją­ce­go przed spły­wa­ją­cą wodą

Wiktionary

Man­kiet – de­ko­ra­cyj­ne za­koń­cze­nia rę­ka­wów, no­ga­wek spod­ni, skar­pe­tek lub cho­lew butów, w for­mie przy­szy­te­go lub od­wi­nię­te­go paska. W XVI–XVIII wieku man­kie­ty peł­ni­ły głów­nie funk­cję ozdob­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ni­żej dłoni widać było na su­chych gna­tach dwa brud­ne man­kie­ty z or­dy­nar­ny­mi spin­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋʲcɛt, AS: mãŋʹḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankiecik mrz.

Wiktionary


mankietowy

→ man­kiet


SJP.pl

Patrz:

mankiet

mankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Man­kie­wicz
  • Cze­sław Man­kie­wicz
  • Her­man Jacob Man­kie­wicz
  • Jo­seph Leo Man­kie­wicz
  • Lech Man­kie­wicz
  • Piotr Man­kie­wicz

Wikipedia


mankini

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj ek­stra­wa­ganc­kie­go mę­skie­go stro­ju pla­żo­wy­a­żo­we­go z szel­ka­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋʲˈcĩɲi, AS: mãŋʹḱĩńi

Wiktionary


manko

nie­do­bór pie­nię­dzy lub to­wa­rów w skle­pie przy po­rów­na­niu stanu rze­czy­wi­ste­go z da­ny­mi księ­go­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. hand. nie­do­bór to­wa­rów lub pie­nię­dzy w skle­pie, kasie, ma­ga­zy­nie itp. w sto­sun­ku do stanu wy­ni­ka­ją­ce­go z ewi­den­cji;

Wiktionary

Manko – nie­u­spra­wied­li­wio­ny bądź za­wi­nio­ny brak to­wa­rów lub pie­nię­dzy w kasie da­ne­go przed­się­bior­stwa. Taka sy­tu­a­cja może pow­stać we wszyst­kich ogni­wach łań­cu­cha hand­lo­we­go i może ob­cią­żać ma­te­rial­nie pra­cow­ni­ka, je­że­li brak zo­stał spo­wo­do­wa­ny przez jego za­wi­nio­ne dzia­ła­nie oraz może wią­zać się z po­cią­gnię­ciem go do od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej, je­że­li po­peł­nił przy tym prze­stęp­stwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co mie­siąc nasz pre­mier z Gdań­ska robi manko na 5 mi­liar­dów zło­tych.

 (1.1) Hania spo­wo­do­wa­ła manko, które bę­dzie mu­sia­ła po­kryć z włas­nej kie­sze­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋkɔ, AS: mãŋko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankowicz mos., mankowiczka ż.

Wiktionary


mankowicz

osoba, która spo­wo­do­wa­ła manko


SJP.pl


mankowiczka

ko­bie­ta, która spo­wo­do­wa­ła manko


SJP.pl


mankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


mankozeb

sól kwasu ety­le­no­bi­stio­kar­ba­mi­no­we­go


SJP.pl


manks

rasa kotów be­zo­go­no­wych z wyspy Man


SJP.pl


mankulija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zgry­zo­ta, smu­tek

Wiktionary


manlet

po­tocz­nie: niski męż­czyz­na


SJP.pl


manlicher

typ au­stro-wę­gier­skie­go ka­ra­bi­nu pow­ta­rzal­ne­go; Mann­li­cher


SJP.pl


mann

1. drob­na, łat­wo­straw­na kasza; gry­sik
2. wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny traw
3. ga­tu­nek po­ro­stu
4. od­cho­dy plusk­wia­ka ży­ją­ce­go na ta­ma­rysz­ku
5. sok za­krze­pły na po­wierzch­ni usz­ko­dzo­nych pędów drzew i krze­wów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mann – rzeka
  • Mann – lom­bardz­ka nazwa gminy Manno
  • Mann – ame­ry­kań­ski raper oraz autor tek­stów pio­se­nek
  • Aimee Mann – ame­ry­kań­ska gi­ta­rzyst­ka
  • Ant­ho­ny Mann – ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy, pro­du­cent i aktor
  • Erika Mann – ak­tor­ka i pi­sar­ka nie­miec­ka, córka Tho­ma­sa
  • Fran­cisz­ka Mann – pol­ska tan­cer­ka
  • He­in­rich Mann – nie­miec­ki pi­sarz, brat Tho­ma­sa
  • Klaus Mann – nie­miec­ki pi­sarz, syn Tho­ma­sa
  • Ka­zi­mierz Mann – pol­ski ar­ty­sta pla­styk, brat Ro­ma­na i Ta­de­u­sza, oj­ciec Woj­cie­cha
  • Mur­ray Gell-Mann – ame­ry­kań­ski fizyk, la­u­re­at na­gro­dy Nobla z fi­zy­ki
  • Mer­lin Mann – ame­ry­kań­ski pu­bli­cy­sta i blog­ger

Wikipedia


manna

1. drob­na, łat­wo­straw­na kasza; gry­sik
2. wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny traw
3. ga­tu­nek po­ro­stu
4. od­cho­dy plusk­wia­ka ży­ją­ce­go na ta­ma­rysz­ku
5. sok za­krze­pły na po­wierzch­ni usz­ko­dzo­nych pędów drzew i krze­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. kasza manna

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gly­ce­ria|R.Br.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin tra­wia­stych z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na tra­wia­sta z ro­dza­ju manna (1.2)

 (1.4) bot. spoż. ja­dal­ne na­sio­na niek­tó­rych mann (1.3)

 (1.5) bot. spoż. ja­dal­ne grud­ki krzep­ną­ce­go soku wy­dzie­la­ne­go przez ro­śli­ny z ga­tun­ku je­sion man­no­wy i ta­ma­ry­szek fran­cu­ski

 (1.6) mykol. spoż. ja­dal­na ple­cha grzy­bów z ga­tun­ku mi­secz­ni­ca ja­dal­na

 (1.7) bibl. po­karm z nieba, który Bóg zsy­łał Iz­ra­e­li­tom przez 40 lat na pu­sty­ni;

 (1.8) przen. nie­spo­dzie­wa­ny przy­pływ bo­gact­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Manna – sta­ro­żyt­na kra­i­na na Bli­skim Wscho­dzie
  • manna – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych
  • manna bi­blij­na
  • manna – krzep­ną­cy sok niek­tó­rych ro­ślin
  • manna – okre­śle­nie ple­chy mi­secz­ni­cy ja­dal­nej
  • kasza manna – zbo­żo­wy pro­dukt spo­żyw­czy
  • ope­ra­cja Manna – bry­tyj­ska ope­ra­cja woj­sko­wa w Gre­cji w 1944 roku
  • ope­ra­cja Manna – bry­tyj­ska hu­ma­ni­tar­na ope­ra­cja woj­sko­wa w Ho­lan­dii w 1945 roku
  • Manna – film z 2006 roku
  • Manna – film z 2008 roku
  • man­nan
  • Ma­nan­nan

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãnːa, AS: mã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mannowiec m., mannan m., mannoza ż.

 przym. mannowy, mannozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grysik, kasza manna, kaszka manna

Wiktionary


mannan

bio­po­li­mer po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek man­no­zy


SJP.pl

Man­nan – ro­dzaj po­li­sa­cha­ry­dów po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go zbu­do­wa­nych z reszt man­no­zy. Man­nan w ostat­nim eta­pie bio­syn­te­zy strep­to­my­cy­ny in­du­ku­je dzia­ła­nie strep­ty­my­cy­na­zy - en­zy­mu roz­kła­da­ją­ce­go strep­to­my­cy­nę B (pro­dukt ubocz­ny) do strep­to­my­cy­ny A (po­żą­da­ny pro­dukt - an­ty­bio­tyk).

Wikipedia


mannanowy

→ man­nan


SJP.pl

Patrz:

mannan

manneczka

man­necz­ka łę­ko­wa­ta - ro­śli­na zbo­żo­wa i pa­stew­na z ro­dzi­ny traw; upra­wia­na w środ­ko­wej i wschod­niej Afry­ce, In­diach, Chi­nach, Ja­po­nii i na Ma­la­jach; proso afry­kań­skie


SJP.pl


mannerheim

Man­ner­he­im – szwedz­ki ród ary­sto­kra­tycz­ny, za­ło­żo­ny przez XVII-wiecz­ne­go, nie­miec­kie­go kupca. Pod ko­niec XVIII wieku pow­sta­ła fiń­ska linia rodu.

Za­ło­ży­ciel rodu i spra­wa jego po­cho­dze­nia.

Za­ło­ży­cie­lem rodu był Hen­rik Mar­he­in, uro­dzo­ny w 1618 roku ku­piec, który pod ko­niec lat 40.

Wikipedia


mannheim

[czy­taj: man­hajm] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia;

Wiktionary

Mann­he­im (wym. "MAF:",) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, sie­dzi­ba re­gio­nu Rhein-Nec­kar. Leży u uj­ścia Nec­ka­ru do Renu, na wy­so­ko­ści 97 m n.p.m., ok. 70 km na po­łud­nie od Frank­fur­tu nad Menem, na­prze­ciw­ko Lud­wigs­ha­fen am Rhein, z któ­rym mię­dzy in­ny­mi two­rzy jeden or­ga­nizm miej­ski i prze­my­sło­wy. Liczy 315 554 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2022), po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si 144,9 km².

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mannheimczyk mos., mannheimka ż.

 przym. mannheimski

Wiktionary


mannheimczyk

miesz­ka­niec Mann­he­i­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mann­he­i­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mannheim mrz.

:: fż. mannheimka ż.

 przym. mannheimski

Wiktionary


mannheimka

miesz­kan­ka Mann­he­i­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mann­he­i­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mannheim mrz.

:: fm. mannheimczyk mos.

 przym. mannheimski

Wiktionary


mannheimski

do­ty­czą­cy Mann­he­i­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mann­he­i­mem (mia­stem w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mannheim mrz., mannheimczyk mos., mannheimka ż.

Wiktionary


mannia

ro­dzaj msza­ków z rzędu po­rost­ni­cow­ców


SJP.pl


mannica

drob­no­kęp­ko­wa ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. trawa wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i ark­tycz­ne­go obu pół­kul;

Wiktionary

Man­ni­ca ("Puc­ci­nel­lia" Parl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Na­le­ży do niego 113 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i pod­bie­gu­no­we­go na obu pół­ku­lach, także w gó­rach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Wiele ga­tun­ków spo­ty­ka­nych jest na gle­bach za­so­lo­nych wzdłuż brze­gów mórz i nad sło­ny­mi je­zio­ra­mi.

Wikipedia


mannit

kry­sta­licz­ny al­ko­hol sze­ścio­wo­do­rot­le­no­wy, uży­wa­ny do wy­ro­bu żywic syn­te­tycz­nych i ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych; man­ni­tol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ko­hol cu­kro­wy wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mannitol

Wiktionary


mannitol

kry­sta­licz­ny al­ko­hol sze­ścio­wo­do­rot­le­no­wy, uży­wa­ny do wy­ro­bu żywic syn­te­tycz­nych i ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych; man­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. wzór che­micz­ny|C6H14O6., or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ko­hol cu­kro­wy wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach;

Wiktionary

Man­ni­tol, man­nit – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­hy­drok­sy­lo­wy al­ko­hol cu­kro­wy. Wy­stę­pu­je w for­mie dwóch enan­cjo­me­rów, oz­na­cza­nych zwy­cza­jo­wo jako i. Sta­no­wi bo­ga­te źró­dło przys­wa­jal­ne­go węgla i dla­te­go jest do­da­wa­ny do po­dło­ży ho­dow­la­nych (np. po­dło­że Chap­ma­na słu­żą­ce izo­la­cji i iden­ty­fi­ka­cji bak­te­rii z ro­dza­ju "Stap­hy­lo­coc­cus").

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mannit

Wiktionary


mannlicher

typ au­stro-wę­gier­skie­go ka­ra­bi­nu pow­ta­rzal­ne­go; Man­li­cher


SJP.pl


mannowski

do­ty­czą­cy twór­czo­ści To­ma­sza Manna


SJP.pl


mannowy

przy­miot­nik od: manna


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy manny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manna ż.

Wiktionary


mannoza

mo­no­sa­cha­ryd wcho­dzą­cy w skład gum i ślu­zów ro­ślin­nych oraz he­mi­ce­lu­loz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier pro­sty wy­stę­pu­ja­cy w ro­śli­nach tra­wia­stych z ro­dza­ju manna, niek­tó­rych owo­cach i wa­rzy­wach i ro­śli­nach strącz­ko­wych;

Wiktionary

Man­no­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­do­hek­soz, rzad­ko wy­stę­pu­ją­cy w sta­nie wol­nym w przy­ro­dzie, czę­ściej w po­sta­ci gli­ko­pro­te­in i gli­ko­li­pi­dów. Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny jest w po­sta­ci jego po­li­me­rów – man­na­nów, które wy­stę­pu­ją w he­mi­ce­lu­lo­zach (m.in. w kras­no­ro­stach i w na­sio­nach palmy sło­nio­ro­śli) oraz ślu­zach ro­ślin­nych (m.in. w na­sio­nach ko­sać­co­wa­tych i bul­wach stor­czy­ko­wa­tych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. manna ż.

Wiktionary


mano

ręka - okre­śle­nie wy­stę­pu­ją­ce w ter­mi­nach wy­ko­naw­czych, na­ka­zu­ją­cych uży­cie w grze in­stru­men­tal­nej pra­wej lub lewej ręki, bądź wska­zu­ją­cych na ile rąk przez­na­czo­ny jest utwór


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mano – miej­sco­wość i gmina
  • Mano – dawna miej­sco­wość na wy­spie Sado
  • Mano – mia­sto
  • Mano – rzeka
  • Mano – pił­karz gra­ją­cy w re­pre­zen­ta­cji Mo­zam­bi­ku
  • mano – gest
  • Mano – grupa et­nicz­na w Afry­ce Za­chod­niej
  • Mano – jeden z pse­u­do­ni­mów uży­wa­nych przez Mu­sta­fę Grebl­les­hie­go
  • Manno

Wikipedia


manograf

urzą­dze­nie op­tycz­ne do spo­rzą­dza­nia wy­kre­sów ci­śnie­nia w sil­ni­kach szyb­ko­o­bro­to­wych


SJP.pl


manola

dawny ta­niec hisz­pań­ski


SJP.pl


manolo

przy­do­mek Ma­nu­el Cáceresa Ar­te­se­ro


SJP.pl

Ma­no­lo lub Ma­no­lo, el del bombo, właśc. Ma­nu­el Cáceres Ar­te­se­ro (ur. 15 stycz­nia 1949 w Ciu­dad Real, zm. 1 maja 2025 w Vila-real) – hisz­pań­ski kibic dru­ży­ny Va­len­cia CF i pił­kar­skiej re­pre­zen­ta­cji Hisz­pa­nii, uwa­ża­ny za naj­bar­dziej zna­ne­go na świe­cie ki­bi­ca piłki noż­nej.

Wikipedia


manometr

przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia cie­czy, pary, gazu, np. ba­ro­metr; ci­śnie­nio­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia;

Wiktionary

Ma­no­metr (z gr.) – przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia wzglę­dem ci­śnie­nia oto­cze­nia (to go odróż­nia od ba­ro­me­tru), zaz­wy­czaj ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go. Okre­śle­nie jest też uży­wa­ne w szer­szym za­kre­sie jako każdy przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia (ci­śnie­nio­mierz).

Po­dział przy­rzą­dów do po­mia­ru ci­śnie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­no­metr w na­szej ko­tłow­ni po­ka­zu­je zbyt wy­so­kie ci­śnie­nie pary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɔ̃mɛtr̥, AS: mãnõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manometryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciśnieniomierz m.

Wiktionary


manometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi ci­śnie­nia

Wiktionary


manoreksja

po­tocz­nie: ano­rek­sja u męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ano­rek­sja u męż­czyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­no­rek­sja jest to ro­dzaj ano­rek­sji wy­stę­pu­ją­cy u męż­czyzn. W ostat­nich la­tach ob­ser­wu­je się wzrost za­cho­ro­wań na ja­dłow­stręt psy­chicz­ny wśród męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manorektyk m.

Wiktionary


manorektyk

męż­czyz­na cier­pią­cy na ja­dłow­stręt; ano­rek­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. męż­czyz­na cier­pią­cy na ma­no­rek­sję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manoreksja ż.

Wiktionary


manosfera

in­ter­ne­to­we śro­do­wi­sko sku­pio­ne wokół mę­skich spraw i pro­ble­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. nie­for­mal­na sieć blo­gów, forów in­ter­ne­to­wych i stron WWW, sku­pia­ją­cych się na kwe­stiach zwią­za­nych z męż­czyz­na­mi i mę­sko­ścią, czę­sto tok­sycz­na i in­ter­pre­to­wa­na jako prze­jaw ma­sku­li­niz­mu;

Wiktionary

Ma­nos­fe­ra (ang. "ma­nosp­he­re") – an­dros­fe­ra, nie­for­mal­na sieć blo­gów, forów in­ter­ne­to­wych i stron in­ter­ne­to­wych, które sku­pia­ją się na kwe­stiach re­la­cji mię­dzypł­cio­wych i za­gad­nień zwią­za­nych z męż­czyz­na­mi i mę­sko­ścią. Przez niek­tó­re śro­do­wi­ska jest ona in­ter­pre­to­wa­na jako ma­sku­li­nizm, tj. męski od­po­wied­nik fe­mi­niz­mu lub sprze­ciw wobec niego. Wspól­ne te­ma­ty obej­mu­ją rów­no­u­praw­nie­nie i prawa męż­czyzn, prawa ojców i MGTOW; sa­mo­do­sko­na­le­nie; an­ty­fe­mi­nizm; mę­skie ofia­ry prze­mo­cy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) androsfera

Wiktionary


manowakuometr

przy­rząd do po­mia­ru nad­ci­śnie­nia i pod­ci­śnie­nia


SJP.pl


manowce

1. teren bez wyz­na­czo­nej drogi, trud­ny do prze­by­cia; bez­dro­ża, wer­te­py;
2. mało znany ob­szar cze­goś, w któ­rym łatwo można się po­my­lić, np. ma­now­ce życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. bez­dro­ża lub pro­wa­dzą­ce do­ni­kąd rzad­ko uży­wa­ne i trud­ne do prze­by­cia drogi

 (1.2) książk. przen. sy­tu­a­cje, które pro­wa­dzą do wy­na­tu­rzeń lub stwa­rza­ją inne po­dob­ne nie­bez­pie­czeń­stwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɔft͡sɛ, AS: mãnofce

Wiktionary


manowiec

daw­niej: błęd­na droga; dziś tylko w licz­bie mno­giej (ma­now­ce): błęd­ne drogi; bez­dro­ża, wer­te­py


SJP.pl


manowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­no­wo (niem. "Manow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­no­wo. Po re­for­mie jest sie­dzi­bą gminy Ma­no­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do woj. ko­sza­liń­skie­go.

Wikipedia


manowski

przy­miot­nik od: Ma­no­wo


SJP.pl


manqué

[czy­taj: mąKE] z fran­cu­skie­go: wy­bra­ko­wa­ny, nie­u­da­ny, nie­dosz­ły (zwy­kle o ar­ty­ście)


SJP.pl


manresa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii:

Wiktionary

Man­re­sa – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­ta­lo­nia, na pół­noc­ny za­chód od Bar­ce­lo­ny.

Po piel­grzym­ce na Mont­ser­rat w ja­ski­ni w po­bli­żu Man­re­sy spę­dził kilka mie­się­cy św. Igna­cy Lo­y­o­la. Mia­sto jest oś­rod­kiem piel­grzym­ko­wym, a jego nazwa ma zna­cze­nie w sym­bo­li­ce du­cho­wo­ści igna­cjań­skiej.

Wikipedia


mans

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go za­chod­nią Sy­be­rię; Woguł (daw­niej)


SJP.pl


mansard

1. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
2. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
3. dach ła­ma­ny o niż­szej czę­ści bar­dziej po­chy­łej niż górna; dach man­sar­do­wy


SJP.pl


mansarda

1. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
2. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
3. dach ła­ma­ny o niż­szej czę­ści bar­dziej po­chy­łej niż górna; dach man­sar­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne na stry­chu, pod da­chem man­sar­do­wym;

 (1.2) ar­chit. dach zbu­do­wa­ny z dwóch czę­ści, któ­re­go niż­sza część jest moc­niej na­chy­lo­na niż wyż­sza

Wiktionary

Zo­bacz też: dach man­sar­do­wy oraz film pt. "Man­sar­da".

Man­sar­da (fa­cja­ta, fa­cjat­ka) – po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne znaj­du­ją­ce się w kon­dy­gna­cji stry­cho­wej, wy­dzie­lo­ne z niej ścia­na­mi, które prze­ni­ka­jąc przez połać dachu for­mu­ją nad­bu­do­wę nad ko­ro­nu­ją­cym gzym­sem bu­dyn­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pię­trze była mała man­sar­da.

 (1.1) Je­szcze zdą­ży­my tanio wy­na­jąć małą man­sar­dę (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãw̃ˈsarda, AS: mãũ̯sarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansardka ż.

 przym. mansardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddasze, facjatka

 (1.2) dach mansardowy

Wiktionary


mansardka

zdrob­nie­nie od: man­sar­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. man­sar­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansarda ż.

 przym. mansardowy

Wiktionary


mansardowy

przy­miot­nik od: man­sar­da


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ar­chit. zwią­za­ny z man­sar­dą, do­ty­czą­cy man­sar­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­dow­la jest przy­kry­ta da­chem man­sar­do­wym, czyli dwu­spa­do­wym, któ­re­go kąt zo­stał zwięk­szo­ny na po­ło­wie dłu­go­ści, zwy­kle sy­me­trycz­nie po obyd­wu stro­nach.

 (1.1) Moje okna wy­cho­dzi­ły na pod­wó­rze, ale miesz­ka­nie zna­jom­ka pa­trzy­ło na ulicę już bar­dzo wy­so­ko, bo było man­sar­do­we, i żeby zo­ba­czyć samą ulicę, trze­ba było bar­dzo wy­chy­lić się, po pro­stu kar­ko­łom­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãw̃sarˈdɔvɨ, AS: mãũ̯sardovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansarda ż., mansardka ż.

Wiktionary


mansart

[czy­taj: manSAR] naz­wi­sko


SJP.pl


mansfield

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Wik­to­ria
  • Mans­field – mia­sto w hrab­stwie Not­ting­hams­hi­re, w Wiel­kiej Bry­ta­nii
    • Mans­field – dy­strykt hrab­stwa Not­ting­hams­hi­re (An­glia)
  • Mans­field – miej­sco­wość w East Ayrs­hi­re (Szko­cja)
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Scott
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Tol­land
  • Mans­field – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Brown
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie New­ton
  • Mans­field – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Piatt
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii De Soto
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Bri­stol
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Wright

Wikipedia


mansja

miesz­ka­nie i utrzy­ma­nie w klasz­to­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­ka­nie i utrzy­ma­nie w klasz­to­rze

Wiktionary


mansjon

w te­a­trze śred­nio­wiecz­nym: budka o ażu­ro­wych ścia­nach, ma­ją­ca imi­to­wać miej­sce roz­gry­wa­nia się akcji dra­ma­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) teatr. stała część sceny te­a­tru śred­nio­wiecz­ne­go, gdzie roz­gry­wa­ła się przez okre­ślo­ny czas akcja sztu­ki

Wiktionary

Man­sjon – stała (niez­mien­na pod­czas trwa­nia sztu­ki), kon­wen­cjo­nal­na struk­tu­ra sce­nicz­na. Ele­men­ty urzą­dze­nia sceny (tzw. Scena sy­mul­ta­nicz­na) ja­kich uży­wa­no głów­nie we Fran­cji, przy wy­sta­wia­niu sztuk śred­nio­wiecz­nych czy re­ne­san­so­wych do re­pre­zen­to­wa­nia miej­sca, gdzie dana akcja się roz­gry­wa, np. pałac, ja­ski­nia, sąd.

Wikipedia


mansjonaria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kośc. ho­spi­cjum dla man­sjo­na­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fron­ton man­sjo­na­rii ozdo­bio­ny jest trój­kąt­nym tym­pa­no­nem z pła­sko­rzeź­bą Chry­stu­sa Sal­va­do­ra.

 (1.1) Przed man­sjo­na­rią usy­tu­o­wa­na jest stud­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonariusz m., mansjonarz m.

 przym. mansjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom mansjonarski, dom wikariuszy

Wiktionary


mansjonariusz

wi­ka­ry przy ko­ście­le ka­te­dral­nym lub ko­le­gial­nym; man­sjo­narz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kośc. zob. man­sjo­narz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy na­szej ko­le­gia­cie nigdy nie usta­na­wia­no man­sjo­na­riu­szów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonaria ż.

 przym. mansjonarski

Wiktionary


mansjonarski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z man­sjo­na­rzem, do­ty­czą­cy man­sjo­na­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dłu­gosz za­trzy­mał się w domu man­sjo­nar­skim przy ka­te­drze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonariusz m., mansjonarz m., mansjonaria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikariuszowski

Wiktionary


mansjonarz

wi­ka­ry przy ko­ście­le ka­te­dral­nym lub ko­le­gial­nym; man­sjo­na­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kośc. ka­to­lic­ki du­chow­ny be­ne­fi­cjent przy waż­niej­szym ko­ście­le;

 (1.2) kośc. ksiądz wi­ka­riusz przy ka­te­drze lub ko­le­gia­cie

Wiktionary

Man­sjo­narz, man­sjo­na­riusz (łac. "maneo" – zo­sta­ję) – w hie­rar­chii ko­ściel­nej ka­płan niż­szej rangi, wi­ka­riusz, bez obo­wiąz­ków ko­ściel­nych, który z ty­tu­łu za­pew­nio­ne­go utrzy­ma­nia był zo­bo­wią­za­ny prze­by­wać na miej­scu i peł­nić wyz­na­czo­ne funk­cje dusz­pa­ster­skie i li­tur­gicz­ne przy ka­te­drach, ko­le­gia­tach i znacz­niej­szych pa­ra­fiach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy na­szej ko­le­gia­cie nigdy nie usta­na­wia­no man­sjo­na­rza.

 (1.2) Po dzwon­ku zo­ba­czy­li­śmy man­sjo­na­rza w zie­lo­nym or­na­cie z dwoma mi­ni­stran­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonaria ż.

 przym. mansjonarski

Wiktionary


mansjonowy

przy­miot­nik od: man­sjon


SJP.pl


mansowie

naród ugro­fiń­ski za­miesz­ku­ją­cy za­chod­nią Sy­be­rię; Wo­gu­ło­wie (daw­niej)


SJP.pl

Man­so­wie (daw­niej „Wo­gu­ło­wie”, w sta­ro­ru­skich kro­ni­kach „Ju­gro­wie”, nazwa włas­na "Mańś" lub "Moańś") – naród ugro­fiń­ski za­miesz­ku­ją­cy za­chod­nią Sy­be­rię po­mię­dzy Ura­lem a rzeką Ob. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem man­syj­skim, na­le­żą­cym do ję­zy­ków ugryj­skich, oraz – coraz czę­ściej – ję­zy­kiem ro­syj­skim.

Wikipedia


mansplaining

[czy­taj: man­splej­ning] po­tocz­nie: ob­ja­śnia­nie cze­goś przez męż­czyz­nę ko­bie­cie w spo­sób pro­tek­cjo­nal­ny, za­kła­da­ją­ce brak wie­dzy i kom­pe­ten­cji roz­mów­czy­ni


SJP.pl

Man­spla­i­ning ( man „męż­czyz­na”, ex­pla­i­ning „wy­ja­śnia­nie”) – po­tocz­ne okre­śle­nie czyn­no­ści ob­ja­śnia­nia cze­goś w spo­sób pro­tek­cjo­nal­ny i de­pre­cjo­nu­ją­cy roz­mów­cę. Z re­gu­ły od­no­si się do tłu­ma­cze­nia cze­goś ko­bie­cie przez męż­czyz­nę. Po pol­sku ter­min bywa tłu­ma­czo­ny jako „pan­ja­śnie­nie” i „tłu­ma­czyzm”.

Wikipedia


mansur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię mę­skie

Wiktionary


manswet

imię mę­skie


SJP.pl

Mans­wet – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go przy­miot­ni­ka "man­su­e­tus" (ła­god­ny, miły).

Wikipedia


mansyjka

człon­ki­ni ludu miesz­ka­ją­ce­go w Rosji, daw­niej Wo­gu­ło­wie


SJP.pl


mansyjski

język man­syj­ski - język z grupy ugryj­skiej za­li­cza­ny do ural­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej, naj­bli­żej spo­krew­nio­ny z ję­zy­kiem chan­tyj­skim i wę­gier­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­sa­mi, do­ty­czą­cy Man­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język man­syj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mans mos.. Mansyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wogulski

 (2.1) wogulski

Wiktionary


manszet

daw­niej, re­gio­nal­nie: man­kiet - za­koń­cze­nie rę­ka­wa, no­gaw­ki u spod­ni lub skar­pet­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. man­kiet

Wiktionary


manszeta

1. opa­ska za­kła­da­na pa­cjen­to­wi na rękę lub nogę w cza­sie za­bie­gu;
2. w szer­mier­ce: ude­rze­nie prze­ciw­ni­ka w spód ręki;
3. pier­ścień lub opa­ska z ela­stycz­ne­go ma­te­ria­łu, sto­so­wa­ne do uszczel­nie­nia tło­ków, cy­lin­drów i rur; na­tłocz­ka


SJP.pl


manszetka

zdrob­nie­nie od: man­sze­ta


SJP.pl


manta

duża ryba płaszcz­koksz­tałt­na; dia­beł mor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Manta bi­ro­stris|Wal­ba­um|ref=tak., ga­tu­nek ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej, naj­więk­szy przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny man­to­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku manta (1.1)

 (1.3) etn. folk. ele­ment hisz­pań­skie­go stro­ju lu­do­we­go, ro­dzaj okry­cia;

 (1.4) mot. sa­mo­chód marki Opel;

 (1.5) kulin. pie­ro­żek w kształ­cie sa­kiew­ki na­dzie­wa­ny mię­sem lub ja­rzy­na­mi, go­to­wa­ny na parze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • manta (Manta bi­ro­stris) – jedna z naj­więk­szych ryb oce­a­nu
  • Manta – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny or­le­nio­wa­tych
  • Manta – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Manta – miej­sco­wość w Ko­lum­bii
  • Manta – mia­sto w Ek­wa­do­rze, w Manabí
  • Manta – kan­ton w Ek­wa­do­rze, w Manabí
  • manta – ele­ment hisz­pań­skie­go stro­ju lu­do­we­go
  • Manta – pot­wór Xany
  • Ale­xan­dru Manta – ru­muń­ski rug­by­sta
  • Je­zio­ro Manta – naj­więk­sze je­zio­ro Moł­da­wii
  • Manta S.A. – pol­skie przed­się­bior­stwo im­por­tu­ją­ce sprzęt kom­pu­te­ro­wy, RTV i AGD z ChRL na rynek pol­ski
  • Opel Manta – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny przez nie­miec­ką firmę Opel

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sem można spot­kać manty na głęb­szych wo­dach.

 (1.2) Sfil­mo­wa­no mantę, która pro­si­ła nur­ków o pomoc.

 (1.3) W za­leż­no­ści od re­gio­nu manta miała od­mien­ną ko­lo­ry­sty­kę i typ zdo­bie­nia.

 (1.4) Adol­fik roz­wa­lił nową mantę na au­to­stra­dzie pod Ko­lo­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãnta, AS: mãnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diabeł morski

 (1.2) diabeł morski

Wiktionary


mantegna

[czy­taj: man­teń­ja] naz­wi­sko, np. An­drea Man­te­gna (1431-1506), wło­ski ma­larz, pre­kur­sor mie­dzio­ry­tu


SJP.pl


mantel

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: płaszcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. płaszcz

 (1.2) góry. płaszcz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­tel – dziel­ni­ca gminy Ho­hent­hann w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Lands­hut
  • Man­tel – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Ne­u­stadt an der Wald­na­ab
  • Mętno
  • Fe­liks Man­tel – pol­ski ad­wo­kat
  • Hi­la­ry Man­tel – bry­tyj­ska pi­sar­ka
  • Jo­an­na Man­tel-Nieć­ko – pol­ska orien­ta­list­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak się już na­je­my i na­pi­je­my, mu­sisz iść do domu się umyć i spa­ko­wać, i przy­go­to­wać po­rząd­ne lompy, zna­czy ancug, man­tel i ka­pe­lu­tek, tak jak do ko­ścio­ła.

Wiktionary


mantella

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­tel­la|ref=tak., ro­dzaj be­zo­go­no­wych pła­zów;

Wiktionary

Man­tel­la – ro­dzaj pła­zów be­zo­go­no­wych z po­dro­dzi­ny Man­tel­li­nae w ro­dzi­nie man­tel­lo­wa­tych (Man­tel­li­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mantellowate nmos.

Wiktionary


mantelzak

daw­niej: tłu­mok po­dróż­ny; to­bo­łek, za­wi­niąt­ko


SJP.pl

Man­tel­zak (z niem. "Man­tel­sack", "worek na płaszcz") – spe­cjal­ne­go kształ­tu (prze­waż­nie tulei) po­jem­nik tro­czo­ny do tyl­ne­go łęku sio­dła woj­sko­we­go w XVIII i XIX wieku. Wy­ko­ny­wa­ny był zaz­wy­czaj z sukna w bar­wach mun­du­ru lub jego wy­ło­gów. W okre­sie wojen na­po­le­oń­skich stały ele­ment wy­po­sa­że­nia wszyst­kich od­dzia­łów kon­ni­cy armii wszyst­kich wal­czą­cych stron (poza ro­syj­ską).

Wikipedia


manteuffel

[czy­taj: man­toj­fel] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­te­uf­fel – herb szla­chec­ki
  • – po­mor­ski ród szla­chec­ki
  • – ród szla­chec­ki Niem­ców bał­tyc­kich
  • Chri­stian Me­dar­dus Man­te­uf­fel – pse­u­do­nim pi­sa­rza i poety (ur. 1938)
  • Ed­ward Man­te­uf­fel-Szo­e­ge (1908-1940) – ar­ty­sta ma­larz, gra­fik
  • Edwin von Man­te­uf­fel (1809-1885) – ofi­cer, feld­mar­sza­łek pru­ski
  • Erazm von Man­te­uf­fel (1480-1544) – bi­skup ka­mień­ski
  • Ernst Chri­stoph von Man­te­uf­fel (1676-1749) – dy­plo­ma­ta saski
  • Gu­staw Man­te­uf­fel (1832-1916) – et­no­log pol­ski
  • Hasso von Man­te­uf­fel (1897-1978) – ofi­cer, ge­ne­rał nie­miec­ki
  • Hen­ryk Man­te­uf­fel (1944-2013) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Igna­cy Man­te­uf­fel (1875-1927) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy

Wikipedia


mantikora

le­gen­dar­ny pot­wór o ciele lwa z ludz­ką głową i ogo­nem skor­pio­na; man­ty­ko­ra


SJP.pl


mantinea

mia­sto-pań­stwo w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; Man­ti­ne­ja, Man­ty­nea


SJP.pl


mantineja

mia­sto-pań­stwo w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; Man­ti­nea, Man­ty­nea


SJP.pl


mantliczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pła­szczyk

Wiktionary


manto

po­tocz­nie:
1. bicie, lanie; wciry, łomot;
2. po­grom prze­ciw­ni­ka w meczu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. bicie, lanie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: manta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już pod barem spu­ści­li mu manto i po­gna­li przez pole.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. wpierdziel

Wiktionary


mantolet

strój bez rę­ka­wów, za­kła­da­ny na komżę i ro­kie­tę przez bi­sku­pów i pra­ła­tów


SJP.pl

Man­to­let (z ję­zy­ka wł. "man­tel­let­ta"):

Wikipedia


mantowate

po­dro­dzi­na mor­skich ryb z ro­dzi­ny or­le­nio­wa­tych


SJP.pl

Man­to­wa­te, dia­bły mor­skie (Mo­bu­li­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­we z rzędu or­le­nioksz­tałt­nych (My­lio­ba­ti­for­mes), cza­sa­mi trak­to­wa­na jako po­dro­dzi­na w obrę­bie or­le­nio­wa­tych (My­lio­ba­ti­dae). Za­li­cza­ne do niej ga­tun­ki są je­dy­ny­mi krę­gow­ca­mi o 3 pa­rach funk­cjo­nal­nych koń­czyn. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są z póź­nej kredy. Mają nie­wiel­kie zna­cze­nie go­spo­dar­cze.

Wikipedia


mantowaty

o ce­chach man­to­wa­tych (po­dro­dzi­na ryb)


SJP.pl


mantra

1. część Wed za­wie­ra­ją­ca for­mu­łę ma­gicz­ną, po­u­cze­nie lub mod­lit­wę, uży­wa­na w ry­tu­a­łach ofiar­nych; hymn we­dyj­ski;
2. za­klę­cie, for­mu­ła ma­gicz­na;
3. wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­na for­mu­ła; śpiew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. we­dyj­ski hymn lub mod­lit­wa

 (1.2) rel. wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­na ry­tu­al­na for­mu­ła ma­gicz­na sto­so­wa­na w niek­tó­rych od­mia­nach hin­du­iz­mu lub bud­dyz­mu

Wiktionary

Man­tra (de­wa­na­ga­ri मन्त्र; rdzeń "man" „my­śleć” z przy­rost­kiem "-tra" „na­rzę­dzie”; al­ter­na­tyw­ne wy­ja­śnie­nie: "man" po­cho­dzi od san­skryc­kie­go „manas”, czyli umysł, a "tra" po­cho­dzi od san­skryc­kie­go „traya” oz­na­cza­ją­ce­go chro­nić, czyli razem „ochro­na umy­słu”) – w bud­dyz­mie, hin­du­iz­mie, za­ra­tusz­tria­niz­mie i ezo­te­ry­ce for­mu­ła, wer­set lub sy­la­ba, która jest ele­men­tem prak­ty­ki du­cho­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãntra, AS: mãntra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantryczność ż.

Wiktionary


mantrajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w II wieku n.e. z tra­dy­cji ma­ha­ja­ny i pie­lę­gno­wał ideał bod­hi­satt­wy; wadż­ra­ja­na; tan­tra­ja­na; bud­dyzm tan­trycz­ny


SJP.pl


mantrować

wy­po­wia­dać man­trę lub man­try


SJP.pl


mantrowy

→ man­tra; man­trycz­ny


SJP.pl


mantryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest man­trycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantra ż.

 przym. mantryczny

 przysł. mantrycznie

Wiktionary


mantryczny

→ man­tra; man­tro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. do­ty­czą­cy man­try, ma­ją­cy cechy man­try

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantryczność ż.

Wiktionary


mantua

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Lom­bar­dii; sto­li­ca pro­win­cji Man­tua (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na pół­no­cy kraju, w Lom­bar­dii;

Wiktionary

Man­tua (wł. "Man­to­va", w lo­kal­nym dia­lek­cie emi­lij­skim "Man­tua") – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Man­tua. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 46 372 osoby, 736,1 os./km². Mia­sto po­ło­żo­ne jest mię­dzy trze­ma sztucz­ny­mi je­zio­ra­mi: "Lago Su­pe­rio­re", "Lago di Mezzo" i "Lago In­fe­rio­re", przez które prze­pły­wa rzeka Min­cio.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Man­tuę uwa­ża­no za klucz do pół­noc­nych Włoch i dla­te­go co jakiś czas na­ra­żo­na była na ataki ze stro­ny prze­ciw­ni­ka.

 (1.1) Man­tua wy­róż­nia się bru­kiem z rzecz­nych okrą­gla­ków, wspa­nia­łym kom­plek­sem pa­ła­co­wym Gon­za­gów i okrą­głym ko­ścio­łem San Lo­ren­zo z 1082 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantuańczyk mos., mantuanka ż.

 przym. mantuański

Wiktionary


mantuanka

miesz­kan­ka Man­tui (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Man­tui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mantua ż.

:: fm. mantuańczyk mos.

 przym. mantuański

Wiktionary


mantuańczyk

miesz­ka­niec Man­tui (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Man­tuy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z obawy przed oblę­że­niem za­moż­niej­si man­tu­ań­czy­cy opu­ści­li mia­sto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mantua ż.

:: fż. mantuanka ż.

 przym. mantuański

Wiktionary


mantuański

przy­miot­nik od: Man­tua


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­tuą, do­ty­czą­cy Man­tui

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z in­nych koni ras za­chod­nich znano w Pol­sce konie man­tu­ań­skie, ne­a­po­li­tań­skie i inne rasy po­cho­dzą­ce z Włoch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mantua ż., mantuańczyk mos., mantuanka ż.

Wiktionary


mantyczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lud. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ciem­na kurt­ka w stro­ju ja­błon­kow­skim

Wiktionary


mantyczyć

zrzę­dzić, nu­dzić, ma­ru­dzić; man­ty­ko­wać


SJP.pl


mantyk

1. prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta zgryź­li­wa, ma­rud­na;
3. daw­niej: torba że­bra­cza


SJP.pl


mantyka

po­tocz­nie: czło­wiek nudny, zrzęd­ny; zrzę­da, te­tryk, dzi­wak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zob. wróż­biar­stwo.

 (1.2) daw. uczn. stud. ma­te­ma­ty­ka

 (1.3) przest. torba że­bra­cza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. męż­czyz­na nudny, ma­rud­ny, zrzęd­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

 rzecz. mantyk mos.

 czas. mantyczyć ndk., mantykować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadanie, wróżbiarstwo

 (2.1) zrzęda, ciemięga, maruda

Wiktionary


mantykora

le­gen­dar­ny pot­wór o ciele lwa z ludz­ką głową i ogo­nem skor­pio­na; man­ti­ko­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. pot­wór o gło­wie ludz­kiej, skrzy­dłach smo­czych lub nie­to­pe­rzych oraz ogo­nie skor­pio­nim, który za­wie­rać miał silną tru­ciz­nę, mo­gą­ca zabić w kilka chwil;

Wiktionary

Man­ty­ko­ra lub Man­ti­ko­ra – le­gen­dar­ny, mi­tycz­ny pot­wór po­dob­ny do Sfink­sa oraz chi­me­ry. Wy­o­bra­ża­na jest jako lew z głową czło­wie­ka, skrzy­dła­mi smoka lub nie­to­pe­rza oraz ogo­nem skor­pio­na. We­dług le­gend ogon man­ty­ko­ry za­wie­rać miał silną tru­ciz­nę, która za­bi­ja­ła w kilka chwil. Ata­ko­wa­ła nim z ukry­cia i po­że­ra­ła za­bi­tych ludzi w ca­ło­ści.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. mantikora

Wiktionary


mantykować

zrzę­dzić, nu­dzić, ma­ru­dzić; man­ty­czyć


SJP.pl


mantyla

man­tyl­ka;
1. lekki szal z czar­nej lub bia­łej ko­ron­ki, część na­ro­do­we­go stro­ju Hisz­pa­nek
2. dawna, krót­ka pe­le­ry­na ko­bie­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. etn. ro­dzaj we­lo­nu lub szala za­rzu­ca­ne­go na głowę i ra­mio­na, wy­ko­na­na z ko­ron­ki lub cien­kie­go jed­wa­biu, no­szo­ne­go tra­dy­cyj­nie przez ko­bie­ty w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Man­ty­la, man­tyl­ka, man­til­la (z łac. "man­tel­lum" – okry­cie) – od­mia­na we­lo­nu lub szala za­rzu­ca­ne­go na głowę i ra­mio­na, wy­ko­na­na z ko­ron­ki lub cien­kiej tka­ni­ny jed­wab­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. mantelinka ż.

Wiktionary


mantylka

man­ty­la;
1. lekki szal z czar­nej lub bia­łej ko­ron­ki, część na­ro­do­we­go stro­ju Hisz­pa­nek
2. dawna, krót­ka pe­le­ry­na ko­bie­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od man­ty­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantyla ż., mantelinka ż., manta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzecz. mantelinka

Wiktionary


mantylowy

przy­miot­nik od: man­ty­la


SJP.pl


mantynea

mia­sto-pań­stwo w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; Man­ti­nea, Man­ti­ne­ja


SJP.pl


mantysa

w ma­te­ma­ty­ce część ułam­ko­wa


SJP.pl


manu

Manu (san­skryt मनु, trl. manu) – pra­oj­ciec ludz­ko­ści i pra­wo­daw­ca w hin­du­iz­mie. Manu żyje przez okres jed­nej man­wan­ta­ry. W cza­sie jed­ne­go dnia Brah­my (jed­nej kalpy) po­ja­wia się 14 ko­lej­nych "Manu". Manu stoi na stra­ży pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia wszechś­wia­ta po­przez okre­śla­nie obo­wią­zu­ją­cych w nim praw.

Wikipedia


manual

in­struk­cja lub po­dręcz­nik użyt­kow­ni­ka, np. urzą­dze­nia, gry kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Ma­nu­al – trik wy­ko­ny­wa­ny na ro­we­rze (naj­czę­ściej typu BMX) lub de­sko­rol­ce. Po­le­ga na jeź­dzie z unie­sio­nym przed­nim kołem bez pe­da­ło­wa­nia, czym różni się od po­dob­ne­go triku – whe­e­lie. Ist­nie­je też nose ma­nu­al, wy­ko­ny­wa­ny na przed­nim kole, a uno­szo­ne jest koło tylne.

Wikipedia


manualik

zdrob­nie­nie od: ma­nu­ał


SJP.pl


manualistka

→ ma­nu­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

manualista

manualistyczny

→ ma­nu­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

manualizm

manualiter

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. typ ut­wo­ru or­ga­no­we­go wy­ko­ny­wa­ne­go wy­łącz­nie na ma­nu­a­łach (kla­wia­tu­rze), bez uży­cia pe­da­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnuwaˈlʲitɛr, AS: mãnuu̯alʹiter

Wiktionary


manualnie

przy­słó­wek

 (1.1) przy uży­ciu rąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­win­na być spraw­na ma­nu­al­nie, a jej wciąż igła z nitką spa­da­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ręcznie

Wiktionary


manualność

→ ma­nu­al­ny


SJP.pl

Patrz:

manualny

manualny

zwią­za­ny z ręką, wy­ko­ny­wa­ny ręcz­nie (np. masaż ma­nu­al­ny); ręcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ob­słu­gi­wa­ny za po­mo­cą rąk, nie­a­u­to­ma­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manetka ż.

 przysł. manualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ręczny

Wiktionary


manuał

kla­wia­tu­ra in­stru­men­tu wie­lo­kla­wia­tu­ro­we­go; kla­wia­tu­ra ręcz­na w or­ga­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. kla­wia­tu­ra ręcz­na w or­ga­nach pi­szczał­ko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­ga­ny w Hali Stu­le­cia po­sia­da­ją pięć ma­nu­a­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnuwaw, AS: mãnuu̯au̯

Wiktionary


manuałowy

→ ma­nu­ał


SJP.pl

Patrz:

manuał

manuel

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnuwɛl, AS: mãnuu̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Emanuel m.

:: fż. Manuela ż., Emanuela ż.

 przym. manueliński, Manuelowy

Wiktionary


manuela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ma­nu­el

Wiktionary

Ma­nu­e­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ma­nu­el, bę­dą­ce­go skró­co­ną formą bi­blij­ne­go imie­nia Ema­nu­el. Ma­nu­e­la jest skró­co­ną formą imie­nia Ema­nu­e­la.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãnuˈwɛla, AS: mãnuu̯ela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manuel mos.

Wiktionary


manueliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­nu­e­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


manuelostwo

Ma­nu­el z mał­żon­ką; Ma­nu­e­lo­wie


SJP.pl


manuelowie

imię mę­skie


SJP.pl


manuelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­nu­e­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


manufaktura

1. wczes­no­ka­pi­ta­li­stycz­na forma pro­duk­cji opar­ta na po­dzia­le pracy i tech­ni­ce ręcz­nej;
2. przed­się­bior­stwo prze­my­sło­we opar­te na ta­kiej for­mie pro­duk­cji, nie­bę­dą­ce już warsz­ta­tem rze­mieśl­ni­czym, a je­szcze nie fa­bry­ką;
3. daw­niej: praca rę­ko­dziel­ni­cza; rę­ko­dziel­nict­wo, rę­ko­dzie­ło;
4. daw­niej, zwy­kle w licz­bie mno­giej: wy­ro­by prze­my­słu tek­styl­ne­go; tka­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­się­bior­stwo, w któ­rym pro­duk­cja opar­ta jest na pracy ręcz­nej, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla wczes­ne­go ka­pi­ta­liz­mu;

Wiktionary

Ma­nu­fak­tu­ra ( manus- „ręka”, ma­nu­fac­tu­ra „rę­ko­dzie­ło”) – za­kład sku­pia­ją­cy rze­mieśl­ni­ków jed­nej lub wię­cej spe­cjal­no­ści. Ma­nu­fak­tu­ry umoż­li­wia­ły po­dział pracy, do­sko­na­le­nie na­rzę­dzi i spe­cja­li­za­cję, przy­czy­nia­jąc się do zwięk­sze­nia wy­daj­no­ści pracy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. manufakturzysta mos.

:: zdrobn. manufakturka ż.

 przym. manufakturowy

 przysł. manufakturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warsztat

Wiktionary


manufakturowy

przy­miot­nik od: ma­nu­fak­tu­ra


SJP.pl


manufakturzysta

wła­ści­ciel ma­nu­fak­tu­ry; prze­my­sło­wiec; fa­bry­kant


SJP.pl


manufakturzystka

→ ma­nu­fak­tu­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

manufakturzysta

manuka

au­stra­lij­ski krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, ro­śli­na mio­do­daj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­to­sper­mum sco­pa­rium|ref=tak., krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych po­cho­dzą­cy z Nowej Ze­lan­dii i po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­stra­lii

Wiktionary

Ma­nu­ka – ga­tu­nek miodu pow­sta­ją­cy z nek­ta­ru kwia­tów lep­to­sper­mum sztyw­ne­go "Lep­to­sper­mum sco­pa­rium", który to ga­tu­nek ro­śnie na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii. Nazwa miodu po­cho­dzi od ma­o­ry­skiej nazwy krze­wu lep­to­sper­mum.

Miód tego ro­dza­ju, po­dob­nie jak niek­tó­re inne miody, za­wie­ra 2-ok­so­pro­pa­nal (zwany rów­nież me­ty­lo­gliok­sa­lem).

Wikipedia


manul

ga­tu­nek ma­łe­go dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny kotów; manul ste­po­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. az­ja­tyc­ki dra­pież­nik z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­nu­le po­lu­ją na szcze­kusz­ki.

Wiktionary


manumissio

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie:
a) wyz­wo­le­nie nie­wol­ni­ka spod wła­dzy pana;
b) zrze­cze­nie się wła­dzy nad człon­kiem ro­dzi­ny;
c) wyz­wo­le­nie się spod czy­jejś wła­dzy


SJP.pl


manuskrypcik

zdrob­nie­nie od: ma­nu­skrypt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­nu­skrypt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manuskrypt m.

Wiktionary


manuskrypt

1. rę­ko­pis;
2. tekst ma­szy­no­wy lub odręcz­ny przy­go­to­wa­ny do druku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. liter. dzie­ło na­pi­sa­ne odręcz­nie;

 (1.2) po­ligr. tekst (ma­szy­no­pis lub rę­ko­pis) przy­go­to­wa­ny do druku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­nu­skrypt – w na­u­kach hi­sto­rycz­nych rę­ko­pis bę­dą­cy za­byt­kiem pi­śmien­nict­wa
  • ma­nu­skrypt – w ter­mi­no­lo­gii wy­daw­ni­czej rę­ko­pis lub ma­szy­no­pis, przy­go­to­wa­ny do roz­po­czę­cia pro­ce­su skła­du

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈnuskrɨpt, AS: mãnuskrypt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. manuskrypcik m.

 przym. manuskryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rękopis

Wiktionary


manuskryptowy

przy­miot­nik od: ma­nu­skrypt


SJP.pl


manuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


manx

język na­le­żą­cy do grupy cel­tyc­kiej, uży­wa­ny do nie­daw­na na wy­spie Man; man, język mań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język cel­tyc­ki uży­wa­ny na Wy­spie Man;

Wiktionary

Manx, Mań­czy­cy (ang. "Manx (pe­o­ple)", man. "Man­ni­nee") – naród cel­tyc­ki z sil­ny­mi wpły­wa­mi an­giel­ski­mi i skan­dy­naw­ski­mi, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Wyspę Man, An­glię i Stany Zjed­no­czo­ne.

Z uwagi na licz­ną imi­gra­cję, (głów­nie z Wiel­kiej Bry­ta­nii) obec­nie sta­no­wią mniej­szość miesz­kań­ców wyspy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie język manx można uznać za język wy­mar­ły lub przy­najm­niej bli­ski wy­mar­ciu, po­dej­mu­je się jed­nak próby jego odro­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋks, AS: mãŋks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mański

Wiktionary


many

w śred­nio­wie­czu: osoba po­sia­da­ją­ca dobra na pra­wie len­nym, pod­da­na fe­u­da­ło­wi


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) mi­trzym. bó­stwa bę­dą­ce du­cha­mi zmar­łych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • many – w mi­to­lo­gii rzym­skiej dusze zmar­łych
  • Many – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Many – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Many – miej­sco­wość w USA

Wikipedia


manycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ny­czem, do­ty­czą­cy Ma­ny­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manycz mrz.

Wiktionary


manycz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w po­łud­nio­wej czę­ści Rosji eu­ro­pej­skiej, lewy do­pływ Donu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­nycz (Za­chod­ni Ma­nycz) – rzeka w po­łud­nio­wej czę­ści Rosji
  • Wschod­ni Ma­nycz – rzeka w po­łud­nio­wej Rosji przed­ka­u­ka­skiej
  • Ma­nycz – je­zio­ro przez które prze­pły­wa Ma­nycz
  • Mały Ma­nycz – je­zio­ro przez które prze­pły­wa Ma­nycz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. manycki

Wiktionary


manygowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ny­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. manygować ndk.

Wiktionary


manygować

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. lenić się, mar­no­wać czas

 (1.2) reg. pozn. włó­czyć się bez celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manygowanie n.

Wiktionary


manzanilla

białe wy­traw­ne wino hisz­pań­skie


SJP.pl

Man­za­nil­la – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Hu­el­va, w An­da­luz­ji, o po­wierzch­ni 39,69 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 2270 miesz­kań­ców.

Wikipedia


manżety

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. man­kie­ty

Wiktionary


maoista

zwo­len­nik ma­o­iz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik ma­o­iz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­o­i­ści ne­pal­scy za­po­wia­da­ją, że czer­wo­na flaga za­ło­po­ce na Dachu Świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɔˈjista, AS: maoi ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maoizm m.

:: fż. maoistka ż.

 przym. maoistowski

Wiktionary


maoistka

→ ma­o­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka ma­o­iz­mu

Wiktionary

Patrz:

maoista

Powiązane:

 rzecz. maoizm m.

:: fm. maoista m.

 przym. maoistowski

Wiktionary


maoistowski

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ma­o­iz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maoizm m., maoista m., maoistka ż.

Wiktionary


maoistyczny

→ ma­o­izm


SJP.pl

Patrz:

maoizm

maoizacja

wpro­wa­dza­nie, sze­rze­nie ma­o­iz­mu - chiń­skiej wer­sji mark­siz­mu-le­ni­niz­mu


SJP.pl


maoizm

dok­try­na spo­łecz­no-po­li­tycz­na stwo­rzo­na i re­a­li­zo­wa­na przez Mao Tse-tunga, przy­wód­cę Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Chin, chiń­ska wer­sja mark­siz­mu-le­ni­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sfor­mu­ło­wa­na przez Mao Tse-tunga dok­try­na Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Chin;

Wiktionary

Ma­o­izm (chiń. upr. 毛泽东思想; chiń. trad. 毛澤東思想; pi­ny­in "Máo Zédōng Sīxiǎng"; dosł. „Myśl Mao Ze­don­ga”) – wa­riant ide­o­lo­gii ko­mu­ni­stycz­nej, roz­wi­nię­cie mark­siz­mu-le­ni­niz­mu opar­te­go na ide­ach przy­wód­cy Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Chin Mao Ze­don­ga. Ma­o­izm jako odręb­na ide­o­lo­gia ujaw­nił się w 1958 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wil­liam E. Grif­fith już w 1964 r. wy­ra­żał na­dzie­ję, że acz­kol­wiek ma­o­izm nie zdo­był w Eu­ro­pie po­waż­niej­szych wpły­wów, to jed­nak może on przy­czy­nić się do „ros­ną­ce­go zróż­ni­co­wa­nia" ko­mu­niz­mu eu­ro­pej­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maoista m., maoistka ż.

 przym. maoistowski

Wiktionary


maori

język ze wschod­niej pod­gru­py ję­zy­ków po­li­ne­zyj­skich, uży­wa­ny głów­nie przez Ma­o­ry­sów za­miesz­ka­łych w Nowej Ze­lan­dii; język ma­o­ryj­ski


SJP.pl


maoryjski

język ze wschod­niej pod­gru­py ję­zy­ków po­li­ne­zyj­skich, uży­wa­ny głów­nie przez Ma­o­ry­sów za­miesz­ka­łych w Nowej Ze­lan­dii; maori


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­o­ry­sa­mi, do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­o­ryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maorys mos., Maoryska ż., maoryski mrz.

 przym. maoryski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maoryski

 (2.1) maoryski

Wiktionary


maorys

rdzen­ny miesz­ka­niec Nowej Ze­lan­dii po­cho­dze­nia po­li­ne­zyj­skie­go


SJP.pl


maorysi

grupa et­nicz­na Nowej Ze­lan­dii


SJP.pl

Ma­o­ry­si, Māori – au­toch­to­nicz­na grupa et­nicz­na Nowej Ze­lan­dii, po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­kiem ma­o­ry­skim.

We­dług badań Ma­o­ry­si są po­tom­ka­mi kla­nów Po­li­ne­zyj­czy­ków z wysp wschod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go (m.in. Ta­hi­ti), któ­rzy jako pierw­si lu­dzie do­tar­li do brze­gów Wyspy Po­łud­nio­wej po­mię­dzy ro­kiem 925 a 1280 na­szej ery.

Wikipedia


maoryska

do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów, wła­ści­wy Ma­o­ry­som


SJP.pl


maoryski

do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów, wła­ści­wy Ma­o­ry­som


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­o­ry­sa­mi, do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­o­ry­ski;

Wiktionary

Ma­o­ry­ski (Mo­ho­u­i­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Maorys mos., Maoryska ż., maoryjski mrz.

 przym. maoryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maoryjski

 (2.1) maoryjski

Wiktionary


maoryskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­o­ry­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­o­ry­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­o­ry­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɔˈrɨskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maoryskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


map

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|mapa.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • MAP – ki­na­zy ak­ty­wo­wa­ne mi­to­ge­na­mi (ang. mi­to­gen-ac­ti­va­ted pro­te­in ki­na­ses)
  • MAP – śred­nie ci­śnie­nie tęt­ni­cze (ang. mean ar­te­rial pres­su­re)
  • MAP – Mi­ni­ster­stwo Ad­mi­ni­stra­cji Pu­blicz­nej (31 grud­nia 1944 – 28 kwiet­nia 1950)
  • MAP – Mi­ni­ster­stwo Ak­ty­wów Pań­stwo­wych
  • MAP – pro­to­kół te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny z ro­dzi­ny SS7 uży­wa­ny w sie­ciach mo­bil­nych (ang. mo­bi­le ap­pli­ca­tion part)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: map, AS: map

Wiktionary


mapa

obraz po­wierzch­ni cze­goś (zwy­kle Ziemi, nieba) przed­sta­wio­ny w od­po­wied­niej skali za po­mo­cą usta­lo­nych zna­ków; także in­ne­go ro­dza­ju przed­sta­wie­nie gra­ficz­ne, jak np. mapa ge­ne­tycz­na, mapa per­cep­cji itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gra­ficz­ne odw­zo­ro­wa­nie te­re­nu, także nieba;

 (1.2) ar­kusz pa­pie­ru, rulon z mapą (1.1)

 (1.3) gry­komp. ob­szar, na któ­rym roz­gry­wa się akcja da­ne­go etapu gry

Wiktionary

Mapa (z mappa – obrus) – gra­ficz­ny obraz po­wierzch­ni Ziemi lub jej czę­ści (także nieba lub pla­ne­ty czy in­ne­go ciała nie­bie­skie­go), wy­ko­ny­wa­ny na pła­szczyź­nie, w skali, we­dług zasad odw­zo­ro­wa­nia kar­to­gra­ficz­ne­go, przy uży­ciu umow­nych zna­ków gra­ficz­nych. Mapa sta­no­wi pod­sta­wo­we na­rzę­dzie badań i pre­zen­ta­cji wy­ni­ków w hi­sto­rii, ge­o­gra­fii i ge­o­dez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­pom­nie­li­śmy wziąć mapę i zgu­bi­li­śmy się.

 (1.3) Stwo­rzy­łem włas­ną mapę do Mi­ne­craf­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmapa, AS: mapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapnik m., bitmapa ż., mapowanie n., zmapowanie n.

:: zdrobn. mapka ż.

 czas. mapować ndk., zmapować dk.

 przym. mapowy, bitmapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plan, przest. karta

 (1.3) poziom

Wiktionary


mapeciątka

zdrob­nie­nie od: mapet


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­pe­ciąt­ka – se­rial ani­mo­wa­ny emi­to­wa­ny od 1984 roku.
  • Ma­pe­ciąt­ka – se­rial ani­mo­wa­ny emi­to­wa­ny od 2018 roku.

Wikipedia


mapeciątko

zdrob­nie­nie od: mapet


SJP.pl


mapeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mapa

Wiktionary


mapet

typ lalki te­a­tral­nej stwo­rzo­nej w 1955 roku przez ame­ry­kań­skie­go lal­ka­rza, re­ży­se­ra i sce­na­rzy­stę Jima Hen­so­na; mup­pet, mupet


SJP.pl


mapety

typ lalki te­a­tral­nej stwo­rzo­nej w 1955 roku przez ame­ry­kań­skie­go lal­ka­rza, re­ży­se­ra i sce­na­rzy­stę Jima Hen­so­na; mup­pet, mupet


SJP.pl


mapiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia map

Wiktionary


mapka

mała mapa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mapa nie­wiel­kich roz­mia­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel kazał nam spraw­dzić to na mapce w po­dręcz­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapa ż.

 czas. mapować

Wiktionary


mapnik

torba do no­sze­nia map


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) naj­czę­ściej na­ra­mien­na pła­ska torba na mapy i plany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­pral pod wpły­wem mil­czą­cej pers­waz­ji sier­żan­ta, chcąc nie chcąc, zdjął buty, skar­pet­ki i spod­nie, potem po­wo­li ścią­gnął map­nik i pas, by w końcu po­zbyć się ma­ry­nar­ki i ko­szu­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapa ż.

 czas. mapować

Wiktionary


mapograf

prze­sta­rza­le: czło­wiek, który two­rzył mapy


SJP.pl


mapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­po­wać.

Wiktionary

Ma­po­wa­nie – przy­po­rząd­ko­wa­nie jed­nych za­so­bów sy­ste­mo­wych do dru­gich, czę­sto wir­tu­al­nych – zmia­na prze­strze­ni adre­so­wej (m.in. ma­po­wa­nie pli­ków, par­ty­cji, pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej, por­tów I/O kom­pu­te­ra, adre­sów IP, za­so­bów sie­cio­wych). Ma­po­wa­nie poz­wa­la na emu­la­cję sprzę­tu, wzrost szyb­ko­ści sy­ste­mu, kom­fort i roz­sze­rze­nie funk­cjo­nal­no­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. mapować

 rzecz. mapa ż.

Wiktionary


mapować

1. przy­po­rząd­ko­wy­wać za­so­by sy­ste­mo­we do in­nych, zwy­kle wir­tu­al­nych;
2. two­rzyć sche­mat cze­goś, np. ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. oz­na­czać na mapie szcze­gó­ły te­re­nu na pod­sta­wie ma­te­ria­łów uzy­ska­nych z po­mia­rów lub ma­te­ria­łów źró­dło­wych; kar­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­po­wać)

 (1.1) geod. re­je­stro­wać cechy te­re­nu w celu uzy­ska­nia da­nych po­trzeb­nych do spo­rzą­dze­nia mapy; oz­na­czać coś na mapie

 (1.2) in­form. przy­po­rząd­ko­wy­wać jeden z za­so­bów sy­ste­mo­wych do dru­gich, zmie­niać prze­strzeń adre­so­wą;

 (1.3) biol. genet. badać po­ło­że­nie, ko­lej­ność i od­le­głość od sie­bie genów w chro­mo­so­mie

 (1.4) gro­ma­dzić dane i okre­ślać pra­wi­dło­wość ja­kiejś dzie­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pod­sta­wie owych ra­por­tów me­na­dżer Ni­cho­la­so­wej Tu­lu­zy ma­po­wał oko­li­cę i kre­ślił bez­piecz­ne drogi.

 (1.2) W przy­pad­ku, gdy zasób jest ma­po­wa­ny jako dysk, zo­sta­nie rów­nież wyś­wiet­lo­na li­te­ra dysku w ko­lum­nie Uży­wa­ny jako.

 (1.3) Te chro­mo­so­my są zwane re­kom­bi­nan­ta­mi pier­wot­ny­mi (…). Są one te­sto­wa­ne na obec­ność po­żą­da­ne­go locus oraz ma­po­wa­ne ge­ne­tycz­nie dla okre­śle­nia po­zy­cji punk­tu wy­mia­ny w sto­sun­ku do po­żą­da­ne­go locus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapa ż., mapnik mrz., bitmapa ż., mapowanie n., zmapowanie n., mapka ż.

 czas. zmapować dk.

 przym. mapowy, bitmapowy

Wiktionary


mapowy

przy­miot­nik od: mapa


SJP.pl


mapoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o ma­pach; kar­toz­naw­ca


SJP.pl


mapoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o ma­pach; kar­toz­naw­czy­ni


SJP.pl


mapoznawstwo

dział kar­to­gra­fii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem map; kar­toz­naw­stwo


SJP.pl


mapper

[czy­taj: maper] ro­dzaj spe­cjal­ne­go czipa umie­szcza­ne­go w kar­tri­dżach


SJP.pl


mapping

[czy­taj: ma­ping] wyś­wiet­la­nie ani­ma­cji lub obra­zów na obiek­tach prze­strzen­nych, np. bu­dyn­kach, mu­rach


SJP.pl


mappingowy

→ map­ping [czy­taj: ma­pin­go­wy]


SJP.pl


maputanka

miesz­kan­ka Ma­pu­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­pu­to

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmapuˈtãnka, AS: maputãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maputo n.

:: fm. maputańczyk mos.

 przym. maputański

Wiktionary


maputańczyk

miesz­ka­niec Ma­pu­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­pu­to

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmapuˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: maputãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maputo n.

:: fż. maputanka ż.

 przym. maputański

Wiktionary


maputański

przy­miot­nik od: Ma­pu­to (sto­li­ca Mo­zam­bi­ku)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­pu­to

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmapuˈtãj̃sʲci, AS: maputãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maputańczyk mos., maputanka ż., Maputo n.

Wiktionary


maputo

(do 1975 Lourenço Mar­qu­es, 1975-76 Kan Fumo) sto­li­ca Mo­zam­bi­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Mo­zam­bi­ku;

Wiktionary

Ma­pu­to (do 1976 Lourenço Mar­qu­es) – sto­li­ca Mo­zam­bi­ku, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej czę­ści kraju i za­ra­zem od­dziel­na pro­win­cja. Ma­pu­to po­ło­żo­ne jest na za­chod­nim brze­gu za­to­ki o tej samej naz­wie, u uj­ścia rzeki Tembe. Za­to­ka jest długa na 95 km i sze­ro­ka na 30. U po­łud­nio­we­go krań­ca za­to­ki ma swoje uj­ście rzeka Ma­pu­to. W 2017 roku licz­ba lud­no­ści mia­sta wy­no­si­ła 1,080,277 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈputɔ, AS: maputo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maputańczyk mos., maputanka ż.

 przym. maputański

Wiktionary


maqam

[czy­taj: MAkam] w mu­zy­ce arab­skiej: model me­lo­dycz­ny ma­ją­cy okre­ślo­ną skalę, sche­mat rytmu, dźwięk cen­tral­ny, for­mu­ły me­lo­dycz­ne i wła­ści­we sobie ozdob­ni­ki; makam


SJP.pl


maquillage

[czy­taj: makiJAŻ lub maKIjaż] prze­sta­rza­le: ma­ki­jaż, make-up (1. kos­me­ty­ki (np. puder, szmin­ka) na­ło­żo­ne na twarz w celu jej upięk­sze­nia;
2. na­kła­da­nie na twarz od­po­wied­nich kos­me­ty­ków (np. szmin­ki, różu) w celu upięk­sze­nia; ma­lo­wa­nie (się))


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ma­ki­jaż

Wiktionary

Ma­qu­il­la­ge – de­biu­tanc­ki album Mar­ty­ny Ja­ku­bo­wicz wy­da­ny w 1983 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Pro­nit. Au­to­ra­mi więk­szo­ści pio­se­nek są Mar­ty­na Ja­ku­bo­wicz (mu­zy­ka) i jej ów­czes­ny mąż An­drzej Ja­ku­bo­wicz, dzien­ni­karz i tłu­macz twór­czo­ści Boba Dy­la­na (tek­sty).

Kom­pak­to­we wzno­wie­nie płyty z 1991 za­wie­ra inne wer­sje ut­wo­rów „W do­mach z be­to­nu nie ma wol­nej mi­ło­ści” oraz „Albo cacy, albo lili”.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) makijaż, make-up

Wiktionary


maquis

[czy­taj: maKI] fran­cu­scy bo­jow­ni­cy ruchu oporu, wal­czą­cy pod­czas II wojny świa­to­wej z oku­pan­tem hit­le­row­skim


SJP.pl

Ma­qu­is – okre­śle­nie sto­so­wa­ne za­rów­no wobec od­dzia­łów par­ty­zanc­kich fran­cu­skie­go ruchu oporu, jak i ich bo­jow­ni­ków (fr. ma­qu­i­sards) wal­czą­cych w cza­sie II wojny świa­to­wej.

Nazwa po­cho­dzi od makii (fr. "ma­qu­is"), czyli za­ro­śli two­rzo­nych przez krze­wy i ni­skie drze­wa, cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, które da­wa­ły schro­nie­nie par­ty­zan­tom.

Wikipedia


mar.

skrót od: ma­ry­narz, ma­ry­nar­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mar. wojsk. ma­ry­narz

 (1.2) = mar. wojsk. ma­ry­nar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar. Woj­ciech No­wic­ki obro­nił tytuł mi­strza Eu­ro­py w rzu­cie mło­tem.

 (1.2) W Mal­bor­ku przy­się­gę zło­ży­li żoł­nie­rze 7 Po­mor­skiej Bry­ga­dy Obro­ny Te­ry­to­rial­nej im. kpt. mar. Adama Dedio.

Wiktionary


mara

1. duch, zjawa;
2. książ­ko­wo: wi­dze­nie senne;
3. gry­zoń z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cy za­ją­ca, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, pro­wa­dzą­cy stad­ny tryb życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. senne wi­dzia­dło, uro­je­nie

 (1.2) lud. upiór, zmora

 (1.3) daw. sen pełen ma­rzeń

 (1.4) daw. sen krót­ki i czę­sto prze­ry­wa­ny

 (1.5) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Do­li­cho­tis|ref=tak., ro­dzaj gry­zo­ni;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mara – gmina w pro­win­cji Sa­ra­gos­sa, w Ara­go­nii
  • Mara – rzeka
  • Mara – rzeka
  • Mara – wieś w okrę­gu Mar­ma­rosz, w gmi­nie Desești
  • Mara – re­gion
  • Mara – miej­sco­wość
  • Ma­kian (Mara) – wyspa na Mo­lu­kach
  • Mara – wło­skie imię żeń­skie
  • mara – zmora w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej i sło­wiań­skiej
  • mara – zły duch w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie
  • Mara – bi­blij­ne miej­sce obo­zo­wa­nia Iz­ra­e­li­tów po przej­ściu przez Morze Czer­wo­ne
  • mara – ro­dzaj gry­zo­nia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmara, AS: mara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halucynacja, majaczenie, majak, omam, przywidzenie, widzenie, wizja, zwid

 (1.2) fantom, widmo, widziadło, zjawa

Wiktionary


marabuci

→ ma­ra­but; ma­ra­bu­to­wy


SJP.pl


marabut

pu­stel­nik ma­ho­me­tań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak pad­li­no­żer­ny z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­top­ti­los|Les­son|ref=tak.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. w is­la­mie: osoba świą­to­bli­wa (męż­czyz­na lub ko­bie­ta);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) mięk­kie pióro in­dy­ka sto­so­wa­ne jako ele­ment ozdob­ny ka­pe­lu­sza lub sukni

 (3.2) ar­chit. gro­bo­wiec ma­ra­bu­ta (2.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ra­but – w is­la­mie osoba świą­to­bli­wa (męż­czyz­na lub ko­bie­ta)
  • ma­ra­but – ptak z ro­dzi­ny bo­cia­no­wa­tych
  • ma­ra­but – ozdob­ny ele­ment ka­pe­lu­sza lub sukni
  • Wy­daw­nict­wo Ma­ra­but – pol­skie wy­daw­nict­wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrabut, AS: marabut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marabuty nmos.

Wiktionary


marabutowy

→ ma­ra­but; ma­ra­bu­ci


SJP.pl


maracaibo

[czy­taj: ma­ra­kaj­wo]
1. je­zio­ro w We­ne­zu­e­li;
2. mia­sto w We­ne­zu­e­li, le­żą­ce nad je­zio­rem o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej We­ne­zu­e­li

Wiktionary

Ma­ra­ca­i­bo – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej We­ne­zu­e­li. Po­ło­żo­ne nad cie­śni­ną łą­czą­cą je­zio­ro Ma­ra­ca­i­bo z Za­to­ką We­ne­zu­el­ską (Morze Ka­ra­ib­skie), sto­li­ca stanu Zulia. Naj­lud­niej­sze mia­sto We­ne­zu­e­li – 2 mln 634 tys. miesz­kań­ców (2010).

Wikipedia


maracewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


maracki

1. przy­miot­nik od: Marat (mia­sto we Fran­cji);
2. język ma­rac­ki - język in­do­a­ryj­ski uży­wa­ny w za­chod­nich i środ­ko­wych In­diach; język ma­ra­tyj­ski, ma­rat­hi


SJP.pl


maracuja

[czy­taj: ma­ra­ku­ja] ma­ra­ku­ja;
1. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych; mę­czen­ni­ca ja­dal­na;
2. owoc tej ro­śli­ny o słod­ko-kwa­śnym miąż­szu


SJP.pl


maracujowy

→ ma­ra­cu­ja [czy­taj: ma­ra­ku­jo­wy]; ma­ra­ku­jo­wy


SJP.pl


maradona

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Diego Ma­ra­do­na (1960–2020)
  • Hugo Ma­ra­do­na (1969–2021)
  • Raúl Ma­ra­do­na (ur. 1966)

Wikipedia


marago

marka kawy


SJP.pl


marais

[czy­taj: maRE] naz­wi­sko, m.in. Jean Ma­ra­is (wła­ści­wie: J. Vil­la­in-Ma­ra­is; 1913-1998) - fran­cu­ski aktor fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le Ma­ra­is – dziel­ni­ca Pa­ry­ża
  • Ma­ra­is – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo bran­ży ma­szy­no­wej
  • Eugène Ma­ra­is – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski pi­sarz, poeta i dzien­ni­karz
  • Jean Ma­ra­is – fran­cu­ski aktor
  • Marin Ma­ra­is – fran­cu­ski muzyk i kom­po­zy­tor
  • Peter Ma­ra­is – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski po­li­tyk

Wikipedia


maraka

in­stru­ment mu­zycz­ny wy­ko­na­ny z tro­pi­kal­nej tykwy lub po­dob­ny do tykwy, za­wie­ra­ją­cy na­sio­na lub żwir, wy­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy po­trzą­sa­niu; grze­chot­ka


SJP.pl


marakana

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych; ara ma­ra­ka­na


SJP.pl


marakas

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, ro­dzaj gru­chaw­ki, któ­rej kor­pus wy­ko­na­ny jest z gliny, sko­ru­py orze­cha lub dyni, osa­dzo­ny na drew­nia­nym trzon­ku, wy­peł­nio­ny twar­dy­mi na­sio­na­mi, ka­mycz­ka­mi itp., wy­da­ją­cy­mi przy po­trzą­sa­niu cha­rak­te­ry­stycz­ny sze­lest


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­stru­ment per­ku­syj­ny zro­bio­ny z orze­cha ko­ko­so­we­go lub małej dyni, na­peł­nio­ny żwi­rem, ka­mycz­ka­mi, śru­tem, osa­dzo­ny na trzon­ku

Wiktionary


marakasy

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, ro­dzaj gru­chaw­ki, któ­rej kor­pus wy­ko­na­ny jest z gliny, sko­ru­py orze­cha lub dyni, osa­dzo­ny na drew­nia­nym trzon­ku, wy­peł­nio­ny twar­dy­mi na­sio­na­mi, ka­mycz­ka­mi itp., wy­da­ją­cy­mi przy po­trzą­sa­niu cha­rak­te­ry­stycz­ny sze­lest


SJP.pl

Ma­ra­ka­sy ( ma­ra­cas) – in­stru­ment mu­zycz­ny sa­mobrz­mią­cy (idio­fon), ro­dzaj gru­chaw­ki, któ­rej kor­pus wy­ko­na­ny jest z gliny, sko­ru­py orze­cha lub dyni, osa­dzo­ny na drew­nia­nym trzon­ku. Wew­nątrz tak ut­wo­rzo­nej pusz­ki re­zo­nan­so­wej znaj­du­ją się twar­de na­sio­na, ka­mycz­ki itp., wy­da­ją­ce przy po­trzą­sa­niu ma­ra­ka­sa­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny sze­lest.

Wikipedia


marakuja

ma­ra­cu­ja;
1. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych; mę­czen­ni­ca ja­dal­na;
2. owoc tej ro­śli­ny o słod­ko-kwa­śnym miąż­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. bot. owoc mę­czen­ni­cy ja­dal­nej, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­si­flo­ra edu­lis|Sims|ref=tak.

Wiktionary


marakujowy

→ ma­ra­ku­ja; ma­ra­cu­jo­wy


SJP.pl


maral

pod­ga­tu­nek je­le­nia szla­chet­ne­go, ho­do­wa­ny ze wzglę­du na panty


SJP.pl


marami

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) N. lm. od: mara

Wiktionary


maran

por­tu­gal­ski lub hisz­pań­ski żyd zmu­szo­ny do przy­ję­cia chrztu w celu uni­knię­cia prze­śla­do­wań re­li­gij­nych; mar­ran


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ra­ni – w póź­noś­red­nio­wiecz­nej i wczes­no­no­wo­żyt­nej Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii nazwa uży­wa­na w sto­sun­ku do ży­dow­skich kon­wer­ty­tów, któ­rych po­dej­rze­wa­no o po­ta­jem­ne prak­ty­ko­wa­nie ju­da­iz­mu
  • Josie Maran – ame­ry­kań­ska biz­nes­wo­man, była mo­del­ka i ak­tor­ka
  • Mo­ham­med Maran – sa­u­dyj­ski pił­karz
  • Mu­ra­so­li Maran – in­dyj­ski po­li­tyk, sce­na­rzy­sta fil­mo­wy i pi­sarz

Wikipedia


maranka

→ maran; mar­ran­ka


SJP.pl


marans

fran­cu­ska rasa kur


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rans (Maine i Loara) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Kraj Loary
  • Ma­rans (Cha­ren­te-Ma­ri­ti­me) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Ma­rans (rasa kur) – rasa kur

Wikipedia


maranta

by­li­na z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w ponad 20 ga­tun­kach


SJP.pl

Ma­ran­ta ("Ma­ran­ta") – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych. Na­le­ży do niego 51 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich od Mek­sy­ku i Kuby na pół­no­cy po pół­noc­ną Ar­gen­ty­nę na po­łud­niu. Nazwa ro­dza­ju upa­mięt­nia we­nec­kie­go le­ka­rza i bo­ta­ni­ka Bar­to­lo­mea Ma­ran­tę z XVI wieku.

Wikipedia


marantowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej Ame­ry­ki


SJP.pl

Ma­ran­to­wa­te ("Ma­ran­ta­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu im­bi­row­ców ("Zin­gi­be­ra­les"), bli­sko spo­krew­nio­na z sio­strza­ny­mi pa­cio­recz­ni­ko­wa­ty­mi, od któ­rych od­dzie­li­ła się ok. 79 mi­lio­nów lat temu. Wy­róż­nia­nych jest w jej obrę­bie ok. 550 ga­tun­ków za­li­cza­nych do 31 ro­dza­jów.

Wikipedia


marantowaty

o ce­chach ma­ran­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


maras

1. rzad­ko: błoto, bagno;
2. gwa­ro­wo: brud


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. brud

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. błoto

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. za­pra­wa mu­rar­ska

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­po­rzą­dek

Wiktionary

Maras − mia­sto w re­gio­nie Cuzco, w Peru. Jest sto­li­cą dy­stryk­tu o tej samej naz­wie. Znaj­du­je się nad do­li­ną Uru­bam­by, w Świę­tej Do­li­nie Inków. We­dług da­nych za 2005 rok liczy 1730 miesz­kań­ców. Przy głów­nym placu mia­sta znaj­du­je się ko­ściół ko­lo­nial­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale on mo w doma maras!

 (1.2) IOklupej trze­wi­ki, bo mi ma­ra­su na­nie­siesz.

 (1.3) Po­wiedz Hold­ko­wi co by mi przy­wióz tukej kara z ma­ra­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marasić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk ciapryka

Wiktionary


maraschino

li­kier o cha­rak­te­ry­stycz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów; ma­ra­ski­no


SJP.pl


marasić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bru­dzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maras mrz.

Wiktionary


maraska

kwa­śna, gorz­ka wi­śnia dal­ma­tyń­ska, z któ­rej soku de­sty­lu­je się ma­ra­ski­no - li­kier o cha­rak­te­ry­stycz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów


SJP.pl


maraskino

li­kier o cha­rak­te­ry­stycz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów; ma­ras­chi­no


SJP.pl

Ma­ra­ski­no (wł. "ma­ras­chi­no") – ga­tu­nek be­zbarw­ne­go li­kie­ru o spe­cy­ficz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów.

Po­cząt­ko­wo wy­ra­bia­ny w Dal­ma­cji na wy­brze­żu adria­tyc­kim, a obec­nie także we Wło­szech. Jest de­sty­lo­wa­ny ze sfer­men­to­wa­ne­go soku ma­ra­ski ("ama­ra­sca") – gorz­kiej od­mia­ny dzi­kiej wiśni po­cho­dzą­cej z re­gio­nu dal­ma­tyń­skie­go, a na­stęp­nie aro­ma­ty­zo­wa­ny de­sty­la­ta­mi na płat­kach róży i kwia­tach po­ma­rań­czy.

Wikipedia


maraszek

naz­wi­sko


SJP.pl


marat

[czy­taj: maRA] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marat (Puy-de-Dôme) – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Emil Marat – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Jean-Paul Marat – fran­cu­ski dzien­ni­karz i dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny cza­sów re­wo­lu­cji fran­cu­skiej
  • Śmierć Ma­ra­ta – obraz fran­cu­skie­go ma­la­rza Jac­qu­es-Louis Da­vi­da
  • ro­syj­ski/ra­dziec­ki pan­cer­nik, no­szą­cy także nazwę „Pie­tro­pa­włowsk”

Wikipedia


marathi

język in­do­a­ryj­ski uży­wa­ny w za­chod­nich i środ­ko­wych In­diach; język ma­rac­ki, język ma­ra­tyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) jęz. jeden z sze­rzej uży­wa­nych w In­diach ję­zy­ków, język urzę­do­wy stanu Ma­ha­rasz­tra;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego wier­sze tłu­ma­czo­no na ję­zy­ki: an­giel­ski, fran­cu­ski, nie­miec­ki, ro­syj­ski, hisz­pań­ski, wę­gier­ski, nor­we­ski, arab­ski, gu­dźa­ra­ti, ma­rat­hi, ben­ga­li, pol­ski.

Wiktionary


maraton

1. sport:
a) bieg na dy­stan­sie 42,195 ki­lo­me­tra; bieg ma­ra­toń­ski;
b) naj­dłuż­szy dy­stans w ja­kiejś dy­scy­pli­nie;
2. dłu­gotr­wa­ła pre­zen­ta­cja cze­goś, seans fil­mo­wy obej­mu­ją­cy wiele fil­mów, kon­cert mu­zycz­ny, w któ­rym bie­rze udział wielu wy­ko­naw­ców itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. bieg na dy­stan­sie 42 km i 195 m;

 (1.2) przen. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na bez przer­wy przez dłuż­szy czas

 (1.3) sport. naj­dłuż­szy dy­stans w danej dy­scy­pli­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ra­ton – mia­sto w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, miej­sce zna­nej bitwy
  • Ma­ra­ton – gmina w Gre­cji
  • Ma­ra­ton – po­e­mat Kor­ne­la Ujej­skie­go, zbiór po­ez­ji tegoż au­to­ra
  • ma­ra­ton – bieg na dy­stan­sie 42,195 km
  • ma­ra­ton MTB – wy­ścig ko­lar­ski na ro­we­rach gór­skich na róż­nym dy­stan­sie (od 40 do 200 km)
  • Ma­ra­ton fil­mo­wy – sze­reg pro­jek­cji fil­mo­wych po­łą­czo­nych w jedno
  • Ma­ra­ton – dzie­więt­na­sty album pol­skiej grupy mu­zycz­nej Lady Pank

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ma­ra­to­nach ulicz­nych biorą nie­raz udział dzie­siąt­ki ty­się­cy ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈratɔ̃n, AS: maratõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maraton mrz., maratończyk mos., maratonka ż.

:: zdrobn. maratonik mrz.

 przym. maratoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieg maratoński

Wiktionary


maratonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­ra­ton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ma­ra­ton, lecz tylko mały ma­ra­to­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maraton m.

Wiktionary


maratonka

1. bie­gacz­ka star­tu­ją­ca w ma­ra­to­nie;
2. but do bie­gów ma­ra­toń­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. bie­gacz­ka bio­rą­ca udział w ma­ra­to­nie

 (1.2) sport. but do bie­gów ma­ra­toń­skich

 (1.3) sport. jedno- lub dwu­o­sio­wa, wzmoc­nio­na brycz­ka spor­to­wa o ni­skim środ­ku cięż­ko­ści, uży­wa­na w za­wo­dach po­wo­że­nia (głów­nie pod­czas próby te­re­no­wej)

 (1.4) sport. wy­czy­no­wy kajak kom­po­zy­to­wy o lek­kiej kon­struk­cji, za­pro­jek­to­wa­ny do star­tów w ma­ra­to­nach ka­ja­ko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] nie­miec­ka bie­gacz­ka-ma­ra­ton­ka, 3-krot­na trium­fa­tor­ka ma­ra­to­nów w Bo­sto­nie i Ber­li­nie, po­wró­ci do spor­tu 23 kwiet­nia 2000 roku […].

 (1.1) Naj­lep­sza ma­ra­ton­ka świa­ta […] po­bie­gła wspa­nia­le na 5000 me­trów i do re­kor­du świa­ta za­bra­kło jej 5 se­kund.

 (1.2) Nie byłem spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ny na taki bieg, gdyż nawet nie po­sia­da­łem wła­ści­wych butów i w ostat­niej chwi­la po­ży­czy­łem od Stasz­ka Po­dzo­by „ma­ra­ton­ki”.

 (1.3) Na tra­sie wy­ty­czo­nej przez ko­mi­sję kon­kur­so­wą sta­wi­ły się wczo­raj tra­dy­cyj­ne do­roż­ki, ele­ganc­kie po­wo­zy, a także wy­ko­na­ne cał­ko­wi­cie z me­ta­lu za­przę­gi spor­to­we, zwane ma­ra­ton­ka­mi.

 (1.3) Z cza­sem i trasą prze­ja­zdu zma­ga­ły się też brycz­ki spor­to­we, tzw. ma­ra­ton­ki.

 (1.4) Na tym od­cin­ku coraz bar­dziej praw­do­po­dob­na wy­da­je się ko­niecz­ność wy­mia­ny ka­ja­ka z ma­ra­ton­ki na gór­ski, bo rzeka jest nie­prze­wi­dy­wal­na i mam przed sobą ostre po­dej­ścia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maraton mrz., Maraton mrz.

:: fm. maratończyk mos.

 przym. maratoński

 przysł. maratońsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maratończyk

Wiktionary


maratonowy

→ ma­ra­ton; ma­ra­toń­ski


SJP.pl


maratończyk

bie­gacz star­tu­ją­cy w ma­ra­to­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. bie­gacz bio­rą­cy udział w ma­ra­to­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ra­toń­czyk (film 1976)
  • Ma­ra­toń­czyk (film 2012)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ra­toń­czyk ma do prze­bie­gnię­cia 42 ki­lo­me­try i 195 me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaraˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: maratõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maraton mrz.

:: fż. maratonka ż.

 przym. maratoński

Wiktionary


maratoński

1. przy­miot­nik od: Ma­ra­ton (mia­sto w Gre­cji);
2.
a) zwią­za­ny z ma­ra­to­nem (kon­ku­ren­cją lek­ko­at­le­tycz­ną);
b) bieg ma­ra­toń­ski - bieg na dy­stan­sie 42,195 ki­lo­me­tra; ma­ra­ton


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ma­ra­to­nem, do­ty­czą­cy ma­ra­to­nu

 (1.2) zwią­za­ny z Ma­ra­to­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 28-letni Mek­sy­ka­nin Dio­ni­cio Ceron wy­grał 47. bieg ma­ra­toń­ski w Fu­ku­o­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaraˈtɔ̃j̃sʲci, AS: maratõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maraton mrz., maratończyk mos., Maraton mrz.

Wiktionary


maratti

roz­cią­gli­wa dzia­ni­na os­no­wo­wa, uży­wa­na na ko­stiu­my ką­pie­lo­we i bie­liz­nę dam­ską


SJP.pl


maratyjski

język ma­ra­tyj­ski - język in­do­a­ryj­ski uży­wa­ny w za­chod­nich i środ­ko­wych In­diach; język ma­rac­ki, ma­rat­hi


SJP.pl


marazm

1. za­stój w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
2. stan apa­tii i zo­bo­jęt­nie­nia; le­targ;
3. stop­nio­wy zanik tka­nek i na­rzą­dów lub ob­ni­że­nie ich spraw­no­ści; uwiąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. sta­gna­cja, za­stój w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.2) książk. stan zo­bo­jęt­nie­nia; le­targ

 (1.3) med. zob. uwiąd.

Wiktionary

Ma­razm (gr. μαρασμός "ma­ras­mós" – ga­śnię­cie, uwiąd) – w me­dy­cy­nie oz­na­cza stan wy­ni­szcze­nia or­ga­niz­mu, nie­kie­dy ze zmia­na­mi w korze móz­go­wej, pro­wa­dzą­ce do zmniej­sze­nia spraw­no­ści my­śle­nia i apa­tii; także oz­na­cza apa­tię; de­pre­sję; przy­gnę­bie­nie.

Po­tocz­nie słowo oz­na­cza za­stój, bez­wład, prze­ko­na­nie o nie­moż­no­ści zro­bie­nia cze­go­kol­wiek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bu­dow­nict­wie teraz jest ma­razm, cze­kam z nie­cier­pli­wo­ścią wios­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarasm̥, AS: marasm̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastój

 (1.2) apatia

 (1.3) zanik

Wiktionary


marański

→ maran; mar­rań­ski


SJP.pl


marbella

[czy­taj: mar­be­ja] model sa­mo­cho­du marki Seat


SJP.pl

Mar­bel­la – mia­sto po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym. Po­ło­żo­na jest ok. 47 km od cen­trum Ma­la­gi, na obrze­żach jej aglo­me­ra­cji.

Wikipedia


marblit

nie­przez­ro­czy­ste szkło pła­skie, uży­wa­ne na okła­dzi­ny ścien­ne, po­kry­cia kon­tu­a­rów itp.


SJP.pl

Mar­blit – ro­dzaj nie­przeź­ro­czy­ste­go szkła uży­wa­ne­go w bu­dow­nict­wie.

Wikipedia


marblitowy

przy­miot­nik od: mar­blit


SJP.pl


marburczyk

miesz­ka­niec Mar­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl


marburg

1. mia­sto w Niem­czech;
2. mia­sto w Au­stra­lii;
3. mia­sto w RPA


SJP.pl

Mar­burg (do 1977 "Mar­burg an der Lahn") – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Hesja, w re­jen­cji Gießen, sie­dzi­ba po­wia­tu Mar­burg-Bie­den­kopf, leży nad rzeką Lahn. Naj­bli­żej po­ło­żo­ne duże mia­sta to Frank­furt nad Menem (ok. 100 km na po­łud­nie), Kas­sel (ok. 90 km na pół­noc­ny wschód) i Ko­lo­nia (ok. 150 km na za­chód).

Wikipedia


marburka

miesz­kan­ka Mar­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl


marburski

przy­miot­nik od: Mar­burg (mia­sto w Niem­czech)


SJP.pl


marc

[czy­taj: mark] fran­cu­ski wi­niak pro­du­ko­wa­ny z wy­tło­ków wi­no­gro­no­wych, od­po­wied­nik wło­skiej grap­py


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alain Marc – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Ale­xan­dre Marc – fran­cu­ski pi­sarz
  • Felix Marc – nie­miec­ki wo­ka­li­sta
  • Franz Marc – nie­miec­ki ma­larz
  • Maria Marc – nie­miec­ka ma­lar­ka
  • Mony Marc – bel­gij­ska wo­ka­list­ka
  • Marc – fran­cu­ski napój al­ko­ho­lo­wy
  • Marc – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Lorri
  • MARC
  • Mark
  • Saint-Marc

Wikipedia


marcato

[czy­taj: mar­ka­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: uwy­dat­nia­jąc, zaz­na­cza­jąc, ak­cen­tu­jąc


SJP.pl


marceau

[czy­taj: marSO] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • André Mar­ce­au – bi­skup ka­to­lic­ki
  • François Séverin Mar­ce­au-Des­gra­viers – fran­cu­ski ge­ne­rał z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej
  • Mar­cel Mar­ce­au – fran­cu­ski aktor i mim
  • Sop­hie Mar­ce­au – fran­cu­ska ak­tor­ka fil­mo­wa, re­ży­ser­ka i sce­na­rzyst­ka
  • Mar­ce­au Pi­vert – fran­cu­ski po­li­tyk, mi­ni­ster
  • Saint-Mar­ce­au – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny, w de­par­ta­men­cie Ar­de­ny
  • Saint-Mar­ce­au – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kraj Loary, w de­par­ta­men­cie Sart­he

Wikipedia


marcel

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) po­u­fa­ła forma imie­nia Mar­ce­li

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Mar­ce­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Mar­cel i tań­czę w ze­spo­le lu­do­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marceli m., Marcelin m.

:: zdrobn. Marcelek mos.

:: fż. Marcela ż., Marcelina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Marcelek

Wiktionary


marcela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Mar­cel

Wiktionary

Mar­ce­la – imię żeń­skie, od­po­wied­nik imie­nia mę­skie­go Mar­ce­li.

Dwie świę­te ka­to­lic­kie o tym imie­niu: św. Mar­ce­la Rzy­mian­ka i św. Mar­ce­la z Cha­u­ria.

Mar­ce­la imie­ni­ny ob­cho­dzi 31 stycz­nia i 28 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Józiu, przy­tul Mar­ce­lę! Nie sły­szysz, że pła­cze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcelina ż.

:: fm. Marcel m., Marceli m., Marcelin m.

Wiktionary


marcelcia

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


marcelek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Mar­cel

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Mar­cel­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józiu, daj już Mar­cel­ko­wi spo­kój.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcel m., Marceli mos.

Wiktionary


marcelewo

Mar­ce­le­wo (niem. "Fich­te­nau") – ko­lo­nia w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz.

Wikipedia


marceli

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Mar­ce­li – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy jed­nej z ga­łę­zi rzym­skie­go rodu Kla­u­diu­szów, "Mar­cel­li". Imię to bywa na­da­wa­ne także w for­mie Mar­cel, jak­kol­wiek po­ja­wia się ona w wy­daw­nict­wach po­praw­no­ścio­wych jako nie­ak­cep­to­wa­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Mar­ce­li i je­stem na­u­czy­cie­lem z Je­le­niej Góry.

 (1.1) 16 stycz­nia, 19 lu­te­go i 17 lipca przy­pa­da­ją imie­ni­ny Mar­ce­le­go i Mar­ce­la.

 (1.1) Panie Mar­ce­li, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈt͡sɛlʲi, AS: marcelʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcela ż., Marcelka ż., Marcelinka ż., Marcysia ż., Marcelin m.

:: war. Marcel mos.

:: zdrobn. Marcelek mos., Marcyś mos.

:: fż. Marcela ż., Marcelina ż.

 przym.

:: przest. gwara. Marcelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Marcel; zdrobn. Marcelek, Marcyś

Wiktionary


marcelian

imię mę­skie


SJP.pl


marcelin

cien­ka tka­ni­na z jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go lub sztucz­ne­go, uży­wa­na głów­nie na pod­szew­kę do ka­pe­lu­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ce­lin – imię mę­skie
  • Mar­ce­lin – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Grun­wald
  • Mar­ce­lin – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka
  • Mar­ce­lin – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Mo­ko­tów
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Sza­dek
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Dobre
  • Mar­ce­lin – część wsi Porąb w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sta­ni­sła­wów
  • Mar­ce­lin – część wsi Ca­łow­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Szczu­to­wo
  • Mar­ce­lin – przy­sió­łek osady Ja­ro­sła­wiec w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Mar­ce­lin – osied­le w Szcze­cin­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo lubię wuja Mar­ce­li­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcel m., Marceli m.

:: fż. Marcela ż., Marcelina ż.

Wiktionary


marcelina

cien­ka tka­ni­na z jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go lub sztucz­ne­go, uży­wa­na głów­nie na pod­szew­kę do ka­pe­lu­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Mar­ce­li­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Mar­ce­lin.

Po­cho­dze­nie i zna­cze­nie: z ła­ci­ny: Mar­cel­lus, licz­ba mnoga Mar­cel­li – ple­bej­ski, póź­niej pa­try­cju­szow­ski ród rzym­ski, jedna z ga­łę­zi rodu Kla­u­diu­szów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech już Mar­ce­li­na skoń­czy z wy­szu­ki­wa­niem sobie umart­wień, bo się na­ba­wi ja­kiejś cho­ro­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmart͡sɛˈlʲĩna, AS: marcelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcela ż.

:: fm. Marcelin m., Marceli m., Marcel m.

Wiktionary


marcelininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ce­li­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marcelinka

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


marcelka

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


marcello

[czy­taj: mar­cze­lo]
1. wło­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


marcellus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cel­lus (Mar­cel­li) to przy­do­mek ple­bej­skiej ga­łę­zi rzym­skie­go rodu Kla­u­diu­szy (Cla­u­dii)
  • Mar­cel­lus – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Lot i Ga­ron­na
  • Mar­cel­lus – pre­fekt Judei od 36 do 37
  • Mar­cel­lus – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cass
  • Mar­cel­lus – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Onon­da­ga
  • Mar­cel­lus – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Onon­da­ga
  • Mar­cel­lus (ang. Mar­cel­lus Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cass
  • Mar­cel­lus (ang. Mar­cel­lus Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Onon­da­ga

Wikipedia


marcelostwo

Mar­cel lub Mar­ce­li z mał­żon­ką; Mar­ce­lo­wie


SJP.pl


marcelowie

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


marcelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ce­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


marcepan

1. słod­ka masa cu­kier­ni­cza ut­wo­rzo­na z pra­żo­nych, zmiaż­dżo­nych mig­da­łów, cukru i olej­ku mar­ce­pa­no­we­go;
2. sma­ko­łyk, fry­kas, przys­mak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. masa ze zmie­lo­nych mig­da­łów utar­tych z cu­krem i biał­kiem, uży­wa­na do wy­ro­bów cu­kier­ni­czych;

 (1.2) kulin. wyrób z mar­ce­pa­nu (1.1)

 (1.3) książk. przen. coś bar­dzo smacz­ne­go i wyk­wint­ne­go

Wiktionary

Mar­ce­pan – słod­ka masa cu­kier­ni­cza ut­wo­rzo­na głów­nie z pra­żo­nych i zmie­lo­nych mig­da­łów i cukru z do­dat­kiem olej­ku mig­da­ło­we­go.

Pod wpły­wem cie­pła (wy­star­czy ogrza­nie w dłoni) masa staje się pla­stycz­na, dla­te­go bywa uży­wa­na do wy­ro­bu ozdob­nych, skom­pli­ko­wa­nych kształ­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­li­cza smaki cha­rak­te­ry­stycz­ne dla jego firmy: pra­li­na z na­dzie­niem łą­czą­cym ciem­ną cze­ko­la­dę, śmie­ta­nę i chili, pra­li­na "po­ma­rań­cza z pie­przem", za­wie­ra­ją­ca mar­ce­pan z do­dat­kiem li­kie­ru co­in­tre­au, obla­ny cze­ko­la­dą i ob­sy­pa­ny grubo zmie­lo­nym pie­przem.

 (1.2) Glę­dził i nie spu­szczał oka z wy­łu­ska­ne­go przez sie­bie ze złot­ka mar­ce­pa­na.

 (1.3) Nie spo­dzie­wa­łem się na tej sto­łów­ce mar­ce­pa­nów, ale tej zupy nie da się jeść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈt͡sɛpãn, AS: marcepãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. marcepanik, marcepanek

 przym. marcepanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przysmak, frykas, rarytas, delicja, smakołyk, specjał, cymes

Wiktionary


marcepanik

zdrob­nie­nie od: mar­ce­pan


SJP.pl


marcepanowy

ma­ją­cy smak, za­pach mar­ce­pa­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. zro­bio­ny z mar­ce­pa­nu, za­wie­ra­ją­cy mar­ce­pan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla uczest­ni­ków za­ba­wy przy­go­to­wa­no bar­dzo wiele nie­spo­dzia­nek, w tym także rocz­ni­co­wy tort mar­ce­pa­no­wy.

 (1.1) Jak ty­sią­ce ślą­skich ro­dzin, także i my nie­cier­pli­wie wy­glą­da­li­śmy obo­wiąz­ko­we­go Pa­ke­tu od Ujka z Niy­miec. Do dziś pa­mię­tam, jak cze­ka­li­śmy z bra­tem na chle­bek mar­ce­pa­no­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmart͡sɛpãˈnɔvɨ, AS: marcepãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marcepan m., marcepanik m., marcepanek m.

Wiktionary


marcewo

Mar­ce­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Mło­do­je­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


marcha

gwa­ro­wo:
1. lichy koń; szka­pa;
2. wyz­wi­sko, przez­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zob. szka­pa.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wulg. ścier­wo (wyz­wi­sko)

Wiktionary

Mar­cha – rzeka w Rosji, w Ja­ku­cji; lewy do­pływ Wi­lu­ja. Dłu­gość 1181 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 99 000 km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 405 m³/s.

Wy­pły­wa z nie­wiel­kie­go je­zio­ra w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Aj­chał; pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-wschod­nim do­li­ną o stro­mych zbo­czach po Pła­sko­wy­żu Wi­luj­skim, potem po Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ja­kuc­kiej. Przy wio­sen­nych wy­so­kich sta­nach wody że­glow­na od 984. km od uj­ścia.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) szkapa, chabeta, rosynant, muc, mucyk, gwara. chudoba, stpol. myrcha

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński myrcha

Wiktionary


marchais

[czy­taj: marSZE] naz­wi­sko


SJP.pl

Mar­cha­is – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Aisne.

We­dług da­nych na sty­czeń 2014 roku gminę za­miesz­ki­wa­ło 380 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 25 osób/km².

Wikipedia


marchand

[czy­taj: mar­szand] osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem dzie­ła­mi sztu­ki; mar­szand


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. szt. osoba hand­lu­ją­ca dzie­ła­mi sztu­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znajdź mi mar­chan­da, który kupi taki kicz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʃãnt, AS: maršãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marszand

Wiktionary


marche

[czy­taj: MARke] re­gion we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w środ­ko­wych Wło­szech ze sto­li­cą w An­ko­nie;

 (1.2) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ita­lii

Wiktionary

(, wym. ˈmɑrkeˈ; w ję­zy­ku pol­skim uży­wa­ne rów­nież Mar­chia) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w środ­ko­wych Wło­szech, hi­sto­rycz­na "Mar­chia An­koń­ska" (An­ko­ni­tań­ska, An­ko­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sezon na mar­ro­ni w pełni, a Mar­che z nich słyną.

 (1.1) Za­pla­nuj wcza­sy w Mar­che!

 (1.2) Śred­nio­wiecz­ne Mar­che sta­no­wi­ły pro­win­cję Pań­stwa Ko­ściel­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marchia ż., marchia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Marchia

 (1.2) Marchie, Marchia Ankońska, Marchia Ankonitańska, Marchia Ankony

Wiktionary


marchew

ro­śli­na (wa­rzy­wo) o ja­dal­nym ko­rze­niu; ko­rzeń tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Da­u­cus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dza­ju se­le­ro­wa­tych;

 (1.2) kulin. wa­rzy­wo z ko­rze­nia mar­chwi zwy­czaj­nej

Wiktionary

Mar­chew ("Da­u­cus" L. 1753) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Ro­dzaj liczy w za­leż­no­ści od uję­cia 44–45 lub 60 ga­tun­ków. W tym dru­gim wy­pad­ku włą­cza­ne są tu m.in. ro­dza­je: "Agro­cha­ris", "Mar­go­tia", "Me­la­no­se­li­num", "Pse­u­dor­la­ya", "Tur­ge­nia". Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, ale cen­trum zróż­ni­co­wa­nia sta­no­wi Eu­ro­pa, po­łud­nio­wo-za­chod­nia i środ­ko­wa Azja, zwła­szcza ob­szar śró­dziem­no­mor­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sia­łem całą grząd­kę śred­niow­czes­nej mar­chwi.

 (1.2) Pro­szę pani, jakie wi­ta­mi­ny ma mar­chew?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarxɛf, AS: marχef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchwica ż., marchewnik mrz., marchwiak mrz.

:: zdrobn. marchewka ż., marcheweczka ż.

 przym. marchwiowy, marchwiany, marchewkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) karota, karotka, marchewka; kresy|morkwa.; lud. świnak, świnia, świni chleb

Wiktionary


marchewa

zgru­bie­nie od: mar­chew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: mar­chew­ka

Wiktionary


marcheweczka

zdrob­nie­nie od: mar­chew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mar­chew­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchewka ż., marchew ż.

 przym. marchwiowy

Wiktionary


marchewka

1. mała mar­chew;
2. w prze­no­śni po­ten­cjal­na na­gro­da za wy­ko­na­ną pracę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mar­chew

 (1.2) mała mar­chew

 (1.3) kulin. po­tra­wa z du­szo­nej lub tar­tej mar­chwi

 (1.4) pot. osoba z ru­dy­mi wło­sa­mi

 (1.5) reg. pięta u nogi

 (1.6) uczn. nieksz­tałt­ny nos

 (1.7) stud. nos

 (1.8) więz. nos

 (1.9) uczn. czło­wiek wy­so­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj do zupy dwie mar­chew­ki.

 (1.3) Do kot­le­tów i ziem­nia­ków zro­bi­łam mar­chew­kę.

 (1.4) Nie mam ocho­ty gadać z tą wred­ną mar­chew­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈxɛfka, AS: marχefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchew ż.

:: zdrobn. marcheweczka ż.

 przym. marchewkowy, marchwiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marcheweczka

 (1.2) marchew

 (1.4) wiewiórka, rudzielec

 (1.6) kartofel

 (1.8) kichawa, kucha, kufa, marchiewka, purchawa, truskawa, truskawka

Wiktionary


marchewki

1. mała mar­chew;
2. w prze­no­śni po­ten­cjal­na na­gro­da za wy­ko­na­ną pracę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­chew­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Mar­chew­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Prost­ki

Wikipedia


marchewkowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z mar­chew­ką

Wiktionary


marchewkowy

1. ma­ją­cy smak, za­pach mar­chew­ki;
2. po­ma­rań­czo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mar­chew­ki (ro­ślin i ja­dal­nych ko­rze­ni)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z mar­chew­ki, z do­dat­kiem mar­chew­ki

 (1.3) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy, taki jak kolor doj­rza­łe­go ko­rze­nia mar­chew­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarxɛfˈkɔvɨ, AS: marχefkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchewka ż., marchew ż.

 przym. marchwiowy

Wiktionary


marchewnik

1. ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;
2. mar­chew­nik anyż­ko­wy - ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, o aro­ma­tycz­nych owo­cach i ko­rze­niu, ros­ną­ca dziko lub upra­wia­na, uży­wa­na jako przy­pra­wa ku­chen­na, ro­śli­na lecz­ni­cza i pa­stew­na;
3. pry­szcza­rek mar­chew­nik - ga­tu­nek mu­chów­ki, któ­rej larwy że­ru­ją na mar­chwi


SJP.pl


marchia

woj­sko­wy okręg po­gra­nicz­ny; mar­grab­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. adm. w pań­stwie ka­ro­liń­skim oraz w Świę­tym Ce­sar­stwie Rzym­skim okręg przy­gra­nicz­ny za­rzą­dza­ny przez mar­gra­bię;

Wiktionary

Mar­chia, mar­grab­stwo (niem. "Mark") – teren przy­gra­nicz­ny Im­pe­rium Ka­ro­liń­skie­go, a póź­niej Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, zor­ga­ni­zo­wa­ny jako struk­tu­ra fe­u­dal­no-woj­sko­wa. Celem ist­nie­nia mar­chii była ochro­na ce­sar­stwa przed na­ja­zda­mi z zew­nątrz, dla­te­go two­rzo­no je na szcze­gól­nie za­gro­żo­nych od­cin­kach gra­nic. Pan fe­u­dal­ny mar­chii – mar­gra­bia ("mark­graf") – pod­le­gał bez­poś­red­nio ce­sa­rzo­wi i miał więk­szy za­kres sa­mo­dziel­no­ści niż hra­bia za­rzą­dza­ją­cy hrab­stwem w głębi kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fe­u­dal­ny pan mar­chii pod­le­gał bez­poś­red­nio ce­sa­rzo­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurmarchia ż., Marche nmos., Marchia ż.

 przym. marchialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) margrabstwo

Wiktionary


marchialny

przy­miot­nik od: mar­chia


SJP.pl


marchie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Mar­che, re­gion we Wło­szech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dniach 4 i 5 li­sto­pa­da 1860 r. ple­bi­scy­ty w Mar­chiach i Um­brii, jak zwy­kle, za­pew­ni­ły o woli tam­tej­szej lud­no­ści pod­da­nia się pa­no­wa­niu Wik­to­ra Ema­nu­e­la II.

 (1.1) (…) Re­pu­bli­ka św. Marka po­szu­ki­wa­ła kon­do­tie­rów na zew­nątrz, w Man­tui, Ro­ma­nii, Mar­chiach, lekką jazdę spro­wa­dza­jąc z po­sia­dło­ści bał­kań­skich.

 (1.1) Mapa wę­dró­wek Lo­ren­za Lotta też nie jest zbyt bo­ga­ta, nie wska­zu­je na głód prze­strze­ni, ogra­ni­cza się do paru mia­ste­czek na te­re­nach na­le­żą­cych do Re­pu­bli­ki We­nec­kiej i w Mar­chiach (…)

 (1.1) Je­że­li szczę­ściem jest dla Ro­ma­nii, Mar­chii i An­ko­ny, że je od­bie­rą Pa­pie­żo­wi, cze­muż tego szczę­ścia po­zba­wiać Rzym? — a jeźli Rzy­mo­wi do­brze ma być z Pa­pie­żem, czemu ma być źle An­ko­nie, Mar­chiom i Ro­ma­nii sic.?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marchijski

Wiktionary


marchigiana

wło­ska rasa bydła


SJP.pl


marchijski

→ Mar­che [czy­taj: mar­kij­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­chia­mi (Mar­che, Mar­chia) (kra­i­ną we Wło­szech)

 (1.2) zwią­za­ny z ob­sza­ra­mi daw­nej Mar­chii Bran­den­bur­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marchie nmos., Marchia ż.

Wiktionary


marchion

za­rzą­dza­ją­cy mar­chią, mar­gra­bia


SJP.pl


marchlewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


marchlewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek March­lew­ski − pol­ski pły­wak
  • Ju­lian March­lew­ski − pol­ski eko­no­mi­sta, dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go
  • Leon March­lew­ski − pol­ski che­mik
  • Mar­ce­li March­lew­ski − pier­wszy dy­rek­tor Ta­trzań­skie­go Parku Na­ro­do­we­go
  • Te­o­dor March­lew­ski − pol­ski bio­log
  • Wa­len­ty March­lew­ski − pol­ski ofi­cer

Wikipedia


marchocice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cho­ci­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Rac­ła­wi­ce
  • Mar­cho­ci­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min
  • Mar­cho­ci­ce – gro­ma­da

Wikipedia


marchołt

bo­ha­ter śred­nio­wiecz­nych opo­wie­ści, przed­sta­wia­ny jako spryt­ny i re­zo­lut­ny chłop, uo­sa­bia­ją­cy lu­do­wą mą­drość i humor


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­chołt – bo­ha­ter śred­nio­wiecz­nych opo­wie­ści, re­pre­zen­tu­ją­cy lu­do­wy humor i ru­basz­ność,
  • Mar­chołt – bo­ha­ter ut­wo­ru Roz­mo­wy, które miał król Sa­lo­mon mądry z Mar­choł­tem gru­bym a spros­nym, a wsza­koż, jako o nim po­wie­da­ją, barzo wy­mow­nym, z fi­gu­ra­mi i z gad­ka­mi smiesz­ny­mi w prze­kła­dzie Jana z...
  • Mar­chołt – demon z mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej,
  • Mar­chołt – kwar­tal­nik,
  • mar­chołt (Gnap­tor spi­ni­ma­nus) – chrząszcz z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych (Te­ne­brio­ni­dae), w Pol­sce bar­dzo rzad­ki.
  • Mor­hołt.

Wikipedia


marchołtowy

przy­miot­nik od: mar­chołt


SJP.pl


marchwiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cia­sto mar­chew­ko­we

 (1.2) słod­ki wy­piek (struc­la, pie­róg, bu­łecz­ka etc.) z na­dzie­niem z mar­chwi i maku

 (1.3) daw. pot. drze­wo sos­no­we wzro­słe na ni­zi­nie, gąb­cza­ste, ma­ją­ce dużo bielu, nietr­wa­łe, nie­na­da­ją­ce się do bu­do­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cia­sto mar­chew­ko­we
  • słod­ki wy­piek (struc­la, pie­róg, bu­łecz­ka etc.) z na­dzie­niem z mar­chwi i maku; zob. np. lu­bel­ski mar­chwiak z ma­kiem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mar­chwiak to cia­sto, które pie­kłam wiele razy.

 (1.2) Zwy­czaj wy­pie­ka­nia cia­sta droż­dżo­we­go z na­dzie­niem mar­chwio­wo-ma­ko­wym, okre­śla­ne­go jako „mar­chwiak”, „struc­la”, „ru­si­nek”, do dzi­siaj za­cho­wał się we wsiach pa­ra­fii przes­myc­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchew ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciasto marchewkowe, ciasto marchwiowe

 (1.2) marchwiak z makiem

Wiktionary


marchwianka

zupa z tar­tej mar­chwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa z utar­tej mar­chwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Pe­la­gia po­da­ła mar­chwian­kę i wą­trób­kę z kar­to­fla­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchew ż., marchwica ż., marchewnik mrz., marchwiak mrz.

:: zdrobn. marchewka ż., marcheweczka ż.

 przym. marchwiowy, marchwiany, marchewkowy

Wiktionary


marchwiany

→ mar­chew; mar­chwio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mar­chwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchew ż.

Wiktionary


marchwica

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, ros­ną­ca w oko­li­cach gó­rzy­stych Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej Eu­ro­py; sto­so­wa­na jako ziele lecz­ni­cze


SJP.pl

Mar­chwi­ca ("Mu­tel­li­na") – ro­dzaj bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej oraz na Ka­u­ka­zie. Naj­sze­rzej roz­prze­strze­nio­na jest mar­chwi­ca po­spo­li­ta "M. pur­pu­rea", na­le­żą­ca także do flory Pol­ski. Po­zo­sta­łe dwa ga­tun­ki są en­de­mi­ta­mi Kor­sy­ki ("M. cor­si­ca") i Ka­u­ka­zu ("M. ca­u­ca­si­ca"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na gór­skich łą­kach i na te­re­nach ska­li­stych.

Wikipedia


marchwicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leon Mar­chwic­ki − pol­ski ofi­cer i dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Zdzi­sław Mar­chwic­ki (1841–1912) − pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tycz­ny i sa­mo­rzą­do­wy, pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Zdzi­sław Mar­chwic­ki (1927–1977) − pol­ski dom­nie­ma­ny se­ryj­ny mor­der­ca

Wikipedia


marchwiowy

→ mar­chew; mar­chwia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z mar­chwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marxˈfʲjɔvɨ, AS: marχfʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchew ż., marchewka ż., marcheweczka ż.

 przym. marchewkowy

Wiktionary


marchwiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Mar­chwiń­ski (1905–1946) – eko­no­mi­sta, dzia­łacz kon­spi­ra­cji
  • Filip Mar­chwiń­ski (ur. 2002) – pol­ski pił­karz
  • Ja­nusz Mar­chwiń­ski (ur. 1948) – aktor, dzien­ni­karz, me­ce­nas sztu­ki
  • Jerzy Mar­chwiń­ski (ur. 1935) – pia­ni­sta, ka­me­ra­li­sta i pe­da­gog

Wikipedia


marcia

tra­cić życie; umie­rać


SJP.pl


marcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­ra­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mrzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konanie, umieranie

Wiktionary


marciewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


marcin

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Mar­ti­nus”. Zo­bacz też: Mar­ti­nus – sło­wac­ka sieć księ­gar­ni.

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od wy­ra­że­nia "Mar­ti­nus" oz­na­cza­ją­ce­go „na­le­żą­cy do boga Marsa”.

W księ­gach przy­jęć do prawa miej­skie­go w Kra­ko­wie pod ro­kiem 1393 za­no­to­wa­no to imię z pi­sow­nią Mar­czin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Mar­cin i je­stem cu­kier­ni­kiem z Poz­na­nia.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 11 li­sto­pa­da przy­pa­da wspom­nie­nie św. Mar­ci­na z Tours, pa­tro­na ober­ży­stów, ho­te­la­rzy, jeźdź­ców i żoł­nie­rzy.

 (1.1) Woj­cie­cho­wi Taj­ne­ro­wi i Mar­ci­no­wi Bach­le­dzie le­pie­nie bał­wa­nów, czym za­ję­li się po kwa­li­fi­ka­cjach, wy­cho­dzi­ło dużo le­piej niż ska­ka­nie.

 (1.1) Mar­ci­no­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 11 li­sto­pa­da, a także 30 stycz­nia, 13 kwiet­nia, 8 i 24 paź­dzier­ni­ka oraz 7 i 29 grud­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲt͡ɕĩn, AS: marʹćĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcinowa ż., Marcinówna ż., Marcinostwo lm m., marcinek mrz./mzw., Marcinów mrz., Marcinowice nmos., Marciszów mrz.

:: zdrobn. Marcinek mos., Marcyś mos.

:: zgrub. Marcinisko mos.

:: fż. Martyna ż., Marcina ż.

 przym. Marcinowy, Marcinkowy, Marcysiowy, marcinkowy, marciński, marcinowski, marcinowicki, marciszowski

 zob. Martyna, Marcina, Marek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Marcinek, Marcyś; zgrub. Marcinisko

Wiktionary


marcinek

drob­ny, krze­wia­sty aster, kwit­ną­cy je­sie­nią; mi­cha­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. pot. krze­wia­sty aster by­li­no­wy kwit­ną­cy je­sie­nią

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ci­nek – po­tocz­na nazwa I Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce­go im. Ka­ro­la Mar­cin­kow­skie­go w Poz­na­niu
  • Teatr Lalki i Ak­to­ra Mar­ci­nek w Poz­na­niu
  • Haj­now­ski mar­ci­nek – tra­dy­cyj­ny wy­piek miesz­kań­ców z oko­lic Pu­szczy Bia­ło­wie­skiej
  • Mar­ci­nek – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Mar­go­nin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dział­ce mojej mamy mar­cin­ki rosną gę­stym szpa­le­rem wzdłuż ścież­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈt͡ɕĩnɛk, AS: marʹćĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcin mos., Marcinek mos.

 przym. Marcinowy, marcinkowy, marciński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. michałek

Wiktionary


marciniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Mar­ci­niak (forma żeń­ska: Mar­ci­niak, Mar­ci­nia­ko­wa, licz­ba mnoga: Mar­ci­nia­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko pow­sta­łe w XVIII wieku od imie­nia Mar­cin i praw­do­po­dob­nie oz­na­cza­ją­ce jego syna. Na dzień 17.01.2015 r. naz­wi­skiem tym w Pol­sce po­słu­gi­wa­ły się 48 834 osoby.

Forma naz­wi­ska Mar­ci­niak cha­rak­te­ry­stycz­na jest dla za­chod­niej Pol­ski. Od­mia­ną tego naz­wi­ska uży­wa­ną na wschod­nich te­re­nach Pol­ski jest naz­wi­sko Mar­ci­niuk.

Wikipedia


marciniec

naz­wi­sko


SJP.pl

Mar­ci­niec (niem. "Ma­rien­ste­in", "Mar­ten­ste­in") – nie­wiel­ki masyw z naj­wyż­szym szczy­tem (624 m n.p.m.) w pół­noc­nej czę­ści Grzbie­tu Wschod­nie­go w Gó­rach Ka­czaw­skich. Leży w grzbie­cie cią­gną­cym się na pół­noc­ny za­chód i za­chód od Bu­ko­win­ki po­przez Ro­gacz, Dłu­żek, Chmie­larz, Po­lan­kę, Trzci­niec, Za­do­rę i Lipną w stro­nę Woj­cie­szo­wa.

Wikipedia


marciniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


marcinka

ho­dow­la­na ro­śli­na zwrot­ni­ko­wa z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych; sin­nin­gia, glok­sy­nia


SJP.pl


marcinkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Mar­cin­kie­wicz (ur. 1966) – pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca, poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go
  • Iwona Dzię­cioł-Mar­cin­kie­wicz (ur. 1975) – pol­ska łucz­nicz­ka, olim­pij­ka
  • Jan Ja­no­wicz Mar­cin­kie­wicz (zm. 1634) – stol­nik upic­ki, se­kre­tarz kró­lew­ski
  • Jan Mar­cin­kie­wicz (zm. 1850) – mar­sza­łek gu­ber­ni wi­leń­skiej
  • Jan Mar­cin­kie­wicz – bur­mistrz Sa­no­ka i Tar­no­po­la w 1. poł. XIX wieku
  • Jan Mar­cin­kie­wicz (ur. 1948) – pol­ski sza­chi­sta, ar­cy­mistrz w grze ko­re­spon­den­cyj­nej
  • Józef Mar­cin­kie­wicz (1898–), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go w stop­niu pod­puł­kow­ni­ka
  • Józef Mar­cin­kie­wicz (1910–1940), ma­te­ma­tyk, ofi­cer, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Ka­zi­mierz Mar­cin­kie­wicz (ur. 1959) – pol­ski po­li­tyk, były pre­zes Rady Mi­ni­strów
  • Ma­ciej Mar­cin­kie­wicz (ur. 1978) – pol­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Mi­chał Mar­cin­kie­wicz (ur. 1984) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm VI ka­den­cji
  • Olga Mar­cin­kie­wicz (ur. 1969) – pol­ska ku­ra­tor sztu­ki, ma­na­ger kul­tu­ry

Wikipedia


marcinkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Mar­cin­ko­wi­ce – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Żó­ra­wi­na
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ra­dłów
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no
  • Mar­cin­ko­wi­ce – dawna gmina
  • Mar­cin­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie brze­skim
  • Mar­cin­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim
  • Mar­cin­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie oław­skim

Wikipedia


marcinkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin­ko­wo – osied­le w Wą­grow­cu
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no
  • Mar­cin­ko­wo – gmina w po­wie­cie mrą­gow­skim
  • Mar­cin­ko­wo – gmina w po­wie­cie olsz­tyń­skim
  • Mar­cin­ko­wo – gro­ma­da
  • Mar­cin­ko­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Mar­cin­ko­wie, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia


marcinkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Mar­cin­kow­ski (forma żeń­ska: Mar­cin­kow­ska; licz­ba mnoga: Mar­cin­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko, któ­re­go ety­mo­lo­gia wy­wo­dzi się praw­do­po­dob­nie od wsi Mar­cin­ko­wo.

Naz­wi­sko szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w Poz­na­niu i Wiel­ko­pol­sce.

Wikipedia


marcinkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­cin­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


marcinostwo

Mar­cin z mał­żon­ką; Mar­ci­no­wie


SJP.pl


marcinowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Mar­ci­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Mar­ci­nów

 (2.2) D. lp. od: Mar­ci­no­wo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Mar­ci­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wody nie ma; Mar­ci­no­wa dziś nie przysz­ła… chora czy co?

 (2.1-2) Jutro jadę do Mar­ci­no­wa.

 (3.1) Są­sia­do­wał z Mar­ci­no­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Jó­ze­fo­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲt͡ɕĩˈnɔva, AS: marʹćĩnova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Marcin.

Wiktionary


marcinowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Mści­wo­jów
  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce
  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Kros­no Odrzań­skie
  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Ko­złów
  • Mar­ci­no­wi­ce – gmina w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim
  • Mar­ci­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mie­chow­skim
  • Mar­ci­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie świd­nic­kim
  • Mar­ci­no­wi­ce – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Mar­ci­no­wi­cach; w gmi­nie Ko­złów, w po­wie­cie mie­chow­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Marcin mos., marcinowiczanin mos., marcinowiczanka ż.

 przym. marcinowicki, Marcinowy

Wiktionary


marcinowicki

przy­miot­nik od: Mar­ci­no­wi­ce


SJP.pl


marcinowie

imię mę­skie


SJP.pl


marcinowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ci­no­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Mar­ci­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Mar­ci­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Mar­ci­no­wo – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Krej­wań­ce
  • Mar­ci­no­wo – dawna ko­lo­nia na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Mie­le­gia­ny.

Wikipedia


marcinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


marcinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ci­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Mar­ci­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Mar­ci­no­wym sa­dzie rosną do­rod­ne ja­bło­nie i gru­sze oraz ro­so­cha­te orze­chy.

 (1.1) Mar­ci­no­wa cu­kier­nia sły­nie z pysz­nych ro­ga­li świę­to­mar­ciń­skich.

 (1.1) Na skra­ju Mar­ci­no­we­go go­spo­dar­stwa stoi przy­droż­na fi­gu­ra św. Mar­ci­na.

 (1.1) Mar­ci­no­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcin mos., Marcinek mos., Marcisz mos., marcinek mrz., Marcinowa ż., Marcinów mrz., Marcinowice nmos., Marciszów mrz., Martyna ż., Martynka ż., Marek mos., Mareczek mos.

 przym. Marcinkowy, Marciszowy, Martynin, Martynowy, Martynkin, Martynkowy, marcinkowy, marciński

Wiktionary


marciny

imię mę­skie


SJP.pl

Mar­ci­ny – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Gu­do­ga­je.

Wikipedia


marcisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Mar­cisz (ur. 1960) – pol­ski wspi­nacz skal­ny oraz spor­to­wy
  • Ewe­li­na Mar­cisz (ur. 1991) – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Iwona Gron­kie­wicz-Mar­cisz (ur. 1961) – pol­ska wspi­nacz­ka spor­to­wa
  • Iza­be­la Mar­cisz (ur. 2000) – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Mar­ce­la Mar­cisz (ur. 1987) – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Marek Mar­cisz (ur. 1974) – pol­ski ge­o­log
  • Mi­ro­sław Mar­cisz (ur. 1950) – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy

Wikipedia


marciszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


marciszowianin

miesz­ka­niec Mar­ci­szo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


marciszowianka

miesz­kan­ka Mar­ci­szo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


marciszowski

przy­miot­nik od: Mar­ci­szów


SJP.pl


marciszuk

naz­wi­sko


SJP.pl


marciszów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Mar­ci­szów (do 1945 r. niem. "Merz­dorf im Rie­sen­ge­bir­ge") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na nad Bo­brem, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Mar­ci­szów, w Kot­li­nie Mar­ci­szow­skiej, na po­gra­ni­czu Rudaw Ja­no­wic­kich w Su­de­tach Za­chod­nich oraz Kot­li­ny Ka­mien­no­gór­skiej i Gór Wał­brzy­skich w Su­de­tach Środ­ko­wych.

Wikipedia


marcisław

imię mę­skie


SJP.pl

Mar­ci­sław – no­to­wa­ne w Pol­sce od 1374 roku imię mę­skie pow­sta­łe po­przez do­da­nie do imie­nia Mar­cin, ty­po­wej dla imion sło­wiań­skich, cząst­ki -sław.

Wikipedia


marcińczak

naz­wi­sko


SJP.pl


marcińczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


marciński

rogal mar­ciń­ski - wiel­ko­pol­ski rogal z na­dzie­niem z bia­łe­go maku; rogal świę­to­mar­ciń­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Mar­ciń­ski – pow­sta­niec ślą­ski
  • Wło­dzi­mierz Mar­ciń­ski – pol­ski in­for­ma­tyk i urzęd­nik pań­stwo­wy

Wikipedia


marcjal

imię mę­skie


SJP.pl


marcjalis

poeta rzym­ski ży­ją­cy w la­tach ok. 40 - ok. 104


SJP.pl

Mar­cja­lis ( Mar­cus Va­le­rius Mar­tia­lis) – poeta ła­ciń­ski, autor 15 ksiąg epi­gra­ma­tów, Rzy­mia­nin z mia­sta Au­gu­sta Bil­bi­lis na te­re­nie dzi­siej­szej Hisz­pa­nii. Data uro­dzin i śmier­ci po­zo­sta­je nie­pew­na: uro­dził się w la­tach 38–41 n.e. (1 marca), zmarł naj­póź­niej w 104 roku. Je­dy­nym źró­dłem do bio­gra­fii Mar­cja­li­sa, poza jego włas­ny­mi epi­gra­ma­mi, jest list Pli­niu­sza Młod­sze­go.

Wikipedia


marcjalny

daw­niej: po­waż­ny, groź­ny, su­ro­wy; mar­so­wa­ty, mar­so­wy


SJP.pl


marcjan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Mar­cjan – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go wy­wo­dzą­ce się z co­gno­men "Mar­tia­nus" (dla ko­biet "Mar­tia­na"). Oz­na­cza ono "na­le­żą­cy do Marsa, poś­wię­co­ny Mar­so­wi". Ko­ściół ka­to­lic­ki no­tu­je wielu świę­tych o tym imie­niu.

Mar­cjan imie­ni­ny ob­cho­dzi 4 stycz­nia, 10 stycz­nia, 16 lu­te­go, 20 kwiet­nia, 22 maja, 14 czerw­ca, 17 czerw­ca, 9 sierp­nia, 26 paź­dzier­ni­ka i 2 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Marcjanna ż.

Wiktionary


marcjana

imię mę­skie


SJP.pl

Mar­cja­na, rów­nież Mar­cjan­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Mar­cjan. Wśród świę­tych m.in. św. Mar­cja­na z Ce­za­rei Ma­u­re­tań­skiej.

W XXI wieku forma Mar­cjan­na jest bar­dziej roz­po­wszech­nio­na. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 3 ko­bie­ty o imie­niu Mar­cja­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 1248 ko­biet o imie­niu Mar­cjan­na na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


marcjanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cjan­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Mar­cjan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród

Wikipedia


marcjanna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcjan mos.

Wiktionary


marcjanniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­cjan­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marcjanów

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cja­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Mar­cja­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Ka­wę­czyn

Wikipedia


marcjasz

naz­wi­sko


SJP.pl


marcjon

te­o­log, gno­styk chrze­ści­jań­ski, twór­ca mar­cjo­niz­mu


SJP.pl

Mar­cjon (gr. "Μαρκίων Σινώπης"; ur. ok. 100 w Sy­no­pie; zm. po 160) – te­o­log chrze­ści­jań­ski, twór­ca mar­cjo­niz­mu, czę­ścio­wo po­wią­za­ne­go z gno­sty­cyz­mem. Odrzu­cił ist­nie­ją­cy kanon Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu.

Wikipedia


marcjonita

zwo­len­nik mar­cjo­niz­mu (dok­try­ny wczes­no­chrze­ści­jań­skiej bli­skiej gno­sty­cyz­mo­wi)


SJP.pl


marcjonitka

→ mar­cjo­ni­ta


SJP.pl

Patrz:

marcjonita

marcjonizm

wyz­na­nie re­li­gij­ne bli­skie gno­sty­cyz­mo­wi, za­ło­żo­ne około 145 roku przez Mar­cjo­na z Sy­no­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. hist. nurt wczes­ne­go chrze­ści­jań­stwa (II-IV w.), zwią­za­ny z Mar­cjo­nem z Sy­no­py za­kła­da­ją­cy ist­nie­nie dwóch bogów: Boga Sta­re­go Te­sta­men­tu (su­ro­we­go, spra­wied­li­we­go) i Boga ob­ja­wio­ne­go przez Je­zu­sa (do­bre­go, mi­ło­sier­ne­go), odrzu­ce­nie Sta­re­go Te­sta­men­tu, uz­na­wa­nie tylko wy­bra­nych pism No­we­go Te­sta­men­tu (np. okro­jo­nej Ewan­ge­lii Łu­ka­sza) oraz silny du­a­lizm duch – ma­te­ria;

Wiktionary

Mar­cjo­ni­ci (mar­cjo­nizm) – bli­ska gno­sty­cyz­mo­wi grupa re­li­gij­na za­ło­żo­na około 145 roku przez Mar­cjo­na z Sy­no­py. Szczyt ich dzia­łal­no­ści przy­pa­dał na II wiek i III wiek, choć kilka gmin przetr­wa­ło do VI wieku. Ich pis­ma­mi re­li­gij­ny­mi były Ewan­ge­lia Mar­cjo­na: przy­pu­szczal­nie edy­to­wa­na przez niego Ewan­ge­lia Łu­ka­sza, która nie za­wie­ra m.in.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Marcjon m., marcjonita m., marcjonitka ż., neomarcjonizm m.

 przym. marcjoński, marcjonicki, neomarcjoński

Wiktionary


marcjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Mar­cjusz – mę­skie imię ła­ciń­skie, pow­sta­łe od nazwy rodu "Mar­cii/Mar­tii" (pol. Mar­cju­sze), które pier­wot­nie sta­no­wi­ło pa­tro­ni­mik od Marka, oz­na­cza­jąc „syn Marka, przy­na­leż­ny do Marka”. Ist­nie­je pa­tron tego imie­nia, św. Mar­cjusz.

Mar­cjusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 kwiet­nia i 8 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


marco

[czy­taj: marko] obce imię mę­skie


SJP.pl


marconi

[czy­taj: mar­ko­ni] naz­wi­sko, m.in. Gu­gliel­mo Mar­co­ni (1874-1937), wło­ski fizyk i elek­tro­nik, pio­nier ra­dio­tech­ni­ki, kon­struk­tor ra­dio­te­le­gra­fu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­gliel­mo Mar­co­ni (1874-1937) – wło­ski fizyk i kon­struk­tor
  • Mar­co­ni – ro­dzi­na pol­sko-wło­skich ar­chi­tek­tów, ma­la­rzy i rzeź­bia­rzy:
    • Le­an­dro Mar­co­ni (1763-1837) – wło­ski ar­chi­tekt i ma­larz
    • Hen­ryk Mar­co­ni (1792-1863) – pol­ski ar­chi­tekt po­cho­dze­nia wło­skie­go, syn Le­an­dra, od 1822 w Pol­sce
    • Fer­ran­te Mar­co­ni (1798-1868) – rzeź­biarz po­cho­dze­nia wło­skie­go, syn Le­an­dra, od 1828 w Pol­sce
    • Karol Mar­co­ni (1826-64) – ma­larz, syn Hen­ry­ka
    • Le­an­dro Mar­co­ni (1834-1919) – ar­chi­tekt, syn Hen­ry­ka
    • Le­o­nard Mar­co­ni (1836-1899) – rzeź­biarz, syn Fer­ran­te
    • Wła­dy­sław Mar­co­ni (1848-1915) – ar­chi­tekt, kon­ser­wa­tor, syn Hen­ry­ka
    • Boh­dan Mar­co­ni (1894-1975) – kon­ser­wa­tor dzieł sztu­ki, syn Wła­dy­sła­wa
    • Hen­ryk Jerzy Mar­co­ni (1927-2011) – ar­chi­tekt, syn Boh­da­na
  • Mar­co­ni – sta­cja metra w Rzy­mie

Wikipedia


marcos

[czy­taj: MARkos]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Mar­cos, właśc. Mar­cos Ro­ber­to Sil­ve­i­ra Reis (ur. 4 sierp­nia 1973 w São Paulo) – bra­zy­lij­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza. Z re­pre­zen­ta­cją Bra­zy­lii, w któ­rej bar­wach wy­stą­pił 29 razy, zdo­był w 2002 roku Pu­char Świa­ta. Całą ka­rie­rę spę­dził w bra­zy­lij­skim klu­bie SE Pal­me­i­ras.

Wikipedia


marcować

mar­co­wać się - po­tocz­nie o ko­tach, za­ją­cach: prze­cho­dzić ruję


SJP.pl


marcowy

→ ma­rzec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do marca, trze­cie­go mie­sią­ca roku

 (1.2) od­no­szą­cy się do wy­da­rzeń w marcu 1968 roku w Pol­sce i ich na­stępstw

Wiktionary

Patrz:

marzec

Wymowa:

IPA: mar.ˈt͡sɔ.vɨ, AS: mar.co.vy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzec m., marcowanie n.

 czas. marcować ndk.

 przysł. marcowo

Wiktionary


marculewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


marcus

[czy­taj: mar­kus]
1. obce imię mę­skie
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cus – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Mar­cus – miej­sco­wość w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Ste­vens
  • Mar­cus (ang. Mar­cus Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • ła­ciń­ska wer­sja imie­nia mę­skie­go Marek
  • dawna ame­ry­kań­ska nazwa ja­poń­skiej wyspy Mi­na­mi Tori-shima
  • Mar­cus – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny, wy­ko­nu­ją­cy disco polo
  • Mar­cus ( (ur. 1974) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


marcypan

mar­ce­pan


SJP.pl


marcysia

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­la, Mar­ce­li­na (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od Mar­cjan­na, Mar­ce­li­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­cy­sia to moja druga córka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marceli mos.

Wiktionary


marcyś

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­la, Mar­ce­li­na (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od Mar­ce­li, Mar­cjan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój Mar­cyś cho­dzi już do dru­giej klasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marceli mos., Marcin mos.

Wiktionary


marczak

zając lub zwie­rzę do­mo­we uro­dzo­ne w marcu


SJP.pl

Mar­czak – pol­skie naz­wi­sko. Osoby o tym naz­wi­sku:

Wikipedia


marczanin

miesz­ka­niec Marek


SJP.pl


marczanka

miesz­kan­ka Marek


SJP.pl


marczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. płacz­li­we dziec­ko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marczeć

Wiktionary


marczenko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­lij Mar­czen­ko
  • An­drij (Wik­to­ro­wicz) Mar­czen­ko
  • Illa Mar­czen­ko
  • Ma­ry­na Mar­czen­ko
  • Wsie­wo­łod (Mi­chaj­ło­wicz) Mar­czen­ko
  • Zyg­munt Mar­czen­ko – pol­ski che­mik

Wikipedia


marczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Mar­czew­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, dy­ry­gent i or­ga­ni­sta
  • An­drzej Maria Mar­czew­ski – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny, dra­ma­turg, sce­na­rzy­sta, pro­du­cent, dy­rek­tor te­a­trów
  • Artur Mar­czew­ski – pol­ski pił­karz
  • Ed­ward Mar­czew­ski − pol­ski ma­te­ma­tyk ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia, pro­fe­sor i rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go
  • Ja­ro­sław Mar­czew­ski – pol­ski pię­ściarz, me­da­li­sta mi­strzostw kraju
  • Józef Mar­czew­ski − pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny i sa­mo­rzą­do­wy, pre­zy­dent mia­sta Czę­sto­cho­wy
  • Ka­zi­mierz Mar­czew­ski – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Krzysz­tof Mar­czew­ski – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Lu­cjan Mar­czew­ski – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Ma­ciej Mar­czew­ski – pol­ski aktor
  • Ma­ciej Mar­czew­ski – pol­ski dzia­łacz spor­to­wy i spo­łecz­ny
  • Ma­rian Mar­czew­ski – pol­ski po­li­tyk, mi­li­cjant, poseł na Sejm

Wikipedia


marczeć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mru­czeć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o dziec­ku pła­kać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

 rzecz. marczek mos.

Wiktionary


marczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Mar­czuk (ur. 1974) – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Be­ni­to Mar­czuk (1937−2018) − pol­ski ma­larz
  • Iwan Mar­czuk (ur. 1936) – ma­larz ukra­iń­ski
  • Jew­hen Mar­czuk (1941−2021) – ukra­iń­ski ge­ne­rał, po­li­tyk
  • Mie­czy­sław Mar­czuk (1924−2016) – pol­ski pe­da­gog
  • Sier­giej Mar­czuk (ur. 1952) – ro­syj­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • Sła­wo­mir Mar­czuk (ur. 1939) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy i ban­ko­wiec, wi­ce­mi­ni­ster fi­nan­sów
  • Sta­ni­sław Mar­czuk (1931–2014) – in­ży­nier rol­nict­wa, wi­ce­wo­je­wo­da bial­sko­pod­la­ski
  • Sta­ni­sław Mar­czuk (ur. 1935) – pol­ski po­li­tyk
  • Syl­wia Mar­czuk (ur. 1982) – pił­kar­ka ręcz­na SPR Lu­blin
  • We­ro­ni­ka Mar­czuk (ur. 1971) – ukra­iń­ska ak­tor­ka
  • Wi­told Mar­czuk (ur. 1953) – pol­ski po­li­tyk, ge­ne­rał

Wikipedia


marczyce

Mar­czy­ce (do 1945 niem. "Märzdorf", w 1946 także "Mar­cin­ko­wi­ce") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie Pod­gó­rzyn.

Wikipedia


marczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Mar­czyk (ur. 1948) – pol­ski al­to­wio­li­sta
  • Ma­riusz Mar­czyk (ur. 1958) – pol­ski pi­sarz i aktor
  • Mi­ko­łaj Mar­czyk (ur. 1995) – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Zbi­gniew Mar­czyk (1917-1944) – żoł­nierz AK
  • Mar­czuk

Wikipedia


marczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­czyń­ski (1908-1985) – ma­larz, gra­fik
  • An­to­ni Mar­czyń­ski (1899-1968) – li­te­rat
  • Jan Mar­czyń­ski (1896-1941) – na­u­czy­ciel, dzia­łacz oś­wia­to­wy
  • Józef Mar­czyń­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Ro­mu­ald Mar­czyń­ski (1921-2000) – ma­te­ma­tyk
  • To­masz Mar­czyń­ski (ur. 1984) – ko­larz
  • Wa­wrzy­niec Mar­czyń­ski (1778-1845) – ksiądz

Wikipedia


marczów

Mar­czów – wieś łań­cu­cho­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń w do­li­nie po­to­ku Ośna nad rzeką Bóbr, poś­ród wznie­sień Po­gó­rza Izer­skie­go: Kąt­ni­cy (379 m n.p.m.) Włócz­ni­ka (386 m n.p.m.) i Ło­pa­ty (366 m n.p.m.) po stro­nie pół­noc­nej i od po­łud­nia wzdłuż ma­sy­wu Ba­ra­niej Góry (309 m n.p.m.).

Wikipedia


marcówka

1. kura wy­lę­gła w marcu
2. owca uro­dzo­na w marcu
3. woda ze śnie­gu mar­co­we­go


SJP.pl

Mar­ców­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie Zem­brzy­ce.

Wieś po­ło­żo­na jest w Be­ski­dzie Ma­kow­skim, na po­łud­nio­wych sto­kach Cheł­mu (604 m n.p.m.), czę­ścio­wo na sto­kach Sos­nów­ki (538 m).

Mar­ców­ka zo­sta­ła osa­dzo­na praw­do­po­dob­nie w II po­ło­wie XV w.

Wikipedia


marder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. nie­miec­ki gą­sie­ni­co­wy bo­jo­wy wóz pie­cho­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­der – nie­miec­kie ni­szczy­cie­le czoł­gów z okre­su II wojny świa­to­wej, uz­bro­jo­ne w ar­ma­tę 75 lub 76 mm:
    • Mar­der I – na pod­wo­ziu cią­gni­ka Lor­ra­i­ne 37L,
    • Mar­der II – na pod­wo­ziu czoł­gu PzKpfw II,
    • Mar­der III – na pod­wo­ziu czoł­gu PzKpfw 38(t),
  • Mar­der – nie­miec­kie bo­jo­we wozy pie­cho­ty
    • Mar­der 1 – wóz opra­co­wa­ny i pro­du­ko­wa­ny w la­tach 70. XX wieku,
    • Mar­der 2 – pro­to­typ wozu opra­co­wa­ny w la­tach 80. XX wieku,
  • Mar­der – nie­miec­ka żywa tor­pe­da z okre­su II wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­miec­kie le­o­par­dy i mar­de­ry zo­sta­ły stwo­rzo­ne do wspól­ne­go prze­pro­wa­dza­nia ata­ków na polu walki.

Wiktionary


mardocheusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. liter. po­stać z Księ­gi Este­ry, opie­kun Este­ry;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Mar­do­che­usz, Mor­de­chaj (hebr. מָרְדֳּכַי "Mar­do­kaj", Mor­de­chaj, w aram. dosł. „"Przy­na­le­żą­cy do Mar­du­ka"”) – po­stać bi­blij­na wy­stę­pu­ją­ca w Księ­dze Este­ry.

Mar­do­che­usz był Żydem z ple­mie­nia Be­nia­mi­na peł­nią­cym służ­bę na dwo­rze króla Per­sji Achasz­we­ro­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Este­ra uczy­ni­ła zgod­nie z po­le­ce­niem Mar­do­che­u­sza, tak jakby była je­szcze pod jego opie­ką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. Mordechaj

Wiktionary


marduk

1. w mi­to­lo­gii ba­bi­loń­skiej: na­ro­do­wy bóg Ba­bi­loń­czy­ków, uwa­ża­ny za opie­ku­na magii, stwór­ca oraz wład­ca nieba i ziemi
2. ze­spół black­me­ta­lo­wy za­ło­żo­ny w 1990 roku w Szwe­cji


SJP.pl

Mar­duk (sum. damar-dutu, tłum. „"Młody by­czek boga Utu"”) – bó­stwo opie­kuń­cze mia­sta Ba­bi­lon, naj­waż­niej­szy bóg pan­te­o­nu ba­bi­loń­skie­go, syn boga Enki/Ea, mał­żo­nek bo­gi­ni Sar­pa­ni­tu, utoż­sa­mia­ny z pla­ne­tą Jo­wisz i Sy­riu­szem.

Ze wzglę­du na po­zy­cję mia­sta, Mar­duk szyb­ko stał się na­czel­nym bó­stwem Me­zo­po­ta­mii. W szczy­to­wym na­si­le­niu kultu in­nych bogów uwa­ża­no za jego sługi bądź je­dy­nie inne aspek­ty jego oso­bo­wo­ści. Jego kult stał się rów­nież po­pu­lar­ny w Asy­rii.

Wikipedia


marea

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl

Marea – an­tycz­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Egip­cie, 45 ki­lo­me­trów na po­łud­nio­wy za­chód od Alek­san­drii, na po­łud­nio­wym wy­brze­żu je­zio­ra Mar­jut, czyli an­tycz­ne­go Ma­re­o­tis.

Wikipedia


marealbidy

łań­cuch gór­ski pow­sta­ły w ar­cha­i­ku na te­re­nie dzi­siej­sze­go Morza Bia­łe­go


SJP.pl


marecki

przy­miot­nik od: Marki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mia­sta Marki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Ma­rec­ki – kul­tu­roz­naw­ca
  • Mi­chał Ma­rec­ki – kom­po­zy­tor
  • An­drzej Ma­rec­ki – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­test wy­sła­li do ma­rec­kie­go urzę­du, a do­łą­czy­li po­sta­no­wie­nie sądu o na­by­ciu spad­ku, je­szcze z roku 1989, w myśl któ­re­go byli współ­wła­ści­cie­la­mi po­se­sji.

Wiktionary


mareczek

zdrob­nie­nie od: Marek (imię mę­skie); Maruś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sła­łam pana Ma­recz­ka do hur­tow­ni w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek mos., Marcin mos., Maruś mos.

 przym. Markowy, Marcinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maruś

Wiktionary


mareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: marka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marka ż.

Wiktionary


mareczkowie

zdrob­nie­nie od: Marek (imię mę­skie); Maruś


SJP.pl


mareczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­recz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


marek

1. ro­śli­na ros­ną­ca dziko na te­re­nach ba­gien­nych, cza­sem upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne ko­rze­nie; marek kuc­mer­ka;
2. daw­niej: dusza po­ku­tu­ją­ca, po­tę­pie­niec;
3. nocny marek - po­tocz­nie: osoba prze­sia­du­ją­ca, pra­cu­ją­ca do póź­nej nocy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju se­le­ro­wa­tych;

 (1.2) daw. mara, dusza po­ku­tu­ją­ca

 (1.3) stpol. dia­beł

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, na­le­żą­ce do wą­skiej grupy naj­star­szych imion rzym­skich (imion wła­ści­wych, "pra­e­no­men", por. Ty­be­riusz, Aulus, Ma­niusz, Ga­jusz, Lu­cjusz, Pu­bliusz, Tytus, Ser­wiusz), ut­wo­rzo­ne z "*Mart-ico-s" od imie­nia boga "Mars", "Mar­tis" i oz­na­cza­ją­ce „na­le­żą­cy do Marsa, zwią­za­ny z Mar­sem”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarɛk, AS: marek

Wiktionary


marekwia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mar­chew­ka

Wiktionary


marekwica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nać

Wiktionary


maremma

nad­mor­ska ni­zi­na we Wło­szech


SJP.pl


maremotoryczny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy ener­gię prą­dów mor­skich i oce­a­nicz­nych jako siłę na­pę­do­wą


SJP.pl


marena

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych, ży­ją­ca w je­zio­rze Mied­wie pod Szcze­ci­nem; sieja mied­wiań­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­re­na – sło­wiań­ska bo­gi­ni, Ma­rzan­na
  • Ma­re­na – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny kar­ma­zyn­ko­wa­tych
  • Ma­re­na – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej

Wikipedia


marencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ma­ren­cja i po­cho­dzę ze Skar­ży­ska.

Wiktionary


marengo

gruba weł­nia­na tka­ni­na, uży­wa­na na ubra­nia, ko­stiu­my i pła­szcze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. wło­ska wieś po­ło­żo­na w gmi­nie Ales­san­dria, w Pie­mon­cie; miej­sce sław­nej Na­po­le­oń­skiej bitwy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ren­go – Sa­skat­che­wan – miej­sco­wo­ści w pro­win­cji Sa­skat­che­wan
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Ma­ren­go – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Craw­ford
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Iowa
  • Ma­ren­go – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Mor­row
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Iowa
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cal­ho­un
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land
  • hrab­stwo Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Co­un­ty) – w sta­nie Ala­ba­ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O, Fran­cu­zi! Czyż bez ceny
Rany nasze dla was są?
Spod Ma­ren­go, Wa­gram, Jeny,
Drez­na, Lip­ska, Wa­ter­loo:
Świat was zdra­dzał, my dotr­wa­li,
Śmierć czy triumf, my gdzie wy!
Bra­cia! My wam krew da­wa­li,
Dziś wy dla nas nic – prócz łzy?

 (1.1) Bra­ko­wa­ło za­led­wie kil­ku­na­stu minut, by Wa­ter­loo na­stą­pi­ło o pięt­na­ście lat wcze­śniej, pod Ma­ren­go. 14 czerw­ca 1800 roku, pod wsią Ma­ren­go, „bóg wojny” dał się oma­mić agen­tom wroga i wcią­gnąć na nie­ko­rzyst­ny dla sie­bie teren, wy­bra­ny przez wodza Au­stria­ków, feld­mar­szał­ka Me­la­sa, który dy­spo­no­wał znacz­ną prze­wa­gą li­czeb­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marengo n.

Wiktionary


mareograf

przy­rząd do re­je­stra­cji pły­wów mor­skich; pły­wo­mierz


SJP.pl

Ma­re­o­graf (pły­wo­mierz) – przy­rząd po­mia­ro­wy (wo­dow­skaz) słu­żą­cy do au­to­ma­tycz­ne­go po­mia­ru zmian po­zio­mu morza (wy­so­ko­ści lu­stra wody).

Od­nie­sio­ne do śred­nie­go po­zio­mu Morza Bał­tyc­kie­go w Za­to­ce Fiń­skiej, wyz­na­czo­ne­go dla ma­re­o­gra­fu w Kronsz­ta­dzie koło Sankt Pe­ters­bur­ga (Fe­de­ra­cja Ro­syj­ska), war­to­ści ge­o­po­ten­cjal­ne po­dzie­lo­ne przez prze­cięt­ne war­to­ści przy­spie­sze­nia nor­mal­ne­go siły cięż­ko­ści, zwane wy­so­ko­ścia­mi nor­mal­ny­mi, two­rzy­ły obo­wią­zu­ją­cy dla Pol­ski do roku 2012 układ wy­so­ko­ści Kronsz­tad 86.

Wikipedia


mareograficzny

→ ma­re­o­graf


SJP.pl

Patrz:

mareograf

margaj

mały, dra­pież­ny ssak po­dob­ny do kota za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną oraz Ama­zo­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­o­par­dus wie­dii|Schinz|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku mar­gaj (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W nie­wo­li mar­ga­je żyją do 15 lat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ocelot nadrzewny, ocelot

 (1.2) ocelot nadrzewny, ocelot

Wiktionary


margaret

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • an­glo­sa­ska wer­sja imie­nia Mał­go­rza­ta
  • Mar­ga­ret – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie St. Clair
  • Mar­ga­ret (ang. Mar­ga­ret Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • Mar­ga­ret (właśc. Mał­go­rza­ta Jam­ro­ży) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Mar­ga­ret – księ­życ Urana
  • Mar­ga­ret – ame­ry­kań­ski film dra­ma­tycz­ny z 2011 roku
  • Mar­ga­ret – sin­gel pol­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go Mys­lo­vitz
  • Mar­ga­ret – ja­poń­ski dwu­ty­god­nik z shōjo-mangą

Wikipedia


margareta

obce imię żeń­skie


SJP.pl


margaretka

po­tocz­nie: ja­strun wła­ści­wy lub po­dob­na ro­śli­na ogro­do­wa z ro­dzi­ny astro­wa­tych o kwia­to­sta­nach przy­po­mi­na­ją­cych sto­krot­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­ga­ret­ka – po­tocz­na nazwa ja­stru­nu wła­ści­we­go i po­dob­nych ro­ślin ogro­do­wych z ro­dzi­ny astro­wa­tych, o du­żych biało-żół­tych kwia­to­sta­nach przy­po­mi­na­ją­cych sto­krot­ki
  • Apo­sto­lat Mar­ga­ret­ka – ruch mod­li­tew­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, któ­re­go isto­tą jest wie­czy­sta mod­lit­wa za jed­ne­go ka­pła­na

Wikipedia


margaretkowy

→ mar­ga­ret­ka


SJP.pl

Patrz:

margaretka

margarita

drink na bazie te­qu­i­li, li­kie­ru oraz soku z cy­try­ny lub li­mon­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ga­ri­ta – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Mar­ga­ri­ta – wyspa u wy­brze­ży We­ne­zu­e­li
  • Mar­ga­ri­ta – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • mar­ga­ri­ta – ro­dzaj drin­ka
  • Mar­ga­ri­ta – sin­gel pol­skiej pio­sen­kar­ki Mar­ga­ret

Wikipedia


margaryna

tłuszcz spo­żyw­czy kon­sy­sten­cją przy­po­mi­na­ją­cy masło, wyt­wa­rza­ny głów­nie z olei ro­ślin­nych, naj­czę­ściej z do­dat­kiem sub­stan­cji sma­ko­wych, bar­wią­cych i wi­ta­min


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. pro­dukt spo­żyw­czy, tłuszcz ja­dal­ny po­dob­ny do masła, wyt­wa­rza­ny z ole­jów ro­ślin­nych;

Wiktionary

Mar­ga­ry­na – pro­dukt spo­żyw­czy na­le­żą­cy do tłu­szczów ja­dal­nych. Jest to emul­sja tłu­szczo­wo-wodna wyt­wa­rza­na współ­cze­śnie głów­nie po­przez ka­ta­li­tycz­ne uwo­dor­nie­nie płyn­nych ole­jów ro­ślin­nych (rze­pa­ko­we­go, so­jo­we­go, pal­mo­we­go, ara­chi­do­we­go i in­nych). Za­war­tość tłu­szczu w mar­ga­ry­nie wy­no­si 40–80%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pos­ma­ruj mi chleb mar­ga­ry­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɡaˈrɨ̃na, AS: margarỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. margarynowy

Wiktionary


margarynownia

fa­bry­ka mar­ga­ry­ny


SJP.pl


margarynowy

przy­miot­nik od: mar­ga­ry­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mar­ga­ry­ną; za­wie­ra­ją­cy mar­ga­ry­nę

 (1.2) rzad. zwią­za­ny z perłą lub per­ła­mi → chem. zob. kwas mar­ga­ry­no­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margaryna ż.

Wiktionary


margaryt

ro­dzaj miki, kru­chy mi­ne­rał z grupy ły­szczy­ków


SJP.pl


margać

na­rze­kać na coś, na kogoś, skar­żyć się, zrzę­dzić


SJP.pl


margański

naz­wi­sko


SJP.pl


margerytka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych; zło­cień wła­ści­wy; ja­strun


SJP.pl


margerytkowy

→ mar­ge­ryt­ka


SJP.pl

Patrz:

margerytka

margiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­gia­ną, do­ty­czą­cy Mar­gia­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Margiana ż.

Wiktionary


margiel

jas­no­sza­ra skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się z wę­gla­nów wap­nia i ma­gne­zu oraz mi­ne­ra­łów ila­stych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała osa­do­wa zło­żo­na głów­nie z wę­gla­nów oraz mi­ne­ra­łów ila­stych;

Wiktionary

Mar­giel – skała osa­do­wa, zwy­kle szara. Skła­da się z wę­gla­nów (wap­nia lub ma­gne­zu) i mi­ne­ra­łów ila­stych. Uży­wa­ny jest do wy­ro­bu ce­men­tu, także jako nawóz mi­ne­ral­ny (sztucz­ny). Ma słaby, nie­przy­jem­ny za­pach. Do­brze re­a­gu­je z kwa­sem sol­nym (HCl), po­zo­sta­wia­jąc błot­ni­stą plam­kę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʲɟɛl, AS: marʹǵel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marglisty

Wiktionary


marginalistyczny

→ mar­gi­na­lizm


SJP.pl

Patrz:

marginalizm

marginalium

1. tytuł, hasło, pod­ha­sło do­ty­czą­ce tre­ści tek­stu, umie­szczo­ne na mar­gi­ne­sie;
2. ręcz­na uwaga, ko­men­tarz czy­tel­ni­ka na mar­gi­ne­sie rę­ko­pi­su lub druku;
3. spra­wa mało ważna, dru­go­pla­no­wa; bła­host­ka


SJP.pl


marginalizacja

pom­niej­sze­nie zna­cze­nia cze­goś albo wpły­wu na coś


SJP.pl


marginalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­gi­na­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmarginalizowanie n., marginalizacja ż.

 czas. marginalizować ndk., zmarginalizować dk.

Wiktionary


marginalizować

pom­niej­szać zna­cze­nie cze­goś lub wpły­wu na coś


SJP.pl


marginalny

bę­dą­cy poza cen­trum, mało ważny, o nie­wiel­kim zna­cze­niu; nie­i­stot­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mniej ważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, o czym mó­wisz, to mar­gi­nal­na spra­wa. Przejdź do kon­kre­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲɟĩˈnalnɨ, AS: marʹǵĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margines m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugorzędny, trzeciorzędny, poboczny, uboczny, peryferyjny

Wiktionary


margines

1. od­stęp mię­dzy polem tek­stu a brze­giem ar­ku­sza pa­pie­ru;
2. coś dru­go­rzęd­ne­go, mniej waż­ne­go;
3. zapas, za­kład­ka na nie­prze­wi­dzia­ne oko­licz­no­ści;
4. mar­gi­nes spo­łecz­ny - ogół osób wy­klu­czo­nych z życia spo­łecz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­za­dru­ko­wa­ny brzeg stro­ny, np. ze­szy­tu;

 (1.2) przen. coś, co dzie­je się poza głów­nym nur­tem

 (1.3) przen. coś, co jest dru­go­rzęd­ne, nie­i­stot­ne lub mało ważne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­gi­nes (ogól­nie) – prze­strzeń po­mię­dzy głów­ną za­war­to­ścią (np. gra­fi­ką lub fo­to­gra­fią) a brze­giem danej po­wierzch­ni (np. kart­ki pa­pie­ru, płót­na)
  • mar­gi­nes (ty­po­gra­fia) – po­wierzch­nia mię­dzy ko­lum­ną tek­stu a kra­wę­dzia­mi stro­ni­cy
  • mar­gi­nes bez­pie­czeń­stwa – nad­wyż­ka bie­żą­cej lub pla­no­wa­nej wiel­ko­ści sprze­da­ży ponad wyz­na­czo­ny próg ren­tow­no­ści
  • mar­gi­nes chi­rur­gicz­ny – pasmo zdro­wych tka­nek wy­cię­tych wraz z usu­wa­nym frag­men­tem nie­pra­wi­dło­wych, zmie­nio­nych cho­ro­bo­wo tka­nek
  • mar­gi­nes (okre­śle­nie typu oso­bo­wo­ści) – osoba ży­ją­ca na kra­wę­dzi dwóch lub wię­cej krę­gów kul­tu­ro­wych, z któ­rych żaden nie de­fi­niu­je w pełni jej toż­sa­mo­ści
  • Mar­gi­na­li­za­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mar­gi­ne­sach książ­ki były ja­kieś dziw­ne no­tat­ki, z któ­rych nic nie wy­ni­ka­ło.

 (1.3) Li­te­ra­tu­rą zaj­mo­wał się na mar­gi­ne­sie in­nych zajęć, z za­mi­ło­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marginesowy, marginalny

Wiktionary


marginesowy

→ mar­gi­nes


SJP.pl

Patrz:

margines

marginocefal

przed­sta­wi­ciel grupy di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


SJP.pl


marginocefale

przed­sta­wi­ciel grupy di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


SJP.pl

Mar­gi­no­ce­fa­le ( Mar­gi­no­cep­ha­lia) – grupa di­no­za­u­rów z rzędu di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych (z po­drzę­du Ce­ra­po­da, z grupy He­te­ro­don­to­sa­u­ri­for­mes).

Wszyst­kie były ro­śli­no­żer­ne. Pier­wot­ne były dwu­noż­ne, póź­niej po­ja­wi­ły się formy o bar­dzo du­żych roz­mia­rach i po­ru­sza­ją­ce się na czte­rech no­gach.

Wikipedia


margirant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sy­mu­lant

Wiktionary


margiyrować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. uda­wać, sy­mu­lo­wać

Wiktionary


marglisty

ob­fi­tu­ją­cy w mar­giel


SJP.pl


marglowaty

za­wie­ra­ją­cy pewną ilość mar­glu (skały osa­do­wej)


SJP.pl


marglowy

przy­miot­nik od: mar­giel


SJP.pl


margonin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Mar­go­nin (niem. "Mar­ga­tin") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1402 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ka­li­skim.

Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Mar­go­nin. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marˈɡɔ̃ɲĩn, AS: margõńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. margoniński

Wiktionary


margoninianin

miesz­ka­niec Mar­go­ni­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


margoninianka

miesz­kan­ka Mar­go­ni­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


margoniński

zwią­za­ny z Mar­go­ni­nem, do­ty­czą­cy Mar­go­ni­na


SJP.pl


margoszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. zdrobn. Mał­go­rza­ta

Wiktionary


margot

imię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię żeń­skie, od­po­wied­nik Mał­go­rza­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cédric Mar­got – szwaj­car­ski bry­dży­sta
  • Henri Mar­got – fran­cu­ski bo­ta­nik
  • Eva Mar­got – nor­we­ska ma­lar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poś­ród gości będą różni, o, bar­dzo różni, ale ni­ko­go, kró­lo­wo Mar­got, pro­szę nie wy­róż­niać!

Wiktionary


margowo

Mar­go­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Świerz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


margr.

skrót od: mar­gra­bia


SJP.pl


margrabia

1. w śred­nio­wie­czu: zwierzch­nik pro­win­cji przy­gra­nicz­nej, mar­chii;
2. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny niż­szy od księ­cia, a wyż­szy od hra­bie­go;
3. osoba ma­ją­ca taki tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu: zwierzch­nik mar­chii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­gra­bio­wie bran­den­bur­scy dla po­skro­mie­nia buty pol­skiej za­mor­do­wa­li w niem skry­to­bój­czo króla pol­skie­go Prze­my­sła­wa, który od nich odzy­skał Po­mo­rze dla Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈɡrabʲja, AS: margrabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margrabstwo n., margrabianka ż.

:: fż. margrabina ż.

 przym. margrabiowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) margraf

Wiktionary


margrabianka

córka mar­gra­bie­go


SJP.pl


margrabowa

hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta Olec­ko


SJP.pl


margrabstwo

1. woj­sko­wy okręg po­gra­nicz­ny; mar­chia
2. god­ność, tytuł mar­gra­bie­go
3. ma­ją­tek, po­sia­dłość mar­gra­bie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. tytuł i urząd mar­gra­bie­go

 (1.2) hist. zie­mie za­rzą­dza­ne przez mar­gra­bie­go

 (1.3) hist. ad­mi­ni­stra­cyj­ny okręg gra­nicz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nasi przod­ko­wie przy­wę­dro­wa­li z Mar­grab­stwa Moraw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margrabia mos.

Wiktionary


margraf

mar­gra­bia
1. zwierzch­nik mar­chii w śred­nio­wie­czu;
2. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny;
3. osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl


mari

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Me­zo­po­ta­mii (obec­nie Tall al-Ha­ri­ri w Syrii)


SJP.pl

Mari – sta­ro­żyt­ne mia­sto w pół­noc­nej Me­zo­po­ta­mii nad Eu­fra­tem. Od III ty­siąc­le­cia p.n.e. ważny oś­ro­dek po­li­tycz­ny i hand­lo­wy na szla­ku pół­noc­na Me­zo­po­ta­mia – pół­noc­na Syria. Okre­so­wo pod wła­dzą Su­me­rów, Aka­dów, Asy­ryj­czy­ków. Naj­więk­sze­go zna­cze­nia na­bra­ło Mari pod rzą­da­mi Amo­ry­tów na prze­ło­mie XIX/XVIII w. p.n.e. Zdo­by­te około 1757 r. p.n.e. przez Ham­mu­ra­bie­go, stop­nio­wo po­pa­da­ło w ruinę. Obec­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne Tall Ha­ri­ri w Syrii.

Wikipedia


maria

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. nie­wiel­ki atol w pa­cy­ficz­nym ar­chi­pe­la­gu Tu­a­mo­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (2.1) rzad. imię|pol­ski|m. (prze­waż­nie na­da­wa­ne jako dru­gie imię)

Wiktionary

( ‏מִרְיָם‎ = "Mi­riam") – imię żeń­skie o nie­pew­nej ety­mo­lo­gii, po­cho­dzą­ce od zgre­cy­zo­wa­ne­go he­braj­skie­go "Mi­riam", "Ma­riam", ety­mo­lo­gicz­nie łą­czą­ce­go się z aka­dyj­skim "mariām" („na­pa­wa ra­do­ścią”).

We­dług sta­ty­styk z 2024 roku Maria to trze­cie co do po­pu­lar­no­ści imię żeń­skie w Pol­sce, no­szo­ne przez 585 573 osoby. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, w 2009 roku Maria zaj­mo­wa­ła 21. miej­sce spoś­ród żeń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marii nie było dziś w pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲja, AS: marʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marja ż., Marya ż., Maryja ż., Maryla ż., Marylka ż., Maryna ż., Mery ż., Miriam ż., Marian m.

:: zdrobn. Marysia ż., Maryśka ż., Mania ż., Mańka ż., Maniuś ż./m.

:: zgrub. Marycha ż.

 przym. mariacki, mariański, maryjny, Marysiny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Marysia, Maryśka, Mania, Mańka, Maniuś, Marycha; przest. Marja; stpol. Maryja; lud. Maryla, Marylka, Maryna; środ. Mery

Wiktionary


mariachi

[czy­taj: ma­ria­czi] ro­dzaj mek­sy­kań­skich ze­spo­łów mu­zycz­nych gra­ją­cych po­pu­lar­ną mu­zy­kę ta­necz­ną


SJP.pl

Ma­ria­chi – ro­dzaj or­kiestr po­pu­lar­nych w Mek­sy­ku. Ty­po­wi "ma­ria­chi" mają w swoim skła­dzie skrzyp­ce, różne ro­dza­je gitar, man­do­li­ny i trąb­ki. Or­kie­stry liczą od 3 do 12 człon­ków, w swoim re­per­tu­a­rze mają za­rów­no kom­po­zy­cje współ­czes­ne, jak i mek­sy­kań­ską mu­zy­kę lu­do­wą.

Wikipedia


mariacki

do­ty­czą­cy ko­ścio­ła Najś­więt­szej Marii Panny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­ścio­ła Najś­więt­szej Maryi Panny

 (1.2) de­dy­ko­wa­ny Najś­więt­szej Maryi Pan­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­chód prze­szedł ulicą Ma­riac­ką.

 (1.2) Re­ko­lek­cje dla na­u­czy­cie­li od­bę­dą się w Ko­ście­le Ma­riac­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mariański

 rzecz. Maria ż., Maryja ż., Marya ż.

Wiktionary


mariage

[czy­taj: marJAŻ] krój czcion­ki


SJP.pl

Ma­ria­ge – drugi album pol­skie­go fle­ci­sty Ry­szar­da Bo­row­skie­go i to­wa­rzy­szą­cych mu mu­zy­ków jaz­zo­wych. Na­gra­nia za­re­je­stro­wa­ne zo­sta­ły w 1998 pod­czas wy­stę­pu w Jazz Club "Ak­wa­rium" w War­sza­wie. Płyta CD wy­da­na zo­sta­ła w 1999 przez wyt­wór­nię Po­lo­nia Re­cords.

Wikipedia


mariah

imię żeń­skie


SJP.pl


mariak

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­riak – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie So­śnie. Leży ok. 20 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ostro­wa Wlkp., w po­bli­żu linii ko­le­jo­wej Ostrów-Ole­śni­ca.

W roku 2011 licz­ba miesz­kań­ców wsi wy­no­si­ła 89 osób.

Przed 1932 ro­kiem miej­sco­wość po­ło­żo­na była w po­wie­cie odo­la­now­skim, w la­tach 1975-1998 w wo­je­wództ­wie ka­li­skim, w la­tach 1932–1975 i od 1999 w po­wie­cie ostrow­skim.

Wikipedia


marialit

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian sodu


SJP.pl

Ma­ria­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ze­o­li­tów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, znany jest od 1866 r.

Nazwa po­cho­dzi od imie­nia żony nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga Ger­har­da von Ratha – Marii Rosy.

Wikipedia


mariampol

1. mia­sto na Lit­wie;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie;
4. osied­le w Byd­go­szczy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mia­sto w Lit­wie;

Wiktionary

Ma­riam­pol, ( Marijampolė, w cza­sach LSRR "Kap­su­kas") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Litwy, na Su­wal­szczyź­nie nad rzeką Sze­szu­pą, sto­li­ca okrę­gu ma­riam­pol­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mariampolanin m., mariampolanka ż.

 przym. mariampolski

Wiktionary


mariampolski

→ Ma­riam­pol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­riam­po­lem, do­ty­czą­cy Ma­riam­po­la

Wiktionary

Patrz:

Mariampol

Powiązane:

 rzecz. Mariampol ż.

Wiktionary


marian

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ma­rian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od imie­nia "Ma­rius" lub nazwy rodu "Marii". Oz­na­cza „na­le­żą­cy do Ma­riu­sza, rodu Ma­riu­szów”. Wy­stę­pu­je w Pol­sce od 1332 roku, jako Ma­rzy­jan. Forma Ma­rian po­ja­wi­ła się w Pol­sce w XVI wieku. W ję­zy­ku an­giel­skim uży­wa­ne jest jako imię żeń­skie. W Pol­sce w żeń­skim uży­ciu w 2025 roku wy­stą­pi­ło 35 razy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą sen­sa­cję wzbu­dzi­ło przy­by­cie Ma­ria­na Krza­klew­skie­go, który prze­ma­sze­ro­wał głów­ną ulicą wraz z licz­ny­mi zwo­len­ni­ka­mi do sto­li­ka AWS-u , gdzie ro­zda­wał au­to­gra­fy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjãn, AS: marʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż., Maryja ż., Marianowa ż., Marianówna ż., Marianostwo lm m.

:: zdrobn. Marianek mos.

:: fż. Marianna ż.

 przym. Marianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Marianek, Maryś, Maniek, Maniuś

Wiktionary


marianek

człon­ki­ni Zgro­ma­dze­nia Sióstr Maryi Nie­po­ka­la­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Ma­rian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce;

Wiktionary

Ma­ria­nek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­daj­cie Ma­rian­ko­wi jego tecz­kę.

 (2.1) Gosia miesz­ka­ła w Ma­rian­ku tuż przed wojną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż., Marian mos., Maryja ż., Marianna ż., Marianowa ż., Marianówna ż., Marianostwo lm m.

 przym. Marianowy

Wiktionary


marianice

Ma­ria­ni­ce – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go. W 1921 roku sta­cjo­no­wa­ła tu pla­ców­ka 17 ba­ta­lio­nu cel­ne­go.

Wikipedia


marianie

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


SJP.pl

Ma­ria­nie – po­tocz­na nazwa Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Ma­ria­nów Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia Najś­więt­szej Maryi Panny (łac. "Con­gre­ga­tio Cle­ri­co­rum Ma­ria­no­rum ab Im­ma­cu­la­ta Con­cep­tio­nis Be­a­tis­si­mae Vir­gi­nis Ma­riae", (skr. MIC). Pier­wsze pow­sta­łe na zie­miach pol­skich w XVII w., mę­skie, ka­to­lic­kie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne – za­ło­żo­ne w 1670 przez św.

Wikipedia


marianin

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez św. Sta­ni­sła­wa Pap­czyń­skie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie ma­ria­nie dusz­pa­ste­rzu­ją w 17 kra­jach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż.

 przym. mariański

Wiktionary


marianista

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z bez­ha­bi­to­we­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Wil­hel­ma Jó­ze­fa Cha­mi­na­de;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pre­fek­ta kon­gre­ga­cji wy­bra­no ma­ria­ni­stę z Fran­cji.

Wiktionary


marianka

człon­ki­ni Zgro­ma­dze­nia Sióstr Maryi Nie­po­ka­la­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ria­nów Pół­noc­nych albo Ma­ria­nów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian­ka – część mia­sta Sza­mo­cin
  • Ma­rian­ka – część wsi Szpe­tal Górny w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Ma­rian­ka – część wsi Wos­krze­ni­ce Duże w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Księż­pol
  • Ma­rian­ka – część wsi Wólka Or­łow­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Izbi­ca
  • Ma­rian­ka – część wsi Przy­tocz­no w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Je­zio­rza­ny
  • Ma­rian­ka – część wsi Wola Przy­by­sław­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Gar­bów
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niedrz­wi­ca Duża
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Kurów
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Stary Brus
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mariany nmos.

:: fm. Mariańczyk mos.

 przym. mariański, północnomariański

Wiktionary


mariankowie

zdrob­nie­nie od: Ma­rian (imię mę­skie); Ma­niuś


SJP.pl


mariankowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec
  • Ma­rian­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ma­ria­no­wo

Wikipedia


mariankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rian­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


marianna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ma­rian­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ma­rian. Po­tocz­nie jest ono czę­sto błęd­nie ro­zu­mia­ne jako wynik zło­że­nia dwóch in­nych imion: Marii i Anny, ana­lo­gicz­nie do Ma­ry­ann.

Imię Ma­rian­na jest w Pol­sce znane od śred­nio­wie­cza i aż do XIX wieku było jed­nym z naj­czę­ściej na­da­wa­nych imion – za­miast imie­nia Maria, które było uz­na­wa­ne za świę­te i za­re­zer­wo­wa­ne dla matki Je­zu­sa Chry­stu­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­rej do­zor­czy­ni Ma­rian­nie po­le­ci­łem, by ku­pi­ła w skle­pie kilka świec oraz sześć fun­tów kaszy manny, bar­dzo drob­niut­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈjãnːa, AS: marʹi ̯ã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Marian m.

Wiktionary


marianne

[czy­taj: maRIAN]
1. imię fran­cu­skie;
2. ko­bie­ta bę­dą­ca uo­so­bie­niem na­ro­du fran­cu­skie­go, przed­sta­wia­na w sztu­kach pla­stycz­nych z cha­rak­te­ry­stycz­ną czap­ką fry­gij­ską na gło­wie; Ma­rian­na


SJP.pl

Ma­rian­ne (Ma­rian­na) – nie­o­fi­cjal­ny sym­bol na­ro­do­wy Re­pu­bli­ki Fran­cu­skiej. Jest ucie­le­śnie­niem wol­no­ści. Znaj­du­je się w wielu miej­scach we Fran­cji, m.in. w sa­lach są­do­wych i me­ro­stwach. Po­stać przed­sta­wia­na jest jako wo­jow­nicz­ka w czap­ce fry­gij­skiej na gło­wie, na niek­tó­rych obra­zach widać ją pro­wa­dzą­cą do walki lud fran­cu­ski. Można także zo­ba­czyć ją na ofi­cjal­nych pie­czę­ciach pań­stwa, na mo­ne­tach oraz na znacz­kach pocz­to­wych.

Wikipedia


marianniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rian­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marianostwo

Ma­rian z mał­żon­ką; Ma­ria­no­wie


SJP.pl


marianowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


marianowie

imię mę­skie


SJP.pl


marianowo

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. wieś na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ria­no­wo – nie­o­fi­cjal­na ko­lo­nia wsi Ciche, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no
  • Ma­ria­no­wo – część wsi Po­ła­je­wo, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Ma­ria­no­wo – część wsi Szew­ce, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze
  • Ma­ria­no­wo – przy­sió­łek wsi Ku­li­go­wo, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Ma­ria­no­wo – wieś w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Sońsk
  • Ma­ria­no­wo – ko­lo­nia w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. mław­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Ma­ria­no­wo – część wsi Ku­la­ny, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wieczf­nia Ko­ściel­na
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Krzy­no­wło­ga Mała
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło
  • Ma­ria­no­wo – osada w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca

Wikipedia


marianowski

przy­miot­nik od: Ma­ria­no­wo, Ma­ria­no­wo Bro­dow­skie


SJP.pl


marianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ria­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


mariantów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian­tów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Za­gó­rów
  • Ma­rian­tów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Wła­dy­sła­wów

Wikipedia


mariany

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag wysp wul­ka­nicz­nych w Mi­kro­nez­ji, po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, na po­łud­nio­wy wschód od Ja­po­nii;

Wiktionary

Ma­ria­ny ("Ma­ria­na Is­lands"; Wyspy Ma­riań­skie, Wyspy Zło­dziej­skie) – ar­chi­pe­lag wysp wul­ka­nicz­nych w Mi­kro­nez­ji, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go. Kli­mat wysp jest wil­got­ny, czę­sto na­wie­dza­ją je taj­fu­ny. Wyspy po­ra­sta bujna ro­ślin­ność tro­pi­kal­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mariańczyk mos., Marianka ż.

 przym. mariański

Wiktionary


marianówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ria­nó­wek – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Dzier­żo­niów
  • Ma­ria­nó­wek – część wsi Ta­u­rów w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Jeżów
  • Ma­ria­nów

Wikipedia


mariasista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. karc. osoba, która grywa w ma­ria­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak to, mój przy­ja­cie­lu, zmie­nia­ją się szczę­ścia ko­le­je. — Daw­niej nie było rów­ne­go mnie mar­ja­si­sty…

 (1.1) Jako żywo: za daw­nych cza­sów cy­to­wa­no sław­nych ma­ry­a­si­stów, a po­mię­dzy nimi sły­nął ksią­żę Czar­to­ry­ski kanc­lerz li­tew­ski […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariasz m.

Wiktionary


mariasz

1. dawna gra w karty
2. król i dama tego sa­me­go ko­lo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. dawna gra w karty dla dwóch osób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) karc. król i dama tego sa­me­go ko­lo­ru wśród kart jed­ne­go z gra­ją­cych

Wiktionary

Ma­riasz – tra­dy­cyj­na gra w karty pow­sta­ła w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i da­ją­ca po­czą­tek nie­miec­kiej grze 66 oraz grze Ty­siąc. Po­le­ga na zbie­ra­niu lew i punk­tów za karty. Szcze­gól­nie po­pu­lar­na w pier­wszej po­ło­wie XVIII stu­le­cia (z tego wieku po­cho­dzą nie­miec­kie do­ku­men­ty w adre­so­wa­nej do ko­biet książ­ce poś­wiad­cza­ją­ce jej ist­nie­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam już po uszy Ko­zie­nic i tych wy­ran­że­ro­wa­nych szkap puł­ko­wych, z któ­re­mi muszę gry­wać w ma­ry­a­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjaʃ, AS: marʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mariaszowy

 rzecz. mariasista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) mariaż

Wiktionary


mariaszyk

zdrob­nie­nie od: ma­riasz (dawna gra w karty)


SJP.pl


mariawici

czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia re­li­gij­ne­go za­ło­żo­ne­go przez ter­cjar­kę Fe­li­cję Ko­złow­ską i ks. Jana Ko­wal­skie­go, ma­ją­cy inne niż ka­to­li­cy po­glą­dy na rolę hie­rar­chii ko­ściel­nej i dy­scy­pli­nę du­cho­wień­stwa


SJP.pl


mariawicki

przy­miot­nik od: ma­ria­wi­ta


SJP.pl


mariawita

czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia re­li­gij­ne­go za­ło­żo­ne­go przez ter­cjar­kę Fe­li­cję Ko­złow­ską i ks. Jana Ko­wal­skie­go, ma­ją­cy inne niż ka­to­li­cy po­glą­dy na rolę hie­rar­chii ko­ściel­nej i dy­scy­pli­nę du­cho­wień­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca ma­ria­wi­tyz­mu

Wiktionary

Ma­ria­wi­ta – pismo Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne przez Ko­ściół Sta­ro­ka­to­lic­ki Ma­ria­wi­tów od 1958 roku, po­cząt­ko­wo pod nazwą „W Imię Boże”. Ofi­cjal­ny organ pra­so­wy tegoż Ko­ścio­ła. Ak­tu­al­nie wy­da­wa­na jako kwar­tal­nik, w przesz­ło­ści czę­stot­li­wość wy­da­wa­nia była różna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mariawityzm m.

:: fż. mariawitka ż.

 przym. mariawicki

Wiktionary


mariawitka

→ ma­ria­wi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni ma­ria­wi­tyz­mu

Wiktionary

Patrz:

mariawita

Powiązane:

 rzecz. mariawityzm m.

:: fm. mariawita m.

 przym. mariawicki

Wiktionary


mariawitki

→ ma­ria­wi­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ma­ria­wi­tek – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów
  • Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ma­ria­wi­tek – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów
  • Zgro­ma­dze­nie Sióstr Życia Maryi – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne Ko­ścio­ła Rzym­sko­ka­to­lic­kie­go

Wikipedia

Patrz:

mariawita

mariawityzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grupa wyz­nań chrze­ści­jań­skich, tra­dy­cji ka­to­lic­kiej, opar­ta na ob­ja­wie­niu Dzie­ła Wiel­kie­go Mi­ło­sier­dzia;

Wiktionary

Ma­ria­wi­tyzm – grupa wyz­nań chrze­ści­jań­skich, tra­dy­cji ka­to­lic­kiej, pow­sta­ła w Pol­sce na prze­ło­mie XIX i XX wieku, opar­ta na serii ob­ja­wień, okre­śla­nych jako Dzie­ło Wiel­kie­go Mi­ło­sier­dzia, któ­rych do­stą­pić miała pol­ska za­kon­ni­ca Maria Fran­cisz­ka Ko­złow­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ry­chło jed­nak dosz­ło do ro­zła­mu z Ko­ścio­łem ka­to­lic­kim, który w roku 1906 po­tę­pił ma­ria­wi­tyzm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariawita m., mariawitka ż.

 przym. mariawicki

Wiktionary


mariańczyk

miesz­ka­niec Ma­ria­nów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie Spo­koj­nym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ria­nów Pół­noc­nych albo Ma­ria­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariany nmos.

:: fż. Marianka ż.

 przym. mariański

Wiktionary


mariański

przy­miot­nik od: Ma­ria­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ria­na­mi, do­ty­czą­cy Ma­ria­nów

 (1.2) zwią­za­ny z Marią, do­ty­czą­cy Marii; w szcze­gól­no­ści Marii z Na­za­re­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dnie Rowu Ma­riań­skie­go tętni ży­ciem.

 (1.2) Ka­za­nie wi­ka­re­go za­sko­czy­ło panie z so­da­li­cji ma­riań­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maryjny

 rzecz. Maria m./ż.

Wiktionary


mariaż

1. żar­to­bli­wie lub iro­nicz­nie: mał­żeń­stwo;
2. książ­ko­wo: zwią­zek dwoj­ga ludzi;
3. po­łą­cze­nie, sca­le­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­ślu­bie­nie kogoś, mał­żeń­stwo

 (1.2) przen. zwią­zek cze­goś z czymś lub kogoś z kimś

 (1.3) karc. dama i król tego sa­me­go ko­lo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzie­się­cio­let­ni ma­riaż mia­sta z te­le­wiz­ją pu­blicz­ną koń­czy się roz­wo­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjaʃ, AS: marʹi ̯aš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małżeństwo

 (1.2) związek, więź

 (1.3) mariasz

Wiktionary


maribor

mia­sto w Sło­we­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Sło­we­nii, po­ło­żo­ne na pół­noc­nym wscho­dzie kraju, nad Drawą;

Wiktionary

Ma­ri­bor ( Mar­burg an der Drau) – dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto w Sło­we­nii.

Ma­ri­bor jest waż­nym cen­trum go­spo­dar­czym i kul­tu­ral­nym na pół­noc­nym wscho­dzie kraju. W roku 2002 miało 115 693 miesz­kań­ców. Po­ło­żo­ne nad Drawą, kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów od gra­ni­cy sło­weń­sko-au­striac­kiej, przy au­to­stra­dzie pro­wa­dzą­cej z Wied­nia do Lu­bla­ny i dalej do Trie­stu we Wło­szech oraz na sło­weń­skie wy­brze­że. W Ma­ri­bo­rze ma sie­dzi­bę Uni­wer­sy­tet Ma­ri­bor­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mariborski

Wiktionary


mariborski

→ Ma­ri­bor (mia­sto w Sło­we­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ri­bo­rem, do­ty­czą­cy Ma­ri­bo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maribor mrz.

Wiktionary


marica

rzeka na Pół­wy­spie Bał­kań­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, w Buł­ga­rii, w Gre­cji i w Tur­cji, ucho­dzi do Morza Egej­skie­go;

Wiktionary

Ma­ri­ca (bułg. "Марица", no­wogr. Έβρος "Évros", sta­rogr. Ἕβρος "Hébros", tur. "Meriç") – rzeka na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, w Buł­ga­rii, w Gre­cji i w Tur­cji. Dłu­gość – 544 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 54 tys. km².

Ma­ri­ca wy­pły­wa na sto­kach gór Riła z je­zior gór­skich Ma­ri­czi­ni ezera, póź­niej pły­nie na wschód Ni­zi­ną Trac­ką przez Płow­diw, a na­stęp­nie na wy­so­ko­ści mia­sta Edir­ne skrę­ca gwał­tow­nie na po­łud­nie, by sze­ro­ką i sta­no­wią­cą re­zer­wat przy­ro­dy deltą, po­łą­czyć się z Mo­rzem Egej­skim, w po­bli­żu sta­ro­żyt­ne­go Tra­ia­nu­po­lis (sta­rogr.

Wikipedia


marie

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marie – gmina
  • Marie Pam­po­en – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Marie – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas
  • Marie – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia
  • Marie, wł. Marie-Fran­ce Du­fo­ur (1949–1990) – fran­cu­ska pio­sen­kar­ka, re­pre­zen­tant­ka Mo­na­ko w kon­kur­sie Eu­ro­wiz­ji 1973
  • Marie, wł. Ju­li­ta Maria Kusy (ur. 1999) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • „Marie” – sin­gel John­ny’ego Hal­ly­da­ya
  • „Marie” – sin­gel Cat Mot­her and the All Night News­bo­ys
  • „Marie” – sin­gel Ir­vin­ga Ber­li­na
  • „Marie” – sin­gel Tow­nes Van Zandt
  • – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1980 roku
  • – ame­ry­kań­ski talk-show

Wikipedia


marienbad

dawna nazwa Ma­riań­skich Łaźni


SJP.pl


marienbadzki

→ Ma­rien­bad


SJP.pl

Patrz:

Marienbad

mariensztacianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­riensz­ta­tu

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ma­riensz­ta­tu, uro­dzo­na na Ma­riensz­ta­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­ka­we, ilu ma­riensz­ta­cian wie, kto wy­rzeź­bił sław­ną ma­riensz­tac­ką „Prze­kup­kę”?

 (1.2) Ste­fa­nia wysz­ła za ma­riensz­ta­cia­ni­na z krwi i kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariensztat mrz.

:: fż. mariensztacianka ż.

 przym. mariensztacki

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


mariensztacianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­riensz­ta­tu

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ma­riensz­ta­tu, uro­dzo­na na Ma­riensz­ta­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Inga jest ro­do­wi­tą ma­riensz­ta­cian­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariensztat mrz.

:: fm. mariensztacianin mos.

 przym. mariensztacki

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


mariensztacki

przy­miot­nik od: Ma­riensz­tat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­riensz­ta­tu, zwią­za­ny z Ma­riensz­ta­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dał na mszę za ko­le­gów z pow­sta­nia w jed­nym z ma­riensz­tac­kich ko­ścio­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariensztacianin mos., mariensztacianka ż., Mariensztat mrz.

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


mariensztacko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ma­riensz­tac­ki, po ma­riensz­tac­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obraz przed­sta­wiał ma­riensz­tac­ko wy­glą­da­ją­ce pod­wór­ko ka­mie­nicz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariensztacianin mos., mariensztacianka ż., Mariensztat mrz.

 przym. mariensztacki

Wiktionary


mariensztat

część war­szaw­skiej dziel­ni­cy Śród­mie­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część war­szaw­skiej dziel­ni­cy Śród­mie­ście;

Wiktionary

Plik audio zo­stał ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie wer­sji z i nie obej­mu­je póź­niej­szych edy­cji.

Ma­riensz­tat – część war­szaw­skiej dziel­ni­cy Śród­mie­ście.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­bu­do­wa Ma­riensz­ta­tu znacz­nie ucier­pia­ła pod­czas pow­sta­nia war­szaw­skie­go.

 (1.1) Uksz­tał­to­wa­ny ok. 1865 plac na Ma­riensz­ta­cie stał się głów­nym miej­scem tar­go­wym na Po­wi­ślu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariensztacianin mos., mariensztacianka ż.

 przym. mariensztacki

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


marieta

imię żeń­skie


SJP.pl


marietta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riet­ta – imię za­po­ży­czo­ne z ję­zy­ka wło­skie­go
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Cobb
  • Ma­riet­ta – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ful­ton
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Lac qui Parle
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Pren­tiss
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ro­be­son
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Love
  • Ma­riet­ta – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Adair
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Lan­ca­ster
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Cass
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Craw­ford

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żmija ugry­zła Ma­riet­tę w łydkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrʲjɛtːa, AS: marʹi ̯e•ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Marieta

Wiktionary


marigot

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto fran­cu­skie­go te­ry­to­rium za­leż­ne­go Saint-Mar­tin;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ri­got – naj­więk­sza wieś pa­ra­fii św. An­drze­ja na Do­mi­ni­ce
  • Le Ma­ri­got – mia­sto na Mar­ty­ni­ce
  • Ma­ri­got – sto­li­ca te­ry­to­rium Saint-Mar­tin

Wikipedia


marihuana

mięk­ki nar­ko­tyk pa­lo­ny w pa­pie­ro­sach, spo­rzą­dza­ny na bazie liści ko­no­pi in­dyj­skich; gań­dźa; gan­dża; gan­dzia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na wyt­wa­rza­na z ko­no­pi siew­nych;

 (1.2) pot. ko­no­pie, ro­śli­na bę­dą­ca źró­dłem ma­ri­hu­a­ny (1.1)

Wiktionary

Ma­ri­hu­a­na (z hiszp. "ma­ri­hu­a­na"; z hindi गांजा trl. "gāndźā") – susz po­zy­ski­wa­ny z ro­ślin z ro­dza­ju ko­no­pi ("Can­na­bis"), za­wie­ra­ją­cy sub­stan­cje psy­cho­ak­tyw­ne, sto­so­wa­ny głów­nie w ce­lach re­kre­a­cyj­nych i lecz­ni­czych. Do jej pro­duk­cji wy­ko­rzy­stu­je się su­szo­ne i cza­sem sfer­men­to­wa­ne żeń­skie kwia­to­sta­ny (nie­jed­no­krot­nie z nie­wiel­ką do­miesz­ką liści).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nasz ko­le­ga Gra­cek sam ho­du­je ma­ri­hu­a­nę na włas­ne po­trze­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲixuˈwãna, AS: marʹiχuu̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. marihuanka ż.

 przym. marihuanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. boba, gandzia, kana, kanka, kif, maria, marycha, maryśka, skun, trawa, trawka, zielicho, ziele, zielone, zielona moc, zielony kapturek, zielsko, zioło, ziółko; symbol. 420

Wiktionary


marihuanen

żar­to­bli­wie: ma­ri­hu­a­na


SJP.pl


marihuanista

osoba uza­leż­nio­na od ma­ri­hu­a­ny (nar­ko­ty­ku z ko­no­pi in­dyj­skich)


SJP.pl


marihuanistka

ko­bie­ta, dziew­czy­na uza­leż­nio­na od ma­ri­hu­a­ny (nar­ko­ty­ku z ko­no­pi in­dyj­skich)


SJP.pl


marihuanowy

→ ma­ri­hu­a­na; ma­ry­cho­wy, gan­dzio­wy


SJP.pl


marika

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ri­ka – imię żeń­skie
  • „Ma­ri­ka” (Marta Ko­sa­kow­ska) – pol­ska wo­ka­list­ka
  • Ma­ri­ka (Ma­ri­ca) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej jedna z nimf
  • Ma­ri­ka Do­miń­czyk – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ma­ri­ka Gombitová (Mária Gombitová) – sło­wac­ka wo­ka­list­ka
  • Ma­ri­ka Kal­la­ma­ta – al­bań­ska ak­tor­ka
  • Ma­ri­ka Po­po­wicz – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ma­ri­ka Rökk – wę­gier­ska ak­tor­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrʲika, AS: marʹika

Wiktionary


marikultura

1. ho­dow­la ryb, sko­ru­pia­ków i wo­do­ro­stów w wo­dzie mor­skiej
2. wie­dza te­o­re­tycz­na i ba­da­nia na­u­ko­we z tego za­kre­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ho­dow­la or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych w wo­dach mor­skich pro­wa­dzo­na w far­mach pod­wod­nych;

 (1.2) wie­dza i ba­da­nia pro­wa­dzo­ne z za­kre­su ma­ri­kul­tu­ry (1.1)

Wiktionary

Ma­ri­kul­tu­ra – ho­dow­la w wo­dzie mor­skiej or­ga­niz­mów mor­skich (ryb, mię­cza­ków, sta­wo­no­gów, glo­nów i in­nych) w ce­lach kon­sump­cyj­nych i go­spo­dar­czych, ale sto­so­wa­na rów­nież w ce­lach rozm­na­ża­nia in­nych, rzad­kich ga­tun­ków mor­skich stwo­rzeń; forma ak­wa­kul­tu­ry. Ter­min obej­mu­je rów­nież wie­dzę te­o­re­tycz­ną i ba­da­nia z tej dzie­dzi­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zda­niem przed­sta­wi­cie­li or­ga­ni­za­cji na­zy­wa­nie ma­ri­kul­tu­ry pro­duk­cją pro­e­ko­lo­gicz­ną mija się z de­fi­ni­cją. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲikulˈtura, AS: marʹikultura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akwakultura morska, uprawa morza

Wiktionary


marillion

bry­tyj­ski ze­spół roc­ko­wy


SJP.pl

Ma­ril­lion – bry­tyj­ska grupa roc­ko­wa pow­sta­ła w 1979, która była jedną z pier­wszych no­wych grup pro­gre­syw­nych po kry­zy­sie, jaki ten ga­tu­nek prze­cho­dził w końcu lat 70. Do dziś po­zo­sta­je jedną z naj­waż­niej­szych grup neo-pro­gre­syw­nych.

Wikipedia


marimba

afry­kań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, który skła­da się z drew­nia­nych pły­tek i umie­szczo­nych pod nimi re­zo­na­to­rów z rury bam­bu­so­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów;

Wiktionary

Ma­rim­ba (ma­rim­ba­fon) – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów. W wer­sji et­nicz­nej – pry­mi­tyw­na od­mia­na ksy­lo­fo­nu z re­zo­na­to­ra­mi, uży­wa­na w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Afry­ce oraz Ame­ry­ce Środ­ko­wej; w wer­sji uży­wa­nej przez kla­sycz­nych per­ku­si­stów – in­stru­ment o bar­dzo du­żych moż­li­wo­ściach bar­wo­wych i dy­na­micz­nych, uży­wa­ny do gry solo, w ze­spo­łach oraz do wy­stę­pów z or­kie­stra­mi sym­fo­nicz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­li­ści gra­ją­cy na ma­rim­bie zaz­wy­czaj po­słu­gu­ją się dwie­ma pa­ra­mi spe­cjal­nych pałek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrʲĩmba, AS: marʹĩmba

Wiktionary


marimbafon

in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy udo­sko­na­lo­ną od­mia­ną ma­rim­by, odz­na­cza­ją­cy się wy­ra­zi­stym dźwię­kiem o okre­ślo­nej wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. od­mia­na ksy­lo­fo­nu z pod­wie­szo­ny­mi re­zo­na­to­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gra­ją­cy na ma­rim­ba­fo­nie la­u­re­at otrzy­mał na­gro­dę Mi­ni­stra Kul­tu­ry, Dzie­dzict­wa Na­ro­do­we­go i Spor­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marimbafonista mos.

Wiktionary


marimbafonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. osoba gra­ją­ca na ma­rim­ba­fo­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ną na­gro­dę ju­ro­rzy przyz­na­li mło­de­mu ma­rim­ba­fo­ni­ście z Biel­ska-Bia­łej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marimbafon mrz.

:: fż. marimbafonistka ż.

Wiktionary


marina

1. obraz o te­ma­ty­ce mor­skiej, uka­zu­ją­cy np. morze, widok wy­brze­ża, portu bądź bitwę mor­ską;
2. przy­stań dla jach­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. obraz o te­ma­ty­ce mor­skiej;

 (1.2) żegl. port dla jach­tów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ri­na (imię) – imię żeń­skie, od­po­wied­nik w róż­nych ję­zy­kach imie­nia Ma­ry­na
  • ma­ri­na – port jach­to­wy
  • ma­ri­na – mor­skie przed­sta­wie­nie ma­lar­skie
  • Ma­ri­na Sir­tis – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka grec­kie­go po­cho­dze­nia
  • Ma­ri­na – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Ma­ri­na – te­le­no­we­la
  • Ma­ri­na – wo­do­spad w Gu­ja­nie
  • Ma­ri­na – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Ma­ri­na – gmina w Chor­wa­cji
  • Ma­ri­na – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej, sie­dzi­ba gminy Ma­ri­na
  • Ma­ri­na – sta­cja metra w Bar­ce­lo­nie
  • Ma­ri­na – tytuł książ­ki Car­lo­sa Ruiza Za­fó­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrʲĩna, AS: marʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marynistyczny

Wiktionary


marine

[czy­taj: maRIN] żoł­nierz ame­ry­kań­skich od­dzia­łów de­san­to­wych pie­cho­ty mor­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz bry­tyj­skiej lub ame­ry­kań­skiej pie­cho­ty mor­skiej

Wiktionary

Ma­ri­ne – fran­cu­ska seria ko­mik­so­wa dla dzie­ci i mło­dzie­ży au­tor­stwa François Cor­teg­gia­nie­go i Pier­re'a Tran­chan­da (ry­sun­ki), stwo­rzo­na w 1979 jako "Ma­ri­ne fille de pi­ra­te" (pol. "Ma­ri­ne, dziew­czyn­ka-pi­rat­ka") i uka­zu­ją­ca się pier­wot­nie do 1982 w od­cin­kach w cza­so­pi­śmie „Pif Gad­get”, a na­stęp­nie wy­da­wa­na w in­dy­wi­du­al­nych to­mach w la­tach 1984–1992 na­kła­dem wy­daw­nictw Ha­chet­te i Le Lom­bard. Po pol­sku w la­tach 1990–1991 uka­za­ły się dwa pier­wsze tomy na­kła­dem wy­daw­nict­wa Pe­ga­sus.

Wikipedia


mariner

seria amer. bez­za­ło­go­wych sond kos­micz­nych wy­sła­nych w oko­li­ce Wenus, Marsa i Mer­ku­re­go


SJP.pl


marines

[czy­taj: maRINS] od­dzia­ły de­san­to­we ame­ry­kań­skiej pie­cho­ty mor­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ri­nes – po­tocz­ne lub ofi­cjal­ne nazwy od­dzia­łów pie­cho­ty mor­skiej na świe­cie
  • Royal Ma­ri­nes − bry­tyj­ska Kró­lew­ska Pie­cho­ta Mor­ska
  • Uni­ted Sta­tes Ma­ri­ne Corps – Kor­pus Pie­cho­ty Mor­skiej Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Ma­ri­nes – mia­sto we Fran­cji
  • Ma­ri­nes – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Wa­len­cja, w Wa­len­cji
  • Ma­ri­nes – film z 2003 roku

Wikipedia


marinista

autor dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ry­ni­sta


SJP.pl


marinistka

au­tor­ka dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ry­nist­ka


SJP.pl


marinistyczny

na­wią­zu­ją­cy do ma­ri­niz­mu, stylu li­te­rac­kie­go wło­skie­go ba­ro­ku, na­du­ży­wa­ją­cy środ­ków wy­ra­zu, ro­zbu­do­wa­ny sty­li­stycz­nie


SJP.pl


marinizm

styl w li­te­ra­tu­rze ba­ro­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bar­dzo efek­tow­ną formą, na­du­ży­wa­niem róż­no­rod­nych środ­ków sty­li­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. styl po­e­tyc­ki zwią­za­ny z li­te­ra­tu­rą wło­skie­go ba­ro­ku;

Wiktionary

Ma­ri­nizm – styl po­e­tyc­ki sto­so­wa­ny czę­sto w li­te­ra­tu­rze ba­ro­ko­wej.

Cha­rak­te­ry­zo­wa­ła go efek­tow­na forma ut­wo­ru, na­du­ży­wa­nie me­ta­for oraz róż­no­rod­ne chwy­ty sty­li­stycz­ne, takie jak: ali­te­ra­cje, ana­fo­ry, pa­ra­dok­sy, in­wer­sje, pa­ren­te­zy, hi­per­bo­le i tym po­dob­ne, by osią­gnąć po­żą­da­ny efekt. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska twór­cy - Giam­bat­ti­sty Ma­ri­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrʲĩɲism̥, AS: marʹĩńism̦

Wiktionary


mariocentryczny

→ ma­rio­cen­tryzm


SJP.pl

Patrz:

mariocentryzm

mariocentryzm

nurt w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej uz­na­ją­cy, że Matka Boża zaj­mu­je cen­tral­ne miej­sce w świe­cie ludz­kim i w hi­sto­rii zba­wie­nia


SJP.pl


mariola

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 43993, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1997 r.;

Wiktionary

Ma­rio­la – imię żeń­skie. Pier­wot­nie było zdrob­nie­niem od imie­nia Maria lub skró­tem od pod­wój­ne­go imie­nia Maria Jo­lan­ta. Obec­nie sta­no­wi odręb­ne imię. Wy­stę­pu­je prze­de wszyst­kim w Pol­sce.

Ma­rio­la imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 marca i 3 maja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­cha­na pani Ma­rio­la super go­tu­je.

 (1.1) Ma­riusz spre­zen­to­wał Ma­rio­li złotą bran­so­let­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Mariolka m., Mariolcia ż.

Wiktionary


marioliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rio­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


mariolka

zdrob­nie­nie od: Ma­rio­la (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. zob. Ma­rio­la.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam i Ma­riol­kę, i Martę. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈjɔlka, AS: marʹi ̯olka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariola ż.

Wiktionary


mariolog

te­o­log ba­da­ją­cy świę­tość Maryi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ma­rio­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) teol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ma­rio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kon­gres ma­rio­lo­gicz­ny przy­je­cha­li ma­rio­lo­dzy z Ame­ry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariologia ż.

:: fż. mariolożka ż.

 przym. mariologiczny

Wiktionary


mariologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Maryi, Matce Je­zu­sa Chry­stu­sa;

 (1.2) pot. wy­dział lub kie­ru­nek na uczel­ni obej­mu­ją­cy stu­dia w dzie­dzi­nie ma­rio­lo­gii (1.1)

 (1.3) pot. wy­kład lub inne za­ję­cia z ma­rio­lo­gii (1.1)

Wiktionary

Ma­rio­lo­gia, daw­niej te­o­lo­gia ma­rio­lo­gicz­na (łac. "Maria" – Ma­ry­ja, gr. "logos" – nauka, wie­dza) – dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Maryi z Na­za­re­tu, Matce Je­zu­sa Chry­stu­sa.

Obej­mu­je takie za­gad­nie­nia jak: szcze­gól­ne wy­bra­nie Maryi, jej świę­tość, po­czę­cie Syna z Ducha Świę­te­go, obec­ność Maryi w życiu Chry­stu­sa i Ko­ścio­ła, jej dzie­wict­wo i Boże ma­cie­rzyń­stwo, udział w zbaw­czym dzie­le Chry­stu­sa, zna­cze­nie we wspól­no­cie Ko­ścio­ła, kult.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sobór Wa­ty­kań­ski II dał nowy wy­kład ma­rio­lo­gii w po­wią­za­niu z nauką o Ko­ście­le i chry­sto­lo­gią.

 (1.3) Po ma­rio­lo­gii pój­dzie­my do bi­blio­te­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲjɔˈlɔɟja, AS: marʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mariologiczny

 rzecz. mariolog mos./ż.

Wiktionary


mariologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teol. zwią­za­ny z ma­rio­lo­gią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor po­je­chał na kon­gres ma­rio­lo­gicz­ny do Lo­ur­des.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariolog mos., mariologia ż.

Wiktionary


marion

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (3.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści w USA

 (3.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu gmin w USA

 (3.3) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu hrabstw w USA

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Perry
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Crit­ten­den
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Wil­liam­son
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Grant
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Linn
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ma­rion
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Crit­ten­den
  • Ma­rion – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Union
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Ma­rion – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Osce­o­la
  • Ma­rion – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie La­u­der­da­le
  • Ma­rion – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Flat­he­ad

Wikipedia


marionetka

1. te­a­tral­na lalka po­ru­sza­na za po­mo­cą nitek lub dru­tów;
2. czło­wiek cał­ko­wi­cie pod­le­gły wpły­wo­wi kogoś in­ne­go, po­zo­sta­ją­cy na czy­ichś usłu­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. lalka po­ru­sza­na za po­mo­cą sznur­ków;

 (1.2) książk. przen. ktoś, kto jest czy­imś bez­wol­nym na­rzę­dziem, kto ślepo wy­ko­nu­je czy­jeś po­le­ce­nia

Wiktionary

Ma­rio­net­ka – lalka te­a­tral­na po­ru­sza­na (od góry) za po­mo­cą nitek lub dru­ci­ków za­wie­szo­nych na tzw. krzy­ża­ku. Każda linka jest przy­mo­co­wa­na do innej, od­dziel­nej czę­ści ciała ma­rio­net­ki i przy ruchu krzy­ża­ka są one po­ru­sza­ne. W prze­ci­wień­stwie do pa­cyn­ki – lalki za­kła­da­nej na dłoń – ma­rio­net­ka może przed­sta­wiać całą po­stać.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka, AS: marʹi ̯õnetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marionetkarz m., marionetkowość ż.

 przym. marionetkowy, marionetkowo

 przysł. marionetkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kukła, manekin

Wiktionary


marionetkarka

→ ma­rio­net­karz


SJP.pl

Patrz:

marionetkarz

marionetkarz

osoba zaj­mu­ją­ca się po­ru­sza­niem ma­rio­ne­tek w te­a­trze lalek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. ar­ty­sta te­a­tral­ny zaj­mu­ją­cy się ani­mo­wa­niem ma­rio­ne­tek

 (1.2) rzem. rze­mieśl­nik, który wy­ra­bia ma­rio­net­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teatr gości ze­spół ma­rio­net­ka­rzy z Czech.

 (1.2) Przy ro­bo­czym stole ma­rio­net­ka­rza znaj­dzie się i na­par­stek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marionetkowy

 rzecz. marionetka ż.

Wiktionary


marionetkowo

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób ma­rio­net­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marionetka ż.

 przym. marionetkowy

Wiktionary


marionetkowy

przy­miot­nik

 (1.1) teatr. do­ty­czą­cy ma­rio­net­ki, zwią­za­ny z ma­rio­net­ką

 (1.2) przen. pejor. bę­dą­cy bez­wol­nym na­rzę­dziem w czy­ichś rę­kach, cał­ko­wi­cie za­leż­ny od kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W okre­sie pre­zy­den­tu­ry Ben­ja­mi­na Har­ri­so­na, tuż przed jego ustą­pie­niem z Bia­łe­go Domu, Stany Zjed­no­czo­ne i ma­rio­net­ko­wy rząd ha­waj­ski pod­pi­sa­ły po­ro­zu­mie­nie o anek­sji Ha­wa­jów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marionetka ż., marionetkarz m., marionetkowość ż.

 przysł. marionetkowo

 przym. marionetkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niesamodzielny

Wiktionary


mariotte

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­i­ne Ma­riot­te (1875–1944) – fran­cu­ski kom­po­zy­tor
  • Edme Ma­riot­te (ok. 1620–1684) – fran­cu­ski fizyk i bo­ta­nik
  • Jeff Ma­riot­te – ame­ry­kań­ski autor
  • „Ma­riot­te” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej
  • Ma­riot­ti
  • Mar­riott

Wikipedia


marisol

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ma­ri­sol i po­cho­dzę z Ma­dry­tu.

Wiktionary


maristan

szpi­tal mu­zuł­mań­ski; bi­ma­ri­stan, bi­mar­chan


SJP.pl


marita

imię żeń­skie


SJP.pl


maritain

[czy­taj: mariTĘ albo mariTEN] naz­wi­sko, m.in. Jac­qu­es Ma­ri­ta­in (1882-1973) - fi­lo­zof fran­cu­ski


SJP.pl


mariupol

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Azow­skim, nad Za­to­ką Ta­gan­ro­ską

Wiktionary

Ma­riu­pol (w la­tach 1948–1989 Żda­now, Маріуполь, Mариуполь) – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie do­niec­kim, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Azow­skim, nad Za­to­ką Ta­gan­ro­ską, u uj­ścia Kal­miu­su. Jest por­tem mor­skim i sto­li­cą re­jo­nu ma­riu­pol­skie­go. Na po­cząt­ku 2025 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą około 250 tys., Ma­riu­pol zaj­mo­wał dzie­sią­te miej­sce wśród naj­lud­niej­szych ukra­iń­skich miast.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mariupolanin mos., mariupolanka ż., mariupolit mrz.

 przym. mariupolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Żdanow

Wiktionary


mariupolit

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, wy­stę­pu­ją­ca nad Mo­rzem Azow­skim


SJP.pl


mariupolski

→ Ma­riu­pol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­riu­po­lem, do­ty­czą­cy Ma­riu­po­la

Wiktionary

Patrz:

Mariupol

Powiązane:

 rzecz. Mariupol mrz.

Wiktionary


mariusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ma­riusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rzym­skie­go rodu Ma­riu­szów lub imie­nia boga wojny Marsa. W Pol­sce od XIII wieku.

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 286869 męż­czyzn o imie­niu Ma­riusz na­da­nym jako imię pier­wsze (17. imię pod wzglę­dem li­czeb­no­ści wy­stą­pień) oraz 98875 męż­czyzn no­szą­ce imię Ma­riusz jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako mę­skie imię pier­wsze – Piotr, nosi 689313 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­riusz wy­cią­gnął wnio­ski z daw­nej hi­sto­rii.

 (1.1) Na kiedy przy­pa­da­ją imie­ni­ny Ma­riu­sza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjuʃ, AS: marʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariuszowa ż., Mariuszówna ż., Mariuszostwo lm m., Mariuszkowa ż., Mariuszkówna ż.

:: zdrobn. Mariuszek m.

 przym. Mariuszowy, Mariuszkowy

Wiktionary


mariuszek

zdrob­nie­nie od: Ma­riusz (imię mę­skie)


SJP.pl


mariuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­riusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


mariuszostwo

Ma­riusz z mał­żon­ką; Ma­riu­szo­wie


SJP.pl


mariuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


mariuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­riu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


marivaudage

wy­szu­ka­na, efek­tow­na grzecz­ność, ga­lan­te­ria, ma­nie­rycz­ność; ma­ri­wo­daż


SJP.pl


marivaux

[czy­taj: mariWO] naz­wi­sko, m.in. Pier­re de Ma­ri­va­ux (1688-1763) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl


mariwodaż

wy­szu­ka­na, efek­tow­na grzecz­ność, ga­lan­te­ria, ma­nie­rycz­ność; ma­ri­va­u­da­ge


SJP.pl


mariwodażowy

→ ma­ri­wo­daż


SJP.pl

Patrz:

mariwodaż

marja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. Maria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­za­męż­na Marja H. z Niwy aresz­to­wa­na zo­sta­ła pod za­rzu­tem dzie­cio­bój­stwa. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲja, AS: marʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria m./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maryja

Wiktionary


marjański

naz­wi­sko


SJP.pl


mark

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mark – ni­der­landz­ka nazwa miej­sco­wo­ści Marcq
  • Mark – dziel­ni­ca Hamm
  • Mark – ob­szar wolny ad­mi­ni­stra­cyj­nie w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Er­lan­gen-Hchstadt
  • Mark Lan­din – gmina w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, w po­wie­cie Uc­ker­mark
  • Mark – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Put­nam
  • Mark Cen­ter – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie De­fian­ce
  • Mark – gmina
  • Mark – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set (An­glia)
  • Mark – cza­so­pis­mo
  • Mark – hrab­stwo
  • mark I – czołg
  • Mark – sta­tek

Wikipedia


marka

1. znak roz­poz­naw­czy firmy; znak fir­mo­wy, znak fa­brycz­ny;
2. ja­kość wy­ro­bów danej firmy;
3. książ­ko­wo: dobra opi­nia, uz­na­nie;
4.
a) nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Nie­miec (1 marka = 100 fe­ni­gów), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro;
b) nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Fin­lan­dii (1 marka = 100 penni), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro;
5. daw­niej:
a) zna­czek pocz­to­wy;
b) nu­me­rek lub żeton;
6. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka wa­go­wo-pie­nięż­na uży­wa­na w kra­jach ger­mań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. znak pro­du­cen­ta umie­szcza­ny na wy­ro­bach danej firmy;

 (1.2) hand. war­to­ścio­wa ja­kość pro­duk­tów danej firmy;

 (1.5) hist. me­trol. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka wa­go­wo-pie­nięż­na uży­wa­na w kra­jach ger­mań­skich

 (1.8) hist. adm. mar­chia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • marka – nazwa wa­lu­ty,
    • marka nie­miec­ka,
    • marka estoń­ska
    • marka fiń­ska,
    • marka Ober-Ost
    • marka pol­ska,
    • marka pru­ska,
    • marka szwedz­ka – jed­nost­ka mo­ne­tar­na we wczes­nym śred­nio­wie­czu,
    • marka za­mien­na – wa­lu­ta Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • marka – jed­nost­ka masy,
  • marka – znak fir­mo­wy pro­du­cen­ta lub to­wa­ru,
  • Marka – mia­sto w So­ma­lii

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wśród in­nych sta­ro­ci po stry­ju po­zo­stał pod­ni­szczo­ny kajet ze zbio­rem sta­ran­nie pow­kle­ja­nych marek.

 (1.4) Posz­ła wia­do­mość, że za kilka dni marki miały wyjść z uży­cia, po­nie­waż Eu­ro­pa wpro­wa­dza­ła wła­śnie euro.

 (1.6) Belki sta­lo­we są opar­te na mar­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarka, AS: marka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. mareczka ż.

 przym. markowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) grzywna

 (1.7) renoma, reputacja

 (1.8) margrabstwo

Wiktionary


markaczka

ga­tu­nek kacz­ki łow­nej; kacz­ka czar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­la­nit­ta nigra|ref=tak., ga­tu­nek mor­skiej kacz­ki o czar­nym upie­rze­niu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈkat͡ʃka, AS: markačka

Wiktionary


markarz

śro­do­wi­sko­wo: czło­wiek za­trud­nio­ny przy wy­da­wa­niu i od­bie­ra­niu znacz­ków obec­no­ści od pra­cow­ni­ków przed pracą i po pracy; znacz­karz


SJP.pl


markasyt

mi­ne­rał, od­mia­na siarcz­ku że­la­za; mar­ka­zyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków, dwu­siar­czek że­la­za;

Wiktionary

Mar­ka­syt, mar­ka­zyt – po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Nazwa po­cho­dzi od arab­skie­go "mar­qa­si­tae" lub per­skie­go "mar­ca­si­sa" (w ten spo­sób okre­śla­no piryt i mar­ka­syt).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. markasytowy

Wiktionary


markasytowy

→ mar­ka­syt; mar­ka­zy­to­wy


SJP.pl


markazyt

mi­ne­rał, od­mia­na siarcz­ku że­la­za; mar­ka­syt


SJP.pl


markazytowy

→ mar­ka­zyt; mar­ka­sy­to­wy


SJP.pl


markecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mar­ket

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie mar­ket, lecz tylko nędz­ny mar­ke­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. market m.

Wiktionary


marker

1. gruby mazak;
2. przed­miot do oz­na­cze­nia okre­ślo­ne­go miej­sca;
3. wskaź­nik wczes­ne­go sta­dium cho­ro­by;
4. ra­dio­la­tar­nia na lub przy lot­ni­sku, umoż­li­wia­ją­ca za­ło­dze sa­mo­lo­tu okre­śle­nie od­le­gło­ści od ziemi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­dzaj pi­sa­ka,
  • Mar­ker – gmina w Nor­we­gii,
  • Mar­ker ge­ne­tycz­ny,
  • Mar­ker, czyli ga­tu­nek wskaź­ni­ko­wy,
  • Mar­ke­ry no­wot­wo­ro­we,
  • Mar­ker mo­le­ku­lar­ny,
  • Mar­ker DNA,
  • Mar­ker pa­int­bal­lo­wy,
  • Mar­ker – ele­ment bu­do­wy gitar
  • Mar­ker – film z 2008 roku

Wikipedia


markerowy

→ mar­ker


SJP.pl

Patrz:

marker

markert

naz­wi­sko


SJP.pl


market

wie­lo­bran­żo­wy sklep sa­mo­ob­słu­go­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. sklep wiel­ko­po­wierzch­nio­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Märket – wyspa na Morzu Bał­tyc­kim
  • mar­ket – ro­dzaj skle­pu
  • Mar­ket De­e­ping
  • Mar­ket Dra­y­ton
  • Mar­ket Har­bo­ro­ugh
  • Mar­ket Rasen
  • Mar­ket We­igh­ton
  • Down­ham Mar­ket
  • Ne­ed­ham Mar­ket
  • Markt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarkɛt, AS: market

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marketingowiec mos., markecik mrz., marketing m., telemarketing, telemarketer m., telemarketerka ż., marketer m., marketerka ż., supermarket m., telemarket

 przym. merketowy, marketingowy, telemarketingowy, marketowy

Wiktionary


marketer

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mar­ke­tin­gu; mar­ke­tin­go­wiec


SJP.pl


marketerka

→ mar­ke­ter


SJP.pl

Patrz:

marketer

marketing

dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu wy­naj­do­wa­nie, ba­da­nie, po­bu­dza­nie i za­spo­ka­ja­nie po­trzeb klien­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. dzia­ła­nia zo­rien­to­wa­ne wokół po­trzeb kon­su­men­tów, po­le­ga­ją­ce na usta­le­niu wiel­ko­ści pro­duk­cji oraz metod dy­stry­bu­cji, sprze­da­ży i re­kla­my to­wa­rów;

Wiktionary

Mar­ke­ting – roz­poz­na­nie i za­spo­ka­ja­nie ludz­kich i spo­łecz­nych po­trzeb w spo­sób zgod­ny z ce­la­mi or­ga­ni­za­cji. Jest to pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go jed­nost­ki i grupy otrzy­mu­ją to, czego po­trze­bu­ją po­przez two­rze­nie, ofe­ro­wa­nie oraz swo­bod­ną wy­mia­nę z in­ny­mi to­wa­rów i usług, które po­sia­da­ją war­tość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest to (…) nie do końca świa­do­my mar­ke­ting re­a­li­zo­wa­ny przez osoby ze świecz­ni­ka, które po­le­ca­ją swoim fanom to, co same czy­ta­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marketingowiec mos., market mrz.

 przym. marketingowy, marketowy

Wiktionary


marketingowiec

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mar­ke­tin­gu; mar­ke­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zaj­mu­je się za­wo­do­wo mar­ke­tin­giem

Wiktionary

Mar­ke­tin­go­wiec (ang. "mar­ke­ter/mar­ke­te­er") – spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo lub na­u­ko­wo mar­ke­tin­giem.

Mar­ke­tin­go­wiec zaj­mu­je się ba­da­nia­mi mar­ke­tin­go­wy­mi, za­rzą­dza­niem marką, re­kla­mą, pu­blic re­la­tions i pu­bli­ci­ty oraz na­dzo­ru­je firmy do­star­cza­ją­ce pro­duk­ty i usłu­gi mar­ke­tin­go­we "(ang. mar­ke­ting ser­vi­ces)". Zawód ten coraz czę­ściej wy­ma­ga także pod­staw wie­dzy praw­nej o świad­czo­nych usłu­gach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marketing m., market m., marketer m.

 przym. marketingowy, marketowy

Wiktionary


marketingowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mar­ke­tin­giem, do­ty­czą­cy mar­ke­tin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marketing m., market m., marketingowiec m., marketer m.

 przym. marketowy

Wiktionary


marketowy

→ mar­ket


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mar­ke­tem, do­ty­czą­cy mar­ke­tu

Wiktionary

Patrz:

market

Powiązane:

 rzecz. marketing m., market m., marketingowiec m., marketer m.

 przym. marketingowy

Wiktionary


marketplace

[czy­taj: mar­ket­plejs] in­ter­ne­to­wa plat­for­ma hand­lo­wa, na któ­rej wielu sprze­daw­ców ofe­ru­je pro­duk­ty lub usłu­gi


SJP.pl


marketyzacja

pow­sta­wa­nie i zwięk­sza­ją­ca się po­pu­lar­ność mar­ke­tów


SJP.pl


marki

1. ro­śli­na ros­ną­ca dziko na te­re­nach ba­gien­nych, cza­sem upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne ko­rze­nie; marek kuc­mer­ka;
2. daw­niej: dusza po­ku­tu­ją­ca, po­tę­pie­niec;
3. nocny marek - po­tocz­nie: osoba prze­sia­du­ją­ca, pra­cu­ją­ca do póź­nej nocy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Marki – mia­sto w Pol­sce, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w woj. ma­zo­wiec­kim, w aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej na pół­noc­ny wschód od War­sza­wy, wzdłuż alei Mar­szał­ka Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go – dawna droga wo­je­wódz­ka nr 629, wcze­śniej droga kra­jo­wa nr 8. Przez Marki prze­pły­wa­ją: rzeka Długa (Kanał Mar­kow­ski) oraz rzeka Czar­na, ucho­dzą­ce do Ka­na­łu Że­rań­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʲci, AS: marʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marecki

 rzecz. marczanin m., marczanka ż.

Wiktionary


markier

pra­cow­nik stocz­ni, zna­ku­ją­cy ma­te­riał do obrób­ki lub mon­ta­żu na pod­sta­wie pro­jek­tów tech­no­lo­gicz­nych


SJP.pl


markieranctwo

lek­ce­wa­że­nie obo­wiąz­ków, za­nied­by­wa­nie się w pracy; próż­niact­wo


SJP.pl


markierant

osoba mar­ku­ją­ca, uda­ją­ca ro­bo­tę, leń, obi­bok; po­tocz­nie: zbi­ja­ją­cy bąki


SJP.pl


markierantka

→ mar­kie­rant


SJP.pl

Patrz:

markierant

markiernia

daw­niej: po­mie­szcze­nie przy wej­ściu do za­kła­du, w któ­rym umie­szcza­no znacz­ki obec­no­ści pra­cow­ni­ków; mar­kow­nia; znacz­kow­nia


SJP.pl


markierować

po­tocz­nie:
1. stwa­rzać po­zo­ry pracy, uda­wać że się coś robi; próż­no­wać, bu­me­lo­wać;
2. na­śla­do­wać, uda­wać coś; mar­ko­wać


SJP.pl


markietan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wę­drow­ny hand­larz po­ru­sza­ją­cy się razem z woj­skiem, sprze­da­ją­cy żoł­nie­rzom je­dze­nie, na­po­je i ar­ty­ku­ły co­dzien­ne­go użyt­ku;

Wiktionary

Mar­kie­tan (mar­kie­ta­nin, mar­kie­ta­ner) – wę­drow­ny hand­larz po­dą­ża­ją­cy za woj­skiem, sprze­da­ją­cy żoł­nie­rzom żyw­ność, na­po­je i drob­ne przed­mio­ty co­dzien­ne­go użyt­ku. Rola mar­kie­ta­nów za­ni­kła na po­cząt­ku XX wieku, gdy w no­wo­czes­nych ar­miach lo­gi­sty­ką za­ję­ły się wy­spe­cja­li­zo­wa­ne od­dzia­ły kwa­ter­mi­strzow­skie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marʲˈcɛtãn, AS: marʹḱetãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markietaństwo n.

:: fż. markietanka ż.

 przym. markietański

Wiktionary


markietanić

daw­niej: peł­nić funk­cję mar­kie­ta­na - wę­drow­ne­go hand­la­rza za­o­pa­tru­ją­ce­go woj­sko w żyw­ność


SJP.pl


markietanka

ko­bie­ta to­wa­rzy­szą­ca daw­niej woj­sku, hand­lar­ka lub cza­sem pro­sty­tut­ka


SJP.pl


markietański

od­no­szą­cy się do mar­kie­ta­na


SJP.pl


markietaż

spo­sób zdo­bie­nia mebli drew­nia­nych, po­le­ga­ją­cy na wy­kła­da­niu po­wierzch­ni barw­ny­mi ka­wał­ka­mi drew­na, me­ta­lu, mar­mu­ru itp.; in­kru­sta­cja; mar­kie­te­ria


SJP.pl


markieteria

Mar­kie­te­ria lub mar­kie­taż – tech­ni­ka zdob­ni­cza sto­so­wa­na w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym (me­blar­stwie i przy wyt­wa­rza­niu drob­nych przed­mio­tów). Po­le­ga na ukła­da­niu na po­wierzch­ni zdo­bio­ne­go sprzę­tu (z drew­na) wzo­rów zło­żo­nych z ka­wał­ków in­ne­go ko­lo­ru drew­na (czę­sto for­ni­ru), me­ta­lu, kości sło­nio­wej, szyl­kre­tu, mar­mu­ru.

Wikipedia


markiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­kie­wicz (1920–2010) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Adam Mar­kie­wicz (ur. 1944) – pol­ski po­li­tyk
  • Adrian Mar­kie­wicz (ur. 2002) – pol­ski siat­karz
  • Alek­san­der Mar­kie­wicz (1918–2012) – pol­sko-ame­ry­kań­ski ar­chi­tekt
  • Al­fred Mar­kie­wicz (1928–1997) – ame­ry­kań­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • An­drzej Mar­kie­wicz (1767–1815) – pol­ski praw­nik, fiz­jo­kra­ta i fi­lo­zof
  • An­drzej Mar­kie­wicz (ur. 1956) – pol­ski ma­larz
  • Au­gu­styn Mar­kie­wicz – du­chow­ny Ukra­iń­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go Pa­triar­cha­tu Mo­skiew­skie­go, bi­skup
  • Bar­ba­ra Mar­kie­wicz (ur. 1947) – pol­ska fi­lo­zof­ka
  • Bar­ba­ra Za­hor­ska-Mar­kie­wicz (1938–2018) – pol­ska le­kar­ka, in­ter­nist­ka
  • Bro­ni­sław Mar­kie­wicz (1842–1912) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, mi­cha­li­ta, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Con­stan­ce Mar­kie­vicz (1868–1927) – ir­landz­ka dzia­łacz­ka nie­pod­le­gło­ścio­wa i spo­łecz­na

Wikipedia


markiszki

Mar­kisz­ki ( Morkiškė) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


markiz

1. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny uży­wa­ny szcze­gól­nie we Fran­cji;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł ary­sto­kra­tycz­ny po­mię­dzy księ­ciem a hra­bią;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: mar­ki­za

Wiktionary

Mar­kiz – tytuł ary­sto­kra­tycz­ny sto­so­wa­ny w Eu­ro­pie, Chi­nach i Ja­po­nii.

Pier­wot­nie pow­stał z ty­tu­łu mar­gra­bie­go (za­rząd­cy mar­chii w cza­sach no­wo­żyt­ne­go ce­sar­stwa rzym­skie­go), do­pie­ro w póź­niej­szym okre­sie na­brał cech dzie­dzicz­ne­go ty­tu­łu ary­sto­kra­tycz­ne­go, choć na­da­wa­no też ty­tu­ły mar­gra­biow­skie oso­bi­ste (nie dzie­dzicz­ne). Jako tytuł ary­sto­kra­tycz­ny znaj­du­je się w hie­rar­chii na dru­gim miej­scu, zaraz po księ­ciu, a przed hra­bią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Markizy nmos., markizat m.

:: fż. markiza ż.

 przym. markizowski, markizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) margrabia

Wiktionary


markiza

1. żona mar­ki­za;
2. ru­cho­my da­szek, naj­czę­ściej z płót­na, umie­szcza­ny nad okna­mi domów, wy­sta­wa­mi skle­pów itp.;
3. ciast­ko, zwy­kle owal­ne, skła­da­ją­ce się z dwóch kru­chych her­bat­ni­ków złą­czo­nych masą cze­ko­la­do­wą, śmie­tan­ko­wą itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ary­sto­krat­ka – żona mar­ki­za

 (1.2) ar­chit. da­szek, naj­czę­ściej z płót­na, umie­szcza­ny nad okna­mi domów, wy­sta­wa­mi skle­pów itp.

 (1.7) mebl. ro­dzaj ber­że­ry z ni­skim opar­ciem płyn­nie prze­cho­dzą­cym w po­dło­kiet­ni­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: mar­kiz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • żona mar­ki­za
  • mar­ki­za – ro­dzaj ciast­ka
  • mar­ki­za – ro­dzaj skła­da­ne­go dasz­ka osła­nia­ją­ce­go okno lub wy­sta­wę skle­po­wą
  • mar­ki­za – ro­dzaj sze­ro­kie­go fo­te­la dwu­o­so­bo­we­go
  • Markíza – sło­wac­ka ko­mer­cyj­na sta­cja te­le­wi­zyj­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marʲˈciza, AS: marʹḱiza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markiz m., Markizy nmos., markizat mrz.

 przym. markizowy

Wiktionary


markizat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. god­ność, po­zy­cja, tytuł mar­ki­za lub mar­ki­zy

 (1.2) hist. lenno lub ob­szar pod ju­rys­dyk­cją mar­ki­za lub mar­ki­zy, przy­słu­gu­ją­cy mu/jej z ty­tu­łu mar­ki­za­tu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prze­niósł sto­li­cę księ­stwa z Chambéry do Tu­ry­nu, za­miast ła­ci­ny ofi­cjal­nym ję­zy­kiem usta­no­wił język wło­ski. Chciał rów­nież zdo­być mar­ki­zat Sa­luz­zo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markiz mos., markiza ż.

 przym. markizowy

Wiktionary


markizeta

przez­ro­czy­sta tka­ni­na z ba­weł­ny, uży­wa­na na fi­ran­ki, za­sło­ny itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. lekka, przej­rzy­sta tka­ni­na sia­tecz­ko­wa wyt­wa­rza­na z bar­dzo cien­kiej przę­dzy, współ­cze­śnie uży­wa­na głów­nie do wy­ro­bu firan, a daw­niej rów­nież bie­liz­ny i innej odzie­ży dam­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na lato na wsi, lub na let­ni­sko można sobie spra­wić kilka jas­nych, nawet ja­skra­wych su­kie­nek z ta­nich ma­ter­ja­łów, jak mar­ki­ze­ty lub kre­po­ny ba­weł­nia­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. markizetowy

Wiktionary


markizetowy

→ mar­ki­ze­ta


SJP.pl

Patrz:

markizeta

markizoleta

osło­na na okno bę­dą­ca po­łą­cze­niem mar­ki­zy oraz ro­le­ty


SJP.pl


markizy

1. żona mar­ki­za;
2. ru­cho­my da­szek, naj­czę­ściej z płót­na, umie­szcza­ny nad okna­mi domów, wy­sta­wa­mi skle­pów itp.;
3. ciast­ko, zwy­kle owal­ne, skła­da­ją­ce się z dwóch kru­chych her­bat­ni­ków złą­czo­nych masą cze­ko­la­do­wą, śmie­tan­ko­wą itp.


SJP.pl

Mar­ki­zy (franc. "Îles Mar­qu­i­ses") – grupa wul­ka­nicz­nych wysp na Oce­a­nie Spo­koj­nym. Są naj­da­lej na pół­noc wy­su­nię­tą czę­ścią Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, le­żą­cą w od­le­gło­ści ok. 1500 km na pół­noc od Ta­hi­ti.

Wikipedia


marklowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim;

 (1.2) geogr. część mia­sta Cie­szy­na;

Wiktionary

Mar­klo­wi­ce ( "Mar­klo­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim, sie­dzi­ba gminy Mar­klo­wi­ce. Hi­sto­rycz­nie na Gór­nym Ślą­sku.

W la­tach 1975–1994 miej­sco­wość była dziel­ni­cą Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go, zaś w la­tach 1995–1998 ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go soł­tys w Mar­klo­wi­cach ma okrą­głe pole?

 (1.2) Bab­cia Ho­no­ra­ta pra­co­wa­ła w fa­bry­ce farb w Mar­klo­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marklowiczanin m., marklowiczanka ż.

 przym. marklowicki

Wiktionary


marklowicki

→ Mar­klo­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Marklowice

markocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ko­cin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiek
  • Mar­ko­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Ce­dy­nia

Wikipedia


markocki

naz­wi­sko


SJP.pl


markomanowie

sta­ro­żyt­ny lud ger­mań­ski


SJP.pl

Mar­ko­ma­no­wie (łac. "Mar­co­man­ni" lub "Mar­co­ma­ni") – jedno z ple­mion ger­mań­skich.

Pod wodzą Mar­bo­da (pa­no­wał od 8 p.n.e. do 19 n.e.) opa­no­wa­li zie­mie dzi­siej­szych Czech. Roz­sze­rzy­li swoje pań­stwo na po­łud­nie aż do Du­na­ju, skąd zo­sta­li wy­par­ci w 20 r.

Wikipedia


markomański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ko­ma­na­mi, do­ty­czą­cy Mar­ko­ma­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie wojen mar­ko­mań­skich le­gio­ny Marka Au­re­liu­sza po­desz­ły w bez­poś­red­nie po­bli­że Ślą­ska Cie­szyń­skie­go (…)

 (1.1) Wy­mia­na i han­del nie były więc Pru­som obce. Tra­dy­cje kon­tak­tów wy­mien­nych się­ga­ły u nich od­le­głej przesz­ło­ści, gdy w pier­wszych wie­kach na­szej ery tra­fia­li tu w po­szu­ki­wa­niu bursz­ty­nu kupcy rzym­scy i mar­ko­mań­scy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markoman mos.

Wiktionary


markosice

Mar­ko­si­ce (niem. "Mar­kers­dorf", łuż. "Mar­cho­śi­ce") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin.

W la­tach 1945–54 sie­dzi­ba gminy Mar­ko­si­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


markostwo

Marek z mał­żon­ką; Mar­ko­wie


SJP.pl


markot

Ruch Wy­cho­dze­nia z Be­zdom­no­ści „Mar­kot” – ruch spo­łecz­ny pow­sta­ły na bazie ek­spe­ry­men­tu osad Vic­to­ria Kotan, w la­tach 90. XX wieku.

Pier­wsza tego typu pla­ców­ka uru­cho­mio­na zo­sta­ła w miej­sco­wo­ści Lu­tyn­ka, druga w Je­le­nim Ru­cza­ju. Ko­lej­ną była Art-Eko Szko­ła Życia w Wan­dzi­nie.

Wikipedia


markotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­ko­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. markotać ndk.

 przym. markotny

Wiktionary


markotać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. mam­ro­tać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈkɔtat͡ɕ, AS: markotać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. markotny

 rzecz. markotanie n.

Wiktionary


markotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: mar­kot­nie, mar­kot­no


SJP.pl


markotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mar­kot­ny


SJP.pl


markotnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­kot­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. markotnieć

 przym. markotny

Wiktionary


markotnieć

cza­sow­nik

 (1.1) sta­wać się smut­nym, mar­kot­nym, mil­czą­cym, tra­cić humor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) cza­sem mar­kot­niał, spu­szczał po­wie­ki, i widać było, że od­bie­gał myślą od te­le­gra­fów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈkɔtʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: markotʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. markotnie, markotno

 przym. markotny, zmarkotniały

 czas. zmarkotnieć

 rzecz. markotnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smutnieć

Wiktionary


markotność

stan przy­gnę­bie­nia, smut­ku, znie­chę­ce­nia; zas­mu­ce­nie, po­sęp­ność


SJP.pl


markotny

taki, który świad­czy o nie­za­do­wo­le­niu, jest wy­ra­zem przy­gnę­bie­nia, smut­ku; po­nu­ry, poch­mur­ny, przy­gnę­bio­ny, smęt­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) smut­ny, przy­gnę­bio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go tak rzad­ko się śmie­je­my? 37 proc. py­ta­nych tłu­ma­czy, że mar­kot­ny na­strój wy­wo­łu­je zła po­go­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markotnienie n., markotanie n.

 czas. markotać, markotnieć ndk., pomarkotnieć dk., zmarkotnieć dk.

 przym. zmarkotniały

 przysł. markotnie, markotno

Wiktionary


markow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­siej Mar­kow (ur. 1979) – ro­syj­ski ko­larz to­ro­wy oraz szo­so­wy, olim­pij­czyk
  • Alek­san­dyr Mar­kow (ur. 1961) – buł­gar­ski pił­karz
  • An­driej Mar­kow (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Chri­sto Mar­kow (ur. 1965) – buł­gar­ski lek­ko­at­le­ta
  • Da­niił Mar­kow (ur. 1976) – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Dmi­tri Mar­kov (ur. 1975) – bia­ło­ru­ski lek­ko­at­le­ta
  • Dmy­tro Mar­kow (1864-1938) – ukra­iń­ski po­li­tyk i pu­bli­cy­sta, poseł
  • Ge­or­gi Mar­kow (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ilja Mar­kow (ur. 1972) – ro­syj­ski cho­dziarz
  • Iwan Mar­kow (ur. 1988) – buł­gar­ski sztan­gi­sta
  • Józef Mar­kow (1908-1973) – pol­ski mu­rarz, bry­ga­dzi­sta i sta­cha­no­wiec, poseł na Sejm
  • Lju­bo­mir Mar­kow (ur. 1927) – buł­gar­ski pię­ściarz

Wikipedia


markowa

1. po­sia­da­ją­cy znak fir­mo­wy, markę pro­du­cen­ta; wy­pro­du­ko­wa­ny przez firmę o zna­nej marce; ory­gi­nal­ny, au­ten­tycz­ny, fir­mo­wy;
2. do­brej ja­ko­ści, wy­so­kiej klasy, re­no­mo­wa­ny;
3. zwią­za­ny z marką, (byłą) wa­lu­tą kilku kra­jów eu­ro­pej­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie łań­cuc­kim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi i czę­ści wsi w Pol­sce i na Ukra­i­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ko­wa – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Mar­ko­wa
  • Mar­ko­wa – przy­sió­łek wsi Za­wo­ja w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Mar­ko­wa – część wsi Wola Kos­no­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Mar­ko­wa – część wsi Cie­sza­cin Mały w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pa­wło­siów
  • Mar­ko­wa – gro­ma­da z sie­dzi­bą w Mar­ko­wej
  • Mar­ko­wa – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, w re­jo­nie ir­kuc­kim
  • Mar­ko­wa (obwód iwa­no­fran­kiw­ski)
  • Mar­ko­wa (obwód tar­no­pol­ski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wik­to­ria po­cho­dzi z Mar­ko­wej na Pod­kar­pa­ciu.

 (1.2) Na Ukra­i­nie są dwie Mar­ko­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek mos., markowianin mos., markowianka ż.

 przym. markowski

Wiktionary


markowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemarkowanie n.

 czas. markować ndk.

Wiktionary


markować

po­zo­ro­wać, uda­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­zo­ro­wać coś, jakąś czyn­ność albo stan

 (1.2) na­śla­do­wać coś w nie­zbyt wier­ny spo­sób

 (1.3) sy­gna­li­zo­wać w bry­dżu part­ne­ro­wi war­tość kart przez kon­wen­cjo­nal­ne wyj­ście lub zrzut­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markowanie n.

Wiktionary


markowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


markowianin

miesz­ka­niec Mar­ko­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­ko­wej

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Mar­ko­wej, uro­dzo­na w Mar­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za bu­do­wą drogi opo­wie­dzie­li się mar­ko­wia­nie oraz miesz­kań­cy in­nych wsi i so­łectw.

 (1.2) Józef był ro­do­wi­tym mar­ko­wia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markowa ż.

:: fż. markowianka ż.

 przym. markowski

Wiktionary


markowianka

miesz­kan­ka Mar­ko­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­ko­wej

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Mar­ko­wej, uro­dzo­na w Mar­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zesz­łym mie­sią­cu mar­ko­wian­ki wy­gra­ły wal­ko­we­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markowa ż.

:: fm. markowianin mos.

 przym. markowski

Wiktionary


markowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ko­wi­ce – dziel­ni­ca Ra­ci­bo­rza
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Strzel­no
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Głu­cho­ła­zy
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kle­szcze­wo
  • Mar­ko­wi­ce – dawna gmina
  • Mar­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mo­gi­leń­skim
  • Mar­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mysz­kow­skim
  • Mar­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ra­ci­bor­skim
  • Mar­kow­ce

Wikipedia


markowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Mar­ko­wicz (1872–1934) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Józef Mar­ko­wicz (1877–1939) – pol­ski zie­mia­nin, poseł
  • Mi­chał Mar­ko­wicz (1927–2010) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL VIII i IX ka­den­cji
  • An­drzej Mar­ko­wicz (ur. 1942) – pol­ski ma­larz, sce­no­graf, re­ży­ser, pro­fe­sor ASP w Gdań­sku
  • Kamil Mar­ko­wicz (ur. 1988) – pol­ski raper two­rzą­cy pod pse­u­do­ni­mem 2sty

Wikipedia


markowie

imię mę­skie


SJP.pl


markowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na. mar­chew­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Brasławszczyzna morkwa

Wiktionary


markownia

daw­niej: po­mie­szcze­nie przy wej­ściu do za­kła­du, w któ­rym umie­szcza­no znacz­ki obec­no­ści pra­cow­ni­ków; mar­kier­nia; znacz­kow­nia


SJP.pl

Mar­kow­nia – na­ziem­na część ko­pal­ni, po­mie­szcze­nie, gdzie prze­cho­wy­wa­no i wy­da­wa­no gór­ni­kom tzw. marki, tj. znacz­ki kon­trol­ne. Pra­cow­nik mar­kow­ni to mar­karz lub znacz­karz.

Znacz­ki kon­trol­ne słu­ży­ły do ewi­den­cji osób pra­cu­ją­cych pod zie­mią, miały po­stać okrą­głych lub wie­lo­kąt­nych bla­szek z ot­wo­rem.

Wikipedia


markowość

→ mar­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

markowy

markowski

przy­miot­nik od: Mar­ko­wa, Mar­ko­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Mar­ko­wej, zwią­za­ny z Mar­ko­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­kow­ski – na­u­czy­ciel i dy­rek­tor w war­szaw­skich gim­naz­jach i li­ce­ach
  • Al­fred Mar­kow­ski – wię­zień po­li­tycz­ny, poeta i sa­ty­ryk
  • An­drzej Mar­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Artur Mar­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Bo­le­sław Mar­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Grze­gorz Mar­kow­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Grze­gorz Mar­kow­ski – pol­ski muzyk
  • Jerzy Mar­kow­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Ju­lian Mar­kow­ski – pol­ski rzeź­biarz
  • Mar­cin Mar­kow­ski – pol­ski gra­fik
  • Mi­chał Paweł Mar­kow­ski – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki
  • Paweł Mar­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kieł­ba­sę mar­kow­ską wyt­wa­rza­ją na Pod­kar­pa­ciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markowa ż., markowianin mos., markowianka ż.

Wiktionary


markowszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Mar­kow­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Tu­rośń Ko­ściel­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 682.

Wikipedia


markowy

1. po­sia­da­ją­cy znak fir­mo­wy, markę pro­du­cen­ta; wy­pro­du­ko­wa­ny przez firmę o zna­nej marce; ory­gi­nal­ny, au­ten­tycz­ny, fir­mo­wy;
2. do­brej ja­ko­ści, wy­so­kiej klasy, re­no­mo­wa­ny;
3. zwią­za­ny z marką, (byłą) wa­lu­tą kilku kra­jów eu­ro­pej­skich


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­brej marki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W barku stały mar­ko­we ko­nia­ki z prze­my­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marka ż.

 przym. Markowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobry

Wiktionary


markoznawstwo

rzad­ko: znaw­stwo znacz­ków pocz­to­wych; fi­la­te­li­sty­ka


SJP.pl


marks

naz­wi­sko, np. Karol Marks (wła­ści­wie Karl He­in­rich Marx) (1818-83), nie­miec­ki fi­lo­zof, eko­no­mi­sta, pu­bli­cy­sta i dzia­łacz po­li­tycz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Marks (1932-2006) – pol­ski astro­nom, pi­sarz po­pu­lar­no­na­u­ko­wy
  • Jack Marks (1935-2022) – ame­ry­kań­ski aktor i pi­sarz
  • Karl Marx, także Karol Marks (1818-1883) – nie­miec­ki fi­lo­zof, so­cjo­log, eko­no­mi­sta, hi­sto­ryk, dzien­ni­karz i dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny, twór­ca so­cja­liz­mu na­u­ko­we­go
  • Le­szek Marks (ur. 1951) – pol­ski ge­o­log
  • Mi­cha­el Marks (1859-1907) – bry­tyj­ski przed­się­bior­ca, współ­za­ło­ży­ciel firmy Marks & Spen­cer
  • Bra­cia Marks (ang. Marx Brot­hers) – piąt­ka ro­dzeń­stwa ak­to­rów te­a­tral­nych i fil­mo­wych:
    • Le­o­nard Marx znany jako Chico (1887-1961)
    • Adolph Art­hur Marx znany jako Harpo (1888-1964)
    • Ju­lius Henry Marx znany jako Gro­u­cho (1890-1977)
    • Mil­ton Marx znany jako Gummo (1892-1977)
    • Her­bert Marx znany jako Zeppo (1901-1979)
  • Marks – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim

Wikipedia


marksewo

Mark­se­wo (do 1983 roku Mark­so­by, Marxöwen, 1938–1945 "Markshöfen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


marksista

zwo­len­nik mark­siz­mu, ide­o­lo­gii gło­szą­cej walkę klas w celu osią­gnię­cia ko­mu­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik mark­siz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku lat pięć­dzie­sią­tych w Pol­sce li­te­ra­tu­ra i nauki hu­ma­ni­stycz­ne zo­sta­ły opa­no­wa­ne przez mark­si­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈcɕista, AS: marʹḱśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marks m., marksizm m.

:: fż. marksistka ż.

 przym. marksistowski, Marksowski

Wiktionary


marksistka

→ mark­si­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka mark­siz­mu

Wiktionary

Patrz:

marksista

Wymowa:

IPA: marʲˈcɕistka, AS: marʹḱśistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marksizm m.

:: fm. marksista m.

 przym. marksistowski, Marksowski

Wiktionary


marksistowski

→ mark­sizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. polit. do­ty­czą­cy mark­siz­mu

Wiktionary

Patrz:

marksizm

Powiązane:

 rzecz. marksista mos., marksistka ż., marksizm mrz.

 przysł. marksistowsko

Wiktionary


marksistowsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mark­si­stow­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marksistowski

Wiktionary


marksistowsko-leninowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z mark­siz­mem-le­ni­niz­mem, do­ty­czą­cy mark­siz­mu-le­ni­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marksizm-leninizm mrz.

Wiktionary


marksizm

za­i­ni­cjo­wa­ny przez K. Mark­sa sy­stem ide­o­lo­gicz­ny, opar­ty o ma­te­ria­lizm i post­he­glow­ską dia­lek­ty­kę, przyj­mu­ją­cy, że roz­wój ludz­ko­ści po­le­ga na prze­cho­dze­niu od for­ma­cji mniej do bar­dziej "po­stę­po­wych", z któ­rych naj­wyż­szą jest ko­mu­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na, eko­no­micz­na i spo­łecz­no-po­li­tycz­na stwo­rzo­na przez Ka­ro­la Mark­sa i Fry­de­ry­ka En­gel­sa, za­kła­da­ją­ca, że mo­to­rem zmian hi­sto­rycz­nych jest walka klas, pro­wa­dzą­ca do ut­wo­rze­nia spo­łe­czeń­stwa ko­mu­ni­stycz­ne­go;

Wiktionary

Mark­sizm ( Mar­xis­mus), „so­cja­lizm na­u­ko­wy” – świa­to­po­gląd po­li­tycz­no-spo­łecz­no-go­spo­dar­czy wy­wo­dzą­cy się z myśli Ka­ro­la Mark­sa, a także, w mniej­szym stop­niu, Fry­de­ry­ka En­gel­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po re­wo­lu­cji w Rosji re­for­mi­stycz­na wer­sja mark­siz­mu stała się pod­sta­wą więk­szo­ści ru­chów so­cja­li­stycz­nych (Wi­ki­pe­dia).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲcɕism̥, AS: marʹḱśism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marks m., marksista m., marksistka ż.

 przym. marksistowski, Marksowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) materializm dialektyczny, materializm historyczny, socjalizm naukowy

Wiktionary


marksizm-leninizm

w pro­pa­gan­dzie państw i par­tii ko­mu­ni­stycz­nych: syn­te­za myśli Mark­sa i Le­ni­na, sta­no­wią­ca rze­ko­mo pod­sta­wę pra­wi­dło­we­go ro­zu­mo­wa­nia we wszyst­kich dzie­dzi­nach wie­dzy


SJP.pl

Mark­sizm-le­ni­nizm ( марксизм-ленинизм [marks’izm-le­ni­nizm]) – ide­o­lo­gia ko­mu­ni­stycz­na, bę­dą­ca głów­nym ru­chem ko­mu­ni­stycz­nym w XX wieku. Opra­co­wa­na przez bol­sze­wi­ków, była ide­o­lo­gią pań­stwo­wą Związ­ku Ra­dziec­kie­go jego państw sa­te­lic­kich w bloku wschod­nim i róż­nych kra­jów Ruchu Państw Nie­za­an­ga­żo­wa­nych i Trze­cie­go Świa­ta w okre­sie Zim­nej wojny, a także Mię­dzy­na­ro­dów­ki Ko­mu­ni­stycz­nej po bol­sze­wi­za­cji.

Wikipedia


marksowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mark­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


markszajderia

ge­o­dez­ja gór­ni­cza


SJP.pl


markujący

po­zo­ro­wać, uda­wać


SJP.pl


markur

dzika koza z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, ży­ją­ca w gó­rach Indii i Af­ga­ni­sta­nu; koza śru­bo­ro­ga


SJP.pl


markus

obce imię mę­skie


SJP.pl


markuski

przy­miot­nik od: Mar­ku­sy


SJP.pl


markusy

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Mar­ku­sy (niem. "Mar­kus­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim. Sie­dzi­ba gminy Mar­ku­sy.

Wieś leży na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich, przy tra­sie nie­ist­nie­ją­cej już linii ko­le­jo­wej El­bląg-My­śli­ce. Znaj­du­je się tu rów­nież pla­ców­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej. W Mar­ku­sach znaj­du­ją się domy pod­cie­nio­we, jeden z 1789, po­zo­sta­łe z po­cząt­ku XIX wieku oraz cmen­tarz men­no­ni­tów.

Wikipedia


markuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


markuszowianin

miesz­ka­niec Mar­ku­szo­wa (osady w Pol­sce)


SJP.pl


markuszowianka

miesz­kan­ka Mar­ku­szo­wa (osady w Pol­sce)


SJP.pl


markuszowski

→ Mar­ku­szów (osada w Pol­sce)


SJP.pl


markuszów

osada w Pol­sce


SJP.pl

Mar­ku­szów daw­niej też Mar­ku­szew – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Mar­ku­szów

Osada leży nad rzeką Ku­rów­ką. Sie­dzi­ba gminy Mar­ku­szów. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską około 1550 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku.

Wikipedia


markówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le jed­ne­go marka


SJP.pl

Zo­bacz też: Mar­ków­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Mar­ków­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Do­broń.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


marla

cien­ka, rzad­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na; merla


SJP.pl


marlboras

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. marl­bo­ro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam taki kow­boj z ko­niem sie­dzi na ka­mie­niu i pali marl­bo­ra­sa.

Wiktionary


marlboro

marka pa­pie­ro­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pa­pie­ros marki „Marl­bo­ro”

Wiktionary

Marl­bo­ro – jedna z naj­bar­dziej zna­nych na świe­cie marek pa­pie­ro­sów, pro­du­ko­wa­na przez firmę Phi­lip Mor­ris In­ter­na­tio­nal, na­le­żą­cą nieg­dyś do hol­din­gu Al­tria Group Inc. Wi­docz­ne nie­kie­dy na pacz­ce słowa "Veni, vidi, vici" są na­wią­za­niem do zna­nej wy­po­wie­dzi Ju­liu­sza Ce­za­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słu­cha­jąc uważ­nie Bie­lec­kie­go, z wew­nętrz­nej kie­sze­ni kurt­ki wy­do­był pacz­kę pe­wek­sow­skich marl­bo­ro w kar­to­no­wym opa­ko­wa­niu.

Wiktionary


marlborough

mia­sto w An­glii w hrab­stwie Wilts­hi­re


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w hrab­stwie Wilts­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Hart­ford
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie St. Louis
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ul­ster
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Town) – gmina w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Hart­ford
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ul­ster
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Marl­bo­ro­ugh – re­gion na Wy­spie Po­łud­nio­wej

Wikipedia


marlen

imię żeń­skie


SJP.pl


marlena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Mar­le­na – imię żeń­skie, for­mo­wa­ne na dwa spo­so­by:

Mar­le­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 12 wrze­śnia i 23 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy Mar­le­na była moją dziew­czy­ną, uwa­ża­łem ją za naj­pię­kniej­szą na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈlɛ̃na, AS: marlẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Marlenka ż.

Wiktionary


marleniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­le­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marlenka

zdrob­nie­nie od: Mar­le­na


SJP.pl


marlett

krój czcion­ki


SJP.pl

Mar­lett – krój pisma (font) for­ma­tu TrueType wy­ko­rzy­sty­wa­ny w sy­ste­mach Mi­cro­soft Win­dows, po­czą­wszy od Win­dows 95. Sy­stem ope­ra­cyj­ny używa tego kroju do two­rze­nia ikon in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka znaj­du­ją­cych się w menu i oknach. Przy­kła­da­mi są przy­ci­ski do za­my­ka­nia, mak­sy­ma­li­za­cji oraz mi­ni­ma­li­za­cji okna, któ­rych ele­men­ty sta­no­wią po­je­dyn­cze glify tego fontu. Umoż­li­wi­ło to użyt­kow­ni­kom ska­lo­wa­nie ele­men­tów in­ter­fej­su oraz pro­por­cjo­nal­ną zmia­nę roz­mia­ru ikon.

Wikipedia


marley

naz­wi­sko, m.in. Bob Mar­ley (właśc. Ro­bert Nesta Mar­ley) (1945-1981), ja­maj­ski muzyk, wy­bit­ny twór­ca mu­zy­ki reg­gae


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bob Mar­ley – ja­maj­ski muzyk wy­ko­nu­ją­cy reggaeCzłonkami ro­dzi­ny Boba Mar­le­ya, któ­rych dzia­łal­ność zo­sta­ła od­no­to­wa­na są:
    • Rita Mar­ley – pio­sen­kar­ka
    • Ce­del­la Mar­ley Bo­o­ker – pio­sen­kar­ka i pi­sar­ka, matka Boba Mar­le­ya
    • Ce­del­la Mar­ley – mu­zycz­ka i pro­jek­tant­ka mody
    • Da­mian Mar­ley – muzyk reg­gae
    • Ju­lian Mar­ley – muzyk reg­gae
    • Ky-Mani Mar­ley – muzyk reg­gae
    • Nor­val Mar­ley – oj­ciec Boba Mar­le­ya
    • Rohan Mar­ley – gracz fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go
    • Step­hen Mar­ley (muzyk) – syn Boba Mar­le­ya
    • Ziggy Mar­ley – muzyk reg­gae
  • Step­hen Mar­ley (wri­ter) – bry­tyj­ski autor i pro­jek­tant gier

Wikipedia


marlin

ryba o cha­rak­te­ry­stycz­nym szpi­cu ut­wo­rzo­nym z prze­ro­śnię­tej gór­nej szczę­ki, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w cie­płych wo­dach oce­a­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. icht. ryba z ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Istiop­ho­ri­dae|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­lin (właśc. ża­gli­co­wa­te) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych
  • Mar­lin – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Mar­tin P5M Mar­lin – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot pa­tro­lo­wy
  • Ram­bler/AMC Mar­lin – ame­ry­kań­ski sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny przez Ame­ri­can Mo­tors Cor­po­ra­tion
  • Mar­lin – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Schu­yl­kill
  • Mar­lin – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Falls

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na głę­bo­ko­ści stu sążni mar­lin zże­rał sar­dyn­ki po­kry­wa­ją­ce ostrze i trzon haka, w miej­scu, gdzie ręcz­nie kute że­la­zo wy­sta­wa­ło z głowy ma­łe­go tuń­czy­ka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żaglica, makaira

Wiktionary


marlinka

w że­glar­stwie: cien­ka linka ro­ślin­na zwi­nię­ta z dwu lub trzech sznur­ków, uży­wa­na do zwią­zy­wa­nia ze sobą lin, spo­rzą­dza­nia opa­sek oraz do ob­wią­zy­wa­nia żagla na bomie lub gaflu; ju­zing, omot­ka


SJP.pl


marlon

imię mę­skie


SJP.pl

Mar­lon – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (sit­com) wy­pro­du­ko­wa­ny przez Bi­cyc­le Path Pro­duc­tions, Baby Way Pro­duc­tions, 3 Arts En­ter­ta­in­ment oraz Uni­ver­sal Te­le­vi­sion, któ­re­go po­my­sło­daw­ca­mi są Chri­stop­her Mo­y­ni­han oraz Mar­lon Wa­y­ans. Se­rial był emi­to­wa­ny od 16 sierp­nia 2017 roku do 12 lipca 2018 roku przez NBC. W pol­skiej wer­sji ję­zy­ko­wej se­rial jest emi­to­wa­ny przez Net­flix, który wy­ku­pił wy­łącz­ność na se­rial poza te­ry­to­rium USA.

Wikipedia


marlow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­low – mia­sto w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Rügen
  • Mar­low – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Buc­king­hams­hi­re
  • Mar­low – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Mar­low – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Mar­low – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Step­hens
  • Mar­low (ang. Mar­low Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re

Wikipedia


marlować

przy­wią­zy­wać brzeg żagla do bomu lub gafla za po­mo­cą mar­lin­ki


SJP.pl


marlowe

Zo­bacz też: "Mar­lo­we" – film kry­mi­nal­ny z 2022 roku.

Mar­lo­we – ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny z 1969 na pod­sta­wie po­wie­ści Ra­y­mon­da Chand­le­ra "Sio­strzycz­ka". Głów­ną rolę za­grał James Gar­ner, a w epi­zo­dach wy­stą­pi­li m.in. Bruce Lee, Gayle Hun­ni­cutt, Rita Mo­re­no, Sha­ron Far­rell, Car­roll O’Con­nor i Jac­kie Co­o­gan.

Wikipedia


marluk

naz­wi­sko


SJP.pl


marmara

1. morze Mar­ma­ra - część Morza Śró­dziem­ne­go;
2. wyspy Mar­ma­ra - wyspy na morzu Mar­ma­ra


SJP.pl

Mar­ma­ra (tur. "Mar­ma­ra Adası", gr. Προικόνησος "Pro­i­ko­ne­sos", łac. Pro­con­ne­sus) – tu­rec­ka wyspa po­ło­żo­na na morzu Mar­ma­ra.

Jest naj­więk­szą wyspą (pow. 117,18 km²) na morzu Mar­ma­ra, po­ło­żo­na w jego za­chod­niej czę­ści, w pro­win­cji Balıkesir. Naj­wyż­sze wznie­sie­nie 699 m n.p.m. Tran­sport na nią jest moż­li­wy drogą mor­ską: stat­kiem i pro­mem ze Stam­bu­łu lub mo­to­rów­ką z Tekirdağu i Er­de­ku. Śred­nia tem­pe­ra­tu­ra po­wie­trza +24,6 °C a opady rocz­ne wy­no­szą śred­nio 700,2 mm.

Wikipedia


marmaroski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ma­ro­szem, do­ty­czą­cy Mar­ma­ro­szu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marmarosz mrz.

Wiktionary


marmarosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej czę­ści Ru­mu­nii oraz w po­łud­nio­wej Ukra­i­nie, po­ło­żo­na wzdłuż rzeki Cisy;

 (1.2) geogr. adm. okręg w pół­noc­nej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ma­rosz (kra­i­na hi­sto­rycz­na) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ru­mu­nii i na Ukra­i­nie
  • Ko­mi­tat Mar­ma­rosz (ko­mi­tat Máramaros) – dawny ko­mi­tat Kró­le­stwa Wę­gier
  • Okręg Mar­ma­rosz (județ Maramureș) – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Ru­mu­nii
  • Mar­ma­rosz-Szi­get – mia­sto w pół­noc­nej Ru­mu­nii.
  • Góry Mar­ma­rosz – Kar­pa­ty Mar­ma­ro­skie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. marmaroski

Wiktionary


marmelada

daw­niej: mar­mo­la­da, stę­żo­na masa owo­co­wa z owo­ców go­to­wa­nych z cu­krem


SJP.pl


marmit

1. głę­bo­kie za­głę­bie­nie wyż­ło­bio­ne w litej skale wsku­tek eroz­ji wód po­lo­dow­co­wych;
2. ko­cioł ewor­syj­ny


SJP.pl

Mar­mit (gar­niec lo­dow­co­wy) – za­głę­bie­nie ewor­syj­ne w for­mie cy­lin­dra o wy­gła­dzo­nych ścia­nach i za­o­krą­glo­nym dnie, wyż­ło­bio­ne w litej skale pod cia­łem lo­dow­ca przez wody sub­gla­cjal­ne lub też przez wody su­pra­gla­cjal­ne, spa­da­ją­ce w głąb lo­dow­ca mły­nem lo­dow­co­wym i wpra­wia­ją­ce w ruch wi­ro­wy ka­mie­nie znaj­du­ją­ce się na dnie tego za­głę­bie­nia.

Wikipedia


marmolada

masa z owo­ców i cukru prze­tar­ta i go­to­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gęsty, stę­żo­ny przet­wór owo­co­wy spo­rzą­dza­ny z prze­tar­tych owo­ców go­to­wa­nych z cu­krem;

Wiktionary

Mar­mo­la­da – sło­dzo­ny kon­cen­trat owo­co­wy wyt­wa­rza­ny z prze­tar­tych owo­ców, świe­żych lub czę­ściej po pro­ce­sie sul­fi­ta­cji, które są go­to­wa­ne z dużą ilo­ścią cukru (po­wy­żej 50% masy skład­ni­ków). Mar­mo­la­da może być przy­go­to­wa­na z jed­ne­go lub wielu ga­tun­ków owo­ców. Oprócz pod­sta­wo­we­go za­sto­so­wa­nia jako do­da­tek do pie­czy­wa, mar­mo­la­da jest sto­so­wa­na do wy­pie­ku ciast, ro­ga­li­ków, bułek, cia­sta fran­cu­skie­go, za­rów­no na zew­nątrz jak i wew­nątrz cia­sta. Pod­czas pie­cze­nia nie zmie­nia kształ­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam mar­mo­la­dę ró­ża­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔˈlada, AS: marmolada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. marmoladka

 przym. marmoladowy

Wiktionary


marmoladka

1. cu­kie­rek z prze­cie­ru owo­co­we­go;
2. zdrob­nie­nie od: mar­mo­la­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ga­la­re­to­wa­ty cu­kie­rek wy­pro­du­ko­wa­ny z prze­cie­ru owo­co­we­go

 (1.2) zdrobn. od: mar­mo­la­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zja­dłam trzy mar­mo­lad­ki.

 (1.2) Zjedz tro­chę bu­łecz­ki z mar­mo­lad­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔˈlatka, AS: marmolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marmoladkowy

 rzecz. marmolada ż.

Wiktionary


marmoladkowy

→ mar­mo­lad­ka


SJP.pl

Patrz:

marmoladka

marmoladowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mar­mo­la­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmolada ż.

Wiktionary


marmoladziarnia

wyt­wór­nia mar­mo­la­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce wyt­wa­rza­nia mar­mo­la­dy

Wiktionary


marmoryzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okła­dzi­na imi­tu­ją­ca mar­mur, sztucz­ny mar­mur

 (1.2) po­kry­wa­nie ścian i in­nych rze­czy imi­ta­cją mar­mu­ru

 (1.3) na­kła­da­nie, ma­lo­wa­nie, wy­tła­cza­nie itp. wzoru przy­po­mi­na­ją­ce­go mar­mur

Wiktionary

Mar­mo­ry­za­cja – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni ścian, scho­dów, rzeźb, ko­min­ków itp. ma­te­ria­łem skła­da­ją­cym się z gipsu lub spe­cjal­nych ce­men­tów oraz prosz­kiem mar­mu­ro­wym na­śla­du­ją­cym mar­mur. Imi­to­wa­nie żył­ko­wań wy­stę­pu­ją­cych w mar­mu­rze lub aga­cie, na pa­pie­rze, drew­nie lub ce­ra­mi­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔrɨˈzat͡sʲja, AS: marmoryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) marmoryzowanie

Wiktionary


marmoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­mo­ry­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔrɨzɔˈvãɲɛ, AS: marmoryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marmoryzacja

Wiktionary


marmoryzować

cza­sow­nik

 (1.1) wy­kła­dać coś okła­dzi­ną imi­tu­ją­cą mar­mur

 (1.2) na­kła­dać, ma­lo­wać, wy­tła­czać itp. wzór przy­po­mi­na­ją­cy mar­mur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: marmoryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) marmurkować

Wiktionary


marmozeta

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska małpa z ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców


SJP.pl

Mar­mo­ze­ta ("Le­on­to­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­tych (Cal­lith­ri­chi­dae).

Wikipedia


marmulada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mar­mo­la­da

Wiktionary


marmur

skała me­ta­mor­ficz­na ce­nio­na jako ma­te­riał rzeź­biar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ła z prze­o­bra­że­nia wa­pie­ni, sto­so­wa­na jako de­ko­ra­cyj­ny ma­te­riał bu­dow­la­ny i ar­ty­stycz­ny;

 (1.2) przed­miot wy­ko­na­ny z mar­mu­ru (1.1)

Wiktionary

Zo­bacz też: Mar­mur – album Taco He­ming­wa­ya.

Mar­mur (od łac. "mar­mor", z μάρμαρος "mar­ma­ros") – skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ła z prze­o­bra­że­nia wa­pie­ni, rza­dziej do­lo­mi­tów. Skła­da się głów­nie z kry­sta­licz­ne­go kal­cy­tu lub do­lo­mi­tu (mar­mur do­lo­mi­to­wy). Jest jed­nym z najt­ward­szych ka­mie­ni wśród skał kry­sta­licz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­chał Anioł stwo­rzył posąg Da­wi­da z jed­ne­go ka­wał­ka mar­mu­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarmur, AS: marmur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 czas. marmoryzować ndk., marmurkować ndk., zmarmurzać ndk.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

Wiktionary


marmurek

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka ja­rzę­ba­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: mar­mur

 (1.2) deseń przy­po­mi­na­ją­cy struk­tu­rę mar­mu­ru, spo­ty­ka­ny czę­sto w daw­nych in­tro­li­ga­tor­skich opra­wach ksią­żek

 (1.3) ka­mień słu­żą­cy do ostrze­nia na­rzę­dzi

 (1.4) ro­dzaj babki lub keksa z dwóch ro­dza­jów cia­sta, o mar­mur­ko­wym de­se­niu po ukro­je­niu ka­wał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈmurɛk, AS: marmurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

 czas. marmoryzować ndk., marmurkować ndk.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) osełka

 (1.4) ciasto marmurkowe

Wiktionary


marmurka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka ja­rzę­ba­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­mur­ki – za­baw­ki dla dzie­ci
  • mar­mur­ka (ptak)

Wikipedia


marmurki

de­ka­ty­zo­wa­ne spod­nie dżin­so­we, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się mar­mur­ko­wym wzo­rem; de­ka­ty­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. de­ka­ty­zo­wa­ne dżin­sy

Wiktionary

Mar­mur­ki (lub kulki do gry, kule duń­skie) – ro­dzaj dzie­cię­cej za­baw­ki; szkla­ne, gli­nia­ne lub ka­mien­ne (głów­nie mar­mu­ro­we lub aga­to­we) kulki naj­czę­ściej o śred­ni­cy ok. 1,25 cm, choć ich roz­miar może się­gać od 0,7 do 3 cm. Roz­po­wszech­nio­ne na całym świe­cie, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go i w In­do­chi­nach, ale także w Niem­czech. Ze wzglę­du na ich atrak­cyj­ny wy­gląd oraz róż­no­rod­ność ko­lo­rów i ma­te­ria­łów kulki nie­rzad­ko by­wa­ją przed­mio­tem ko­lek­cji lub wy­mia­ny po­mię­dzy dzieć­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bie­rze pani ze sobą dwie­ście do­la­rów i ku­pu­je na ba­za­rze w Tur­cji spod­nie dżin­so­we mar­mur­ki, ko­szul­ki z wstaw­ka­mi i buty spor­to­we, zna­czy się adi­da­sy.

Wiktionary


marmurkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­mur­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurkɔˈvãɲɛ, AS: marmurkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary


marmurkowatość

cecha cze­goś przy­po­mi­na­ją­ce­go wy­glą­dem mar­mu­rek


SJP.pl


marmurkowaty

ma­ją­cy deseń przy­po­mi­na­ją­cy żył­ko­wa­ny mar­mur


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy deseń przy­po­mi­na­ją­cy struk­tu­rę mar­mu­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duże ilo­ści szkod­ni­ka i in­ten­syw­ne ich że­ro­wa­nie spra­wia, że li­ście stają się po­cząt­ko­wo mar­mur­ko­wa­te, póź­niej żółto-szare i za­sy­cha­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurkɔˈvatɨ, AS: marmurkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marmurkowy

Wiktionary


marmurkować

cza­sow­nik

 (1.1) wy­kła­dać coś mar­mu­rem bądź jego imi­ta­cją

 (1.2) na­kła­dać, ma­lo­wać, wy­tła­czać itp. wzór przy­po­mi­na­ją­cy mar­mur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurˈkɔvat͡ɕ, AS: marmurkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować

Wiktionary


marmurkownia

za­kład wyt­wa­rza­ją­cy tka­ni­nę przy­po­mi­na­ją­cą ko­lo­rem mar­mur


SJP.pl


marmurkowo-oliwkowy

zło­żo­ny z dwóch de­se­ni: mar­mur­ko­we­go i oliw­ko­we­go


SJP.pl


marmurkowy

→ mar­mu­rek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy deseń przy­po­mi­na­ją­cy struk­tu­rę mar­mu­ru

Wiktionary

Patrz:

marmurek

Przykłady

 (1.1) Oba kremy wy­kła­dać na zmia­nę do szkla­nych pu­char­ków, na wierz­chu de­li­kat­nie za­mie­szać wi­del­cem, aby pow­stał mar­mur­ko­wy wzo­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurˈkɔvɨ, AS: marmurkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marmurkowaty

Wiktionary


marmurowobiały

biały o od­cie­niu mar­mu­ro­wym


SJP.pl


marmurowy

wy­ko­na­ny z mar­mu­ru


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z mar­mu­ru, zbu­do­wa­ny z mar­mu­ru

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. nie­ru­cho­my, po­są­go­wy, za­sty­gły w bez­ru­chu

 (2.2) przen. ko­lo­rem i gład­ko­ścią przy­po­mi­na­ją­cy biały mar­mur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zbi­to mar­mu­ro­we ko­min­ki, roz­trza­ska­no na ka­wał­ki okna, ma­ho­nio­we rzeź­bio­ne drzwi, nie­licz­ne po­zo­sta­wio­ne meble.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmuˈrɔvɨ, AS: marmurovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur mrz., marmoryzacja ż., marmurołom mrz., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary


marmurołom

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) miej­sce, gdzie się wy­do­by­wa mar­mur; ko­pal­nia mar­mu­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­pal­nia, w któ­rej wy­do­by­wa się mar­mur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biuro przed­sta­wi­ło pro­jekt tech­nicz­ny mar­mu­ro­ło­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmuˈrɔwɔ̃m, AS: marmurou̯õm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmurkowanie n., marmurek mrz., marmur mrz., marmoryzowanie n., marmoryzacja ż.

 czas. marmoryzować, marmurkować

 przym. marmurkowaty, marmurkowy, marmurowy

Wiktionary


marmurołomy

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) miej­sce, gdzie się wy­do­by­wa mar­mur; ko­pal­nia mar­mu­ru


SJP.pl


marmuzela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. iron. miej­ska stroj­ni­sia, ko­kiet­ka

 (1.2) przest. po­gard. ko­bie­ta lek­kie­go pro­wa­dze­nia; mi­ło­śni­ca, la­dacz­ni­ca, nie­rząd­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z na­szej łaski tutaj tkwi, na nasze proś­by zo­sta­wił go dy­rek­tor, teraz musi wy­da­lić na nasze żą­da­nie. Niech rusza w świat ze swoją mar­mu­ze­lą!

 (1.2) Gdy przesz­ła, Ma­ryn­ka uśmiech­nę­ła się po­gard­li­wie. – Jakaś mar­mu­ze­la, niech­by tylko Szna­glo­wa do­brze zdar­ła, bo to pła­cić może taka dia­bli­ca…

 (1.2) Je­szcze dzie­sięć lat temu – to to wy­glą­da­ło ina­czej! Ubie­ra­ło się jak mar­mu­ze­la, a włosy, co ich teraz pra­wie że nie ma, ma­lo­wa­ła ga­lan­cie na żółto i miesz­ka­ła we trzech po­ko­jach… Ale jak się to ze­sta­rza­ło, a stało się nie­zdol­ne niby już do tej za­ba­wy, to ją fa­ce­ty prze­pę­dzi­ły…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) mamzela

 (1.2) przest. kokota, współcz. panienka

Wiktionary


marna

1. słaby, o ni­skiej war­to­ści;
2. nie­u­dol­ny, kiep­ski, nie­po­rad­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we Fran­cji, prawy do­pływ Sek­wa­ny;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Grand Est;

Wiktionary

Marna (fr. "Marne") – rzeka we Fran­cji, prawy do­pływ Sek­wa­ny. Wy­pły­wa z Wy­ży­ny Lan­gres, a ucho­dzi do Sek­wa­ny w po­bli­żu Pa­ry­ża. W 178 ki­lo­me­trach jej dol­ne­go biegu roz­cią­ga się droga wodna.

Więk­sze mia­sta po­ło­żo­ne nad rzeką: Meaux, Eper­nay, Châlons-en-Cham­pa­gne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miało to zresz­tą miej­sce we Fran­cji, gdzie nieco star­sza faza (LB) znana była pod nazwą kul­tu­ry mar­neń­skiej — od gro­bów wo­zo­wych, szcze­gól­nie licz­nych nad Marną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarna, AS: marna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marneński

Wiktionary


marnacja

po­tocz­nie: mar­no­wa­nie, zmar­no­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. bez­sen­sow­na stra­ta, zmar­no­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy pa­ku­je się ener­gię w formy nad­mia­ro­we, jest to pewna mar­na­cja i bra­ku­je jej na rze­czy istot­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marność ż., marnienie n., zmarnienie n., marnotrawstwo n., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n.

 czas. marnować ndk., zmarnować dk., marnieć ndk., zmarnieć dk., marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przym. marny, marniutki, marniuteńki, marotrawny

 przysł. marnie, marniutko, marniuteńko, marnotrawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmarnowanie, marnotrawstwo

Wiktionary


marnawy

rzad­ko: nieco marny, nie­wie­le wart; li­cha­wy, kiep­ska­wy


SJP.pl


marneuli

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Gruz­ji, w re­gio­nie Dolna Kart­lia;

Wiktionary

Mar­ne­u­li ( მარნეული) – mia­sto w po­łud­nio­wej Gruz­ji, w re­gio­nie Dolna Kart­lia. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy. Mia­sto za­miesz­ka­ne jest głów­nie przez Aze­rów (83,1%).

Mia­sto jest sie­dzi­bą bazy lot­ni­czej woj­ska gru­ziń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. marneulski

Wiktionary


marneulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ne­u­li, do­ty­czą­cy Mar­ne­u­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aze­ro­wie, za­miesz­ku­ją­cy w zwar­tych sku­pi­skach po­gra­ni­cze Gruz­ji i Azer­bej­dża­nu, do­ma­ga­li się na­to­miast au­to­no­mii (wła­dze czę­ścio­wo wysz­ły na­prze­ciw tym żą­da­niom, w 1979 roku two­rząc mar­ne­ul­ski rejon na­ro­do­wo­ścio­wy).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marneuli n.

Wiktionary


marneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Marną, do­ty­czą­cy Marny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miało to zresz­tą miej­sce we Fran­cji, gdzie nieco star­sza faza (LB) znana była pod nazwą kul­tu­ry mar­neń­skiej — od gro­bów wo­zo­wych, szcze­gól­nie licz­nych nad Marną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marna ż.

Wiktionary


marnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób marny; nędz­nie lub nie­zbyt do­brze

Wiktionary

Mar­nie – ame­ry­kań­ski dre­szczo­wiec psy­cho­lo­gicz­ny z 1964 w re­ży­se­rii Al­fre­da Hitch­coc­ka, zre­a­li­zo­wa­ny na pod­sta­wie po­wie­ści Win­sto­na Gra­ha­ma. W roku pre­mie­ry film ze­brał mie­sza­ne re­cenz­je, jed­nak po la­tach uz­na­wa­ny jest za jedną z naj­lep­szych pro­duk­cji z koń­co­we­go etapu ka­rie­ry re­ży­se­ra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marnacja ż., marność ż.

 czas. marnieć, marnować ndk., zmarnować dk.

 przym. marny

Wiktionary


marniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mar­nie


SJP.pl


marniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: marny


SJP.pl


marnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmar­nieć)

 (1.1) tra­cić war­tość, sta­wać się mar­nym

 (1.2) sta­wać się mar­nym, słab­szym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnacja ż., marność ż., marnota ż., marnienie n., zmarnienie n., marnowanie n., zmarnowanie n.

 czas. zmarnieć dk., marnować dk., zmarnować dk.

 przym. marny, marniutki, zmarniały

 przysł. marnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnić, marnować się, psuć się, popadać w zapomnienie

 (1.2) opadać z sił, słabnąć

Wiktionary


marnina

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sła­be­usz

Wiktionary


marniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. utra­cjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To je mar­niok synek, ra­czyj nie cho­dzuj ś nim.

Wiktionary


marnisz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ni­szczy­ciel

Wiktionary


marniuchny

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niut­ki, mar­niuś­ki, mar­niu­teń­ki


SJP.pl


marniuteńki

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niut­ki, mar­niuś­ki, mar­niuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: marny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: marʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marny

 rzecz. marnacja ż.

Wiktionary


marniutki

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niu­teń­ki, mar­niuś­ki, mar­niuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: marny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę jed­nak Pań­stwa uprze­dzić, że kasz­ta­ny które za­o­wo­co­wa­ły w na­szym kli­ma­cie są takie ja­kieś mar­niut­kie, chu­der­la­we i ledwo co do po­ło­że­nia na ząb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈɲutʲci, AS: marʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marny

 czas. marnieć

 rzecz. marnacja ż.

Wiktionary


marniuśki

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niut­ki, mar­niu­teń­ki, mar­niuch­ny


SJP.pl


marnizna

po­tocz­nie: coś bar­dzo mar­ne­go lub wy­stę­pu­ją­ce­go w dra­stycz­nie nie­do­sta­tecz­nej ilo­ści


SJP.pl


marnić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. trwo­nić

Wiktionary


marnotrawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która wy­ko­rzy­stu­je rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­nie nimi go­spo­da­ru­je, jest roz­rzut­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtraft͡sa, AS: marnotrafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnotrawnik m., marnotrawstwo n., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n.

:: fż. marnotrawczyni ż.

 czas. marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przym. marnotrawny, marnotrawczy

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. marnotrawnik

Wiktionary


marnotrawczo

→ mar­no­traw­czy


SJP.pl

Patrz:

marnotrawczy

marnotrawczy

prze­sta­rza­le: do­ty­czą­cy mar­no­traw­cy; roz­rzut­ny, nie­o­szczęd­ny, nie­go­spo­dar­ny


SJP.pl


marnotrawczyni

ko­bie­ta mar­no­traw­na; utra­cjusz­ka


SJP.pl


marnotrawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­no­tra­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔtraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: marnotravʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marnotrawić

 rzecz. marnacja ż., marnotrawstwo, marnotrawca

 przym. marnotrawny

Wiktionary


marnotrawić

wy­ko­rzy­sty­wać w spo­sób nie­przy­no­szą­cy ko­rzy­ści; mar­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) nie wy­ko­rzy­sty­wać rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­nie go­spo­da­ro­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ro­bek ten jest obec­nie w znacz­nej mie­rze mar­no­tra­wio­ny na sku­tek wy­raź­ne­go pro­ce­su upo­li­tycz­nia­nia struk­tur ochro­ny śro­do­wi­ska.

 (1.1) Dużo wody się mar­no­tra­wi, lik­wi­da­cja mar­no­traw­stwa wody jest ko­niecz­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtravʲit͡ɕ, AS: marnotravʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnotrawstwo n., marnotrawca m., marnotrawnik m., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n., marnacja ż.

 przym. marnotrawny, marnotrawczy

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczo

Wiktionary


marnotrawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mar­no­traw­ne; cecha tych, któ­rzy są mar­no­traw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marnotrawny

 przysł. marnotrawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrzutność

Wiktionary


marnotrawny

trwo­nią­cy pie­nią­dze, nie­o­szczęd­ny, roz­rzut­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­wy­ko­rzy­stu­ją­cy rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­nie go­spo­da­ru­ją­cy, roz­rzut­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtravnɨ, AS: marnotravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnotrawstwo n., marnotrawca m., marnotrawnik m., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n., marnotrawność ż.

 czas. marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczy

 przym. marny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrzutny, utracjuszowski, nieoszczędny

Wiktionary


marnotrawstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­wy­ko­rzy­sty­wa­nie rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­ne go­spo­da­ro­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtrafstfɔ, AS: marnotrafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marnotrawca m., marnotrawnik m., marnotrawienie n., marnacja ż.

 czas. marnować, marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przym. marnotrawny, marnotrawczy, marny

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niegospodarność, rozrzutność, utracjuszostwo

Wiktionary


marnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈvãɲɛ, AS: marnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marnieć, marnować ndk., zmarnować dk.

 rzecz. marnacja ż., zmarnowanie, marnotrawstwo, marność

 przym. zmarnowany, marny

 przysł. marnie

Wiktionary


marnować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmar­no­wać)

 (1.1) wy­ko­rzy­sty­wać w spo­sób, który nie przy­no­si ko­rzy­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mar­no­wać się (dk. zmar­no­wać się)

 (2.1) wy­ko­rzy­sty­wać małą część swo­ich moż­li­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mar­nuj czasu na oglą­da­nie te­le­wiz­ji!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈnɔvat͡ɕ, AS: marnovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marny

 czas. zmarnować dk., marnieć ndk.

 rzecz. marnacja ż., zmarnowanie n., marnowanie n., marnotrawstwo n., marność ż.

 przysł. marnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marnotrawić, trwonić

Wiktionary


marność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie ulot­nym, nietr­wa­łym, bez­ce­lo­wym, bez war­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ni­czym więc czło­wiek nie prze­wyż­sza zwie­rząt, bo wszyst­ko jest mar­no­ścią. Wszyst­ko idzie na jedno miej­sce: pow­sta­ło wszyst­ko z pro­chu i wszyst­ko do pro­chu znów wraca.

 (1.1) Pu­stel­nik dnia­mi i no­ca­mi roz­my­ślał nad mar­no­ścią dóbr do­czes­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarnɔɕt͡ɕ, AS: marność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marnacja ż.

 czas. marnieć, marnować ndk., zmarnować dk.

 przym. marny

 przysł. marnie

Wiktionary


marny

1. słaby, o ni­skiej war­to­ści;
2. nie­u­dol­ny, kiep­ski, nie­po­rad­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bę­dą­cy w złym sta­nie, o nie­wiel­kiej war­to­ści

 (1.2) mały, drob­ny

 (1.3) zby­tecz­ny, da­rem­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­łas oka­zał się mar­nym schro­nie­niem pod­czas de­szczu.

 (1.1) Ko­bie­to! puchu marny! ty wietrz­na isto­to!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarnɨ, AS: marny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnacja ż., marność ż., marnotrawstwo n., marnowanie n., zmarnowanie n., marnienie n., zmarnienie n.

 czas. marnować ndk., zmarnować dk., marnieć ndk., zmarnieć dk.

 przym. marnotrawny

:: zdrobn. marniutki, marniuteńki

 przysł. marnie, marnotrawnie, marniutko, marniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiepski, lichy, nędzny

 (1.2) drobny

Wiktionary


maro

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: mara

Wiktionary

Nie mylić z: Maro (por­tu­gal­ska pio­sen­kar­ka).

Maro – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go oz­na­cza­ją­ce urzęd­ni­ka mu­ni­cy­pal­ne­go. Przeksz­tał­ci­ło się ono z cza­sem w co­gno­men, które nosił na przy­kład Pu­bliusz Wer­gi­lusz Maro.

Z kolei wy­stę­pu­ją­ce w Azji Mniej­szej imię "Maro," od któ­re­go wzię­ła swą nazwę wspól­no­ta chrze­ści­jań­ska ma­ro­ni­tów, wy­wo­dzi się z ję­zy­ka sy­ryj­skie­go (ara­mej­skie­go) i oz­na­cza "świę­te­go" w po­ję­ciu chrze­ści­jań­skim.

Wikipedia


maroda

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chory

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marodować ndk., marodzić ndk.

 rzecz. marodka ż.

Wiktionary


marodka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zwol­nie­nie le­kar­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pyn­dział­ku żech je na ma­rod­ce. → Od po­nie­dział­ku je­stem na zwol­nie­niu le­kar­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maroda mos.

Wiktionary


marodować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. cho­ro­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maroda mos.

Wiktionary


marodzić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. opu­szczać pracę z po­wo­du cho­ro­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maroda mos.

Wiktionary


marokanka

oby­wa­tel­ka Ma­ro­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­ro­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔˈkãŋka, AS: marokãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maroko n.

:: fm. Marokańczyk mos.

 przym. marokański

Wiktionary


marokańczyk

oby­wa­tel Ma­ro­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­ro­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaki pro­cent Ma­ro­kań­czy­ków zna fran­cu­ski?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔˈkãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: marokãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maroko n.

:: fż. Marokanka ż.

 przym. marokański

Wiktionary


marokański

zwią­za­ny z pań­stwem Ma­ro­ko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­ro­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie zesz­łe­go mie­sią­ca pa­ki­stań­ska grupa ha­ke­rów prze­ję­ła kon­tro­lę nad ma­ro­kań­ską do­me­ną Go­o­gle, mie­siąc wcze­śniej po­dob­ny los spot­kał firmę w Al­gie­rii i Por­to­ry­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔˈkãj̃sʲci, AS: marokãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maroko n., Marokańczyk mos., Marokanka ż.

Wiktionary


marokin

spe­cjal­nie wy­pra­wio­na i tło­czo­na skóra koźla


SJP.pl


maroko

pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ra­ba­cie; Kró­le­stwo Ma­ro­kań­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce Pół­noc­nej;

Wiktionary

Ma­ro­ko, Kró­le­stwo Ma­ro­kań­skie ( ‏المملكة المغربية‎, trb. "Al-Mam­la­ka al-Magh­ri­bij­ja"; ta­ma­zight ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ, trb. "Tagl­dit N Lmaġrib") – pań­stwo po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce ze sto­li­cą w Ra­ba­cie, na­le­żą­ce do państw Magh­re­bu. Ma­ro­ko od pół­no­cy ota­cza Morze Śró­dziem­ne, a od za­cho­du Ocean At­lan­tyc­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ceuta jest hisz­pań­skim mia­stem au­to­no­micz­nym na wy­brze­żu Morza Śro­dziem­ne­go w pół­noc­nej Afry­ce i sta­no­wi en­kla­wę w pół­noc­nym Ma­ro­ku, na­prze­ciw­ko Gi­bral­ta­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɔkɔ, AS: maroko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marokańczyk mos., Marokanka ż., marokańskość ż.

 przym. marokański

Wiktionary


maron

książ­ko­wo: kasz­tan - owoc kasz­ta­na (drze­wa), spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu, ugo­to­wa­niu lub zmie­lo­ny na mąkę do wy­pie­ku chle­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. po­to­mek zbie­głych czar­no­skó­rych nie­wol­ni­ków z cza­sów ko­lo­nial­nych, któ­rzy osied­li­li się pier­wot­nie na te­re­nie Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej i jako pierw­si uzy­ska­li wol­ność;

 (1.2) czar­no­skó­ry nie­wol­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) rzad. owoc kasz­ta­na ja­dal­ne­go

Wiktionary

Maron – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Me­urt­he i Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 804 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 42 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Maron pla­su­je się na 437. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 200.).

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Na Kru­pów­kach stały kotły z pie­czo­ny­mi słod­ki­mi ma­ro­na­mi, któ­rych za­pach cią­gnął się da­le­ko w mroź­nym po­wie­trzu i które pa­rzy­ły zmarz­nię­te ręce.

Wiktionary


maronici

czło­nek ko­ścio­ła ma­ro­nic­kie­go


SJP.pl

Ma­ro­ni­ci – chrze­ści­jań­ska lud­ność z Bli­skie­go Wscho­du, grupa re­li­gij­na (ma­ro­ni­ci) i et­nicz­na (Ma­ro­ni­ci), za­miesz­ku­ją­ca pier­wot­nie na te­re­nie Syrii i Li­ba­nu. Ma­ro­ni­ci są w prze­wa­ża­ją­cej mie­rze wschod­ni­mi ka­to­li­ka­mi obrząd­ku za­chod­nio­sy­ryj­skie­go, człon­ka­mi Ko­ścio­ła ma­ro­nic­kie­go.

Wikipedia


maronicki

od­no­szą­cy się do ma­ro­ni­ty, wła­ści­wy ma­ro­ni­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z ma­ro­ni­ta­mi, do­ty­czą­cy ma­ro­ni­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maronita mos., maronitka ż.

Wiktionary


maronita

czło­nek ko­ścio­ła ma­ro­nic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek chrze­ści­jań­skiej wspól­no­ty pow­sta­łej w VII wieku na te­re­nach Li­ba­nu i Syrii i tam pier­wot­nie dzia­ła­ją­cej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔ̃ˈɲita, AS: marõńita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. maronitka ż.

 przym. maronicki

Wiktionary


maronitka

→ ma­ro­ni­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. człon­ki­ni chrze­ści­jań­skiej wspól­no­ty pow­sta­łej w VII wieku na te­re­nach Li­ba­nu i Syrii i tam pier­wot­nie dzia­ła­ją­cej

Wiktionary

Patrz:

maronita

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. maronita mos.

 przym. maronicki

Wiktionary


maror

po­tra­wa w po­sta­ci gorz­kich wa­rzyw (chrza­nu lub sa­ła­ty) ma­ją­cych sym­bo­li­zo­wać go­rycz nie­wol­nict­wa, spo­ży­wa­na przez żydów pod­czas wie­cze­rzy bę­dą­cej czę­ścią świę­ta pas­chy; gorz­kie zioła


SJP.pl


marosz

naz­wi­sko


SJP.pl


maroszek

naz­wi­sko


SJP.pl


marowate

ro­dzi­na gry­zo­ni ży­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl


marowaty

o ce­chach ma­ro­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


marownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cmen­tar­na kost­ni­ca

Wiktionary


marownio

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kost­ni­ca

Wiktionary


maroń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Maroń – hi­sto­ryk
  • Fran­ci­szek Maroń – ksiądz ka­to­lic­ki

Wikipedia


maroński

→ maron (nie­wol­nik)


SJP.pl


marr

Marr – wieś w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym South Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Don­ca­ster. Leży 23 km na pół­noc­ny wschód od mia­sta Shef­field i 237 km na pół­noc od Lon­dy­nu.

Wikipedia


marrakesz

mia­sto w Ma­ro­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duże mia­sto na po­łud­niu Ma­ro­ka;

Wiktionary

Mar­ra­kesz ( ‏مراكش‎, "Marrākuš"; marok. arab. "Meṛṛakeš"; fr. "Mar­ra­kech") – mia­sto w za­chod­nim Ma­ro­ku, u pod­nó­ża At­la­su Wy­so­kie­go, na wy­so­ko­ści ok. 460 m n.p.m., sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Mar­ra­kesz-Safi. W 2024 roku li­czy­ło ok. 1 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marˈːakɛʃ, AS: ma•rakeš

Wiktionary


marrakeszanin

miesz­ka­niec Mar­ra­ke­szu


SJP.pl


marrakeszanka

miesz­kan­ka Mar­ra­ke­szu


SJP.pl


marrakeszański

przy­miot­nik od: Mar­ra­kesz; mar­ra­ke­szeń­ski


SJP.pl


marrakeszeński

przy­miot­nik od: Mar­ra­kesz; mar­ra­ke­szań­ski


SJP.pl


marran

por­tu­gal­ski lub hisz­pań­ski żyd zmu­szo­ny do przy­ję­cia chrztu w celu uni­knię­cia prze­śla­do­wań re­li­gij­nych; maran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. ży­dow­ski kon­wer­ty­ta w póź­noś­red­nio­wiecz­nej i wczes­no­no­wo­żyt­nej Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii;

Wiktionary

Mar­ran (arab. مران) – miej­sco­wość w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po. W 2004 roku li­czy­ła 3670 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marranizm m.

:: fż. marranka ż.

 przym. marranicki

Wiktionary


marranka

→ mar­ran; ma­ran­ka


SJP.pl


marrański

→ mar­ran; ma­rań­ski


SJP.pl


marriott

[czy­taj: me­riot] luk­su­so­wy hotel mię­dzy­na­ro­do­wej sieci Mar­riott In­ter­na­tio­nal


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­riott-Sla­ter­vil­le – mia­sto w sta­nie Utah
  • Alice Mar­riott
  • Bill Mar­riott – ame­ry­kań­ski biz­nes­men
  • Fred Mar­riott – ame­ry­kań­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Ge­reth Mar­riott – bry­tyj­ski ka­ja­karz gór­ski
  • John Mar­riott − bry­tyj­ski hi­sto­ryk
  • John Wil­lard Mar­riott – ame­ry­kań­ski biz­nes­men, za­ło­ży­ciel sieci ho­te­lo­wej
  • Mike Mar­riott – an­giel­ski muzyk fol­ko­wy
  • Steve Mar­riott − bry­tyj­ski wo­ka­li­sta, autor tek­stów, gi­ta­rzy­sta i pia­ni­sta
  • Mar­riott Bon­voy – pro­gram lo­jal­no­ścio­wy sieci ho­te­lo­wej Mar­riott In­ter­na­tio­nal
  • Mar­riott Cen­ter – arena wie­lo­funk­cyj­na w Provo
  • Mar­riott Cor­po­ra­tion – dawne ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo

Wikipedia


marryzm

pse­u­do­na­u­ko­wa te­o­ria o ję­zy­ku, stwo­rzo­na przez ra­dziec­kie­go ję­zy­koz­naw­cę Ni­ko­ła­ja Marra w la­tach 1920-1926


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. jęz. ling­wi­stycz­ne te­o­rie Ni­ko­ła­ja Marra i jego na­stęp­ców po­stu­lu­ją­ce m.in. ist­nie­nie tzw. ja­fe­tyc­kiej grupy ję­zy­ków;

Wiktionary

Mar­ryzm (nowa nauka o ję­zy­ku) – te­o­ria stwo­rzo­na przez Ni­ko­ła­ja Marra w la­tach 1920–1926. Zgod­nie z pod­sta­wo­wy­mi za­sa­da­mi mar­ryz­mu:

Sto­sow­nie do po­wyż­sze­go wy­róż­nić można czte­ry etapy ewo­lu­cji ję­zy­ka:

Po­mi­mo cał­ko­wi­tej sprzecz­no­ści z wy­ni­ka­mi badań na­u­ko­wych (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez mar­ryzm ro­zu­mieć na­le­ży to, co ucz­nio­wie Marra prze­ję­li od niego, wy­pra­co­wa­li i co ofi­cjal­nie nauka so­wiec­ka apro­bo­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marrysta mos., marrystka ż.

 przym. marrystyczny

Wiktionary


mars

plat­for­ma u wierz­choł­ka masz­tu, słu­żą­ca do roz­pie­ra­nia want i jako punkt ob­ser­wa­cyj­ny; bo­cia­nie gnia­zdo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. miej­sce na masz­cie, umoż­li­wia­ją­ce ob­ser­wa­cję morza, osło­nię­te płót­nem two­rzy bo­cia­nie gnia­zdo;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) książk. groź­na, po­nu­ra mina

Wiktionary

Mars – czwar­ta od Słoń­ca pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go. Krąży mię­dzy or­bi­tą Ziemi a pasem pla­ne­to­id dzie­lą­cym go od or­bi­ty Jo­wi­sza. Pla­ne­ta zo­sta­ła naz­wa­na od imie­nia rzym­skie­go boga wojny – Marsa, ze wzglę­du na barwę, która przy ob­ser­wa­cji z Ziemi wy­da­je się rdza­wo-czer­wo­na i ko­ja­rzy­ła się sta­ro­żyt­nym Rzy­mia­nom z po­żo­gą wo­jen­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie jest przy­jem­nie sie­dzieć na mar­sie w cza­sie sztor­mu.

 (2.1) Basia ma marsa na twa­rzy, le­piej jej nie za­cze­piać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mars, AS: mars

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) przym. marsowy

Wiktionary


marsala

1. sy­cy­lij­skie wzmoc­nio­ne wino słod­kie;
2. kolor tego wina, mię­dzy brą­zem a czer­wie­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, po­ło­żo­ne na za­chod­nim wy­brze­żu Sy­cy­lii;

Wiktionary

Mar­sa­la – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Tra­pa­ni. Miej­sco­wość sły­nie z wina mar­sa­la.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 77 013 osób, 319,6 os./km².

W Mar­sa­li znaj­du­je się m.in. ka­te­dra z 1176, muzea "Museo degli Araz­zi" i "Museo Bagli An­sel­mi" (gdzie znaj­du­je się okręt kar­ta­giń­ski z 241 r. p.n.e.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­za­jutrz po wy­lą­do­wa­niu ty­sią­ca ga­ri­bald­czy­ków w Mar­sa­li na Sy­cy­lii, gdy roz­po­czę­ła się de­cy­du­ją­ca walka o zjed­no­cze­nie Włoch, w sy­cy­lij­skiej wio­sce Bron­te chło­pi urzą­dzi­li rzeź „panów”, w prak­ty­ce wszyst­kich miesz­kań­ców „o bia­łej skó­rze” i „w ka­pe­lu­szach”.

 (1.1) W tym samym roku inna sa­ra­ceń­ska wy­pra­wa, skła­da­ją­ca się z czter­dzie­stu okrę­tów, złu­pi­ła sy­cy­lij­skie mia­sta: Ma­za­ra del Vallo, Mar­sa­lę i Tra­pa­ni. Po ich do­szczęt­nym zni­szcze­niu i ogra­bie­niu po­pły­nę­ła na pół­noc Mo­rzem Tyr­reń­skim.

 (1.1) W XVI wieku zna­cze­nie Mar­sa­li osła­bło w kon­sek­wen­cji roz­myśl­ne­go za­sy­pa­nia portu w celu lep­szej obro­ny przed ata­ka­mi kor­sa­rzy. Mia­sto odzy­ska­ło swój dawny splen­dor w XVIII wieku, gdy An­gli­cy roz­wi­nę­li pro­duk­cję i han­del winem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsala ż.

 przym. marsalski

Wiktionary


marsalis

naz­wi­sko


SJP.pl


marsalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­sa­lą, do­ty­czą­cy Mar­sa­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ko­ny­wa­ło się po­łą­cze­nie Włoch no­wych. Mar­sal­ski ty­siąc zdo­by­wa Ne­a­pol.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsala ż., marsala ż.

Wiktionary


marsareja

jedna z rej na masz­cie stat­ku, po­sia­da­ją­ce­go ża­giel re­jo­wy; mars­re­ja


SJP.pl


marsel

drugi od dołu ża­giel czwo­ro­kąt­ny na masz­cie stat­ku z oża­glo­wa­niem re­jo­wym


SJP.pl

Mar­sel lub mars­ża­giel (ang. "top­sa­il") – pro­sto­kąt­ny ża­giel re­jo­wy (za­wie­sza­ny na mars­rei), po­mię­dzy mar­sem, a bram­sa­lin­giem.

Jeśli znaj­du­ją się tam dwa żagle, to na­zy­wa­ne są mars­lem dol­nym i mars­lem gór­nym. W za­leż­no­ści zaś od masz­tu, na któ­rym ża­giel jest pod­nie­sio­ny, otrzy­mu­je on także nazwę tego masz­tu, np. foka czy grota, i wów­czas pełna nazwa brzmi "fok­mar­sel dolny", "grot­mar­sel górny" itd.

Wikipedia


marshall

[czy­taj: mar­szal] bry­tyj­ska firma pro­du­ku­ją­ca sprzęt elek­tro­a­ku­stycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. muz. pro­dukt marki Mars­hall

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mars­hall Am­pli­fi­ca­tion – firma zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją ak­ce­so­riów i in­stru­men­tów mu­zycz­nych
  • Mars­hall (Mars­hal) – funk­cjo­na­riusz po­li­cji w USA
  • Al­fred Mars­hall (1842–1924) – an­giel­ski eko­no­mi­sta
  • Brian Mars­hall (ur. 1973) – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta ba­so­wy
  • Frank Mars­hall (1877–1944) – ame­ry­kań­ski sza­chi­sta
  • Ge­or­ge Mars­hall (1880–1959) – ame­ry­kań­ski ge­ne­rał i po­li­tyk
  • John Mars­hall – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta
  • John Mars­hall – ame­ry­kań­ski praw­nik i po­li­tyk
  • John Mars­hall – an­giel­ski per­ku­si­sta
  • John Mars­hall – an­giel­ski że­glarz
  • John Mars­hall – au­stra­lij­ski pły­wak
  • John Mars­hall – an­giel­ski ar­che­o­log

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʃal, AS: maršal

Wiktionary


marsjanin

po­tocz­nie: miesz­ka­niec innej pla­ne­ty niż Zie­mia; kos­mi­ta, ufita, ufo­lu­dek, obcy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­ny miesz­ka­niec Marsa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­sja­nin – po­wieść Andy’ego Weira wy­da­na w 2011 r.
  • Mar­sja­nin – film w re­ży­se­rii Rid­le­ya Scot­ta z 2015 r. z Mat­tem Da­mo­nem w roli głów­nej, adap­ta­cja po­wie­ści
  • Mar­sja­nie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marˈsʲjä̃ɲĩn, AS: marsʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mars mos./mzw., mars mzw./mrz., marsjańskość ż., marsowość ż., marsowatość ż.

:: fż. Marsjanka ż.

 czas. marsowieć ndk.

 przym. marsjański, marsowaty, marsowy, Marsowy

 przysł. marsowo, marsowato

Wiktionary


marsjanka

dom­nie­ma­na miesz­kan­ka Marsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­na miesz­kan­ka Marsa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsʲjãŋka, AS: marsʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mars mos./mzw., mars mzw./mrz., marsjańskość ż., marsowość ż., marsowatość ż., Marek mos., Marcin mos., Martyna ż.

:: fm. Marsjanin mos.

 czas. marsowieć ndk.

 przym. marsjański, marsowaty, marsowy, Marsowy

 przysł. marsowo, marsowato

Wiktionary


marsjasz

Mar­sjasz (także Mar­sjas, gr. Μαρσύας Marsýas, łac. Marsyăs) – w mi­to­lo­gii grec­kiej satyr fry­gij­ski, sław­ny z mi­strzow­skiej gry na au­lo­sie i znany z ry­wa­li­za­cji z Apol­li­nem, którą przy­pła­cił ob­dar­ciem ze skóry.

Wikipedia


marsjański

→ Mars (pla­ne­ta)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Marsa, zwią­za­ny z Mar­sem

 (1.2) do­ty­czą­cy Mar­sja­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­sjań­ska doba jest o 37 minut dłuż­sza od ziem­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsʲjä̃j̃sʲci, AS: marsʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mars m., Marsjanin m., Marsjanka ż.

Wiktionary


marsjańskość

→ mar­sjań­ski


SJP.pl

Patrz:

marsjański

marski

dot­knię­ty lub spo­wo­do­wa­ny mar­sko­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. dot­knię­ty mar­sko­ścią (po­stę­pu­ją­cym włó­knie­niem i ni­szcze­niem struk­tu­ry)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marskość ż.

Wiktionary


marskość

zwłó­knie­nie na­rzą­du pro­wa­dzą­ce do jego nie­wy­dol­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stward­nie­nie na­rzą­du i zwią­za­ne z tym upo­śle­dze­nie jego czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku za­a­wan­so­wa­nej mar­sko­ści wą­tro­by moż­li­wą opcją dla niek­tó­rych pa­cjen­tów bę­dzie prze­szczep.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarskɔɕt͡ɕ, AS: marskość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marski

Wiktionary


marsowaty

o twa­rzy, minie: groź­ny, srogi; mar­so­wy


SJP.pl


marsowy

1. → Mars (bóg);
2. o twa­rzy, minie: po­waż­ny, groź­ny, su­ro­wy; mar­so­wa­ty;
3. prze­sta­rza­le:
a) wo­jen­ny, woj­sko­wy;
b) żoł­nier­ski, ry­cer­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o twa­rzy, minie: groź­ny, srogi

 (1.2) przest. zwią­za­ny z wojną lub wo­jow­ni­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsɔvɨ, AS: marsovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek ż./mos., Marsjanka ż., Marsjanin mos., Mars

Wiktionary


marspikiel

za­o­strzo­ny ka­wa­łek pręta sta­lo­we­go, uży­wa­ny przy pra­cach na po­kła­dzie stat­ku


SJP.pl


marsreja

jedna z rej na masz­cie stat­ku, po­sia­da­ją­ce­go ża­giel re­jo­wy; mar­sa­re­ja


SJP.pl

Mars­re­ja – reja za­wie­szo­na na sten­dze, tzn. po­mię­dzy mar­sem,

a bram­sa­lin­giem lub topem. Jeśli są tam dwie reje to naz­wa­ne są mars­re­ją dolną i górną.

Wikipedia


marsylczyk

miesz­ka­niec Mar­sy­lii (mia­sta we Fran­cji); Mar­sy­lia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­sy­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam dwóch mar­syl­czy­ków spę­dza­ją­cych zimę na Cy­prze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., marsylianin mos., Marsylianka ż.

:: fż. marsylka ż., marsylianka ż.

 przym. marsylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marsylianin

Wiktionary


marsylia

rzad­ki ro­dzaj pa­pro­ci wod­nej z ro­dzi­ny mar­sy­lio­wa­tych, ros­ną­cy na bło­tach i w wo­dach sto­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mar­si­lia|ref=tak., pa­proć wodna o pło­żą­cych się ło­dy­gach i ko­rze­niach przy­ro­śnię­tych do dna

Wiktionary

Mar­sy­lia ( Mar­se­il­le, ; Mar­sel­ha) – mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, ok. 100 km na po­łud­nio­wy za­chód od Alp. Jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem w kraju, po Pa­ry­żu. Mia­sto w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych gminy liczy ok. 900 000 miesz­kań­ców, na­to­miast ze­spół miej­ski Mar­sy­lii w za­leż­no­ści od źró­dła liczy od 1 380 000 do 1 614 501 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­la­złem do­rod­ne okazy mar­sy­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsɨlʲja, AS: marsylʹi ̯a

Wiktionary


marsylianin

miesz­ka­niec Mar­sy­lii (mia­sta we Fran­cji); Mar­syl­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­sy­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., marsylczyk mos., Marsylianka ż.

:: fż. marsylka ż., marsylianka ż.

 przym. marsylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marsylczyk

Wiktionary


marsylianka

miesz­kan­ka Mar­sy­lii (mia­sta we Fran­cji); Mar­syl­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­sy­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc we Fran­cji, poz­nał uro­czą mar­sy­lian­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarsɨˈlʲjãnka, AS: marsylʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., Marsylianka ż., marsylka ż.

:: fm. marsylianin mos., marsylczyk mos.

 przym. marsylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marsylka

Wiktionary


marsyliowate

ro­dzi­na pa­pro­ci wod­nych


SJP.pl

Mar­sy­lio­wa­te ("Mar­si­le­a­ce­ae") – ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu sal­wi­niow­ców. Na­le­żą tu 3 ro­dza­je li­czą­ce ok. 75 ga­tun­ków. W Pol­sce wy­stę­pu­ją bar­dzo rzad­ko dwa ga­tun­ki – mar­sy­lia czte­ro­list­na i ga­łusz­ka ku­lecz­ni­ca.

Wikipedia


marsyliowaty

o ce­chach mar­sy­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


marsyliowe

pod­kla­sa pa­pro­ci róż­no­za­rod­ni­ko­wych ży­ją­cych w śro­do­wi­sku wod­nym, obej­mu­ją­ca na ogół nie­wiel­kie ro­śli­ny o peł­za­ją­cym kłą­czu, wyt­wa­rza­ją­cym ko­rze­nie przy­by­szo­we i li­ście


SJP.pl


marsyliusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­cze­nie myśli Mar­sy­liu­sza w wielu spra­wach wy­prze­dza ów­czes­ne po­ję­cia.

Wiktionary


marsylka

ro­dzaj da­chów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­sy­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., Marsylianka ż., marsylianka ż.

:: fm. marsylianin mos., marsylczyk mos.

 przym. marsylski

Wiktionary


marsylski

przy­miot­nik od: Mar­sy­lia (mia­sto we Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­sy­lią, do­ty­czą­cy Mar­sy­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., marsylczyk m., marsylka ż., marsylianin m., marsylianka ż., Marsylianka ż.

Wiktionary


marsz

żyzne ni­zi­ny na­drzecz­ne i nad­mor­skie o gle­bie ut­wo­rzo­nej z mułu gli­nia­ste­go i pia­sku w Ho­lan­dii i pół­noc­no-za­chod­nich Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, rów­no­mier­ny chód, rów­nież szyb­ki ryt­micz­ny chód woj­sko­wy

 (1.2) prze­mie­szcza­nie się, po­chód wojsk;

 (1.3) ma­ni­fe­sta­cja ulicz­na, wę­dru­ją­cy pro­test

 (1.4) geogr. ni­zi­ny na­drzecz­ne i nad­mor­skie o żyz­nej gle­bie ut­wo­rzo­nej z mułu gli­nia­ste­go i pia­sku w Ho­lan­dii i pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Nie­miec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. utwór mu­zycz­ny o wy­raź­nej ryt­mi­ce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • marsz – forma mu­zycz­na o do­mi­nu­ją­cym zna­cze­niu rytmu,
  • marsz – ro­dzaj ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej czło­wie­ka,
  • marsz – ruch wojsk pod dro­gach lub na prze­łaj,
  • marsz, po­chód, ma­ni­fe­sta­cja – wy­stą­pie­nie zbio­ro­we, zgro­ma­dze­nie, po­le­ga­ją­ce na do­mi­nu­ją­cym prze­mie­szcza­niu się
  • Marsz – spo­sób po­ru­sza­nia się żoł­nie­rza i po­dod­dzia­łów zwar­tych
  • Marsz – po­wieść hi­sto­rycz­na E.L. Doc­to­ro­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie go­dzi­ny szyb­kim mar­szem i bę­dziesz w domu.

 (1.2) Het­man zdo­łał za­trzy­mać marsz wro­gich wojsk już na gra­ni­cy.

 (2.1) Or­kie­stra za­gra­ła ża­łob­ne­go mar­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʃ, AS: marš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemarsz m., maszerowanie n., przemaszerowanie n., marszowość ż.

 czas. maszerować ndk., przemaszerować dk.

 przym. marszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chód, spacer

 (1.2) pochód

Wiktionary


marsz.

skrót od: mar­sza­łek (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mar­sza­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy pot­wier­dze­nie źró­dło­we tego, że marsz. Józef Pił­sud­ski oba­wiał się, iż wios­ną 1921 r. może dojść do wzno­wie­nia dzia­łań wo­jen­nych.

Wiktionary


marszalczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wysp Mars­hal­la

Wiktionary


marszalski

→ Wyspy Mars­hal­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wysp Mars­hal­la

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Wysp Mars­hal­la,

Wiktionary

Patrz:

Wyspy Marshalla

Wymowa:

IPA: marˈʃalsʲci, AS: maršalsʹḱi

Wiktionary


marszand

ku­piec zaj­mu­ją­cy się hand­lem dzie­ła­mi sztu­ki, głów­nie obra­za­mi; mar­chand


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. szt. osoba hand­lu­ją­ca dzie­ła­mi sztu­ki

Wiktionary

Mar­szand (fr. "mar­chand" – ku­piec) – ku­piec, osoba hand­lu­ją­ca dzie­ła­mi sztu­ki, zwła­szcza obra­za­mi. Mar­szand, obra­ca­jąc dzie­ła­mi sztu­ki, bywa me­ce­na­sem ar­ty­stów. Or­ga­ni­zu­je wy­sta­wy, wpły­wa na rynek dzieł sztu­ki i jej ko­mer­cja­li­za­cję, in­ge­ru­je w twór­czość ar­ty­stycz­ną ze wzglę­du na modę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z pa­ry­skich mar­szan­dów za­o­fe­ro­wał kupno jej obra­zów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʃãnt, AS: maršãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marchand

Wiktionary


marszandka

→ mar­szand


SJP.pl

Patrz:

marszand

marszawa

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych; go­de­cja


SJP.pl


marszał

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Mar­szał – pol­ski praw­nik
  • Ma­ciej Mar­szał – pol­ski praw­nik, po­li­to­log
  • Marek Mar­szał – pol­ski tłu­macz
  • Mi­chał Mar­szał – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


marszałek

1. naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy w ar­miach niek­tó­rych państw;
2. osoba ma­ją­ca ten sto­pień;
3. prze­wod­ni­czą­cy sejmu lub se­na­tu;
4. w śred­nio­wie­czu: urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy dwo­rem, póź­niej urzęd­nik pań­stwo­wy o sze­ro­kich kom­pe­ten­cjach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy, m.in. w Pol­sce;

 (1.2) polit. prze­wod­ni­czą­cy sejmu;

 (1.3) polit. prze­wod­ni­czą­cy se­na­tu;

 (1.4) adm. prze­wod­ni­czą­cy za­rzą­du wo­je­wództ­wa;

 (1.5) hist. naj­wyż­szy urzęd­nik dwor­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) prze­wod­ni­czą­ca sejmu lub se­na­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­sza­łek Sejmu (III Rzecz­po­spo­li­ta) – poseł, naj­wyż­szy przed­sta­wi­ciel Sejmu Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mar­sza­łek Se­na­tu (III Rzecz­po­spo­li­ta) – se­na­tor, naj­wyż­szy przed­sta­wi­ciel Se­na­tu Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mar­sza­łek wo­je­wództ­wa – prze­wod­ni­czą­cy za­rzą­du wo­je­wództ­wa
  • Lord mar­sza­łek – ósmy urząd w hie­rar­chii wiel­kich urzęd­ni­ków pań­stwo­wych w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Mar­sza­łek se­nior – jeden z naj­star­szych po­słów lub naj­star­szy se­na­tor prze­wod­ni­czą­cy pier­wsze­mu po­sie­dze­niu izby pol­skie­go par­la­men­tu
  • mar­sza­łek dworu – hi­sto­rycz­ny urząd, któ­re­go za­da­niem było za­rzą­dza­nie dwo­rem mo­nar­chy; także ofi­cja­li­sta na dwo­rze szla­chec­kim: za­rząd­ca, prze­ło­żo­ny służ­by do­mo­wej (ma­jor­do­mus)
  • mar­sza­łek ho­spo­dar­ski – hi­sto­rycz­ny urząd w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim
  • mar­sza­łek kon­fe­de­rac­ki – hi­sto­rycz­ny urząd, spra­wo­wał wła­dzę wy­ko­naw­czą wraz z kró­lem i Se­na­tem
  • mar­sza­łek nad­wor­ny ko­ron­ny – hi­sto­rycz­ny urząd cen­tral­ny w Pol­sce w okre­sie śred­nio­wie­cza i w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • mar­sza­łek nad­wor­ny li­tew­ski – hi­sto­rycz­ny urząd cen­tral­ny na Lit­wie w okre­sie śred­nio­wie­cza i w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • mar­sza­łek pry­ma­sa – hi­sto­rycz­ny urząd ko­ściel­ny w Pol­sce, nie­for­mal­nie rów­nież pań­stwo­wy
  • Mar­sza­łek sejmu (I Rzecz­po­spo­li­ta) – hi­sto­rycz­ny urząd prze­wod­ni­czą­ce­go obrad Izby Po­sel­skiej Sejmu I Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Panie mar­szał­ku, sza­nu­ję pana za­pew­nie­nie, że wszyst­kich pan trak­tu­je równo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈʃawɛk, AS: maršau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałkowa ż., marszałkówna ż., marszałkowanie n.

:: fż. marszałkini ż., żart. marszałessa ż.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) marszałkini; żart. marszałessa

Wiktionary


marszałkini

po­tocz­nie: ko­bie­ta mar­sza­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta-mar­sza­łek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawʲˈcĩɲi, AS: maršau̯ʹḱĩńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałkowa ż., marszałkówna ż., Marszałek m., marszałkowanie n., marszałessa ż.

:: fm. marszałek m.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marszałek; żart. marszałessa

Wiktionary


marszałkostwo

urząd mar­szał­ka


SJP.pl


marszałkowa

mał­żon­ka mar­szał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona mar­szał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawˈkɔva, AS: maršau̯kova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek m., marszałkini ż., marszałessa ż., marszałkówna ż., marszałkowanie n.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary


marszałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. bycie mar­szał­kiem

 (1.2) adm. peł­nie­nie urzę­du mar­szał­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz były do­wód­ca roz­po­czął mar­szał­ko­wa­nie ra­u­tem opi­sy­wa­nym na ła­mach prasy.

 (1.2) Po­li­tyk za­koń­czył swoje niez­ręcz­ne mar­szał­ko­wa­nie Try­bu­na­łem Stanu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek mos./ż., marszałkowa ż., marszałkówna ż.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary


marszałkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. do­ty­czą­cy woj­sko­we­go w stop­niu mar­szał­ka

 (1.2) polit. do­ty­czą­cy mar­szał­ka sejmu

 (1.3) polit. do­ty­czą­cy mar­szał­ka se­na­tu

 (1.4) adm. do­ty­czą­cy mar­szał­ka wo­je­wództ­wa

 (1.5) hist. do­ty­czą­cy daw­ne­go urzęd­ni­ka - mar­szał­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­szał­kow­ski – pol­ski per­ku­si­sta
  • Ja­nusz Mar­szał­kow­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, na­u­czy­ciel i urzęd­nik
  • To­masz Mar­szał­kow­ski – pol­ski po­li­to­log, ofi­cer po­li­cji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawˈkɔfsʲci, AS: maršau̯kofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek m., marszałkini ż., marszałkowa ż., marszałkówna ż., marszałkowanie n.

 czas. marszałkować ndk.

Wiktionary


marszałkowy

→ mar­sza­łek (daw­niej); mar­szał­kow­ski


SJP.pl


marszałkówna

daw­niej: córka mar­szał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka mar­szał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawˈkuvna, AS: maršau̯kuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek m., marszałkini ż., marszałessa ż., marszałkowa ż., marszałkowanie n.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary


marszczelcowate

o ce­chach mar­szczel­co­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl

Mar­szczel­co­wa­te (Ca­e­ci­lii­dae) – ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów bez­no­gich (Gym­nop­hio­na).

Wikipedia


marszczelcowaty

o ce­chach mar­szczel­co­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl


marszczelec

bez­no­gi płaz z ro­dzi­ny mar­szczel­co­wa­tych, ży­wią­cy się głów­nie mrów­ka­mi i ter­mi­ta­mi


SJP.pl


marszczenie

Mar­szcze­nie – uży­wa­na pod­czas szy­cia tech­ni­ka słu­żą­ca do skró­ce­nia dłu­go­ści paska ma­te­ria­łu, dzię­ki czemu dłuż­szy brzeg można przy­szyć do krót­sze­go brze­gu. Jest po­wszech­nie sto­so­wa­ny w odzie­ży do stwo­rze­nia de­ko­ra­cyj­ne­go, fal­ba­no­we­go efek­tu, na przy­kład gdy pełny rękaw jest przy­mo­co­wa­ny do pod­kro­ju pachy lub man­kie­tu ko­szu­li, lub gdy spód­ni­ca jest przy­mo­co­wa­na do sta­ni­ka.

Wikipedia


marszczka

prze­sta­rza­łe: zmarszcz­ka;
1. bruzd­ka na skó­rze, zwła­szcza twa­rzy i szyi, bę­dą­ce efek­tem ru­chów mi­micz­nych lub sta­rze­nia się;
2. drob­na nie­rów­ność na ja­kiejś po­wierzch­ni; falka, fałd­ka


SJP.pl


marszcznica

glon z ro­dzi­ny trzę­si­dło­wa­tych, two­rzą­cy tęgie, rozcz­łon­ko­wa­ne, szkar­łat­ne, a po wysch­nię­ciu czar­nia­we, nitki


SJP.pl


marszczysty

wście­kli­ca mar­szczy­sta - ga­tu­nek mrów­ki


SJP.pl


marszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­mar­szczyć, zmar­szczyć)

 (1.1) po­kry­wać zmarszcz­ka­mi

 (1.2) po­wo­do­wać fałd­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mar­szczyć się (dk. po­mar­szczyć się, zmar­szczyć się)

 (2.1) ule­gać zmar­szcze­niu, po­kry­wać się zmarszcz­ka­mi

 (2.2) ścią­gać się w zmarszcz­ki

 (2.3) re­a­go­wać na coś pow­sta­niem zmar­szczek na twa­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszczenie n., zmarszczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściągać

 (1.2) karbować, przymarszczać

 (2.1) falować, fałdować się

 (2.2) ściągać się

 (2.3) krzywić się

Wiktionary


marszewnica

Mar­szew­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Lidz­bark.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Wa­wrzyń­ca w Sta­rym Dłu­to­wie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


marszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­sze­wo – część Gdyni
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Przy­widz
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Kle­czew
  • Mar­sze­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Śrem
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Mar­sze­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Mar­sze­wo, w pow. sła­wień­skim
  • Mar­sze­wo – je­zio­ro na Rów­ni­nie Słup­skiej w gmi­nie Po­sto­mi­no

Wikipedia


marszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty Mar­szew­ski – pol­ski urzęd­nik, se­na­tor
  • Lud­wik Mar­szew­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny i le­karz
  • Wło­dzi­mierz Mar­szew­ski – pol­ski woj­sko­wy, po­li­tyk obozu na­ro­do­we­go, dzia­łacz związ­ków za­wo­do­wych, pu­bli­cy­sta i wy­daw­ca

Wikipedia


marszina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o py­ska­tej ko­bie­cie

Wiktionary


marszobieg

ćwi­cze­nie po­le­ga­ją­ce na prze­by­ciu ja­kiejś trasy na prze­mian bie­giem i mar­szem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­mie­szcza­nie się po­le­ga­ją­ce na prze­by­ciu ja­kiejś trasy na prze­mian bie­giem i mar­szem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa spor­tow­ców prze­by­ła mar­szo­bie­giem pięć ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈʃɔbʲjɛk, AS: maršobʹi ̯ek

Wiktionary


marszon

forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej bę­dą­ca po­łą­cze­niem mar­szu i ma­ra­to­nu


SJP.pl


marszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­szo­wi­ce – część mia­sta Wroc­ław
  • Mar­szo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Mar­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca
  • Mar­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Mar­szo­wi­ce – gro­ma­da z sie­dzi­bą władz w Mar­szo­wi­cach, pow. wie­lic­ki
  • Mar­szo­wi­ce – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Mar­szo­wi­cach; w gmi­nie Oława

Wikipedia


marszowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mar­szem, do­ty­czą­cy mar­szu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj […] był za­wsze pro­sty jak trzci­na, ele­ganc­ki, kro­czył mar­szo­wym kro­kiem, wi­ta­jąc się z pa­nia­mi za­ma­szy­ście szu­rał no­ga­mi w wy­glan­co­wa­nych na błysk pół­bu­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsz mrz., marszowość ż., maszerowanie n., przemarsz m., przemaszerowanie n.

 czas. maszerować ndk., przemaszerować dk.

Wiktionary


marszruta

1. wy­ty­czo­ny kie­ru­nek, plan drogi, po­cho­du, tran­spor­tu;
2. mi­kro­bus jeż­dżą­cy stałą trasą, po­pu­lar­ny w kra­jach by­łe­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go; marsz­rut­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyz­na­czo­na trasa do­ja­zdu, doj­ścia, do­tar­cia do ja­kie­goś celu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marsz­ru­ta – w te­o­rii gra­fów
  • Marsz­ru­ta – ele­ment tak­ty­ki
  • pro­blem marsz­ru­ty­za­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmie­ni­li­śmy marsz­ru­tę z po­wo­du burzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʃˈruta, AS: maršruta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marszrutowy

Wiktionary


marszrutka

mi­kro­bus jeż­dżą­cy stałą trasą, po­pu­lar­ny w kra­jach by­łe­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go; marsz­ru­ta


SJP.pl

Marsz­rut­ka (wła­ści­wie marsz­rut­no­je taksi, маршрутное такси, w skró­cie маршрутка) – tak­sów­ka zbio­ro­wa, ro­dzaj miej­skie­go lub mię­dzy­mia­sto­we­go tran­spor­tu zbio­ro­we­go bar­dzo po­pu­lar­ny w kra­jach by­łe­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go. Do­słow­ne tłu­ma­cze­nie słowa „Marsz­rut­no­je taksi” oz­na­cza „tak­sów­kę po­ru­sza­ją­cą się po usta­lo­nej marsz­ru­cie (tra­sie)”.

Wikipedia


marszrutowy

→ marsz­ru­ta


SJP.pl

Patrz:

marszruta

marszrutyzacja

pla­no­wa­nie tras prze­wo­zo­wych


SJP.pl


marszyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. górn. znak gór­ni­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈʃɨ̃na, AS: maršỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. marsztyda

Wiktionary


marsżagiel

pro­sto­kąt­ny ża­giel gniezd­ny roz­pię­ty na mars­rei


SJP.pl


marta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum;

 (1.3) geogr. adm. gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marta – gaun wikas sa­mi­ti w Madh­ja-Pa­śći­mań­ćal Wikas Kszetr, w stre­fie Kar­na­li w dy­stryk­cie Ka­li­kot
  • Marta – część wsi Janki w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło
  • Marta – miej­sco­wość
  • Marta – bra­zy­lij­ska pił­kar­ka
  • Marta – huta
  • Marta – imię żeń­skie
  • Marta – po­wieść Elizy Orzesz­ko­wej
  • Marta – sa­mi­ca ali­ga­to­ra mis­si­si­pij­skie­go, naj­star­sze zwie­rzę w eu­ro­pej­skich ogro­dach zo­o­lo­gicz­nych
  • Marta – świę­ta Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go, matka Sy­me­o­na Słup­ni­ka Młod­sze­go
  • Marta – świę­ta mnisz­ka pra­wo­sław­na
  • Marta mówi – ame­ry­kań­ski se­rial
  • Bło­go­sła­wio­na Marta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marta była w siód­mym nie­bie po spot­ka­niu z Krzyś­kiem.

 (1.1) Na kiedy przy­pa­da­ją imie­ni­ny Marty?

 (1.3) Gdzie do­kład­nie leży Marta?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarta, AS: marta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Martunia ż., Martusia ż.

 przym. Martowy

Wiktionary


marteczka

zdrob­nie­nie od: Marta (imię żeń­skie)


SJP.pl


martellato

frag­ment ut­wo­ru za­gra­ny mar­tel­la­to (z sil­nie ak­cen­to­wa­nym stac­ca­to - wy­raź­nym od­dzie­la­niem kilku dźwię­ków na­stę­pu­ją­cych po sobie)


SJP.pl


marten

piec słu­żą­cy do wy­ta­pia­nia stali; piec mar­te­now­ski; piec Sie­men­sa-Mar­ti­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. hutn. piec mar­te­now­ski

 (1.2) środ. więz. grzał­ka do her­ba­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ten – mia­sto
  • Mar­ten – dziel­ni­ca Dort­mun­du
  • Alek­san­der Mar­ten – pol­ski aktor
  • Fer­dy­nand Mar­ten – pol­ski przy­rod­nik
  • Mar­cin Mar­ten – pol­ski raper, poeta
  • Mi­chał Mar­ten – pol­ski raper, poeta
  • Ma­rit­za Martén – ku­bań­ska lek­ko­at­let­ka
  • mar­ten – piec hut­ni­czy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmartɛ̃n, AS: martẽn

Wiktionary


marteniak

śro­do­wi­sko­wo: piec mar­te­now­ski


SJP.pl


martenka

naz­wi­sko


SJP.pl


martenot

[czy­taj: marteNO] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Ma­u­ri­ce Mar­te­not (1898-1980) - fran­cu­ski muzyk, kon­struk­tor, pe­da­gog


SJP.pl


martenowski

piec mar­te­now­ski - piec słu­żą­cy do wy­ta­pia­nia stali


SJP.pl


martens

skó­rza­ny but o gru­bej, sprę­ży­stej po­desz­wie i za­o­krą­glo­nym czu­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) but ze skóry z za­o­krą­glo­nym czu­bem na gru­bej po­desz­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Mar­tens – nie­miec­ki me­ta­lo­graf
  • An­dre­as Mar­tens – nie­miec­ki ry­sow­nik
  • Con­rad Mar­tens – au­stra­lij­ski ma­larz
  • Eck­hard Mar­tens – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Fio­dor Mar­tens – ro­syj­ski praw­nik
  • He­in­rich Mar­tens – nie­miec­ki ogrod­nik
  • Her­mann Mar­tens – nie­miec­ki ko­larz
  • Karol Hen­ryk Mar­tens – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Krzysz­tof Mar­tens – pol­ski bry­dży­sta
  • Lieke Mar­tens – ni­der­landz­ka pił­kar­ka
  • Lu­cien Mar­tens – bel­gij­ski po­li­tyk
  • Ludo Mar­tens – bel­gij­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


martensy

skó­rza­ny but o gru­bej, sprę­ży­stej po­desz­wie i za­o­krą­glo­nym czu­bie


SJP.pl


martenzyt

skład­nik struk­tu­ral­ny har­to­wa­nych stali i żeliw sza­rych, bę­dą­cy prze­sy­co­nym rozt­wo­rem sta­łym węgla w że­la­zie alfa


SJP.pl

Mar­ten­zyt – pier­wot­nie nazwa jed­nej z me­ta­sta­bil­nych struk­tur, wy­stę­pu­ją­ca w sto­pach Fe-C, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bar­dzo dużą twar­do­ścią. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska nie­miec­kie­go me­ta­lur­ga, Adol­fa Mar­ten­sa (1850–1914). Obec­nie przez okre­śle­nie mar­ten­zyt na­le­ży ro­zu­mieć wszyst­kie struk­tu­ry, które pow­sta­ją w wy­ni­ku sze­ro­ko ro­zu­mia­nych prze­mian mar­ten­zy­tycz­nych.

Wikipedia


martha

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mart­ha – miej­sco­wość w sta­nie Ken­tuc­ky
  • Mart­ha – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma
  • Mart­ha – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na
  • An­ge­lo Mart­ha – ho­len­der­ski pił­karz
  • Ar’jany Mart­ha – ho­len­der­ski pił­karz
  • Ben­ja­min Mart­ha – ho­len­der­ski pił­karz
  • (205) Mart­ha – pla­ne­to­i­da
  • Mart­ha – nie­miec­ki film z 1974 r.
  • Mart­ha – gołąb
  • Mart­ha – imię żeń­skie
  • Mart­ha and the Van­del­las – ame­ry­kań­skie trio wo­kal­ne
  • Ce­lit­he­mis mart­ha

Wikipedia


martin

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­tin – wieś w żu­pa­nii osi­jec­ko-ba­rań­skiej, w mie­ście Našice
  • Mar­tin – mia­sto po­wia­to­we w kraju ży­liń­skim
  • Mar­tin – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Step­hens
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Floyd
  • Mar­tin – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Red River
  • Mar­tin – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Al­le­gan
  • Mar­tin – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Keith
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie She­ri­dan
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ben­nett
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie We­a­kley
  • Mar­tin (ang. Mar­tin Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Con­way
  • Mar­tin (ang. Mar­tin Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pope

Wikipedia


martinek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Mar­ti­nek (1862–1920) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • János Mar­ti­nek (ur. 1965) – wę­gier­ski pię­cio­bo­i­sta no­wo­czes­ny
  • Kry­stian Mar­ti­nek (ur. 1948) – nie­miec­ki sce­na­rzy­sta, aktor
  • Lisa Mar­ti­nek (1972–2019) – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Marek Mar­ti­nek (1957–2021) – pol­ski ge­o­log, dy­plo­ma­ta
  • Sven Mar­ti­nek (ur. 1964) – nie­miec­ki aktor
  • Wło­dzi­mierz Mar­ti­nek (ur. 1945) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


martini

1. ga­tu­nek wło­skie­go wer­mu­tu; także: por­cja tego wina;
2. kok­tajl ginu z wer­mu­tem; także: por­cja tego kok­taj­lu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ti­ni – po­pu­lar­ny drink
  • Mar­ti­ni (Au­to­mo­bi­les Mar­ti­ni) – kon­struk­tor i ze­spół For­mu­ły 1
  • Mar­ti­ni – marka wer­mu­tu
  • Mar­ti­ni & Rossi – pro­du­cent wer­mu­tów marki Mar­ti­ni
  • Ar­tu­ro Mar­ti­ni (1889–1947) – wło­ski rzeź­biarz
  • Bal­do­me­ro Car­los Mar­ti­ni (ur. 1939) – ar­gen­tyń­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Bruno Mar­ti­ni (1962–2020) – fran­cu­ski pił­karz
  • Carlo Maria Mar­ti­ni (1927–2012) – wło­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Cath­le­en Mar­ti­ni (ur. 1982) – nie­miec­ka bobs­le­ist­ka
  • Cla­u­dio Mar­ti­ni (ur. 1951) – wło­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Co­rin­na Mar­ti­ni (ur. 1985) – nie­miec­ka sa­necz­kar­ka
  • Fer­di­nand Mar­ti­ni (1870–1930) – nie­miec­ki aktor

Wikipedia


marto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: Marta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartɔ, AS: marto

Wiktionary


martonit

cie­kły zwią­zek or­ga­nicz­ny, sto­so­wa­ny jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy pod­czas I wojny świa­to­wej; bro­mo­a­ce­ton


SJP.pl


martunia

zdrob­nie­nie od: Marta (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Marta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zor­ga­ni­zu­je­my Mar­tu­ni kla­so­we uro­dzin­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marta ż., Martusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Martusia

Wiktionary


martusia

zdrob­nie­nie od: Marta (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Marta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz Mar­tu­si, żeby już przysz­ła na zupkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marta ż., Martunia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Martunia

Wiktionary


martwa

ko­bie­ta, która zmar­ła; nie­boszcz­ka, zmar­ła


SJP.pl


martwak

ob­szar mart­wi­czej tkan­ki w żywym or­ga­niz­mie, naj­czę­ściej w kości


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. mart­wa tkan­ka od­dzie­lo­na od tkan­ki żywej, naj­czę­ściej w kości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wpły­wem pe­ni­cy­li­ny mart­wa­ki wga­ja­ją się w zdro­wą część kości, wy­ka­zu­jąc skłon­ność do odży­wa­nia i przeksz­tał­ca­nia się w praw­dzi­wą tkan­kę kost­ną.

Wiktionary


martwica

1. miej­sco­we obu­mar­cie ko­mó­rek tkan­ki or­ga­niz­mu ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go; ne­kro­za
2. mart­wi­ca kor­ko­wa - mart­we war­stwy ko­mó­rek wy­stę­pu­ją­ce naj­czę­ściej na po­wierzch­ni ko­rze­ni i pni drzew; ko­ro­wi­na
3. luźna, po­ro­wa­ta skała osa­do­wa - wa­pien­na lub krze­mion­ko­wa
4. zanik cze­goś lub za­stój w czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. miej­sco­we obu­mar­cie tka­nek;

 (1.2) przen. zanik cze­goś lub za­stój w czymś

 (1.6) techn. wełna po­cho­dzą­ca ze zde­chłych owiec

 (1.7) daw. mart­wa, rza­dziej zemd­lo­na ko­bie­ta

 (1.8) daw. widmo, wi­dzia­dło, upiór

Wiktionary

Mart­wi­ca, ne­kro­za ( νεκρός „mart­wy”, ne­cro­sis) – ciąg zmian mor­fo­lo­gicz­nych za­cho­dzą­cych po śmier­ci ko­mór­ki w żywym or­ga­niz­mie.

Cha­rak­te­ry­zu­je się stop­nio­wą de­gra­da­cją struk­tur ko­mór­ko­wych (m.in. de­na­tu­ra­cją bia­łek), obrz­mie­niem cy­to­plaz­my, de­zin­te­gra­cją błony ko­mór­ko­wej i cha­o­tycz­ną de­zak­ty­wa­cją wszyst­kich szla­ków bio­che­micz­nych, a także na­stę­pu­je pęcz­nie­niem ko­mór­ki (na sku­tek do­sta­wa­nia się wody do ko­mór­ki) lub prze­ciw­nie jej ob­kur­cze­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 zob. martwy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nekroza, eufem. tatuaż, darmowy tatuaż, tatuaż menelski

Wiktionary


martwicowy

→ mart­wi­ca; mart­wi­czy


SJP.pl


martwiczy

→ mart­wi­ca; mart­wi­co­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z mart­wi­cą, miej­sco­wym obu­mie­ra­niem tka­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martwica ż.

 przym. martwicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) martwicowy

Wiktionary


martwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mart­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. martwić

Wiktionary


martwić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wzbu­dzać nie­po­kój, obawę, smu­tek

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mart­wić się

 (2.1) nie­po­ko­ić się, smu­cić się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nawet sam nie musi się mart­wić o po­le­wa­nie go­rzo­ły, bo mu ją na­le­ją, my­ślał za­do­wo­lo­ny z sie­bie, bio­rąc z ręki dziew­czy­ny li­te­rat­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartfʲit͡ɕ, AS: martfʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmartwić się

 rzecz. martwienie n., zmartwienie n.

 przym. zmartwiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński starzać

 (2.1) trapić się, daw. sumować się, gw. Śląsk Cieszyński frasować się, tropić

Wiktionary


martwota

1. brak ob­ja­wów życia;
2. stan odręt­wie­nia, apa­tii


SJP.pl


martwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mart­we; cecha tych, któ­rzy są mart­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. martwy

 przysł. martwo

 rzecz. martwy mos.

Wiktionary


martwy

1. taki, w któ­rym usta­ły pro­ce­sy ży­cio­we;
2. taki, który prze­stał funk­cjo­no­wać, be­zu­zy­tecz­ny, nie­po­trzeb­ny;
3. nie­o­ży­wio­ny, po­zo­sta­ją­cy w bez­ru­chu;
4. blady, nie­ru­cho­my, bez wy­ra­zu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który umarł

 (1.2) taki, który na­le­ży do ka­te­go­rii przed­mio­tów

 (1.3) przen. taki, który jest wy­łą­czo­ny z ak­tyw­ne­go życia

 (1.4) przen. taki, który zep­suł się i nie dzia­ła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) zmar­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tra­gicz­nym wy­pad­ku sa­mo­cho­do­wym na miej­scu zda­rze­nia zna­le­zio­no mart­we­go kie­row­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartfɨ, AS: martfy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martwota ż., martwość ż., martwica ż.

 czas. umartwiać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieżywy, umarły

 (1.2) nieożywiony

 (1.3) nieaktywny

 (1.4) zepsuty

 (2.1) zmarły, umarły, trup

Wiktionary


marty

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: Marta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marty – imię
  • Marty – naz­wi­sko
  • Marty – ame­ry­kań­ski film z 1955
  • Marty – dawna osada w Ka­li­for­nii hrab­stwie Yolo
  • Marty – ob­szar nie­mu­ni­cy­pial­ny w Min­ne­so­cie
  • Marty – CDP w Da­ko­cie Po­łud­nio­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po szko­le wpad­nę do Marty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartɨ, AS: marty

Wiktionary


martyka

naz­wi­sko


SJP.pl


martyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od mę­skie­go imie­nia Mar­cin ( Mar­ti­nus, „na­le­żą­cy do Marsa”) i jego żeń­ski od­po­wied­nik. Błęd­nym sko­ja­rze­niem jest, że Mar­ty­na pow­sta­ła od imie­nia Marta. Spo­ty­ka­na jest rów­nież forma Mar­ci­na. W wielu ję­zy­kach imię to wy­stę­pu­je w for­mie "Mar­ti­na".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Mar­ty­na i je­stem znaną wo­ka­list­ką blu­e­so­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcina ż., Martynów m., Martynowicze nmos.

:: zdrobn. Martynka ż., Martysia ż., Martyncia ż.

:: fm. Marcin m.

 przym. Martynowy, Martynkowy, Marcinowy

Wiktionary


martynek

zdrob­nie­nie od: Mar­ty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


martyngał

1. część rzędu koń­skie­go, ma­ją­ca na celu unie­moż­li­wie­nie ko­nio­wi dźwi­ga­nia głowy za­nad­to do góry; wytok;
2. ro­dzaj obro­ży dla psów lub in­nych zwie­rząt;
3. w że­glar­stwie: łań­cuch lub lina ta­kie­lun­ku sta­łe­go łą­czą­ca buksz­pryt ze stewą dzio­bo­wą; wa­tersz­tag;
4. w pro­ba­bi­li­sty­ce: pro­ces sto­cha­stycz­ny lub ciąg zmien­nych lo­so­wych, dla któ­re­go wa­run­ko­wą war­to­ścią ocze­ki­wa­ną na­stęp­nej war­to­ści, dla da­nych war­to­ści bie­żą­cej i po­przed­nich, jest war­tość bie­żą­ca;
5. ro­dzaj stra­te­gii w grach lo­so­wych lub tran­sak­cjach gieł­do­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­tyn­gał – pro­ces sto­cha­stycz­ny, w któ­rym wa­run­ko­wą war­to­ścią ocze­ki­wa­ną na­stęp­nej war­to­ści, dla da­nych war­to­ści bie­żą­cej i po­przed­nich, jest war­tość bie­żą­ca,
  • mar­tyn­gał a. wytok – część rzędu koń­skie­go,
  • mar­tyn­gał – ro­dzaj obro­ży dla psów i in­nych zwie­rząt,
  • mar­tyn­gał – sy­stem ob­sta­wia­nia w grach ha­zar­do­wych,
  • mar­tyn­gał a. wa­tersz­tag – część oli­no­wa­nia stat­ku.

Wikipedia


martyngałowy

→ mar­tyn­gał


SJP.pl

Patrz:

martyngał

martyniak

naz­wi­sko


SJP.pl


martynian

imię mę­skie


SJP.pl

Mar­ty­nian, "Sex­tus Mar­cius Mar­ti­nia­nus" (zm. praw­dop. 325) – ce­sarz rzym­ski od lipca do 18 wrze­śnia 324. Po­cząt­ko­wo "ma­gi­ster of­fi­cio­rum" ce­sa­rza Li­cy­niu­sza. Po prze­gra­nej bit­wie pod Adria­no­po­lem 3 czerw­ca 324 roku mia­no­wa­ny zo­stał przez Li­cy­niu­sza współ­ce­sa­rzem ("au­gu­stus") i wy­sła­ny do Lamp­sa­cus, aby opóź­nić nad­cią­ga­ją­cą z Tra­cji armię Kon­stan­ty­na.

Wikipedia


martynika

1. wyspa w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;
2. de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Za­wietrz­nych w Ma­łych An­ty­lach

 (1.2) geogr. de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji;

Wiktionary

Mar­ty­ni­ka ( Mar­ti­ni­que) – de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji, zaj­mu­ją­cy ka­ra­ib­ską wyspę o tej samej naz­wie, po­ło­żo­ną w ar­chi­pe­la­gu Wysp Na­wietrz­nych w Ma­łych An­ty­lach, mię­dzy dwoma nie­za­leż­ny­mi pań­stwa­mi Do­mi­ni­ką na pół­no­cy i Saint Lucia na po­łud­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy zdję­cie ptasz­ni­ka wie­lo­barw­ne­go z Mar­ty­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmartɨ̃ˈɲika, AS: martỹńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Martynikańczyk mos., Martynikanka ż.

 przym. martynikański

Wiktionary


martynikanin

miesz­ka­niec Mar­ty­ni­ki (wyspy)


SJP.pl


martynikanka

miesz­kan­ka Mar­ty­ni­ki (wyspy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­ty­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Martynika ż.

:: fm. Martynikańczyk mos.

 przym. martynikański

Wiktionary


martynikańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­ty­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Martynika ż.

:: fż. Martynikanka ż.

 przym. martynikański

Wiktionary


martynikański

→ Mar­ty­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ty­ni­ką, do­ty­czą­cy Mar­ty­ni­ki

Wiktionary

Patrz:

Martynika

Powiązane:

 rzecz. Martynika ż., Martynikańczyk mos., Martynikanka ż.

Wiktionary


martyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


martyniuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­ty­niuk (ur. 1950) – ukra­iń­ski po­li­tyk
  • An­drij Mar­ty­niuk (ur. 1990) – ukra­iń­ski lek­ko­at­le­ta
  • An­drzej Mar­ty­niuk (ur. 1960) – pol­ski siat­karz
  • Ja­ro­sław Mar­ty­niuk (ur. 1989) – ukra­iń­ski pił­karz
  • Jurij Mar­ty­niuk (ur. 1974) – ukra­iń­ski pił­karz
  • Mak­sym Mar­ty­niuk (ur. 1977) – ukra­iń­ski praw­nik i urzęd­nik
  • Ołek­sandr Mar­ty­niuk (ur. w 1969) – ra­dziec­ki i ukra­iń­ski siat­karz
  • Roman Mar­ty­niuk (ur. 1987) – ro­syj­ski siat­karz
  • Pa­i­sjusz (Mar­ty­niuk) (ur. 1969) – pol­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ser­hij Mar­ty­niuk (1921-1994) – ofi­cer UPA
  • Te­o­dor Mar­ty­niuk (ur. 1974) – ukra­iń­ski bi­skup ka­to­lic­ki
  • Wac­ław Mar­ty­niuk (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


martynka

zdrob­nie­nie od: Mar­ty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

Mar­tyn­ka ( Mar­ti­ne) – cykl ksią­żek dla dzie­ci, a także imię jego głów­nej bo­ha­ter­ki. Au­to­ra­mi cyklu byli dwaj Bel­go­wie Gil­bert De­la­ha­ye (autor tek­stu) oraz Mar­cel Mar­lier (ilu­stra­tor), któ­rzy two­rzy­li go w ję­zy­ku fran­cu­skim. Cykl wy­da­wa­ny był od 1954 roku przez wy­daw­nict­wo Ca­ster­man.

Wikipedia


martynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alak­sandr Mar­ty­no­wicz (ur. 1987) – bia­ło­ru­ski pił­karz
  • Bar­ba­ra Mar­ty­no­wicz (1929–2022) – pol­ska ak­tor­ka
  • Igna­cy Mar­ty­no­wicz (1887–1966) – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny
  • Le­an­der Mar­ty­no­wicz (1892–1920) – pol­ski żoł­nierz
  • Lud­wig Mar­ty­no­wicz Pus­sep (1875–1942) – estoń­ski le­karz ne­u­ro­chi­rurg
  • Mar­ty­na Mar­ty­no­wicz (ur. 1987) – pol­ska ju­docz­ka
  • Mi­chał Mar­ty­no­wicz (1852–1929) – pol­ski le­karz i ofi­cer
  • Mi­łosz Mar­ty­no­wicz (ur. 1959) – pol­ski prze­wod­nik ta­trzań­ski, ta­ter­nik, bi­blio­fil i wy­daw­ca
  • Ta­de­usz Mar­ty­no­wicz (1913–1994) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Wła­dy­sła­wa Mar­ty­no­wicz (1892–1958) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka, pe­da­goż­ka, har­mi­strzy­ni
  • Zenon Mar­ty­no­wicz (1880–1935) – pol­ski far­ma­ce­u­ta i che­mik

Wikipedia


martynowski

naz­wi­sko


SJP.pl


martynów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ty­nów – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska
  • Mar­ty­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Mar­ty­nów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu wsi Mar­ty­nów Nowy

Wikipedia


martyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. mę­czen­nik

Wiktionary

Mar­tyr (wła­ści­wy tytuł – Mar­tyr from Love) – sin­gel ze­spo­łu De­pe­che Mode, pro­mu­ją­cy album "The Best Of, Vo­lu­me 1".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmartɨr, AS: martyr

Wiktionary


martyrium

bu­dow­la wznie­sio­na ku czci mę­czen­ni­ka


SJP.pl

Mar­ty­rium – bu­dow­la o cha­rak­te­rze sa­kral­nym poś­wię­co­na mę­czen­ni­ko­wi. Zaz­wy­czaj kryje ona jego grób lub zwią­za­ne z nim re­lik­wie. Ten ro­dzaj bu­dow­li był cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki wczes­no­chrze­ści­jań­skiej.

Wikipedia


martyriusz

imię mę­skie


SJP.pl


martyrolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie mar­ty­ro­lo­gii


SJP.pl


martyrologia

cier­pie­nie, mę­czeń­stwo, zno­sze­nie prze­śla­do­wań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cier­pie­nie i mę­czeń­stwo na­ro­du lub wyz­naw­ców ja­kiejś re­li­gii;

Wiktionary

Mar­ty­ro­lo­gia (gr. "mar­tys" „świa­dek”, mar­tyr „mę­czen­nik”) – cier­pie­nie, mę­czeń­stwo na­ro­du, grupy spo­łecz­nej lub wyz­naw­ców re­li­gii.

Li­te­ra­tu­ra mar­ty­ro­lo­gicz­na uka­zu­je obra­zy wojen i walk od stro­ny ofiar oraz ich ro­dzin, ek­spo­nu­jąc poś­wię­ce­nie wal­czą­cych w imię wyz­na­wa­nych idei i war­to­ści: wiary, oj­czyz­ny, dobra, spra­wied­li­wo­ści, praw­dy i tym po­dob­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem wczo­raj na wy­sta­wie do­ty­czą­cej walki i mar­ty­ro­lo­gii Po­la­ków pod­czas II wojny świa­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmartɨrɔˈlɔɟja, AS: martyroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martyrologium n., martyrolog m.

 przym. martyrologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męczeństwo

Wiktionary


martyrologiczny

→ mar­ty­ro­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

martyrologia

martyrologium

spis mę­czen­ni­ków chrze­ści­jań­skich i ich bio­gra­fie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. księ­ga li­tur­gicz­na ka­len­da­rzo­wo li­stu­ją­ca mę­czen­ni­ków razem z krót­ki­mi opi­sa­mi ich męki;

Wiktionary

Mar­ty­ro­lo­gium – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim i w pra­wo­sła­wiu, upo­rząd­ko­wa­na chro­no­lo­gicz­nie księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje o mę­czen­ni­kach, świę­tych, bło­go­sła­wio­nych i ob­cho­dzo­nych uro­czy­sto­ściach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­czy­stość Wszyst­kich Świę­tych wy­wo­dzi się z czci od­da­wa­nej mę­czen­ni­kom, któ­rzy od­da­li swoje życie dla Chry­stu­sa, a któ­rych nie wspom­nia­no ani w mar­ty­ro­lo­giach miej­sco­wych, ani w ka­no­nie Mszy Świę­tej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martyrologia ż.

Wiktionary


martysz

naz­wi­sko


SJP.pl


martyt

mi­ne­rał, od­mia­na he­ma­ty­tu


SJP.pl

Mar­tyt – mi­ne­ral­na od­mia­na he­ma­ty­tu wy­stę­pu­ją­ca w for­mie pse­u­do­mor­foz po ma­gne­ty­cie. Czę­sto jest skład­ni­kiem rud że­la­za i pod­le­ga ek­splo­a­ta­cji (tzw. pia­ski mar­ty­to­we).

Wikipedia


martyński

naz­wi­sko


SJP.pl


marucha

gwa­ro­wo: niedź­wiedź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj me­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. niedź­wiedź

Wiktionary


maruda

(r. męski)
1. męż­czyz­na wiecz­nie nie­za­do­wo­lo­ny, ka­pry­śny
2. męż­czyz­na śla­ma­zar­ny, spóź­nia­ją­cy się
3. nu­dziarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ma­ją­ca skłon­no­ści do ma­ru­dze­nia, glę­dze­nia

 (1.2) pot. osoba ma­ją­ca skłon­no­ści do ka­pry­sze­nia, gry­ma­sze­nia i na­rze­ka­nia

 (1.3) pot. czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy wszyst­ko w bar­dzo po­wol­nym tem­pie, ma­rud­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) mit­słow. demon żeń­ski drę­czą­cy nie­mow­la­ki i do­pro­wa­dza­ją­cy je do pła­czu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruda ma­ru­da ma­ru­dzi na uda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈruda, AS: maruda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maruderstwo n., maruder m., maruderka ż., marudność ż., marudzenie n., pomarudzenie n., zamarudzenie n.

 czas. marudzić ndk., pomarudzić dk., zamarudzić dk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bałaguła, ględa, gaduła, gderacz, nudziarz, męczydusza, papla; książk. mantyka

 (1.2) pot. burczymucha, gderacz, jęczydusza, kwękacz; neutralnie grymaśnik, kapryśnik, chimeryk, malkontent, utyskiwacz, tetryk, zrzęda; posp. upierdliwiec; daw. śledziennik

 (1.3) pot. maruder, guzdralski, guzdrała, grzebała, grzebuła, lelum polelum, ślamazara, śpiący rycerz / śpiąca królewna

Wiktionary


maruder

1. czło­wiek nie­punk­tu­al­ny, spóź­nia­ją­cy się;
2. żoł­nierz sa­mo­wol­nie odłą­cza­ją­cy się od od­dzia­łu, zwy­kle w ce­lach ra­bun­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. de­zer­ter do­pu­szcza­ją­cy się w cza­sie wojny ra­bun­ków, kra­dzie­ży i in­nych prze­stępstw

 (1.2) pot. czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy wszyst­ko w bar­dzo po­wol­nym tem­pie, ma­rud­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) By po­na­glić ma­ru­de­rów, bi­blio­te­ki wy­sy­ła­ją upom­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. maruderstwo n.

 przym. maruderski

 (1.2)

 rzecz. maruderstwo n., maruda m./ż., marudzenie n.

 czas. marudzić ndk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. maruda, guzdralski, guzdrała, grzebała, grzebuła, lelum polelum, ślamazara

Wiktionary


maruderka

→ ma­ru­der; spóź­nial­ska, guz­dral­ska, guz­dra­ła


SJP.pl


maruderstwo

1. opóź­nia­nie się, ocią­ga­nie się z czymś;
2. odłą­cza­nie się żoł­nie­rzy od od­dzia­łów w ce­lach ra­bun­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. ogół za­cho­wań i po­stęp­ków cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ma­ru­de­rów, któ­rzy w wa­run­kach wo­jen­nych do­pu­szcza­ją się róż­nych prze­stępstw, zwła­szcza ra­bun­ków i kra­dzie­ży

 (1.2) pot. po­wol­ne wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści, ocią­ga­nie się i opóź­nia­nie z czymś

Wiktionary

Ma­ru­der­stwo (fr. "ma­ra­u­der", włó­czę­ga, rabuś) – sa­mo­wol­ne odłą­cze­nie się od jed­nost­ki woj­sko­wej w trak­cie kon­flik­tu zbroj­ne­go, z za­mia­rem do­ko­ny­wa­nia prze­stępstw.

Ma­ru­de­ra­mi są zaz­wy­czaj po­je­dyn­czy żoł­nie­rze (rza­dziej całe po­dod­dzia­ły), wy­ko­rzy­stu­ją­cy chaos to­wa­rzy­szą­cy dzia­ła­niom wo­jen­nym oraz brak na­dzo­ru do celów prze­stęp­czych, głów­nie wzglę­dem cy­wi­lów, ran­nych i cho­rych. Wśród dzia­łań tych można wy­mie­nić mię­dzy in­ny­mi: kra­dzie­że, ro­zbo­je z uży­ciem broni, czy ogra­bia­nie zwłok.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. maruder m.

 przym. maruderski

 (1.2)

 rzecz. maruder m., maruda m./ż., marudność ż., marudzenie n.

 czas. marudzić ndk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. guzdralstwo, guzdranie się, rozlazłość, rozmamłanie, ślamazarność

Wiktionary


marudka

zdrob­nie­nie od: ma­ru­da (ko­bie­ta)


SJP.pl


marudniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­rud­nie


SJP.pl


marudniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­rud­ny


SJP.pl


marudność

→ ma­rud­ny; ka­pry­śność, gder­li­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­rud­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­rud­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maruda mos./ż., marudzenie n.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary


marudny

po­tocz­nie:
1. dzia­ła­ją­cy po­wo­li i nie­chęt­nie; opie­sza­ły;
2. skłon­ny do na­rze­ka­nia z byle po­wo­du; gry­ma­śny, mal­kon­tenc­ki;
3. taki, któ­re­go wy­ko­na­nie wy­ma­ga dużo czasu i cier­pli­wo­ści; żmud­ny


SJP.pl


marudzenia

po­tocz­nie:
1. wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie, roz­cza­ro­wa­nie; na­rze­kać, bia­do­lić, joj­czeć, joj­czyć, la­men­to­wać;
2. za­bie­rać się po­wo­li do ja­kiejś czyn­no­ści; guz­drać się, śli­ma­czyć się, ocią­gać się


SJP.pl


marudzenie

po­tocz­nie:
1. wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie, roz­cza­ro­wa­nie; na­rze­kać, bia­do­lić, joj­czeć, joj­czyć, la­men­to­wać;
2. za­bie­rać się po­wo­li do ja­kiejś czyn­no­ści; guz­drać się, śli­ma­czyć się, ocią­gać się


SJP.pl


marudzić

po­tocz­nie:
1. wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie, roz­cza­ro­wa­nie; na­rze­kać, bia­do­lić, joj­czeć, joj­czyć, la­men­to­wać;
2. za­bie­rać się po­wo­li do ja­kiejś czyn­no­ści; guz­drać się, śli­ma­czyć się, ocią­gać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ma­ru­dzić)

 (1.1) pot. uka­zy­wać ka­pry­sy i wy­gła­szać na­rze­ka­nia

 (1.2) pot. mówić w spo­sób rozw­le­kły i nudny

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­ru­dzić)

 (2.1) pot. robić opie­sza­le

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­ru­dzić się

 (3.1) przest. pot. robić opie­sza­le

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maruda mos./ż., maruder mos., marudzenie n.

 czas. pomarudzić dk., zamarudzić dk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymasić, kaprysić, narzekać, zrzędzić

 (1.2) ględzić, nudzić, przynudzać, smęcić

 (2.1) bawić się, dłubać się, gmerać się, grzebać się, guzdrać się, kitłasić się, kitwasić się, marudzić się, mitrężyć, zwlekać

Wiktionary


marudztwo

po­tocz­nie:
1. zwle­ka­nie, ocią­ga­nie się z czymś; ma­ru­der­stwo;
2. gry­ma­sze­nie, ka­pry­sze­nie, wy­brzy­dza­nie


SJP.pl


marula

ro­zło­ży­ste afry­kań­skie drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; także owoc tego drze­wa po­dob­ny do mango


SJP.pl

Ma­ru­la ("Scle­ro­ca­rya bir­rea") – ga­tu­nek śred­niej wy­so­ko­ści drze­wa z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Ro­śli­na roz­dziel­nopł­cio­wa, wy­stę­pu­je w Afry­ce po­łud­nio­wej i za­chod­niej. Ga­tu­nek ma długą tra­dy­cję wy­ko­rzy­sty­wa­nia i ochro­ny przez lud­ność miej­sco­wą.

Wikipedia


maruna

ro­śli­na trwa­ła z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ho­do­wa­na w ogro­dach


SJP.pl

Zo­bacz też: Ma­ru­na (Budy-Grzy­bek) – część wsi.

Ma­ru­na ("Tri­ple­u­ro­sper­mum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ok. 40 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej na ob­sza­rach o umiar­ko­wa­nym kli­ma­cie – nie­mal w całej Eu­ro­pie i Azji (bez po­łud­nio­wych krań­ców tych kon­ty­nen­tów), w pół­noc­no-wschod­niej Afry­ce oraz w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Wikipedia


marunit

płyta izo­la­cyj­na z pra­so­wa­nych paź­dzie­rzy


SJP.pl


marunowo

Ma­ru­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

W Ma­ru­no­wie dzia­łał klub pił­kar­ski „Leśni Ma­ru­no­wo”.

Wikipedia


marunowy

1. → ma­ru­na;
2. po­dejź­rzon ma­ru­no­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny na­sięź­rza­ło­wa­tych


SJP.pl


marusarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­ru­sarz (1913–1968) – nar­ciarz
  • He­le­na Ma­ru­sa­rzów­na (1918–1941) – nar­ciar­ka
  • Ję­drzej Ma­ru­sarz Ja­rzą­bek (1877–1961) – prze­wod­nik ta­trzań­ski
  • Józef Ma­ru­sarz (1926–1996) – nar­ciarz
  • Sta­ni­sław Ma­ru­sarz (1913–1993) – nar­ciarz, wi­ce­mistrz świa­ta w sko­kach nar­ciar­skich
  • Woj­ciech Ma­ru­sarz (ur. 1993) – kom­bi­na­tor nor­we­ski
  • Ma­ru­sa­rzo­wa Prze­łącz­ka
  • Ma­ru­sa­rzo­wa Tur­nia
  • Ma­ru­sa­rzo­wy Żleb
  • Me­mo­riał Bro­ni­sła­wa Cze­cha i He­le­ny Ma­ru­sa­rzów­ny

Wikipedia


marusza

rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez Ru­mu­nię i Węgry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w za­chod­niej Ru­mu­nii i w po­łud­nio­wo-wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy;

 (1.2) geogr. adm. okręg w środ­ko­wej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Ma­ru­sza (węg. "Maros", rum. "Mureș") – rzeka w za­chod­niej Ru­mu­nii i w po­łud­nio­wo-wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy w zle­wi­sku Morza Czar­ne­go. Dłu­gość wy­no­si 883 km, po­wierzch­nia zlew­ni – około 30 tys. km².

Ma­ru­sza swe źró­dła bie­rze z gór Harg­hi­ta w Sied­mio­gro­dzie (rum. "Tran­sil­va­nia"). Póź­niej pły­nie prze­ło­mem mię­dzy Kar­pa­ta­mi Po­łud­nio­wy­mi a Gó­ra­mi Za­chod­nio­ru­muń­ski­mi, a na­stęp­nie wy­pły­wa na rów­ni­ny Kraju Za­ci­sań­skie­go i ucho­dzi do Cisy pod Se­ge­dy­nem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. maruski, maruszański

Wiktionary


maruszak

naz­wi­sko


SJP.pl


maruszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ru­szą, do­ty­czą­cy Ma­ru­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marusza ż.

Wiktionary


maruszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


maruszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


maruszewo

1. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim;
2. przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ru­sze­wo – przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Ry­dzy­na
  • Ma­ru­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Ko­zie­li­ce

Wikipedia


maruszewski

→ Ma­ru­sze­wo


SJP.pl

Patrz:

Maruszewo

maruszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ru­szów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Lip­sko
  • Ma­ru­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • Ma­ru­szów – dawna gro­ma­da

Wikipedia


marut

naz­wi­sko


SJP.pl

Marut, Ma­ru­tas – imię mę­skie pier­wot­nie po­cho­dze­nia per­skie­go, oz­na­cza­ją­ce "boży po­sła­niec". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ma­ru­tas z Me­zo­po­ta­mii.

Marut imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 lu­te­go i 4 grud­nia.

Wikipedia


maruta

imię żeń­skie


SJP.pl

Ma­ru­ta – imię żeń­skie pier­wot­nie po­cho­dze­nia per­skie­go, oz­na­cza­ją­ce "boża po­słan­ka". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Marut z Me­zo­po­ta­mii.

Ma­ru­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 lu­te­go i 4 grud­nia.

Wikipedia


marutać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ża­ło­wać

Wiktionary


maruti

model sa­mo­cho­du marki Su­zu­ki


SJP.pl


marutowie

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­ru­to­wie (od Marut: "wiatr, tchnie­nie i siła ży­cio­wa") – w re­li­gii we­dyj­skiej grupa sied­miu (w "De­wi­pu­ra­nie"), je­de­na­stu (w "Ma­hab­ha­ra­cie") lub wię­cej bogów wia­tru, sprzy­mie­rzo­nych z Indrą. Byli uwa­ża­ni za straż­ni­ków Somy i opie­ku­nów rol­ni­ków. Jed­nym z imion Ha­nu­ma­na, syna boga wia­tru Waju jest Ma­ru­ti.

Wikipedia


maruś

zdrob­nie­nie od: Marek (imię mę­skie); Ma­re­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrzest­na ku­pi­ła Ma­ru­sio­wi nowe kloc­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek mos., Mareczek mos.

 przym. Markowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mareczek

Wiktionary


marvell

Zo­bacz też: Mar­vell Tech­no­lo­gy Group.

Mar­vell – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Phil­lips.

Wikipedia


marvin

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­vin – wieś w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Union
  • Mar­vin – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Grant
  • Mar­sja­nin Mar­vin () – po­stać z serii Zwa­rio­wa­ne me­lo­die

Wikipedia


marwari

1. rasa koni z re­gio­nu Mar­war w płn.-zach. In­diach
2. język uży­wa­ny w In­diach, głów­nie w Ra­dża­sta­nie


SJP.pl

Mar­wa­ri – w In­diach i in­nych kra­jach po­tocz­ne okre­śle­nie człon­ków kasty ku­piec­kiej, wy­wo­dzą­cych się pier­wot­nie z Ra­dża­sta­nu, a zwła­szcza z re­gio­nu Mar­war. W sen­sie do­słow­nym "Mar­wa­ri" jest okre­śle­niem ge­o­gra­ficz­nym, może do­ty­czyć Mar­war­czy­ków na­le­żą­cych do do­wol­nej kasty, lecz naj­czę­ściej uży­wa­ne jest jako skrót od "Mar­wa­ri ba­niya", czyli ku­piec mar­war­ski, gdyż wła­śnie ta grupa spo­łecz­na mi­gro­wa­ła na naj­więk­szą skalę. Mi­gra­cje zwią­za­ne z dzia­łal­no­ścią hand­lo­wą nie ogra­ni­cza­ły się tylko do Indii i kra­jów ościen­nych, obec­nie przed­sta­wi­cie­li tej klasy można spot­kać nie­mal na całym świe­cie. Okre­śle­nia Mar­wa­ri używa się nawet w przy­pad­ku, gdy spo­łecz­ność taka prze­by­wa w danym re­gio­nie od wielu po­ko­leń.

Wikipedia


marwałd

Mar­wałd (niem. "Mar­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Dą­brów­no.

W la­tach 1954-1971 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Mar­wałd, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Dą­brów­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


marwica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­wi­ca – wieś
  • Mar­wi­ca – stru­ga
  • Mar­wi­ca Wiel­ka

Wikipedia


marwice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Mar­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa

Wikipedia


marx

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Bern­hard Marx (1795–1866) – nie­miec­ki te­o­re­tyk mu­zy­ki
  • Jo­a­chim Marx (ur. 1944) – pił­karz re­pre­zen­ta­cji Pol­ski w la­tach 1966–1975
  • Jo­seph Marx (1882–1964) – kom­po­zy­tor au­striac­ki
  • Karl Marx, także Karol Marks (1818–1883) – nie­miec­ki fi­lo­zof, so­cjo­log, eko­no­mi­sta, hi­sto­ryk, dzien­ni­karz i dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny, twór­ca so­cja­liz­mu na­u­ko­we­go
  • Re­in­hard Marx (ur. 1953) – ar­cy­bi­skup Mo­na­chium i Fry­zyn­gi, kar­dy­nał
  • Ri­chard Marx (ur. 1963) – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta, kom­po­zy­tor, twór­ca tek­stów i pro­du­cent pły­to­wy
  • Wil­helm Marx (1863–1946) – po­li­tyk nie­miec­ki
  • Bra­cia Marx (ang. Marx Brot­hers) – piąt­ka ro­dzeń­stwa ak­to­rów te­a­tral­nych i fil­mo­wych:
    • Le­o­nard Marx znany jako Chico (1887–1961)
    • Adolph Art­hur Marx znany jako Harpo (1888–1964)
    • Ju­lius Henry Marx znany jako Gro­u­cho (1890–1977)
    • Mil­ton Marx znany jako Gummo (1892–1977)

Wikipedia


mary

1. nosze dla zmar­łych;
2. pod­wyż­sze­nie, na któ­rym usta­wia się trum­nę; ka­ta­falk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) nosze dla zmar­łych

 (1.2) ka­ta­falk

 (1.3) trum­na ze zwło­ka­mi sto­ją­ca na pod­wyż­sze­niu

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|mara.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mary – dawna nazwa wsi Mo­ra­wy (gmina Gar­de­ja, po­wiat kwi­dzyń­ski, wo­je­wództ­wo po­mor­skie)
  • Mary – dawna gro­ma­da z sie­dzi­bą w po­wyż­szej wsi
  • Mary – rzeka w Au­stra­lii, w sta­nie Qu­e­ens­land
  • Mary – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Mary – mia­sto w Turk­me­ni­sta­nie
  • Mary – wi­la­jet w Turk­me­ni­sta­nie
  • Mary – an­glo­sa­ska forma imie­nia Maria
  • Mary – stu­dyj­ny album Mary J. Blige z 1999 roku
  • Mary – sło­ni­ca po­wie­szo­na w 1916 roku przez wła­ści­cie­la cyrku
  • Mary – sin­gel ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu Scis­sor Si­sters z al­bu­mu Scis­sor Si­sters
  • Mary – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych
  • Mary – nosze do prze­no­sze­nia zmar­łych lub ka­ta­falk

Wikipedia


marya

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. imię|pol­ski|ż. Maria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc pani znasz tę cu­dow­ną Maryą!

 (1.1) Tu po­su­nę­ła się matka Marya, wy­wró­ci­ła się trum­na i po­to­czy­ła się w głębi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż.

 przym. mariacki

Wiktionary


marych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. reg. pozn. imię|pol­ski|m. Ma­rian, spo­pu­la­ry­zo­wa­ne przez au­dy­cje ra­dio­we o poz­nań­skiej gwa­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do słow­ni­ka z tą gwarą do­łą­czo­na jest płyta z blu­bra­niem Ma­ry­cha.

Wiktionary


marycha

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ryś­ka, staf, stuff


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ma­ri­hu­a­na

Wiktionary

Ma­ry­cha (lit. "Seina", biał. Марыха) – rzeka na po­gra­ni­czu pol­sko-li­tew­skim. Jest le­wo­brzeż­nym do­pły­wem Czar­nej Hań­czy, w do­rze­czu Niem­na. Po­wierzch­nia zlew­ni Ma­ry­chy wy­no­si 432,4 km², w tym 22,6 km² poza gra­ni­ca­mi kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maryśka ż., Maryja ż.

Wiktionary


marychna

imię żeń­skie


SJP.pl


marychniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rych­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marychnów

Ma­rych­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


marychowy

→ ma­ry­cha; ma­ri­hu­a­no­wy, gan­dzio­wy


SJP.pl


marycjusz

imię mę­skie


SJP.pl


marycjuszostwo

Ma­ry­cjusz z mał­żon­ką; Ma­ry­cju­szo­wie


SJP.pl


marycjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


marycjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


maryja

po­stać imie­nia: Maria, uży­wa­na w tek­stach re­li­gij­nych w od­nie­sie­niu do Matki Bo­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. imię|pol­ski|ż., forma imie­nia Maria

 (1.2) teol. kult. Matka Boża;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­ja Te­re­sa w po­cząt­kach r. 1745 za­war­ła pow­tór­ne przy­mie­rze z An­gli­ją, Ho­lan­dy­ją i Sa­xo­ni­ją, w celu odzy­ska­nia Szlą­ska i ode­bra­nia za­ra­zem kró­lo­wi pru­skie­mu kilku ziem daw­ne­go elek­to­ra bran­den­bur­skie­go. sic.

 (1.2) W tym cza­sie Ma­ry­ja wy­bra­ła się i posz­ła z poś­pie­chem w góry do pew­ne­go mia­sta w po­ko­le­niu Judy.

 (1.2) O, Ma­ry­jo, witam Cię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨja, AS: maryi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marianek mos./mrz., Maria ż., Marian m., Marysia ż., Maryś ż., Maryśka ż., Maryla ż., Marylka ż., marycha ż., maryśka ż.

 przym. maryjny, Marysiny, mariacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maria

 (1.2) Maria z Nazaretu, Matka Boża, pot. Matka Boska, Przenajświętsza Panienka, Najświętsza Maryja Panna, Najświętsza Dziewica; skr. NMP

Wiktionary


maryjczycy

lud za­miesz­ku­ją­cy Mari El (au­to­no­micz­ną re­pu­bli­kę w Rosji); Cze­re­mi­si


SJP.pl

Ma­ryj­czy­cy ( марий, "marij" lub "мари", "mari"; марийцы, "ma­rij­cy"), daw­niej okre­śla­ni jako Cze­re­mi­si ( черемисы, "cze­rie­mi­sy") – grupa et­nicz­na po­cho­dze­nia ugro­fiń­skie­go, która pier­wot­nie za­miesz­ki­wa­ła te­re­ny nad Wołgą i Kamą w dzi­siej­szej Rosji. Pra­wie po­ło­wa Ma­ryj­czy­ków miesz­ka obec­nie w Re­pu­bli­ce Mari El, ale zna­czą­ce ich po­pu­la­cje znaj­du­ją się także w re­pu­bli­kach Basz­ki­rii i Ta­tar­sta­nu.

Wikipedia


maryjczyk

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Mari El (au­to­no­micz­ną re­pu­bli­kę w Rosji); Cza­re­mis


SJP.pl


maryjka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go w więk­szo­ści Mari; Cze­re­mi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Maria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) człon­ki­ni grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Re­pu­bli­kę Mari El

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maryjski

 rzecz. maryjski mrz.

Wiktionary


maryjność

cecha cze­goś poś­wię­co­ne­go Maryi, matce Chry­stu­sa


SJP.pl


maryjny

poś­wię­co­ny matce Chry­stu­sa, Marii, wią­żą­cy się z jej kul­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) teol. od­no­szą­cy się do Matki Bożej, zwią­za­ny z Matką Bożą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż brak ofi­cjal­nej wy­po­wie­dzi Ko­ścio­ła na temat ob­ja­wień ma­ryj­nych w Me­dziu­go­rie.

 (1.1) Zjeź­dzi­ła już chyba wszyst­kie sank­tu­a­ria ma­ryj­ne Eu­ro­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryja ż., Maria m./ż., maryjność ż.

 przym. mariański

Wiktionary


maryjski

do­ty­czą­cy Ma­ryj­czy­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ma­ryj­czy­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ryj­czy­ka­mi lub Re­pu­bli­ką Mari El, do­ty­czą­cy Ma­ryj­czy­ków lub Re­pu­bli­ki Mari El

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­ryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryjczyk mos., Maryjka ż., Mari El n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. czeremiski

 (2.1) daw. czeremiski

Wiktionary


maryjónek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­je­ra­nek

Wiktionary


marykina

małpa z ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców, z rzędu na­czel­nych; ta­ma­ry­na dwu­barw­na


SJP.pl


maryla

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ma­ry­la – forma imie­nia Maria po­cho­dzą­ca od ro­mań­skie­go zdrob­nie­nia pier­wow­zo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­la po­sie­ka­ła ce­bu­lę i wrzu­ci­ła ją do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨla, AS: maryla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryja ż., Maria

Wiktionary


maryland

[czy­taj: MErylend] stan w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stan Sta­nów Zjed­no­czo­nych ze sto­li­cą w An­na­po­lis i naj­więk­szym mia­stem Bal­ti­mo­re;

Wiktionary

Ma­ry­land () – stan Sta­nów Zjed­no­czo­nych na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

Jest jed­nym z 13 sta­nów za­ło­ży­ciel­skich. Od po­łud­nia gra­ni­czy z Dy­stryk­tem Ko­lum­bii, Wir­gi­nią i Wir­gi­nią Za­chod­nią, od wscho­du z De­la­wa­re, a od pół­no­cy z Pen­syl­wa­nią.

Za­to­ka Che­sa­pe­a­ke dzie­li stan na dwie czę­ści – wschod­nią – ni­zin­ną i za­chod­nią – wy­żyn­ną, ła­god­nie wzno­szą­cą się w kie­run­ku Ap­pa­la­chów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sil­ver Spring leży w sta­nie Ma­ry­land na Wschod­nim Wy­brze­żu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marylandczyk mos., Marylandka ż.

 przym. marylandzki

Wiktionary


marylandczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec stanu Ma­ry­land

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­land­czy­cy wła­śnie wy­bra­li no­we­go se­na­to­ra.

 (1.1) Tą po­sta­cią jest John Barth, pi­sarz. Uro­dził się 27 maja w roku 1930 jako ro­do­wi­ty Ma­ry­land­czyk.

 (1.1) Ma­ry­land­czy­cy wy­trzy­ma­li napór, a nawet z wolna za­czę­li zdo­by­wać teren, wspo­ma­ga­ni przez jazdę wir­giń­ską, któ­rej udało się ochro­nić ich lewą flan­kę przed ude­rze­niem dra­go­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryland

:: fż. Marylandka ż.

 przym. marylandzki

Wiktionary


marylandka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka stanu Ma­ry­land

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­wo­dach mię­dzy­sta­no­wych wzię­ły udział trzy Ma­ry­land­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryland

:: fm. Marylandczyk m.

 przym. marylandzki

Wiktionary


marylandzki

→ Ma­ry­land [czy­taj: me­ry­lenc­ki]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ry­lan­dem, do­ty­czą­cy Ma­ry­lan­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryland mrz., Marylandczyk mos., Marylandka ż.

Wiktionary


marylenka

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­la (imię żeń­skie); Ma­ryl­ka


SJP.pl


marylin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­lin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Wisz­ni­ce
  • Ma­ry­lin – część wsi Śród­bo­rze w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Ma­ry­lin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Draw­sko
  • Ma­ry­lin – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Cer­klisz­ki

Wikipedia


maryliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marylka

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­la (imię żeń­skie)


SJP.pl

Ma­ryl­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn. Leży ok. 30 km od cen­trum War­sza­wy, ok. 15 km od sie­dzi­by po­wia­tu Pia­secz­no i ok. 5 km od sie­dzi­by gminy Tar­czyn.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ko­rze­niów­ka-Ma­ryl­ka".

Wikipedia


marymoncki

przy­miot­nik od: Ma­ry­mont


SJP.pl


marymont

ze­spół osied­li w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści war­szaw­skich Bie­lan i pół­noc­nej czę­ści Żo­li­bo­rza (Ma­ry­mont-Ruda, Ma­ry­mont-Ka­ska­da, Ma­ry­mont-Potok)


SJP.pl

Ma­ry­mont – dawna miej­sco­wość, współ­cze­śnie ze­spół osied­li i ob­sza­rów Miej­skie­go Sy­ste­mu In­for­ma­cji Ma­ry­mont-Ruda, Ma­ry­mont-Ka­ska­da i Ma­ry­mont-Potok znaj­du­ją­cych się w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści dziel­ni­cy Bie­la­ny i pół­noc­nej czę­ści dziel­ni­cy Żo­li­borz w War­sza­wie.

Wikipedia


marymontczyk

ab­sol­went szko­ły rol­ni­czej w Ma­ry­mon­cie pod War­sza­wą


SJP.pl


marymontka

daw­niej: naj­wyż­szej ja­ko­ści mąka pszen­na wyt­wa­rza­na w Ma­ry­mon­cie; mąka ma­ry­monc­ka


SJP.pl


maryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Ma­ry­na

Wiktionary

Maryn – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od przy­miot­ni­ka ma­ri­nus („mor­ski”). Wer­sją obocz­ną jest Ma­ry­niusz. Wśród pa­tro­nów tego imie­nia św. Maryn, od imie­nia któ­re­go po­cho­dzi nazwa pań­stwa San Ma­ri­no.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­wie­dzi­my na­sze­go Ma­ry­na w pią­tek po wy­kła­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Maryna ż.

Wiktionary


maryna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. muz. lu­do­wy in­stru­ment stru­no­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­na – imię żeń­skie
  • Ma­ry­na – in­stru­ment lu­do­wy z re­jo­nu Sza­mo­tuł (Wiel­ko­pol­ska)
  • Ma­ry­na – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Ba­ka­ła­rze­wo.
  • Ma­ry­na – po­e­mat An­dre­ja Sládkoviča
  • Ma­ry­na – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie do­bru­skim
  • Ma­ry­na – księż­nicz­ka grec­ka, żona Je­rze­go, księ­cia Kentu
  • Ma­ry­na Mnich – chrze­ści­jań­ska świę­ta
  • Ma­ry­na z Ōmury – świę­ta Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­strój swoją ma­ry­nę i za­gra­my ober­ka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) basetla

Wiktionary


marynaciarnia

wyt­wór­nia ma­ry­nat


SJP.pl


marynara

zgru­bie­nie od: ma­ry­nar­ka


SJP.pl


marynarczyna

po­tocz­nie: licha, pod­ni­szczo­na ma­ry­nar­ka


SJP.pl


marynareczka

zdrob­nie­nie od: ma­ry­nar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ma­ry­nar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɨ̃naˈrɛt͡ʃka, AS: marỹnarečka

Wiktionary


marynarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. ro­dzaj mę­skiej kurt­ki, no­szo­nej jako część gar­ni­tu­ru lub mun­du­ru

 (1.2) wojsk. woj­ska wal­czą­ce na wo­dzie

 (1.3) ogół stat­ków, in­fra­struk­tu­ry i ich ob­słu­gi przez­na­czo­nych do jed­ne­go celu

 (1.4) rzad. neol. ko­bie­ta na­le­żą­ca do za­ło­gi okrę­tu

Wiktionary

Ma­ry­nar­ka ( ma­ri­nus – mor­ski) – ogół stat­ków mor­skich pań­stwa wraz z ich za­ło­ga­mi.

Roz­róż­nia się ma­ry­nar­kę hand­lo­wą i ma­ry­nar­kę wo­jen­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbi­gniew wy­glą­da bar­dzo ele­ganc­ko w tej ma­ry­nar­ce.

 (1.2) Mój oj­ciec słu­żył w ma­ry­nar­ce, był ma­ry­na­rzem na ni­szczy­cie­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɨ̃ˈnarka, AS: marỹnarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynarz mos.

:: (1.1) zgrub. marynara ż.

 przym. marynarkowy, marynarski, marynistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kabot

 (1.3) flota; hist. armada

Wiktionary


marynarkowy

→ ma­ry­nar­ka


SJP.pl

Patrz:

marynarka

marynarski

do­ty­czą­cy ma­ry­na­rza, wła­ści­wy ma­ry­na­rzo­wi, np. węzeł ma­ry­nar­ski, koł­nierz ma­ry­nar­ski itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ma­ry­nar­ką lub ma­ry­na­rza­mi, do­ty­czą­cy ma­ry­nar­ki lub ma­ry­na­rzy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ma­ry­nar­ki lub ma­ry­na­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɨ̃ˈnarsʲci, AS: marỹnarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynarz m., marynarzyk m., marynarka ż.

Wiktionary


marynarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mar. czło­wiek na­le­żą­cy do za­ło­gi okrę­tu lub stat­ku;

 (1.2) wojsk. naj­niż­szy sto­pień w pol­skiej ma­ry­nar­ce wo­jen­nej;

 (1.3) żegl. niż­sza, nie­o­fi­cer­ska funk­cja na stat­ku ma­ry­nar­ki hand­lo­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ry­narz (funk­cja)
  • ma­ry­narz (sto­pień woj­sko­wy)
  • ma­ry­narz (zawód)
  • ma­ry­narz – nazwa gry Pa­pier, ka­mień, no­ży­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sy­ła­li ło­dzie z ma­ry­na­rza­mi, żeby w At­lan­ty­ku łapać w sieci del­fi­ny wraz z or­ka­mi, w tym młode osob­ni­ki wciąż odży­wia­ją­ce się mle­kiem matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨ̃naʃ, AS: marỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynarka ż., marynistyka ż.

:: zdrobn. marynarzyk m.

 przym. marynarski, marynistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. żeglarz, hist. okrętnik, pot. matros, przest. majtek

 (1.3) załogant

Wiktionary


marynarzyk

zdrob­nie­nie od: ma­ry­narz


SJP.pl


marynata

1. za­le­wa, spo­rzą­dza­na na bazie octu, do ma­ry­no­wa­nia;
2. wa­rzy­wa, mięso itp. kon­ser­wo­wa­ne w occie i przy­pra­wach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mie­sza­ni­na przy­praw su­chych lub płyn­nych przy­go­to­wa­na do na­da­nia pro­duk­tom spo­żyw­czym pew­nych wa­lo­rów sma­ko­wych;

 (1.2) kulin. pro­dukt spo­żyw­czy za­kon­ser­wo­wa­ny ma­ry­na­tą (1.3);

 (1.3) kulin. za­le­wa oc­to­wa przez­na­czo­na do przy­rzą­dze­nia ma­ry­na­ty (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ry­na­ta – płyn­na, kwa­śna mie­sza­ni­na słu­żą­ca do kon­ser­wo­wa­nia żyw­no­ści w sło­i­kach, także za­kon­ser­wo­wa­na w ten spo­sób żyw­ność;
  • ma­ry­na­ta – mie­szan­ka przy­pra­wo­wa, sucha lub mokra (przy­go­to­wy­wa­na na bazie octu lub oleju), przez­na­czo­na do przy­go­to­wy­wa­nia pro­duk­tów przez­na­czo­nych do go­to­wa­nia, sma­że­nia lub pie­cze­nia;
    • ma­ry­na­ta do mięs – zob. pe­klo­wa­nie na mokro oraz bej­co­wa­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wło­że­niem do pie­kar­ni­ka, do­brze jest wło­żyć cie­lę­ci­nę do ma­ry­na­ty na kilka go­dzin.

 (1.2) Do kaszy z gu­la­szem po­da­ję zwy­kle ja­kieś ma­ry­na­ty: ogór­ki, pa­pry­ki lub pa­ti­so­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɨ̃ˈnata, AS: marỹnata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynowanie n., zamarynowanie n.

 czas. marynować ndk., zamarynować dk.

 przym. marynatowy, marynowany

Wiktionary


marynatka

zdrob­nie­nie od: ma­ry­na­ta


SJP.pl


marynia

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrobn. Maria

 (1.2) imię|pol­ski|ż., zdrobn. Ma­ry­na

Wiktionary

Ma­ry­nia – pol­ski film oby­cza­jo­wy, który zo­stał zmon­to­wa­ny z ma­te­ria­łów se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go "Ro­dzi­na Po­ła­niec­kich" na kan­wie po­wie­ści Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza pt. "Ro­dzi­na Po­ła­niec­kich".

Treść fa­bu­ły sta­no­wią losy Sta­ni­sła­wa Po­ła­niec­kie­go, jego spra­wy za­wo­do­we oraz uczu­cie do Ma­ry­ni Pła­wic­kiej i hi­sto­ria ich związ­ku. Akcja roz­gry­wa się pod ko­niec XIX wieku. Zdję­cia krę­co­no w War­sza­wie i Łodzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy­ta­łem w Wi­ki­pe­dii, że imię Ma­ry­nia jest zdrob­nie­niem imie­nia Ma­ry­na.

 (1.2) Świe­żo oto ści­skał rękę pani Emi­lii, i uścisk ów nie zo­sta­wił mu żad­ne­go wra­że­nia, pod­czas gdy dziś je­szcze pa­mię­tał cie­pło dłoni panny Ma­ry­ni i doz­na­wał pew­ne­go ro­dza­ju dre­szczu na samo o tym wspom­nie­nie.

 (1.2) He­niuś za­czął rok piąty — i je­ste­śmy oboje, to jest moja żona Ma­ry­nia wraz ze mną, bar­dzo nie­spo­koj­ni o jego przysz­łość i zba­wie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Maria ż., Marian mos.

 (1.2)

:: rzecz. Maryn mos., Maryna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maria, Marysia, Maryśka, Mania, Mańka, Maniuś, Marycha; przest. Marja; stpol. Maryja; lud. Maryla, Marylka, Maryna; środ. Mery

 (1.2) Maryna

Wiktionary


maryniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Ma­ry­niak
  • Jerzy Ma­ry­niak

Wikipedia


maryniec

Ma­ry­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Kra­jen­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

We wsi znaj­du­ją się dwa je­zio­ra: Głub­czyn Mały i Głub­czyn Wiel­ki, w po­bli­żu wsi znaj­du­je się też je­zio­ro Wa­pień­skie.

Wikipedia


marynin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­ni lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­nin – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Ma­ry­nin – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Ja­sie­niec
  • Ma­ry­nin – dawna gro­ma­da

Wikipedia


marynino

Ma­ry­ni­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


maryniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­ni lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marynista

autor dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ri­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta two­rzą­cy sztu­kę o te­ma­ty­ce mor­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynistyka ż.

:: fż. marynistka ż.

Wiktionary


marynistka

au­tor­ka dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ri­nist­ka


SJP.pl


marynistyczny

od­no­szą­cy się do morza; zwią­za­ny z te­ma­ty­ką mor­ską


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny te­ma­tycz­nie z mo­rzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynistyka ż., marynarz m., marynarka ż., marina ż.

 przysł. marynistycznie

Wiktionary


marynistyka

twór­czość ar­ty­stycz­na o te­ma­ty­ce mor­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. twór­czość o te­ma­ty­ce mor­skiej;

 (1.2) szt. obraz lub inne dzie­ło o te­ma­ty­ce mor­skiej

Wiktionary

Ma­ry­ni­sty­ka – ro­dzaj twór­czo­ści (każ­dej), w któ­rej głów­nym (prze­wod­nim) te­ma­tem jest morze i zwią­za­ne z nim: zja­wi­ska (sztorm), miej­sca (plaża, molo, port), sy­tu­a­cje (bitwa mor­ska, re­ga­ty że­glar­skie), osoby (za­ło­ga, ma­ry­narz, że­glarz), przed­mio­ty (ża­glo­wiec, sta­tek) itp. Twór­ca dzieł o tej te­ma­ty­ce zwany jest „ma­ry­ni­stą”. Ma­ry­ni­sta­mi byli na przy­kład an­giel­ski poeta John Ma­se­field i pol­sko-an­giel­ski pi­sarz Jo­seph Con­rad. Ma­se­field wydał mię­dzy in­ny­mi zbiór pt. "Bal­la­dy sło­no­wod­ne" i po­e­mat "Da­u­ber".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla mi­ło­śni­ków morza, ma­ry­ni­sty­ki i bitew mor­skich obraz może być wy­da­rze­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynista mos., marynistka ż., marynarz mos.

 przym. marynistyczny

Wiktionary


marynizm

1. kie­ru­nek i styl w po­ez­ji ba­ro­ko­wej; ma­ri­nizm;
2. mor­ska te­ma­ty­ka w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce


SJP.pl


maryniów

Ma­ry­niów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Mi­le­jów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Mi­le­jów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 246 miesz­kań­ców.

Wikipedia


marynka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ryn­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Ma­ryn­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Ma­ryn­ka – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Ma­ryn­ka – przy­sió­łek wsi Sta­wia­ny w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Kije
  • Ma­ryn­ka – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk
  • Ma­ryn­ka – wieś w re­jo­nie ży­da­czow­skim
  • Ma­ryn­ka – po­tocz­na nazwa Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce­go św. Marii Mag­da­le­ny w Poz­na­niu
  • Ma­ryn­ka – zwy­cza­jo­wa nazwa ryb z ro­dza­ju Schi­zot­ho­rax.
  • Ma­ryn­ka – od­mia­na chmie­lu go­rycz­ko­we­go
  • Ma­ryn­ki

Wikipedia


marynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ry­no­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ry­no­wa­nie – me­to­da kon­ser­wo­wa­nia żyw­no­ści po­le­ga­ją­ca na za­la­niu jej kwa­śną mie­sza­ni­ną zwaną ma­ry­na­tą;
  • ma­ry­no­wa­nie – me­to­da przy­go­to­wy­wa­nia pro­duk­tów przez­na­czo­nych do go­to­wa­nia, sma­że­nia lub pie­cze­nia, po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu mie­szan­ki przy­pra­wo­wej (su­chej lub mo­krej) zwaną ma­ry­na­tą;
    • ma­ry­no­wa­nie mięsa – zob. pe­klo­wa­nie na mokro oraz bej­co­wa­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marynata ż.

 przym. marynowany

 czas. marynować

Wiktionary


marynowany

za­kon­ser­wo­wa­ny w occie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. przy­rzą­dzo­ny / przy­rzą­dza­ny w pro­ce­sie ma­ry­no­wa­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ma­ry­no­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę je­szcze słoik ma­ry­no­wa­nych bo­ro­wi­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynowanie n., marynata ż.

 czas. marynować ndk., zamarynować dk.

Wiktionary


marynować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­ry­no­wać)

 (1.1) kulin. za­pra­wiać w za­le­wie oc­to­wej

 (1.2) kulin. przy­rzą­dzać ma­ry­na­tę

 (1.3) przen. prze­trzy­my­wać kogoś gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hela za­wsze ma­ry­nu­je grzy­by na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynowanie n., , zamarynowanie n., marynata ż.

 czas. zamarynować dk.

 przym. marynowany

Wiktionary


marynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mie­czy­sław Ma­ry­no­wicz
  • Syl­we­ster Ma­ry­no­wicz
  • Wła­dy­sław Ma­ry­no­wicz
  • Ewa Ma­ry­no­wicz-Hetka
  • Ma­ry­no­wycz
  • Ma­ri­no­vić

Wikipedia


marynowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny
  • Ma­ry­no­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Ma­ry­no­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie la­cho­wic­kim, w siel­so­wie­cie Ol­chow­ce

Wikipedia


marynowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­ry­now­ski (1955) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Borys Ma­ry­now­ski (1946–2005) – pol­ski aktor
  • Ed­mund Ma­ry­now­ski (1913–2014) – pol­ski woj­sko­wy, ci­cho­ciem­ny
  • Jan Ma­ry­now­ski (1911–1956) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ja­nusz Ma­ry­now­ski (1965) – pol­ski muzyk
  • Mi­chał Ma­ry­now­ski (XV–XVI) – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ta­de­usz Ma­ry­now­ski (1982–1949) – pol­ski urzęd­nik
  • Ta­de­usz Wi­ta­lis Ma­ry­now­ski (1898–1942) – pol­ski ofi­cer
  • Zyg­munt Ma­ry­now­ski (1876–1937) – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


marysia

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, maria, staf, stuff


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Maria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­si na ra­mie­niu usia­dła bie­dron­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨɕa, AS: maryśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryś mos./ż., Maria ż., Maryśka ż., Marysieńka ż.

Wiktionary


marysieńka

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. przest. po­u­fa­ła forma imie­nia żeń­skie­go Maria

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maria Ka­zi­mie­ra d’Ar­qu­ien (Ma­ry­sień­ka) – kró­lo­wa Pol­ski
  • Głub­czy­ce-Las (Ma­ry­sień­ka) – osada w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król Jan listy słał do swej Ma­ry­sień­ki.

 (1.1) Po­pro­si­łam panią Ma­ry­sień­kę o odło­że­nie dla mnie bułek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryś mos./ż., Maria ż., Maryśka ż., Marysia ż.

Wiktionary


marysin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­sin – część mia­sta Łódź w de­le­ga­tu­rze Łódź-Ba­łu­ty
  • Ma­ry­sin – część mia­sta Łódź w de­le­ga­tu­rze Łódź-Górna
  • Ma­ry­sin – część mia­sta Szklar­ska Po­rę­ba
  • Ma­ry­sin – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze
  • Ma­ry­sin – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Faj­sła­wi­ce
  • Ma­ry­sin – część wsi Nowa Wola w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ser­ni­ki
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie By­cha­wa

Wikipedia


marysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marysta

czło­nek zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go w 1816 roku przez księ­dza Colin w Ly­o­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Jean-Cla­u­de'a Co­li­na;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z ma­ry­stów zo­stał wy­bra­ny bi­sku­pem na Wy­spach Cooka.

Wiktionary


marystka

człon­ki­ni zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Je­an­ne-Marie Cha­vo­in i księ­dza Jean-Cla­u­de Colin w 1816 roku w Ly­o­nie


SJP.pl


maryńczak

naz­wi­sko


SJP.pl


maryś

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, maria, staf, stuff


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Maria

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) zdrobn. od: Ma­rian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maryś, moja Maryś, cóżeś za niech­lu­ja, że przy mojej mamie trzy­masz mnie za ramię

 (2.1) Po szko­le posz­li­śmy z Ma­ry­siem na plac zabaw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarɨɕ, AS: maryś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryja ż., Marysia ż., Marysieńka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Marysia, Marynia, Marysieńka, Mania, Maniusia, Maniuśka, Mańka

 (2.1) Marianek, Maniek, Maniuś

Wiktionary


maryśka

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ry­cha, staf, stuff


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. ma­ri­hu­a­na

 (1.2) gwara wię­zien­na mar­ga­ry­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨɕka, AS: maryśka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. marycha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marycha

Wiktionary


marzana

szcze­ci­nia­sto owło­sio­na by­li­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; ma­rzan­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ro­ślin ziel­nych, Rubia L.

Wiktionary

Ma­rza­na ("Rubia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych ("Ru­bia­ce­ae"). Obej­mu­je 82 ga­tun­ki. Ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w Azji wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej, mniej licz­ne ga­tun­ki po­przez Hi­ma­la­je się­ga­ją do Azji po­łud­nio­wo-za­chod­niej, Afry­ki wschod­niej i po­łud­nio­wej, po­przez ob­szar śró­dziem­no­mor­ski się­ga­ją do wysp Ma­ka­ro­nez­ji z Azo­ra­mi włącz­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʒãna, AS: mažãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzannowate nmos.

 przym. marzanowy, marzanowaty

Wiktionary


marzanka

ro­śli­na ziel­na o drob­nych kwiat­kach, gęsto ros­ną­ca i two­rzą­ca dar­nie, np. ma­rzan­ka wonna


SJP.pl

Ma­rzan­ka ("Aspe­ru­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych. Na­le­ży do niego około 200 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one od pół­noc­nej Afry­ki i Eu­ro­py, po­przez Azję Środ­ko­wą i po­łud­nio­wo-za­chod­nią po Au­stra­lię i Nową Ze­lan­dię, z naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem we wschod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji.

Wikipedia


marzanna

1. kukła ro­ślin­na, zwy­kle sło­mia­na, sym­bo­li­zu­ją­ca zimę, to­pio­na w rzece na znak końca zimy;
2. szcze­ci­nia­sto owło­sio­na by­li­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; ma­rza­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. zwy­kle sło­mia­na kukła, jako sym­bol zimy to­pio­na lub pa­lo­na dla przy­wo­ła­nia wios­ny;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubia tinc­to­rum|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych upra­wia­na dla czer­wo­ne­go barw­ni­ka za­war­te­go w jej kłą­czu;

 (1.3) rzad. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ga­lium odo­ra­tum|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych, skład­nik na­po­ju ma­jo­we­go;

Wiktionary

Ma­rzan­na, Ma­rza­na, Ma­re­na, Mo­ra­na, Mo­re­na, Mora, Śmierć, Śmier­ci­cha, Śmiert­ka, Śmierz­tec­ka, Ma­rza­niok, Zmora – po­stać z fol­klo­ru zwią­za­na ze świę­tym wios­ny; sło­wiań­ska bo­gi­ni zimy i śmier­ci, a także odro­dze­nia.

Imię bo­gi­ni wy­wo­dzo­ne jest z pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go rdze­nia "*mar-", "*mor-", oz­na­cza­ją­ce­go śmierć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wlać wino w wazę, potem wy­sy­pać cu­kier, mie­szać, aż się roz­pu­ści; potem wlać wodę i wło­żyć ma­rzan­nę, którą pier­wej opłó­kać. (…) Napój ten jest w maju, kiedy ma­rzan­na ro­śnie, a je­szcze nie rozk­wi­ta, bar­dzo orzeź­wia­ją­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʒãnːa, AS: mažã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marzanna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) marzana farbiarska, marzanna farbiarska, marzana barwierska, marzanna barwierska

 (1.3) przytulia wonna, marzanka wonna, majownik, barwica wonna

Wiktionary


marzanniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rzan­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marzannowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu go­rycz­kow­ców; ma­rza­no­wa­te


SJP.pl


marzannowaty

o ce­chach ma­rzan­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


marzanowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu go­rycz­kow­ców; ma­rzan­no­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych;

Wiktionary

Ma­rza­no­wa­te ("Ru­bia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych na­le­żą­ca do rzędu go­rycz­kow­ców. Liczy ponad 13,1 tys. ga­tun­ków z 611 ro­dza­jów, ros­ną­cych głów­nie w ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie na Ma­da­ga­ska­rze i w An­dach. W Pol­sce wy­stę­pu­ją przed­sta­wi­cie­le czte­rech ro­dza­jów: ma­rzan­ka ("Aspe­ru­la"), przy­tu­lia ("Ga­lium"), przy­tu­lin­ka ("Cru­cia­ta") i rol­ni­ca ("She­rar­dia").

Wikipedia


marzanowaty

o ce­chach ma­rza­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


marzanowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


marzec

trze­ci mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trze­ci mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go)

Wiktionary

Ma­rzec – trze­ci mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Pod ko­niec mie­sią­ca na­stę­pu­je na pół­ku­li pół­noc­nej rów­no­noc wio­sen­na, a na po­łud­nio­wej rów­no­noc je­sien­na. Me­te­o­ro­lo­gicz­nie jest to w Pol­sce mie­siąc wio­sen­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­biał kwit­nie od marca do maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaʒɛt͡s, AS: mažec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marcowanie n., Marcówka ż.

 czas. marcować się, marcować ndk.

 przym. marcowy

 przysł. marcowo

Wiktionary


marzena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ma­rze­na – imię żeń­skie, które pow­sta­ło naj­praw­do­po­dob­niej jako zdrob­nie­nie Mał­go­rza­ty lub Ma­rzan­ny. Ist­nie­je moż­li­wość, że zdrab­nia­no tak Martę lub Marię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po te­le­ran­ku posz­li­śmy z Ma­rze­ną na łyżwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʒɛ̃na, AS: mažẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Marzenka ż.

Wiktionary


marzenie

1. my­śleć o czymś przy­jem­nym, zwy­kle trud­nym do zre­a­li­zo­wa­nia, fan­taz­jo­wać; my­śleć o zre­a­li­zo­wa­niu swych pra­gnień;
2. prze­sta­rza­łe: śnić;
3. ma­rzyć się:
a) uka­zy­wać się w my­ślach, zwy­kle jako coś po­cią­ga­ją­ce­go;
b) uka­zy­wać się we śnie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fan­taz­jo­wa­nie, pra­gnie­nie cze­goś, chęć uzy­ska­nia lub osią­gnię­cia cze­goś

 (1.2) ciąg nie­u­po­rząd­ko­wa­nych myśli po­ja­wia­ją­cy się pod­czas snu

 (1.3) przen. coś nie­wia­ry­god­ne­go, nie­rze­czy­wi­ste­go

 (1.4) od­czas. od ma­rzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rze­niem każ­de­go chłop­ca jest pobyt na sta­cji mię­dzy­pla­ne­tar­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʒɛ̃ɲɛ, AS: mažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzycielka ż., marzyciel m., mara ż., pomarzenie n., zamarzenie n., marzycielskość ż., rozmarzenie n., wymarzenie n.

 czas. marzyć ndk., pomarzyć dk., zamarzyć dk., rozmarzyć dk., wymarzyć dk.

 przym. marzycielski, rozmarzony

 przysł. marzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pragnienie

 (1.2) sen

 (1.3) zjawisko

Wiktionary


marzenin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rze­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rze­nin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Dre­zden­ko
  • Ma­rze­nin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Ma­rze­nin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Ma­rze­nin – gro­ma­da w po­wie­cie ła­skim
  • Ma­rze­nin – gro­ma­da w po­wie­cie wrze­siń­skim
  • Ma­rze­nin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Ma­rze­nin, w po­wie­cie wrze­siń­skim

Wikipedia


marzeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rze­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


marzeniowy

rzad­ko: do­ty­czą­cy ma­rzeń, wią­żą­cy się z ma­rze­nia­mi


SJP.pl


marzenka

zdrob­nie­nie od: Ma­rze­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


marzenna

imię żeń­skie


SJP.pl


marziale

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wo­jow­ni­czo; od­no­si się do tempa, rytmu lub też dy­na­mi­ki ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


SJP.pl


marznięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|marz­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marznąć

Wiktionary


marznąć

[czy­taj: mar-znąć]
1. od­czu­wać zimno; zięb­nąć
2. ginąć wsku­tek dzia­ła­nia mrozu
3. krzep­nąć od mrozu, za­mie­niać się w lód; za­ma­rzać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) od­czu­wać duże zimno, mróz

 (1.2) prze­i­sta­czać się w lód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał więc i marzł, gdy nagle usły­szał tuż za sobą okrzyk: „Janek!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarznɔ̃ɲt͡ɕ, AS: marznõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmarzlina ż., marznięcie n., zamarznięcie n.

 czas. zmarznąć, zamarzać, zamarznąć

Wiktionary


marzyca

ro­śli­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych


SJP.pl

Ma­rzy­ca ("Scho­e­nus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych ("Cy­pe­ra­ce­ae"). Na­le­ży do niego w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od ok. 80 do 120 ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Scho­e­nus ni­gri­cans" L. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ko­we wy­stę­pu­je w Au­stra­lii, mniej licz­ne ga­tun­ki rosną poza tym w Azji (głów­nie po­łud­nio­wo-wschod­niej), na wy­spach Pa­cy­fi­ku, w Eu­ro­pie, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


marzyciel

osoba skłon­na do ma­rzeń, zwła­szcza nie­moż­li­wych do zre­a­li­zo­wa­nia; osoba ży­ją­ca ma­rze­nia­mi; fan­ta­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto marzy

Wiktionary

Ma­rzy­ciel (ang. "Fin­ding Ne­ver­land") – film z 2004 roku, opo­wia­da­ją­cy opar­tą na fak­tach hi­sto­rię pi­sa­rza Ja­me­sa Matt­hew Bar­rie­go – au­to­ra "Pio­tru­sia Pana".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marzenie n., marzycielstwo n., marzycielskość ż., marzydło n.

:: fż. marzycielka

 czas. marzyć

 przym. marzycielski

 przysł. marzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) romantyk, fantasta

Wiktionary


marzycielka

ko­bie­ta skłon­na do ma­rzeń, zwła­szcza nie­moż­li­wych do zre­a­li­zo­wa­nia; ko­bie­ta ży­ją­ca ma­rze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: ma­rzy­ciel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʒɨˈt͡ɕɛlka, AS: mažyćelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzenie n., marzycielstwo n., marzycielskość ż., marzydło n.

:: fm. marzyciel m.

 czas. marzyć

 przym. marzycielski

 przysł. marzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) romantyczka

Wiktionary


marzycielski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­rzy­ciel­stwem lub ma­rzy­cie­la­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzycielstwo n., marzyciel m., marzycielka ż., marzycielskość ż., marzenie n.

 czas. marzyć

Wiktionary


marzycielskość

→ ma­rzy­ciel­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tych, któ­rzy są ma­rzy­ciel­scy

Wiktionary

Patrz:

marzycielski

Powiązane:

 rzecz. marzyciel mos., marzycielka ż., marzenie n.

 czas. marzyć

 przym. marzycielski

 przysł. marzycielsko

Wiktionary


marzydło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. ma­rze­nie (myśli pełne łu­dzą­cych, po­nęt­nych obra­zów, obraz my­ślo­wy cze­goś upra­gnio­ne­go, przed­miot pra­gnień i dążeń; dą­że­nie, pra­gnie­nie)

 (1.2) daw. mara)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [— My­śla­łem wła­śnie o dzien­ni­kar­stwie, ale nie będąc wer­sa­tem w tych rze­czach,] ot! jakie mi się wy­ro­i­ły ma­rzy­dła.

 (1.2) [I] prze­ko­na­nie to zdo­bę­dzie bez so­bow­tó­rów, pocz­war pie­kiel­nych, tu­dzież in­nych ma­rzy­deł wa­sze­go sza­leń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzyciel mos., marzycielka ż.

Wiktionary


marzymięta

Ma­rzy­mię­ta, el­szol­cja ("Els­holt­zia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je 42 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Azji – od Sy­be­rii po Kam­czat­kę i dalej na po­łud­nie po Pół­wy­sep In­dyj­ski, Su­ma­trę, Jawę i Ce­le­bes (w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej rosną w gó­rach).

Wikipedia


marzymłódka

pro­po­rzy­ca ma­rzy­młód­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


marzyć

1. my­śleć o czymś przy­jem­nym, zwy­kle trud­nym do zre­a­li­zo­wa­nia, fan­taz­jo­wać; my­śleć o zre­a­li­zo­wa­niu swych pra­gnień;
2. prze­sta­rza­łe: śnić;
3. ma­rzyć się:
a) uka­zy­wać się w my­ślach, zwy­kle jako coś po­cią­ga­ją­ce­go;
b) uka­zy­wać się we śnie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) my­śleć o czymś przy­jem­nym, stwa­rza­jąc tego obraz w wy­o­braź­ni; bar­dzo pra­gnąć, aby coś się wy­da­rzy­ło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dawna ma­rzy­łem o tym, żeby mój dy­rek­tor od­szedł na eme­ry­tu­rę, i teraz wresz­cie to się dzie­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaʒɨt͡ɕ, AS: mažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzenie n., marzycielstwo n., marzycielskość ż., marzyciel m., marzycielka ż.

 czas. rozmarzyć dk., rozmarzać ndk., wymarzać ndk., wymarzyć dk., zamarzyć dk.

 przym. marzycielski, rozmarzony, wymarzony

 przysł. marzycielsko

 ims. wymarzony, rozmarzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śnić, fantazjować, bujać w obłokach, chodzić z głową w chmurach, snuć marzenia, śnić na jawie, rozmarzać się, pragnąć, chcieć, mieć nadzieję

Wiktionary


marzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ma­rzyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Ma­rian Ma­rzyń­ski – pol­ski i ży­dow­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Mi­chał Ma­rzyń­ski – pol­ski le­karz
  • Sta­ni­sław Ma­rzyń­ski – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


marzący

pełen za­du­my; roz­ma­rzo­ny


SJP.pl


marzęcice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rzę­ci­ce – przy­sió­łek wsi Brze­ście w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Żó­ra­wi­na
  • Ma­rzę­ci­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Strzel­ce Wiel­kie
  • Ma­rzę­ci­ce – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Ku­rzęt­nik
  • Ma­rzę­ci­ce – dawna gmina wiej­ska z sie­dzi­bą w Ma­rzę­ci­cach
  • Ma­rzę­ci­ce – dawna gro­ma­da ist­nie­ją­ca z sie­dzi­bą w Ma­rzę­ci­cach

Wikipedia


marzęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rzę­cin – osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Zie­lo­nej Góry
  • Ma­rzę­cin – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów
  • Ma­rzę­cin – nie­ist­nie­ją­ca wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Kło­da­wa

Wikipedia


marzęcino

Ma­rzę­ci­no (niem. "Jung­fer") – wieś w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski. Leży nad Ka­na­łem Pa­nień­skim.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ma­rzę­ci­no". W skład so­łect­wa wcho­dzi rów­nież Osłon­ka.

Wikipedia


marzęcki

naz­wi­sko


SJP.pl


marzłota

[czy­taj: mar-złota] stale za­marz­nię­ta war­stwa grun­tu na ob­sza­rach po­lar­nych; marz­łoć, zmarz­łoć, zmarz­li­na


SJP.pl


marzłoć

[czy­taj: mar-złoć] stale za­marz­nię­ta war­stwa grun­tu na ob­sza­rach po­lar­nych; marz­ło­ta, zmarz­łoć, zmarz­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. zob. wiecz­na zmarz­li­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczna zmarzlina, wieloletnia zmarzlina

Wiktionary


maród

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maródka ż.

Wiktionary


maródka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zwol­nie­nie le­kar­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pyn­dział­ku żech je na ma­ród­ce. → Od po­nie­dział­ku je­stem na zwol­nie­niu le­kar­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maród

Wiktionary


marózka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Pol­sce, na Ma­zu­rach, le­wo­brzeż­ny do­pływ Łyny;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od Ma­ró­zek

Wiktionary

Ma­róz­ka – rzeka, le­wo­brzeż­ny do­pływ Łyny o dłu­go­ści 45,22 km.

Rzeka wy­pły­wa z je­zio­ra Gar­dej­ki, a na­stęp­nie pły­nie przez je­zio­ra: Lu­bień, Miel­no, Maróz, Paw­lik, Świę­te Je­zio­ro. Pły­nie przez te­re­ny gmin Dą­brów­no, Ni­dzi­ca, Grun­wald, Olsz­ty­nek, prze­pły­wa przez Zy­buł­to­wo, Miel­no, Wa­ple­wo, Swa­der­ki i Kurki. Ucho­dzi do je­zio­ra Kier­noz Wiel­ki, przez które prze­pły­wa Łyna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Maróz m., Marózek m.

Wiktionary


marża

róż­ni­ca mię­dzy ceną sprze­da­ży a kosz­tem za­ku­pu lub wyt­wo­rze­nia to­wa­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. róż­ni­ca mię­dzy ceną sprze­da­ży a ceną pro­duk­cji lub za­ku­pu to­wa­ru, umoż­li­wia­ją­ca zysk;

Wiktionary

Marża – róż­ni­ca mię­dzy ceną sprze­da­ży dobra a ceną jego za­ku­pu, okre­śla­ją­ca nad­wyż­kę (zysk) uzy­ski­wa­ną ze sprze­da­ży dobra ponad bez­poś­red­nie kosz­ty jego uzy­ska­nia. Może być wy­ra­żo­na kwo­to­wo lub pro­cen­to­wo.

Marża wy­ra­żo­na kwo­to­wo jest róż­ni­cą po­mię­dzy ceną sprze­da­ży a kosz­tem sprze­da­ne­go dobra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʒa, AS: marža

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marżowy

Wiktionary


marżowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: mar­żo­wy

Wiktionary


marżowy

→ marża


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hand. do­ty­czą­cy marży

Wiktionary

Patrz:

marża

Powiązane:

 rzecz. marża ż.

Wiktionary


marżynek

Mar­ży­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


mas.

skrót od: ma­so­ne­ria, ma­soń­ski


SJP.pl


masa

1. sub­stan­cja, two­rzy­wo, gęsta mie­sza­ni­na cze­goś;
2. prze­no­śnie: mnó­stwo, wiele, mul­tum cze­goś;
3. wiel­ki przed­miot lub przed­mio­ty wi­dzia­ne tylko w nie­wy­raź­nych za­ry­sach; bryła;
4. wiel­kość fi­zycz­na słu­żą­ca do ilo­ścio­we­go opisu bez­wład­no­ści i gra­wi­ta­cji;
5. ze­spół me­ta­lo­wych czę­ści urzą­dze­nia, które nor­mal­nie nie znaj­du­ją się pod na­pię­ciem i są po­łą­czo­ne z obu­do­wą lub pod­sta­wą;
6. masa spad­ko­wa - mie­nie po­zo­sta­łe po zmar­łym dzie­lo­ne mię­dzy spad­ko­bier­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. pod­sta­wo­wa wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca ilość ma­te­rii;

 (1.2) elektr. po­łą­cze­nie wy­rów­nu­ją­ce po­ten­cja­ły z po­ten­cja­łem ziemi lub z prze­wo­dem ochron­nym;

 (1.3) gęsta lub pół­płyn­na sub­stan­cja, także sub­stan­cja skrzep­nię­ta

 (1.4) kulin. cuk. tłu­sty krem cu­kier­ni­czy przez­na­czo­ny do prze­kła­da­nia ciast i cia­stek

 (1.5) środ. sport. wy­dat­ne mię­śnie, duża mu­sku­la­tu­ra

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (2.1) bar­dzo dużo cze­goś, mnó­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • masa – po­ję­cie fi­zycz­ne okre­śla­ją­ce bez­wład­ność i od­dzia­ły­wa­nie gra­wi­ta­cyj­ne ciał
  • masa (masa pla­stycz­na, pla­stik) – po­tocz­ne, błęd­ne okre­śle­nie two­rzy­wa sztucz­ne­go
  • masa – bezksz­tałt­na sub­stan­cja w sta­nie amor­ficz­nym, pół­płyn­nym lub łat­wym do for­mo­wa­nia
  • masa – prze­ciw­po­ra­że­nio­we po­łą­cze­nie wy­rów­nu­ją­ce po­ten­cja­ły z po­ten­cja­łem ziemi lub z prze­wo­dem ochron­nym (PE)
  • masa – w so­cjo­lo­gii, duża grupa ludzi, tłum
  • masa – gałąź afro­az­ja­tyc­kiej ro­dzi­ny ję­zy­ków cza­dyj­skich.
  • Masa – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Saare, w gmi­nie Piht­la
  • Ja­ro­sław So­ko­łow­ski ps. „Masa” – pol­ski gang­ster i świa­dek ko­ron­ny, były czło­nek mafii prusz­kow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masa nie jest tym samym co cię­żar.

 (1.2) Jed­nak za­wsze mu­sia­łem spraw­dzać w gniazd­ku, gdzie masa a gdzie faza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasa, AS: masa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masowość ż., masowiec m., masówka ż., masy nmos., masywność ż.

 przym. masowy, masówkowy

 przysł. masowo, masami

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) mnóstwo, krocie, kupa, od metra; wulg. w chuj

Wiktionary


masaccio

Ma­sac­cio (1401-1428), ma­larz re­ne­san­so­wy


SJP.pl

Ma­sac­cio, właśc. Tom­ma­so di ser Gio­van­ni di Mone di An­dre­uc­cio (ur. 21 grud­nia 1401 w San Gio­van­ni Val­dar­no, zm. 1428 lub 1429, praw­do­po­dob­nie w Rzy­mie) – wło­ski ma­larz qu­at­tro­cen­ta, jeden z pio­nie­rów ma­lar­stwa wczes­ne­go re­ne­san­su we Flo­ren­cji. Zmarł w wieku około 26–27 lat.

Wikipedia


masada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sta­ro­żyt­na twier­dza na szczy­cie sa­mot­ne­go pła­sko­wy­żu we wschod­niej czę­ści Pu­sty­ni Ju­dej­skiej;

Wiktionary

Ma­sa­da ( ‏מצדה‎ "Me­ca­da"; zla­ty­ni­zo­wa­na forma מצודה – „for­te­ca”) – nazwa sta­ro­żyt­nej twier­dzy ży­dow­skiej po­ło­żo­nej na szczy­cie sa­mot­ne­go pła­sko­wy­żu na wschod­nim skra­ju Pu­sty­ni Ju­dej­skiej nad Mo­rzem Mart­wym w Iz­ra­e­lu. Do­stęp do pła­skie­go szczy­tu w kształ­cie rombu jest trud­ny, a twier­dzy bro­nią stro­me kil­ku­set­me­tro­we zbo­cza – do 410 me­trów ponad po­ziom Morza Mart­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­sa­da jest sym­bo­lem he­ro­icz­ne­go oporu, aż do końca. Zwła­szcza dla Iz­ra­el­czy­ków jest sym­bo­lem he­ro­icz­nej walki (…) Żoł­nie­rze armii iz­ra­el­skiej skła­da­jąc przy­się­gę wy­po­wia­da­ją słowa „Ma­sa­da nigdy wię­cej nie zo­sta­nie zdo­by­ta”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsada, AS: masada

Wiktionary


masaj

czło­nek afry­kań­skie­go ple­mie­nia pa­ster­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. męż­czyz­na z pół­ko­czow­ni­czej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Kenię i pół­noc­ną Tan­za­nię;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed przy­by­ciem Eu­ro­pej­czy­ków Ma­sa­jo­wie wy­ko­ny­wa­li pa­cior­ki z miej­sco­wych mi­ne­ra­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasaj, AS: masai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajskość ż.

:: fż. Masajka ż.

 przym. masajski

 przysł. masajsko

Wiktionary


masajka

człon­ki­ni afry­kań­skie­go ple­mie­nia pa­ster­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) ko­bie­ta z pół­ko­czow­ni­czej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Kenię i pół­noc­ną Tan­za­nię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajskość ż.

:: fm. Masaj m.

 przym. masajski

 przysł. masajsko

Wiktionary


masajowie

pół­ko­czow­ni­czy lud Afry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Ma­sa­jo­wie – afry­kań­ska pół­ko­czow­ni­cza grupa et­nicz­na, za­miesz­ku­ją­ca Kenię oraz pół­noc­ną Tan­za­nię. Dzię­ki swoim cha­rak­te­ry­stycz­nym zwy­cza­jom oraz za­miesz­ka­niu w do­stęp­nym te­re­nie są jedną z naj­le­piej zna­nych afry­kań­skich grup et­nicz­nych.

Ich ję­zy­kiem oj­czy­stym jest język ma­saj­ski, który za­li­cza się do ro­dzi­ny ję­zy­ków nilo-sa­ha­ryj­skich.

Wikipedia


masajski

do­ty­czą­cy Ma­sa­jów, wła­ści­wy Ma­sa­jom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­sa­ja­mi, do­ty­czą­cy Ma­sa­jów, ich kul­tu­ry, sztu­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­saj­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Film opo­wia­dał o mi­ło­ści Szwaj­car­ki do ma­saj­skie­go wo­jow­ni­ka.

 (2.1) Mi­sjo­nar­ka nigdy nie opa­no­wa­ła do­brze ma­saj­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsajsʲci, AS: masai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Masaj mos., Masajka ż., masajskość ż.

 przysł. masajsko

Wiktionary


masajsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ma­saj­ski, po ma­saj­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spi­sie zna­la­zły się ma­saj­sko brzmią­ce naz­wi­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajski mrz., Masaj mos., Masajka ż., masajskość ż.

 przym. masajski

Wiktionary


masajskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­saj­skie; ma­saj­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajski mrz., Masaj mos., Masajka ż.

 przym. masajski

 przysł. masajsko

Wiktionary


masaki

Ma­sa­ki (jap. 松前町 Ma­sa­ki-chō) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Si­ko­ku, w pre­fek­tu­rze Ehime. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 29 630 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 1451,7 os./km².

Wikipedia


masakra

ma­so­wy mord; rzeź; ma­so­we eg­ze­ku­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umyśl­ne, ma­so­we za­bi­ja­nie w spo­sób wy­jąt­ko­wo okrut­ny;

 (1.2) wy­pa­dek lub inna tra­ge­dia, w któ­rej jest wielu ran­nych lub za­bi­tych

 (1.3) przen. posp. duże nie­szczę­ście

 (1.4) przen. posp. pod­kre­śle­nie in­ten­syw­no­ści, cię­ża­ru, stop­nia trud­no­ści cze­goś

Wiktionary

Ma­sa­kra – po­tocz­na nazwa krwa­we­go star­cia zbroj­ne­go lub rzezi lud­no­ści cy­wil­nej, po­łą­czo­nej z okru­cień­stwem i znę­ca­niem się; krwa­wa rzeź. Ma­sa­kra­mi by­wa­ją na­zy­wa­ne za­rów­no niek­tó­re zbrod­nie prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go jak np. zbrod­nie wo­jen­ne czy lu­do­bój­stwo i też przy­pad­ki ma­so­wych mor­derstw (np. strze­la­ni­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzień lub dwa po za­koń­cze­niu ma­sa­kry Niem­cy po­le­ci­li miej­sco­wej lud­no­ści po­grze­bać zwło­ki jeń­ców w miej­scu, gdzie zo­sta­li za­mor­do­wa­ni.

 (1.4) Ma­sa­kra, to był bar­dzo cięż­ki bieg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsakra, AS: masakra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakrowanie n., zmasakrowanie n.

 czas. masakrować ndk., zmasakrować dk.

 przym. masakryczny

 przysł. masakrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apokalipsa, eksterminacja, entropia, hekatomba, holocaust, jatka, ludobójstwo, masakrowanie, mord, mordowanie, pogrom, rzeź, unicestwienie, wymordowanie, wyniszczenie, wytępienie, zabijanie, zagłada, zatracenie, zatrata, zguba, zmasakrowanie

 (1.3) bieda, dramat, katastrofa, klęska, kłopot, kłopoty, niedola, niepomyślność, niepowodzenie, nieszczęście, pierepałka, problem, przeciwieństwo, przeciwność, przeszkoda, szkopuł, tarapaty, tragedia, trudność, utrapienie

 (1.4) dramat, dramatyczność, gehenna, groza, horrendum, horror, koszmar, makabra, makabreska, makabryczność, makabryzm, niedola, nieszczęście, obrzydlistwo, ohyda, okropieństwo, okropność, piekło, potworność, przekleństwo, przeraźliwość, straszność, tragedia, tragiczność, zgroza

Wiktionary


masakrator

po­tocz­nie:
1. osoba do­ko­nu­ją­ca ma­sa­kry;
2. osoba wy­jąt­ko­wo bru­tal­na lub bezwz­ględ­na w dzia­ła­niu


SJP.pl


masakrować

1. bić nie­mi­ło­sier­nie, za­da­wać rany; tor­tu­ro­wać;
2. okrut­nie za­bi­jać, mor­do­wać, do­ko­ny­wać rzezi, ma­so­wych eg­ze­ku­cji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­sa­kro­wać)

 (1.1) wy­jąt­ko­wo okrut­nie bić lub ranić, zwła­szcza kogoś lub coś nie­zdol­ne­go do obro­nie­nia się, za­da­jąc cier­pie­nie, urazy lub śmierć

 (1.2) do­pro­wa­dzać do nie­od­wra­cal­ne­go zni­szcze­nia cze­goś

 (1.3) pot. dot­kli­wie kry­ty­ko­wać kogoś lub czy­jąś twór­czość

 (1.4) pot. znieksz­tał­cać coś po­przez nie­u­dol­ne dzia­ła­nie lub wy­ko­na­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­sa­kro­wa­no księ­ży i wier­nych, któ­rzy udzie­li­li schro­nie­nia uchodź­com, ludzi opo­wia­da­ją­cych się za po­jed­na­niem na­ro­do­wym czy też na­le­żą­cych do wro­giej grupy et­nicz­nej lub spo­łecz­nej.

 (1.2) To jest gwałt na lesie […]. Po­czą­wszy od ściół­ki ma­sa­kro­wa­nej po­tęż­ny­mi ko­ła­mi, wjazd na skar­py po­wo­du­ją­cy eroz­ję zbo­czy, na ha­ła­sie skoń­czy­wszy.

 (1.3) Ze szcze­gól­ną przy­jem­no­ścią Wheen ma­sa­kru­je współ­czes­nych fi­lo­zo­fów fran­cu­skich upra­wia­ją­cych coś, co na­zy­wa­ją re­flek­sją post­mo­der­ni­stycz­ną, a jego zda­niem jest zwy­kłym beł­ko­tem […].

 (1.4) W każ­dym razie już wtedy wie­dzia­łam, że nie robi tego, jak na­le­ży. Mylił się, bęb­nił, ma­sa­kro­wał tempo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakra ż.

 czas. zmasakrować dk.

 przym. masakryczny

 przysł. masakrycznie

Wiktionary


masakrycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) slang. bar­dzo, nie­sa­mo­wi­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pier­wszych dniach w skle­pie było ma­sa­krycz­nie dużo ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakra ż., masakrowanie n., zmasakrowanie n.

 czas. masakrować ndk., zmasakrować dk.

 przym. masakryczny

Wiktionary


masakryczny

1. mło­dzie­żo­wo: świet­ny, nie­sa­mo­wi­ty, zna­ko­mi­ty; od­ja­zdo­wy, od­lo­to­wy, za­rą­bi­sty;
2. po­tocz­nie: odra­ża­ją­cy, od­py­cha­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) slang. nie­sa­mo­wi­ty, niez­wy­kły, wspa­nia­ły, świet­ny

 (1.2) pot. okrop­ny, odra­ża­ją­cy, od­py­cha­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakra ż., masakrowanie n., zmasakrowanie n.

 czas. masakrować ndk., zmasakrować dk.

 przysł. masakrycznie

Wiktionary


masala

mie­szan­ka przy­praw lub ziół kuch­ni in­dyj­skiej, np. curry, garam ma­sa­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­sa­la – mie­szan­ka przy­praw kuch­ni in­dyj­skiej
  • Ma­sa­la – pol­ski ko­lek­tyw mu­zycz­ny
  • ma­sa­la movie – kon­wen­cja in­dyj­skie­go kina roz­ryw­ko­we­go z Bol­ly­wo­od
  • ma­sa­la chai – forma przy­go­to­wa­nia aro­ma­tycz­nej in­dyj­skiej her­ba­ty chai

Wikipedia


masalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­sal­ski ("Mas­sal­ski") – pol­ski herb szla­chec­ki, po­cho­dze­nia ru­skie­go.

Wikipedia


masami

gre­mial­nie, tłum­nie, w wiel­kiej licz­bie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) pot. w ogrom­nych ilo­ściach, licz­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lm. od: masa

 (2.2) N. lm. od: masy

Wiktionary

Ma­sa­mi (jap. まさみ,マサミ) – imię ja­poń­skie no­szo­ne za­rów­no przez ko­bie­ty, jak i przez męż­czyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niem­cy znów ma­sa­mi jeź­dzi­li do nas, więc po­my­śla­łem sobie, że co jak co, ale tani hotel z re­sta­u­ra­cją za­wsze przy­nie­sie zysk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masy nmos., masyw m.

 przym. masywny

 licz. masa

Wiktionary


masanów

Ma­sa­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce. Leży ok. 18 km na wschód od Ostro­wa Wiel­ko­pol­skie­go.

Z Ma­sa­no­wem zwią­za­ny był rzeź­biarz lu­do­wy Paweł Bry­liń­ski.

Miej­sco­wość przy­na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie przed ro­kiem 1887 do po­wia­tu odo­la­now­skie­go, w la­tach 1975-1998 do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go, a w la­tach 1887–1975 i od 1999 do po­wia­tu ostrow­skie­go.

Wikipedia


masara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. duża tłu­sta mucha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako żech wi­dzioł wczo­rej ma­sa­ra!

Wiktionary


masarka

rzeź­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca węd­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. duża mucha

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cho­dze­nie z po­słu­gą rzeź­ni­czą po go­spo­dar­stwach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarz mos., masarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masorka

Wiktionary


masarnia

wyt­wór­nia węd­lin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia węd­lin

 (1.2) pot. sklep mięs­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ma­sar­ni prze­pro­wa­dzo­no kon­tro­lę czy­sto­ści.

 (1.2) Jacku, idź do ma­sar­ni po ćwierć kilo bocz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsarʲɲa, AS: masarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarz, masarka, masarstwo

 przym. masarski

 czas. masarzyć, masować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wędliniarnia, pot. rzeźnik, jatka

Wiktionary


masarski

do­ty­czą­cy ma­sa­rza, ma­sar­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­sar­stwem, do­ty­czą­cy ma­sar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarz m., masarnia ż., masarstwo n.

Wiktionary


masaryk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tomáš Gar­ri­gue Ma­sa­ryk (1850–1937) – pier­wszy pre­zy­dent Cze­cho­sło­wa­cji
  • Char­lot­te Gar­ri­gue-Masaryková (1850–1923) – cze­ska pu­bli­cyst­ka i tłu­macz­ka
  • Alice Ma­sa­ryk (1879–1966) – cze­ska fe­mi­nist­ka
  • Frit­zi Mas­sa­ry (1882–1969) – au­striac­ko-ame­ry­kań­ska śpie­wacz­ka i ak­tor­ka
  • Jan Ma­sa­ryk (1886–1948) – cze­ski po­li­tyk, syn Tomáša Gar­ri­gue Ma­sa­ry­ka
  • Pavol Ma­sa­ryk (ur. 1980) – pił­karz sło­wac­ki
  • Ma­sa­ryk Cir­cu­it
  • Kefar Ma­sa­ryk
  • (1841) Ma­sa­ryk

Wikipedia


masarz

prze­sta­rza­le:
1. rzeź­nik wy­ra­bia­ją­cy węd­li­ny;
2. sprze­daw­ca w skle­pie z mię­sem i węd­li­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ma­sar­ni zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją węd­lin

 (1.2) przen. kat

 (1.3) przen. za­bój­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasaʃ, AS: masaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarnia ż., masarstwo n.

:: fż. masarka ż.

 przym. masarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wędliniarz

Wiktionary


masarzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pra­co­wać w za­wo­dzie ma­sa­rza

 (1.2) pro­du­ko­wać węd­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarnia ż.

Wiktionary


masaż

za­bieg lecz­ni­czy po­le­ga­ją­cy na roz­cie­ra­niu, ugnia­ta­niu ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. kos­met. za­bieg fiz­jo­te­ra­pe­u­tycz­ny lub kos­me­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny ręcz­nie lub przy po­mo­cy apa­ra­tu­ry, po­le­ga­ją­cy na ugnia­ta­niu, gła­ska­niu, roz­cie­ra­niu, okle­py­wa­niu ciała;

Wiktionary

Masaż – za­bieg kos­me­tycz­ny, spor­to­wy, lecz­ni­czy, re­lak­sa­cyj­ny oraz me­dy­cy­ny este­tycz­nej po­le­ga­ją­cy na sprę­ży­stym (nie­pla­stycz­nym) odksz­tał­ca­niu tka­nek. Masaż to ze­spół ru­chów wy­wie­ra­ją­cych ucisk na tkan­ki i po­le­ga on na wy­ko­rzy­sta­niu przez ma­sa­ży­stę okre­ślo­nych ru­chów w okre­ślo­nym tem­pie i z od­po­wied­nią siłą zgod­nie z prze­bie­giem mię­śni, tka­nek, na­czyń krwio­no­śnych i lim­fa­tycz­nych, od ich ob­wo­du do serca[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boli mnie krę­go­słup, muszę iść na masaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasaʃ, AS: masaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masażysta m., masażystka ż., masażer m., masowanie n.

:: zdrobn. masażyk m.

 czas. masować ndk., wymasować dk.

 przym. masażowy

Wiktionary


masażer

przy­rząd do wy­ko­ny­wa­nia ma­sa­żu, zwła­szcza sa­mo­dziel­ne­go


SJP.pl


masażyk

zdrob­nie­nie od: masaż


SJP.pl


masażysta

spe­cja­li­sta od wy­ko­ny­wa­nia ma­sa­żu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ma­sa­żem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasaˈʒɨsta, AS: masažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masaż m., masowanie n., masażer m.

:: fż. masażystka ż.

 czas. masować, pomasować, rozmasować

 przym. masażowy

Wiktionary


masażystka

→ ma­sa­ży­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca masaż

Wiktionary

Patrz:

masażysta

Wymowa:

IPA: ˌmasaˈʒɨstka, AS: masažystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masaż m., masażyk m., masowanie n., masażer m.

:: fm. masażysta m.

 czas. masować

Wiktionary


mascara

[czy­taj: ma­ska­ra] tusz do rzęs; ma­ska­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. ro­dzaj tuszu do rzęs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ży­czy­łam twój tonik, żeby zmyć ma­sca­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskara, AS: maskara

Wiktionary


mascarpone

[czy­taj: ma­skar­po­ne] wło­ski ser twa­ro­go­wy pro­du­ko­wa­ny ze śmie­ta­ny, ma­ją­cy kre­mo­wą, ak­sa­mit­ną kon­sy­sten­cję i słod­ki smak, uży­wa­ny np. do wy­ro­bu de­se­ru ti­ra­mi­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. mięk­ki, tłu­sty, twa­ro­go­wy ser de­se­ro­wy, wyt­wa­rza­ny tra­dy­cyj­nie ze śmie­ta­ny we wło­skiej Lom­bar­dii;

Wiktionary

Ma­scar­po­ne – kre­mo­wy, po­cho­dzą­cy z Lom­bar­dii, ser twa­ro­go­wy, wyt­wa­rza­ny ze śmie­tan­ki mleka kro­wie­go. Pro­du­ko­wa­ny od kilku wie­ków głów­nie w Lodi i Ab­bia­te­gras­so oraz Como i Lecco.

Naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ciast i de­se­rów (np. ti­ra­mi­su) przez swój wy­jąt­ko­wo słod­ki smak.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) De­se­ry z udzia­łem ma­scar­po­ne są jed­ny­mi z nie­wie­lu, które jadam z przy­jem­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaskarˈpɔ̃nɛ, AS: maskarpõne

Wiktionary


maschadow

naz­wi­sko, np. Asłan Mas­cha­dow (1951-2005), po­li­tyk cze­czeń­ski


SJP.pl


masculinum

[czy­taj: ma­sku­li­num] ro­dzaj męski; ma­sku­li­num


SJP.pl


maseczka

1. zdrob­nie­nie od: maska;
2. kos­me­tycz­ny okład na twarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: maska

 (1.2) kos­met. krem, nie­rzad­ko z do­dat­ka­mi, na­kła­da­ny na twarz w celu po­pra­wie­nia kon­dy­cji cery;

 (1.3) przest. ko­bie­ta w kar­na­wa­ło­wej masce

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wła­śnie na­ło­ży­łam ma­secz­kę, kiedy ktoś zadz­wo­nił do drzwi.

 (1.2) Wie­sia ma bar­dzo suchą skórę, po­win­na za­cząć sto­so­wać ma­secz­ki na­wil­ża­ją­ce.

 (1.3) Jakaś ma­secz­ka, Co­lom­bi­na, zbli­ży­ła się do mnie, mó­wiąc:

:: — Za­pom­nia­łeś o mnie, niew­dzięcz­ni­ku! Pa­mię­tasz — Za­ko­pa­ne?…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɛt͡ʃka, AS: masečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska ż.

Wiktionary


maseczkomat

au­to­mat do sprze­da­ży ma­se­czek ochron­nych


SJP.pl


maseczkowy

→ ma­secz­ka


SJP.pl

Patrz:

maseczka

maseczkoza

po­tocz­nie: zbyt czę­ste, nie­u­za­sad­nio­ne sto­so­wa­nie ma­se­czek


SJP.pl


maselnica

ma­siel­ni­ca, maśl­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła; kierz­nia, kie­rzan­ka;
2. po­tocz­nie: duża ma­sel­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża ma­sel­nicz­ka

 (1.2) urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła

Wiktionary

Ma­sel­ni­ca (ma­siel­ni­ca, ma­śnicz­ka, maśl­nicz­ka) – urzą­dze­nie do ręcz­ne­go wyt­wa­rza­nia masła. W Pol­sce sto­so­wa­na w go­spo­dar­stwach wiej­skich je­szcze w XX wieku.

Pier­wsze ma­sel­ni­ce wzo­ro­wa­ne na becz­kach z kle­pek skon­stru­o­wa­li w 1839 roku Ame­ry­ka­nie Di­sprow i Wi­zard.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ro­bie­nie masła po­le­ga­ło na uno­sze­niu i opu­szcza­niu tłucz­ka aż do dna ma­sel­ni­cy, czyli mie­sza­niu śmie­ta­ny, w wy­ni­ku czego do­cho­dzi­ło do łą­cze­nia się kulek tłu­szczu i w efek­cie wyt­wo­rze­nia gru­dek masła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślnica ż., maślanka ż., maselniczka ż., masło n.

 przym. masłowy, maślany, maślankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) masielnica, reg. śl. maśniczka

Wiktionary


maselniczka

na­czy­nie, w któ­rym po­da­je się masło; maśl­nicz­ka, ma­siel­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­sel­ni­ca

 (1.2) kulin. spe­cjal­ne na­czy­nie na masło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: maselʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maselnica ż., masło n., maślnica ż., maślniczka ż., maślanka ż.

 przym. maślany, masłowy

Wiktionary


maser

urzą­dze­nie kwan­to­we słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia wzmoc­nio­nych mi­kro­fal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. laser dzia­ła­ją­cy w za­kre­sie mi­kro­fal

Wiktionary

Zo­bacz też: miej­sco­wość Maser we Wło­szech.

Maser (od ang. "Mi­cro­wa­ve Am­pli­fi­ca­tion by Sti­mu­la­ted Emis­sion of Ra­dia­tion": wzmoc­nie­nie mi­kro­fal po­przez wy­mu­szo­ną emi­sję pro­mie­nio­wa­nia) – urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce lub wzmac­nia­ją­ce mi­kro­fa­le przez zja­wi­sko emi­sji wy­mu­szo­nej w ato­mach lub czą­stecz­kach. Może wyt­wa­rzać wiąz­kę spój­nych fal.

Wikipedia


maserak

naz­wi­sko


SJP.pl


maserati

wło­ska marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Ma­se­ra­ti – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych i wy­ści­go­wych, z sie­dzi­bą w Bo­lo­nii, dzia­ła­ją­cy od 1914 roku. Wcho­dzi w skład mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu Stel­lan­tis.

Wikipedia


maserowy

przy­miot­nik od: maser


SJP.pl


maseru

[czy­taj: MAzeru] sto­li­ca Le­sot­ho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Le­sot­ho;

Wiktionary

Ma­se­ru – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Le­sot­ho, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści kraju, w po­bli­żu gra­ni­cy z RPA, nad rzeką Ca­le­don. Lud­ność: ok. 267 tys. (2012). Także sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go dy­stryk­tu Ma­se­ru.

Ist­nie­ją­cą w tym miej­scu nie­wiel­ką osadę hand­lo­wą pod­niósł do rangi sto­li­cy król Mos­ho­es­hoe I w 1869. Ma­se­ru było na­stęp­nie sto­li­cą bry­tyj­skie­go pro­tek­to­ra­tu Ba­su­to w la­tach 1869–1871 i 1884–1966, kiedy to stało się sto­li­cą nie­pod­le­głe­go Le­sot­ho.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈsɛru, AS: maseru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maseruanin mos., maseruanka ż.

 przym. maseruański

Wiktionary


maseruanin

[czy­taj: ma­ze­ru­a­nin] miesz­ka­niec Ma­se­ru (sto­li­cy Le­sot­ho)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­se­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛruˈwãɲĩn, AS: maseruu̯ãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maseru n.

:: fż. maseruanka ż.

 przym. maseruański

Wiktionary


maseruanka

[czy­taj: ma­ze­ru­an­ka] miesz­kan­ka Ma­se­ru (sto­li­cy Le­sot­ho)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­se­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛruˈwãnka, AS: maseruu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maseru n.

:: fm. maseruanin mrz.

 przym. maseruański

Wiktionary


maseruański

[czy­taj: ma­ze­ru­ań­ski] przy­miot­nik od: Ma­se­ru (sto­li­ca Le­sot­ho)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­se­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛruˈwãj̃sʲci, AS: maseruu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maseru n., maseruanin mrz., maseruanka ż.

Wiktionary


maset

na­rzę­dzie w kształ­cie szty­le­tu, słu­żą­ce do ostrze­nia noży, uży­wa­ne przez rzeź­ni­ków


SJP.pl


masełko

zdrob­nie­nie od: masło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od masło (tłuszcz pro­du­ko­wa­ny z mleka)

 (1.2) zdrobn. od masło (kost­ka tego tłu­szczu)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ma­seł­ko – pol­ski i ame­ry­kań­ski che­mik
  • Zdzi­sław Ma­seł­ko – pol­ski ho­ke­i­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dro­dze obli­zy­wa­łem się ze sma­kiem na myśl o ob­wa­rzan­ku ze świe­żym ma­seł­kiem.

 (1.2) Pier­wsze­go dnia córka do­sta­ła trzy krom­ki chle­ba, pół ma­seł­ka, jeden pla­ste­rek szyn­ki i zupę mlecz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., maślnica ż.

 przym. masłowy, maślany

Wiktionary


masełkowice

Ma­seł­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Niech­lów.

Wikipedia


masełkowy

→ ma­seł­ko


SJP.pl

Patrz:

masełko

mashup

[czy­taj: mesz-ap]
1. po­łą­cze­nie pio­se­nek w celu ut­wo­rze­nia no­we­go, spój­ne­go ut­wo­ru;
2. stro­na in­ter­ne­to­wa łą­czą­ca w sobie apli­ka­cje on-line z róż­nych ser­wi­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. muz. in­form. utwór (np. książ­ka, utwór mu­zycz­ny, apli­ka­cja kom­pu­te­ro­wa) bę­dą­cy kom­pi­la­cją kilku in­nych ut­wo­rów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mas­hup (mu­zy­ka) – ga­tu­nek mu­zycz­ny obej­mu­ją­cy ut­wo­ry, które skła­da­ją się z frag­men­tów róż­nych pio­se­nek.
  • Mas­hup (in­ter­net) – stro­na in­ter­ne­to­wa, która łączy w sobie apli­ka­cje on­li­ne z róż­nych źró­deł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] mas­hup li­te­rac­ki ko­rzy­sta z tre­ści dzie­ła, które ist­nie­je już w prze­strze­ni li­te­rac­kiej, a war­tość do­da­ną two­rzą nowe wątki wple­cio­ne przez au­to­ra tak skon­stru­o­wa­ne­go mas­hu­pu.

Wiktionary


masia

zdrob­nie­nie od: Maria (imię żeń­skie)


SJP.pl


masiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­siak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Krzy­no­wło­ga Mała. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


masielnica

ma­sel­ni­ca, maśl­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła; kierz­nia, kie­rzan­ka;
2. po­tocz­nie: duża ma­siel­nicz­ka


SJP.pl


masielniczka

na­czy­nie, w któ­rym po­da­je się masło; maśl­nicz­ka, ma­sel­nicz­ka


SJP.pl


masina

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­si­na – gmina
  • Ma­si­na – vil­la­ge de­ve­lop­ment com­mit­tee w dy­stryk­cie Rolpa
  • Ma­si­na – vil­la­ge de­ve­lop­ment com­mit­tee w dy­stryk­cie Ru­pan­de­hi
  • Giu­liet­ta Ma­si­na – wło­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Tabas-e Ma­si­na
  • In­du­stri­ja Mašina i Trak­to­ra

Wikipedia


maska

1. na­kła­da­na na twarz lub głowę, wy­mo­de­lo­wa­na w drze­wie lub innym two­rzy­wie, sty­li­zo­wa­na twarz ludz­ka lub głowa zwie­rzę­ca;
2. okład na twarz;
3. po­kry­wa sil­ni­ka;
4. urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce od­dy­cha­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­kry­cie twa­rzy lub jej czę­ści z ot­wo­ra­mi na oczy, uży­wa­na w róż­nych ce­lach, np. ochron­nych lub obrzę­do­wych;

 (1.2) część przed­nia sa­mo­cho­du, pod którą znaj­du­je się sil­nik

 (1.3) kra­ków. twarz

Wiktionary

Maska – przy­kry­cie twa­rzy lub jej czę­ści, z ot­wo­ra­mi na oczy, po­cząt­ko­wo uży­wa­ne w ce­lach ma­gicz­nych lub obrzę­do­wych.

Maska jest przed­mio­tem no­szo­nym zaz­wy­czaj na twa­rzy, zwy­cza­jo­wo dla ochro­ny, roz­ryw­ki, słu­żą­cym prze­bra­niu bądź wy­ko­rzy­sty­wa­nym pod­czas wy­stę­pów. Masek uży­wa­no od sta­ro­żyt­no­ści, za­rów­no do obrzę­dów, jak i do celów prak­tycz­nych. Zaz­wy­czaj no­szo­ne na twa­rzy, cho­ciaż mogą także być umie­szczo­ne gdzie­kol­wiek in­dziej na ciele.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sta­ro­żyt­nej Gre­cji ak­to­rzy za­kła­da­li maski.

 (1.2) Me­cha­nik zaj­rzał pod maskę i przyj­rzał się sil­ni­ko­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaska, AS: maska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskarada ż., maskowanie n., zamaskowanie n.

:: zdrobn. maseczka ż.

 czas. maskować ndk., zamaskować dk.

 przym. maskowy, demaskatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kapot

Wiktionary


maskacki

→ Ma­skat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­skat

Wiktionary

Patrz:

Maskat

Przykłady

 (1.1) Mie­li­by­śmy tu zatem do czy­nie­nia ze zja­wi­skiem ana­lo­gicz­nym do od­dzia­ły­wa­nia hand­lu ma­skac­kie­go (arab­skie­go) na wschod­nie wy­brze­że Afry­ki, które do­pro­wa­dzi­ło do wiel­kiej ek­span­sji Was­wa­hi­li w dru­giej po­ło­wie zesz­łe­go stu­le­cia (uw­spół­cze­śnio­ne).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskat͡sʲci, AS: maskacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskat mrz., maskatczyk mos., maskatka ż.

Wiktionary


maskajew

naz­wi­sko


SJP.pl


maskanit

mi­ne­rał, siar­czan amonu


SJP.pl


maskara

tusz do rzęs; ma­sca­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. zob. ma­sca­ra.

Wiktionary


maskarada

1. bal, za­ba­wa, w któ­rej uczest­ni­czą osoby w ma­skach lub ko­stiu­mach;
2. gra lub po­zo­ro­wa­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bal, któ­re­go uczest­ni­cy noszą maski i prze­bra­nia

 (1.2) przen. po­zo­ro­wa­nie lub uda­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ska­ra­da – bal ma­sko­wy
  • Ma­ska­ra­da (Маскарад) – ra­dziec­ki film z 1941 w re­ży­se­rii Sier­gie­ja Gie­ra­si­mo­wa
  • Ma­ska­ra­da – pol­ski film z 1986 w re­ży­se­rii Ja­nu­sza Ki­jow­skie­go
  • Ma­ska­ra­da (Mas­qu­e­ra­de) – ame­ry­kań­ski film z 1988 w re­ży­se­rii Boba Swa­i­ma
  • Ma­ska­ra­da – po­wieść Terry’ego Prat­chet­ta z 1996, osiem­na­sta część cyklu Świat Dysku
  • Ma­ska­ra­da – po­wieść To­ma­sza Pa­cyń­skie­go z 2003, druga część try­lo­gii Sher­wo­od
  • Ma­ska­ra­da – sztu­ka te­a­tral­na Ja­ro­sła­wa Iwasz­kie­wi­cza
  • Ma­ska­ra­da – sztu­ka Mi­cha­i­ła Ler­mon­to­wa
  • Ma­ska­ra­da – album stu­dyj­ny serb­skiej pio­sen­kar­ki Svet­la­ny Cecy Ražnatović
  • Ma­ska­ra­da – sin­gel pol­skiej wo­ka­list­ki Kasi Ko­wal­skiej, po­cho­dzą­cy z al­bu­mu An­te­pe­nul­ti­ma­te
  • inna nazwa tech­ni­ki trans­la­cji adre­sów IP NAT
  • Wam­pir: Ma­ska­ra­da – gra fa­bu­lar­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maska ż.

Wiktionary


maskaradowy

przy­miot­nik od: ma­ska­ra­da


SJP.pl


maskareny

ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim, na wschód od Ma­da­ga­ska­ru;

Wiktionary

Ma­ska­re­ny (Ar­chi­pe­lag Ma­ska­re­nów) – grupa wysp na Oce­a­nie In­dyj­skim po­ło­żo­nych od 640 do 800 km na wschód od Ma­da­ga­ska­ru. W skład ar­chi­pe­la­gu wcho­dzą wyspy: Réunion (56% po­wierzch­ni lą­do­wej ar­chi­pe­la­gu), Ma­u­ri­tius, Ro­dri­gu­es oraz Ła­wi­ca Car­ga­dos Ca­ra­jos (skła­da­ją­ca się z kil­ku­dzie­się­ciu wysp i wy­se­pek). Pod­sta­wą go­spo­dar­ki jest upra­wa trzci­ny cu­kro­wej i tu­ry­sty­ka. Głów­ny­mi mia­sta­mi są: Port Louis na Ma­u­ri­tiu­sie i Saint-Denis na Réunion.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aż do XVII w. Ma­ska­re­ny po­zo­sta­wa­ły bez­lud­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maskareński

Wiktionary


maskareński

→ Ma­ska­re­ny (ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­ska­re­nów, zwią­za­ny z Ma­ska­re­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­po­wia­da im kli­mat ma­ska­reń­ski.

 (1.1) Był en­de­mi­tem ma­ska­reń­skiej wyspy Ma­u­ri­tius, po­ło­żo­nej na wschód od Ma­da­ga­ska­ru na Oce­a­nie In­dyj­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskareny lm nm.

Wiktionary


maskaron

motyw ar­chi­tek­to­nicz­ny w po­sta­ci sty­li­zo­wa­nej twa­rzy ludz­kiej lub maski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ar­chit. zob. masz­ka­ron.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszkaron mrz.

Wiktionary


maskat

sto­li­ca Omanu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Omanu;

Wiktionary

Ma­skat ( ‏مسقط‎ "Masqaṭ") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Omanu, po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści kraju.

Licz­ba lud­no­ści w 2015 roku wy­no­si­ła 1,3 mi­lio­na, z czego po­ło­wa to imi­gran­ci. Po­wierzch­nia – 3500 km². Przez mia­sto prze­cho­dzi głów­na droga kraju Ma­skat – Sa­la­la. Na wschód znaj­du­je się Za­to­ka Omań­ska (Morze Arab­skie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ma­ska­cie znaj­du­ją się wszyst­kie naj­waż­niej­sze in­sty­tu­cje kraju oraz pałac suł­ta­na Omanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaskat, AS: maskat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskatczyk mos., maskatka ż.

 przym. maskacki

Wiktionary


maskatczyk

miesz­ka­niec Ma­ska­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ska­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskaṭt͡ʃɨk, AS: maskaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskat mrz.

:: fm. maskatka ż.

 przym. maskacki

Wiktionary


maskatka

miesz­kan­ka Ma­ska­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ska­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskatka, AS: maskatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskat mrz.

:: fm. maskatczyk mos.

 przym. maskacki

Wiktionary


maskil

zwo­len­nik asy­mi­la­cji i eu­ro­pe­i­za­cji Żydów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zwo­len­nik Ha­ska­li, po­pie­ra­ją­cy asy­mi­la­cję i eu­ro­pe­i­za­cję Żydów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasʲcil, AS: masʹḱil

Wiktionary


maskirowka

ro­syj­ska dok­try­na woj­sko­wa ma­sko­wa­nia i oszu­stwa ope­ra­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ogół dzia­łań dą­żą­cych do wpro­wa­dze­nia prze­ciw­ni­ka w błąd co do po­ło­że­nia żoł­nie­rzy i stra­te­gicz­nych obiek­tów oraz stanu uz­bro­je­nia i spo­so­bie pro­wa­dze­nia dzia­łań wo­jen­nych, utoż­sa­mia­ny naj­czę­ściej z so­wiec­ką lub ro­syj­ską dok­try­ną wo­jen­ną;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to nadal po­dej­rze­wam, że to może być stra­te­gicz­na ma­ski­row­ka od­wra­ca­ją­ca uwagę od ru­chów ro­syj­skich wokół Ukra­i­ny.

Wiktionary


masklaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kle­i­sty

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­kal­co­wa­ty

Wiktionary


maskloczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­dzaj klu­sek z tar­tych ziem­nia­ków

Wiktionary


maskon

sku­pi­sko masy pod po­wierzch­nią Księ­ży­ca, bę­dą­ce przy­czy­ną nie­re­gu­lar­no­ści jego pola gra­wi­ta­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. astr. sku­pi­sko masy znaj­do­wać się pod po­wierzch­nią księ­ży­ca lub pla­ne­ta­a­ne­ty po­wo­du­ją­ce za­bu­rze­nie gra­wi­ta­cji

Wiktionary

Ma­skon (z ang. "mass con­cen­tra­tions") – sku­pi­sko masy, oś­ro­dek o gę­sto­ści więk­szej niż prze­cięt­na, znaj­du­ją­cy się względ­nie płyt­ko pod po­wierzch­nią ciała nie­bie­skie­go. Ma­sko­ny zo­sta­ły za­ob­ser­wo­wa­ne na Księ­ży­cu, Mar­sie i Mer­ku­rym.

Wikipedia


maskonur

ptak z ro­dzi­ny alk; upie­rze­nie czar­no-białe, cha­rak­te­ry­stycz­ny ma­syw­ny dziób w żółte i czer­wo­ne karby z szarą na­sa­dą; krót­kie nogi z pal­ca­mi spię­ty­mi błoną pław­ną; za­miesz­ku­je wy­brze­ża pół­noc­ne­go At­lan­ty­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fra­ter­cu­la arc­ti­ca|Lin­na­e­us|ref=tak., wodny ptak o krót­kim, sil­nym i ko­lo­ro­wym dzio­bie wy­stę­pu­ją­cy na pół­noc­nych wy­brze­żach At­lan­ty­ku;

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fra­ter­cu­la|Bris­son|ref=tak., ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny alk;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskɔ̃nur, AS: maskõnur

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maskonur atlantycki, maskonur zwyczajny

Wiktionary


maskota

przed­miot ma­ją­cy przy­no­sić szczę­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: ma­skot­ka

 (1.2) duża ma­skot­ka, czło­wiek prze­bra­ny za coś, głów­nie w ce­lach re­kla­mo­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskɔta, AS: maskota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskotka ż.

Wiktionary


maskotka

1. przed­miot lub osoba, która ma przy­no­sić szczę­ście;
2. za­baw­ka, zwy­kle z plu­szu;
3. przed­miot bę­dą­cy zna­kiem roz­poz­naw­czym dru­ży­ny lub im­pre­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, rza­dziej ktoś, ma­ją­ce przy­nieść szczę­ście

 (1.2) nie­wiel­ka dzie­cię­ca za­baw­ka z mięk­kie­go ma­te­ria­łu

 (1.3) osoba prze­bra­na za ma­skot­kę (1.2), zwy­kle w ce­lach re­kla­mo­wych

 (1.4) przed­miot sta­no­wią­cy znak roz­poz­naw­czy ja­kie­goś pod­mio­tu

Wiktionary

Ma­skot­ka (ina­czej plu­szak, przy­tu­lan­ka) – za­baw­ka z tka­ni­ny wy­peł­nio­na mięk­kim ma­te­ria­łem, naj­czę­ściej przez­na­czo­na dla dzie­ci. Ma­skot­ki mogą być wy­ko­na­ne przez pro­du­cen­tów bądź włas­no­ręcz­nie. Ma­te­ria­ły z ja­kich są ro­bio­ne to naj­czę­ściej plusz, ba­weł­na, len, dzia­ni­na, welur, polar.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈskɔtka, AS: maskotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amulet, talizman

Wiktionary


maskotkowy

→ ma­skot­ka


SJP.pl

Patrz:

maskotka

maskowanie

przed­mio­ty, urzą­dze­nia ma­sku­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­sko­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sko­wa­nie – ina­czej przy­sła­nia­nie
  • Ma­sko­wa­nie – zja­wi­sko za­cho­dzą­ce w ukła­dzie słu­cho­wym po­le­ga­ją­ce na pod­wyż­sze­niu progu de­tek­cji sy­gna­łu ma­sko­wa­ne­go w wy­ni­ku obec­no­ści in­ne­go sy­gna­łu
  • Ma­sko­wa­nie – ka­mu­flaż
  • Ma­sko­wa­nie – w psy­cho­lo­gii
  • Clo­a­king (ma­sko­wa­nie) – nie­e­tycz­na tech­ni­ka op­ty­ma­li­za­cji po­zy­cjo­no­wa­nia stron in­ter­ne­to­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­pi­ta­nie, nie­przy­ja­ciel włą­czył ma­sko­wa­nie, ude­rza­my?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska ż.

 czas. maskować ndk.

Wiktionary


maskowaty

o twa­rzy: bez wy­ra­zu, nie­ru­cho­my


SJP.pl


maskować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­sko­wać)

 (1.1) techn. czy­nić nie­do­strze­gal­nym, nie­wi­docz­nym, uży­wa­jąc ja­kiejś tech­ni­ki za­sła­nia­nia

 (1.2) psych. ukry­wać praw­dzi­we stany wew­nętrz­ne (za­mia­ry, uczu­cia, itp.)

 (1.3) chem. wią­zać jony utrud­nia­ją­ce re­ak­cję ana­li­tycz­ną w formę nie­ak­tyw­ną w okre­ślo­nych wa­run­kach

 (1.4) pot. wpro­wa­dzać obo­wią­zek no­sze­nia ma­se­czek na twa­rzy z po­wo­dów epi­de­mio­lo­gicz­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­sko­wać się (dk. za­ma­sko­wać się)

 (2.1) psych. ukry­wać swoje praw­dzi­we uczu­cia, uspo­so­bie­nie, za­mia­ry, itp.

 (2.2) techn. wojsk. za­kry­wać się czymś tak, aby nie być wi­docz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskowanie n., maska ż.

 przym. demaskatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamuflować, zakrywać, zamaskowywać, zasłaniać

 (1.2) ukrywać, nie zdradzać

 (1.2) kamuflować

 (2.1) kamuflować się, kryć się

 (2.2) kamuflować się, kryć się

Wiktionary


maskownica

1. pła­ski przy­rząd ciem­nio­wy do for­ma­to­wa­nia zdjęć;
2. osło­na chłod­ni­cy sa­mo­cho­do­wej; grill;
3. este­tycz­na osło­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. ele­ment nad­wo­zia sa­mo­cho­du, który osła­nia i chro­ni znaj­du­ją­cą się za nim chłod­ni­cę przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi, a także pełni funk­cję este­tycz­ną i ozdob­ną;

Wiktionary

Ma­skow­ni­ca – przy­rząd słu­żą­cy do unie­ru­cho­mie­nia pa­pie­ru fo­to­gra­ficz­ne­go naś­wiet­la­ne­go po­więk­szal­ni­kiem, poz­wa­la­ją­cy uzy­skać pła­ską po­wierzch­nię pa­pie­ru, a także białe mar­gi­ne­sy. Sta­no­wi ele­ment wy­po­sa­że­nia ciem­ni fo­to­gra­ficz­nej.

Ma­skow­ni­ca skła­da się z pod­sta­wy (płyty), do któ­rej za po­mo­cą za­wia­su przy­mo­co­wa­ne jest skrzy­dło z dwoma ru­cho­my­mi kur­ty­na­mi, umoż­li­wia­ją­cy­mi do­pa­so­wa­nie for­ma­tu do sto­so­wa­ne­go pa­pie­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czę­sto po­ja­zdy tej samej marki mają wspól­ną formę ma­skow­ni­cy.

Wiktionary


maskowy

przy­miot­nik od: maska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od: maska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­sia posz­ła do domu kul­tu­ry na warsz­ta­ty ma­sko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskɔvɨ, AS: maskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska, maseczka

 czas. maskować (się) ndk., zamaskować (się) dk.

Wiktionary


maskujący

→ ma­sko­wać


SJP.pl

Patrz:

maskować

maskulatyw

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. rze­czow­nik bę­dą­cy nazwą o trwa­le usta­lo­nym mę­skim ro­dza­ju gra­ma­tycz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maskulatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forma męska

Wiktionary


maskulinistyczny

→ ma­sku­li­nizm


SJP.pl

Patrz:

maskulinizm

maskulinizacja

wy­stą­pie­nie u ko­bie­ty cech so­ma­tycz­nych mę­skich w na­stęp­stwie nad­mia­ru hor­mo­nów o dzia­ła­niu an­dro­gen­nym; wi­ry­li­za­cja


SJP.pl

Ma­sku­li­ni­za­cja, wi­ry­li­za­cja – roz­wój cech fi­zycz­nych ty­po­wych dla do­ro­słych męż­czyzn u ko­biet lub mło­dych chłop­ców. Więk­szość zmian wi­ry­li­za­cyj­nych jest po­wo­do­wa­na przez an­dro­ge­ny. Ter­min „wi­ry­li­za­cja” jest sto­so­wa­ny w trzech kon­tek­stach: pre­na­tal­ne zróż­ni­co­wa­nie płcio­we, zmia­ny po­po­ro­do­we w okre­sie doj­rze­wa­nia męż­czyzn oraz nad­mier­ne od­dzia­ły­wa­nie an­dro­ge­nów u ko­biet[].

Wikipedia


maskulinizm

1. upo­dab­nia­nie się ko­biet do męż­czyzn, zwła­szcza w ubio­rze i za­cho­wa­niu;
2. ma­ni­fe­sto­wa­nie mę­skich cech i przed­sta­wia­nie mę­skie­go punk­tu wi­dze­nia


SJP.pl

Ma­sku­li­nizm (od ma­scu­li­nus – "męski"), także ma­sku­lizm – sze­reg ru­chów spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych oraz ide­o­lo­gii, które łączy wspól­ny cel, jakim jest zde­fi­nio­wa­nie, uzy­ska­nie i utrzy­my­wa­nie rów­no­ści płci pod wzglę­dem spo­łecz­nym, po­li­tycz­nym i eko­no­micz­nym. Ma­sku­li­ni­ści przyj­mu­ją sta­no­wi­sko, że w spo­łe­czeń­stwie prio­ry­te­to­wo trak­tu­je się ko­bie­cy punkt wi­dze­nia oraz że męż­czyź­ni są w nim trak­to­wa­ni nie­ucz­ci­wie. Ma­sku­li­nizm bywa skró­to­wo na­zy­wa­ny "od­wrot­no­ścią fe­mi­niz­mu" (ang. re­ver­sal of fe­mi­nism).

Wikipedia


maskulinizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­sku­li­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maskulinizować ndk.

Wiktionary


maskulinizować

1. na­da­wać cechy mę­skie;
2. zwięk­szać zna­cze­nie i udział męż­czyzn w sto­sun­ku do udzia­łu ko­biet;
3. two­rzyć nazwę oso­bo­wą wska­zu­ją­cą na ro­dzaj męski


SJP.pl


maskulinum

ro­dzaj męski; ma­scu­li­num


SJP.pl


maslow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abra­ham Mas­low – ame­ry­kań­ski psy­cho­log
  • James Mas­low – ame­ry­kań­ski aktor, tan­cerz, autor tek­stów i pio­sen­karz
  • Ma­słow

Wikipedia


masmix

marka mik­sów tłu­szczo­wych i mar­ga­ryn


SJP.pl

Mas­mix – po­łą­cze­nie masła z mar­ga­ry­ną. Na rynku pol­skim od 1992. Jest pro­du­ko­wa­ny przez za­kład Bunge Pol­ska Sp. z o.o. w Kar­cze­wie. W 2002 roku Ra­i­sio wpro­wa­dził "Mas­mix ku­li­nar­ny", płyn­ną mar­ga­ry­nę do pie­cze­nia, sma­że­nia i go­to­wa­nia po­traw.

Wikipedia


masnawi

per­ska forma po­e­tyc­ka


SJP.pl

Mas­na­wi (arab­ski: مثنوي, per­ski: مثنوی) – to ro­dzaj wier­sza o ry­mach pa­rzy­stych. Każdy z wer­sów ("bejt") skła­da się z dwóch po­łó­wek ("mesra’"), w któ­rych rymy ukła­da­ją się w sche­mat aa/bb/cc. Wiersz na­pi­sa­ny jest w for­mie Mas­na­wi w róż­nych me­trum w ję­zy­ku per­skim.

Wikipedia


masność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tłuszcz

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masny

 rzecz. maśnica ż.

Wiktionary


masny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na, Pod­ha­le, Lwów, Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. tłu­sty

 (1.2) slang. bar­dzo dobry, cał­kiem fajny, nie­zły

Wiktionary

Masny – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 4688 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 658 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Masny pla­su­je się na 190. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 510.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maśnica ż., masność ż.

Wiktionary


masochista

1. w me­dy­cy­nie: czło­wiek od­czu­wa­ją­cy roz­kosz płcio­wą pod wpły­wem bólu fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go, za­da­wa­ne­go przez part­ne­ra sek­su­al­ne­go;
2. prze­no­śnie: czło­wiek od­czu­wa­ją­cy przy­jem­ność w umyśl­nym za­da­wa­niu sobie cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych, w wy­szu­ki­wa­niu sobie pro­ble­mów, kło­po­tów albo w bier­nym pod­da­wa­niu się im; ofia­ra, mę­czen­nik, cier­pięt­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. psych. czło­wiek znaj­du­ją­cy sa­tys­fak­cję w od­czu­wa­niu cier­pie­nia

 (1.2) seks. czło­wiek od­czu­wa­ją­cy sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną, gdy part­ner­ką lub part­ne­rem znę­ca­ją się nad nim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochizm mrz.

:: fż. masochistka ż.

 przym. masochistyczny

 przysł. masochistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cierpiętnik

Wiktionary


masochistka

1. w me­dy­cy­nie: ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca roz­kosz płcio­wą pod wpły­wem bólu fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go, za­da­wa­ne­go przez part­ne­ra sek­su­al­ne­go;
2. prze­no­śnie: ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca przy­jem­ność w umyśl­nym za­da­wa­niu sobie cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych, w wy­szu­ki­wa­niu sobie pro­ble­mów, kło­po­tów albo w bier­nym pod­da­wa­niu się im; ofia­ra, mę­czen­ni­ca, cier­pięt­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. forma żeń­ska od: ma­so­chi­sta; ko­bie­ta znaj­du­ją­ca upo­do­ba­nie w ma­so­chiz­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­dy­sta to ktoś, kto po­tra­fi spra­wić wiele przy­jem­no­ści ma­so­chist­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɔˈxʲistka, AS: masoχʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochizm mrz.

:: fm. masochista mos.

 przym. masochistyczny

 przysł. masochistycznie

Wiktionary


masochistyczny

od­no­szą­cy się do od­czu­wa­nia przy­jem­no­ści sek­su­al­nej pod wpły­wem bólu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) seks. psych. od­no­szą­cy się do ma­so­chiz­mu lub ma­so­chi­sty

 (1.2) przen. bę­dą­cy sa­mo­ni­szczą­cym, cier­pięt­ni­czym lub do­bro­wol­nie trud­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochista mos., masochistka ż., masochizm mrz.

 przysł. masochistycznie

Wiktionary


masochizm

zbo­cze­nie po­le­ga­ją­ce na doz­na­wa­niu przy­jem­no­ści sek­su­al­nej pod wpły­wem bólu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­jem­ność w za­da­wa­niu sobie bólu lub w pod­da­wa­niu się bo­les­nym prak­ty­kom;

 (1.2) psych. seks. zbo­cze­nie sek­su­al­ne, które po­le­ga na od­czu­wa­niu sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej pod wpły­wem bólu lub upo­ko­rze­nia

Wiktionary

Ma­so­chizm – ro­dzaj pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych, w któ­rym jed­nost­ka od­czu­wa pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne w sy­tu­a­cjach, kiedy za­da­wa­ny jest jej fi­zycz­ny i psy­chicz­ny ból lub gdy jest po­ni­ża­na. Ma­so­chizm może być uz­na­ny za za­bu­rze­nie, jeśli jed­nost­ka od­czu­wa w związ­ku z nim po­czu­cie winy, lęk, roz­pacz i jeśli za­bu­rza on funk­cjo­no­wa­nie w in­nych sfe­rach życia. W hi­sto­rycz­nych kla­sy­fi­ka­cjach za­bu­rzeń psy­chicz­nych był za­wsze uz­na­wa­ny za za­bu­rze­nie, ule­gło to zmia­nie w kla­sy­fi­ka­cjach ICD-11 i DSM-5.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈsɔxʲism̥, AS: masoχʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochista mos., masochistka ż.

 przym. masochistyczny

 przysł. masochistycznie

Wiktionary


mason

czło­nek ma­so­ne­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ma­so­ne­rii, sto­wa­rzy­sze­nia ma­soń­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­so­ne­ria – ina­czej wol­no­mu­lar­stwo lub sztu­ka kró­lew­ska to po­nad­na­ro­do­wy ruch etycz­ny
  • Mason – miej­sco­wość w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ef­fing­ham
  • Mason – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie War­ren
  • Mason – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ing­ham
  • Mason – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Hills­bo­ro­ugh
  • Mason – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Tip­ton
  • Mason – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Mason
  • Mason – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Mason
  • Mason – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Mason – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Mason (ang. Mason Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Yell
  • Mason (ang. Mason Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ef­fing­ham

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sta­nach Zjed­no­czo­nych miesz­ka około dwóch mi­lio­nów ma­so­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasɔ̃n, AS: masõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masoneria ż., masonia ż., masoństwo n.

:: fż. masonka ż.

 przym. masoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. wolnomularz; przest. farmazon

Wiktionary


masoneria

tajne sto­wa­rzy­sze­nie mię­dzy­na­ro­do­we ma­ją­ce na celu du­cho­we do­sko­na­le­nie jed­nost­ki, zbra­ta­nie wszyst­kich ludzi i walkę z prze­są­da­mi; wol­no­mu­lar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mię­dzy­na­ro­do­we, eli­tar­ne sto­wa­rzy­sze­nie o spe­cy­ficz­nych struk­tu­rach or­ga­ni­za­cyj­nych, które swe pryn­cy­pia i idee wy­ra­ża za poś­red­nict­wem ro­zbu­do­wa­nej sym­bo­li­ki i ry­tu­a­łów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kra­jach ka­to­lic­kich i pra­wo­sław­nych przy­na­leż­ność do ma­so­ne­rii była za­ka­za­na przez Ko­ścio­ły, po­nie­waż uwa­ża­no, że loże roz­sie­wa­ją an­ty­kle­ry­ka­lizm i re­la­ty­wizm etycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɔ̃ˈnɛrʲja, AS: masõnerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masonika nmos., mason mos., masonka ż., masoństwo n.

 przym. masoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolnomularstwo

Wiktionary


masonika

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. do­ku­men­ty, tek­sty rę­ko­pi­śmien­ne i druki do­ty­czą­ce ma­so­ne­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbiór ma­so­ni­ków w ka­to­wic­kiej książ­ni­cy nie jest ob­szer­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mason mos., masoneria ż., masonka ż.

Wiktionary


masonka

człon­ki­ni sto­wa­rzy­sze­nia ma­soń­skie­go; wol­no­mu­lar­ka, far­ma­zon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni sto­wa­rzy­sze­nia ma­soń­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sa­lo­nie wi­siał por­tret zna­nej mu z pu­bli­ka­cji ma­son­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masoneria ż., masonia ż., masoństwo n.

:: fm. mason mos.

 przym. masoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolnomularka

Wiktionary


masonolog

ba­dacz hi­sto­rii wol­no­mu­lar­stwa i idei wol­no­mu­lar­skich


SJP.pl


masonologia

nauka ba­da­ją­ca hi­sto­rię wol­no­mu­lar­stwa i idee wol­no­mu­lar­skie


SJP.pl

Ma­so­no­lo­gia – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem hi­sto­rii wol­no­mu­lar­skiej i idei wol­no­mu­lar­skich.

Ter­min ten jako pier­wszy za­pro­po­no­wał fran­cu­ski ba­dacz Alec Mel­lor. Uz­na­nie ma­so­no­lo­gii za sa­mo­dziel­ną dy­scy­pli­nę za­o­wo­co­wa­ło w ostat­nich dzie­się­cio­le­ciach ob­szer­ną li­te­ra­tu­rą przed­mio­tu od­po­wia­da­ją­cą ak­tu­al­nym wy­mo­gom i ry­go­rom na­u­ko­wym, opar­tą na po­głę­bio­nych, źró­dło­wo ugrun­to­wa­nych ba­da­niach.

Wikipedia


masonoznawstwo

nauka o ma­so­ne­rii


SJP.pl


masora

ży­dow­ski sy­stem wier­ne­go prze­ka­zy­wa­nia wy­mo­wy he­braj­skie­go tek­stu bi­blii


SJP.pl

Ma­so­ra ( ‏מסורה‎) – zbiór usta­lo­nych reguł, wy­pra­co­wa­ny przez ży­dow­skich uczo­nych na pod­sta­wie prac i sy­ste­mu stu­diów nad tek­stem bi­blij­nym, któ­rych celem jest za­cho­wa­nie i prze­ka­za­nie tek­stu bi­blij­ne­go w niez­mie­nio­nym pod każ­dym wzglę­dem kształ­cie. He­braj­skie słowo "ma­so­ra" po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od "asar" („więzy”, „okowy”) i "masar" („po­da­wa­nie”, „prze­ka­zy­wa­nie”) przez co wska­zu­je na prze­ka­zy­wa­nie tra­dy­cji bi­blij­nej.

Wikipedia


masoreci

jeden z uczo­nych ży­dow­skich, któ­rzy w VIII–X w. odt­wo­rzy­li i ujed­no­li­ci­li tekst Bi­blii


SJP.pl

Ma­so­re­ci ( ‏‎"baʽalé hammasoráh", „pa­no­wie tra­dy­cji”) – ży­dow­scy ucze­ni Tory, któ­rzy mię­dzy VI a XI wie­kiem stwo­rzy­li sy­stem za­pi­su sa­mo­gło­sek w al­fa­be­cie he­braj­skim oraz opra­co­wa­li ofi­cjal­ny tekst Bi­blii he­braj­skiej znany jako tekst ma­so­rec­ki. Dzia­łal­ność ma­so­re­tów była sku­pio­na wokół dwóch głów­nych szkół ma­so­rec­kich – ba­bi­loń­skiej i pa­le­styń­skiej, róż­nią­cych się spo­so­bem za­pi­su zna­ków sa­mo­gło­sko­wych.

Wikipedia


masorecki

→ ma­so­re­ta, → ma­so­re­ci


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­so­re­ta­mi, do­ty­czą­cy ma­so­re­tów

Wiktionary

Patrz:

masoreta, → masoreci

Powiązane:

 rzecz. masoreta m.

Wiktionary


masoreta

jeden z uczo­nych ży­dow­skich, któ­rzy w VIII–X w. odt­wo­rzy­li i ujed­no­li­ci­li tekst Bi­blii


SJP.pl


masoretyczny

→ ma­so­re­ta


SJP.pl

Patrz:

masoreta

masorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żona ma­sa­rza

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mucha skła­da­ją­ca jajka na mię­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masorz mos.

Wiktionary


masorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rzeź­nik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sklep mięs­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masorka ż.

Wiktionary


masospondyl

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du pro­za­u­ro­po­dów


SJP.pl

Ma­so­spon­dyl ("Mas­so­spon­dy­lus") – ro­dzaj pro­za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny ma­so­spon­dy­li (Mas­so­spon­dy­li­dae).

Żył we wczes­nej jurze (ok. 200-185 mln lat temu) na obec­nych te­re­nach Afry­ki. Dłu­gość ciała do 6 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki oraz być może w Zim­bab­we.

Wikipedia


masospondyle

ro­dzi­na di­no­za­u­rów z in­fra­rzę­du pro­za­u­ro­po­dów


SJP.pl

Ma­so­spon­dy­le (Mas­so­spon­dy­li­dae) – ro­dzi­na di­no­za­u­rów z in­fra­rzę­du pro­za­u­ro­po­dów.

Wikipedia


masowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masaż m., masażysta m., masażystka ż.

 czas. masować

Wiktionary


masować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ma­so­wać)

 (1.1) wy­ko­ny­wać masaż

 (1.2) przest. gro­ma­dzić w jed­nym miej­scu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­so­wać się (dk. wy­ma­so­wać się)

 (2.1) ma­so­wać (1.1) swoje ciało

 (2.2) być ma­so­wa­nym (1.1)

 (2.3) wy­ko­ny­wać masaż sobie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarnia ż., masaż mrz., masażysta mos., masażystka ż., masowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozcierać

 (1.2) skupiać

Wiktionary


masowcowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­sow­cem, do­ty­czą­cy ma­sow­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masowiec m.

Wiktionary


masowiec

sta­tek przez­na­czo­ny do prze­wo­zu to­wa­rów ma­so­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek hand­lo­wy przy­sto­so­wa­ny do ma­so­we­go prze­wo­zu su­chych, syp­kich ła­dun­ków luzem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. przest. ktoś, kto na­le­ży do mas, nie­zor­ga­ni­zo­wa­ny w struk­tu­rach

 (2.2) środ. przest. dzia­łacz par­tyj­ny pra­cu­ją­cy z „ma­sa­mi ro­bot­ni­czy­mi”

Wiktionary

Ma­so­wiec – sta­tek wodny, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu su­chych ła­dun­ków luzem, tj. bez opa­ko­wa­nia, wsy­py­wa­nych bez­poś­red­nio do ła­dow­ni, jak np. wę­giel, ruda, na­wo­zy mi­ne­ral­ne, zboża, siar­ka gra­nu­lo­wa­na itp. Ma­sow­ce uży­wa­ne są też bar­dzo czę­sto do prze­wo­zu ła­dun­ków pół­ma­so­wych (break-bulk), czyli np. blach (także w krę­gach), stali w innej po­sta­ci (szyn, kęsów hut­ni­czych), drew­na pa­kie­ty­zo­wa­ne­go, pa­pie­ru w ro­lach, a także kon­te­ne­rów (ma­sow­co-kon­te­ne­row­ce) (zo­bacz też: kon­te­ne­ro­wiec).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod flagą PŻM pły­wał jeden z naj­więk­szych pol­skich stat­ków, ma­so­wiec o no­śno­ści 60 ty­się­cy ton, m/s „Huta im. Le­ni­na”.

 (2.1) Szary ma­so­wiec za­czy­na tra­cić wiarę w ka­pi­ta­lizm.

 (2.2) Nie­prze­cięt­nie zdol­ny or­ga­ni­za­tor, po­li­tyk, ma­so­wiec, autor wielu cen­nych po­zy­cji pu­bli­cy­sty­ki par­tyj­nej, kil­ka­krot­ny dłu­go­let­ni wię­zień sa­na­cji, znany ze swych wy­stą­pień w kraju i za gra­ni­cą (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masówka ż., masowość ż., masy nmos.

 przym. masowy, masowcowy

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku pan­de­mii COVID-19 lu­dzie ma­so­wo ku­po­wa­li pa­pier to­a­le­to­wy i ma­ka­ron, bo bali się zam­knię­cia skle­pów.

 (1.1) Za cza­sów Sta­li­na w ZSRR ma­so­wo bu­rzo­no cerk­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masowość ż., masówka ż., masowiec mos./mrz.

 przym. masowy

Wiktionary


masowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­so­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɔvɔɕt͡ɕ, AS: masovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masówka ż., masa ż., masowiec m., masy nmos.

 przym. masowy

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masowy

1. obej­mu­ją­cy bar­dzo dużą licz­bę ludzi, zwie­rząt lub rze­czy, np. ma­so­we wę­drów­ki, ma­so­wy wykup cze­goś;
2. przez­na­czo­ny dla bar­dzo dużej licz­by ludzi, np. ma­so­wa pro­duk­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) obej­mu­ją­cy, do­ty­czą­cy dużej licz­bę ludzi, zwie­rząt lub przed­mio­tów

 (1.2) przez­na­czo­ny, skie­ro­wa­ny do dużej licz­by ludzi, zwie­rząt lub przed­mio­tów

 (1.3) fiz. do­ty­czą­cy masy w zna­cze­niu fi­zycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mie­li­śmy tylko ka­za­nia­mi i wodą świę­co­ną zwal­czać or­ga­ni­za­to­rów ma­so­wych mor­dów, oprysz­ków z NSZ i po­gro­bow­ców re­żi­mu Be­re­zy?

 (1.1) Pasję ojca kon­ty­nu­o­wał jego syn Jerzy, który ho­do­wał na ma­so­wą skalę słyn­ną różę bac­ca­ra (zam­knię­ta - spra­wia wra­że­nie czar­nej, a kiedy pąk się ot­wie­ra, widać jej praw­dzi­wą, ciem­no­czer­wo­ną barwę).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɔvɨ, AS: masovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masowość ż., masowiec m., masówka ż., masy nmos.

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masoński

do­ty­czą­cy ma­so­na, ma­so­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­so­ne­rią, do­ty­czą­cy ma­so­ne­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­ła wta­jem­ni­czo­na w ry­tu­ał ma­soń­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masoneria ż., mason mos., masonka ż., masonia ż., masoństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolnomularski

Wiktionary


masońskość

→ ma­soń­ski


SJP.pl

Patrz:

masoński

massachusetts

[czy­taj: ma­sa­czu­sets] stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jeden ze sta­nów USA, po­ło­żo­ny w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści, na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, ze sto­li­cą w Bo­sto­nie;

Wiktionary

Mas­sa­chu­setts (wym. ; pełna nazwa: Com­mon­we­alth of Mas­sa­chu­setts, „Wspól­no­ta Mas­sa­chu­setts”) – jeden ze sta­nów USA, po­ło­żo­ny w re­gio­nie Nowej An­glii na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

Na pół­no­cy gra­ni­czy ze sta­nem New Hamps­hi­re oraz sta­nem Ver­mont, na za­cho­dzie ze sta­nem Nowy Jork, a na po­łud­niu z Con­nec­ti­cut i Rhode Is­land.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inna na­dzie­ja de­mo­kra­tów to John Kerry, se­na­tor z Mas­sa­chu­setts, bo­ha­ter wojny w Wiet­na­mie, gdzie zo­stał kil­ka­krot­nie ranny.

Wiktionary


massalski

naz­wi­sko


SJP.pl


massenet

[czy­taj: masNE] naz­wi­sko, m.in. Jules Mas­se­net (1842-1912) - kom­po­zy­tor fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • André Jo­seph Em­ma­nu­el Mas­se­net – fran­cu­ski ge­ne­rał
  • Jules Mas­se­net – fran­cu­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta

Wikipedia


masseo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak brat Mas­seo po­wie­dział świę­te­mu Fran­cisz­ko­wi, niby w żar­tach, że świat za nim cho­dzi, i jak świę­ty Fran­ci­szek od­po­wie­dział, że tak jest istot­nie, ku zaw­sty­dze­niu świa­ta i z łaski Boga.

Wiktionary


mastaba

sta­ro­e­gip­ski gro­bo­wiec zło­żo­ny z czę­ści na­ziem­nej i po­dziem­nej wraz z ko­mo­rą gro­bo­wą, do któ­rej pro­wa­dzi pio­no­wy szyb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­che­ol. gro­bo­wiec egip­ski w kształ­cie ścię­te­go ostro­słu­pa;

Wiktionary

Ma­sta­ba (arab. ława) – ro­dzaj gro­bow­ca spo­ty­ka­ne­go w sta­ro­żyt­nym Egip­cie, ma­ją­ce­go kształt ścię­te­go ostro­słu­pa na pro­sto­kąt­nym pla­nie.

Ma­sta­ba skła­da się z mu­ro­wa­nej czę­ści na­dziem­nej oraz po­dziem­nej ko­mo­ry gro­bo­wej, po­łą­czo­nych pio­no­wym szy­bem, który po po­grze­bie za­sy­py­wa­no i ma­sko­wa­no.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy na cmen­ta­rzy­sku Far­chy będą je­szcze star­sze ma­sta­by niż ta, zna­le­zio­na w tym roku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈstaba, AS: mastaba

Wiktionary


mastadenowirus

wirus sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny w przy­ro­dzie, wy­stę­pu­ją­cy w wielu od­mia­nach, u czło­wie­ka naj­czę­ściej wy­wo­łu­ją­cy ła­god­ne in­fek­cje dróg od­de­cho­wych o ob­ja­wach prze­zię­bie­nia; ade­no­wi­rus


SJP.pl


mastalerz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­sta­lerz – pol­ski aktor
  • Ha­li­na Ma­sta­lerz – pol­ska ro­bot­ni­ca, po­słan­ka na Sejm
  • Jan Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy
  • Ka­zi­mierz Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy
  • Kon­stan­ty Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy
  • Lech Ma­sta­lerz – pol­ski urzęd­nik
  • Mar­cin Ma­sta­lerz – pol­ski dzien­ni­karz i autor ksią­żek
  • Nor­bert Ma­sta­lerz – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Prze­my­sław Ma­sta­lerz – pol­ski che­mik
  • Sta­ni­sław Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


mastalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Ma­stal­ski − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, te­o­log, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Ry­szard Ma­stal­ski − pol­ski praw­nik
  • Sta­ni­sław Ma­stal­ski − pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


mastektomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si wy­ko­ny­wa­ne naj­czę­ściej u ko­biet cho­rych na no­wot­wór zło­śli­wy; od­ję­cie pier­si, mam­mek­to­mia, mam­mo­to­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si;

Wiktionary

Ma­stek­to­mia (z gr. μαστός „pierś”, oraz ἐκτομή „wy­cię­cie“) – chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie jed­nej lub obu pier­si, w ca­ło­ści lub czę­ścio­wo. Ma­stek­to­mia jest zaz­wy­czaj prze­pro­wa­dza­na w celu le­cze­nia lub pro­fi­lak­ty­ki raka pier­si, cho­ciaż pod­da­ją się jej rów­nież osoby transpł­cio­we, w szcze­gól­no­ści trans męż­czyź­ni, w ra­mach ope­ra­cyj­nej ko­rek­ty płci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sie me­no­pa­u­zy wzra­sta ry­zy­ko za­cho­ro­wa­nia na no­wot­wo­ry pier­si, które nie­wy­kry­te na czas koń­czą się ma­stek­to­mią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja, AS: mastektõmʹi ̯a

Wiktionary


master

kie­row­nik biegu my­śliw­skie­go w za­wo­dach kon­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. w za­wo­dach hi­picz­nych: kie­row­nik biegu my­śliw­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) film. wzor­co­wy zapis ma­te­ria­łu fil­mo­we­go

 (2.2) film. kopia z za­re­je­stro­wa­nym ma­ste­rem (2.1)

 (2.3) film. ca­ło­ścio­we uję­cie sceny w sze­ro­kim pla­nie

Wiktionary

Ma­ster – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca death metal, za­li­cza­na do pre­kur­so­rów ga­tun­ku. Pow­sta­ła 1983 roku w Chi­ca­go w sta­nie Il­li­no­is w USA, wy­stę­pu­jąc do 1985 roku pod nazwą "Death Stri­ke".

De­biu­tanc­ki album grupy pt. "Ma­ster" był re­je­stro­wa­ny dwu­krot­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmastɛr, AS: master

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastering

 czas. masterować ndk., remasterować ndk.

 przym. masteringowy

Wiktionary


mastercard

[czy­taj: ma­ster­kart] mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca in­sty­tu­cje wy­da­ją­ce karty płat­ni­cze


SJP.pl

Ma­ster­card Inc. – spół­ka i or­ga­ni­za­cja człon­kow­ska zrze­sza­ją­ca ponad 25 000 in­sty­tu­cji fi­nan­so­wych wy­da­ją­cych karty płat­ni­cze sy­gno­wa­ne marką i logo Ma­ster­card, oraz Cir­rus.

Or­ga­ni­za­cję za­ło­ży­ło kilka ban­ków ame­ry­kań­skich (Uni­ted Ca­li­for­nia Bank, Wells Fargo, Croc­ker Na­tio­nal Bank, Bank of Ca­li­for­nia), jako kon­ku­ren­cję dla po­dob­nej or­ga­ni­za­cji BankAmericard (za­ło­żo­nej przez Bank of Ame­ri­ca, przeksz­tał­co­nej póź­niej w Visę).

Wikipedia


mastering

pro­ces przy­go­to­wa­nia wzor­ca do pro­duk­cji opar­tych na nim płyt CD


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. koń­co­wy etap pro­ce­su re­a­li­za­cji pro­duk­cji mu­zycz­nej, pod­czas któ­re­go wy­do­by­wa się niu­an­se brzmie­nio­we re­a­li­zo­wa­ne­go ma­te­ria­łu;

Wiktionary

Ma­ste­ring – koń­co­wy etap pro­ce­su re­a­li­za­cji pro­duk­cji mu­zycz­nej, pod­czas któ­re­go wy­do­by­wa się niu­an­se brzmie­nio­we re­a­li­zo­wa­ne­go ma­te­ria­łu. Ma to na celu ujed­no­li­ce­nie brzmie­nia wszyst­kich ut­wo­rów (zwła­szcza, gdy ma­te­riał re­je­stro­wa­ny był w róż­nych stu­diach na­gra­nio­wych) oraz do­sto­so­wa­nie brzmie­nia ma­te­ria­łu do obo­wią­zu­ją­cych stan­dar­dów. Pod­sta­wą dla ma­ste­rin­gu jest po­przed­nio prze­pro­wa­dzo­ne, po­praw­nie brzmią­ce mik­so­wa­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: masˈtɛrʲĩŋk, AS: masterʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masteringowy

 rzecz. masteringowiec mos., master mos./mrz.

Wiktionary


masteringowy

→ ma­ste­ring


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ste­rin­giem, do­ty­czą­cy ma­ste­rin­gu

Wiktionary

Patrz:

mastering

Wymowa:

IPA: ˌmastɛrʲĩŋkˈɔvɨ, AS: masterʹĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. master mos./mrz.

Wiktionary


masterka

→ ma­ster


SJP.pl

Patrz:

master

mastermind

[czy­taj: ma­ster­majnd] gra lo­gicz­na po­le­ga­ją­ca na od­ga­dy­wa­niu ukry­te­go ukła­du ko­lo­ro­wych ele­men­tów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ster­mind – album Ricka Rossa
  • Ma­ster­mind – ja­poń­ski film z 1976
  • Ma­ster­mind – gra plan­szo­wa
  • Ma­ster­mind – grupa mu­zycz­na

Wikipedia


masternak

naz­wi­sko


SJP.pl


masterować

przy­go­to­wy­wać wzo­rzec do ma­so­wej pro­duk­cji no­śni­ków dźwię­ku


SJP.pl


masterplan

1. do­ku­ment okre­śla­ją­cy stra­te­gię roz­wo­ju ja­kie­goś ob­sza­ru, mia­sta itp.;
2. plan na­drzęd­ny, stra­te­gia dzia­ła­nia spi­na­ją­ca wszyst­kie mniej­sze etapy da­ne­go pro­jek­tu w jedną ca­łość


SJP.pl

Ma­ster­plan – nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny wy­ko­nu­ją­cy me­lo­dyj­ny power metal. Pow­stał w 2001 roku w Ham­bur­gu

Wikipedia


masters

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sters – jeden z 3 naj­waż­niej­szych tur­nie­jów sno­o­ke­ra, część Tri­ple Crown
  • ATP Tour Ma­sters 1000 – seria 9 wiel­kich tur­nie­jów te­ni­so­wych
  • ATP Fi­nals (daw­niej Ten­nis Ma­sters Cup) – tur­niej te­ni­so­wy koń­czą­cy sezon
  • Ma­sters To­ur­na­ment (The Ma­sters, The U.S. Ma­sters) – jeden z czte­rech naj­więk­szych tur­nie­jów gol­fo­wych męż­czyzn
  • Ma­sters — tur­niej darta or­ga­ni­zo­wa­ny przez fe­de­ra­cję PDC
  • ma­sters – ka­te­go­ria wie­ko­wa dla lek­ko­at­le­tów po­wy­żej 35. roku życia
  • Wi­ka­na (daw­niej Ma­sters SA) – spół­ka gieł­do­wa
  • Ma­sters – grupa mu­zycz­na
  • Ma­sters – album grupy Ma­sters

Wikipedia


mastershot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. dłu­gie uję­cie re­a­li­zo­wa­ne bez cięć mon­ta­żo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­le­dysk do ut­wo­ru „Po­czą­tek” na­gra­ny jest ma­sters­ho­tem, nie­przer­wa­nym żad­nym cię­ciem ani mon­ta­żem

Wiktionary


mastif

pies obron­ny z grupy dogów; ma­stiff, ma­styf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psa cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się ma­syw­ną bu­do­wą ciała, o po­mar­szczo­nym czole i ob­wi­słych uszach;

Wiktionary

Ma­stif, ma­styf ( ma­stiff) – nazwa sto­so­wa­na dla kilku ras psa z grupy mo­lo­sów w typie doga, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się ma­syw­ną bu­do­wą ciała (sze­ro­ka klat­ka pier­sio­wa, mocne koń­czy­ny, duża głowa z krót­kim, sze­ro­kim py­skiem). We­dług słow­ni­ko­wej de­fi­ni­cji nazwy "ma­stif" psy te cha­rak­te­ry­zu­ją się płową sier­ścią, ale uma­szcze­nie współ­czes­nych ma­sti­fów bywa też inne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmastʲif, AS: mastʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastiff m., mastyf m.

 przym. mastifowy, mastiffowy, mastyfowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mastiff, mastyf

Wiktionary


mastiff

pies obron­ny z grupy dogów; ma­stif, ma­styf


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­stiff – iz­ra­el­ski bez­za­ło­go­wy apa­rat la­ta­ją­cy
  • Ma­stiff – bry­tyj­ski tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny, od­mia­na po­ja­zdu Co­u­gar kon­struk­cji ame­ry­kań­skiej
  • HMS „Ma­stiff” – nazwa kilku bry­tyj­skich okrę­tów
  • ma­stif () – rasa psa

Wikipedia


mastiffowy

→ ma­stiff; ma­sti­fo­wy, ma­sty­fo­wy


SJP.pl


mastifowy

→ ma­stif; ma­stif­fo­wy, ma­sty­fo­wy


SJP.pl


mastika

napój al­ko­ho­lo­wy za­pra­wia­ny ma­styk­sem (ży­wi­cą z drze­wa pi­sta­cji kle­i­stej) i olej­kiem anyż­ko­wym; w Ma­ce­do­nii tru­nek na­ro­do­wy, w Buł­ga­rii pi­ja­ny z li­kie­rem mię­to­wym


SJP.pl

Ma­sti­ka (gr. μαστίχα, μαστιχάτο; czyt. "mastícha", "masticháto") – po­pu­lar­ny słod­ki li­kier z grec­kiej wyspy Chios, który pro­du­ko­wa­ny jest po­przez po­łą­cze­nie de­sty­la­tu krysz­ta­łów ma­styk­su (ży­wi­cy ze śró­dziem­no­mor­skie­go drze­wa pi­sta­cji kle­i­stej) z czy­stym al­ko­ho­lem i cu­krem. Jest tra­dy­cyj­nym grec­kim pro­duk­tem, a na wy­spie, z któ­rej po­cho­dzi, spo­ży­wa się go od stu­le­ci. Jego nazwa po­cho­dzi od ma­styk­su; w ję­zy­ku grec­kim nazwy ma­sti­ki i ma­styk­su brzmią tak samo i są iden­tycz­nie za­pi­sy­wa­ne.

Wikipedia


mastka

wy­dzie­li­na zbie­ra­ją­ca się pod na­plet­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. ma­zi­sta, se­ro­wa­ta wy­dzie­li­na gru­czo­łów apo­kry­no­wych gro­ma­dzą­ca się na zew­nętrz­nych na­rzą­dach płcio­wych

Wiktionary

Mast­ka ( smeg­ma, oz­na­cza „mydło” lub „myć”) – ma­zi­sta na­tu­ral­nie biała, lub żół­ta­wa, wy­dzie­li­na gru­czo­łów apo­kry­no­wych gro­ma­dzą­ca się u męż­czyzn ( smeg­ma præputii) pod na­plet­kiem, głów­nie w rowku za­żo­łęd­nym człon­ka, a u ko­biet ( smeg­ma cli­to­ri­dis) pod na­plet­kiem łech­tacz­ki oraz po­mię­dzy war­ga­mi sro­mo­wy­mi mniej­szy­mi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) smegma

Wiktionary


mastocyt

ko­mór­ka tucz­na w tkan­ce łącz­nej ma­ją­ca zdol­ność wyt­wa­rza­nia he­pa­ry­ny


SJP.pl


mastodont

1. pre­hi­sto­rycz­ny ssak z rzędu trą­bow­ców, po­kro­jem zbli­żo­ny do sło­nia;
2. osoba ak­tyw­na za­wo­do­wo dłu­żej niż jej ró­wie­śni­cy; di­no­za­ur;
3. osoba sta­ro­mod­na, sta­roś­wiec­ka, nie­no­wo­czes­na; di­no­za­ur;
4. coś prze­sta­rza­łe­go;
5. coś wiel­kie­go, bar­dzo du­żych roz­mia­rów; ol­brzym, kolos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. sło­nio­po­dob­ne zwie­rzę ko­pal­ne;

 (1.2) przen. osoba wy­ko­nu­ją­ca zawód dłu­żej niż śred­nia

 (1.3) przen. głów­nie pejor. osoba ży­ją­ca daw­ny­mi oby­cza­ja­mi, sty­lem my­śle­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przen. pejor. coś o prze­sta­rza­łej or­ga­ni­za­cji lub kon­struk­cji

 (2.2) przen. coś wiel­kie­go, o po­kaź­nych ga­ba­ry­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­kow­cy od­kry­li nowe ga­tun­ki ma­mu­ta i ma­sto­don­ta.

 (1.3) Od­szedł na Wiecz­ne Łowy jako stary czło­wiek - stary wie­kiem, stary ide­a­mi, któ­rych bro­nił, ma­sto­dont cy­wi­li­za­cji, po któ­rej zo­sta­ło tak nie­wie­le.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mastodontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) olbrzym, gigant

Wiktionary


mastodontowy

→ ma­sto­dont


SJP.pl

Patrz:

mastodont

mastodonzaur

wy­mar­ły ol­brzy­mi płaz tar­czo­gło­wy, ży­ją­cy w Eu­ro­pie w póź­nym tria­sie


SJP.pl

Ma­sto­don­za­ur ("Ma­sto­don­sa­u­rus" – „ja­szczur z bro­daw­ko­wa­tym zębem”) – środ­ko­wo-tria­so­wy płaz tar­czo­gło­wy z ro­dzi­ny ka­pi­to­za­u­rów, które przed na­sta­niem ery di­no­za­u­rów były jed­ny­mi z czo­ło­wych dra­pież­ni­ków. Żył na te­re­nie obec­nej Eu­ro­py oraz Afry­ki Pół­noc­nej ok. 235–230 mln lat temu. Zo­stał tak naz­wa­ny, po­nie­waż po­cząt­ko­wo pa­le­on­to­lo­dzy są­dzi­li, że to kro­ko­dyl – ze wzglę­du na wiel­kość oraz obec­ność kost­nych guz­ków w skó­rze.

Wikipedia


mastolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie eko­lo­gii, bio­lo­gii i sy­ste­ma­ty­ki ssa­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. zob. te­rio­log.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) biol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ma­sto­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­sto­lo­dzy ba­da­ją za­rów­no sło­nie, jak i nie­to­pe­rze oraz del­fi­ny.

 (2.1) Pani ma­sto­log in­te­re­so­wa­ła się prze­de wszyst­kim ce­to­lo­gią, ale miała dużą orien­ta­cję rów­nież w dzie­dzi­nie pry­ma­to­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈstɔlɔk, AS: mastolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastologia ż.

:: fż. mastolożka ż.

 przym. mastologiczny

 przysł. mastologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriolog, mammolog

 (2.1) teriolog, mammolog

Wiktionary


mastologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o ssa­kach; mam­mo­lo­gia; te­rio­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zob. te­rio­lo­gia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­sto­lo­gia, ina­czej te­rio­lo­gia, jest dzia­łem zo­o­lo­gii, a zo­o­lo­gia - bio­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmastɔˈlɔɟja, AS: mastoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastolog m.

 przym. mastologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mammologia, nauka o ssakach, teriologia

Wiktionary


mastopatia

Ma­sto­pa­tia, ina­czej dy­splaz­ja sutka – hor­mo­no­za­leż­ne zmia­ny roz­ro­sto­we i za­ni­ko­we miąż­szu gru­czo­łu sut­ko­we­go le­żą­ce u pod­staw róż­no­rod­nych scho­rzeń.

Wikipedia


mastroianni

[czy­taj: ma­stro­ja­ni] naz­wi­sko, m.in. Mar­ce­lo Ma­stro­ian­ni (1924-1996) - wło­ski aktor fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Um­ber­to Ma­stro­ian­ni – rzeź­biarz
  • Pat Ma­stro­ian­ni – ka­na­dyj­ski aktor
  • Mar­cel­lo Ma­stro­ian­ni – aktor wło­ski
  • Chia­ra Ma­stro­ian­ni – ak­tor­ka fran­cu­ska

Wikipedia


mastrychcki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ma­strych­tem, do­ty­czą­cy ma­strych­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastrycht mrz.

Wiktionary


mastrycht

w ge­o­lo­gii: naj­młod­szy, szó­sty wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy około 5 mi­lio­nów lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­młod­szy wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy 70,6 – 65,5 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Ma­strycht (ang. "Ma­a­strich­tian")

Stra­to­typ dol­nej gra­ni­cy ma­strych­tu znaj­du­je się w Ter­cis les Bains nad rzeką Adour (Lan­des, Fran­cja). Gra­ni­ca opie­ra się na pier­wszym wy­stą­pie­niu amo­ni­ta "Pa­chy­di­scus ne­u­ber­gi­cus" (Hauer, 1858).

Nazwa po­cho­dzi od mia­sta Ma­a­stricht w Lim­bur­gii (Ho­lan­dia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmastrɨxt, AS: mastryχt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mastrychcki

Wiktionary


masturbacja

po­draż­nia­nie włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych; ip­sa­cja, ona­nizm, ona­nia, sa­mog­wałt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. ona­nizm.;

Wiktionary

Ma­stur­ba­cja – po­bu­dza­nie włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu wy­wo­ła­nia u sie­bie po­bu­dze­nia sek­su­al­ne­go. Może, lecz nie musi, pro­wa­dzić do osią­gnię­cia or­gaz­mu. Ter­min obej­mu­je sty­mu­la­cję za po­mo­cą dłoni, przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku, a także za po­mo­cą ak­ce­so­riów, ta­kich jak wi­bra­to­ry czy sztucz­ne po­chwy. Ma­stur­ba­cja od­by­wa się bez udzia­łu lub przy jego wy­łącz­nie bier­nym udzia­le. Ist­nie­je po­ję­cie wza­jem­nej ma­stur­ba­cji, które do­ty­czy sy­tu­a­cji z ak­tyw­nym udzia­łem part­ne­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług nauki Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go ma­stur­ba­cja jest grze­chem.

 (1.1) Ta płyta była w moim śro­do­wi­sku tak nie­zbęd­nym atry­bu­tem doj­rze­wa­nia jak trą­dzik i ma­stur­ba­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturˈbat͡sʲja, AS: masturbacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbator m., masturbatorka ż., masturbałek m.

 czas. masturbować ndk.

 przym. masturbacyjny

 przysł. masturbacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onanizm, onania, samogwałt, ipsacja

Wiktionary


masturbacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­stur­ba­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

 czas. masturbować

Wiktionary


masturbacyjny

zwią­za­ny z ma­stur­ba­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­stur­ba­cją, do­ty­czą­cy ma­stur­ba­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

 czas. masturbować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onanistyczny

Wiktionary


masturbant

osoba za­spo­ka­ja­ją­ca się sek­su­al­nie bez udzia­łu part­ne­ra; ona­ni­sta, ma­stur­ba­tor


SJP.pl


masturbantka

ko­bie­ta za­spo­ka­ja­ją­ca się sek­su­al­nie bez udzia­łu part­ne­ra; ona­nist­ka, ma­stur­ba­tor­ka


SJP.pl


masturbator

przy­rząd do po­draż­nia­nia włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. środ. ona­ni­sta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przy­rząd, urzą­dze­nie do ma­stur­ba­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­rem na par­kin­gu po­li­cja na­kry­ła w sa­mo­cho­dzie ja­kie­goś ma­stur­ba­to­ra.

 (2.1) Po­dob­no w tym sex sho­pie można do­stać ma­stur­ba­to­ry na ba­te­rie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturˈbatɔr, AS: masturbator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

 czas. masturbować

Wiktionary


masturbatorka

ko­bie­ta za­spo­ka­ja­ją­ca się sek­su­al­nie bez udzia­łu part­ne­ra; ma­stur­bant­ka, ona­nist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ona­nist­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

Wiktionary


masturbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­stur­bo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturbɔˈvãɲɛ, AS: masturbovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. masturbować

Wiktionary


masturbować

1. po­draż­niać na­rzą­dy płcio­we part­ne­ra; ona­ni­zo­wać;
2. ma­stur­bo­wać się - po­draż­niać włas­ne na­rzą­dy płcio­we w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych; ona­ni­zo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­bu­dzać na­rzą­dy płcio­we w celu wy­wo­ła­nia roz­ko­szy sek­su­al­nej – bez udzia­łu part­ne­ra lub z jego wy­łącz­nie bier­nym udzia­łem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­stur­bo­wać się

 (2.1) ma­stur­bo­wać (1.1) sa­me­go sie­bie

 (2.2) ma­stur­bo­wać (1.1) sie­bie wza­jem­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jacek ma­stur­bu­je się bar­dzo czę­sto od czasu, gdy rzu­ci­ła go dziew­czy­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturˈbɔvat͡ɕ, AS: masturbovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż., masturbator m., masturbowanie n.

 przym. masturbacyjny

 przysł. masturbacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) onanizować się, uprawiać ipsację; wulg. walić konia

Wiktionary


mastyf

pies obron­ny z grupy dogów; ma­stif, ma­stiff


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. ma­stif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastif mzw.

Wiktionary


mastyfowy

→ ma­styf; ma­sti­fo­wy, ma­stif­fo­wy


SJP.pl


mastygonema

rzę­ska na po­wierzch­ni wici ruch­li­wych ko­mó­rek eu­ka­rio­tów


SJP.pl


mastyka

ro­dzaj ży­wi­cy sto­so­wa­nej m.in. do wy­ro­bu la­kie­rów i farb


SJP.pl


mastykowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych, o drob­nych, żół­tych lub bia­łych kwia­tach ze­bra­nych w wie­chy i ku­li­stych owo­cach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej


SJP.pl


mastykowy

przy­miot­nik od: ma­sty­ka


SJP.pl


mastyks

ży­wi­ca otrzy­my­wa­na z drze­wa ma­styk­so­we­go


SJP.pl

Ma­styks, łzy Chios (gr. Μαστίχα) – mięk­ka, aro­ma­tycz­na ży­wi­ca na­tu­ral­na, po­zy­ski­wa­na z bal­sa­mu wy­cie­ka­ją­ce­go z drze­wa pi­sta­cji kle­i­stej ("Pi­sta­cia len­ti­scus"), ros­ną­ce­go w ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim.

Ma­styks wy­stę­pu­je (w za­leż­no­ści od po­cho­dze­nia) w kilku ro­dza­jach:

Wikipedia


mastyksowy

za­wie­ra­ją­cy ma­styks (ro­dzaj ży­wi­cy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­styk­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastyks m., mastyka ż.

Wiktionary


maswerk

ele­ment de­ko­ra­cyj­ny ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej zło­żo­ny z kół, od­cin­ków koła, sty­li­zo­wa­nych trój­li­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ele­ment de­ko­ra­cyj­ny zło­żo­ny z liści, łuków i kół, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla go­ty­ku;

Wiktionary

Mas­werk (z niem. Maßwerk) – de­ko­ra­cyj­ny, ge­o­me­trycz­ny wzór ar­chi­tek­to­nicz­ny od­ku­ty z ka­mie­nia lub zro­bio­ny z ce­gieł, uży­wa­ny do wy­peł­nie­nia gór­nej czę­ści go­tyc­kie­go okna, przeź­ro­cza, ro­ze­ty itp. Wy­stę­pu­je także jako de­ko­ra­cja ścian, murów, wim­perg, blend - taki ele­ment jest na­zy­wa­ny śle­pym mas­wer­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była za­chwy­co­na pię­kny­mi mas­wer­ka­mi w oknach ka­te­dry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasfɛrk, AS: masferk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maswerkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laskowanie

Wiktionary


maswerkowy

przy­miot­nik od: mas­werk


SJP.pl


masy

zbio­ro­wi­sko, spo­łe­czeń­stwo, świat pracy, lud


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przen. polit. publ. duża ilość ludzi, spora część spo­łe­czeń­stwa

 (1.2) przen. pejor. część spo­łe­czeń­stwa o nie­wy­bred­nych, nie­wy­szu­ka­nych gu­stach i upo­do­ba­niach

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: masa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasɨ, AS: masy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masowość ż., masowiec m., masówka ż.

 przym. masowy, masówkowy

 licz. masa

 przysł. masami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pospólstwo, publiczka

Wiktionary


masykot

czer­wo­na­wy lub żółty tle­nek oło­wiu


SJP.pl

Ma­sy­kot – jedna z na­tu­ral­nych po­sta­ci mi­ne­ral­nych tlen­ku oło­wiu(II), PbO, kry­sta­li­zu­ją­ca w ukła­dzie rom­bo­wym.

Wikipedia


masynissa

wład­ca Nu­mi­dii, ży­ją­cy w la­tach: ok. 240-149 p.n.e.


SJP.pl

Ma­sy­nis­sa, Ma­si­nis­sa lub Mas­si­nis­sa (ur. ok. 238 p.n.e., zm. ok. 148 p.n.e.) – król Nu­mi­dów Wschod­nich (tj. Mas­sy­liów), któ­rych pań­stwo obej­mo­wa­ło wschod­nią część Al­gie­rii i za­chod­nią połać Tu­nez­ji. Sto­li­cą było mia­sto Cyrta.

Wikipedia


masyrować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­cie­rać

Wiktionary


masyw

grupa gór po­sia­da­ją­ca po­dob­ną rzeź­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. geol. grupa gór ma­ją­ca po­dob­ną rzeź­bę

 (1.2) książk. wiel­ka, po­tęż­na bryła lub zwar­ta masa cze­goś zaj­mu­ją­ca znacz­ny ob­szar w prze­strze­ni

 (1.3) techn. pier­ścień gu­mo­wy za­mo­co­wa­ny na stałe na obrę­czy koła po­ja­zdu; ogu­mie­nie pełne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • masyw gór­ski
  • ogu­mie­nie pełne, zwane ma­sy­wem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pła­sko­wyż ze­wsząd ota­cza­ły łań­cu­chy gór­skie, które na pół­no­cy two­rzy­ły masyw spię­trzo­nych szczy­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasɨf, AS: masyf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masywny

 przysł. masywnie, masami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) góra, masyw górski

 (1.2) bryła

Wiktionary


masywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­syw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wy­so­ki, dość ma­syw­nie zbu­do­wa­ny, a mimo to za­dzi­wiał ogól­ną spraw­no­ścią, zwrot­no­ścią, skocz­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɨvʲɲɛ, AS: masyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masyw m., masywność ż.

 przym. masywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężko

Wiktionary


masywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­syw­nie


SJP.pl


masywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­syw­ny


SJP.pl


masywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­syw­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­syw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż.

 przym. masywny

 przysł. masywnie

 licz. masa

Wiktionary


masywny

1. ma­ją­cy so­lid­ną bu­do­wę i dużą masę; po­tęż­ny, mocny, zwa­li­sty;
2. wy­peł­nio­ny wew­nątrz; lity, pełny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o moc­nej bu­do­wie i dużym cię­ża­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał z rę­ka­mi w kie­sze­niach wiel­ki, ma­syw­ny, w spor­to­wej ko­szu­li z krót­ki­mi rę­ka­wa­mi.

 (1.1) Kloss za­pu­kał do ma­syw­nych, wy­kła­da­nych dę­bo­wym for­ni­rem drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. masywnie, masami

 rzecz. masywność ż., masyw m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogromny, potężny, ciężki

Wiktionary


masywowy

→ masyw


SJP.pl

Patrz:

masyw

masz

1. być wła­ści­cie­lem, dy­spo­no­wać czymś;
2. być wy­po­sa­żo­nym w coś;
3. za­wie­rać coś, skła­dać się z cze­goś;
4. po­zo­sta­wać z kimś lub czymś w okre­ślo­nej re­la­cji;
5. doz­na­wać cze­goś, cho­ro­wać na coś;
6. być do cze­goś obo­wią­za­nym;
7. mieć się - czuć się jakoś, być w ja­kimś sta­nie, po­ło­że­niu, na­stro­ju


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) za­chę­ca­ją­cy do wzię­cia cze­goś

 (1.2) za­chę­ca­ją­cy do spró­bo­wa­nia zje­dze­nia, na­pi­cia się cze­goś

 (1.3) żą­da­ją­cy wy­ko­na­nia okre­ślo­nej czyn­no­ści lub jej za­prze­sta­nia

 (1.4) wy­krzy­ki­wa­ny przy biciu kogoś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. oz­najm. od mieć

Wiktionary


masza

1. ro­syj­skie imię żeń­skie;
2. ro­syj­skie zdrob­nie­nie imie­nia Maria


SJP.pl


maszal

przy­po­wieść lub baśń bi­blij­na, w któ­rej bo­ha­te­ra­mi są ro­śli­ny


SJP.pl


maszcik

zdrob­nie­nie od: maszt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od maszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie maszt, lecz tylko mały masz­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszt m.

Wiktionary


maszcikowy

→ masz­cik


SJP.pl

Patrz:

maszcik

maszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ścić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maść ż., namaszczenie n.

Wiktionary


maszczoki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ziem­nia­ki pie­czo­ne w po­pie­le

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ziem­nia­ki okra­szo­ne sło­ni­ną

Wiktionary


maszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz Ma­szczyk – pol­ski bok­ser
  • Zyg­munt Ma­szczyk – pol­ski pił­karz

Wikipedia


maszenki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­pał­ki

Wiktionary


maszer

prze­wod­nik psie­go za­przę­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kynol. sport. prze­wod­nik psie­go za­przę­gu;

Wiktionary

Ma­szer – osoba bę­dą­ca prze­wod­ni­kiem psie­go za­przę­gu bez wzglę­du na ro­dzaj środ­ka lo­ko­mo­cji cią­gnię­te­go przez psa lub psy. Naj­czę­ściej są to sanie, także wózki, sku­te­ry, ro­we­ry, hu­laj­no­gi i za­wod­ni­cy na nar­tach. W wy­ści­gach psich za­przę­gów męż­czyź­ni i ko­bie­ty są kla­sy­fi­ko­wa­ni razem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszerstwo n.

:: fż. maszerka ż.

 przym. maszerski

Wiktionary


maszerka

→ ma­szer


SJP.pl

Patrz:

maszer

maszerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­sze­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɛrɔˈvãɲɛ, AS: mašerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsz m., przemaszerowanie n.

 czas. maszerować, przemaszerować

 przym. marszowy

Wiktionary


maszerować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) iść mia­ro­wym, rów­nym kro­kiem

 (1.2) kie­ro­wać się do­kądś w poś­pie­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­sze­ru­ją strzel­cy, ma­sze­ru­ją, / Ka­ra­bi­ny bły­szczą, szary strój….

 (1.1) Żoł­nie­rze ma­sze­ro­wa­li w ko­lum­nie dwój­ko­wej.

 (1.2) Dzie­ci są­sia­dów już ma­sze­ru­ją do szko­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsz mrz., maszerunek mrz., maszerowanie n., wmaszerowanie n., przemaszerowanie n.

 czas. pomaszerować dk., przemaszerować dk., wmaszerować dk., wmaszerowywać ndk.

 przym. marszowy

 przysł. marszowo

Wiktionary


maszerski

→ ma­szer


SJP.pl

Patrz:

maszer

maszewianin

miesz­ka­niec Ma­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


maszewianka

miesz­kan­ka Ma­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


maszewko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­szew­ko – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Ma­szew­ko – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko
  • Ma­szew­ko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Ma­sze­wo

Wikipedia


maszewo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ma­sze­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ma­sze­wo ( Mas­sow) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w środ­ko­wej czę­ści gminy Ma­sze­wo, na po­łud­nie od Je­zio­ra Ma­szew­skie­go. Mia­sto zaj­mu­je po­wierzch­nię ok. 6 km² (554 ha). Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą władz gmin­nych, od mia­sta po­wia­to­we­go Go­le­nio­wa od­da­lo­na jest o ok. 20 km, a od Szcze­ci­na o ok. 50 km.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʃɛvɔ, AS: maševo

Wiktionary


maszewski

przy­miot­nik od: Ma­sze­wo


SJP.pl


maszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. musz­ka

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wstąż­ka, ko­kar­da

Wiktionary


maszkara

1. coś bar­dzo brzyd­kie­go; obrzyd­li­stwo, pa­skudzt­wo, ohydzt­wo;
2. pot­wór wzbu­dza­ją­cy wstręt i strach; stra­szy­dło;
3. motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci głowy ludz­kiej lub zwie­rzę­cej o nie­na­tu­ral­nych ry­sach; masz­ka­ron;
4. po­tocz­nie: bar­dzo brzyd­ka ko­bie­ta; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brzyd­ka i wstręt­na isto­ta

 (1.2) zob. masz­ka­ron.

 (1.3) daw. zob. maska. (na bal ma­sko­wy)

 (1.4) daw. ktoś w masce na balu

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) […] po we­se­lach z skrzyp­ca­mi cho­dził, po ko­lę­dach bie­gał, mię­so­pust­ne masz­ka­ry robić umiał i frasz­ki we­so­łe wy­pra­wiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃkara, AS: maškara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwór, straszydło

Wiktionary


maszkarada

bal ma­sko­wy


SJP.pl


maszkarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. zob. masz­ka­ra.

Wiktionary


maszkaron

1. motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci głowy ludz­kiej lub zwie­rzę­cej o nie­na­tu­ral­nych ry­sach;
2. prze­no­śnie: osoba nie­zbyt przy­stoj­na, mało uro­dzi­wa; masz­ka­ra, brzy­dal, mał­po­lud


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ozdob­ny detal ar­chi­tek­to­nicz­ny w kształ­cie głowy;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „masz­ka­ra”. Zo­bacz też: Masz­ka­ra – skał­ka w Kar­ko­no­szach.

Masz­ka­ron lub ma­ska­ron (z wł. "mas­che­ro­ne", w fr. "ma­sca­ron") – rzeź­biar­ski motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci sty­li­zo­wa­nej głowy ludz­kiej lub fan­ta­stycz­nej po­sta­ci, sto­so­wa­ny w rzeź­bie ar­chi­tek­to­nicz­nej i rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʃkarɔ̃n, AS: maškarõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska ż., maskaron m.

 przym. maszkaranowy, maskaronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maskaron

Wiktionary


maszkaronizm

wro­dzo­na cho­ro­ba prze­mia­ny ma­te­rii ob­ja­wia­ją­ca się bra­kiem en­zy­mu roz­kła­da­ją­ce­go cukry zło­żo­ne, co skut­ku­je usz­ko­dze­niem na­rzą­dów wew­nętrz­nych i gro­te­sko­wym wy­glą­dem; mu­ko­po­li­sa­cha­ry­do­za, gar­go­i­lizm


SJP.pl


maszkaronowy

→ masz­ka­ron


SJP.pl

Patrz:

maszkaron

maszket

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk. sma­ko­łyk, przys­mak — coś niez­wy­kle smacz­ne­go, naj­czę­ściej słod­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszketnik mos., maszkety lm nm.

 war. maszkiet

 czas. maszkecić, maszkiecić

 przym. maszkietny

Wiktionary


maszkiecić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gry­ma­sić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maszkietny

 rzecz. maszket mrz., maszkiet mrz., maszkietki lm nm.

Wiktionary


maszkiet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sma­ko­łyk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maszkiecić

 przym. maszkietny

 rzecz. maszket mrz.

Wiktionary


maszkietki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. przys­ma­ki, sło­dy­cze

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maszkiecić

 przym. maszkietny

Wiktionary


maszkietny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gry­ma­śny, roz­ka­pry­szo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maszkiecić ndk.

 rzecz. maszket mrz., maszkiet mrz., maszkietki lm nm.

Wiktionary


maszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


maszkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Masz­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków
  • Masz­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Masz­ko­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


maszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Masz­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca
  • Masz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Masz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów
  • Masz­ko­wo – część wsi My­śli­bórz Wiel­ki w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, gmi­nie Nowe Warp­no
  • Masz­ko­wo – die­riew­nia w Rosji, w wo­ło­ście Lu­szczik­ska­ja (osied­le wiej­skie) re­jo­nu bie­ża­nic­kie­go w ob­wo­dzie pskow­skim
  • Masz­ków, Masz­ko­wi­ce
  • Ma­szew­ko
  • Masz­ko­wo (gmina)

Wikipedia


maszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kanty Masz­kow­ski (1793-1865) – pol­ski ma­larz
  • Mar­ce­li Masz­kow­ski (1837-1862) – pol­ski ma­larz, syn Jana Kan­te­go
  • Rafał Lud­wik Masz­kow­ski (1838-1901) – pol­ski skrzy­pek i dy­ry­gent, syn Jana Kan­te­go
  • Karol Masz­kow­ski (1831-1886) – rek­tor Po­li­tech­ni­ki Lwow­skiej, syn Jana Kan­te­go
  • Karol Zyn­dram Masz­kow­ski (1868-1938) – pol­ski ma­larz, syn Ka­ro­la
  • Rafał Masz­kow­ski (ur. 1967) – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Masz­kow­ski, pse­u­do­nim Sta­ni­sła­wa Kasz­ni­cy (1908-1948), ostat­nie­go Ko­men­dan­ta Głów­ne­go NSZ
  • herb szla­chec­ki Masz­kow­ski

Wikipedia


maszli

daw­niej: cza­sow­nik "mieć" w for­mie oso­bo­wej po­łą­czo­ny z par­ty­ku­łą py­ta­ją­cą "-li" (= czy); czy masz


SJP.pl


maszop

czło­nek ma­szo­pe­rii


SJP.pl


maszopa

spół­ka hand­lo­wo-okrę­to­wa lub ry­bac­ka; ma­czu­pia, ma­szo­pe­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­szo­pe­ria.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszop m., maszopka ż., maszoperia ż., maszopstwo n.

 przym. maszopski

Wiktionary


maszoperia

spół­ka hand­lo­wo-okrę­to­wa lub ry­bac­ka; ma­czu­pia, ma­szo­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spół­ka ry­bac­ka

Wiktionary

Ma­szo­pe­ria ( maszoperëjô lub maszoperiô, od ma­ats­chap­pij – to­wa­rzy­stwo) – ze­spół ry­ba­ków (ma­szo­pów) razem pro­wa­dzą­cych po­ło­wy na morzu, forma spół­ki wy­stę­pu­ją­ca wśród Ka­szu­bów na Po­mo­rzu od cza­sów śred­nio­wie­cza aż po dziś dzień.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszop m., maszopa ż., maszopka ż., maszopstwo n.

 przym. maszopski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszopa, maszopstwo

Wiktionary


maszopski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­szo­pa, ma­szop­ki lub ma­szo­pe­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszop m., maszopka ż., maszopa ż., maszoperia ż., maszopstwo n.

Wiktionary


maszota

naz­wi­sko


SJP.pl


maszt

część stat­ku pły­wa­ją­ce­go o na­pę­dzie ża­glo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pio­no­we drzew­ce usta­wio­ne prze­waż­nie w osi jed­nost­ki pły­wa­ją­cej o na­pę­dzie ża­glo­wym, któ­re­go pod­sta­wo­wym za­da­niem jest sta­wia­nie na nim żagli i prze­no­sze­nie dzia­ła­nia siły ae­ro­dy­na­micz­nej na ka­dłub jed­nost­ki;

 (1.2) ar­chit. wy­so­ki słup lub pio­no­wa kon­struk­cja opie­ra­ją­ca się na fun­da­men­cie;

Wiktionary

Maszt – pio­no­we drzew­ce stałe, usta­wio­ne prze­waż­nie w osi jed­nost­ki pły­wa­ją­cej o na­pę­dzie ża­glo­wym, któ­re­go pod­sta­wo­wym za­da­niem jest utrzy­my­wa­nie żagli i prze­no­sze­nie siły ae­ro­dy­na­micz­nej na ka­dłub jed­nost­ki. Jed­nost­ka może być wy­po­sa­żo­na w jeden maszt lub wię­cej usta­wio­nych jeden za dru­gim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krót­ka i przy­sa­dzi­sta ka­no­nier­ka o krę­pych, ciem­nych masz­tach, na­gich jak mart­we pnie i ry­su­ją­cych się wy­raź­nie na świet­li­stym nie­bie prze­pysz­nej nocy, rzu­ca­ła cięż­ki cień na szlak wodny mię­dzy dwoma stat­ka­mi.

 (1.1) Był taki sztorm, że zła­ma­ło nam oba masz­ty.

 (1.2) Miesz­kań­cy pro­te­sto­wa­li prze­ciw­ko bu­do­wie masz­tu GSM.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maʃt, AS: mašt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masztowiec m., omasztowanie m., masztówka ż.

:: zdrobn. maszcik m., masztelek m.

:: zgrub. maszcisko n.

 przym. masztowy, omasztowany

Wiktionary


masztab

po­dział­ka okre­śla­ją­ca sto­su­nek od­le­gło­ści na ma­pach i pla­nach do od­le­gło­ści rze­czy­wi­stych


SJP.pl


masztal

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. staj­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Masztalski mos., Masztalska ż.

Wiktionary


masztalerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą masz­ta­le­rza, do­ty­czą­cy masz­ta­ler­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masztalerz mos., masztalerstwo n., masztarnia ż., masztalnia ż.

Wiktionary


masztalerstwo

daw­niej: funk­cja lub za­ję­cie masz­ta­le­rza, osoby zaj­mu­ją­cej się końmi i uprzę­żą, na­dzo­ru­ją­cej pracę sta­jen­nych


SJP.pl


masztalerz

osoba zaj­mu­ją­ca się w stad­ni­nie końmi i uprzę­żą, na­dzo­ru­ją­ca pracę sta­jen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy konie w stad­ni­nach

 (1.2) daw. star­szy sta­jen­ny ma­ją­cy na­dzór nad służ­bą sta­jen­ną, końmi, uprzę­żą;

Wiktionary

Masz­ta­lerz (od ma(r)štal – staj­nia) – osoba zaj­mu­ją­ca się końmi w stad­ni­nach; star­szy sta­jen­ny ma­ją­cy na­dzór nad per­so­ne­lem i po­wie­rzo­ny­mi końmi.

W Pol­sce nazwa ta po­ja­wi­ła się około roku 1500.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. masztalerstwo n., masztarnia ż., masztalarnia ż., masztalnia ż., masztalerka ż.

 przym. masztalerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. masztelarz

Wiktionary


masztalnia

masz­tar­nia;
1. staj­nia dla koni;
2. po­mie­szcze­nie przy staj­ni, słu­żą­ce jako skład sprzę­tu sta­jen­ne­go;
3. konie oraz sprzęt sta­jen­ny na­le­żą­ce do jed­ne­go wła­ści­cie­la


SJP.pl


masztalski

naz­wi­sko


SJP.pl


masztarnia

1. staj­nia dla koni;
2. po­mie­szcze­nie przy staj­ni, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu sta­jen­ne­go, zbroi itp.;
3. konie oraz sprzęt sta­jen­ny na­le­żą­ce do jed­ne­go wła­ści­cie­la


SJP.pl


masztelarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. sta­jen­ny ma­ją­cy na­dzór nad służ­bą sta­jen­ną

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. masztalerz

Wiktionary


masztol

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. staj­nia

Wiktionary


masztować

książ­ko­wo: przy­po­mi­nać maszt, gó­ro­wać nad czymś swoją wy­so­ko­ścią


SJP.pl


masztowiec

sta­tek z masz­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek z masz­ta­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: maštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszt m.

 przym. masztowy

Wiktionary


masztowina

drze­wo na­da­ją­ce się na bu­do­wę masz­tu


SJP.pl


masztowy

przy­miot­nik od: maszt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z marsz­tem, do­ty­czą­cy masz­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszt m., masztowiec mrz.

Wiktionary


masztówka

kon­struk­cja na stat­ku słu­żą­ca jako wspor­nik dla bomów


SJP.pl


maszutkinie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;

Wiktionary

Ma­szut­ki­nie – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Wi­żaj­ny. Leży na te­re­nie wy­so­czyz­ny mo­re­no­wej Gór Su­daw­skich.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­szut­ki­nie, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wi­żaj­ny. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto po­je­dzie od Ma­szut­kiń przez Po­to­py do Rutki-Tar­tak ujrzy kra­jo­braz praw­dzi­wie bie­szczadz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maszutkiński

Wiktionary


maszyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Skała;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ma­szy­ce w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ma­szy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Skała.

Wikipedia


maszyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie za­wie­ra­ją­ce me­cha­nizm lub ze­spół współ­dzia­ła­ją­cych me­cha­niz­mów, słu­żą­ce do przet­wa­rza­nia ener­gii albo do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nej pracy

 (1.2) po­jazd me­cha­nicz­ny, zwła­szcza sa­mo­lot

 (1.7) gw-pl|Bu­ko­wi­na. sa­mo­chód

 (1.8) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. techn. po­ciąg

 (1.9) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żart. tęga ko­bie­ta

Wiktionary

Ma­szy­na – w na­jo­gól­niej­szym zna­cze­niu cy­ber­ne­tycz­nym – wszel­ki układ względ­nie odo­sob­nio­ny, w jakim za­cho­dzi przeksz­tał­ca­nie (trans­for­ma­cja) za­si­le­nia lub in­for­ma­cji. Okre­śle­nie to obej­mu­je za­rów­no ukła­dy fi­zycz­ne na­tu­ral­ne (w tym or­ga­niz­my żywe), jak i urzą­dze­nia tech­nicz­ne oraz pewne obiek­ty ab­strak­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód to wspa­nia­ła ma­szy­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃɨ̃na, AS: mašỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyneria ż., maszynownia ż., maszynista mos., maszynistka ż., maszyniarka ż., machina ż., maszynówka ż., machinacja ż., maszynowiec m., maszynówa ż.

:: zdrobn. maszynka ż.

 przym. maszynowy, machinalny

 przysł. maszynowo, machinalnie

 temsłow. maszyno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urządzenie, automat

Wiktionary


maszyneria

ma­chi­ne­ria;
1. wew­nętrz­ne skom­pli­ko­wa­ne me­cha­niz­my dzia­ła­ją­ce w ja­kimś urzą­dze­niu;
2. ze­spół ma­szyn i me­cha­niz­mów dzia­ła­ją­cych łącz­nie;
3. zło­żo­na struk­tu­ra or­ga­ni­za­cyj­na i jej dzia­ła­nia; ma­chi­na;
4. ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie, umoż­li­wia­ją­cy jego funk­cjo­no­wa­nie w okre­ślo­ny spo­sób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wew­nętrz­na kon­struk­cja ma­szy­ny lub urzą­dze­nia

 (1.2) ze­spół ma­szyn i urzą­dzeń dzia­ła­ją­cych łącz­nie

 (1.3) przen. skom­pli­ko­wa­ny sy­stem dzia­ła­nia cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɨ̃ˈnɛrʲja, AS: mašỹnerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., machina ż., maszynka ż., maszynownia ż., maszynista m., maszynistka ż.

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszyngwer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­ra­bin ma­szy­no­wy

Wiktionary


maszynista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca ma­szy­nę

 (1.2) kolej. osoba pro­wa­dzą­ca po­ciąg;

 (1.3) teatr. spe­cja­li­sta usta­wia­ją­cy i zmie­nia­ją­cy de­ko­ra­cje w te­a­trze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­szy­ni­sta (kolej)
  • ma­szy­ni­sta sceny – pra­cow­nik zmie­nia­ją­cy de­ko­ra­cje w te­a­trze
  • ma­szy­ni­sta agre­ga­tów prą­dot­wór­czych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta chłod­ni – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta doku – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta gór­ni­czych ma­szyn wy­cią­go­wych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta kolei li­no­wych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta kotła – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn flek­so­gra­ficz­nych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn in­tro­li­ga­tor­skich – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn off­se­to­wych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn ty­po­gra­ficz­nych – tytuł za­wo­do­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Od­po­wied­ni­kiem ma­szy­ni­sty w tram­wa­jach jest mo­tor­ni­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɨ̃ˈɲista, AS: mašỹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., maszynka ż., maszynownia ż., maszyneria ż., maszynizm m.

:: fż. maszynistka ż.

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszynistka

→ ma­szy­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo pi­szą­ca na ma­szy­nie do pi­sa­nia

 (1.2) ko­bie­ta kie­ru­ją­ca lo­ko­mo­ty­wą

 (1.3) daw. szwacz­ka pra­cu­ją­ca na ma­szy­nie do szy­cia

Wiktionary

Patrz:

maszynista

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż.

:: fm. maszynista mos.

 przym. maszynowy

Wiktionary


maszynistyczny

na­wią­zu­ją­cy do funk­cjo­no­wa­nia i wy­glą­du ma­szy­ny


SJP.pl


maszynizm

nurt w mu­zy­ce XX wieku wy­ro­sły na grun­cie fu­tu­ryz­mu, ek­spo­nu­ją­cy dy­na­mizm, ruch i ener­gię, in­spi­ro­wa­ny osią­gnię­cia­mi prze­my­słu i tech­ni­ki, nie­kie­dy mu­zycz­nie je na­śla­du­ją­cy; bru­i­tyzm


SJP.pl


maszynka

1. przed­miot słu­żą­cy do go­le­nia
2. urzą­dze­nie do mie­le­nia np. mięsa
3. zdrob­nia­le od: ma­szy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­szy­na

 (1.2) nie­wiel­kie urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce wy­ko­na­nie ja­kiejś pracy

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nożyk do obie­ra­nia ziem­nia­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­szyn­ka – ele­ment bu­do­wy in­stru­men­tów stru­no­wych
  • ma­szyn­ka do go­le­nia
  • ma­szyn­ka do mięsa
  • ma­szyn­ka ste­ro­wa – ma­szy­na od­po­wie­dzial­na za wy­chy­la­nie steru na stat­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mak do ma­kow­ca trze­ba trzy razy prze­pu­ścić przez ma­szyn­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃɨ̃nka, AS: mašỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyneria ż., maszynownia ż., maszyna ż., maszynista mos., maszynistka ż., machina ż.

 czas. umaszynowić

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszynki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­pał­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ma­szyn­ka

Wiktionary


maszynkowy

→ ma­szyn­ka


SJP.pl

Patrz:

maszynka

maszynogodzina

jed­nost­ka eko­no­micz­na okre­śla­ją­ca jedną go­dzi­nę pracy ma­szy­ny (sto­so­wa­na zaz­wy­czaj do ra­chun­ku kosz­tów)


SJP.pl


maszynopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tekst na­pi­sa­ny na ma­szy­nie do pi­sa­nia;

 (1.2) tekst wy­dru­ko­wa­ny na dru­kar­ce kom­pu­te­ro­wej

Wiktionary

Ma­szy­no­pis – tekst utr­wa­lo­ny na pa­pie­rze za po­mo­cą ma­szy­ny do pi­sa­nia. Zaz­wy­czaj w jed­nej kopii lub naj­wy­żej w kilku przy uży­ciu pa­pie­ru ko­piu­ją­ce­go lub kalki ko­pio­wej. W przy­pad­ku elek­tro­nicz­nych ma­szyn do pi­sa­nia (z pa­mię­cią) kopii tych może być dużo wię­cej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszynopisanie n.

 przym. maszynopisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) środ. komputeropis

Wiktionary


maszynopisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pi­sa­nie na ma­szy­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­ła w an­tyk­wa­ria­cie przed­wo­jen­ny po­dręcz­nik do ma­szy­no­pi­sa­nia i po­dług jego wska­zó­wek po­dzie­li­ła kla­wia­tu­rę na dzie­sięć stref, po jed­nej dla każ­de­go palca, i przez ko­lej­ne dni nie od­cho­dzi­ła od ma­szy­ny, pi­sząc naj­dziw­niej­sze zda­nia tylko po to, by przys­wo­ić sobie naj­częst­sze sek­wen­cje kla­wi­szy. Po mie­sią­cu ćwi­czeń stu­ka­ła już jak za­wo­do­wa biu­ra­list­ka, nie pa­trząc na kla­wia­tu­rę, kie­ru­jąc się je­dy­nie bez­błęd­ną pa­mię­cią pal­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynopis m.

 przym. maszynopisowy

Wiktionary


maszynopisowy

→ ma­szy­no­pis


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­szy­no­pi­su

Wiktionary

Patrz:

maszynopis

Przykłady

 (1.1) Ro­sja­nie za­pre­zen­to­wa­li ma­szy­no­pi­so­wy sa­mi­zdat so­wiec­ki, licz­ne fo­to­gra­fie więź­niów po­li­tycz­nych za­o­pa­trzo­ne w opis ich spraw i wy­ro­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynopis m., maszynopisanie n.

Wiktionary


maszynownia

po­mie­szcze­nie dla ma­szyn i urzą­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. prze­dział stat­ku mie­szczą­cy układ na­pę­do­wy;

 (1.2) po­mie­szcze­nie, hala lub bu­dy­nek z usta­wio­ny­mi ma­szy­na­mi np. sil­ni­ka­mi, pom­pa­mi itp.

Wiktionary

Ma­szy­now­nia – po­mie­szcze­nie, hala, bu­dy­nek, prze­dział stat­ku lub okrę­tu, z usta­wio­ny­mi ma­szy­na­mi np. sil­ni­ka­mi, pom­pa­mi itp. Na stat­kach pa­ro­wych razem z ko­tłow­nią do­star­cza­ją­cą parę two­rzy­ła si­łow­nię. Na mo­to­row­cach czę­sto jest utoż­sa­mia­na z si­łow­nią. Małe ko­tłow­nie czę­sto były łą­czo­ne razem z ma­szy­now­nia­mi w jed­nym po­mie­szcze­niu, cza­sa­mi w po­sta­ci lo­ko­mo­bi­li.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɨ̃ˈnɔvʲɲa, AS: mašỹnovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., maszynka ż., maszynista m., maszynistka ż., maszyneria ż.

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszynowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) techn. za po­mo­cą ma­szy­ny; na ma­szy­nie; nie ręcz­nie

 (1.2) przen. w spo­sób me­cha­nicz­ny; z au­to­ma­tu; bez za­sta­no­wie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tekst zo­stał prze­tłu­ma­czo­ny ma­szy­no­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynownia ż., maszynka ż., maszynista mos., maszyneria ż., maszyna ż.

 przym. maszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bezrefleksyjnie, z automatu

Wiktionary


maszynowy

1. → ma­szy­na;
2. zwią­za­ny z ma­szy­ną do pi­sa­nia;
3. zwią­za­ny z kom­pu­te­rem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­szy­ną, do­ty­czą­cy ma­szy­ny

 (1.2) wyt­wo­rzo­ny przez ma­szy­nę

 (1.3) taki, który dzia­ła sa­mo­czyn­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stany Zjed­no­czo­ne, Niem­cy i niek­tó­re inne kraje Eu­ro­py Za­chod­niej wesz­ły w okres szyb­kie­go rozk­wi­tu. Pow­stał no­wo­czes­ny prze­mysł ma­szy­no­wy, wy­ło­nił się wiel­ko­prze­my­sło­wy pro­le­ta­riat.

 (1.3) Ba­ta­lion sta­no­wił ka­dro­wą jed­nost­kę two­rzą­cej się ma­ry­nar­ki wo­jen­nej. Skła­dał się po­cząt­ko­wo z czte­rech kom­pa­nii strze­lec­kich, kom­pa­nii ka­ra­bi­nów ma­szy­no­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., machina ż., maszynka ż., maszynista m., maszynistka ż., maszyneria ż., maszynownia ż.

 przym. machinalny

 przysł. maszynowo, machinalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) automatyczny

Wiktionary


maszynoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o ma­szy­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta z za­kre­su bu­do­wy i funk­cjo­no­wa­nia ma­szyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bit­ny ma­szy­noz­naw­ca wska­że w po­ga­dan­ce na­rzę­dzia i spo­so­by za po­mo­cą któ­rych rol­nik łatwo osią­gnie stan kul­tu­ral­ny swo­jej gleby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynoznawstwo n.

Wiktionary


maszynoznawstwo

1. nauka o ma­szy­nach;
2. ma­szy­noz­naw­stwo rol­ni­cze - nauka o ma­szy­nach i urzą­dze­niach rol­ni­czych oraz ich od­dzia­ły­wa­niu na glebę i ro­śli­ny; in­ży­nie­ria rol­ni­cza, tech­ni­ka rol­ni­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauka o bu­do­wie i za­sa­dach funk­cjo­no­wa­nia ma­szyn;

Wiktionary

Ma­szy­noz­naw­stwo – jedna z pod­sta­wo­wych dzie­dzin wie­dzy in­ży­nie­rii me­cha­nicz­nej ener­ge­tycz­nej i elek­trycz­nej. Ma­szy­noz­naw­stwo obej­mu­je wia­do­mo­ści o pro­jek­to­wa­niu i ek­splo­a­ta­cji:

Ze wzglę­du na tra­dy­cyj­ny po­dział dzie­dzin in­ży­nie­rii ma­szy­noz­naw­stwo można po­dzie­lić na:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszynoznawca mos.

Wiktionary


maszynożerny

rzad­ko: wy­ma­ga­ją­cy wielu ma­szyn w pro­ce­sie pro­duk­cji


SJP.pl


maszynówa

po­tocz­nie o ja­kiej­kol­wiek broni ma­szy­no­wej, przez­na­czo­nej do strze­la­nia nie­przer­wa­nym ogniem; ma­szy­nów­ka


SJP.pl


maszynówka

po­tocz­nie o ja­kiej­kol­wiek broni ma­szy­no­wej, przez­na­czo­nej do strze­la­nia nie­przer­wa­nym ogniem; ma­szy­nó­wa


SJP.pl


maszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­szów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Ma­szów – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie lu­bo­mel­skim

Wikipedia


maszże

"masz" wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą "-że", słowo wy­stę­pu­ją­ce w zda­niach o for­mie py­ta­ją­cej (np. "Nie masz­że ocho­ty na par­tyj­kę?")


SJP.pl


masówka

1. ma­so­we zgro­ma­dze­nie ludzi celem prze­dy­sku­to­wa­nia ja­kichś wy­da­rzeń lub wy­ra­że­nia swo­ich po­glą­dów na ich temat, prze­pro­wa­dze­nia ja­kie­goś zor­ga­ni­zo­wa­ne­go dzia­ła­nia, np. im­pre­zy re­kre­a­cyj­nej; wiec;
2. towar tego sa­me­go ro­dza­ju pro­du­ko­wa­ny w du­żych ilo­ściach;
3. utwór ar­ty­stycz­ny o nie­wiel­kiej war­to­ści, przez­na­czo­ny dla prze­cięt­ne­go od­bior­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­dukt ma­so­wej pro­duk­cji

 (1.2) daw. środ. polit. ze­bra­nie ma­so­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masowiec mos./mrz., masa, masowość

 przym. masowy

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masę

po­tocz­nie: wiele, bar­dzo dużo; kopę


SJP.pl


masław

imię mę­skie


SJP.pl

Ma­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Ma-" (ten człon mógł po­cho­dzić od "Mało" – „mało”, lub "Mano" – „zwo­dzić”) i "-sław" („sława”). Do tej formy skra­ca­no rów­nież imio­na Mę­ci­sław i Moj­sław (to ostat­nie wy­łącz­nie w ru­skiej kro­ni­ce Ne­sto­ra).

Wikipedia


masławostwo

Ma­sław z mał­żon­ką; Ma­sła­wo­wie


SJP.pl


masławowie

imię mę­skie


SJP.pl


masławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


masło

pro­dukt spo­żyw­czy otrzy­my­wa­ny z mleka kro­wie­go w wy­ni­ku zma­śle­nia śmie­tan­ki lub śmie­ta­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. tłuszcz ja­dal­ny pro­du­ko­wa­ny z mleka;

 (1.2) spoż. kos­met. spo­żyw­czy lub kos­me­tycz­ny za­mien­nik masła (1.1) pro­du­ko­wa­ny z tłu­szczy ro­ślin­nych

 (1.3) pot. kost­ka masła (1.1)

 (1.4) stpol. ro­śli­na, która w środ­ku wy­peł­nio­na jest mazią

Wiktionary

Masło – tłuszcz ja­dal­ny w po­sta­ci ze­sta­lo­nej, otrzy­my­wa­ny ze śmie­ta­ny z mleka kro­wie­go (także ko­zie­go i ow­cze­go).

Masło tra­dy­cyj­nie wy­ra­bia się w urzą­dze­niach zwa­nych ma­sel­ni­ca­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam świe­ży chleb z samym ma­słem.

 (1.1) Masło cho­ler­nie trud­no sma­ru­je się łyżką.

 (1.2) Jak zro­bić masło ko­ko­so­we?

 (1.3) Kup dwa masła i trzy kilo cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaswɔ, AS: masu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maselnica ż., maselniczka ż., maślanka ż., podmaślanie n., maślak m., maślaczek m., maselnictwo n., maślenie n., Maślice nmos., maślica ż.

:: zdrobn. masełko n.

 czas. podmaślać ndk., maślić ndk.

 przym. maślany, maślankowy, maślakowy, masłowy, masłowaty

Wiktionary


masłoborowik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


masłomiąca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce;

Wiktionary

Ma­sło­mią­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce, czę­ścio­wo na te­re­nie Dłub­niań­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. Wieś wcho­dzi w skład pa­ra­fii pod wez­wa­niem Św. Ja­ku­ba w Więc­ła­wi­cach Sta­rych.

Wikipedia


masłosz

mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, upra­wia­ny dla ja­dal­ne­go tłu­szczu i wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle kos­me­tycz­nym


SJP.pl


masłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy masło, po­dob­ny do masła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do masła, zwła­szcza barwą lub kon­sy­sten­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n.

 przym. masłowy

Wiktionary


masłowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: ma­sło­wy

Wiktionary


masłowianin

miesz­ka­niec Ma­sło­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


masłowianka

miesz­kan­ka Ma­sło­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


masłowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sło­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce
  • Ma­sło­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń
  • Ma­sło­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Ma­sło­wi­ce – gmina
  • Ma­sło­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim
  • Ma­sło­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie wie­luń­skim
  • Ma­sło­wi­ce Trze­biat­kow­skie, Ma­sło­wi­ce Tu­chom­skie

Wikipedia


masłowicki

przy­miot­nik od: Ma­sło­wi­ce


SJP.pl


masłowiec

Ma­sło­wiec (niem. "Maßlisch Ham­mer") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.

Wikipedia


masłowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


masłownia

za­kład, w któ­rym się wy­ra­bia masło; ma­ślar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik nie­ży­wot­ny, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład, w któ­rym się pro­du­ku­je masło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym celu w go­spo­dar­stwie zbu­do­wa­no mle­czar­nie oraz ma­słow­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n.

Wiktionary


masłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sło­wo – część wsi Szar­ła­ta w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo
  • Ma­sło­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk
  • Ma­sło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz
  • Ma­sło­wo – część wsi Ma­sło­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz
  • Ma­sło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Dolsk
  • Ma­sło­wo – dawna le­śni­czów­ka. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ilia
  • Ma­sło­wo – wieś (sieło) w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, w re­jo­nie uj­skim
  • Ma­sło­wo – wieś w Rosji, w re­jo­nie ust-ku­biń­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go
  • Ma­słów

Wikipedia


masłowski

przy­miot­nik od: Ma­słów, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­słow­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z 27.01.2022 r. naz­wi­sko to nosi 4762 Polek i 4596 Po­la­ków, łącz­nie 9358 osób.
  • Do­ro­ta Ma­słow­ska – pol­ska pro­za­icz­ka i po­et­ka
  • Ga­brie­la Ma­słow­ska – pol­ski po­li­tyk, dok­tor nauk eko­no­micz­nych
  • Jerzy Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Łu­kasz Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ma­ciej Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Mi­chał Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Mi­ro­sła­wa Ma­słow­ska – pol­ska po­li­tyk i le­kar­ka
  • Sta­ni­sław Ma­słow­ski – pol­ski ma­larz, ilu­stra­tor i ry­sow­nik

Wikipedia


masłowy

1. od­no­szą­cy się do masła;
2. drze­wa ma­sło­we - tro­pi­kal­ne drze­wa, któ­rych na­sio­na za­wie­ra­ją tłu­szcze słu­żą­ce do pro­duk­cji mar­ga­ry­ny i mydła;
3. kwas ma­sło­wy - be­zbarw­na, ole­i­sta sub­stan­cja o nie­przy­jem­nym za­pa­chu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) głów­nie chem. zwią­za­ny z ma­słem lub jego wła­ści­wo­ścia­mi lub do­ty­czą­cy­mi go pro­ce­sa­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło mrz., masełko n.,maselnica ż., maselniczka ż., maślanka ż., podmaślanie n., maślak m., maślaczek m., maselnictwo n., maślenie n., Maślice nmos., maślica ż.

 czas. podmaślać ndk., maślić ndk.

 przym. maślany, maślankowy, maślakowy, masłowaty

Wiktionary


masłoń

naz­wi­sko


SJP.pl


masłów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­słów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Ma­słów – gmina wiej­ska
  • Ma­słów – gro­ma­da
  • Ma­słów Pier­wszy, Ma­słów Drugi
  • Lot­ni­sko Kiel­ce-Ma­słów
  • Ma­sło­wo;
  • Masów.

Wikipedia


masłówka

ro­dzaj gru­szy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­słów­ka – rzeka w za­chod­niej Pol­sce, prawy do­pływ Orli
  • Ma­słów­ka – stru­ga, do­pływ Narwi
  • Ma­słów­ka – wieś na Ukra­i­nie
  • Ma­słów

Wikipedia


mat

sto­pień w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. po­do­fi­cer ma­ry­nar­ki, od­po­wied­nik ka­pra­la w woj­skach lą­do­wych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) szach. stan gry, w któ­rym król jed­nej ze stron jest za­sza­cho­wa­ny i nie ma żad­ne­go pola, na które mógł­by odejść;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) przed­miot, po­wierzch­nia bez po­ły­sku

w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym

 (4.1) rzem. techn. ma­to­wy

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (5.1) D. lm. od: mata

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mat - okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny
  • Mat – rzeka
  • mat – ter­min sza­cho­wy,
  • Mat – cza­so­pis­mo sza­cho­we,
  • mat – sto­pień woj­sko­wy w Pol­skiej Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej,
  • Mat – po­stać z cze­skie­go se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go Są­sie­dzi,
  • MAT Ma­ce­do­nian Air­li­nes – ma­ce­doń­skie linie lot­ni­cze.
  • MAT – fran­cu­ski pi­sto­let ma­szy­no­wy
  • MAT – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych
  • Matt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy mat marzy, że zo­sta­nie ad­mi­ra­łem.

 (2.1) Ostat­nia par­tia za­koń­czy­ła się matem.

 (3.1) Czemu tu jest taki mat? Je­szcze wczo­raj to lśni­ło!

 (5.1) Na we­ran­dzie stoi prze­pie­rze­nie z wi­kli­no­wych mat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mat, AS: mat

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

 rzecz. matowanie n.

 czas. matować, zamatować

 przym. matowy

 (3.1)

 rzecz. matówka ż., matownica ż., matowość ż., matowienie n., matowanie n.

 czas. matować, matowieć, zmatowieć, zmatować

 przym. matowy, zmatowiony, zmatowiały

 przysł. matowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapral marynarki, OR-03

Wiktionary


mat.

skrót od:
1. ma­te­ma­ty­ka;
2. ma­te­ma­tycz­ny; matem.;
3. ma­te­riał


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Ewan­ge­lia we­dług świę­te­go Ma­te­u­sza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛwuʃ|ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˌmatɛˈwuʃa, AS: mateu̯uš|evãŋgelʹi ̯a vedu̯uḱ śfʹi ̯ẽntego mateu̯uša

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mt

Wiktionary


mata

1. płat ple­cion­ki z róż­nych two­rzyw (zwy­kle ze słomy), uży­wa­ny do przy­kry­wa­nia po­dłóg, osła­nia­nia ścian, ła­dun­ków to­wa­ro­wych itp.;
2. grube, ela­stycz­ne na­kry­cie na po­dło­gę, uży­wa­ne pod­czas niek­tó­rych ćwi­czeń i za­wo­dów spor­to­wych;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ma­te­ma­ty­ka; matma, ma­te­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ple­cion­ka z trzci­ny, słomy, trawy mor­skiej lub in­nych two­rzyw, słu­żą­cy wie­sza­nia na ścia­nie, przy­kry­wa­nia po­dłóg, bla­tów, ła­dun­ków itp.

 (1.2) sport. mięk­kie po­kry­cie po­dło­gi uży­wa­ne pod­czas ćwi­czeń i za­wo­dów spor­to­wych

 (1.3) pot. środ. uczn. lek­cja ma­te­ma­ty­ki

Wiktionary

Mata – pła­ski przed­miot o dużej po­wierzch­ni peł­nią­cy funk­cję m.in.

Funk­cję amor­ty­zu­ją­cą speł­nia na przy­kład mata roz­kła­da­na na po­dło­dze słu­żą­ca do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych, za­pa­sów, judo itp.

Mata może być wy­ko­na­na z róż­nych su­row­ców, np. tka­ni­ny, słomy, wełny mi­ne­ral­nej, pian­ki ze spie­nio­nych two­rzyw sztucz­nych. Czę­sto są la­mi­na­ta­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie lubię wtor­ków, bo mamy dwie maty, fizę i gegrę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmata, AS: mata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż.

Wiktionary


matacki

wła­ści­wy ma­ta­czo­wi; pełen ma­tactw, wy­krę­tów


SJP.pl


matactwo

nie­ucz­ci­we, po­dej­rza­ne po­stę­po­wa­nie; oszu­stwo, krę­tact­wo, sza­chraj­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­stę­po­wa­nie nie­ucz­ci­we, pod­stęp­ne, pełne kłamstw, wy­bie­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matackość ż., matacz mos., Matacz mos./ż., mataczka ż., mataczenie n., Mataczyńska ż., Mataczyński mos., zamataczenie n.

 czas. mataczyć ndk., zamataczyć dk.

 przym. matacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blagierka, blagierstwo, cygaństwo, dwulicowość, kanciarstwo, kłamstwo, krętactwo, kuglarstwo, łgarstwo, mistyfikacja, mistyfikatorstwo, nieszczerość, nieuczciwość, obłuda, oszukaństwo, oszustwo, szacherka, szachrajstwo, szalbierstwo, szarlataneria, szarlataństwo, zakłamanie; rzad. krętanina

Wiktionary


matacz

czło­wiek, który po­stę­pu­je nie­ucz­ci­wie, kła­mie, używa pod­stę­pu; krę­tacz; oszust; kom­bi­na­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. osoba, która ma­ta­czy, czyli dzia­ła nie­ucz­ci­wie, kręci, oszu­ku­je lub pró­bu­je coś ukryć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ufaj mu, to stary ma­tacz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matactwo n.

 czas. mataczyć ndk.

 przym. matacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombinator, krętacz, oszust

Wiktionary


mataczka

→ ma­tacz


SJP.pl

Patrz:

matacz

mataczyć

kła­mać, oszu­ki­wać, po­stę­po­wać nie­ucz­ci­wie; krę­cić, krę­ta­czyć, sza­chro­wać, mach­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­ta­czyć)

 (1.1) oszu­ki­wać, umyśl­nie wpro­wa­dzać w błąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matactwo n., matackość ż., matacz m., mataczenie n., mataczka ż., zamataczenie n.

 czas. zamataczyć dk.

 przym. matacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kłamać.

Wiktionary


mataczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


matador

1. głów­ny uczest­nik kor­ri­dy, za­da­ją­cy by­ko­wi za­bój­czy cios szpa­dą; espa­da, to­re­a­dor (tor­re­a­dor), to­re­ro (tor­re­ro);
2. po­tocz­nie: naj­wy­żej po­sta­wio­na osoba w danej gru­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. głów­ny uczest­nik kor­ri­dy, to­re­a­dor za­da­ją­cy by­ko­wi ostat­ni cios szpa­dą;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) jedna z od­mian gry w do­mi­no

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) bot. roln. od­mia­na szpi­na­ku

Wiktionary

Ma­ta­dor (z hiszp. za­da­ją­cy śmierć) – głów­ny uczest­nik kor­ri­dy, któ­re­go za­da­niem jest za­bi­cie byka za po­mo­cą szpa­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ta­dor naj­pierw wal­czy z by­kiem, draż­niąc go mu­le­tą i ro­biąc uniki, a na końcu za­da­je by­ko­wi śmier­tel­ny cios szpa­dą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtadɔr, AS: matador

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. matadorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) espada

Wiktionary


matadorka

→ ma­ta­dor; to­re­a­dor­ka, tor­re­a­dor­ka


SJP.pl


matamata

słod­ko­wod­ny żółw z ro­dzi­ny żółwi wę­żo­szyj­nych, o ciem­no ubar­wio­nym ciele


SJP.pl

Ma­ta­ma­ta ("Che­lus fim­bria­ta") – ga­tu­nek żół­wia bo­ko­szyj­ne­go z ro­dzi­ny ma­ta­ma­to­wa­tych (Che­li­dae).

Wikipedia


matambre

ar­gen­tyń­ska po­tra­wa na­ro­do­wa przy­rzą­dza­na z ka­wał­ków mięsa na­dzie­wa­nych szpi­na­kiem, ugo­to­wa­ny­mi ja­ja­mi, mar­chwią, ce­bu­lą i pie­trusz­ką


SJP.pl


matamor

czło­wiek za­ro­zu­mia­ły; ma­ta­mo­re


SJP.pl


matamore

czło­wiek za­ro­zu­mia­ły; ma­ta­mor


SJP.pl


matamorski

rzad­ko: do­ty­czą­cy ma­ta­mo­ra - osoby za­ro­zu­mia­łej; py­szał­ko­wa­ty, bu­fo­nia­sty, me­ga­lo­mań­ski


SJP.pl


matanina

daw­niej: gmat­wa­ni­na;
1. kłąb splą­ta­nych nici; plą­ta­ni­na;
2. chaos, zamęt


SJP.pl


matarnia

dziel­ni­ca Gdań­ska


SJP.pl

Ma­tar­nia (daw­niej "Ma­ter­nia" lub "Ma­ter­na", kaszb. "Matarniô", niem. "Mat­tern") – dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Gdań­ska, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści mia­sta.

Wieś Opact­wa Cy­ster­sów w Oli­wie w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w II po­ło­wie XVI wieku.

Wikipedia


matatiasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tym in­cy­den­cie Ma­ta­tiasz wraz z sy­na­mi zbiegł w góry (…)

Wiktionary


matać

daw­niej:
1. na­wi­jać na coś, zwi­jać w motek; motać;
2. po­stę­po­wać nie­ucz­ci­wie, oszu­ki­wać; ma­ta­czyć


SJP.pl


matcha

[czy­taj: macza] ja­poń­ska zie­lo­na her­ba­ta w po­sta­ci sprosz­ko­wa­nych liści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. spe­cjal­ny ro­dzaj sprosz­ko­wa­nej zie­lo­nej her­ba­ty;

Wiktionary

Mat­cha (jap. 抹茶 mat­cha) – ja­poń­ska, sprosz­ko­wa­na zie­lo­na her­ba­ta, uży­wa­na w ce­re­mo­nii picia her­ba­ty cha-no-yu (dosł. „go­rą­ca woda na her­ba­tę”) oraz jako do­da­tek do po­traw, np. ma­ka­ro­nu soba, cia­stek, lodów.

Wikipedia


matchball

[czy­taj: mecz­bol] w te­ni­sie i siat­ków­ce: za­gra­nie piłką umoż­li­wia­ją­ce wy­gra­nie meczu; mecz­bol, piłka me­czo­wa


SJP.pl


matchbox

[czy­taj: mecz­boks lub macz­boks] marka mi­nia­tu­rek sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Match­box – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Match­box – pro­gram kom­pu­te­ro­wy – me­ne­dżer okien
  • Match­box – marka za­ba­wek, m.in. mi­nia­tu­ro­wych mo­de­li sa­mo­cho­dów
  • Match­box Twen­ty

Wikipedia


matchować

[czy­taj: ma­czo­wać lub me­czo­wać] śro­do­wi­sko­wo: do­pa­so­wy­wać


SJP.pl


matczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Mat­czak − pol­ska psy­cho­log
  • Filip Mat­czak – pol­ski ko­szy­karz
  • Ka­zi­mierz Mat­czak – pol­ski rug­bi­sta
  • Mar­cin Mat­czak – pol­ski praw­nik
  • Mata, wł. Mi­chał Mat­czak – pol­ski raper
  • My­chaj­ło Mat­czak – ukra­iń­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tyk, pu­bli­cy­sta i wy­daw­ca
  • Ma­te­usz Mat­czak – pol­ski pły­wak
  • Sła­wo­mir Mat­czak – pol­ski dzien­ni­karz te­le­wi­zyj­ny
  • Woj­ciech Mat­czak – pol­ski ho­ke­i­sta

Wikipedia


matczek

naz­wi­sko


SJP.pl


matczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


matczyność

→ mat­czy­ny


SJP.pl

Patrz:

matczyny

matczyny

→ matka; mat­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. do­ty­czą­cy matki, na­le­żą­cy do matki, wła­ści­wy matce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy matkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maṭˈt͡ʃɨ̃nɨ, AS: maṭčỹny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., mateńka ż., mateczka ż., matuchna ż., matula ż., matczysko n., matuś ż., matusia ż., macocha ż., matkowanie n., matecznik m., macierz ż., macierzyństwo n.

 czas. matczyć ndk., matkować ndk.

 przym. matczyn, mateczny, macierzyński, macierzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. podn. matczyn; maminy, mamusiny

Wiktionary


matczysko

ek­spre­syw­nie: matka; ma­mu­cha


SJP.pl


matczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­ją­tek przy­pa­da­ją­cy po matce; spa­dek po matce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) macierzyzna

Wiktionary


mate

herba mate, yerba mate;
1. krzew lub nie­wiel­kie drze­wo z ro­dzi­ny ostro­krze­wo­wa­tych; ostro­krzew pa­rag­waj­ski;
2. napój z wy­su­szo­nych i sprosz­ko­wa­nych liści tej ro­śli­ny, za­wie­ra­ją­cy ko­fe­i­nę; her­ba­ta pa­rag­waj­ska, yerba, mate


SJP.pl

Mate, ma­te­ro, ca­la­ba­za (hiszp. „dynia/tykwa”) – na­czy­nie do picia yerba mate. Słowo „mate” po­cho­dzi od słowa "mati" w ję­zy­ka ke­czua, oz­na­cza­ją­ce­go na­czy­nie lub po­jem­nik do picia; z cza­sem stało się nazwą na­czyń do picia yerba mate. Na­czy­nia wy­ko­ny­wa­ne są z drew­na (np.

Wikipedia


matecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Ma­tec­ki (ur. 1989) – pol­ski po­li­tyk
  • Fe­liks Ma­tec­ki (ur. 2008) – pol­ski aktor dzie­cię­cy oraz muzyk
  • Jacek Ma­tec­ki (1963–2021) – pol­ski pi­sarz, sce­na­rzy­sta, po­dróż­nik i fo­to­gra­fik
  • Jan Ma­tec­ki (1897–?) – po­rucz­nik pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Józef Ma­tec­ki (1776–1819) – pol­ski dru­karz, księ­garz, pre­zy­dent Kra­ko­wa
  • Józef Ma­tec­ki (1896–1969) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Le­sław Ma­tec­ki (ur. 1955) – pol­ski gi­ta­rzy­sta, kom­po­zy­tor, aran­żer i muzyk se­syj­ny
  • Łu­kasz Ma­tec­ki (ur. 1972) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Prze­my­sław Ma­tec­ki (ur. 1976) – pol­ski ma­larz współ­czes­ny
  • Te­o­dor Te­o­fil Ma­tec­ki (1810–1886) – pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wła­dy­sław Ma­tec­ki (1895–1941) – pol­ski le­karz ne­u­ro­log, psy­chia­tra, psy­cho­a­na­li­tyk
  • Woj­ciech Ma­tec­ki (ur. 1941) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


mateczka

pie­szczot­li­wie o matce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: matka

Wiktionary

Ma­tecz­ka ( ‏מאַמעלע‎ "Ma­me­le") – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1938 roku w ję­zy­ku ji­dysz, opar­ty na ko­me­dii Ma­je­ra Schwa­rza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtɛt͡ʃka, AS: matečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., matka ż.

 przym. matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. maciczka

Wiktionary


mateczkowy

przy­miot­nik od: ma­tecz­ka


SJP.pl


matecznik

trud­no do­stęp­ne miej­sce w prze­past­nych la­sach, pu­szczach, gdzie zwie­rzy­na leśna ma swoje le­go­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. nie­do­stęp­ne dla czło­wie­ka miej­sce w na­tu­rze bę­dą­ce miej­scem schro­nie­nia dzi­kich zwie­rząt

 (1.2) roln. po­let­ko doś­wiad­czal­ne

 (1.3) pszcz. po­cią­gnię­ta lub ro­zbu­do­wa­na przez pszczo­ły ro­bot­ni­ce ko­mór­ka w gnieź­dzie pszcze­lim, z któ­rej wy­gry­za się pszcze­la matka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matczyny

 rzecz. matka ż.

Wiktionary


matecznikowy

→ ma­tecz­nik


SJP.pl

Patrz:

matecznik

mateczny

przez­na­czo­ny do rozm­na­ża­nia lub roz­ro­du


SJP.pl

Ma­tecz­ny – nie­wiel­ki ob­szar wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XIII Pod­gó­rze mia­sta Kra­ko­wa.

Nazwa wzię­ła się od naz­wi­ska ar­chi­tek­ta An­to­nie­go Ma­tecz­ne­go, który w roku 1898 pod­czas po­szu­ki­wań wody pit­nej na włas­nej po­se­sji, od­krył źró­dła wód mi­ne­ral­nych o dużej za­war­to­ści siar­ki i jej związ­ków.

Wikipedia


mateina

ko­fe­i­na znaj­du­ją­ca się w li­ściach ostro­krze­wu pa­rag­waj­skie­go, wy­stę­pu­ją­ca w yerba mate


SJP.pl


mateista

po­tocz­nie: osoba pi­ją­ca i lu­bią­ca yerba mate


SJP.pl


mateja

naz­wi­sko


SJP.pl


matejczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


matejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


matejek

naz­wi­sko


SJP.pl


matejko

Jan Ma­tej­ko (1838-93), ma­larz pol­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ma­tej­ko – pol­ski so­cjo­log
  • Jan Ma­tej­ko − pol­ski ma­larz
  • Ste­fan Wi­told Ma­tej­ko – pol­ski ma­larz i pro­jek­tant wi­tra­ży
  • Theo Ma­tej­ko − au­striac­ki ry­sow­nik

Wikipedia


matejkowa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tej­ki lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


matejkowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tej­ki lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


matejkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tej­ki lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


matejuk

naz­wi­sko


SJP.pl


matek

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: matka

Wiktionary

Matek, Matek BNS wła­ści­wie Ma­te­usz Po­spie­szyń­ski (ur. 1988 w Szcze­ci­nie) – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny. Czło­nek for­ma­cji Pro­jekt Na­słuch. Współt­wo­rzy także duet wraz z ra­pe­rem Bon­so­nem. Matek współ­pra­co­wał po­nad­to m.in. z ta­ki­mi wy­ko­naw­ca­mi jak: Dy­spen­sa, Pla­net ANM, JodSen, Małaz, Tymi & Roka oraz Bogu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku wojny wiele matek z dzieć­mi zo­sta­ło bez dachu nad głową.

Wiktionary


matela

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­te­la – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu w stre­fie Seti w dy­stryk­cie Baj­hang
  • Ma­te­la – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu w stre­fie Bheri w dy­stryk­cie Surk­het
  • Ma­te­la – pa­ra­fia (fre­gu­e­sia) w gmi­nie Pe­nal­va do Ca­ste­lo, w Por­tu­ga­lii
  • Le­szek Ma­te­la – pol­ski pu­bli­cy­sta, tłu­macz, po­dróż­nik
  • Piotr Ma­te­la – pol­ski tre­ner siat­kar­ski

Wikipedia


matelot

1. żywy ta­niec ma­ry­nar­ski obra­zu­ją­cy pracę ma­ry­na­rzy na stat­ku, wy­ko­ny­wa­ny solo lub ze­spo­ło­wo;
2. okręt w szyku bo­jo­wym, okre­śla­ny ze wzglę­du na jego po­ło­że­nie w sto­sun­ku do in­ne­go okrę­tu (np. ma­te­lot lewy, przed­ni)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­te­lot – ży­wio­ło­wy ta­niec ma­ry­nar­ski
  • Ma­te­lot – pol­ska grupa folk-roc­ko­wa

Wikipedia


matelote

[czy­taj: matLOT]
1. sos rybny z do­dat­kiem ce­bu­li i wina;
2. po­tra­wa rybna z tym sosem


SJP.pl


matelski

naz­wi­sko


SJP.pl


matem.

skrót od: ma­te­ma­tycz­ny; mat.


SJP.pl


matema

w gwa­rze ucz­niow­skiej: ma­te­ma­ty­ka; matma, mata


SJP.pl


matematyczka

1. na­u­czy­ciel­ka ma­te­ma­ty­ki w szko­le;
2. ko­bie­ta stu­diu­ją­ca ma­te­ma­ty­kę, uzdol­nio­na w dzie­dzi­nie ma­te­ma­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spe­cja­list­ka w za­kre­sie ma­te­ma­ty­ki

 (1.2) pot. eduk. na­u­czy­ciel­ka ma­te­ma­ty­ki w szko­le

 (1.3) pot. stu­dent­ka albo ab­sol­went­ka wy­dzia­łu ma­te­ma­tycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­cho­waw­czy­nią mojej klasy była ma­te­ma­tycz­ka, także o imie­niu Alina, która pod wie­lo­ma wzglę­da­mi była do­kład­nym prze­ci­wień­stwem ła­cin­nicz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż.

:: fm. matematyk mos.

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matematyk

 (1.2) nauczycielka matematyki

Wiktionary


matematycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ma­te­ma­ty­ki; pod wzglę­dem ma­te­ma­ty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matma ż., matematyczka ż., matematyka ż., matematyk m.

 przym. matematyczny

Wiktionary


matematyczny

zwią­za­ny z ma­te­ma­ty­ką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­te­ma­ty­ką (nauką)

 (1.2) opar­ty na obli­cze­niach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor sły­nie ze swo­ich ksią­żek ma­te­ma­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: matẽmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż., matematyk m., matematyczka ż., matematyzacja ż., matematyzowanie n., matma ż.

 czas. matematyzować

 przysł. matematycznie

Wiktionary


matematyk


1. nauka o licz­bach, fi­gu­rach i sto­sun­kach prze­strzen­nych, po­słu­gu­ją­ca się me­to­dą de­duk­cyj­ną
2. pot. lek­cja w szko­le, któ­rej przed­mio­tem jest ta nauka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ma­te­ma­ty­ką;

Wiktionary

Ma­te­ma­tyk ( mathēmaticus, ze μαθηματικός, "mathēmatikós" – ma­te­ma­tycz­ny) – osoba ze zna­czą­cą wie­dzą o ma­te­ma­ty­ce, szcze­gól­nie uży­wa­ją­ca jej do pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek jest ma­te­ma­ty­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛ̃ˈmatɨk, AS: matẽmatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż.

:: fż. matematyczka ż.

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary


matematyka


1. nauka o licz­bach, fi­gu­rach i sto­sun­kach prze­strzen­nych, po­słu­gu­ją­ca się me­to­dą de­duk­cyj­ną
2. pot. lek­cja w szko­le, któ­rej przed­mio­tem jest ta nauka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka de­duk­cyj­na zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą zbio­rów, liczb i in­nych ele­men­tów ab­strak­cyj­nych;

 (1.2) eduk. lek­cja, wy­kład lub inne za­ję­cia z ma­te­ma­ty­ki (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D., B. lp. od: ma­te­ma­tyk

Wiktionary

Ma­te­ma­ty­ka (z łac. "mat­he­ma­ti­cus", od gr. μαθηματικός "mathēmatikós", od "mathēma", „nauka, lek­cja, poz­na­nie”) – nauka za­li­cza­na do grupy for­mal­nych, ina­czej de­duk­cyj­nych lub aprio­rycz­nych, a także do nauk ści­słych i de­fi­niu­ją­ca tę grupę – ma­te­ma­ty­ka sta­no­wi ich fun­da­ment.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówi się, że ma­te­ma­ty­ka jest kró­lo­wą nauk.

 (1.2) Rano mamy w szko­le dwie ma­te­ma­ty­ki i WF.

 (2.1) Z ma­te­ma­ty­ki le­żysz na obu ło­pat­kach, język an­giel­ski za­wa­li­łaś, che­mia i fi­zy­ka sta­no­wią dwie twoje achil­le­so­we pięty, że tak po­wiem. In­te­re­su­je mnie, co za­mie­rzasz przed­sięw­ziąć, by wy­ka­ra­skać się z tego gipsu.

 (2.1) Skoń­czy­li­śmy dziś dwie go­dzi­ny wcze­śniej, bo nie było ma­te­ma­ty­ka i hi­sto­rycz­ki.

 (2.1) Spot­ka­łem w te­a­trze na­sze­go ma­te­ma­ty­ka z żoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛ̃ˈmatɨka, AS: matẽmatyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyk m., matematyczka ż., matma ż., mata ż., matema ż., matematyczność ż.

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. królowa nauk

 (1.2) pot. matma, mata, matema, slang. majma, majza

Wiktionary


matematyzacja

uj­mo­wa­nie cze­goś me­to­da­mi ma­te­ma­tycz­ny­mi, wpro­wa­dza­nie do in­nych nauk pojęć i metod ma­te­ma­tycz­nych


SJP.pl

Ma­te­ma­ty­za­cja – po­rząd­ko­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści za po­mo­cą środ­ków ma­te­ma­tycz­nych, jedna z ak­tyw­no­ści ma­te­ma­tycz­nych.

Wikipedia


mateolog

daw­niej: ga­du­ła


SJP.pl


mateologia

daw­niej: nie­do­rzecz­ne ga­dul­stwo


SJP.pl


matera

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­te­ra – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Ba­si­li­ca­ta, w pro­win­cji Ma­te­ra. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 60 351 osób. Hi­sto­rycz­na część mia­sta, zwana "Sassi", obej­mu­je uni­ka­to­we do­mo­stwa drą­żo­ne w skale, je­dy­nie z fa­sa­da­mi mu­ro­wa­ny­mi. W 1993 roku Ma­te­rę wpi­sa­no na Listę Świa­to­we­go Dzie­dzict­wa UNESCO. Ma­te­ra była Eu­ro­pej­ską Sto­li­cą Kul­tu­ry 2019. W mie­ście znaj­du­je się oś­ro­dek Wło­skiej Agen­cji Kos­micz­nej (ASI).

Wikipedia


materac

ro­dzaj po­dusz­ki z płót­na, gumy itp. wy­peł­nio­nej wło­siem, trawą, po­wie­trzem, słu­żą­cej jako ele­ment łóżka lub jako sa­mo­dziel­ny sprzęt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży pła­ski przed­miot, wy­peł­nio­ny ela­stycz­nym ma­te­ria­łem dla uni­knię­cia kon­tak­tu z twar­dą po­wierzch­nią np. pod­czas snu lub ćwi­czeń gim­na­stycz­nych;

 (1.2) wojsk. ar­chit. ele­ment kon­struk­cyj­ny for­ty­fi­ka­cji, który za­bez­pie­cza stro­py, ścia­ny lub fun­da­men­ty przed dzia­ła­niem po­ci­sków i bomb lot­ni­czych

Wiktionary

Ma­te­rac (wł. "ma­te­ras­so") – pod­kład mięk­ki, a jed­no­cze­śnie sprę­ży­sty, pod­no­szą­cy kom­fort snu w łóżku. Może być wy­peł­nio­ny sprę­żo­nym po­wie­trzem (ma­te­rac tu­ry­stycz­ny) lub wodą (łóżko wodne). Naj­czę­ściej jest uszy­ty z gru­bej tka­ni­ny, czę­sto pi­ko­wa­nej np. wełną lub owatą i wy­peł­nio­ny np. mi­kro­gąb­ką, matą ko­ko­so­wą, la­tek­sem, daw­niej trawą mor­ską, słomą, sia­nem (sien­nik) i po­dob­ny­mi wy­peł­nia­cza­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­brze do­bra­ny ma­te­rac po­pra­wia kom­fort wy­po­czyn­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛrat͡s, AS: materac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. materacyk m.

 przym. materacowy

Wiktionary


materacowany

daw­niej: wy­kła­da­ny, wy­ście­ła­ny ma­te­ra­ca­mi


SJP.pl


materacować

daw­niej: wy­kła­dać, wy­ście­łać ma­te­ra­ca­mi


SJP.pl


materacowy

przy­miot­nik od: ma­te­rac


SJP.pl


materacyk

zdrob­nie­nie od: ma­te­rac


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały ma­te­rac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­łoż­na po­ra­dzi­ła nam, że­by­śmy ku­pi­li ma­te­ra­cyk gry­cza­no-ko­ko­so­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛˈrat͡sɨk, AS: materacyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materac

Wiktionary


materek

naz­wi­sko


SJP.pl


materia

1. wszyst­kie obiek­ty fi­zycz­ne wyt­wa­rza­ją­ce pola gra­wi­ta­cyj­ne i pod­le­ga­ją­ce tym polom
2. filoz. w me­ta­fi­zy­ce: ro­dzaj bytu je­dy­nie ist­nie­ją­ce­go lub jed­ne­go z ist­nie­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. ogół obiek­tyw­nie ist­nie­ją­cych przed­mio­tów, poz­na­wal­nych za po­mo­cą zmy­słów lub przy­rzą­dów po­mia­ro­wych;

 (1.2) filoz. byt roz­cią­gły w prze­strze­ni i cza­sie;

 (1.3) daw. tka­ni­na, ma­te­riał

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­te­ria w fi­zy­ce
  • ma­te­ria w fi­lo­zo­fii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtɛrʲja, AS: materʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materiał mrz., materiałówka ż., materializm m., materialista m., materialistka ż., materializowanie n.

 czas. materializować

 przym. materialny, materiałowy, materialistyczny

 przysł. materialnie, materiałowo, materialistycznie

Wiktionary


materialik

zdrob­nie­nie od: ma­te­riał


SJP.pl


materialista

czło­wiek oce­nia­ją­cy wszyst­ko z punk­tu wi­dze­nia włas­nych ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. wyz­naw­ca, zwo­len­nik ma­te­ria­liz­mu

 (1.2) pot. czło­wiek kie­ru­ją­cy się w życiu pra­gnie­niem zdo­by­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nych

Wiktionary

Ma­te­ria­li­sta (daw­niej: ma­te­ry­a­li­sta, ma­ter­ja­li­sta, cza­sem także dro­gi­sta) – osoba trud­nią­ca się w XIX i na po­cząt­ku XX wieku w Kró­le­stwie Pol­skim sprze­da­żą ma­te­ria­łów ap­tecz­nych i farb. Nazwa za­wo­du na­wią­zu­je do sprze­da­ży ma­te­ria­łów ap­tecz­nych lub też do miej­sca wy­ko­ny­wa­nia pracy, zwa­ne­go z ję­zy­ka fran­cu­skie­go dro­ge­rią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjaˈlʲista, AS: materʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiał m., materializm m., materia ż.

:: fż. materialistka ż.

 przym. materialistyczny, materialny

 przysł. materialistycznie

Wiktionary


materialistka

→ ma­te­ria­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. zwo­len­nicz­ka ma­te­ria­liz­mu w fi­lo­zo­fii

 (1.2) ko­bie­ta kie­ru­ją­ca się w życiu pra­gnie­niem zdo­by­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nych

Wiktionary

Patrz:

materialista

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­krot­nie zaz­na­cza, że Świr­szczyń­ska była agno­stycz­ką i ma­te­ria­list­ką, a nawet że „wzmia­nek o cho­dze­niu do ko­ścio­ła u niej nie upa­trzysz” (…).

 (1.1) Prze­cież ja je­stem ma­te­ria­list­ką, a ma­te­ria­lizm wy­klu­cza Boga.

 (1.2) (…) nie za­ra­biam za do­brze, dla­te­go wła­śnie chcę wy­klu­czyć czy dana panna jest ma­te­ria­list­ką, bo nie wy­o­bra­żam sobie aby całą swoją kasę wy­da­wać na dziew­czy­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjaˈlʲistka, AS: materʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. materialista.

Wiktionary


materialistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) filoz. w spo­sób zgod­ny z fi­lo­zo­fią ma­te­ria­liz­mu

 (1.2) w spo­sób przy­ziem­ny, na­sta­wio­ny na dobra ma­te­rial­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor wy­ja­śniał zja­wi­ska ma­te­ria­li­stycz­nie, bez od­wo­ły­wa­nia się do du­cho­wo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materializm mrz., materialista mos., materia ż.

 przym. materialny

Wiktionary


materialistyczny

1. zwią­za­ny z ma­te­ria­liz­mem - kie­run­kiem fi­lo­zo­ficz­nym
2. kie­ru­ją­cy się pra­gnie­niem zdo­by­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­te­ria­liz­mem

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ma­te­ria­liz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materiał mrz., materia ż., materializm m., materialista m., materialistka ż.

 przym. materialny

Wiktionary


materializm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go tylko rze­czy ma­te­rial­ne są praw­dzi­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ro­wa­nie się w życiu wzglę­da­mi ma­te­rial­ny­mi

 (1.2) filoz. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, że ma­te­ria jest je­dy­nym ist­nie­ją­cym bytem

Wiktionary

Ma­te­ria­lizm – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go ist­nie­je tylko ma­te­ria. Po­ję­cie "ma­te­ria­lizm" jest czę­sto sto­so­wa­ne za­mien­nie z no­wszym okre­śle­niem fi­zy­ka­lizm, które jed­nak uwz­ględ­nia no­wsze od­kry­cia w fi­zy­ce. Jed­nym z od­mien­nych po­glą­dów od ma­te­ria­liz­mu jest ide­a­lizm on­to­lo­gicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Innym nie­bez­pie­czeń­stwem, które po­dob­nie jak zbyt ra­dy­kal­na eman­cy­pa­cja ko­biet, ale w szer­szym je­szcze stop­niu, za­gra­ża ro­dzi­nie, jest zda­niem pu­bli­cy­stów pism ro­dzin­nych ma­te­ria­lizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲˈjalʲism̥, AS: materʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materialista m., materialistka ż., materiał m., materia ż., materiałówka ż.

 przym. materialistyczny, materialny, materiałowy

 przysł. materialistycznie, materialnie, materiałowo

Wiktionary


materializować

1. na­da­wać cze­muś ma­te­rial­ną formę; urze­czy­wist­niać;
2. ma­te­ria­li­zo­wać się - przy­bie­rać formę ma­te­rial­ną; urze­czy­wist­niać się


SJP.pl


materialnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ma­te­rii

 (1.2) w spo­sób do­ty­czą­cy dóbr ma­te­rial­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materia ż., materializm mrz.

 czas. materializować ndk.

 przym. materialny

Wiktionary


materialnoprawny

do­ty­czą­cy prawa ma­te­rial­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od prawo ma­te­rial­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjalnɔˈpravnɨ, AS: materʹi ̯alnopravny

Wiktionary


materialny

1. ist­nie­ją­cy fi­zycz­nie; na­ma­cal­ny;
2. od­no­szą­cy się do dóbr eko­no­micz­nych; ma­jąt­ko­wy;
3. do­ty­czą­cy tre­ści, a nie formy;
4. prze­sta­rza­łe: zro­bio­ny z tka­ni­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­te­rii, zwią­za­ny z po­ję­ciem ma­te­rii

 (1.2) zwią­za­ny z do­bra­mi fi­nan­so­wy­mi, eko­no­micz­ny­mi

 (1.3) praw. do­ty­czą­cy samej isto­ty cze­goś (nie tre­ści i formy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie każ­de­go z nas jest snem jego uwagi, ste­ru­ją­cej ma­te­rial­nym cia­łem i nie­po­dziel­nie sku­pio­nej na tre­ści trój­wy­mia­ro­we­go wi­do­wi­ska, w któ­rym ciało to bie­rze udział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲˈjalnɨ, AS: materʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materia ż., materiał m., materializm m., materialista m., materialistka ż., materialność ż., materializowanie n., zmaterializowanie n.

 czas. materializować ndk., zmaterializować dk.

 przym. materiałowy, materialistyczny

 przysł. materialnie, materialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyczny

Wiktionary


materiał

1. to, z czego są wyt­wa­rza­ne lub skła­da­ją się przed­mio­ty; su­ro­wiec; two­rzy­wo; bu­du­lec;
2. tka­ni­na, dzia­ni­na; pro­dukt tka­nia;
3. zbiór da­nych, do­ku­men­tów, no­ta­tek itp. bę­dą­cy pod­sta­wą dal­szych opra­co­wań, badań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, z czego są wyt­wa­rza­ne przed­mio­ty

 (1.2) zbiór wia­do­mo­ści z ja­kie­goś za­kre­su, na jakiś temat

 (1.3) to, z czego się szyje m.in. ubra­nia; tka­ni­na, dzia­ni­na

 (1.4) przen. ktoś, kto się do cze­goś na­da­je

Wiktionary

Ma­te­riał – słowo wie­loz­nacz­ne. W naj­bar­dziej ogól­nym sen­sie jest to su­ro­wiec w po­sta­ci pier­wot­nej lub czę­ścio­wo przet­wo­rzo­ny, z któ­re­go wyt­wa­rza się pro­duk­ty.

W ję­zy­ku po­tocz­nym nazwą tą okre­śla się tka­ni­ny. W dzie­dzi­nie na­u­ko­wo-tech­nicz­nej na­zy­wa­nej ba­da­nia­mi ma­te­ria­ło­wy­mi ma­te­riał de­fi­niu­je się jako każdą sub­stan­cję, z któ­rej zro­bio­ne są ana­li­zo­wa­ne wy­ro­by.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azo­tek galu jest pie­kiel­nie wy­trzy­ma­łym ma­te­ria­łem — topi się w tem­pe­ra­tu­rze kilku ty­się­cy stop­ni i ci­śnie­niu kil­ka­na­ście ty­się­cy razy więk­szym od at­mos­fe­rycz­ne­go.

 (1.1) Pa­pier jest ma­te­ria­łem łat­wo­pal­nym.

 (1.1) Wełna jest ma­te­ria­łem uzy­ski­wa­nym z ow­czej sier­ści.

 (1.2) Stu­den­ci mają dużo ma­te­ria­łu do opa­no­wa­nia przed eg­za­mi­nem.

 (1.3) Ku­pi­łam pięć me­trów ślicz­ne­go ma­te­ria­łu w drob­ną krat­kę, ale je­szcze nie wiem, co z tego uszy­ję.

 (1.4) Jacek to dobry ma­te­riał na męża: tak do­brze go­tu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛrʲjaw, AS: materʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materia ż., materialista mos., materialistka ż., materializm mrz., materiałówka ż.

 przym. materiałowy, materialny, materialistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) substancja, surowiec, tworzywo, budulec, półprodukt, półfabrykat

 (1.3) tkanina; gw. Górny Śląsk sztof

Wiktionary


materiałochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. ilość zu­ży­tych su­row­ców, ma­te­ria­łów pod­sta­wo­wych i po­moc­ni­czych oraz ener­gii przy­pa­da­ją­ca na okre­ślo­ną jed­nost­kę pro­duk­cji;

Wiktionary

Ma­te­ria­ło­chłon­ność – wiel­kość na­kła­dów ma­te­ria­ło­wych po­nie­sio­nych przy wyt­wo­rze­niu okre­ślo­nych dóbr użyt­ko­wych.

Ma­te­ria­ło­chłon­ność wyz­na­cza­na jest przez ilość ma­te­ria­łu zu­ży­te­go na wyt­wo­rze­nie danej war­to­ści użyt­ko­wej, czyli pro­duk­tu za­spo­ka­ja­ją­ce­go okre­ślo­ne po­trze­by ma­te­rial­ne jego użyt­kow­ni­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjawɔˈxwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: materʹi ̯au̯oχu̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. materiałochłonny

Wiktionary


materiałochłonny

wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia znacz­nej ilo­ści ma­te­ria­łu, two­rzy­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia znacz­nej ilo­ści ma­te­ria­łów na okre­ślo­ną jed­nost­kę pro­duk­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto, na przy­kład, liczy kosz­ty wy­ni­ka­ją­ce z ma­te­ria­ło­chłon­nej i ener­go­chłon­nej pro­duk­cji?

 (1.1) Dzi­siaj pła­ci­my w dzie­dzi­nie eko­lo­gii cenę za lata in­we­sto­wa­nia w za­co­fa­ne tech­no­lo­gie, za złą struk­tu­rę go­spo­dar­ki, za ener­go­chłon­ną pro­duk­cję, za pro­duk­cję dla pro­duk­cji, za ma­te­ria­ło­chłon­ne wy­ro­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjawɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: materʹi ̯au̯oχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiałochłonność

Wiktionary


materiałooszczędny

wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia nie­wiel­kiej ilo­ści ma­te­ria­łu, two­rzy­wa


SJP.pl


materiałowiec

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się za­o­pa­try­wa­niem przed­się­bior­stwa w ma­te­ria­ły po­trzeb­ne do pro­duk­cji


SJP.pl


materiałowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­te­ria­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiał mrz., materializm mrz., materia ż.

 przym. materialny

Wiktionary


materiałoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ma­te­ria­łach


SJP.pl


materiałoznawczy

zwią­za­ny z nauką, wie­dzą o wła­ści­wo­ściach ma­te­ria­łów


SJP.pl


materiałoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ma­te­ria­łach


SJP.pl


materiałoznawstwo

nauka, wie­dza o wła­ści­wo­ściach ma­te­ria­łów


SJP.pl

Ma­te­ria­łoz­naw­stwo – dzie­dzi­na wie­dzy tech­nicz­nej (in­ży­nier­skiej), zaj­mu­ją­ca się opi­sem ma­te­ria­łów.

W za­leż­no­ści od dzie­dzi­ny ma­te­ria­łoz­naw­stwo kie­dyś dzie­lo­no na:

Wy­o­dręb­nio­ne jest po­nad­to mię­dzy in­ny­mi:

Wikipedia


materiały

1. to, z czego są wyt­wa­rza­ne lub skła­da­ją się przed­mio­ty; su­ro­wiec; two­rzy­wo; bu­du­lec;
2. tka­ni­na, dzia­ni­na; pro­dukt tka­nia;
3. zbiór da­nych, do­ku­men­tów, no­ta­tek itp. bę­dą­cy pod­sta­wą dal­szych opra­co­wań, badań


SJP.pl


materiałówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ewi­den­cja ma­te­ria­łów, sy­ste­ma­tycz­ne pro­wa­dze­nia do­ku­men­ta­cji przy­cho­dów, roz­cho­dów i sta­nów koń­co­wych ma­te­ria­łów wy­ko­rzy­sty­wa­nych w dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiał mrz., materializm mrz., materia ż.

Wiktionary


materio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ma­te­ria

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛrʲjɔ, AS: materʹi ̯o

Wiktionary


materja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ma­te­ria

Wiktionary

Powiązane:

 przym. materjalny

Wiktionary


materjalny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ma­te­rial­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo jeśli w dzie­dzi­nie kul­tu­ry du­cho­wej pię­trzą się one ol­brzy­mio, to prze­ciw­nie w dzia­le kul­tu­ry ma­ter­jal­nej zbio­ry są wręcz słabe, nie­do­kład­ne, do­ryw­czo i nie­jed­no­li­cie ze­sta­wio­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materja ż.

Wiktionary


materka

naz­wi­sko


SJP.pl


materna

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frie­drich Ma­ter­na (1885–1946) – ge­ne­rał pie­cho­ty Wehr­mach­tu pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Jerzy Ma­ter­na (ur. 1956) – pol­ski po­li­tyk. Poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX ka­den­cji, w la­tach 2015–2018 se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Go­spo­dar­ki Mor­skiej i Że­glu­gi Śród­lą­do­wej
  • Kon­rad Ma­ter­na (ur. 1962) – pol­ski pie­śniarz i kon­te­sta­tor lat 80., re­ży­ser i lal­karz, poeta, sce­na­rzy­sta, kom­po­zy­tor i aran­żer, pe­da­gog
  • Krzysz­tof Ma­ter­na (ur. 1948) – pol­ski kon­fe­ran­sjer, sa­ty­ryk, aktor, re­ży­ser i pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • Ma­ter­na (imię)
  • Ma­ter­na (herb szla­chec­ki)

Wikipedia


maternik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ci­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. matka

Wiktionary


matero

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kubek do yerba mate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mate n.

Wiktionary


materski

naz­wi­sko


SJP.pl


materyja

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o rety

Wiktionary


materyjka

dawne zdrob­nie­nie od: ma­te­ria


SJP.pl


mateusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


mateusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Zo­bacz też: Na­gro­da Mu­zycz­na Pro­gra­mu Trze­cie­go – „Ma­te­usz”.

– imię mę­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go, wy­wo­dzą­ce się od ‏מַתִּתְיָהוּ‎, imie­nia "Ma­tan­jah", "Ma­ti­sy­a­hu" oz­na­cza­ją­ce­go „dar Boga”, „dar Jahwe”. W daw­nych źró­dłach pol­skich wy­stę­po­wa­ło jako: "Mat­ha­e­us", "Ma­ty­jasz", "Ma­ti­tiasz", "Ma­ty­ja", "Matys(z)", "Matoz", "Ma­tusz". Do XVI wieku imio­na Ma­ciej i Ma­te­usz nie były w ję­zy­ku pol­skim roz­róż­nia­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­te­usz lubi pić kakao.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛwuʃ, AS: mateu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mateuszowa ż., Mateuszówna ż., Mateuszostwo lm m., Mateuszkowa ż., Mateuszkówna ż., Maciej m., Mateuszew m., Mateuszewo n., Mateuszowo n.

:: zdrobn. Mateuszek, Mati m.

:: skr. Mt

 przym. Mateuszowy, Mateuszkowy

Wiktionary


mateuszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


mateuszek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Ma­te­usz (imię mę­skie)


SJP.pl

Ma­te­u­szek ( Mat­he­us­sek) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


mateuszostwo

Ma­te­usz z mał­żon­ką; Ma­te­u­szo­wie


SJP.pl


mateuszowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) żona Ma­te­u­sza

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: Ma­te­u­szo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mateusz mos.

 przym. Mateuszowy

Wiktionary


mateuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


mateuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­te­u­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ma­te­u­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Ma­te­u­szo­wym domem rosną ro­so­cha­te orze­chy.

 (1.1) Ma­te­u­szo­wa pe­ry­ko­pa o cho­dze­niu po morzu jest za­ko­rze­nio­na w Sta­rym Te­sta­men­cie.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Ma­te­u­szo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ma­cie­jo­wym polem z dru­giej.

 (1.1) Ma­te­u­szo­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mateusz mos., Mateuszek mos., Mates mos., Mateuszowa ż.

Wiktionary


mateńka

pie­szczot­li­wie o matce; ma­tul­ka, ma­tuń­cia, ma­tecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zas­mu­caj two­jej ma­teń­ki.

 (1.1) Toć wiem! Toć mi nie­raz o tych Kras­no­lud­kach ma­teń­ka mó­wi­ła, że dobre są!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matka ż., matusia ż., matuś ż., matkowanie n.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny, mateczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


matfiz

po­tocz­nie: klasa o pro­fi­lu ma­te­ma­tycz­no-fi­zycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. uczn. pro­fil klasy w szko­le śred­niej, o roz­sze­rzo­nej ma­te­ma­ty­ce i fi­zy­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie było już miejsc na pro­fi­lu ogól­nym, więc posz­łam na mat­fiz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatfʲis, AS: matfʹis

Wiktionary


matgeo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. uczn. pro­fil klasy w szko­le śred­niej, o roz­sze­rzo­nej ma­te­ma­ty­ce i ge­o­gra­fii

Wiktionary


mathea

[czy­taj: matea] naz­wi­sko


SJP.pl


mather

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mat­her – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sa­cra­men­to
  • Cot­ton Mat­her – ame­ry­kań­ski te­o­log pro­te­stanc­ki, hi­sto­ryk i pi­sarz
  • Gra­ham Mat­her – bry­tyj­ski po­li­tyk i praw­nik, poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go
  • John C. Mat­her – ame­ry­kań­ski astro­fi­zyk
  • Flo­rent Mat­her – fran­cu­ski snow­bo­ar­dzi­sta

Wikipedia


mathieu

[czy­taj: maTJÖ albo maTJE] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mat­hieu Fa­iv­re – fran­cu­ski al­pej­czyk
  • Mat­hieu Kas­so­vitz – fran­cu­ski aktor i re­ży­ser
  • Mat­hieu Val­bu­e­na – fran­cu­ski pił­karz
  • Mat­hieu Woj­cie­chow­ski – pol­ski ko­szy­karz
  • inni
  • Pier­re Em­ma­nu­el (właśc. Noël Jean Mat­hieu, zm. 1984) – fran­cu­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, poeta
  • Jérémy Mat­hieu – fran­cu­ski pił­karz
  • Mi­re­il­le Mat­hieu – fran­cu­ska pio­sen­kar­ka
  • Paul-Henri Mat­hieu – fran­cu­ski te­ni­si­sta
  • Si­mon­ne Mat­hieu (zm. 1980) – fran­cu­ska te­ni­sist­ka
  • Mat­hieu (gmina)

Wikipedia


matias

młody śledź, lekko so­lo­ny, bar­dzo tłu­sty i de­li­kat­ny w smaku; ma­ties


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) spoż. młody śledź ło­wio­ny przed pier­wszym tar­łem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się tłu­stym i de­li­kat­nym w smaku mię­sem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­tó­nio Ma­tias (1963–2008) – por­tu­gal­ski ju­do­ka i tre­ner judo
  • Bar­ba­ra Ma­tias (1943–2000) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Edmílson Ma­tias (ur. 1974) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Eve­lin Ma­tias – por­to­ry­kań­ska za­pa­śnicz­ka i ju­docz­ka
  • Gonçalo Sa­ra­i­va Ma­tias (ur. 1979) – por­tu­gal­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Ma­ri­sa Ma­tias (ur. 1976) – por­tu­gal­ska so­cjo­loż­ka i po­li­tycz­ka
  • Rogério Ma­tias (ur. 1974) – por­tu­gal­ski pił­karz
  • Vla­di­mi­ros Ma­tias (ur. 1991) – grec­ki za­pa­śnik

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) maties

Wiktionary


matiasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. Ma­ciej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatʲjaʃ, AS: matʹi ̯aš

Wiktionary


matiaszów

Ma­tia­szów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Osiek. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­tia­szów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Tur­sko Wiel­kie. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


matiaszówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­tia­szów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Tucz­na

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Tucz­na. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 154 miesz­kań­ców.

Wikipedia


maties

młody śledź, lekko so­lo­ny, bar­dzo tłu­sty i de­li­kat­ny w smaku; ma­tias


SJP.pl


matinka

sta­roś­wiec­ki po­ran­ny strój ko­bie­cy


SJP.pl


matiola

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl


matisse

[czy­taj: maTIS] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Henri Ma­tis­se (1869-1954) - fran­cu­ski ma­larz i gra­fik


SJP.pl


matiz

1. model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo;
2. model sa­mo­cho­du marki FSO;
3. model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl


matka

1. ko­bie­ta lub sa­mi­ca ma­ją­ca po­tom­stwo
2. sio­stra za­kon­na
3. w grach ze­spo­ło­wych: naj­waż­niej­szy gracz
4. drugi człon pew­nych ze­sta­wień słow­nych
5. pot., po­u­fa­le o żonie, ko­bie­cie
6. ro­śli­na przez­na­czo­na na roz­sa­dę
7. np. u mró­wek: kró­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzic płci żeń­skiej;

 (1.2) zool. sa­mi­ca ma­ją­ca po­tom­stwo

 (1.3) ent. u niek­tó­rych owa­dów: sa­mi­ca zdol­na do roz­ro­du

 (1.4) rel. za­kon­ni­ca, prze­ło­żo­na klasz­to­ru

 (1.5) bot. ro­śli­na przez­na­czo­na na roz­sa­dę

 (1.6) sport. osoba sto­ją­ca po zew­nętrz­nej stro­nie bo­i­ska pod­czas gry w dwa ognie

 (1.7) mała mata

 (1.8) daw. gwara. więz. gą­sior z al­ko­ho­lem

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. te­re­ny gór­skie bab­cia

 (1.10) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ci­ca

Wiktionary

Matka – ko­bie­ta, która jest ro­dzi­cem dziec­ka.

Matką na­zy­wa się ko­bie­tę, która jest zwią­za­na ze swo­i­mi dzieć­mi, które mogą, ale nie muszą być jej bio­lo­gicz­nym po­tom­stwem. Zatem w za­leż­no­ści od kon­tek­stu, ko­bie­ty mogą być uwa­ża­ne za matki z racji uro­dze­nia lub wy­cho­wy­wa­nia dziec­ka, do­star­cze­nia ko­mór­ki ja­jo­wej do za­płod­nie­nia, lub ja­kiejś ich kom­bi­na­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (1.2) Wy­sy­ła­li ło­dzie z ma­ry­na­rza­mi, żeby w At­lan­ty­ku łapać w sieci del­fi­ny wraz z or­ka­mi, w tym młode osob­ni­ki wciąż odży­wia­ją­ce się mle­kiem matki.

 (1.4) Na wios­nę matka ge­ne­ral­na ka­za­ła wy­ma­lo­wać al­ta­nę w klasz­tor­nym ogro­dzie.

 (1.7) Przy­go­to­wać sta­no­wi­sko do pracy, ro­zło­żyć bam­bu­so­wą matkę, a na nią po­ło­żyć po­je­dyn­czy ar­kusz wo­do­ro­stów nori.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatka, AS: matka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macierz ż., matula ż., mateńka ż., mateczka ż., matuchna ż., matczysko n., matuś ż., matusia ż., macocha ż., matkowanie n., matecznik m.

 czas. matczyć ndk., matkować ndk.

 przym. matczyn, matczyny, mateczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. mać, macierz; przest. gwara. matula; przest. podn. rodzicielka; pot. mama; zdrobn. mamcia, mamusia, mamunia, mamuśka, mateńka, mateczka, matuchna, matczysko, matuś, matusia, staruszka; obraź. stara; slang. starsza; reg. śl. macierz

 (1.3) królowa

 (1.4) przełożona

 (1.8) matka drutu → gąsior wódki

 (1.10) reg. śl. maternik

Wiktionary


matkobójca

za­bój­ca włas­nej matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. za­bój­ca włas­nej matki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest opi­nia bie­głych ws. mat­ko­bój­cy z Gło­go­wa. "Był nie­po­czy­tal­ny".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójstwo n.

:: fż. matkobójczyni ż.

 przym. matkobójczy

Wiktionary


matkobójczy

zwią­za­ny z za­bi­ciem włas­nej matki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mat­ko­bój­cy lub mat­ko­bój­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójca mos., matkobójczyni ż., matkobójstwo n.

Wiktionary


matkobójczyni

za­bój­czy­ni włas­nej matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. ta, która za­bi­ła swoją matkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójstwo n.

:: fm. matkobójca m.

 przym. matkobójczy

Wiktionary


matkobójstwo

za­bi­cie włas­nej matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bój­stwo włas­nej matki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójca mos., matkobójczyni ż.

 przym. matkobójczy

Wiktionary


matkojebca

wul­gar­nie: wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne do męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. obraź­li­wa forma zwro­tu do męż­czyz­ny

 (1.2) wulg. rzad. męż­czyz­na utrzy­mu­ją­cy kon­tak­ty sek­su­al­ne z włas­ną matką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­łeś, mat­ko­jeb­co, pil­no­wać pie­nię­dzy!

 (1.2) Do­pie­ro po ślu­bie zo­rien­to­wa­łam się, że to mat­ko­jeb­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatkɔˈjɛpt͡sa, AS: matkoi ̯epca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matkojeb

Wiktionary


matkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mat­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matuchna ż., mateńka ż., niematkowanie n., matka ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. matczyny

Wiktionary


matkować

1. peł­nić funk­cję matki, za­stę­po­wać komuś matkę;
2. opie­ko­wać się kimś, tros­kli­wie na­dzo­ro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­stę­po­wać komuś matkę lub opie­ko­wać się kimś jak matka

 (1.2) mieć nad czymś pie­czę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: matˈkɔvat͡ɕ, AS: matkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., matuchna ż., mateńka ż., matusia ż., matuś ż., matkowanie n.

 przym. matczyny

Wiktionary


matkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Osoby o naz­wi­sku Mat­kow­ski:

Wikipedia


matkowy

→ matka; mat­czy­ny


SJP.pl


matla

naz­wi­sko


SJP.pl


matlak

naz­wi­sko


SJP.pl

Mat­lak – rzeka, prawy do­pływ Wissy o dłu­go­ści 18,7 km.

Pły­nie w wo­je­wództ­wie pod­la­skim na te­re­nie gmin: Sta­wi­ski, Przy­tu­ły i Ra­dzi­łów.

Wikipedia


matlakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


matles

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. kar­to­no­we opa­ko­wa­nie na jajka, wy­tła­czan­ka

Wiktionary


matlockit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy ha­lo­gen­ków;

Wiktionary

Mat­loc­kit – rzad­ki mi­ne­rał z grupy ha­lo­gen­ków. Jego nazwa po­cho­dzi od mia­sta Mat­lock, gdzie zo­stał po raz pier­wszy od­kry­ty. To­wa­rzy­szą mu naj­czę­ściej phos­ge­nit, dia­bo­le­it, ga­le­na oraz an­gle­zyt.

Wikipedia


matma

w gwa­rze ucz­niow­skiej: ma­te­ma­ty­ka; mata, ma­te­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. przed­miot ma­te­ma­ty­ki

 (1.2) pot. uczn. lek­cja ma­te­ma­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łam pałę z matmy.

 (1.2) Dzi­siaj nie mie­li­śmy matmy, bo pro­fe­sor jest chory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatma, AS: matma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż., matematyk m., matematyczka ż., matematyzacja ż., matematyzowanie n.

 czas. matematyzować

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary

Synonimy:

matematyka

Wiktionary


matnia

1. wor­ko­wa­ta część niek­tó­rych sieci ry­bac­kich;
2. sidła;
3. prze­no­śnie: sy­tu­a­cja bez wyj­ścia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. wy­brzu­szo­na część sieci ry­bac­kiej, gro­ma­dzą­ca połów

 (1.2) łow. sidła, pu­łap­ka

 (1.3) przen. sy­tu­a­cja bez wyj­ścia

 (1.4) daw. głów­ne sku­pi­sko cze­goś

Wiktionary

Mat­nia (fr. "Cul-de-Sac") – bry­tyj­ski czar­no-biały film fa­bu­lar­ny zre­a­li­zo­wa­ny w 1966 roku. Jest gang­ster­ską gro­te­ską, wy­re­ży­se­ro­wa­ną przez Ro­ma­na Po­lań­skie­go.

Mat­nia to drugi, po "Wstrę­cie", bry­tyj­ski film Po­lań­skie­go. Fran­cu­skie idio­ma­tycz­ne wy­ra­że­nie „cul-de-sac” („ślepy za­u­łek”) od­no­si się do sy­tu­a­cji bez wyj­ścia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W matni roiło się od pstrą­gów.

 (1.2) My­śli­wi za­ło­ży­li mat­nię na niedź­wie­dzia.

 (1.3) Wpa­dłem w mat­nię, mu­sisz mnie ra­to­wać.

 (1.3) Chory sza­mo­ce się w matni swo­je­go obłę­du.

 (1.4) Osada po­wo­li sta­wa­ła się mat­nią wszel­kich rze­zi­miesz­ków i ra­bu­siów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatʲɲa, AS: matʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) potrzask, impas

Wiktionary


mato

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: mata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatɔ, AS: mato

Wiktionary


matoga

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lud. stra­szy­dło, upiór

Wiktionary


matoleina

la­kier otrzy­my­wa­ny przez roz­pu­szcze­nie ży­wi­cy da­ma­ra w ter­pen­ty­nie, sto­so­wa­ny w fo­to­gra­fii do po­kry­wa­nia gład­kiej po­wierzch­ni ne­ga­ty­wu w celu na­da­nia jej szorst­ko­ści, co umoż­li­wia re­tusz ołów­ko­wy


SJP.pl


matolica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta mało in­te­li­gent­na; bał­wa­ni­ca, tu­ma­ni­ca

Wiktionary


matolstwo

po­tocz­nie:
1. bycie ma­to­łem;
2. zbiór, gro­ma­da ma­to­łów


SJP.pl


matowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niematowanie n.

 czas. matowieć, matować ndk.

 przym. matowy

Wiktionary


matować

1. po­zba­wiać po­ły­sku po­wierzch­nię przed­mio­tów środ­ka­mi che­micz­ny­mi
2. w sza­chach: dawać mata


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­to­wać)

 (1.1) książk. czy­nić coś ma­to­wym, po­wo­do­wać, że coś traci po­łysk, po­zba­wiać przeź­ro­czy­sto­ści

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­to­wać, zma­to­wać)

 (2.1) sport. szach. dawać mata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baza pod cie­nie do po­wiek ma­tu­je i wy­gła­dza skórę, ab­sor­bu­je sebum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matowanie n., matowienie n., mat m., matowość ż., matówka ż.

 przym. matowy

 czas. matowieć ndk., zmatowić dk.

Wiktionary


matowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­to­wieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. matowieć, matować

 przym. matowy

 rzecz. matówka ż.

Wiktionary


matowieć

tra­cić po­łysk, przez­ro­czy­stość, gład­kość


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) sta­wać się ma­to­wym, tra­cić po­łysk lub przez­ro­czy­stość

 (1.2) przen. o gło­sie: tra­cić dźwięcz­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matowienie n., matowanie n., mat m., matowość ż.

 przym. matowy

 czas. matować, matowić ndk., zmatowić dk.

Wiktionary


matowić

czy­nić ma­to­wym


SJP.pl


matowobiały

biały bez po­ły­sku


SJP.pl


matowoczarny

czar­ny bez po­ły­sku


SJP.pl


matowoczerwony

czer­wo­ny bez po­ły­sku


SJP.pl


matowojedwabisty

jed­wa­bi­sty bez po­ły­sku


SJP.pl


matowoniebieski

nie­bie­ski bez po­ły­sku


SJP.pl


matoworóżowy

ró­żo­wy bez po­ły­sku


SJP.pl


matowoszary

szary bez po­ły­sku


SJP.pl


matowozielony

zie­lo­ny bez po­ły­sku


SJP.pl


matowość

brak po­ły­sku


SJP.pl


matowożółty

żółty bez po­ły­sku


SJP.pl


matowy

1. ma­ją­cy słaby po­łysk lub nie ma­ją­cy po­ły­sku
2. nie­przez­ro­czy­sty
3. przy­miot­nik od: mat
4. prze­no­śne: bezdź­więcz­ny, głu­chy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bez po­ły­sku

 (1.2) świe­cą­cy roz­pro­szo­nym świa­tłem

 (1.3) bezdź­więcz­ny, przy­tłu­mio­ny

 (1.4) szach. zwią­za­ny z matem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trwa­ło to kilka minut za­led­wie i już Pe­re­i­ra za­skro­bał dy­skret­nie w ma­to­wą szybę w drzwiach ła­zien­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɔvɨ, AS: matovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mat m., matówka ż., matownica ż., matowość ż., matowienie n., matowanie n.

 czas. matować, matowieć, zmatowieć, zmatować

 przym. zmatowiony, zmatowiały

 przysł. matowo

Wiktionary


matoł

1. czło­wiek chory na ma­to­łect­wo;
2. po­tocz­nie: czło­wiek głupi, tępy, ogra­ni­czo­ny umy­sło­wo, mało in­te­li­gent­ny; tępak, kre­tyn, idio­ta, głu­pek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na mało in­te­li­gent­ny; głu­piec, tuman

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gra­baż to skoń­czo­ny matoł, on się skoń­czył nim się za­czął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatɔw, AS: matou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matołek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tępak, gamoń, tuman, jełop, bałwan

Wiktionary


matołectwo

nie­do­roz­wój umy­sło­wy cięż­kie­go stop­nia pow­sta­ły w wy­ni­ku wro­dzo­nej nie­do­czyn­no­ści tar­czy­cy, spo­wo­do­wa­nej jej bra­kiem lub nie­do­roz­wo­jem; kre­ty­nizm


SJP.pl


matołek

zdrob­nie­nie od: matoł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­ce­wa­żą­co o kimś nie­mą­drym, ogra­ni­czo­nym umy­sło­wo

 (1.2) przest. zool. zwie­rzę z po­dro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matoł m., matołectwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygłup, matoł, ćwok, głupek, kretyn, kretynek

 (1.2) pazurkowiec, pazurkowcowaty

Wiktionary


matołka

ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych; ui­sti­ti bia­ło­u­cha


SJP.pl


matołkowaty

ma­to­ło­wa­ty, głu­po­wa­ty, tu­ma­no­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­zbyt mądry, mało by­stry, nie­roz­gar­nię­ty;
2. świad­czą­cy o czy­jejś głu­po­cie, np. ma­to­ło­wa­te spoj­rze­nie


SJP.pl


matołowaty

ma­toł­ko­wa­ty, głu­po­wa­ty, tu­ma­no­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­zbyt mądry, mało by­stry, nie­roz­gar­nię­ty;
2. świad­czą­cy o czy­jejś głu­po­cie, np. ma­toł­ko­wa­te spoj­rze­nie


SJP.pl


matra

1. pasmo gór­skie na Wę­grzech;
2. miej­sco­wość i gmina we Fran­cji


SJP.pl

Matra (pełna nazwa: Mécanique Avion Trac­tion) – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w ae­ro­na­u­ty­ce i pro­duk­cji broni, pro­du­cent sa­mo­cho­dów dro­go­wych i wy­ści­go­wych, kon­struk­tor For­mu­ły 1. Od roku 1994 czło­nek Lagardère Group, dzia­ła obec­nie pod tą nazwą.

Wikipedia


matracki

naz­wi­sko


SJP.pl


matraquage

[czy­taj: matraKAŻ] re­kla­ma ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­na, po­le­ga­ją­ca na na­tręt­nym pow­ta­rza­niu pio­sen­ki, slo­ga­nu itp.


SJP.pl


matras

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­tras SA – grupa ka­pi­ta­ło­wa, pow­sta­ła na bazie za­ło­żo­nej w Ka­to­wi­cach w 1992 (we­dług in­nych źró­deł w 1991) ka­to­wic­kiej firmy Ma­tras. Po­cząt­ko­wo zaj­mo­wa­ła się hur­to­wym obro­tem książ­ka­mi, obec­nie więk­szość obro­tu ge­ne­ru­je sprze­daż de­ta­licz­na w sieci sta­cjo­nar­nych księ­gar­ni, uzu­peł­nio­na o ofer­tę skle­pu in­ter­ne­to­we­go.

Wikipedia


matraszek

naz­wi­sko


SJP.pl


matres

bó­stwo zbio­ro­we czczo­ne w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej; bo­gi­nie-matki; ma­tro­nae


SJP.pl


matriarchalizm

do­mi­nu­ją­ca rola ko­bie­ty, zwła­szcza matki, w ro­dzi­nie; ma­triar­chat


SJP.pl


matriarchalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­triar­chal­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­triar­chal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matriarchalny

 przysł. matriarchalnie

Wiktionary


matriarchalny

→ ma­triar­chat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­triar­cha­tu

Wiktionary

Patrz:

matriarchat

Wymowa:

IPA: ˌmatrʲjarˈxalnɨ, AS: matrʹi ̯arχalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matriarchat m., matriarchalność ż.

Wiktionary


matriarchat

1. typ ustro­ju spo­łecz­ne­go, w któ­rym do­mi­nu­ją­cą rolę od­gry­wa ko­bie­ta;
2. do­mi­nu­ją­ca rola ko­bie­ty, zwła­szcza matki, w ro­dzi­nie; ma­triar­cha­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. or­ga­ni­za­cja spo­łe­czeń­stwa pier­wot­ne­go, w któ­rym do­mi­nu­ją­ce zna­cze­nie mają ko­bie­ty;

 (1.2) przen. do­mi­na­cja ko­bie­ty w związ­ku ro­dzin­nym

Wiktionary

Ma­triar­chat – hie­rar­chicz­ny ustrój spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny, w któ­rym wła­dzę spra­wu­ją ko­bie­ty. Ter­min ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny przez Jo­han­na Ja­ko­ba Ba­cho­fe­na w 1861 roku w jego dzie­le "Das Mut­ter­recht".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtrʲjarxat, AS: matrʹi ̯arχat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matriarchalny, matriarchiczny

 przysł. matriarchalnie, matriarchicznie

Wiktionary


matriarchini

ko­bie­ta peł­nią­ca rolę przy­wód­czą w spo­łecz­no­ści lub ro­dzi­nie, szcze­gól­nie w sy­ste­mie ma­triar­chal­nym


SJP.pl


matriks

łatwo to­pli­wy stop, sto­so­wa­ny głów­nie w od­lew­nict­wie; ma­trix


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­cierz w bio­lo­gii
    • ma­cierz po­za­ko­mór­ko­wa
    • ma­cierz mi­to­chon­drial­na
    • ma­cierz ją­dro­wa
  • bez­ko­mór­ko­wy zrąb płyt­ki na­zęb­nej
  • spo­i­wo skal­ne typu ma­triks
  • ma­trix

Wikipedia


matriksowy

→ ma­triks (rze­czy­wi­stość wir­tu­al­na)


SJP.pl


matriksy

łatwo to­pli­wy stop, sto­so­wa­ny głów­nie w od­lew­nict­wie; ma­trix


SJP.pl


matrioszka

drew­nia­na lala z na­ma­lo­wa­nym na niej ro­syj­skim stro­jem lu­do­wym, w którą wsta­wio­ne są iden­tycz­ne, coraz to mniej­sze lalki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­syj­ska lu­do­wa drew­nia­na za­baw­ka w for­mie kilku lalek wkła­da­nych jedna w drugą;

Wiktionary

Ma­triosz­ka ( матрёшка, zdrob­nie­nie od imie­nia Ma­trio­na) – ro­syj­ska za­baw­ka, zło­żo­na z drew­nia­nych, wy­drą­żo­nych w środ­ku lalek, wło­żo­nych jedna w drugą. Lalki są cy­lin­drycz­ne, u góry za­o­krą­glo­ne, na ogół ręcz­nie ma­lo­wa­ne. Po­sta­cie na nich przed­sta­wio­ne to tra­dy­cyj­nie naj­czę­ściej dziew­czę­ta ubra­ne w lu­do­wy strój, ale wer­sje współ­czes­ne mają cha­rak­ter kre­a­tyw­ny: niek­tó­re przed­sta­wia­ją zna­nych po­li­ty­ków, pi­sa­rzy, czy po­sta­cie hi­sto­rycz­ne lub za­byt­ki Rosji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtrʲjɔʃka, AS: matrʹi ̯oška

Wiktionary


matrix

łatwo to­pli­wy stop, sto­so­wa­ny głów­nie w od­lew­nict­wie; ma­triks


SJP.pl

Ma­trix (ang. "ma­try­ca" lub "ma­cierz") – au­stra­lij­sko-ame­ry­kań­ski film akcji scien­ce fic­tion, pier­wszy z serii fil­mo­wej o tej samej naz­wie, na­pi­sa­ny i wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez duet znany wtedy jako bra­cia Wa­chow­scy. Kon­ty­nu­a­cja­mi filmu są filmy "Ma­trix Re­ak­ty­wa­cja" (2003) i "Ma­trix Re­wo­lu­cje" (2003) oraz "Ma­trix Zmart­wychw­sta­nia" (2021).

Wikipedia


matroid

obiekt sta­no­wią­cy uo­gól­nie­nie prze­strze­ni li­nio­wej wraz z ist­nie­ją­cym w niej po­ję­ciem nie­za­leż­no­ści li­nio­wej


SJP.pl

Ma­tro­id – struk­tu­ra sto­so­wa­na w kom­bi­na­to­ry­ce. Po­ję­cie to zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne w 1935 roku przez an­giel­skie­go ma­te­ma­ty­ka Hass­le­ra Whit­ne­ya.

For­mal­na de­fi­ni­cja ma­tro­i­du jest na­stę­pu­ją­ca. Ma­tro­i­dem na­zy­wa­my parę for­mu­la_1 która musi speł­niać na­stę­pu­ją­ce wa­run­ki:

Wikipedia


matrona

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ko­bie­ta za­męż­na, sza­no­wa­na ze wzglę­du na wy­so­kie sta­no­wi­sko spo­łecz­ne i czy­stość oby­cza­jów; dziś pod­nio­śle, czę­sto żar­to­bli­wie o ko­bie­cie star­szej, god­nej sza­cun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie za­męż­na ko­bie­ta, matka, ma­ją­ca wy­so­ką po­zy­cję spo­łecz­ną i utrzy­mu­ją­ca czy­stość oby­cza­jów;

 (1.2) przest. książk. sta­tecz­na i do­stoj­na star­sza ko­bie­ta wzbu­dza­ją­ca sza­cu­nek

Wiktionary

Ma­tro­na (od łac. "mater" – matka) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ko­bie­ta za­męż­na, po­wa­ża­na (zaj­mu­ją­ca wy­so­kie sta­no­wi­sko spo­łecz­ne, za­cho­wu­ją­ca czy­stość oby­cza­jów), bę­dą­ca matką ("mater fa­mi­lias").

W życiu co­dzien­nym od­bie­ra­ła do­wo­dy naj­wyż­sze­go sza­cun­ku, a znie­wa­ża­ją­ce ją czyny okre­śla­no jako bez­pra­wie ("iniu­ria"), ści­ga­ne z oskar­że­nia pry­wat­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­gnę wi­dzieć ją oczy­szczo­ną, taką jaką sobie wy­o­bra­ża­łem, dawną ma­tro­nę rzym­ską pil­nu­ją­cą ko­leb­ki dzie­cię­cia przy do­mo­wym ogni­sku, a nie sza­lo­ną nie­wia­stę na­sze­go wieku.

 (1.2) Panią i ma­tro­nę poz­nać w niej było łatwo, która choć nie­wia­stą, więc na pół wolną się czuła, za­cho­wa­ła po­wa­gę i wiarę w moc swoją.

Wiktionary


matronae

bó­stwo zbio­ro­we czczo­ne w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej; bo­gi­nie-matki; ma­tres


SJP.pl


matronalia

Ma­tro­na­lia – rzym­skie świę­to ob­cho­dzo­ne przez za­męż­ne ko­bie­ty (ma­tro­ny) w dniu 1 marca, w tzw. "ca­len­dae fe­mi­na­rum".

Pod­czas ob­cho­dów ko­bie­ty uda­wa­ły się do gaju przy świą­ty­ni Ju­no­ny z przy­dom­kiem "Lu­ci­na" („Świet­li­sta”) na Esk­wi­li­nie. Skła­da­ły bo­gi­ni w ofie­rze kwia­ty i mod­li­ły się o szczę­ście w życiu mał­żeń­skim, a w domu wy­pra­wia­ły po­czę­stu­nek dla swych nie­wol­ni­ków. Tego dnia męż­czyź­ni też ob­da­ro­wy­wa­li żony pre­zen­ta­mi.

Wikipedia


matronat

pa­tro­nat zwią­za­ny z dzia­ła­nia­mi pro­ko­bie­cy­mi


SJP.pl


matronimicum

naz­wi­sko albo nazwa syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia albo nazwy matki; ma­tro­ni­mi­kum; ma­tro­ni­mik


SJP.pl


matronimiczny

→ ma­tro­ni­mi­kum, → ma­tro­ni­mik


SJP.pl

Patrz:

matronimikum, → matronimik

matronimik

naz­wi­sko albo nazwa syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia albo nazwy matki; ma­tro­ni­mi­kum; ma­tro­ni­mi­cum


SJP.pl


matronimikum

naz­wi­sko albo nazwa syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia albo nazwy matki; ma­tro­ni­mik; ma­tro­ni­mi­cum


SJP.pl


matronka

do­stoj­na, doj­rza­ła, sta­tecz­na ko­bie­ta


SJP.pl


matronowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ma­tro­nę, po­dob­ny do ma­tro­ny


SJP.pl


matros

po­tocz­nie o ma­ry­na­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ma­ry­narz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatrɔs, AS: matros

Wiktionary


matrox

Ma­trox – ka­na­dyj­ska firma do­star­cza­ją­ca sprzęt i roz­wią­za­nia do ob­słu­gi gra­fi­ki (w tym karty gra­ficz­ne i chip­se­ty), edy­cji wideo oraz przet­wa­rza­nia obra­zów. Firma znana jest głów­nie z pro­duk­cji kart gra­ficz­nych przez od­dział firmy Ma­trox Grap­hics Inc. zwa­nym MGA.

Wikipedia


matryca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. forma słu­żą­ca do se­ryj­ne­go od­le­wa­nia, kucia, to­cze­nia itp. przed­mio­tów o tym samym kształ­cie

 (1.2) fot. układ ele­men­tów świa­tło­czu­łych sto­so­wa­ny w cy­fro­wych apa­ra­tach fo­to­gra­ficz­nych

 (1.3) biol. frag­ment DNA lub RNA, z któ­re­go in­for­ma­cja ge­ne­tycz­na prze­ka­zy­wa­na jest do ko­mó­rek po­tom­nych

 (1.4) chem. ma­te­riał prób­ki ana­li­tycz­nej nie­bę­dą­cy ana­li­tem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­try­ca w druku (za­rów­no w gra­fi­ce warsz­ta­to­wej, jak i po­li­gra­fii) – forma słu­żą­ca m.in. do po­wie­la­nia od­bi­tek (ne­ga­ty­wem ma­try­cy jest pa­try­ca)
    • ma­try­ca che­mi­gra­ficz­na
    • ma­try­ca gra­we­ro­wa­na
    • ma­try­ca ko­lo­dio­no­wa
    • ma­try­ca struk­tu­ral­na
  • ma­try­ca – w tra­dy­cyj­nym ze­cer­stwie słu­ży­ła do od­le­wa­nia czcio­nek lub też me­cha­nicz­ne­go skła­du tek­stu (mo­no­ty­po­we­go lub li­no­ty­po­we­go)
  • ma­try­ca – w tech­ni­ce po­tocz­na nazwa każ­dej wgłęb­nej formy z wy­kro­ja­mi od­po­wia­da­ją­cy­mi kształ­tom w kuciu, od­lew­nict­wie, tło­cze­niu, jak i gal­wa­no­pla­sty­ce
    • Ma­try­ca (nu­miz­ma­ty­ka)
  • ma­try­ce w fo­to­gra­fii cy­fro­wej
    • ma­try­ca CCD
    • ma­try­ca CMOS
  • ma­try­ca – sub­stan­cja lub za­nie­czy­szcze­nie to­wa­rzy­szą­ce prób­ce pod­da­wa­nej ba­da­niu tech­ni­ką ana­li­tycz­ną (np. roz­pu­szczal­nik)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtrɨt͡sa, AS: matryca

Wiktionary


matrycownia

dział fa­bry­ki por­ce­la­ny, w któ­rym wy­ko­nu­je się formy do tło­cza­rek


SJP.pl


matrycowy

przy­miot­nik od: ma­try­ca


SJP.pl


matrykulacja

prze­sta­rza­le:
1. za­li­cze­nie kogoś w po­czet stu­den­tów wyż­szej uczel­ni;
2. uro­czy­stość przy­ję­cia no­wych stu­den­tów na pier­wszy rok stu­diów


SJP.pl


matrykulować

1. wpi­sać lub wpi­sy­wać do ma­try­ku­ły, wpi­sać lub wpi­sy­wać kan­dy­da­tów na listę stu­den­tów wyż­szej uczel­ni; im­ma­try­ku­lo­wać;
2. ma­try­ku­lo­wać się - wpi­sać się lub wpi­sy­wać się do ma­try­ku­ły


SJP.pl


matrykuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. księ­ga wpi­so­wa okre­ślo­ne­go zbio­ru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­jestr stu­den­tów na wyż­szej uczel­ni lub osób na­le­żą­cych do ja­kie­goś to­wa­rzy­stwa;
  • le­gi­ty­ma­cja ucz­niow­ska lub stu­denc­ka;
  • () – w ka­ta­strze pru­skim jest to opis i spis grun­tów na­le­żą­cych do jed­ne­go wła­ści­cie­la, pro­wa­dzo­ny we­dług nu­me­rów ko­lej­nych nie­ru­cho­mo­ści rol­nych, tzw. ar­ty­ku­łów ma­try­ku­ły (spis i opis wszyst­kich parc...

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatrɨˈkuwa, AS: matrykuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matrykularny

Wiktionary


matrylinearność

za­sa­da przy­na­leż­no­ści dzie­ci do matki, dzie­dzi­cze­nia ma­jąt­ku, naz­wi­ska, po­zy­cji spo­łecz­nej itp. po żeń­skich przod­kach; ma­try­li­ne­at


SJP.pl


matrylinearny

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy ma­try­li­ne­a­to­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo ist­nie­nia ar­che­o­lo­gicz­nej pew­no­ści, że wczes­ne wiet­nam­skie spo­łe­czeń­stwo ple­mien­ny­e­mien­ne było ma­try­li­ne­ar­ne i ma­try­lo­kal­ne, chiń­ska ko­lo­ni­za­cja wnio­sła wiele zmian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matrylineat m.

Wiktionary


matrylineat

za­sa­da przy­na­leż­no­ści dzie­ci do matki, dzie­dzi­cze­nia ma­jąt­ku, naz­wi­ska, po­zy­cji spo­łecz­nej itp. po żeń­skich przod­kach; ma­try­li­ne­ar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­sa­da po­kre­wień­stwa zgod­nie z którą dziec­ko włą­cza­ne jest do rodu matki w spo­łe­czeń­stwie ma­triar­chal­nym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matrylinearny

Wiktionary


matrylokalność

za­sa­da wpro­wa­dza­nia się męża po ślu­bie do domu żony i włą­cza­nia go w jej grupę lo­kal­ną


SJP.pl

Ma­try­lo­kal­ność, ma­try­lo­ka­lizm – za­sa­da wy­ni­ka­ją­ca ze zwy­cza­ju

obec­ne­go w pew­nych krę­gach kul­tu­ro­wych, we­dług któ­re­go para po za­war­ciu związ­ku

mał­żeń­skie­go za­miesz­ku­je w miej­scu lub w po­bli­żu miej­sca za­miesz­ka­nia ro­dzi­ny żony. Wy­stę­pu­je ona np. w La­o­sie.

Wikipedia


matrylokalny

typ ro­dzi­ny, w któ­rej mąż jest włą­cza­ny do lo­kal­nej grupy żony, w któ­rej ona żyje


SJP.pl


matrymonialny

od­no­szą­cy się do mał­żeń­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mał­żeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej ga­ze­cie znaj­dziesz ofer­ty ma­try­mo­nial­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matrymonium n., matrymonialność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małżeński

Wiktionary


matrymonium

prze­sta­rza­le o mał­żeń­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. mał­żeń­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pier­wszej ławce sia­dy­wa­ło za­pew­ne ja­kieś zacne ma­try­mo­nium.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matrymonialność ż.

 przym. matrymonialny

Wiktionary


matsushima

[czy­taj: mat­su­szi­ma] grupa wysp w ja­poń­skiej pre­fek­tu­rze Miy­a­gi


SJP.pl

Mat­sus­hi­ma (jap. 松島) – tu: ogól­na nazwa grupy (ar­chi­pe­la­gu) ok. 250 wysp i wy­se­pek po­kry­tych sos­na­mi ("matsu" → sosny, "shima" → wyspy) w za­to­ce Mat­sus­hi­ma ("Mat­sus­hi­ma-wan") i czę­ścio­wo poza nią, w pre­fek­tu­rze Miy­a­gi, w Ja­po­nii.

Od setek lat za­to­ka Mat­sus­hi­ma jest uz­na­wa­na za jeden z trzech naj­bar­dziej ma­low­ni­czych wi­do­ków w Ja­po­nii ("Nihon-san­kei"), obok Miy­a­ji­my i Ama-no-has­hi­da­te.

Wikipedia


matsushita

[czy­taj: matsuSZIta] ja­poń­ski kon­cern elek­tro­nicz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hiro Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Kōji Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski te­ni­si­sta sto­ło­wy
  • Kōnosuke Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski przed­się­bior­ca
  • No­bu­ha­ru Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Yūya Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski wo­ka­li­sta R&B oraz aktor
  • Pa­na­so­nic Cor­po­ra­tion (daw­niej Mat­sus­hi­ta Elec­tric In­du­strial Co., Ltd.) – ja­poń­ski kon­cern elek­tro­nicz­ny

Wikipedia


matsyasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja le­żą­ca, w któ­rej ra­mio­na i barki są unie­sio­ne do góry, a klat­ka pier­sio­wa jest wy­gię­ta na kształt łuku, głowa opie­ra się o po­dło­że

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja ryby, ryba

Wiktionary


mattel

Mat­tel, Inc. – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo, bę­dą­ce naj­więk­szym pod wzglę­dem przy­cho­dów ze sprze­da­ży pro­du­cen­tem za­ba­wek na świe­cie.

Firma zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1945 roku przez Ha­rol­da „Matta” Mat­so­na i El­lio­ta Hand­le­ra (stąd nazwa). Dłu­go­let­nią pre­zes firmy była żona za­ło­ży­cie­la, Ruth Mosko Hand­ler, któ­rej ro­dzi­ce byli ży­dow­ski­mi emi­gran­ta­mi z Pol­ski.

Wikipedia


matterhorn

[czy­taj: MAterhorn] szczyt w Al­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Al­pach Za­chod­nich, na gra­ni­cy Szwaj­ca­rii i Włoch;

 (1.2) geogr. szczyt w Jar­bid­ge Mo­un­ta­ins, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ko­lo­ra­do

Wiktionary

Mat­ter­horn (wł. "Monte Cer­vi­no", fr. "Mont Cer­vin"; 4478 m n.p.m.) – szczyt w Al­pach Pen­niń­skich, szó­sty pod wzglę­dem wy­so­ko­ści sa­mo­dziel­ny szczyt al­pej­ski. Leży na gra­ni­cy mię­dzy Szwaj­ca­rią (kan­ton Va­la­is) a Wło­cha­mi (re­gion do­li­ny Aosty, "Valle d’Aosta"), w ma­sy­wie Mat­ter­horn.

Wikipedia


matthew

[czy­taj: metju] obce imię mę­skie


SJP.pl


matuchna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To szy­deł­ko zo­sta­ło mi po mojej ma­tuch­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., matuś ż., matkowanie n.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama, mamunia, matula; pot. rodzicielka; młodz. starsza; obraź. stara

Wiktionary


matula

pie­szczot­li­wie o matce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pieszcz. mama, matka, ma­mu­sia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tu­la – ro­dzaj grzy­bów
  • Iosif Ma­tu­la – ru­muń­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jerzy Ma­tu­la – pol­ski re­ży­ser, aktor epi­zo­dycz­ny i kom­po­zy­tor
  • Kim­ber­ly Ma­tu­la – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka te­le­wi­zyj­na
  • Zbi­gniew Ma­tu­la – pol­ski woj­sko­wy, po­rucz­nik Armii Kra­jo­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A on tak się żach­nął (złot­ko moje!) i gada: „Nie widzą ma­tu­la, że mam świe­żu­teń­ki mun­dur?“ sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż.

 przym. matczyny

Wiktionary


matulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ma­tu­le­wicz – pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Iwan Ma­tu­le­wicz – ra­dziec­ki funk­cjo­na­riusz
  • Jerzy Ma­tu­le­wicz – li­tew­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Paweł Ma­tu­le­wicz – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Wik­tor Ma­tu­le­wicz – pow­sta­niec war­szaw­ski

Wikipedia


matulewski

naz­wi­sko


SJP.pl


matuleńka

zdrob­nie­nie od: ma­tul­ka


SJP.pl


matulka

zdrob­nie­nie od: ma­tu­la


SJP.pl


matunia

pie­szczot­li­wie o mamie


SJP.pl


matura

1. eg­za­min zda­wa­ny po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej;
2. świa­dect­wo zda­nia eg­za­mi­nu po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. eg­za­min zda­wa­ny po ukoń­cze­niu szko­ły śred­niej;

 (1.2) eduk. świa­dect­wo zda­nia ma­tu­ry (1.1)

Wiktionary

Ma­tu­ra (z ma­tu­rus ‘doj­rza­ły’) – pol­ski eg­za­min z ma­te­ria­łu ob­ję­te­go pro­gra­mem na­u­cza­nia (pod­sta­wą pro­gra­mo­wą) wy­bra­nych przed­mio­tów na po­zio­mie szko­ły śred­niej. Ab­sol­wen­ci szkół śred­nich nie mają obo­wiąz­ku przy­stą­pie­nia do eg­za­mi­nu, lecz świa­dect­wo jego zda­nia wy­ma­ga­ne jest od kan­dy­da­tów na uczel­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie ma­tu­ra, lecz chęć szcze­ra, zrobi z cie­bie ofi­ce­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtura, AS: matura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maturacja ż., maturzysta mos., maturzystka ż.

 przym. maturalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzamin dojrzałości

 (1.2) świadectwo dojrzałości

Wiktionary


maturacja

sa­mo­ist­ne prze­mia­ny, głów­nie en­zy­ma­tycz­ne, za­cho­dzą­ce w pro­duk­tach spo­żyw­czych, pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia w nich ko­rzyst­nych wła­ści­wo­ści, naj­czę­ściej or­ga­no­lep­tycz­nych (np. doj­rze­wa­nie wina, serów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pro­ces doj­rze­wa­nia niek­tó­rych pro­duk­tów spo­żyw­czych, np. serów, węd­lin lub go­to­we­go al­ko­ho­lu;

Wiktionary

Ma­tu­ra­cja (łac. "ma­tu­ra­tio", "doj­rze­wa­nie pro­duk­tów spo­żyw­czych") – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny sto­so­wa­ny dla niek­tó­rych pro­duk­tów spo­żyw­czych, w któ­rym poz­wa­la się na za­cho­dze­nie na­tu­ral­nych prze­mian pod­czas ce­lo­wo prze­dłu­żo­ne­go prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tu w celu uzy­ska­nia lep­szych wa­lo­rów or­ga­no­lep­tycz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. matura ż., maturzysta m., maturzystka ż.

Wiktionary


maturacyjny

→ ma­tu­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

maturacja

maturalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zen­ta­cję wy­ko­rzy­stu­je się mię­dzy in­ny­mi pod­czas eg­za­mi­nu ma­tu­ral­ne­go lub za­wo­do­we­go, przed­sta­wia­nia ofer­ty swo­jej firmy, szko­leń pra­cow­ni­ków, a nawet w cza­sie au­to­pre­zen­ta­cji (pre­zen­ta­cji sie­bie) na roz­mo­wie kwa­li­fi­ka­cyj­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matura ż., maturzysta m., maturzystka ż.

Wiktionary


maturka

zdrob­nie­nie od: ma­tu­ra


SJP.pl

Ma­tur­ka – dawna ko­pal­nia rudy że­la­za w Ta­trach Za­chod­nich. Znaj­do­wa­ła się w Do­li­nie Ko­ście­li­skiej w dol­nej czę­ści sto­ków grzbie­tu Ma­tu­ro­wych Sto­łów, na wy­so­ko­ści około 1225–1240 m. Rudę zwo­żo­no drogą przez żleb Że­leź­niak do Po­la­ny Pi­sa­nej, a na­stęp­nie w dół Do­li­ną Ko­ście­li­ską. Ko­pal­nia dzia­ła­ła w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku. Wy­do­by­wa­no tutaj do­brej ja­ko­ści he­ma­tyt. Po­zo­sta­ło­ścią po ko­pal­ni jest kil­ka­na­ście sztol­ni o łącz­nej dłu­go­ści 120 me­trów i głę­bo­ko­ści 18 me­trów.

Wikipedia


maturna

barw­ny motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych, w Pol­sce praw­nie chro­nio­ny; prze­plat­ka ma­tur­na


SJP.pl


maturo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp od: ma­tu­ra

Wiktionary


matury

1. eg­za­min zda­wa­ny po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej;
2. świa­dect­wo zda­nia eg­za­mi­nu po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej


SJP.pl


maturyczny

re­gio­nal­nie: ma­tu­ral­ny


SJP.pl


maturzysta

ten, kto zdał lub zdaje ma­tu­rę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która przy­go­to­wu­je się do ma­tu­ry; uczeń naj­wyż­szej klasy szko­ły śred­niej

Wiktionary

Ma­tu­rzy­sta – ogól­no­pol­ski mie­sięcz­nik dla li­ce­a­li­stów.

W ma­ga­zy­nie poza do­dat­kiem z ma­te­ria­ła­mi pow­tór­ko­wy­mi (około 16 stron), znaj­du­ją się wia­do­mo­ści zwią­za­ne z nauką, edu­ka­cją i ży­ciem w li­ce­ach. Dużą część ma­ga­zy­nu sta­no­wią te­ma­ty "li­fe­sty­le'owe" - do­ty­czą­ce spo­łe­czeń­stwa, me­diów, spor­tu itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatuˈʒɨsta, AS: matužysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matura ż.

:: fż. maturzystka ż.

 przym. maturalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abiturient

Wiktionary


maturzystka

ko­bie­ta, która zdała lub zdaje ma­tu­rę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej, która przy­go­to­wu­je się do ma­tu­ry; uczen­ni­ca naj­wyż­szej klasy szko­ły śred­niej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatuˈʒɨstka, AS: matužystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matura ż.

:: fm. maturzysta

 przym. maturalny

Wiktionary


matus

naz­wi­sko


SJP.pl


matusek

naz­wi­sko


SJP.pl


matusewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Ma­tu­se­wicz – pol­ski psy­cho­log, so­cjo­log
  • Ja­nusz Ma­tu­se­wicz – pol­ski che­mik, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Ta­de­usz Ma­tu­se­wicz – pol­ski przed­się­bior­ca
  • To­masz Ma­tu­se­wicz – pol­ski ar­ty­sta pla­styk
  • Wal­de­mar Ma­tu­se­wicz – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


matusia

pie­szczot­li­wie o matce; matuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. pieszcz. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idę za­pa­lić znicz na gro­bie na­szej ma­tu­si.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mateńka ż., matuś ż., mamuśka ż., mama ż., mamka ż., matka ż., mamcia ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama, mamunia, matula; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


matusiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ma­tu­siak – pol­ska sla­wist­ka
  • An­drzej Ma­tu­siak – dy­rek­tor Sto­łecz­nej Estra­dy, ma­na­ger kul­tu­ry
  • Anna Ma­tu­siak – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Bo­gu­mi­ła Ma­tu­siak – pol­ska ko­lar­ka szo­so­wa
  • Da­riusz Ma­tu­siak – pol­ski pił­karz
  • Grze­gorz Ma­tu­siak – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz PiS, poseł na Sejm VII i VIII i IX ka­den­cji
  • Jan Ma­tu­siak – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm (1985–1989)
  • Ja­ro­sław Ma­tu­siak – pol­ski pił­karz
  • Jerzy Ma­tu­siak – pol­ski eko­no­mi­sta, sa­mo­rzą­do­wiec, bur­mistrz Strze­li­na
  • Ka­zi­mierz Ma­tu­siak – pol­ski fi­lo­log, na­u­czy­ciel, ka­li­ski dzia­łacz kul­tu­ral­ny i oś­wia­to­wy
  • Kle­mens Ma­tu­siak – pol­ski dzia­łacz na­ro­do­wy, na­u­czy­ciel
  • Mag­da­le­na Ma­tu­siak – pol­ska siat­kar­ka

Wikipedia


matusiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­tu­sie­wicz – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Alek­san­der Ma­tu­sie­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • An­drzej Ma­tu­sie­wicz – pol­ski po­li­tyk, ad­wo­kat i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Edu­ard Ma­tu­sie­wicz – ra­dziec­ki łyż­wiarz szyb­ki
  • Eu­ge­niusz Ma­tu­sie­wicz – pol­ski pro­fe­sor, bo­ta­nik
  • Ma­ry­ja Ma­tu­sie­wicz – li­tew­ska na­u­czy­ciel­ka

Wikipedia


matusik

naz­wi­sko


SJP.pl


matusiny

przy­miot­nik od: ma­tu­sia, matuś


SJP.pl


matusz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ma­tusz (ur. 1932) – pol­ski ge­ne­rał
  • Iza­be­la Ma­tusz (ur. 1974) – pol­ska dy­plo­mat­ka
  • Jerzy Ma­tusz (1957–1999) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, bur­mistrz Ja­ro­sła­wia
  • Pa­try­cja Ma­tusz – pol­ska po­li­to­loż­ka, pro­rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go
  • Sła­wo­mir Ma­tusz (ur. 1963) – pol­ski poeta, kry­tyk li­te­rac­ki, dzien­ni­karz

Wikipedia


matuszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­tu­szak (1908−1998) – pol­ski woj­sko­wy, strze­lec i dzia­łacz spor­to­wy, mistrz świa­ta w strze­lect­wie
  • Dag­ma­ra Ma­tu­szak − pol­ska ilu­stra­tor­ka, ma­lar­ka i au­tor­ka ko­mik­sów
  • Grze­gorz Ma­tu­szak − pol­ski so­cjo­log, po­li­tyk, se­na­tor
  • Rafał Ma­tu­szak − pol­ski muzyk, ba­si­sta
  • Wło­dzi­mierz Ma­tu­szak − pol­ski aktor
  • Zyg­munt Ma­tu­szak − pol­ski hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści

Wikipedia


matuszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


matuszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­tu­szczyk (ur. 1989) – pol­ski pił­karz
  • An­drzej Ma­tu­szczyk (ur. 1944) – pol­ski dzia­łacz tu­ry­stycz­ny, autor prze­wod­ni­ków po Be­ski­dach
  • Hen­ryk Ma­tu­szczyk (ur. 1936, zm. 2000) – pol­ski ofi­cer ma­ry­nar­ki, kon­trad­mi­rał ma­ry­nar­ki wo­jen­nej

Wikipedia


matuszek

żona ba­tiusz­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Er­nest Ma­tu­szek (ur. 1897, zm. 1952) – pol­ski le­karz ra­dio­log, pow­sta­niec ślą­ski, wy­kła­dow­ca UW
  • Eryk Ma­tu­szek (ur. 1902) – rot­mistrz Woj­ska Pol­skie­go, odz­na­czo­ny Or­de­rem Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri, Krzy­żem Wa­lecz­nych i Me­da­lem Nie­pod­le­gło­ści
  • Jan Ma­tu­szek (1892-1940), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Jan Ma­tu­szek (1917-1942), in­struk­tor har­cer­ski, dzia­łacz kon­spi­ra­cji an­ty­hit­le­row­skiej
  • Józef Ma­tu­szek (ur. 1890, zm. 1983) – ksiądz ka­to­lic­ki, ka­pe­lan w Armii An­der­sa
  • Józef Ma­tu­szek (ur. 1950 w Ba­ża­no­wi­cach) – pol­ski pro­fe­sor, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki w Biel­sku-Bia­łej
  • Paweł Ma­tu­szek (ur. 1972 w Żywcu) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Ru­dolf Ma­tu­szek (1892-1950) – pod­puł­kow­nik pie­cho­ty, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri.
  • Szy­mon Ma­tu­szek (ur. 1989 w Cie­szy­nie) – pol­ski pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski U-19
  • Win­cen­ty Ma­tu­szek (ur. 1887 w Pszo­wie) – pow­sta­niec ślą­ski, wię­zień KL Aus­chwitz
  • Matušek

Wikipedia


matuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ma­tu­szew­ski (1856–1943), pol­ski fo­to­graf, pio­nier świa­to­wej i pol­skiej ki­ne­ma­to­gra­fii
  • Igna­cy Ma­tu­szew­ski (1891–1946), po­li­tyk
  • Izy­dor Ma­tu­szew­ski (ur. 1942), prze­ło­żo­ny ge­ne­ral­ny Za­ko­nu Pa­u­li­nów
  • Jerzy Ma­tu­szew­ski (ur. 1950), wie­lo­let­ni wójt gminy My­cie­lin
  • Józef Ma­tu­szew­ski (1911–2003), pol­ski me­die­wi­sta, hi­sto­ryk prawa
  • Kon­stan­tin Wi­kent­je­wicz Ma­tu­szew­ski, ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Man­fred Ma­tu­szew­ski (1941-2018), ko­larz i tre­ner ko­lar­ski
  • Marek Ma­tu­szew­ski (ur. 1959), poseł
  • Ma­riusz Ma­tu­szew­ski, muzyk, gi­ta­rzy­sta
  • Mi­chał Ma­tu­szew­ski (ur. 1993), pol­ski sza­chi­sta, ar­cy­mistrz od 2019 roku.
  • Rafał Ma­tu­szew­ski (ur. 1986), hi­sto­ryk, hel­le­ni­sta, ar­che­o­log, ba­dacz dzie­jów an­tycz­nych
  • Ry­szard Ma­tu­szew­ski (li­te­rat) (1914–2010), pol­ski ese­i­sta, kry­tyk li­te­rac­ki

Wikipedia


matuszka

żona ba­tiusz­ki


SJP.pl


matuszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­tusz­kie­wicz – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


matuszowice

Ma­tu­szo­wi­ce (niem. "Mat­zdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Tu­pli­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


matuszyk

naz­wi­sko


SJP.pl


matuszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


matuzal

bar­dzo stary czło­wiek; ma­tu­za­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek bar­dzo stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­sza licz­ba ma­tu­za­lów żyje chyba w Ja­po­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Matuzalem m., Matuzal m., matuzalem m.

 przym. matuzalemowy, Matuzalemowy, Matuzalowy, matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzalem

Wiktionary


matuzalem

bar­dzo stary czło­wiek; ma­tu­zal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. bibl. książk. czło­wiek bar­dzo stary, sę­dzi­wy, wie­ko­wy

Wiktionary

Ma­tu­za­lem, Me­tu­sze­lach ( ‏מְתוּשָׁלַח‎) – po­stać bi­blij­na, syn He­no­cha, naj­star­szy czło­wiek wy­mie­nio­ny w Sta­rym Te­sta­men­cie, ma­ją­cy żyć 969 lat. Wy­stę­pu­je w Księ­dze Ro­dza­ju, w roz­dzia­le 5, w wer­sach 21–27.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­sza licz­ba ma­tu­za­le­mów żyje ponoć w Ja­po­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Matuzalem m., Matuzal m., matuzal m.

:: fż. matuzalemka ż.

 przym. Matuzalemowy, matuzalemowy, Matuzalowy, matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzal, starzec

Wiktionary


matuzalemka

→ ma­tu­za­lem


SJP.pl

Patrz:

matuzalem

matuzalemowy

o wieku: bar­dzo stary, sę­dzi­wy; ma­tu­za­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. sę­dzi­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaś ja, pełen ogól­no­ludz­kiej wie­dzy o ro­so­le z kury, nie uwz­ględ­ni­łem ma­tu­za­le­mo­we­go wieku pta­szy­dła, więc i za swą próż­ność, zo­sta­łem sro­dze upom­nia­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matuzalem m., Matuzalem m., Matuzal m., matuzal m.

 przym. Matuzalemowy, matuzalowy, Matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzalowy

Wiktionary


matuzalowy

o wieku: bar­dzo stary, sę­dzi­wy; ma­tu­za­le­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sę­dzi­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matuzal m., Matuzal m., matuzalem m., Matuzalem m.

 przym. Matuzalemowy, matuzalemowy, Matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzalemowy

Wiktionary


matuła

naz­wi­sko


SJP.pl


matuś

zdrob­nia­le o matce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. pieszcz. matka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ma­tu­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od swo­ich ro­dzi­ców matuś nasza łąkę tę do­sta­ła w po­sa­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., matuchna ż., mateńka ż., matusia ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama, mamunia, matula, matusia; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


matuśka

pie­szczot­li­wie: matka; matuś, ma­muś­ka, ma­tul­ka


SJP.pl


matwiej

naz­wi­sko


SJP.pl


matwiejczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


matwiejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


matyja

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ma­ty­ja – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie ma­te­ria­łoz­naw­stwa
  • Jacek Ma­ty­ja – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Marek Ma­ty­ja – pol­ski bok­ser wagi pół­cięż­kiej
  • Rafał Ma­ty­ja – pol­ski po­li­to­log i pu­bli­cy­sta
  • Sta­ni­sław Ma­ty­ja – pol­ski woj­sko­wy i har­cerz, przy­wód­ca ro­bot­ni­czych wy­stą­pień Poz­nań­skie­go Czerw­ca

Wikipedia


matyjas

naz­wi­sko


SJP.pl


matyjasek

naz­wi­sko


SJP.pl


matyjasik

naz­wi­sko


SJP.pl


matyjaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


matyjaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


matyjaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


matyjaśnie

przy­słó­wek

 (1.1) gwara. nie­przy­jem­nie, dzi­wacz­nie, ża­ło­śnie, ma­rud­nie, smut­no, przy­kro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cze­goż pła­cze­cie u licha? / A bo mi tak jakoś ma­ty­ja­śnie! / Jak to, ma­ty­ja­śnie? / A bo to pan nie ro­zu­mie?… Czy nie­przy­jem­nie, czy dzi­wacz­nie, czy ma­ty­ja­śnie, to wszyst­ko jedno…

 (1.1) […] kajś dzie­ci po­pła­ki­wa­ły ma­ty­ja­śnie

 (1.1) Li­ta­nia wlo­kła się długo i ma­ty­ja­śnie niby pia­szczy­sta droga w upal­ne przy­po­łud­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matyjaśny

 czas. matyjasić

Wiktionary


matyka

naz­wi­sko


SJP.pl


matylda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. jedna z mniej­szych pla­ne­to­i­da­a­ne­to­id z pasa głów­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tyl­da – imię żeń­skie (ang. Ma­til­da)
  • Ma­tyl­da – po­wieść Ro­al­da Dahla
  • Ma­tyl­da – mu­si­cal na pod­sta­wie po­wie­ści Ro­al­da Dahla
  • Ma­tyl­da – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 1978 roku, reż. Da­niel Mann
  • Ma­tyl­da – ame­ry­kań­ski film z 1996 roku opar­ty na kan­wie po­wie­ści Ro­al­da Dahla, reż. Danny DeVito
  • Ma­tyl­da – ro­syj­ski film hi­sto­rycz­ny z 2017 roku, reż. Alek­siej Uczi­tiel
  • Ma­tyl­da – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z lat 2023–2024
  • Ma­tyl­da (1102–1167) – kró­lew­na an­giel­ska, pre­ten­dent­ka do tronu An­glii, kró­lo­wa Nie­miec w la­tach 1110–1117 i ce­sa­rzo­wa Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go Na­ro­du Nie­miec­kie­go
  • Ma­tyl­da (955–999) – pier­wsza ksie­ni klasz­to­ru żeń­skie­go w Qu­ed­lin­bur­gu
  • Ma­tyl­da (ur. 1973) – bel­gij­ska lo­go­pe­da i psy­cho­log pol­skie­go po­cho­dze­nia, człon­ki­ni bel­gij­skiej ro­dzi­ny kró­lew­skiej, kró­lo­wa Bel­gów jako żona króla Fi­li­pa I
  • Ma­tyl­da (1301–1331) – księż­nicz­ka szcze­ciń­ska, księż­na me­klem­bur­ska na Werle-Gold­ber­gu, córka Ot­to­na I, księ­cia szcze­ciń­skie­go i Elż­bie­ty
  • Ma­tyl­da (opat­ka w Essen) (949–1011) – opat­ka klasz­to­ru w Essen, córka księ­cia szwab­skie­go Lu­dol­fa i jego żony Idy, wnucz­ka ce­sa­rza Ot­to­na I z dy­na­stii Lu­dol­fin­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­tyl­da jest kra­jacz­ką w dru­kar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɨlda, AS: matylda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mechtylda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Tilda

Wiktionary


matyldok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. motyl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szmaterlok

Wiktionary


matyldzin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tyl­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tyl­dzin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
  • Ma­tyl­dzin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec

Wikipedia


matyldziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tyl­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


matyldów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tyl­dów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • Ma­tyl­dów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Łąck
  • Ma­tyl­dów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Rybno

Wikipedia


matyniów

Ma­ty­niów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Smy­ków.

W skłąd so­łect­wa "Ma­ty­niów" wcho­dzi także wieś Świn­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


matys

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Matys-Wy­sia­dec­ka (1923–2023) – pol­ska pie­lę­gniar­ka, uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Marek Matys (ur. 1960) – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Matys (1924–2026) – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz kom­ba­tanc­ki
  • Mi­chał Matys (ur. 1966) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Piotr Matys (ur. 1978) – pol­ski pił­karz
  • Roman Matys (1895–1933) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Wła­dy­sław Matys (19161982) – pol­ski gór­nik i po­li­tyk
  • Zde­nek Matys (1947–2023) – pol­ski dzia­łacz ewan­ge­lic­ki

Wikipedia


matysek

1. dawna zdrob­nia­ła forma imie­nia "Ma­ciej";
2. w po­wie­dze­niu: "przysz­ła kry­ska na Ma­ty­ska" - osoba źle po­stę­pu­ją­ca zo­sta­ła uka­ra­na, nad­szedł kres jej niec­nych czy­nów;
3. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. kot

Wiktionary


matysiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ma­ty­siak (ur. 1965) – pol­ska ak­tor­ka, re­ży­ser­ka dub­bin­gu
  • Aloj­zy Ma­ty­siak (ur. 1936) – pol­ski pił­karz, tre­ner
  • An­drzej Ma­ty­siak (ur. 1948) – pol­ski ka­ja­karz, tre­ner
  • Anna Ma­ty­siak (ur. 1989) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Anna Ma­ty­siak (ur. 1979) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Anna Ma­ty­siak (ur. 1967) – pol­ska po­et­ka
  • Bar­tło­miej Ma­ty­siak (ur. 1984) – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Da­riusz Ma­ty­siak (ur. 1961) – pol­ski pi­sarz, sce­na­rzy­sta, re­ży­ser, wy­daw­ca, spo­łecz­nik
  • Jan Ma­ty­siak (1904–1991) – pol­ski op­to­e­lek­tro­nik
  • Jan Ma­ty­siak (ur. 1939) – pol­ski psy­cho­log
  • Jerzy Ma­ty­siak (1944–2016) – pol­ski aktor, rek­wi­zy­tor oraz ka­ska­der fil­mo­wy
  • Józef Ma­ty­siak (1896–1944) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny

Wikipedia


matysik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­dy­nand Ma­ty­sik – pol­ski aktor
  • Grze­gorz Ma­ty­sik – pol­ski aktor, re­ży­ser oraz tłu­macz
  • Ha­li­na Ma­ty­sik – pol­ska na­u­czy­ciel­ka
  • Sta­ni­sław Ma­ty­sik – pol­ski praw­nik
  • Syl­wia Ma­ty­sik – pol­ska pił­kar­ka
  • Wal­de­mar Ma­ty­sik – pol­ski pił­karz

Wikipedia


matyszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


matyszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


matyszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


matysówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­ty­sów­ka – część Rze­szo­wa od 1 stycz­nia 2019 r., dziel­ni­ca nie­sta­no­wią­ca jed­nost­ki po­moc­ni­czej gminy, wcho­dzą­ca w skład osied­la nr XXXI Ma­ty­sów­ka.

Wzmian­ko­wa­na w 1423 po raz pier­wszy jako "Mat­hi­sow­ka" w do­ży­wot­nim na­da­niu klu­cza ty­czyń­skie­go, wów­czas włas­no­ści Wła­dy­sła­wa Ja­gieł­ły, przy­wód­cy hu­syc­kie­mu Ja­no­wi z Jičína; póź­niej w rę­kach Pi­lec­kich.

Wikipedia


matzerbrajt

ży­dow­ska po­tra­wa spo­rzą­dza­na z macy


SJP.pl


matówka

płyt­ka szkla­na z jedną po­wierzch­nią zma­to­wio­ną, słu­żą­ca w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym do ob­ser­wo­wa­nia obra­zu oraz kon­tro­li usta­wia­nia ostro­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. pół­przez­ro­czy­sty ma­te­riał (prze­waż­nie pła­ska płyt­ka szkla­na ze zma­to­wio­ną po­wierzch­nią z jed­nej stro­ny w celu roz­pro­sze­nia świa­tła) uży­wa­ny w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym do ob­ser­wa­cji obra­zu oraz kon­tro­li usta­wia­nia ostro­ści;

Wiktionary

Ma­tów­ka – pół­przez­ro­czy­sty ma­te­riał, prze­waż­nie płyt­ka szkla­na z me­cha­nicz­nie lub che­micz­nie zma­to­wio­ną jedną z po­wierzch­ni (5 na ry­sun­ku obok), słu­żą­cy w apa­ra­tach fo­to­gra­ficz­nych do usta­wie­nia i kon­tro­li ostro­ści oraz ka­dro­wa­nia. Dla ułat­wie­nia ob­ser­wa­cji obra­zu i do­kład­ne­go usta­wia­nia ostro­ści, naj­czę­ściej wy­stę­pu­je z in­ny­mi ele­men­ta­mi, jak wiz­jer (8), pryz­mat pen­ta­go­nal­ny (7), so­czew­ka Fres­ne­la (6), mi­kro­ra­ster lub dal­mierz kli­no­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio zo­ba­czy­łem, że mam tro­chę bru­dów na lu­strze i na ma­tów­ce w moim apa­ra­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtufka, AS: matufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matowość ż., matowienie n., zmatowienie n.

 przym. matowy

 czas. matować ndk., zmatowić dk.

 przysł. matowo

Wiktionary


matówkowy

przy­miot­nik od: ma­tów­ka


SJP.pl


mau

egip­ski kot cęt­ko­wa­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mau – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Mau – mia­sto w środ­ko­wych In­diach w sta­nie Mad­hya Pra­desh
  • Mau – dy­strykt w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Kot egip­ski mau – rasa kota wy­ho­do­wa­na w la­tach 50., praw­do­po­dob­nie w Egip­cie

Wikipedia


maucheryt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy siarcz­ków;

Wiktionary

Ma­u­che­ryt – mi­ne­rał z grupy ar­sen­ków. Znany jest od 1913 r. Mi­ne­rał na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich i znany jest wy­łącz­nie w for­mie wy­stą­pień wi­docz­nych pod mi­kro­sko­pem.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska Wil­lia­ma Ma­u­che­ra (1879-1930), nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. maucherytowy

Wiktionary


maul

w spor­cie: walka o piłkę prze­ka­zy­wa­ną rę­ka­mi w cza­sie prze­py­cha­nia się w grze w rugby


SJP.pl

Maul (wym. [mɔːl],) – jeden ze sta­łych frag­men­tów gry w rugby union, sta­no­wią­cy spo­sób ry­wa­li­za­cji o piłkę nie­sio­ną przez jed­ne­go z za­wod­ni­ków.

Wikipedia


maupassant

[czy­taj: mopaSĄ lub mopaSAN] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Guy de Ma­u­pas­sant (1850-1893) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl


maur

1. obec­nie: miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii lub Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. w śred­nio­wie­czu: mu­zuł­mań­ski miesz­ka­niec Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;
3. w sta­ro­żyt­no­ści: rzym­skie­go po­cho­dze­nia miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii (pro­win­cji rzym­skiej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. miesz­ka­niec sta­ro­żyt­ne­go kró­le­stwa Ma­u­re­ta­nii, znaj­du­ją­ce­go się w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, obej­mu­ją­ce­go dzi­siej­sze te­re­ny Ma­ro­ka i pół­noc­no-za­chod­niej Al­gie­rii; przo­dek współ­czes­nych Ber­be­rów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maur – gmina w kan­to­nie Zu­rych, w okrę­gu Uster
  • Maur – bi­skup kra­kow­ski 1109–1118
  • Maur – pier­wszy uczeń św. Be­ne­dyk­ta z Nur­sji, mnich i opat, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Hans Maur – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Hra­ban Maur – kro­ni­karz z cza­sów ka­ro­liń­skich
  • Mauro Maur – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Me­lis­sa Auf der Maur – ka­na­dyj­ska ba­sist­ka
  • Maur – imię
  • Ma­u­ro­wie – miesz­kań­cy Ma­u­re­ta­nii, czę­ści Al­gie­rii i Ma­ro­ka
  • Saint-Maur
  • św. Maur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) w roku 711 w bar­dzo krót­kim cza­sie cały Pół­wy­sep (Ibe­ryj­ski), z wy­jąt­kiem pół­noc­ne­go re­gio­nu gór­skie­go, opa­no­wa­li Ma­u­ro­wie..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawr, AS: mau̯r

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż.

:: fż. Mauryjka ż.

 przym. mauryjski, mauretański

Wiktionary


maura

1. obec­nie: miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii lub Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. w śred­nio­wie­czu: mu­zuł­mań­ski miesz­ka­niec Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;
3. w sta­ro­żyt­no­ści: rzym­skie­go po­cho­dze­nia miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii (pro­win­cji rzym­skiej)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maura – imię żeń­skie
  • Maura – miej­sco­wość w Nor­we­gii
  • Maura – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Ce­sar­stwie rzym­skim

Wikipedia


maurek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sco­to­e­cus|Tho­mas|ref=tak., ro­dzaj nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce, In­diach i Pa­ki­sta­nie;

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju ma­ur­ków (1.1)

Wiktionary

Ma­u­rek ("Sco­to­e­cus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków (Ve­sper­ti­lio­ni­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych (Ve­sper­ti­lio­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­tun­ki nie­to­pe­rzy z ro­dza­ju ma­ur­ków wy­stę­pu­ją mię­dzy in­ny­mi w In­diach.

Wiktionary


maureliusz

imię mę­skie


SJP.pl


maurer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Ma­u­rer – pol­ska ar­tyst­ka
  • Chri­stoph Ma­u­rer (1558–1614) – szwaj­car­ski ma­larz na szkle, syn Josa Mu­re­ra
  • Georg Lud­wig von Ma­u­rer (1790–1872) – nie­miec­ki hi­sto­ryk i po­li­tyk, oj­ciec Kon­ra­da Ma­u­re­ra
  • Fran­ci­szek Ma­u­rer (1918–2010) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ion Ghe­org­he Ma­u­rer (1902–2000) – ru­muń­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, pre­mier w la­tach 1961-1974
  • Józef Ma­u­rer (1879–1926) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Kon­rad von Ma­u­rer (1823–1902) – nie­miec­ki hi­sto­ryk prawa
  • Lud­wig Ma­u­rer (1789–1878) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor, skrzy­pek i dy­ry­gent
  • Roman Ma­u­rer (1852–1884) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Franz Ma­u­rer – bo­ha­ter filmu Psy
  • Ma­u­rer Mo­tor­sport
  • Ma­u­rer Mo­tor­sport (Szwaj­ca­ria)

Wikipedia


maureska

or­na­ment ro­ślin­ny po­kry­wa­ją­cy daną po­wierzch­nię cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki is­la­mu


SJP.pl

Ma­u­re­ska, mo­re­ska – or­na­ment dwu­wy­mia­ro­wy, skła­da­ją­cy się z prze­pla­ta­ją­cej się, sil­nie prze­sty­li­zo­wa­nej wici ro­ślin­nej, wy­peł­nia­ją­cej całą pła­szczyz­nę.

Cha­rak­te­ry­zu­je się de­li­kat­ną, płyn­ną linią. Zaz­wy­czaj two­rzy ukła­dy sy­me­trycz­ne (np. w kole, kwa­dra­cie).

Wikipedia


mauretania

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Na­wak­szu­cie; Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Ma­u­re­tań­ska;
2. sta­ro­żyt­ny kraj w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Na­wak­szut;

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ne kró­le­stwo w Afry­ce Pół­noc­nej;

 (1.3) hist. pro­win­cja rzym­ska w Afry­ce Pół­noc­nej;

Wiktionary

Ma­u­re­ta­nia (arab. ‏موريتانيا‎, "Mu­ri­ta­ni­ja"), nazwa ofi­cjal­na Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Ma­u­re­tań­ska, Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Ma­u­re­ta­nii (arab. ‏الجمهورية الإسلامية الموريتانية‎, "Al-Dżum­hu­rij­ja al-Is­la­mij­ja al-Mu­ri­ta­nij­ja") – pań­stwo w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, nad At­lan­ty­kiem. Gra­ni­czy z Se­ne­ga­lem, Mali, Al­gie­rią i Sa­ha­rą Za­chod­nią. Znacz­ną część kraju sta­no­wią pu­styn­ne te­ry­to­ria sa­ha­ryj­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znacz­ną część te­ry­to­rium Ma­u­re­ta­nii zaj­mu­je pu­sty­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãɲja, AS: mau̯retãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretańczyk mos., Mauretanka ż., Maur mos.

 przym. mauretański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Islamska Republika Mauretańska

Wiktionary


mauretanka

oby­wa­tel­ka Ma­u­re­ta­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­u­re­ta­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãŋka, AS: mau̯retãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż.

:: fm. Mauretańczyk mos.

 przym. mauretański

Wiktionary


mauretańczyk

oby­wa­tel Ma­u­re­ta­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­u­re­ta­nii

Wiktionary

Ma­u­re­tań­czyk (ang. "The Ma­u­ri­ta­nian") – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski dra­mat są­do­wy z 2021 roku w re­ży­se­rii Ke­vi­na Mac­do­nal­da. Film pow­stał na pod­sta­wie sce­na­riu­sza M.B. Tra­ve­na, Rory Ha­i­ne­sa i Soh­ra­ba Nos­hir­va­nie­go, opar­te­go na pa­mięt­ni­ku "Gu­an­ta­na­mo Diary" Mo­ha­me­dou Ould Slahi z 2015 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: mau̯retãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż.

:: fż. Mauretanka ż.

 przym. mauretański

Wiktionary


mauretański

zwią­za­ny z Ma­u­re­ta­nią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­u­re­ta­nii, pań­stwa w Afry­ce

 (1.2) ar­chit. od­no­szą­cy się do stylu ma­u­re­tań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest in­te­re­su­ją­cym za­byt­kiem – z ele­men­ta­mi stylu ma­u­re­tań­skie­go – jed­nym z nie­licz­nych tego ro­dza­ju na Ma­zo­wszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãj̃sʲci, AS: mau̯retãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż., Mauretańczyk mos., Mauretanka ż., Maur mos.

Wiktionary


mauriac

[czy­taj: moRJAK] naz­wi­sko, m.in. François Mo­riac (1885-1970) - pi­sarz fran­cu­ski, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w 1952 roku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­riac – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Gi­ron­de
  • Ma­u­riac – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia, w de­par­ta­men­cie Can­tal
  • François Ma­u­riac
  • Cla­u­de Ma­u­riac – (1914–1996), fran­cu­ski pi­sarz, syn François
  • Jean Ma­u­riac

Wikipedia


maurice

[czy­taj: moRIS lub MOris]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­ri­ce – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • Ma­u­ri­ce – mia­sto w sta­nie Iowa
  • Ma­u­ri­ce – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Emil Ma­u­ri­ce – nie­miec­ki ze­gar­mistrz
  • Flo­rian Ma­u­ri­ce – fran­cu­ski pił­karz
  • Fre­de­rick Ma­u­ri­ce – bry­tyj­ski te­o­log
  • Jean-François Ma­u­ri­ce – fran­cu­ski wo­ka­li­sta
  • Ma­u­ri­ce André – fran­cu­ski trę­bacz
  • Ma­u­ri­ce Ash­ley – ame­ry­kań­ski sza­chi­sta
  • Ma­u­ri­ce Barrès – fran­cu­ski po­wie­ścio­pi­sarz
  • Ma­u­ri­ce Béjart – fran­cu­ski tan­cerz
  • Ma­u­ri­ce Bis­hop – gre­na­dyj­ski po­li­tyk

Wikipedia


mauritius

1. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo afry­kań­skie w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów; Re­pu­bli­ka Ma­u­ri­tiu­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów, naj­więk­sza wyspa pań­stwa Ma­u­ri­tius (1.1)

Wiktionary

Ma­u­ri­tius ( Ma­u­ri­ce), Re­pu­bli­ka Ma­u­ri­tiu­su ( Re­pu­blic of Ma­u­ri­tius, fr. République de Ma­u­ri­ce) – pań­stwo wy­spiar­skie po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu In­dyj­skie­go, w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów, około 900 km na wschód od Ma­da­ga­ska­ru i ok. 170 km na pół­noc­ny wschód od Re­u­nio­nu. Poza samą wyspą Ma­u­ri­tius do Re­pu­bli­ki Ma­u­ri­tiu­su na­le­żą także: wyspa Ro­dri­gu­es (w od­le­gło­ści 563 km na wschód od wyspy głów­nej), ar­chi­pe­lag Car­ga­dos Ca­ra­jos (402 km na pół­noc) i Wyspy Aga­le­ga (933 km na pół­noc).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­u­ri­tius jest już na li­ście kra­jów z za­gro­że­niem, szcze­gól­nie w kon­tek­ście zmia­ny kli­ma­tycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈrʲitʲjus, AS: mau̯rʹitʹi ̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maurytyjczyk mos., Maurytyjka ż.

 przym. maurytyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Mauritiusu

Wiktionary


mauritiuski

1. → Ma­u­ri­tius;
2. ru­daw­ka ma­u­ri­tiu­ska - ga­tu­nek nie­to­pe­rza


SJP.pl


maurois

[czy­taj: morŁA] naz­wi­sko, m.in. André Ma­u­ro­is (1885-1967) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

Ma­u­ro­is – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 387 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 183 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Ma­u­ro­is pla­su­je się na 862. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 903.).

Wikipedia


maurowie

1. lud­ność Ma­u­re­ta­nii i Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. miesz­kań­cy sta­ro­żyt­nej Ma­u­re­ta­nii;
3. daw­niej: mu­zuł­ma­nie w śred­nio­wiecz­nej Hisz­pa­nii


SJP.pl

Ma­u­ro­wie – współ­cze­śnie miesz­kań­cy: Ma­u­re­ta­nii, czę­ści Al­gie­rii i Ma­ro­ka, na­to­miast w śred­nio­wie­czu, przez bli­sko osiem stu­le­ci, ludy (w więk­szo­ści Ber­be­ro­wie z nie­wiel­ką do­miesz­ką Ara­bów) za­miesz­ku­ją­ce znacz­ne par­tie Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, wy­wie­ra­ją­ce ogrom­ny wpływ na kul­tu­rę i ar­chi­tek­tu­rę dzi­siej­szej Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii.

Wikipedia


maurycja

drze­wo z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, ros­ną­ce w podz­wrot­ni­ko­wych ob­sza­rach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej w dwóch ga­tun­kach


SJP.pl

Ma­u­ry­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imion Ma­u­ry­cy i Ma­u­ry­cjusz. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „po­cho­dzą­ca z Ma­u­re­ta­nii”, „Maur”.

Wikipedia


maurycjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­ry­cjusz – ce­sarz bi­zan­tyj­ski 582 – 602
  • Pse­u­do Ma­u­ry­cjusz (prze­łom VI/VII wieku) – autor trak­ta­tu wo­jen­ne­go Stra­te­gi­kon
  • Ma­u­ry­cjusz – imię

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po je­de­na­sto­let­nich wal­kach pro­wa­dzo­nych ze zmien­nym szczę­ściem i prze­ry­wa­nych ukła­da­mi Ma­u­ry­cjusz odzy­skał stra­co­ne zie­mie i przy­wró­cił dawną gra­ni­cę na Du­na­ju.

Wiktionary


maurycostwo

Ma­u­ry­cy z mał­żon­ką; Ma­u­ry­co­wie


SJP.pl


maurycowie

Ma­u­ry­cy z mał­żon­ką; Ma­u­ry­co­stwo


SJP.pl


maurycowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­u­ry­ce­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


maurycy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ma­u­ry­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go "Ma­u­ri­tius". Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „po­cho­dzą­cy z Ma­u­re­ta­nii”, „Maur”.

Ma­u­ry­cy imie­ni­ny ob­cho­dzi: 20 marca, 22 wrze­śnia i 13 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie przy­je­chał także Ma­u­ry­cy, co drugi mąż Kry­sty­ny uznał za obraź­li­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈrɨt͡sɨ, AS: mau̯rycy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maurycowa ż.

Wiktionary


mauryców

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­ry­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Ma­u­ry­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy

Wikipedia


mauryjka

1. obec­nie: miesz­kan­ka Ma­u­re­ta­nii lub Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. w śred­nio­wie­czu: mu­zuł­mań­ska miesz­kan­ka Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;
3. w sta­ro­żyt­no­ści: rzym­skie­go po­cho­dze­nia miesz­kan­ka Ma­u­re­ta­nii (pro­win­cji rzym­skiej)


SJP.pl


mauryjski

do­ty­czą­cy Ma­u­rów, wła­ści­wy Ma­u­rom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­u­ra­mi, do­ty­czą­cy Ma­u­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maur mrz.

Wiktionary


maurytyjczyk

oby­wa­tel Ma­u­ri­tiu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­u­ri­tiu­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɨˈtɨjt͡ʃɨk, AS: mau̯rytyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauritius mrz.

:: fż. Maurytyjka ż.

 przym. maurytyjski

Wiktionary


maurytyjka

oby­wa­tel­ka Ma­u­ri­tiu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­u­ri­tiu­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɨˈtɨjka, AS: mau̯rytyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauritius mrz.

:: fm. Maurytyjczyk mos.

 przym. maurytyjski

Wiktionary


maurytyjski

przy­miot­nik od: Ma­u­ri­tius (1. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo afry­kań­skie w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów; Re­pu­bli­ka Ma­u­ri­tiu­su)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­u­ri­tius

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­u­ry­tyj­ska flaga jest czer­wo­na, nie­bie­ska, żółta i zie­lo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɨˈtɨjsʲci, AS: mau̯rytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauritius mrz., Maurytyjczyk mos., Maurytyjka ż.

Wiktionary


maurzyce

Ma­u­rzy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Zduny.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w po­wie­cie or­łow­skim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. Była wsią klu­cza zduń­skie­go ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich.

Wikipedia


mauser

[czy­taj: mał­zer] naz­wi­sko; np. Wil­helm (1834-82) i Peter Paul (1838-1914) - bra­cia, nie­miec­cy kon­struk­to­rzy broni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ka­ra­bin marki Ma­u­ser

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ka­ra­bin, stary nie­miec­ki ma­u­ser, chwy­cił ra­czej dla do­da­nia sobie od­wa­gi, bo broń od dawna nie na­da­wa­ła się do użyt­ku.

Wiktionary


mauthausen

[czy­taj: małt­hał­zen] miej­sco­wość w Au­strii


SJP.pl

Ma­ut­ha­u­sen – gmina tar­go­wa w Au­strii, w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Perg. Leży ok. 20 km na wschód od Linzu, przy uj­ściu rzeki Anizy do Du­na­ju. Liczy 4894 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2015) na po­wierzch­ni 14 km².

W cza­sie II wojny świa­to­wej w miej­sco­wo­ści był zlo­ka­li­zo­wa­ny nie­miec­ki na­zi­stow­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny Ma­ut­ha­u­sen, w któ­rym za­mor­do­wa­no ok. 122 tys. więź­niów.

Wikipedia


mauzer

po­jem­nik o po­jem­no­ści 1000 li­trów osa­dzo­ny na pa­le­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. broń palna pro­duk­cji albo sy­ste­mu Ma­u­se­ra; w szcze­gól­no­ści ka­ra­bin pow­ta­rzal­ny lub pi­sto­let

 (1.2) techn. po­jem­nik na wodę po­jem­no­ści 1000 li­trów osa­dzo­ny na pa­le­cie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. środ. polit. cielęca noga

Wiktionary


mauzerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. suw­miar­ka

Wiktionary


mauzoleum

bo­ga­to zdo­bio­na bu­dow­la bę­dą­ca ro­dza­jem gro­bow­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. mo­nu­men­tal­ny gro­bo­wiec, prze­waż­nie osob­na bu­dow­la peł­nią­ca taką funk­cję;

Wiktionary

Ma­u­zo­le­um (gr. "ma­u­so­le­ion", ma­u­so­le­um) – ro­dzaj gro­bow­ca w for­mie mo­nu­men­tal­nej, sa­mo­dziel­nej bu­dow­li o bo­ga­tym wy­stro­ju ar­chi­tek­to­nicz­nym. Spo­ty­ka­ne są rów­nież nie­bę­dą­ce miej­scem po­chów­ku, sym­bo­licz­ne ma­u­zo­lea, bę­dą­ce je­dy­nie pom­ni­kiem ku czci danej osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atrak­cją wy­ciecz­ki była wi­zy­ta w ma­u­zo­le­um Le­ni­na.

 (1.1) Göring kazał prze­nieść ją do ocyn­ko­wa­nej trum­ny i po­cho­wać w lesie, a ma­u­zo­le­um wy­sa­dzić w po­wie­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawzɔˈlɛwũm, AS: mau̯zoleu̯ũm

Wiktionary


mauzolos

Ma­u­zo­los ( Μαύσωλος) (ok. ur. 400 p.n.e., zm. 352 p.n.e.) – król Karii w la­tach 377 p.n.e. – 352 p.n.e. Syn Ha­ke­tom­no­sa.

Pod­bił są­sied­nią Licję, zajął grec­kie mia­sta na wy­brze­żu Azji Mniej­szej i przy­brzeż­ne wyspy. Dzię­ki umie­jęt­nej po­li­ty­ce stwo­rzył z Karii pań­stwo nie­mal nie­za­leż­ne od Per­sji.

Wikipedia


maverick

[czy­taj: MAwryk lub MEwryk] po­tocz­nie: osoba nie­za­leż­na i nie­prze­wi­dy­wal­na, in­dy­wi­du­a­li­sta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • AGM-65 Ma­ve­rick – po­cisk ra­kie­to­wy
  • Ma­ve­rick – nie­ist­nie­ją­ce już przed­się­bior­stwo, pro­wa­dzo­ne przez Time War­ner i Ma­don­nę
  • Ma­ve­rick – ame­ry­kań­ski we­stern ko­me­dio­wy z 1994 r. w re­ży­se­rii Ri­char­da Don­ne­ra z Melem Gib­so­nem, Jodie Fo­ster i Ja­me­sem Gar­ne­rem
  • Ma­ve­rick – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Top Gun: Ma­ve­rick – film
  • Sa­mu­el Ma­ve­rick – an­giel­ski ko­lo­ni­sta
  • Ford Ma­ve­rick – sa­mo­chód oso­bo­wy

Wikipedia


mawiać

mówić coś wie­lo­krot­nie, mieć zwy­czaj coś mówić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mieć zwy­czaj czę­ste­go mó­wie­nia, wy­gła­sza­nia, oz­naj­mia­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak ma­wiał twój śp. dzia­dek.

 (1.1) Po­wiedz: Tak mówi Pan Bóg: / Oto Ja je­stem prze­ciw­ko tobie, fa­ra­o­nie, królu egip­ski, / wiel­ki kro­ko­dy­lu, roz­cią­gnię­ty wśród swo­ich rzek, / który ma­wia­łeś: "Moje są rzeki, ja je uczy­ni­łem".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mowa ż., przemówienie n., mówca m., mównica ż., przemówienie n., mówienie n.

 czas. mówić, mółwić

Wiktionary


maworek

ro­śli­na za­rod­ni­ko­wa, ślu­zo­wiec z rzędu Phy­sa­ra­les


SJP.pl


max

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Max – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McLean
  • Max – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Dundy
  • Max (ang. Max Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ita­sca
  • Max – nie­miec­ki pio­sen­karz
  • Max – jeden z bo­ha­te­rów anime Pokémon
  • Max - dawna nazwa ser­wi­su stru­mie­nio­we­go typu VOD, w czę­ści kra­jów (w tym w Pol­sce). Obec­nie funk­cjo­nu­je pod nazwą HBO Max
  • max., max – skrót słowa mak­si­mum. Skró­tu max (z krop­ką lub bez) uży­wa­ją fi­zy­cy, che­mi­cy, sta­ty­sty­cy i inni przed­sta­wi­cie­le nauk ści­słych bądź przy­rod­ni­czych. Także lu­dzie zaj­mu­ją­cy się sto­so­wa­niem tyc...
  • Max – skrót imie­nia Mak­sy­mi­lian
  • Maks
  • Maks (po­stać)
  • Mac

Wikipedia


max.

max, maks.; skrót od:
1. mak­si­mum;
2. mak­sy­mal­ny;
3. mak­sy­mal­nie


SJP.pl


maxi

[czy­taj: maks-i] maksi;
1. o ubio­rze: długi, się­ga­ją­cy do ko­stek;
2. ubra­nie się­ga­ją­ce do ko­stek;
3. ma­ją­cy mak­sy­mal­ne roz­mia­ry, za­sięg, na­tę­że­nie itp.


SJP.pl


maxi-singel

[czy­taj: maks-is-ingel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­gel, mak­si­sin­gel, maxi-sin­giel


SJP.pl


maxi-singiel

[czy­taj: maks-is-ingel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­giel, mak­si­sin­gel, maxi-sin­gel


SJP.pl


maxim

typ ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go, któ­re­go pier­wow­zo­rem był cięż­ki ka­ra­bin ma­szy­no­wy Hi­ra­ma Ma­xi­ma skon­stru­o­wa­ny w 1884 roku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maxim – ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • Maxim – cza­so­pis­mo
  • Maxim – nie­ist­nie­ją­cy eks­klu­zyw­ny klub nocny w Gdyni-Or­ło­wie
  • Maxim – pro­du­cent pa­pie­ro­sów
  • Maxim – pol­ski ze­spół disco polo
  • Hiram Ste­vens Maxim – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca i wy­na­laz­ca
  • Maxim Re­a­li­ty – wo­ka­li­sta The Pro­di­gy

Wikipedia


maxima

[czy­taj: maks-ima] model sa­mo­cho­du marki Nis­san


SJP.pl

Ma­xi­ma – pro­gram kom­pu­te­ro­wy typu CAS (sy­ste­mów al­ge­bry kom­pu­te­ro­wej), które mają wspo­ma­gać wy­ko­ny­wa­nie obli­czeń sym­bo­licz­nych. Głów­nym skład­ni­kiem pro­gra­mu jest in­ter­pre­ter.

Ma­xi­ma po­sia­da włas­ny, pro­sty in­ter­fejs gra­ficz­ny – XMaxima. Nie­za­leż­nie roz­wi­ja­ny jest wie­lo­plat­for­mo­wy in­ter­fejs wxMaxima. Ma­xi­mę można rów­nież uru­cha­miać w edy­to­rze tek­stu Emacs oraz TeXmacs.

Wikipedia


maximilian

imię


SJP.pl


maximum

naj­wyż­szy sto­pień cze­goś, naj­więk­sza ilość, licz­ba, war­tość itp. osią­ga­na przez coś; mak­si­mum; punkt szczy­to­wy


SJP.pl


maxwell

[czy­taj: mak­słel] naz­wi­sko, m.in. James Max­well (1831-1879) - fizyk bry­tyj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • James Clerk Max­well (1831–1879) – szkoc­ki fizyk
    • demon Max­wel­la, rów­na­nia Max­wel­la, roz­kład Max­wel­la
  • maks­wel – jed­nost­ka stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go
  • Max­well – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Max­well – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Max­well Motor Com­pa­ny – dawne ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Max­well Ren­der – fi­zycz­nie po­praw­ny, wie­lo­plat­for­mo­wy sil­nik ren­de­ru­ją­cy do fo­to­re­a­li­stycz­nych wi­zu­a­li­za­cji firmy Next Limit
  • Ro­bert Max­well (1923–1991) – bry­tyj­ski wy­daw­ca i przed­się­bior­ca pra­so­wy
  • Max­well – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Story
  • Max­well – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Co­lu­sa
  • Max­well – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Lin­coln
  • Max­well – wieś w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Col­fax

Wikipedia


may

[czy­taj: maja] w fi­lo­zo­fii bud­dyj­skiej: iluz­ja, złu­dze­nie, po­tęż­na siła two­rzą­ca kos­micz­ną ułudę rze­czy­wi­ste­go bytu świa­ta ma­te­rial­ne­go; maja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • May – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Har­per
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Chri­stian
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Lee
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Plat­te
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Ke­ar­ney
  • May-sur-Orne – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Dolna Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Cal­va­dos
  • May-en-Mul­tien – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na i Marna
  • Le May-sur-Èvre – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Kraj Loary, w de­par­ta­men­cie Maine i Loara
  • May – rzeka w Papui-Nowej Gwi­nei, na te­re­nie pro­win­cji Sepik Wschod­ni
  • An­drzej May (1934–1993) – pol­ski aktor

Wikipedia


maya

[czy­taj: maja] w fi­lo­zo­fii bud­dyj­skiej: iluz­ja, złu­dze­nie, po­tęż­na siła two­rzą­ca kos­micz­ną ułudę rze­czy­wi­ste­go bytu świa­ta ma­te­rial­ne­go; maja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maya – pro­gram kom­pu­te­ro­wy
  • Maya – pasmo gór­skie w Be­li­ze i we wschod­niej Gwa­te­ma­li
  • Język maya – jeden z ję­zy­ków Majów uży­wa­ny w Mek­sy­ku
  • Maya (Ma­y­a­san) – góra w Ja­po­nii w pre­fek­tu­rze Hyōgo
  • „Maya” – nazwa okrę­tów ja­poń­skich, m.in.:
    • „Maya” – ka­no­nier­ka typu Maya z końca XIX w.
    • „Maya” – cięż­ki krą­żow­nik z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Maya – po­ję­cie w we­dyz­mie (ang. Maya)
  • Maya – album M.I.A.
  • Maya – al­bań­ski film fa­bu­lar­ny z roku 2010 w re­ży­se­rii Plu­to­na Vasi
  • inne zna­cze­nia Maja
  • Ma­jo­wie – lud Ame­ry­ki Środ­ko­wej (ang., hiszp. Maya)

Wikipedia


maybach

[czy­taj: maj­bach] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­y­bach-Mo­to­ren­bau – nie­miec­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów dzia­ła­ją­cy w la­tach 1909–1966
  • Ma­y­bach-Ma­nu­fak­tur – nie­miec­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów dzia­ła­ją­cy w la­tach 2002–2012
  • Mer­ce­des-Ma­y­bach – filia luk­su­so­wych mo­de­li Mer­ce­des-Benz dzia­ła­ją­ca od 2014 roku
  • Wil­helm Ma­y­bach – nie­miec­ki prze­my­sło­wiec i kon­struk­tor
  • Ma­y­bach HL230 – ro­dzaj sil­ni­ka ben­zy­no­we­go typu V12
  • Ma­y­bach Music Group – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia mu­zycz­na

Wikipedia


mayday

[czy­taj: mej­dej] mię­dzy­na­ro­do­wy sy­gnał na­da­wa­ny drogą ra­dio­wą przez stat­ki i sa­mo­lo­ty po­trze­bu­ją­ce po­mo­cy, bę­dą­ce w nie­bez­pie­czeń­stwie


SJP.pl

Ma­y­day (wym.) – ko­mu­ni­kat o bez­poś­red­nim za­gro­że­niu życia uży­wa­ny w łącz­no­ści ra­dio­te­le­fo­nicz­nej i te­lek­so­wej; od­po­wied­nik sy­gna­łu SOS w ra­dio­te­le­gra­fii. Wy­wo­dzi się z fran­cu­skie­go "m’aider" oz­na­cza­ją­ce­go „po­mo­cy”.

Wikipedia


mayer

[czy­taj: majer]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Miej­sco­wo­ści w USA:
    • Mayer – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Ya­va­pai
    • Mayer – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Car­ver
  • Ko­deks Fe­jer­va­ry-Mayer – az­tec­ki do­ku­ment pre­ko­lum­bij­ski
  • Mayer – naz­wi­sko po­pu­lar­ne w Niem­czech, Au­strii, Cze­chach, Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Antônio de Ca­stro Mayer (1904–1991) – bra­zy­lij­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Chri­stian Mayer (ur. 1972) – au­striac­ki nar­ciarz al­pej­czyk
  • Flo­rian Mayer – nie­miec­ki te­ni­si­sta ziem­ny
  • Hans Mayer (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • John Mayer (ur. 1977) – ame­ry­kań­ski muzyk roc­ko­wy
  • Jojo Mayer (ur. 1963) – szwaj­car­ski muzyk, per­ku­si­sta
  • Josef Mayer (ur. 1925) – zbrod­niarz hit­le­row­ski

Wikipedia


mayerling

wieś w Au­strii


SJP.pl

Ma­y­er­ling – pałac my­śliw­ski w Au­strii, w któ­rym 30 stycz­nia 1889 roku dosz­ło do tra­ge­dii w Ma­y­er­ling – na­stęp­ca tronu au­stro-wę­gier­skie­go, ar­cyk­sią­żę Ru­dolf, je­dy­ny syn Fran­cisz­ka Jó­ze­fa I i ce­sa­rzo­wej Elż­bie­ty, po­peł­nił sa­mo­bój­stwo wraz ze swą ko­chan­ką Marią Vet­se­ra.

Wikipedia


mayflower

nazwa ga­le­o­nu, który w 1620 r. przy­wiózł z An­glii do Ame­ry­ki Pół­noc­nej pier­wszych osad­ni­ków


SJP.pl

Ma­y­flo­wer – mały, drew­nia­ny ża­glo­wiec, trój­masz­to­wy ga­le­on hand­lo­wy, na któ­rym ko­lo­ni­ści an­giel­scy, tzw. piel­grzy­mi, w licz­bie 102 osób, przy­by­li do Ame­ry­ki Pół­noc­nej w 1620 roku.

Wikipedia


mayo

[czy­taj: maja] w fi­lo­zo­fii bud­dyj­skiej: iluz­ja, złu­dze­nie, po­tęż­na siła two­rzą­ca kos­micz­ną ułudę rze­czy­wi­ste­go bytu świa­ta ma­te­rial­ne­go; maja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mayo Na­tio­nal Park – park na­ro­do­wy w Ir­lan­dii
  • Mayo (Yukon) – jed­nost­ka sa­mo­rzą­do­wa w Yu­ko­nie
  • Mayo – szczep In­dian z za­miesz­ka­łych w mek­sy­kań­skim sta­nie So­no­ra
  • Mayo – rzeka w Peru
  • Mayo – rzeka w Ko­lum­bii
  • Mayo – rzeka w Mek­sy­ku
  • Mayo – rzeka w Ar­gen­ty­nie
  • Elton Mayo – od­kryw­ca efek­tu Hawt­hor­ne
  • O.J. Mayo – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Pa­tri­cia Mayo – ame­ry­kań­ska che­er­le­a­der­ka
  • Vir­gi­nia Mayo – ame­ry­kań­ska gwia­zda fil­mo­wa
  • Mayo – hrab­stwo w Ir­lan­dii

Wikipedia


mayowski

[czy­taj: ma­jow­ski] taki jak u Maya, wła­ści­wy twór­czo­ści Maya


SJP.pl


maz.

skrót od: Ma­zo­wiec­ki, np. Mińsk Maz.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ma­zo­wiec­ki

Wiktionary


mazaczek

zdrob­nie­nie od: mazak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mazak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazak m., maźnica ż.

Wiktionary


mazagran

napój chło­dzą­cy z czar­nej kawy, ko­nia­ku lub rumu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) napój przy­rzą­dza­ny ze sło­dzo­nej kawy z do­dat­kiem lodu oraz rumu lub ko­nia­ku;

Wiktionary

Ma­za­gran (Ma­zagh­ran) – mia­sto w Al­gie­rii, od któ­re­go po­cho­dzi nazwa na­po­ju al­ko­ho­lo­wo-ka­wo­we­go ma­za­gran.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Białe kwa­dra­ci­ki sto­li­ków je­ży­ły się kie­lisz­ka­mi z ma­za­gra­nem i le­mo­nia­dą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzaɡrãn, AS: mazagrãn

Wiktionary


mazaja

nieksz­tałt­ny ry­su­nek, wzór, plamy na tka­ni­nie, gryz­mo­ły na pa­pie­rze itp.


SJP.pl


mazaje

nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo; baz­gro­ły


SJP.pl


mazak

1. przy­rząd do ry­so­wa­nia gru­bych linii, ma­ją­cy wkład na­peł­nio­ny tu­szem lub atra­men­tem i koń­ców­kę z filcu, drew­na lub two­rzy­wa sztucz­ne­go; pisak, mar­ker, fla­ma­ster;
2. gruby pę­dzel lub szczo­tecz­ka do na­kła­da­nia farby lub pasty;
3. mło­dzie­żo­wo: twarz albo nos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. fla­ma­ster

 (1.2) gw-pl|Lwów. twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci lubią ma­lo­wać ma­za­ka­mi, bo są wy­ra­zi­ste, nie muszą się tyle na­pra­co­wać co kred­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmazak, AS: mazak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazanie n.

:: zdrobn. mazaczek m.

 czas. mazać ndk.

Wiktionary


mazaki

1. przy­rząd do ry­so­wa­nia gru­bych linii, ma­ją­cy wkład na­peł­nio­ny tu­szem lub atra­men­tem i koń­ców­kę z filcu, drew­na lub two­rzy­wa sztucz­ne­go; pisak, mar­ker, fla­ma­ster;
2. gruby pę­dzel lub szczo­tecz­ka do na­kła­da­nia farby lub pasty;
3. mło­dzie­żo­wo: twarz albo nos


SJP.pl


mazakowy

→ mazak


SJP.pl

Patrz:

mazak

mazalny

list (kwit) ma­zal­ny - do­ku­ment wy­ma­ga­ny przy wy­kre­śla­niu banku z hi­po­te­ki nie­ru­cho­mo­ści


SJP.pl


mazama

ssak pa­rzy­sto­ko­pyt­ny z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych


SJP.pl

Ma­za­ma ("Ma­za­ma") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren (Ca­pre­o­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).

Wikipedia


mazanderański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­zan­da­ra­nem, do­ty­czą­cy Ma­zan­da­ra­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­zan­de­rań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazandaran mrz.

Wiktionary


mazanek

lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj skrzy­piec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Ma­za­nek – pe­da­gog
  • Jan Ma­za­nek – ksiądz
  • Ja­nusz Ma­za­nek – aktor
  • Ste­fan Ma­za­nek – ksiądz

Wikipedia


mazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mazać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać ndk., pomazać dk., zamazać dk.

 rzecz. maźnica ż., mazidło n., mazak mrz., maziak mrz., maź ż.

Wiktionary


mazaniec

Ma­za­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Lip­nik.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


mazanina

po­tocz­nie: nie­sta­ran­ne albo nie­u­dol­ne pismo lub ry­sun­ki


SJP.pl


mazanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tra­dy­cyj­na ko­szu­la wy­go­to­wa­na w łoju i maśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr roz­wie­wa mu dłu­gie włosy i wąsy i igra z wy­pu­szczo­nym na­wierzch kra­sza­nic po­do­łem „ma­zan­ki“ — ko­szu­li, wy­go­to­wa­nej w łoju i maśle

Wiktionary


mazanki

lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj skrzy­piec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­zan­ki (in­stru­ment) – mały trzy­stru­no­wy smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny
  • Ma­zan­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski
  • Ma­zan­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo

Wikipedia


mazanów

Ma­za­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów nad Wisłą.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie urzę­dow­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go. W la­tach 1963–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­za­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


mazanówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­za­nów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Tucz­na.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Tucz­na. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 192 miesz­kań­ców.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­za­nów­ka, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Tucz­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


mazar

typ ma­u­zo­le­um w ar­chi­tek­tu­rze is­lam­skiej


SJP.pl

Mazar – był to typ ma­u­zo­le­um w ar­chi­tek­tu­rze is­la­mu w Azji Środ­ko­wej. W śred­nio­wie­czu mazar był bu­do­wa­ny na pla­nie cen­tral­nym z cegły pa­lo­nej, kryty naj­czę­ściej ko­pu­łą. Fa­sa­da fron­to­wa po­sia­da­ła de­ko­ra­cyj­ny por­tyk lub liwan.

Wikipedia


mazarin

[czy­taj: mazaRĘ lub mazaREN] naz­wi­sko, m.in. Jules Ma­za­rin (wła­ści­wie: Giu­lio Maz­za­ri­ni) (1602-1661) - po­li­tyk fran­cu­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go, od 1640 kar­dy­nał


SJP.pl


mazarini

[czy­taj: ma­ca­ri­ni] fran­cu­ski kar­dy­nał, od 1642 roku pier­wszy mi­ni­ster Fran­cji; Ma­za­rin, Maz­za­ri­ni


SJP.pl


mazać

1. pow­le­kać, sma­ro­wać;
2. pisać nied­ba­le, baz­grać;
3. wy­ma­zy­wać, ście­rać;
4. mazać się - pła­kać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. maz­nąć)

 (1.1) po­kry­wać lub sma­ro­wać coś czymś ma­zi­stym lub kle­ją­cym się

 (1.2) bru­dzić coś lub kogoś czymś, co się roz­ma­zu­je

 (1.3) pot. pisać lub ry­so­wać coś w szyb­ki i nie­sta­ran­ny spo­sób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maźnica ż., maz m., mazanie n., maźnięcie n., mazak m., namazanie n., zamazywanie n., wymazywanie n., wymazanie n., zamazanie n., zmazywanie n., zmazanie n., maziak mrz., mazidło n., mazok mos., maź ż.

 czas. maznąć dk., namazać dk., zamazywać ndk., zamazać dk., wymazywać ndk., wymazać dk., zmazywać ndk., zmazać dk.

Wiktionary


mazańcowice

Ma­zań­co­wi­ce (cz. "Mazančovice", niem. "Mat­zdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca, na Ślą­sku Cie­szyń­skim. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 818 ha, a licz­ba lud­no­ści około 4000, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 415,8 os./km².

Wikipedia


mazda

marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Mazda Motor Cor­po­ra­tion (jap. マツダ株式会社, "Mat­su­da Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha") – ja­poń­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych ma­ją­cy swą sie­dzi­bę w mie­ście Hi­ro­szi­ma. Kon­cern zo­stał za­ło­żo­ny w 1920 roku przez Ju­ji­ro Mat­su­dę.

Fi­lo­zo­fią marki jest hasło „zoom-zoom”, które to­wa­rzy­szy fir­mie od 2002 roku, na­wią­zu­ją­ce do przy­jem­no­ści z jazdy.

Wikipedia


mazdaista

wyz­naw­ca ma­zda­iz­mu; ma­zde­i­sta


SJP.pl


mazdaistka

→ ma­zda­i­sta; ma­zde­ist­ka


SJP.pl


mazdaistyczny

→ ma­zda­izm, ma­zde­i­stycz­ny, ma­zdaj­ski, ma­zdej­ski


SJP.pl


mazdaizm

sta­ro­i­rań­ska re­li­gia opar­ta na kul­cie Ahura Mazdy, boga dobra i świa­tła; ma­zde­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. sta­ro­i­rań­ski kult boga Ahura Mazdy (Or­mu­zda), pow­sta­ły w VIII wieku p.n.e.;

Wiktionary

Nie mylić z: man­da­iz­mem.

Ma­zda­izm, Mazda – Jasna (od Mazda [Ahura Mazda] i aw. "Mazdajasnô)" – pod­sta­wa ko­lej­nych re­li­gii per­skich (za­ra­tusz­tria­niz­mu, ma­zda­iz­mu ache­me­nidz­kie­go, ma­ni­che­iz­mu, zo­ro­a­stryz­mu śred­nio­per­skie­go za pa­no­wa­nia dy­na­stii Sa­sa­ni­dów III–VIII w. i no­wo­per­skie­go, a także zur­wa­niz­mu).

Wikipedia


mazdakizm

ruch spo­łecz­no-re­li­gij­ny stwo­rzo­ny przez Ma­zda­ka w VI w. w Per­sji


SJP.pl


mazdamer

półt­war­dy, pod­puszcz­ko­wy ser ho­len­der­ski z kro­wie­go mleka


SJP.pl

Ma­zda­mer ( Ma­as­dam­mer lub Ma­as­dam kaas) – ro­dzaj ho­len­der­skie­go sera pro­du­ko­wa­ny z kro­wie­go mleka. Ma­zda­mer jest za­li­cza­ny do serów półt­war­dych, pod­puszcz­ko­wych doj­rze­wa­ją­cych. Ser pow­stał na po­cząt­ku lat 90. XX wieku jako al­ter­na­ty­wa dla szwaj­car­skich serów typu emen­ta­ler. Ma smak bar­dziej słod­ki i orze­cho­wy niż emen­ta­ler, de­li­kat­ną, żółtą skór­kę, a w prze­kro­ju wi­docz­ne duże dziu­ry. Jest także bar­dziej wil­got­ny i sprę­ży­sty. Za­wie­ra ok. 45% tłu­szczu w masie su­chej.

Wikipedia


mazdeista

wyz­naw­ca ma­zda­iz­mu; ma­zda­i­sta


SJP.pl


mazdeistka

→ ma­zde­i­sta; ma­zda­ist­ka


SJP.pl


mazdeistyczny

→ ma­zde­izm, ma­zda­i­stycz­ny, ma­zdaj­ski, ma­zdej­ski


SJP.pl


mazdeizm

sta­ro­i­rań­ska re­li­gia opar­ta na kul­cie Ahura Mazdy, boga dobra i świa­tła; ma­zda­izm


SJP.pl


mazek

naz­wi­sko


SJP.pl


mazenderański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­zen­de­ra­na­mi, do­ty­czą­cy Ma­zen­de­ra­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazenderanin mos., Mazenderanka ż.

Wiktionary


mazepa

po­tocz­nie: męż­czyz­na, chło­piec skłon­ny do pła­czu; beksa, maz­gaj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. płacz­li­wy czło­wiek, maz­gaj

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isaak Ma­ze­pa – po­li­tyk ukra­iń­ski (1884-1952)
  • Iwan Ma­ze­pa – szlach­cic i het­man ukra­iń­ski (1639-1709)
  • Ma­ze­pa – po­e­mat Ge­or­ge’a Gor­do­na By­ro­na z 1818 roku
  • Ma­ze­pa – dra­mat Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go z 1839 roku
  • Ma­ze­pa – film ro­syj­ski w re­ży­se­rii Wa­si­li­ja Gon­cza­ro­wa z 1909 roku
  • Ma­ze­pa – film ro­syj­ski w re­ży­se­rii Pio­tra Czar­dy­ni­na z 1914 roku
  • Ma­ze­pa – film pol­ski w re­ży­se­rii Gu­sta­wa Ho­lo­ub­ka z 1975 roku
  • Ma­ze­pa – opera Pio­tra Czaj­kow­skie­go do li­bret­ta Wik­to­ra Bu­re­ni­na na pod­sta­wie po­e­ma­tu Poł­ta­wa Pusz­ki­na
  • Ma­ze­pa – opera Adama Münchheimera do li­bret­ta Mak­sy­mi­lia­na Ra­dzi­szew­skie­go na pod­sta­wie dra­ma­tu Sło­wac­kie­go
  • Ma­ze­pa – opera Hen­ry­ka Ja­rec­kie­go z 1876 r.
  • Ma­zep­pa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go pła­czesz, ty ma­ze­po?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzɛpa, AS: mazepa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, mazgaj

Wiktionary


mazepinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czap­ka no­szo­na w armi ukra­iń­skiej

Wiktionary

Ma­ze­pin­ka ( мазепинка, trns. "ma­ze­pyn­ka") – tra­dy­cyj­ne ukra­iń­skie woj­sko­we na­kry­cie głowy, uży­wa­ne przez żoł­nie­rzy Le­gio­nu Ukra­iń­skich Strzel­ców Si­czo­wych i Ukra­iń­skiej Armii Ha­lic­kiej, póź­niej przez bo­jow­ni­ków Siczy Kar­pac­kiej i par­ty­zan­tów Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii, od 2015 roku ele­ment mun­du­ru Sił Zbroj­nych Ukra­i­ny.

Wikipedia


mazer

ma­ze­ru­nek;
1. na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na lub żyłek ka­mie­nia o za­wi­łym lub splą­ta­nym ukła­dzie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym; fla­der;
2. imi­ta­cja ry­sun­ków sło­jów ma­lo­wa­na na drew­nie w celu za­stą­pie­nia kosz­tow­nych okle­in szla­chet­nych ga­tun­ków drew­na; fla­der;
3. tech­ni­ka zdob­ni­cza na­śla­du­ją­ca na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na, wy­ko­ny­wa­na na róż­nych po­dło­żach


SJP.pl

Mazer (z niem. "maser" – słoje drew­na) lub fla­der (z niem. "fla­dern" – ło­po­tać) – na­tu­ral­ny, a w pew­nym okre­sie ma­lo­wa­ny układ usło­je­nia drew­na uzy­ski­wa­ny z desek prze­kro­ju stycz­ne­go drew­na lub okle­i­ny (for­nir) o bo­ga­tym, za­wi­łym ry­sun­ku (cze­czo­ta, ko­rzeń orze­cha, je­sion tzw. ba­ra­nek).

Wikipedia


mazerować

ozda­biać imi­ta­cją sło­jów drew­na; sło­jo­wać


SJP.pl


mazerunek

mazer;
1. na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na lub żyłek ka­mie­nia o za­wi­łym lub splą­ta­nym ukła­dzie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym; fla­der;
2. imi­ta­cja ry­sun­ków sło­jów ma­lo­wa­na na drew­nie w celu za­stą­pie­nia kosz­tow­nych okle­in szla­chet­nych ga­tun­ków drew­na; fla­der;
3. tech­ni­ka zdob­ni­cza na­śla­du­ją­ca na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na, wy­ko­ny­wa­na na róż­nych po­dło­żach


SJP.pl


mazewo

Ma­ze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Szczu­czyn.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wą­so­skim ziemi wi­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


mazgaić

maz­ga­ić się - roz­czu­lać się nad sobą, pła­kać z byle po­wo­du


SJP.pl


mazgaj

czło­wiek po­wol­ny, śla­ma­zar­ne­go uspo­so­bie­nia, skłon­ny do pła­czu; beksa; śla­ma­za­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. osoba nad­mier­nie płacz­li­wa, roz­czu­la­ją­ca się i uża­la­ją­ca się nad sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź maz­ga­jem, to tylko drob­na po­raż­ka!

 (1.1) Ten młody był na­praw­dę dziw­nym in­dy­wi­du­um: oso­bli­wym po­łą­cze­niem tu­pe­tu, bez­czel­no­ści i maz­ga­ja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazgajstwo n.

 czas. mazgaić się

 przym. mazgajowaty, mazgajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, płaksa, mazepa

Wiktionary


mazgajowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest maz­ga­jo­wa­te; cecha tych, któ­rzy są maz­ga­jo­wa­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mazgajowaty

 przysł. mazgajowato

Wiktionary


mazgajowaty

po­tocz­nie: skłon­ny do pła­czu, płacz­li­wy; be­kli­wy, płak­si­wy


SJP.pl


mazhab

szko­ła kla­sycz­na prawa mu­zuł­mań­skie­go


SJP.pl

Maz­hab ( ‏مذهب maḏhab‎, l.mn. مذاهب maḏāhib, pl. "dok­try­na") – szko­ła prawa is­lam­skie­go. Na prze­strze­ni wie­ków pow­sta­ło kilka od­dziel­nych szkół, które w inny spo­sób in­ter­pre­tu­ją funk­cjo­no­wa­nie prawa i prze­pi­sów.

Wikipedia


mazhabowy

→ maz­hab


SJP.pl

Patrz:

mazhab

maziaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­ziak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maziak m.

Wiktionary


maziaja

po­tocz­nie: barw­ny, bezksz­tałt­ny ma­lu­nek o ab­strak­cyj­nych mo­ty­wach; ma­za­ja, bo­ho­maz


SJP.pl


maziak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­ma­za­ne za­bru­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maz m., mazanie n.

:: zdrobn. maziaczek m.

 czas. mazać ndk.

Wiktionary


maziarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


maziarnia

dawny, pry­mi­tyw­ny warsz­tat, w któ­rym wyt­wa­rza­ło się smołę, dzie­gieć i maź; smo­łow­nia, dzieg­ciar­nia, smo­lar­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ziar­nia – część mia­sta To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Ma­ziar­nia – część wsi Maj­dan Nowy w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Księż­pol
  • Ma­ziar­nia – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Ma­ziar­nia – część wsi Wil­cza Wola w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Dzi­ko­wiec
  • Ma­ziar­nia – część wsi Huta Ró­ża­niec­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Narol
  • Ma­ziar­nia – część wsi Mo­szcza­ni­ca w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Stary Dzi­ków
  • Ma­ziar­nia – część wsi Al­bi­go­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Łań­cut
  • Ma­ziar­nia – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Ha­ra­siu­ki
  • Ma­ziar­nia – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Bo­ja­nów
  • Ma­ziar­nia (Zbior­nik Łęg) – sztucz­ny zbior­nik wodny na rzece Łęg w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Ra­ni­żów i gmi­nie Dzi­ko­wiec
  • ma­ziar­nia – wyt­wór­nia mazi smar­nej do osi kół jezd­nych wozów
  • Ma­ziar­nia Strze­lec­ka

Wikipedia


maziarski

→ ma­ziarz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Ma­ziar­ski – pro­fe­sor nauk me­dycz­nych, rek­tor UJ
  • Jacek Ma­ziar­ski – poseł, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta (wnuk Sta­ni­sła­wa, oj­ciec Woj­cie­cha)
  • Woj­ciech Ma­ziar­ski – dzien­ni­karz i dzia­łacz opo­zy­cyj­ny (syn Jacka)

Wikipedia

Patrz:

maziarz

maziarstwo

ro­bie­nie lub sprze­da­wa­nie mazi, za­ję­cie ma­zia­rza; dzieg­ciar­stwo


SJP.pl


maziarz

daw­niej: czło­wiek ro­bią­cy lub sprze­da­ją­cy maź


SJP.pl


maziać

po­kry­wać mazią


SJP.pl


maziczka

ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), z któ­rej na­sion otrzy­mu­je się olej ja­dal­ny i smar; tłust­ka


SJP.pl

Ma­zicz­ka ("Madia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 11 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną w pół­noc­nej i za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (w Chile i Ar­gen­ty­nie). Poza tym jako in­tro­du­ko­wa­ne rosną w róż­nych kra­jach Eu­ro­py, w Au­stra­lii i na Ha­wa­jach. Wy­stę­pu­ją w sied­li­skach na­sło­necz­nio­nych i su­chych, także na przy­dro­żach.

Wikipedia


mazidło

1. płyn­na lub pół­płyn­na emul­sja za­wie­ra­ją­ca sub­stan­cje lecz­ni­cze przez­na­czo­na do sma­ro­wa­nia skóry
2. to, co służy do sma­ro­wa­nia, wcie­ra­nia; sma­ro­wi­dło; maść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czę­ścio­wo płyn­na sub­stan­cja słu­żą­ca do sma­ro­wa­nia, wcie­ra­nia

 (1.2) stpol. rel. ole­jek świę­ty

 (1.3) stpol. kos­met. maść kos­me­tycz­na, krem

 (1.4) stpol. kos­met. kos­me­tyk do wy­ko­ny­wa­nia ma­ki­ja­żu

Wiktionary

Ma­zi­dło (łac. "li­ni­men­tum") – ga­le­no­wa pół­sta­ła po­stać leku, o kon­sy­sten­cji rzad­szej od maści. Jako po­dło­ża do spo­rzą­dza­nia ma­zi­deł sto­su­je się:

W po­dło­żu tym są roz­pu­szczo­ne lub za­wie­szo­ne (za­wie­si­na, emul­sja) sub­stan­cje lecz­ni­cze (jedna lub wię­cej).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʑidwɔ, AS: maźidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać ndk.

 rzecz. mazanie n., maźnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) barwidło

Wiktionary


mazik

naz­wi­sko


SJP.pl


maziowaty

gęsty i lepki, kle­i­sty; ma­zi­sty, cia­sto­wa­ty


SJP.pl


maziowy

przy­miot­nik od: maź


SJP.pl


mazisty

gęsty i lepki, kle­i­sty; ma­zio­wa­ty, cia­sto­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kon­sy­sten­cję mazi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʑistɨ, AS: maźisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maź ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepki, kleisty

Wiktionary


maziziarn

drze­wo wy­stę­pu­ją­ce w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej


SJP.pl


maziówka

wew­nętrz­na war­stwa to­reb­ki sta­wo­wej


SJP.pl


maziówkowy

→ ma­ziów­ka


SJP.pl

Patrz:

maziówka

maziński

naz­wi­sko


SJP.pl


maznóć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzyć

Wiktionary


maznąć

1. po­bru­dzić kogoś lub coś jed­nym ru­chem czymś co się roz­ma­zu­je; 3. po­tocz­nie: na­pi­sać lub na­ry­so­wać coś szyb­ko, nie­sta­ran­nie


SJP.pl


mazoch

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ma­zoch
  • Jiří Ma­zoch
  • Le­o­pold Sa­cher-Ma­soch von Kro­nent­hal
    • Le­o­pold von Sa­cher-Ma­soch
  • Fran­ci­szek Ma­soch

Wikipedia


mazojen

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. ma­jo­nez

Wiktionary


mazok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. bru­das

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać ndk.

 rzecz. mazula ż.

Wiktionary


mazonit

ro­dzaj eko­lo­gicz­nej, twar­dej i bar­dzo trwa­łej płyty pil­śnio­wej, uży­wa­ny m.in. do wy­ro­bu bla­tów sto­łów do ping-ponga, de­sko­ro­lek, ka­ja­ków itp.


SJP.pl


mazowiecki

przy­miot­nik od: Ma­zo­wsze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­zo­wsza, zwią­za­ny z Ma­zo­wszem, po­cho­dzą­cy z Ma­zo­wsza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­rad I ma­zo­wiec­ki (1187?-1247) – ksią­żę ma­zo­wiec­ki ma­ło­pol­ski i ku­jaw­ski
  • Sta­ni­sław ma­zo­wiec­ki (1500-1524) – ksią­żę ma­zo­wiec­ki
  • Ta­de­usz Ma­zo­wiec­ki (1927-2013) – pol­ski po­li­tyk
  • Woj­ciech Ma­zo­wiec­ki (ur. 1957) – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To wasz mi­ni­ster, po­dob­nie jak kie­dyś Kon­rad Ma­zo­wiec­ki, spro­wa­dził Krzy­ża­ków.

 (1.1) W sumie ma­zo­wiec­cy stra­ża­cy od­no­to­wa­li już ponad 1300 in­ter­wen­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmazɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: mazovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

 przym. podmazowiecki, mazowszański, wysokomazowiecki

Wiktionary


mazowieckie

przy­miot­nik od: Ma­zo­wsze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. re­gion w środ­ko­wej Pol­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­dek był do­wód­cą od­dzia­łu w Ma­zo­wiec­kiem i Ka­li­skiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

 przym. mazowszański

Wiktionary


mazowieckogrodziski

przy­miot­nik od: Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki; gro­dzi­sko­ma­zo­wiec­ki


SJP.pl


mazowieckotomaszowski

→ To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki; to­ma­szow­ski


SJP.pl


mazowizm

wyraz, zwrot, forma, kon­struk­cja skład­nio­wa lub cecha fo­ne­tycz­na wła­ści­we dia­lek­to­wi ma­zo­wiec­kie­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lek­tyzm ma­zo­wiec­ki

Wiktionary


mazowszanin

czło­nek ze­spo­łu "Ma­zo­wsze"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ze­spo­łu „Ma­zo­wsze”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­tor­ka ka­za­ła roz­lo­ko­wać ma­zo­wszan na dru­gim pię­trze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż.

:: fż. mazowszanka ż.

 przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary


mazowszanka

człon­ki­ni ze­spo­łu "Ma­zo­wsze"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni ze­spo­łu Ma­zo­wsze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż.

:: fm. mazowszanin mos.

 przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary


mazowszański

do­ty­czą­cy ze­spo­łu "Ma­zo­wsze"


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ze­spo­łu „Ma­zo­wsze”, zwią­za­ny z ze­spo­łem „Ma­zo­wsze”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na par­kin­gu przed te­le­wiz­ją stoją ma­zo­wszań­skie au­to­ka­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

 przym. mazowiecki

Wiktionary


mazowsze

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pol­sce;
2. pol­ski ty­god­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na w cen­tral­no-wschod­niej Pol­sce;

Wiktionary

Ma­zo­wsze ( Ma­zo­via) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w cen­tral­nej oraz pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w środ­ko­wym biegu Wisły oraz do­rze­czu jej do­pły­wów.

Hi­sto­rycz­ną sto­li­cą Ma­zo­wsza jest Płock, a Ma­zo­wsza po­łud­nio­we­go Czersk. Za pa­no­wa­nia Wła­dy­sła­wa Her­ma­na Płock był rów­nież sto­li­cą Pol­ski oraz naj­star­szym mia­stem tego re­gio­nu (prawa miej­skie w 1237 roku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) War­sza­wa leży na Ma­zo­wszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzɔfʃɛ, AS: mazofše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowszanin mos., mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanka ż., Mazowieckie n.

 przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary


mazu

ga­tu­nek ło­so­sia pa­cy­ficz­ne­go; sima


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mazu – chiń­ska bo­gi­ni mórz
  • Mazu Lie­dao – ar­chi­pe­lag w Cie­śni­nie Taj­wań­skiej
  • Mazu Daoyi (709-788) – chiń­ski mistrz chan
  • mazu, ina­czej sima (On­cor­hyn­chus masou) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych
  • „Matsu” – nazwa ja­poń­skich okrę­tów

Wikipedia


mazuchówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­zu­chów­ka (niem. "Ma­su­chow­ken", 1936–1945 "Ro­den­tal") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Wyd­mi­ny. Przed osied­le­niem się na zie­miach odzy­ska­nych Po­la­ków no­si­ła nazwę Ro­den­tal.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


mazun

ar­meń­ski napój ze sfer­men­to­wa­ne­go mleka o kon­sy­sten­cji jo­gur­tu


SJP.pl


mazur

lu­do­wy ta­niec fi­gu­ro­wy; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. folk. pol­ski ta­niec na­ro­do­wy w żywym tem­pie;

 (1.2) muz. mu­zy­ka do ma­zu­ra (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mazur – miesz­ka­niec Ma­zo­wsza
  • Mazur – miesz­ka­niec Mazur
  • Mazur – część wsi Przy­by­szo­wy w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Mazur – pol­ski ta­niec lu­do­wy
  • Mazur – jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk w Pol­sce
  • Mazur – ro­dzi­na lam­po­wych od­bior­ni­ków ra­dio­wych
  • Mazur – cza­so­pis­mo, za­ło­żo­ne m.in. przez Bo­gu­mi­ła La­bu­sza
  • Mazur – cią­gnik gą­sie­ni­co­wy
  • Mazur – kino w Pa­bia­ni­cach
  • Mazur Ełk
  • Mazur Kar­czew
  • Mazur Pisz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pu­lar­ność ma­zu­ra wśród tań­ców sa­lo­no­wych przy­pa­da na wiek XIX.

 (1.2) Po­pro­si­li­śmy ich o za­gra­nie ma­zu­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazury nmos., mazurek mzw., mazureczek mzw., Mazurka ż.

 przym. mazurkowy, mazurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mazurek

 (1.2) mazurek

Wiktionary


mazurczak

naz­wi­sko


SJP.pl


mazurczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


mazureczek

zdrob­nie­nie od: ma­zu­rek


SJP.pl


mazurek

1. ro­dzaj wiel­ka­noc­ne­go wy­pie­ku, zwy­kle z kru­che­go cia­sta, prze­kła­da­ne­go ba­ka­lia­mi i lu­kro­wa­ne­go;
2. zdrob­nie­nie od: mazur (ta­niec lu­do­wy);
3. krót­ki utwór mu­zycz­ny w ryt­mie 3/4 sty­li­zo­wa­ny na ma­zu­ra
4. ptak z ro­dzi­ny wró­bli; wró­bel ma­zu­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mazur

 (1.2) muz. cho­re­ogr. sty­li­zo­wa­ny ta­necz­ny utwór mu­zycz­ny w tak­cie 3/4, opar­ty na ma­zu­rze, ober­ku lub ku­ja­wia­ku;

 (1.3) muz. cho­re­ogr. wiej­ska ta­necz­na forma mu­zycz­na czę­sto utoż­sa­mia­na z ober­kiem;

 (1.4) spoż. kulin. etn. tra­dy­cyj­ne cia­sto wiel­ka­noc­ne na cien­kim kru­chym spo­dzie, przy­kry­te masą i odś­więt­nie zdo­bio­ne;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­ser mon­ta­nus|ref=tak., ga­tu­nek ma­łe­go ptaka po­dob­ne­go do wró­bla;

 (2.2) ornit. osob­nik ptaka z ga­tun­ku ma­zu­rek (2.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­zu­rek – cia­sto kuch­ni pol­skiej
  • Ma­zu­rek – naz­wi­sko
  • ma­zu­rek (Pas­ser mon­ta­nus) – ptak z ro­dzi­ny wró­bli
  • s/y Ma­zu­rek – pol­ski jacht
  • Ma­zu­rek Dą­brow­skie­go – hymn Pol­ski
  • ma­zu­rek – pol­ski ta­niec tań­czo­ny na wsi
  • ma­zu­rek – pol­ski ta­niec sty­li­zo­wa­ny
  • Ma­zu­rek – książ­ka dla dzie­ci z płytą CD, wy­da­na w 2010 r.
  • Adam Ma­zu­rek (ur. 1953) – pol­ski kon­trad­mi­rał
  • Bar­tło­miej Ma­zu­rek (1856-1937) – pol­ski rzeź­biarz
  • Beata Ma­zu­rek (ur. 1967) – pol­ska po­li­tyk i urzęd­nik
  • Fe­liks Róg-Ma­zu­rek (1914-1971) – pol­ski bi­blio­te­karz, so­cjo­log i praw­nik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈzurɛk, AS: mazurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazur m., mazureczek m., Mazury nmos., Mazur m., Mazurka ż., mazurzenie n., mazurskość ż., Mazurowo n., Mazurowice nmos., Mazurowiec m., Mazurówka ż., mazurka ż.

 czas. mazurzyć ndk.

 przym. mazurkowy, mazurski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mazureczek

 (2.1) wróbel mazurek

Wiktionary


mazurenko

naz­wi­sko


SJP.pl


mazurka

ta­niec bę­dą­cy po­łą­cze­niem polki i ma­zu­ra; polka ma­zur­ka; tram­blan­ka; tram­blant­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mazur

 (1.2) etn. ko­bie­ta z ple­mię­e­mie­nia Ma­zo­wszan, po­cho­dzą­ca z Ma­zo­wsza

Wiktionary

Ma­zur­ka ( Мазурка) – wieś (sieło) w Rosji, w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim, w re­jo­nie po­wo­riń­skim. W 2010 li­czy­ła 786 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mazur mrz., mazurek m., Mazury nmos., mazurzenie n.

:: fm. Mazur mos.

 czas. mazurzyć ndk.

 przym. mazurski

Wiktionary


mazurkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­zur­kie­wicz – pol­skie naz­wi­sko. 27 stycz­nia 2022 r. naz­wi­sko to no­si­ło 16 617 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Alina Ma­zur­kie­wicz (ur. 1925) – uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • An­drzej Ta­de­usz Ma­zur­kie­wicz (1963–2008) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Anna Ma­zur­kie­wicz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Ma­zur­kie­wicz (1877–1963) – pier­wszy pro­boszcz pa­ra­fii św. Win­cen­te­go à Paulo w Byd­go­szczy
  • An­to­ni Ma­zur­kie­wicz (ur. 1934) – pol­ski pro­fe­sor in­for­ma­tyk
  • Bo­gu­sław Ma­zur­kie­wicz (1946–1978) – pol­ski trę­bacz, kla­wi­szo­wiec, wo­ka­li­sta
  • Bo­le­sław Ma­zur­kie­wicz (1931–2017) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa mor­skie­go, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej
  • Dio­ni­zy Ma­zur­kie­wicz (1845–1902) – pol­ski le­karz, radny, uczest­nik pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Eu­ge­niusz Ma­zur­kie­wicz (1928–2011) – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki i po­li­tyk
  • Fe­liks Jan Ma­zur­kie­wicz (1896–1945) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Fran­ci­szek Ma­zur­kie­wicz (1901–1944) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


mazurkowy

przy­miot­nik od: ma­zu­rek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­zur­kiem, do­ty­czą­cy ma­zur­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazurek m., mazur mzw.

Wiktionary


mazurowski

naz­wi­sko


SJP.pl


mazurowy

przy­miot­nik od: mazur


SJP.pl


mazurski

przy­miot­nik od: Ma­zu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Mazur, zwią­za­ny z Ma­zu­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług podań ma­zur­skich, środa i pią­tek pod­czas pier­wszej i dru­giej kwa­dry aż do pełni są to dni „stare”, po­zo­sta­łe zaś dni w tym samym okre­sie czasu są „młode”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzursʲci, AS: mazursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazur m., mazurzenie n., mazurek mrz./mzw.

 czas. mazurzyć

Wiktionary


mazurskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Mazur


SJP.pl


mazury

lu­do­wy ta­niec fi­gu­ro­wy; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. re­gion et­no­gra­ficz­ny i ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści i czę­ści miej­sco­wo­ści w Pol­sce i na Ukra­i­nie;

Wiktionary

(hist. "Ma­zo­wsze Pru­skie", "Ma­zu­ry Pru­skie", maz. "Ma­zu­ri", Ma­su­ren) – re­gion et­no­gra­ficz­ny i ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, bę­dą­cy czę­ścią Prus. Głów­ną grupą et­no­gra­ficz­ną re­gio­nu są Ma­zu­rzy.

Ma­zu­ry są zwy­cza­jo­wo trak­to­wa­ne jako kra­i­na hi­sto­rycz­na, mimo iż z na­u­ko­we­go punk­tu wi­dze­nia nie speł­nia­ją de­fi­ni­cji tego po­ję­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Ma­zu­rach znaj­du­je się wiele je­zior po­lo­dow­co­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mazurski

 rzecz. Mazur mos., mazur mrz., Mazurka ż., mazurek m., mazurzenie n.

 czas. mazurzyć ndk.

Wiktionary


mazurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces fo­ne­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­mo­wie spół­gło­sek dzią­sło­wych or­to­gra­ficz­ny|sz., or­to­gra­ficz­ny|ż., or­to­gra­ficz­ny|cz., or­to­gra­ficz­ny|dż. jako przed­nio­ję­zy­ko­wo-zę­bo­wych or­to­gra­ficz­ny|s., or­to­gra­ficz­ny|z., or­to­gra­ficz­ny|c., or­to­gra­ficz­ny|dz.;

Wiktionary

Ma­zu­rze­nie (także ma­zu­ro­wa­nie, rza­dziej sa­ka­nie, na Ślą­sku sy­ce­nie) – pro­ces fo­ne­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­ma­wia­niu za­miast spół­gło­sek dzią­sło­wych ⟨sz⟩, ⟨cz⟩, ⟨ż⟩, ⟨dż⟩ gło­sek zę­bo­wych: ⟨s⟩, ⟨c⟩, ⟨z⟩, ⟨dz⟩. Na przy­kład: „cze­pek” jako "cepek", „szyja” jako "syja", „życie” jako "zycie". Jest po­strze­ga­ne jako zna­mię sta­tu­su spo­łecz­ne­go („wiej­ska” mowa) i mó­wią­cy mają ten­den­cję do wy­zby­wa­nia się go. Zja­wi­skiem prze­ciw­nym do ma­zu­rze­nia, a pow­sta­łym po­przez hi­per­po­praw­ne uni­ka­nie ma­zu­rze­nia, jest sza­dze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­kól­szcza­nie od Ko­ry­ci­na, Su­cho­wo­li i Ja­no­wa, na­zy­wa­ją Kró­le­stwo Kon­gre­so­we Pol­szczą lub Kro­le­stwem, Ko­ro­ną zaś a nie ina­czej, zowią po dziś dzień oko­li­cę le­żą­cą za rzeką Bie­re­zo­wa, (rzeka ta wraz z Bie­brzą sta­no­wi­ła od­wiecz­ną gra­ni­cę mię­dzy Litwą i Ko­ro­ną), czyli pół­noc­na część po­wia­tu bia­ło­stoc­kie­go, a która za rze­czy­po­spo­li­tej wcho­dzi­ła w skład ma­ło­pol­skie­go Pod­la­sia, i w któ­rej głów­ną a dziw­nie obi­ja­ją­cą się o ucho wła­ści­wo­ścią, jest ni mniej, ni wię­cej tylko t. z. ma­zu­rze­nie, (n. p. sto, cehò, cort, docka vel corka, kacan, posòṷ, rusać, scenià, sta­bin itp.).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmazuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: mazužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazurek m., Mazur m., Mazury nmos., Mazurka ż.

 czas. mazurzyć ndk.

 przym. mazurski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mazurowanie, sakanie, cakanie

Wiktionary


mazurzysta

1. kom­po­zy­tor ma­zur­ków;
2. czło­wiek umie­ją­cy do­brze tań­czyć ma­zu­ra


SJP.pl


mazurzystka

→ ma­zu­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

mazurzysta

mazurzyć

wy­ma­wiać spół­gło­ski dzią­sło­we sz, dż, ż, cz jak zę­bo­we (den­tal­ne) s, dz, z, c


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) jęz. mówić w spo­sób ty­po­wy dla gwar Ma­zo­wsza i Ma­ło­pol­ski, za­stę­pu­jąc or­to­gra­ficz­ny|cz., or­to­gra­ficz­ny|dż., or­to­gra­ficz­ny|sz., or­to­gra­ficz­ny|ż. ko­lej­no z or­to­gra­ficz­ny|c., or­to­gra­ficz­ny|dz., or­to­gra­ficz­ny|s., or­to­gra­ficz­ny|z.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci za­cią­ga­ją po lwow­sku, tamci śpiew­nym wi­leń­skim ak­cen­tem, inni znowu ma­zu­rzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzuʒɨt͡ɕ, AS: mazužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazurek mrz./mzw., mazurzenie n., Mazury

 przym. mazurski

Wiktionary


mazut

ciecz ole­i­sta, po­zo­sta­łość po de­sty­la­cji ropy naf­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ole­i­sta ciecz po­zo­sta­ła po de­sty­la­cji ropy naf­to­wej ni­skiej ja­ko­ści, uży­wa­na jako pa­li­wo lub olej opa­ło­wy;

Wiktionary

Mazut, cięż­ki olej opa­ło­wy – ole­i­sta ciecz bę­dą­ca po­zo­sta­ło­ścią po de­sty­la­cji ni­sko­ga­tun­ko­wej ropy naf­to­wej w wa­run­kach at­mos­fe­rycz­nych (ci­śnie­nie nor­mal­ne), w tem­pe­ra­tu­rze od 250 do 350°C. Skła­da się z wę­glo­wo­do­rów wy­so­ko­czą­stecz­ko­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mazutowy

Wiktionary


mazutowy

przy­miot­nik od: mazut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­zu­tem, do­ty­czą­cy ma­zu­tu; wy­ko­rzy­stu­ją­cy, spa­la­ją­cy mazut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazut mrz.

Wiktionary


mazzarini

[czy­taj: mac­ca­ri­ni] fran­cu­ski kar­dy­nał, od 1642 roku pier­wszy mi­ni­ster Fran­cji; Ma­za­rin, Ma­za­ri­ni


SJP.pl


mać

prze­sta­rza­le: matka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. lub przest. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) matka

 (1.2) stpol. kwoka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mać czeka, aż umil­knie skar­ga ukra­dzio­ne­go nie­bo­szczy­ko­wi ze­gar­ka, po czym pod­cho­dzi na skraj sceny i śpie­wa.

 (1.1) Zda mi się – wtrą­ca młod­szy Hen­ryk – że on by się zga­dał z naszą macią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mat͡ɕ, AS: mać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., macierzyństwo n., macierzyzna ż., macierzanka ż., macica ż.

:: zdrobn. matka ż.

:: zgrub. maciora ż., macocha ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzyński, macierzysty, macierzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, stpol. maciora

Wiktionary


maćczak

naz­wi­sko


SJP.pl


maćkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Mać­kie­wicz – pol­ska ge­o­graf­ka
  • Ja­ro­sław Mać­kie­wicz (ur. 1970) – pol­ski pił­karz
  • Jo­lan­ta Mać­kie­wicz (ur. 1952) – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Zbi­gniew Mać­kie­wicz (1953–2018) – pol­ski che­mik

Wikipedia


maćko

sta­ro­pol­skie imię mę­skie


SJP.pl


maćkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Mać­ko­wiak (1916–2017) – pol­ski woj­sko­wy
  • Bar­ba­ra Mać­ko­wiak (1932–2021) – pol­ska me­tro­loż­ka
  • Bo­le­sław Mać­ko­wiak (ur. 1947) – po­li­tyk i in­ży­nier rol­nict­wa
  • Ed­mund Mać­ko­wiak (1887–1942) – pol­ski po­li­tyk
  • Ed­mund Mać­ko­wiak (1903–1971) – pol­ski chór­mistrz i kom­po­zy­tor
  • Hen­ryk Mać­ko­wiak (1923–2014) – pol­ski pe­da­gog i hi­sto­ryk
  • Hen­ryk Mać­ko­wiak (ur. 1933) – pol­ski fo­to­graf
  • Jan Mać­ko­wiak (ur. 1959) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ja­nusz Mać­ko­wiak – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ja­nusz Mać­ko­wiak (ur. 1940) – pol­ski rol­nik i po­li­tyk
  • Ja­ro­sław Mać­ko­wiak (1984–2011) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ję­drzej Mać­ko­wiak (ur. 1992) – pol­ski siat­karz

Wikipedia


maćkowice

Mać­ko­wi­ce ( Мацьковичі) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Żu­ra­wi­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


maćkowie

zdrob­nie­nie od: Ma­ciej (imię mę­skie); Ma­ciuś


SJP.pl


maćkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


maćkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Maćka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

Mać­ko­wy (daw­niej: "Maćki", niem. "Matz­kau", "Matz­ken") – ob­szar w Gdań­sku, w dziel­ni­cy ad­mi­ni­stra­cyj­nej Oru­nia Górna-Gdańsk Po­łud­nie.

Wieś bi­skup­stwa włoc­ław­skie­go w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w II po­ło­wie XVI wieku.

Wikipedia


mała

dziew­czyn­ka, dziec­ko; także po­tocz­nie lub pie­szczot­li­wie o młod­szej oso­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mała dziew­czyn­ka

 (1.2) pot. pieszcz. lub żart. o do­ro­słej ko­bie­cie, np. o sym­pa­tii

 (1.3) pot. eufem. srom

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: mały

Wiktionary

Mała – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mała, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Niedź­wia­da. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam małej ślicz­ną su­kie­necz­kę, a będę mu­sia­ła ją oba­bu­chać, bo boję się, że się prze­zię­bi.

 (1.2) Moja mała woli teatr od kina, więc się przy niej ukul­tu­ral­niam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawa, AS: mau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mały m., małość ż., malec m.

 przym. mały

 przysł. mało

 licz. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary


małacentów

Ma­ła­cen­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Łagów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Były wsią bi­skup­stwa włoc­ław­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


małachow

naz­wi­sko


SJP.pl


małachowice

Ma­ła­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Na po­cząt­ku XX wieku Ma­ła­cho­wi­ce oraz oko­licz­ne miej­sco­wo­ści za­miesz­ki­wa­ne były przez ma­ria­wi­tów, któ­rzy we wsi po­bu­do­wa­li włas­ny ko­ściół w 1908 roku, przy któ­rym miesz­ka­ła sio­stra za­kon­na.

Wikipedia


małachowski

→ Ma­ła­cho­wo-Złych Miejsc


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ła­chow­ski – pol­skie naz­wi­sko.
  • Alek­san­der Ma­ła­chow­ski (1924–2004) – po­li­tyk i pu­bli­cy­sta
  • Adam Leon Ma­ła­chow­ski (1706–1767) – kraj­czy ko­ron­ny
  • Go­dzi­mir Ma­ła­chow­ski (1852–1908) – pre­zy­dent Lwowa, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go i Rady Pań­stwa w Wied­niu, praw­nik.
  • Bar­tło­miej Ma­ła­chow­ski (zm. 1433) – pro­to­pla­sta rodu Ma­ła­chow­skich
  • Ka­zi­mierz Ma­ła­chow­ski (1765–1845) – ge­ne­rał wojsk pol­skich
  • Piotr Ma­ła­chow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Raul Na­łęcz-Ma­ła­chow­ski (1916–2014) – pol­ski dzia­łacz po­lo­nij­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy, ar­ty­sta, sce­na­rzy­sta i ko­stiu­mo­graf
  • Soter Jaxa-Ma­ła­chow­ski (1867–1952) – pol­ski ma­larz, pej­za­ży­sta i ma­ry­ni­sta
  • Sta­ni­sław Ma­ła­chow­ski (1736–1809) – re­fe­ren­darz wiel­ki ko­ron­ny, mar­sza­łek Sejmu Czte­ro­let­nie­go
  • Ma­ła­chow­scy

Wikipedia

Patrz:

Małachowo-Złych Miejsc

małachów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ła­chów – część mia­sta Kunów
  • Ma­ła­chów – część wsi Za­krzów w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Bia­ła­czów
  • Ma­ła­chów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Szcze­ko­ci­ny
  • Ma­ła­chów (SIMC 0243760) – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Ma­ła­chów (SIMC 0244340) – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Ma­ła­cho­wo
  • Ma­ła­chów­ka

Wikipedia


małastów

Ma­ła­stów (j. łem­kow­ski Маластів) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Sę­ko­wa.

Wieś kró­lew­ska sta­ro­stwa biec­kie­go w po­wie­cie biec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia


małaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


małaszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


małchański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Mał­cha­nem (rzeką na Za­baj­ka­lu w Rosji)

Wiktionary


małcużyński

naz­wi­sko pol­skie, m.in. Wi­told Mał­cu­żyń­ski (1914-1977) - pol­ski pia­ni­sta o świa­to­wej sła­wie, w 1937 roku zo­stał la­u­re­a­tem Kon­kur­su Cho­pi­now­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­told Mał­cu­żyń­ski (1914-1977) – pia­ni­sta
  • Karol Mał­cu­żyń­ski (1922-1984) – poseł, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta

Wikipedia


małdaniec

Mał­da­niec ( Mal­da­nietz, 1938–1945 "Mal­da­nen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


małdr

w daw­nej Pol­sce:
1. miara zboża;
2. dzie­się­ci­na pła­co­na w zbożu; mał­drat


SJP.pl


małdrat

w daw­nej Pol­sce: dzie­się­ci­na pła­co­na w zbożu; małdr


SJP.pl

Mał­drat – (łac. "tre­mo­dius", niem. "Drömt", "Mal­ter"; także: mal­drat, mał­dyt, małdr, osep, malt­ter, mal­drum, mal­trum, zent­mal­ter) – śred­nio­wiecz­na miara dzie­się­ci­ny po­bie­ra­nej z jed­ne­go łanu upraw­nej roli. W póź­niej­szych cza­sach oz­na­czał jed­nost­kę ob­ję­to­ści zboża, sto­so­wa­ną w kra­jach nie­miec­kich oraz Szwaj­ca­rii.

Wikipedia


małdrzyk

mą­drzyk; daw­niej:
1. serek ze słod­kie­go mleka;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) pie­róg z serem lub ro­dzaj cia­sta z serem; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: (zło­żyć) ręce w mał­drzyk - (zło­żyć) dło­nie na krzyż wew­nętrz­ny­mi po­wierzch­nia­mi do sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zdrobn. od małdr zwa­rzo­ne­go pod­puszcz­ką; Glo­ger|mał­drzyk, mą­drzyk.

 (1.3) reg. kulin. pla­cu­szek z bia­łe­go sera utar­te­go z ja­ja­mi i sma­żo­ne­go na oleju, naj­czę­ściej po­da­wa­ny na słod­ko

 (1.4) przen. zob. ręce w mał­drzyk.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Miał w te­a­trum kre­dens gu­stow­nie ozdob­ny, z cu­kra­wi, li­mo­na­da­mi, było dla ama­to­rów wino i różne ła­ko­cie, szcze­gól­niej smacz­ne były mał­drzy­ki z kon­fek­ta­mi, w któ­rych sam król Imć i inni pa­no­wie wiel­ce sobie gu­sto­wa­li.

 (1.4) Na moją proś­bę usia­dła na krze­śle na­prze­ciw, skła­da­jąc dło­nie w mał­drzyk ni­czym pa­nien­ka z pen­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawḍʒɨk, AS: mau̯ḍžyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małdr m., małdrat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mądrzyk, mędrzyk, mondrzyk

Wiktionary


małdycki

przy­miot­nik od: Mał­dy­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mał­dy­ta­mi, do­ty­czą­cy Mał­dyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małdyty nmos., Małdycianin mos., Małdycianka ż.

Wiktionary


małdyty

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Mał­dy­ty (niem. "Mal­de­u­ten") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty nad je­zio­rem Sam­bród i na tra­sie linii ko­le­jo­wej El­bląg-Morąg-Olsz­tyn. Za­chod­nim skra­jem miej­sco­wo­ści prze­bie­ga trasa drogi kra­jo­wej nr 7.

Wikipedia


małe

po­tom­stwo zwie­rząt; młode


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Małe – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Małe – przy­sió­łek wsi Kłącz­no w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce
  • Duże, Śred­nie

Wikipedia


małecki

naz­wi­sko pol­skie, m.in.
1. An­to­ni Ma­łec­ki (1821-1913) - ba­dacz li­te­ra­tu­ry, hi­sto­rii i ję­zy­ka pol­skie­go, fi­lo­log kla­sycz­ny, dra­ma­to­pi­sarz;
2. Mie­czy­sław Ma­łec­ki (1903-1946) - sla­wi­sta, wy­bit­ny dia­lek­to­log, jeden z głów­nych twór­ców ge­o­gra­fii ling­wi­stycz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Ma­łec­ki (ur. 1975) – pol­ski ko­szy­karz
  • Alek­san­der Ma­łec­ki (1916–2009) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Alek­san­der Ma­łec­ki (1901–1939) – pol­ski szer­mierz
  • Alek­san­der Ma­łec­ki – pol­ski hi­sto­ryk
  • An­to­ni Ma­łec­ki (1821–1913) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, me­die­wi­sta, ję­zy­koz­naw­ca, fi­lo­log kla­sycz­ny, he­ral­dyk, dra­ma­turg, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Lwow­skie­go
  • Grze­gorz Ma­łec­ki (ur. 1975) – pol­ski aktor fil­mo­wy, dub­bin­go­wy
  • Grze­gorz Ma­łec­ki (ur. 1967) – pol­ski funk­cjo­na­riusz cy­wil­nych służb spe­cjal­nych, dy­plo­ma­ta
  • Grze­gorz Ma­łec­ki (ur. 1984) – pol­ski ko­szy­karz
  • Grze­gorz Ma­łec­ki – pol­ski sce­no­graf
  • Jakub Ma­łec­ki (ur. 1982) – pol­ski pi­sarz
  • Jan Ma­łec­ki (1902–1982) – pol­ski le­karz, pro­fe­sor
  • Jan Ma­rian Ma­łec­ki (1926–2017) – pol­ski hi­sto­ryk, rek­tor Aka­de­mii Eko­no­micz­nej w Kra­ko­wie

Wikipedia


małek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Małek – pol­ski ta­ter­nik, al­pi­ni­sta i hi­ma­la­i­sta
  • Jan Mi­chał Małek – pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca, in­we­stor, de­we­lo­per i dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Mi­ro­sław Małek – pol­ski że­glarz, olim­pij­czyk
  • Sta­ni­sław Małek – pol­ski eko­log
  • Sta­ni­sław Małek – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


małgiew

ja­dal­ny małż mor­ski; pia­sko­łaz


SJP.pl


małgonia

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl


małgorzaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mał­go­rza­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


małgorzata

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­go­rza­ta – imię żeń­skie
  • Mał­go­rza­ta – kró­lo­wa Szko­cji 1286–1290
  • Mał­go­rza­ta I – kró­lo­wa Danii, Szwe­cji i Nor­we­gii 1395–1412
  • Mał­go­rza­ta – żona Er­ne­sta I Że­laz­ne­go, ar­cyk­się­cia Sty­rii, Ka­ryn­tii i Kra­i­ny; córka Bo­gu­sła­wa V, księ­cia wo­ło­go­sko-ru­gij­skie­go i słup­skie­go oraz Ade­laj­dy Welf
  • Mał­go­rza­ta – ro­syj­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na po­cho­dze­nia grec­kie­go, no­wo­mę­czen­ni­ca
  • Mał­go­rza­ta – hra­bi­na Bur­gun­dii w la­tach 1190-1208
  • Mał­go­rza­ta – an­giel­ska hra­bi­na Pem­bro­ke
  • Mał­go­rza­ta – księż­na Danii
  • Mał­go­rza­ta – księż­nicz­ka Gre­cji
  • Mał­go­rza­ta – in­fant­ka hisz­pań­ska
  • Mał­go­rza­ta II – kró­lo­wa Danii od 14 stycz­nia 1972 roku do 14 stycz­nia 2024
  • Mał­go­rza­ta (księż­na za­tor­ska)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja pani od che­mii ma na imię Mał­go­rza­ta.

 (1.1) Na biur­ku Mał­go­rza­ty po­ja­wi­ły się przy­bo­ry do pi­sa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɡɔˈʒata, AS: mau̯gožata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzacin mrz., Małgorzatów mrz.

:: zdrobn. Małgorzatka ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Małgoś ż., Margo ż., Gosia ż., Gośka ż.

:: zgrub. Małgocha ż.

 przym. Małgorzatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Gryjta, Gryjtka

Wiktionary


małgorzatka

1. bułka z ma­kiem
2. od­mia­na gru­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Mał­go­rza­ta

Wiktionary

Mał­go­rzat­ka – dawna osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca, w so­łect­wie Kar­bo­wo 2.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie to­ruń­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmawɡɔˈʒatka, AS: mau̯gožatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzata ż., Gosia ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż., Małgorzacin m., Małgorzatów m.

 przym. Małgorzatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gosia ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż.

Wiktionary


małgorzatów

Mał­go­rza­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


małgosia

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta (imię żeń­skie); Mał­goś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Mał­go­rza­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj spot­ka­łem Mał­go­się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈɡɔɕa, AS: mau̯gośa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) Małgorzatka; zgrub. Małgorzata; zdrobn. Gosia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Małgorzatka, Gosia, reg. śl. Gryjta

Wiktionary


małgosiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mał­go­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


małgośczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mał­goś­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


małgośka

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta (imię żeń­skie); Mał­go­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­u­fa­ła forma imie­nia Mał­go­rza­ta

Wiktionary

Mał­goś­ka (lub Mał­goś­ka, szko­da łez) – utwór mu­zycz­ny z 1973 roku, wy­ko­ny­wa­ny przez pol­ską pio­sen­kar­kę po­po­wą Ma­ry­lę Ro­do­wicz. Zo­stał skom­po­no­wa­ny przez Ka­ta­rzy­nę Gärtner, a au­tor­ką jego tek­stu jest Agniesz­ka Osiec­ka. W marcu 1973 zo­stał wy­da­ny na sin­glu. W 1974 uka­zał się w nowej wer­sji na czwar­tym al­bu­mie stu­dyj­nym Ro­do­wicz, "Rok". W 2025 wy­da­ła nową wer­sję ut­wo­ru, na­gra­ną w du­e­cie z Lan­ber­ry na album "Niech żyje bal".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mał­goś­ka, mówią mi, • On nie­wart jed­nej łzy, • On nie jest wart jed­nej łzy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzata ż., Małgorzacin m., Małgorzatów m., Gosia ż., Małgosia ż., Małgorzatka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż.

 przym. Małgorzatowy, Małgośkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gosia ż., Małgosia ż., Małgorzatka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż.

Wiktionary


małgów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­gów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­go­rze­la
  • Mał­gów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Li­sków

Wikipedia


małka

obce imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Rosji eu­ro­pej­skiej, lewy do­pływ Te­re­ku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Małka – stru­ga w Pol­sce, do­pływ Iny
  • Małka – stru­ga w Pol­sce, do­pływ Wi­sło­ka
  • Małka – rzeka w Rosji, na Ka­u­ka­zie, do­pływ Te­re­ka

Wikipedia


małkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


małkinia

1. Mał­ki­nia Dolna - wieś w Pol­sce;
2. Mał­ki­nia Górna - wieś w Pol­sce;
3. Mał­ki­nia Mała-Prze­wóz - wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­ki­nia Dolna
  • Mał­ki­nia Górna
  • Mał­ki­nia Mała-Prze­wóz
  • Mał­ki­nia (sta­cja ko­le­jo­wa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­dzi­łem się w Mał­ki­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawʲˈcĩɲa, AS: mau̯ʹḱĩńa

Wiktionary


małkinianin

miesz­ka­niec Mał­ki­ni


SJP.pl


małkinianka

miesz­kan­ka Mał­ki­ni


SJP.pl


małkiński

zwią­za­ny z Mał­ki­nią


SJP.pl


małkocin

Mał­ko­cin ( Mul­kent­hin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wieś typu uli­ców­ka o ukła­dzie po­łud­ni­ko­wym, po­ło­żo­na nad rzeką Małką, 7 km na pół­noc od Star­gar­du, przy nie­czyn­nej linii Star­gardz­kiej Kolei Wą­sko­to­ro­wej.

Wikipedia


małkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Mał­ko­wi­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Orły
  • Mał­ko­wi­ce – gro­ma­da
  • Mał­ko­wi­ce – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim

Wikipedia


małkowo

To­po­ni­mia.

Nazwa wsi na­praw­do­po­dob­niej po­cho­dzi od imie­nia lub naz­wi­ska Małk/Małek (osoba nie­wiel­kie­go wzro­stu), wska­zu­je na to koń­ców­ka -owo.

W do­ku­men­tach wieś Mał­ko­wo wy­stę­po­wa­ła pod róż­ny­mi naz­wa­mi. Jed­ny­mi z pier­wszych źró­deł pi­sa­nych wspo­mi­na­ją­cych wieś są za­pi­sy wy­ko­na­ne pod­czas wi­zy­ta­cji Hie­ro­ni­ma Roz­ra­żew­skie­go w roku 1583, wieś zo­sta­ła wtedy wy­mie­nio­na jako "Mal­ko­wo".

Wikipedia


małkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mał­kow­ski (1869-1938) – po­li­tyk
  • An­drzej Mał­kow­ski (1888-1919) – skaut
  • Cze­sław Jerzy Mał­kow­ski (ur. 1950) – sa­mo­rzą­do­wiec
  • Eu­ge­niusz Geno Mał­kow­ski (1942-2016) – ma­larz
  • Le­szek Mał­kow­ski (1955-2010) – dzien­ni­karz
  • Ma­ciej Mał­kow­ski (ur. 1985) – pił­karz
  • Se­ba­stian Mał­kow­ski (ur. 1987) – pił­karz
  • Sta­ni­sław Mał­kow­ski (ge­o­log) (1889-1962) – ge­o­log
  • Sta­ni­sław Mał­kow­ski (du­chow­ny) (ur. 1944) – ksiądz
  • Wi­told Mał­kow­ski (1884-1962) – ma­larz, sce­no­graf
  • Wła­dy­sław Mał­kow­ski (1840-1911) – praw­nik
  • Zbi­gniew Mał­kow­ski (ur. 1978) – pił­karz

Wikipedia


małmazja

wy­bo­ro­we wino li­kie­ro­we, zwła­szcza białe, wy­ra­bia­ne daw­niej na po­łud­niu Eu­ro­py i na wy­spach Morza Śró­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. enol. słod­kie wino grec­kie

 (1.2) bot. enol. od­mia­na wi­no­ro­śli upra­wia­na na po­łud­niu Eu­ro­py

Wiktionary

Mał­maz­ja – słod­kie, aro­ma­tycz­ne wino o ciem­nej bar­wie, wy­ra­bia­ne pier­wot­nie ze szcze­pu wi­no­gron o tej naz­wie w oko­li­cach mia­sta Mal­va­sia na Pe­lo­po­ne­zie, na­stęp­nie także w in­nych miej­scach w re­gio­nie Morza Śró­dziem­ne­go oraz na Wy­spach Ka­na­ryj­skich i na Ma­de­rze. Tło­czo­no ją ze spe­cjal­nej od­mia­ny wi­no­ro­śli (mal­va­sia). W Pol­sce ce­nio­na była wyżej[] niż wina fran­cu­skie i reń­skie.

Wikipedia


małmazyjski

→ mał­maz­ja


SJP.pl

Patrz:

małmazja

mało

1. nie­wiel­ki, niski, nie­du­ży;
2. prze­no­śnie: zwy­kły, po­spo­li­ty, ma­ło­war­to­ścio­wy;
3. wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kim na­tę­że­niu; niez­nacz­ny, nie­waż­ny, błahy;
4. krót­kotr­wa­ły;
5. bar­dzo młody, nie­do­ro­sły


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) nie­wiel­ka ilość cze­goś lub kogoś

przy­słó­wek

 (2.1) w nie­wiel­kim stop­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kla­sie jest mało ucz­niów.

 (2.1) Ten pi­sarz jest mało znany, opu­bli­ko­wał tylko jedną książ­kę w lo­kal­nym wy­daw­nict­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawɔ, AS: mau̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malizna ż., mały m., mała ż., maleństwo n., maluch m., małość ż., Mały mos.

 przym. mały, maleńki

 temsłow. mało-

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieco, trochę, niewiele, odrobinę, tyle, co kot napłakał, tyle co nic, jak na lekarstwo; pot. tyle, co brudu za paznokciem; przest. ździebko

Wiktionary


mało-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na małe roz­mia­ry lub małą skalę tego, co jest naz­wa­ne dru­gim czło­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) małoka­li­bro­wy • małomia­stecz­ko­wy • małosolny • małomie­szcza­nin • małowar­to­ścio­wość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluch mos./mzw.

 przym. mały

 licz. mało

 zaim. mało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikro-

Wiktionary


małoazjatycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Azją Mniej­szą, do­ty­czą­cy Azji Mniej­szej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­tra­po­wie ma­ło­az­ja­tyc­cy trwa­li w sta­nie buntu w la­tach 373 p.n.e. – 359 p.n.e., a w la­tach 356 p.n.e. – 352 p.n.e. prze­ciw­ko rzą­do­wi cen­tral­ne­mu wy­stą­pił sa­tra­pa Fry­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja Mniejsza ż., Małoazjata mos., Małoazjatka ż.

Wiktionary


małocice

Ma­ło­ci­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­ło­ci­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Czos­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


małociechowo

Ma­ło­cie­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Pruszcz. We­dług spisu po­wszech­ne­go z 31 marca 2011 roku wieś li­czy­ła 173 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


małocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­cin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Ma­ło­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Bie­żuń

Wikipedia


małocząsteczkowy

zło­żo­ny z czą­ste­czek o małej masie


SJP.pl


małodobry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. eufem. kat

Wiktionary


małodusznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób świad­czą­cy o ma­ło­dusz­no­ści; bez wiel­ko­dusz­no­ści; z małą klasą mo­ral­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małoduszność ż.

 przym. małoduszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazgowo, małostkowo, nieszlachetnie, podle

Wiktionary


małoduszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­ło­dusz­nie


SJP.pl


małoduszność

brak od­wa­gi cy­wil­nej, nie­chęć lub nie­u­mie­jęt­ność wzię­cia na sie­bie od­po­wie­dzial­no­ści, nie­zdol­ność do szla­chet­nych dzia­łań; tchó­rzo­stwo, bo­jaź­li­wość, be­zdusz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha kogoś, kto nie po­tra­fi wy­ba­czać nawet drob­nych prze­wi­nień; także. za­cho­wa­nie wy­ni­ka­ją­ce z nie­u­mie­jęt­no­ści wy­ba­cza­nia

 (1.2) książk. cecha kogoś, kto nie ma od­wa­gi cy­wil­nej; także. za­cho­wa­nie wy­ni­ka­ją­ce z braku od­wa­gi cy­wil­nej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małoduszny

 przysł. małodusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małostkowość

Wiktionary


małoduszny

nie­ma­ją­cy od­wa­gi cy­wil­nej, nie­zdol­ny do szla­chet­nych odru­chów, nie­u­mie­ją­cy wy­ba­czać


SJP.pl


małoformatowy

rzad­ko: ma­ją­cy nie­wiel­kie wy­mia­ry; ma­ło­wy­mia­ro­wy, ma­ło­ga­ba­ry­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się nie­wiel­ki­mi roz­mia­ra­mi

 (1.2) ma­ją­cy małą po­wierzch­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­lo­wał ma­ło­for­ma­to­we dzie­ła głów­nie tech­ni­ką ak­wa­re­lo­wą.

 (1.1) Być może klien­ci albo ogra­ni­cza­li za­ku­py, albo szu­ka­li atrak­cyj­niej­szych ofert, po­nie­waż w skle­pach ma­ło­for­ma­to­wych ich śred­nia cena wzro­sła aż o 30%.

Wiktionary


małogabarytowy

ma­ją­cy małe wy­mia­ry, po­ni­żej stan­dar­do­wych roz­mia­rów


SJP.pl


małogoski

przy­miot­nik od: Ma­ło­goszcz


SJP.pl


małogoszcz

(r. męski) mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, na za­chód od Kielc; Ma­ło­goszcz (r. żeń­ski)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ma­ło­goszcz – mia­sto w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ma­ło­goszcz.

Gród kasz­te­lań­ski w pro­win­cji łę­czyc­kiej przed ro­zbi­ciem dziel­ni­co­wym i w księ­stwie łę­czyc­kim do I po­ło­wy XIII wieku. Mia­sto kró­lew­skie w po­wie­cie chę­ciń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go w dru­giej po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kie­lec­kie­go. Nazwa mia­sta po­cho­dzi od sta­ro­pol­skie­go imie­nia mę­skie­go Ma­ło­gost.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈwɔɡɔʃt͡ʃ, AS: mau̯ogošč

Wiktionary


małogoszczanin

miesz­ka­niec Ma­ło­go­szcza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


małogoszczanka

miesz­kan­ka Ma­ło­go­szcza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


małogłowie

wada roz­wo­jo­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ma­ły­mi wy­mia­ra­mi móz­go­czasz­ki w sto­sun­ku do twa­rzo­czasz­ki, łą­czą­ca się zwy­kle z nie­do­roz­wo­jem umy­sło­wym; mi­kro­ce­fa­lia, ma­ło­móż­dże


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. mi­kro­ce­fa­lia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­sa­dzie roz­róż­nia się ma­ło­gło­wie pier­wot­ne (praw­dzi­we) i ma­ło­gło­wie wtór­ne. Ma­ło­gło­wie pier­wot­ne jest wadą roz­wo­jo­wą uwa­run­ko­wa­ną ge­ne­tycz­nie.

Wiktionary


małogłowy

ma­ją­cy małą głowę


SJP.pl


małokalibrowy

o broni: ma­ją­cy nie­wiel­ką śred­ni­cę lufy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o broni, amu­ni­cji: ma­ją­cy nie­wiel­ki ka­li­ber

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzglę­dy te prze­ma­wia­ją za sto­so­wa­niem do zadań po­li­cyj­nych prze­de wszyst­kim broni ma­ło­ka­li­bro­wej.

Wiktionary


małokaloryczny

ma­ją­cy małą war­tość ka­lo­rycz­ną; ni­sko­ka­lo­rycz­ny


SJP.pl


małokarpacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­łych Kar­pat, zwią­za­ny z Ma­ły­mi Kar­pa­ta­mi, po­cho­dzą­cy z Ma­łych Kar­pat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małe Karpaty nmos.

 przym. karpacki

Wiktionary


małokrwisty

za­wie­ra­ją­cy mało krwi, np. befsz­tyk ma­łokr­wi­sty


SJP.pl


małokwiatowy

przy­miot­nik

 (1.1) o ma­łych kwia­tach

 (1.2) o nie­licz­nych kwia­tach

Wiktionary


małolat

lek­ce­wa­żą­co o na­sto­lat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. na­sto­la­tek, osoba nie­peł­no­let­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ma­ło­la­ta

Wiktionary

Ma­ło­lat, właśc. Mi­chał Ta­de­usz Ka­pliń­ski (ur. 7 lu­te­go 1984 w War­sza­wie) – pol­ski raper, autor tek­stów, pro­jek­tant gier kom­pu­te­ro­wych i przed­się­bior­ca. Pre­zes stu­dia de­we­lo­per­skie­go True Games. Młod­szy brat Pe­ze­ta. Współt­wo­rzył duet z pro­du­cen­tem Aj­ro­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­pa­dło na mnie dwóch ma­ło­la­tów i ukrad­li mi port­fel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈwɔlat, AS: mau̯olat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małoletniość ż., małoletność ż., małoletni m., małolatek m., małolatka ż.

:: fż. małolata ż.

 przym. małoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopiec; pot. chłopak, łebek / łepek, młokos, młodziak, młodzik, podrostek, wyrostek; książk. gołowąs, kawaler, młodociany, młodzieniec; urz. małoletni, nieletni, niepełnoletni; przest. młodzian, młodzieniaszek

Wiktionary


małolata

kil­ku­na­sto­let­nia dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lek­cew. na­sto­lat­ka, dziew­czy­na nie­peł­no­let­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam Wieś­ka na mie­ście z jakąś ma­ło­la­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈlata, AS: mau̯olata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małolat m., małoletni mos.

 przym. małoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewczyna

Wiktionary


małolatek

po­tocz­nie: chło­piec ma­ją­cy kilka lub kil­ka­na­ście lat


SJP.pl


małolatka

po­tocz­nie: dziew­czy­na ma­ją­ca kilka lub kil­ka­na­ście lat


SJP.pl


małolaty

lek­ce­wa­żą­co: kil­ku­na­sto­let­nia mło­dzież oboj­ga płci


SJP.pl


małolepszy

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ma­ło­lep­szy (1906–1949) – pol­ski żoł­nierz ZWZ-AK i KWP, ofia­ra zbrod­ni ko­mu­ni­stycz­nych
  • Ma­ciej Ma­ło­lep­szy – pol­ski praw­nik, dr hab., pro­fe­sor uczel­ni In­sty­tu­tu Nauk Praw­nych Wy­dzia­łu Prawa i Ad­mi­ni­stra­cji Uni­wer­sy­te­tu Zie­lo­no­gór­skie­go
  • Woj­ciech Ma­ło­lep­szy (ur. 1955 r.) – pro­fe­sor sztuk pla­stycz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w War­sza­wie oraz Wyż­szej Szko­ły Eko­lo­gii i Za­rzą­dza­nia w War­sza­wie
  • Ed­ward Ma­ło­lep­szy (1923–2017) – pol­ski po­li­tyk, poseł PRL
  • Eli­giusz Ma­ło­lep­szy (ur. 1963 r.) – pol­ski hi­sto­ryk, dr hab. nauk o kul­tu­rze fi­zycz­nej, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny Ka­te­dry Po­li­ty­ki Spo­łecz­nej, Pracy So­cjal­nej i Tu­ry­sty­ki
  • Sta­ni­sław Ma­ło­lep­szy (1907–1969) – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy i po­li­tyk
  • Ur­szu­la Ma­ło­lep­sza (1954–2008) – poz­nań­ska spo­łecz­nik, dzia­łacz­ka związ­ko­wa i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ro­za­lia Kiep­ska, (W niek­tó­rych od­cin­kach no­si­ła naz­wi­sko Ma­ło­lep­sza) – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter­ka ko­me­dio­we­go se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go Świat we­dług Kiep­skich

Wikipedia


małoletni

nie­peł­no­let­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) tak młody, że nie po­sia­da pełni praw oby­wa­tel­skich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba ma­ło­let­nia (1.1)

Wiktionary

Ma­ło­let­ni, osoba ma­ło­let­nia – w ro­zu­mie­niu pol­skie­go prawa cy­wil­ne­go osoba, która nie ukoń­czy­ła 18 lat lub nie za­war­ła mał­żeń­stwa (w wy­ni­ku jed­ne­go z tych zda­rzeń uzy­sku­je się peł­no­let­niość). Bycie ma­ło­let­nim wpły­wa na za­kres zdol­no­ści do czyn­no­ści praw­nych oraz na moż­li­wość za­sie­dze­nia nie­ru­cho­mo­ści bę­dą­cej włas­no­ścią ma­ło­let­nie­go lub prze­daw­nie­nia przy­słu­gu­ją­ce­go mu ro­szcze­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. małolata ż., małolat mos., małoletnia ż., małoletniość ż., małoletność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodociany, niedorosły, nieletni, niepełnoletni

 (2.1) młodociany, nieletni, niepełnoletni, chłopiec

Wiktionary


małoletnia

ko­bie­ta nie­peł­no­let­nia


SJP.pl


małoletniość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. nie­po­sia­da­nie wieku okre­ślo­ne­go przez prawo jako wy­ma­ga­ny dla peł­no­let­nio­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małoletni

 rzecz. małoletni m., małolat mos.

Wiktionary


małolitrażowy

o sa­mo­cho­dzie: ma­ją­cy małą po­jem­ność sil­ni­ka


SJP.pl


małomiasteczkowość

→ ma­ło­mia­stecz­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­ło­mia­stecz­ko­we

Wiktionary

Patrz:

małomiasteczkowy

Powiązane:

 przym. małomiasteczkowy

Wiktionary


małomiasteczkowy

1. zwią­za­ny z małym mia­stecz­kiem, na­le­żą­cy do niego;
2. lek­ce­wa­żą­co: ty­po­wy dla ma­łe­go mia­stecz­ka lub z niego po­cho­dzą­cy; pro­win­cjo­nal­ny, za­co­fa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z małym mia­stecz­kiem, od­no­szą­cy się do ma­łe­go mia­stecz­ka, znaj­du­ją­cy się w małym mia­stecz­ku

 (1.2) miesz­ka­ją­cy w małym mia­stecz­ku, po­cho­dzą­cy z ma­łe­go mia­stecz­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) lek­cew. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­łe­go mia­stecz­ka

Wiktionary

Ma­ło­mia­stecz­ko­wy – pier­wszy sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Da­wi­da Pod­sia­dły z jego trze­cie­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Ma­ło­mia­stecz­ko­wy". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 6 czerw­ca 2018.

Pio­sen­ka była no­mi­no­wa­na do na­gro­dy pol­skie­go prze­my­słu fo­no­gra­ficz­ne­go Fry­de­ry­ka w ka­te­go­rii „te­le­dysk roku” i „utwór roku”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. małomiasteczkowość ż.

Wiktionary


małomice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Lu­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ma­ło­mi­ce ( "Mall­mitz") – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim w po­wie­cie ża­gań­skim. Po­ło­żo­ne nad rzeką Bóbr, na skra­ju Borów Dol­no­ślą­skich, w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmawɔ̃ˈmʲit͡sɛ, AS: mau̯õmʹice

Wiktionary


małomicki

→ Ma­ło­mi­ce


SJP.pl

Patrz:

Małomice

małomiczanin

miesz­ka­niec Ma­ło­mic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


małomiczanka

miesz­kan­ka Ma­ło­mic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


małomiejski

zwią­za­ny z małym mia­stecz­kiem, na­le­żą­cy do niego; ma­ło­mia­stecz­ko­wy


SJP.pl


małomiejskość

→ ma­ło­miej­ski


SJP.pl

Patrz:

małomiejski

małomierzyce

Ma­ło­mie­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża. Ma sta­tus so­łect­wa.

Były wsią bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


małomieszczanin

drob­no­mie­szcza­nin;
1. czło­wiek na­le­żą­cy do klasy śred­niej, np. drob­ny przed­się­bior­ca, skle­pi­karz, urzęd­nik;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek ogra­ni­czo­ny, ma­łost­ko­wy, bez wyż­szych aspi­ra­cji; fi­li­ster, koł­tun


SJP.pl


małomieszczanka

→ ma­ło­mie­szcza­nin; drob­no­mie­szczan­ka


SJP.pl


małomieszczański

→ ma­ło­mie­szczań­stwo; drob­no­mie­szczań­ski


SJP.pl


małomieszczańskość

→ ma­ło­mie­szczań­ski


SJP.pl

Patrz:

małomieszczański

małomieszczaństwo

drob­no­mie­szczań­stwo;
1. klasa spo­łecz­na, zwy­kle utoż­sa­mia­na z klasą śred­nią wła­ści­wą lub klasą śred­nią niż­szą; wła­ści­cie­le ma­łych firm, warsz­ta­tów, skle­pi­ków;
2. po­sta­wa ży­cio­wa, spo­sób my­śle­nia na­ce­cho­wa­ny bra­kiem wyż­szych aspi­ra­cji i za­in­te­re­so­wań, ogra­ni­czo­ny­mi ho­ry­zon­ta­mi, cias­no­tą po­glą­dów; fi­li­ster­stwo, koł­tuń­stwo


SJP.pl


małomin

Ma­ło­min – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Tłu­cho­wo.

Wikipedia


małomir

imię mę­skie


SJP.pl

Ma­ło­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Mało-" ("mało") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Zna­cze­nie imie­nia: "mały pokój".

Wikipedia


małomowny

daw­niej: ma­ło­mów­ny


SJP.pl


małomówność

skłon­ność do mil­cze­nia, nie­o­dzy­wa­nia się; milcz­ko­stwo, milcz­ko­wa­tość, mru­kli­wość, mil­kli­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­ło­mów­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­ło­mów­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A znów Danka Fi­li­piak, która od po­cząt­ku zwró­ci­ła jej uwagę swoją po­e­tycz­ną, ta­jem­ni­czą ma­ło­mów­no­ścią, jak i wy­so­ce udu­cho­wio­nym wy­ra­zem twa­rzy po pro­stu wciąż je­szcze nie do­strze­ga­ła, że Cesia ist­nie­je.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małomówny

 przysł. małomównie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burkliwość, milczkowatość, milkliwość, mrukliwość, mrukowatość

Wiktionary


małomówny

taki, który mało mówi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który mówi mało; nie jest ga­dat­li­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ, AS: mau̯õmuvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małomówność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burkliwy, lakoniczny, milczący, milczkowaty, milkliwy, mrukliwy, mrukowaty, nierozmowny

Wiktionary


małomóżdże

wada roz­wo­jo­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ma­ły­mi wy­mia­ra­mi móz­go­czasz­ki w sto­sun­ku do twa­rzo­czasz­ki, łą­czą­ca się zwy­kle z nie­do­roz­wo­jem umy­sło­wym; mi­kro­ce­fa­lia, ma­ło­gło­wie


SJP.pl


małonakładowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy mały na­kład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opu­bli­ko­wał to ogło­sze­nie w ja­kiejś ma­ło­na­kła­do­wej ga­ze­cie po­wia­to­wej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niskonakładowy

Wiktionary


małoobrazkowy

umoż­li­wia­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie zdjęć ma­łe­go for­ma­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fot. poz­wa­la­ją­cy na uzy­ska­nie zdjęć ma­łe­go for­ma­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby zmniej­szyć ob­ję­tość pocz­ty, ma­te­riał fo­to­gra­fo­wa­no na bło­nach ma­ło­o­braz­ko­wych, które na­stęp­nie pod­da­wa­no do­dat­ko­wej obrób­ce che­micz­nej, żeby za­ma­sko­wać utr­wa­lo­ny obraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔːbraˈskɔvɨ, AS: mau̯•obraskovy

Wiktionary


małoodpadowy

w tech­ni­ce: da­ją­cy, wyt­wa­rza­ją­cy mało od­pa­dów; ni­sko­od­pa­do­wy


SJP.pl


małop.

skrót od: ma­ło­pol­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ma­ło­pol­ski

Wiktionary


małopolanin

miesz­ka­niec Ma­ło­pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ło­pol­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślą­za­cy róż­nią się od Ma­ło­po­lan gwarą i kuch­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małopolanizm m., Małopolska ż.

:: fż. Małopolanka ż.

 przym. małopolski

 przysł. małopolsko

Wiktionary


małopolanka

miesz­kan­ka Ma­ło­pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ło­pol­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza żona dziad­ka Zdziś­ka była Ma­ło­po­lan­ką spod Wie­licz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małopolski

 rzecz. Małopolska ż.

:: fm. Małopolanin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Polyna

Wiktionary


małopolska

przy­miot­nik od: Ma­ło­pol­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na na po­łud­niu Pol­ski;

Wiktionary

Ma­ło­pol­ska ( Po­lo­nia Minor) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i et­no­gra­ficz­na Pol­ski, obej­mu­ją­ca obec­nie po­łud­nio­wo-wschod­nią część kraju, w gór­nym i czę­ścio­wo środ­ko­wym do­rze­czu Wisły oraz w do­rze­czu gór­nej Warty. Sto­li­cą Ma­ło­pol­ski jest Kra­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kra­ków leży w Ma­ło­pol­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈpɔlska, AS: mau̯opolska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małopolanin mos., Małopolanka ż.

 przym. małopolski

Wiktionary


małopolski

przy­miot­nik od: Ma­ło­pol­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­ło­pol­ski, zwią­za­ny z Ma­ło­pol­ską, po­cho­dzą­cy z Ma­ło­pol­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈpɔlsʲci, AS: mau̯opolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małopolska ż., Małopolanin mos., Małopolanka ż.

Wiktionary


małopolskość

→ ma­ło­pol­ski


SJP.pl

Patrz:

małopolski

małopowierzchniowy

zaj­mu­ją­cy nie­wiel­ką po­wierzch­nię, np. sklep ma­ło­po­wierzch­nio­wy


SJP.pl


małoprocentowy

za­wie­ra­ją­cy mały pro­cent cze­goś


SJP.pl


małopłocczanin

miesz­ka­niec Ma­łe­go Płoc­ka


SJP.pl


małopłocczanka

miesz­kan­ka Ma­łe­go Płoc­ka


SJP.pl


małopłocki

przy­miot­nik od: Mały Płock


SJP.pl


małopłytkowość

zmniej­sze­nie po­ni­żej normy ilo­ści pły­tek krwi w oso­czu; trom­bo­cy­to­pe­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zmniej­sze­nie licz­by pły­tek krwi po­ni­żej pra­wi­dło­wych war­to­ści;

Wiktionary

Ma­ło­płyt­ko­wość (łac. "throm­bo­cy­to­pe­nia") – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na nie­do­bo­rze pły­tek krwi.

Przyj­mu­je się, że 30 000 pły­tek/μl wy­star­cza do utrzy­ma­nia pra­wi­dło­wej he­mo­sta­zy (przy nor­mie od 200 000/μl do 300 000/μl).

Nie ma bez­poś­red­niej za­leż­no­ści mię­dzy licz­bą pły­tek krwi a na­si­le­niem krwa­wień.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) trombocytopenia

Wiktionary


małopłytkowy

ma­ją­cy licz­bę pły­tek krwi po­ni­żej war­to­ści pra­wi­dło­wych


SJP.pl


małorealistyczny

do­ty­czą­cy ma­łe­go re­a­liz­mu (nurtu re­a­liz­mu zaj­mu­ją­ce­go się ży­ciem co­dzien­nym śro­do­wisk, po­tocz­nym ję­zy­kiem i drob­ny­mi re­a­lia­mi oby­cza­jo­wy­mi)


SJP.pl


małorolność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­ło­rol­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małorolny

 rzecz. małorolny mos.

Wiktionary


małorolny

ma­ją­cy mało roli (ziemi upraw­nej), np. chłop ma­ło­rol­ny; drob­no­rol­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy małą ilość ziemi upraw­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) chłop ma­ło­rol­ny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż uło­żył się jakoś z ko­mi­sa­rzem ziem­skim, że kil­ka­na­ście hek­ta­rów ska­za­ne­go na re­for­mę grun­tu przy­dzie­lo­no ma­ło­rol­nej pa­ra­fii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małorolność ż.

Wiktionary


małorosjanin

czło­nek ukra­iń­skie­go na­ro­du wschod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go zie­mie hi­sto­rycz­nej Rusi; Ma­ło­rus, Ma­ło­ru­sin


SJP.pl


małorus

czło­nek ukra­iń­skie­go na­ro­du wschod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go zie­mie hi­sto­rycz­nej Rusi; Ma­ło­ru­sin, Ma­ło­ro­sja­nin


SJP.pl


małorusin

czło­nek ukra­iń­skie­go na­ro­du wschod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go zie­mie hi­sto­rycz­nej Rusi; Ma­ło­rus, Ma­ło­ro­sja­nin


SJP.pl


małoruski

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ukra­iń­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. ukra­iń­ski (język)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małorosja ż., Małoruś ż., Małorus m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małorosyjski, ukraiński

Wiktionary


małoruś

ob­szar hi­sto­rycz­ny, po­łud­nio­wo-za­chod­nie zie­mie Rusi; Ma­ło­ro­sja


SJP.pl


małoskalowy

1. ma­ją­cy nie­wiel­ką wy­daj­ność, nie­wiel­ki za­kres dzia­ła­nia, np. pie­cyk ma­ło­ska­lo­wy;
2. o mapie: po­sia­da­ją­cy małą skalę


SJP.pl


małoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma skrzy­dła ma­łych roz­mia­rów

 (1.2) taki, który ma mało skrzy­deł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈskʃɨdwɨ, AS: mau̯oskšydu̯y

Wiktionary


małosolniak

po­tocz­nie: ogó­rek ma­ło­sol­ny


SJP.pl


małosolny

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. taki, który przy­rzą­dzo­no z nie­wiel­ką ilo­ścią soli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­stym do­dat­kiem do po­sił­ku był ma­ło­sol­ny ogó­rek, a do picia her­ba­ta w bu­tel­ce.

Wiktionary


małostka

bła­host­ka


SJP.pl


małostkowość

→ ma­łost­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­łost­ko­we; cecha tych, któ­rzy są ma­łost­ko­wi

Wiktionary

Patrz:

małostkowy

Powiązane:

 rzecz. małostka ż.

 przym. małostkowy

 przysł. małostkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małoduszność

Wiktionary


małostkowy

1. przy­wią­zu­ją­cy wagę do rze­czy nie­i­stot­nych, po­mi­ja­ją­cy rze­czy ważne;
2. świad­czą­cy o takim za­cho­wa­niu, np. ma­łost­ko­wa po­dejrz­li­wość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który przy­wią­zu­je wagę do spraw mało istot­nych, mało waż­nych, bła­hych, a nie do­strze­ga tego, co jest na­praw­dę istot­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jola jest wy­jąt­ko­wo ma­łost­ko­wa, obra­zi­ła się na mnie o to, że po­da­łam cu­kier­ni­cę naj­pierw Krysi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈstkɔvɨ, AS: mau̯ostkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małostka ż., małostkowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazgowy, małoduszny

Wiktionary


małoszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bo­dza­nów
  • Ma­ło­sze­wo – część wsi Ba­ra­no­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Ma­ło­sze­wo – nie­o­fic. przy­sió­łek wsi Ble­dzew w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew

Wikipedia


małoszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki
  • Ma­ło­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz

Wikipedia


małota

naz­wi­sko


SJP.pl


małotowarowy

od­no­szą­cy się do to­wa­rów pro­du­ko­wa­nych przez ma­łych wyt­wór­ców; drob­no­to­wa­ro­wy


SJP.pl


małowartościowy

ma­ją­cy nie­wiel­ką war­tość ma­te­rial­ną albo mo­ral­ną


SJP.pl


małowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko
  • Ma­ło­wi­ce – przy­sió­łek wsi Mokra w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Lub­sko
  • Ma­ło­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


małowodzie

w me­dy­cy­nie: zbyt mała ilość wód pło­do­wych (nie­prze­kra­cza­ją­ca 100 ml) w worku owod­nio­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wy­stę­pu­ją­ca w cza­sie ciąży ano­ma­lia, w któ­rej ilość pły­nów za­war­tych w bło­nach pło­do­wych jest za mała;

Wiktionary

Ma­ło­wo­dzie (łac. "oli­go­hy­dram­nion") i bez­wo­dzie (łac. "an­hy­dram­nion") – stany, w któ­rych ilość płynu owod­nio­we­go jest za mała. Ma­ło­wo­dzie roz­poz­na­je się, gdy ilość płynu owod­nio­we­go w 32–36 ty­god­niu ciąży jest mniej­sza niż 500 ml, albo gdy in­deks płynu owod­nio­we­go (wskaź­nik AFI) wy­no­si po­ni­żej 5-6.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


małołączniak

szczyt w Ta­trach


SJP.pl

Ma­ło­łącz­niak ( Malolúčniak, 2096 m) – szczyt w Ta­trach Za­chod­nich na­le­żą­cy do ma­sy­wu Czer­wo­nych Wier­chów.

Wikipedia


małości

1. małe roz­mia­ry, mała ilość cze­goś;
2. mier­ność, ni­cość, mi­ze­ria


SJP.pl


małość

1. małe roz­mia­ry, mała ilość cze­goś;
2. mier­ność, ni­cość, mi­ze­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co małe

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­łość – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Nowy Po­host.
  • Ma­łość – chu­tor na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Pro­zo­ro­ki.
  • Ma­łość II – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Pro­zo­ro­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mały, maluczki

 rzecz. malizna ż., maleństwo n., maluch mzw., mała ż., mały mzw., maluczki mzw., malec mos.

 licz. mało

 przysł. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary


małoż

wzmoc­nio­ne "mało"


SJP.pl


małpa

1. zwie­rzę o chwyt­nych koń­czy­nach i do­brze roz­wi­nię­tych pół­ku­lach móz­go­wych, ży­ją­ce naj­czę­ściej w la­sach tro­pi­kal­nych, pro­wa­dzą­ce na­drzew­ny tryb życia;
2. po­tocz­nie: znak @, uży­wa­ny w adre­sach in­ter­ne­to­wych, bę­dą­cy skró­tem an­giel­skie­go "at";
3. obraź­li­wie: czło­wiek zło­śli­wy, brzyd­ki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zwie­rzę z rzędu na­czel­nych o sil­nie roz­wi­nię­tym mózgu i chwyt­nych koń­czy­nach;

 (1.2) pot. in­form. znak @

 (1.3) obraź. po­gard. o oso­bie: osoba wred­na, zło­śli­wa, wy­rzą­dza­ją­ca krzyw­dę

 (1.4) obraź. po­gard. o oso­bie: osoba pry­mi­tyw­na

 (1.5) stpol. obraź. nie­rząd­ni­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • małpa – zob. małpy wła­ści­we, w tym:
    • małpy sze­ro­ko­no­se – ina­czej małpy No­we­go Świa­ta
    • małpy wą­sko­no­se, wśród któ­rych wy­róż­nia­ne są:
      • kocz­ko­da­now­ce – małpy ogo­nia­ste, ina­czej małpy Sta­re­go Świa­ta
      • małpy człe­koksz­tałt­ne – małpy po­zba­wio­ne ogo­nów
  • małpa – po­tocz­ne okre­śle­nie sym­bo­lu „@”
  • małpa – po­tocz­ne okre­śle­nie urzą­dze­nia za­ci­sko­we­go
  • Małpa (obec­nie Ma­li­nów) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Małpa – to­ruń­ski raper
  • Małpa – jeden ze zna­ków zo­dia­ku chiń­skie­go
  • Małpa – hor­ror z 2025 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małpy żyją na drze­wach.

 (1.2) Małpę umie­szcza­my w adre­sie e-mail przed do­me­ną.

 (1.3) Do­wie­dzia­łem się nie tylko, że je­stem sa­ta­ni­stą i brud­no­pi­sem, ale rów­nież de­bi­lem, małpą i kry­mi­na­li­stą.

 (1.4) Ta głu­pia małpa źle wy­da­ła mi resz­tę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpa, AS: mau̯pa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpolud m., małpożer m., małpowanie n., zmałpowanie n.

:: zdrobn. małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n.

:: zgrub. małpiszon mzw.

 czas. odmałpować dk., małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. reg. śl. afa, daw. małlafa

 (1.2) rzad. at

 (1.4) dzikus, prymityw, prostak

 (1.5) stpol. duchna, duchniczka, niewiasta sobiewolna, pani duszka

Wiktionary


małpeczka

1. pie­szczot­li­wie o mał­pie; mał­peń­ka;
2. mał­pecz­ka pa­zu­rza­sta - mała małp­ka na­drzew­na po­cho­dzą­ca z lasów Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej Ame­ry­ki; ma­to­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: małpa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈpɛt͡ʃka, AS: mau̯pečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpa ż., małpka ż., małpiarnia ż., małpowanie n.

 czas. małpować

Wiktionary


małpeńka

pie­szczot­li­wie o mał­pie; mał­pecz­ka


SJP.pl


małpi

zwią­za­ny z małpą, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla małpy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z małpą, do­ty­czą­cy małpy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla małpy, ma­ją­cy cechy małpy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Małpy ska­czą nie­do­ści­gle, Małpy robią mał­pie figle, Niech pan spoj­rzy na pa­wia­na: Co za małpa, pro­szę pana!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpʲi, AS: mau̯pʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpa ż., małpka ż., małpiarnia ż., małpierz m., małpiatka ż., małpowanie n., odmałpowanie n.

 czas. małpować ndk., odmałpować dk.

 przysł. małpio

Wiktionary


małpiarnia

po­mie­szcze­nie dla małp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­mie­szcze­nie albo bu­dy­nek przez­na­czo­ny dla małp lub mał­pia­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bu­do­wa­na w la­tach 60. mał­piar­nia, w 1998 r. zo­sta­ła wy­re­mon­to­wa­na i prze­bu­do­wa­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈpʲjarʲɲa, AS: mau̯pʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpa ż., małpeczka ż., małpka ż., małpowanie n., małpiatka ż., małpiszon mzw.

 czas. małpować ndk.

 przym. małpi, małpiarniany

Wiktionary


małpiarniany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mał­piar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpiarnia ż.

Wiktionary


małpiarski

na­śla­du­ją­cy bez­myśl­nie, prze­drzeź­nia­ją­cy


SJP.pl


małpiarstwo

rzad­ko:
1. me­cha­nicz­ne, bez­myśl­ne na­śla­dow­nict­wo; ko­pio­wa­nie, ko­piar­stwo, pa­pu­go­wa­nie;
2. nie­po­waż­ne za­cho­wa­nie się, głu­pie żarty; bła­zeń­stwo, bła­ze­na­da, pa­ja­co­wa­nie


SJP.pl


małpiarz

1. osoba bez­myśl­nie na­śla­du­ją­ca kogoś lub coś;
2. osoba za­cho­wu­ją­ca się nie­po­waż­nie, skłon­na do głu­pich żar­tów; bła­zen, pajac, klaun;
3. daw­niej: wę­drow­ny jar­marcz­ny ku­glarz z mał­pa­mi


SJP.pl


małpiasty

prze­sta­rza­łe: po­dob­ny do małpy, ma­ją­cy cechy małpy


SJP.pl


małpiatka

zwie­rzę z grupy na­czel­nych nie­za­li­cza­ne do małp, np. lemur, lori, pal­czak czy wyrak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nie­du­ży ssak na­czel­ny pro­wa­dzą­cy na­drzew­ny tryb życia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­mio­tem badań pry­ma­to­lo­gów są nie tylko małpy, ale też mał­piat­ki, le­mu­ry i wy­ra­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpowanie n., małpka ż., małpię n., małpiszon mzw., małpiarnia ż., małpa ż.

 przym. małpi

 czas. małpować, odmałpować

Wiktionary


małpiatki

jeden z po­drzę­dów ssa­ków na­czel­nych


SJP.pl

Mał­piat­ki (Pro­si­miae, cza­sa­mi pi­sa­ne Pro­si­mii) – po­spo­li­ta nazwa grupy nie­du­żych ssa­ków na­czel­nych. Nazwa Pro­si­mia oz­na­cza „przed mał­pa­mi” i na­wią­zu­je do wielu pry­mi­tyw­nych cech bu­do­wy mał­pia­tek w po­rów­na­niu z wyżej roz­wi­nię­ty­mi na­czel­ny­mi – mał­pa­mi wła­ści­wy­mi. Do mał­pia­tek za­li­cza się le­mu­ry, le­mur­ki, in­dri­sy, lo­ri­sy, pal­cza­ki, ga­la­go i wy­ra­ki (tar­sju­sze).

Wikipedia


małpica

zgru­bie­nie od: małpa (zwy­kle w prze­no­śnym, obraź­li­wym zna­cze­niu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. małpa

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. obraź. o ko­bie­cie

Wiktionary


małpidrąg

ro­dzaj obel­ży­we­go wyz­wi­ska


SJP.pl


małpierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) stpol. sa­miec małpy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpʲjɛʃ, AS: mau̯pʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa, małpiszon

 przym. małpi

Wiktionary


małpio

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób małpi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpka ż., małpię n., małpiszon mzw., małpa ż.

 przym. małpi

 czas. małpować ndk., zmałpować dk.

Wiktionary


małpiszon

po­tocz­nie:
1. małpa;
2. obraź­li­wie o oso­bie brzyd­kiej, dzi­wacz­nie ubra­nej lub dzi­wacz­nie się za­cho­wu­ją­cej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. małpa

 (1.2) przen. czło­wiek dzi­wacz­nie się za­cho­wu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­ły­szą­cej się na sznu­rze opo­nie sie­dział mał­pi­szon ze skór­ką z ba­na­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpierz mzw., małpa ż., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpowanie n., zmałpowanie n., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n.

 czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary


małpiszonek

zdrob­nie­nie od: mał­pi­szon


SJP.pl


małpiątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: mał­pię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młoda, nie­do­ro­sła małpa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpowanie n., małpka ż., małpa ż.

 czas. małpować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpię

Wiktionary


małpiątkowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy młodą, nie­do­ro­słą małpę


SJP.pl


małpię

młoda, nie­do­ro­sła małpa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młoda małpa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­dacz­ka nie za­u­wa­ży­ła zni­knię­cia mał­pię­cia.

 (1.1) Sa­mi­ca dała mał­pię­ciu pierś do ssa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa ż., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpowanie n., zmałpowanie n., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpiszon m.

 czas. małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpiątko, małpka

Wiktionary


małpka

zdrob­nia­le o mał­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: małpa

 (1.2) mała lub młoda małpa

 (1.3) przen. pot. mała, zwy­kle stu­gra­mo­wa, bu­tel­ka al­ko­ho­lu (głów­nie wódki i spi­ry­tu­su)

 (1.4) przen. pot. au­to­ma­tycz­ny apa­rat fo­to­gra­ficz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • małp­ka – po­tocz­nie apa­rat kom­pak­to­wy
  • małp­ka – po­tocz­nie 100 bądź 200 ml wódki w bu­tel­ce
  • małp­ka – po­tocz­na nazwa sym­bo­lu @
  • Małp­ka Ex­press – nie­ist­nie­ją­ca pol­ska sieć skle­pów spo­żyw­czo-mo­no­po­lo­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Zo­sta­ła nam dycha, na pół litra nie star­czy, tylko na małp­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpka, AS: mau̯pka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa ż., małpiatka ż.

:: zdrobn. małpeczka ż., małpiątko n.

:: zgrub. małpiszon m.

 czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi

 przysł. małpio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpeczka

 (1.2) małpiątko

 (1.3) małpa, szczeniaczek

 (1.4) idioten aparat, idioten kamera, głupopstryk

Wiktionary


małpkowy

→ małp­ka


SJP.pl

Patrz:

małpka

małpokształtne

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Si­mii­for­mes|Ha­ec­kel|ref=tak., in­fra­rząd ssa­ków na­czel­nych z po­drzę­du wyż­szych na­czel­nych;

Wiktionary

Mał­poksz­tałt­ne, małpy wła­ści­we (Si­mii­for­mes) – in­fra­rząd ssa­ków na­czel­nych z po­drzę­du wyż­szych na­czel­nych obej­mu­ją­cy małpy sze­ro­ko­no­se i małpy wą­sko­no­se.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie dzie­lą z mał­poksz­tałt­ny­mi wiele cech be­ha­wio­ral­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpy właściwe

Wiktionary


małpolud

1. isto­ta ko­pal­na łą­czą­ca w sobie cechy ludz­kie i mał­pie;
2. obraź­li­wie: czło­wiek brzyd­ki, po­dob­ny do małpy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. półcz­ło­wiek pół­mał­pa

 (1.2) pot. obraź. także iron. o czło­wie­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gdzie znaj­dzie­my gar­ni­tur dla ta­kie­go mał­po­lu­da jak ty?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) australopitek

Wiktionary


małpowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. na­śla­do­wa­nie kogoś lub cze­goś w spo­sób bez­kry­tycz­ny i bez­myśl­ny

Wiktionary

Mał­po­wa­nie – slan­go­we okre­śle­nie tech­nik pod­cho­dze­nia na linie, sto­so­wa­nych w al­pi­niz­mie po­dziem­nym, wspi­nacz­ce (rów­nież lo­do­wej) oraz w pra­cach na wy­so­ko­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zmałpowanie n., małpa ż., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n., małpiszon m., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz m.

 czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. papugowanie; neutr. naśladowanie, imitowanie

Wiktionary


małpowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy małpę, ma­ją­cy niek­tó­re cechy małpy


SJP.pl


małpować

po­tocz­nie:
1. bez­kry­tycz­nie, ślepo na­śla­do­wać; pa­pu­go­wać;
2. prze­drzeź­niać kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmał­po­wać)

 (1.1) pot. na­śla­do­wać kogoś lub coś w spo­sób bez­kry­tycz­ny i bez­myśl­ny

 (1.2) pot. prze­drzeź­niać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań go już mał­po­wać!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpowanie n., zmałpowanie n., małpa ż., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n., małpiszon mzw., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos.

 czas. odmałpować, zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary


małpożer

fi­li­piń­ski ptak dra­pież­ny z po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi


SJP.pl

Mał­po­żer ("Pit­he­cop­ha­ga jef­fe­ryi") – ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi (Ac­ci­pi­tri­nae) w ro­dzi­nie ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), za­miesz­ku­ją­cy Fi­li­pi­ny. Jeden z naj­rzad­szych, naj­bar­dziej za­gro­żo­nych i naj­po­tęż­niej­szych pta­ków na świe­cie. Jest ob­ję­ty mię­dzy­na­ro­do­wą ochro­ną ga­tun­ków gi­ną­cych. Obec­nie jego po­pu­la­cję na wol­no­ści oce­nia się na za­led­wie 250–750 osob­ni­ków.

Wikipedia


małszewko

Mał­szew­ko (niem. "Malschöwen") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty. Wieś po­ło­żo­na nad Je­zio­rem Ma­łe­sze­wec­kim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


małszewo

Mał­sze­wo (niem. "Malschöwen", w la­tach 1938–1945 "Malshöfen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim nad Je­zio­rem Mał­szew­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


małuszyn

Ma­łu­szyn (niem. "Er­ben­fel­de", do 1936 r. "Maluschütz") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

We wsi był przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej Ma­łu­szyn.

Wikipedia


małuszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­łu­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Mę­cin­ka
  • Ma­łu­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce
  • Ma­łu­szów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin
  • Ma­łu­szów – gro­ma­da

Wikipedia


mały

1. nie­wiel­ki, niski, nie­du­ży;
2. prze­no­śnie: zwy­kły, po­spo­li­ty, ma­ło­war­to­ścio­wy;
3. wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kim na­tę­że­niu; niez­nacz­ny, nie­waż­ny, błahy;
4. krót­kotr­wa­ły;
5. bar­dzo młody, nie­do­ro­sły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy nie­wiel­kie roz­mia­ry, nie­du­ży, drob­ny, niski

 (1.2) wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kiej ilo­ści lub licz­bie (zwy­kle z do­myśl­ną cechą)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) dziec­ko, nie­do­ro­sły

 (2.2) pot. czło­nek męski, penis

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mały – szczyt w pa­śmie Ar­czy­cy, w pół­noc­nej czę­ści Gor­ga­nów
  • Mały – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1970
  • Mały – ka­na­dyj­sko–ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2006

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

 (1.2) Dzi­siaj jest mała wil­got­ność po­wie­trza.

 (1.2) W la­tach 80. i 90. niek­tó­rzy pro­du­cen­ci pró­bo­wa­li re­a­ni­mo­wać ideę dwu­su­wo­wych sil­ni­ków, pro­mu­jąc je jako lek­kie, tanie i eko­lo­gicz­ne dzię­ki mniej­sze­mu zu­ży­ciu pa­li­wa.

 (2.1) Pro­szę pana, niech pan nie czę­stu­je ma­łe­go cu­kier­ka­mi.

 (2.2) Te, młody, weź sobie po­praw ką­pie­lów­ki, bo ci ma­łe­go widać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawɨ, AS: mau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malec m., maluch m., malizna ż., małość ż.

:: zdrobn. maleństwo n., maluszek m.

:: fż. mała ż.

 przym. maleńki, malutki, maluteńki, malusi, maluczki

 przysł. mało

 licz. mało

 temsłow. mało-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobny, niewielki, nieduży, tyci, drobny, miniaturowy, mikroskopijny, niepokaźny, nieznaczny

Wiktionary


małynka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­łyn­ka (bia­ło­rus. Малынка) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Za­błu­dów. Nie­o­po­dal wsi prze­pły­wa rzeka o tej samej naz­wie (prawy do­pływ rzeki Narew).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


małysa

naz­wi­sko


SJP.pl


małysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


małyska

naz­wi­sko


SJP.pl


małysz

naz­wi­sko, m.in. Adam Ma­łysz - pol­ski sko­czek nar­ciar­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­łysz (ur. 1977) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski i kie­row­ca raj­do­wy, pre­zes Pol­skie­go Związ­ku Nar­ciar­skie­go
  • Adolf Ma­łysz (1895-1962) – pol­ski dzia­łacz i du­chow­ny zie­lo­noś­wiąt­ko­wy
  • Józef Ma­łysz (1896-?) – pol­ski po­li­tyk, par­la­men­ta­rzy­sta
  • Ka­ta­rzy­na Ducz­kow­ska-Ma­łysz – se­kre­tarz stanu w Kan­ce­la­rii Pre­zy­den­ta za ka­den­cji Alek­san­dra Kwa­śniew­skie­go, do­rad­ca pre­zy­den­ta do spraw rol­nict­wa, ek­spert w spra­wach po­li­ty­ki re­gio­nal­nej i in­te­gra­cji...
  • OC-21 „Ma­łysz” (ОЦ-21 «Малыш») – ro­syj­ski pi­sto­let kie­szon­ko­wy kal. 9 mm
  • OC-26 „Ma­łysz” (ОЦ-26 «Малыш») – ro­syj­ski pi­sto­let kie­szon­ko­wy kal. 5,45 mm

Wikipedia


małyszek

naz­wi­sko


SJP.pl


małyszka

naz­wi­sko


SJP.pl


małyszomania

po­tocz­nie: fa­scy­na­cja Ada­mem Ma­ły­szem, pol­skim skocz­kiem nar­ciar­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrom­na po­pu­lar­ność sko­ków nar­ciar­skich spo­wo­do­wa­na suk­ce­sa­mi pol­skie­go skocz­ka Adama Ma­ły­sza

Wiktionary

Ma­ły­szo­ma­nia – zja­wi­sko spo­łecz­ne, po­le­ga­ją­ce na ma­so­wym za­in­te­re­so­wa­niu sko­ka­mi nar­ciar­ski­mi w Pol­sce w pier­wszej de­ka­dzie XXI wieku, bę­dą­cym skut­kiem suk­ce­sów spor­to­wych Adama Ma­ły­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­my­sław Sa­le­ta, jak więk­szość Po­la­ków, uległ ma­ły­szo­ma­nii i nie mogło go za­bra­knąć na Pu­cha­rze Świa­ta w Za­ko­pa­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈwɨʃɔˈmãɲja, AS: mau̯yšomãńi ̯a

Wiktionary


małyszyce

Ma­ły­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Trzy­ciąż.

Wikipedia


małyszyn

Ma­ły­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń.

W la­tach 1954–1958 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­ły­szyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ma­sło­wi­ce, na­stęp­nie w gro­ma­dzie Ole­win. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


małówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ma­łów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Nie­by­lec. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


małęczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Ma­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą

Wikipedia


małż

1. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy mię­cza­ków o bocz­nie spła­szczo­nym ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą musz­lą;
2. żar­to­bli­wie: mał­żon­ka; małża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. spła­szczo­ny i okry­ty musz­lą mię­czak;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I jak fala mor­ska za­le­je wy­brze­że, a co­fa­jąc się zo­sta­wia na pia­sku po­ro­sty, małże i roz­ma­i­te szcząt­ki po­kru­szo­ne w to­pie­li, tak każda z tych szwedz­kich fal od­pły­wa­jąc zo­sta­wia­ła po sobie trupy roz­rzu­co­ne tu i ów­dzie po po­chy­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawʃ, AS: mau̯š

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżowina ż.

Wiktionary


małża

1. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy mię­cza­ków o bocz­nie spła­szczo­nym ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą musz­lą;
2. żar­to­bli­wie: mał­żon­ka; małża


SJP.pl


małże

gro­ma­da mię­cza­ków ma­ją­cych ciało bocz­nie spła­szczo­ne, okry­te dwoma fał­da­mi pła­szcza wyt­wa­rza­ją­ce­go dwu­czę­ścio­wą musz­lę, a w jamie pła­szcza pa­rzy­ste skrze­la


SJP.pl

Małże (Bi­val­via, z "bi" ‘dwa’ + valva ‘skrzy­dło drzwi’), daw­niej rów­nież "blasz­kos­krzel­ne" (La­mel­li­bran­chia­ta) – tak­son w ran­dze gro­ma­dy obej­mu­ją­cy około 8000 ga­tun­ków mało ak­tyw­nych lub osia­dłych, wy­łącz­nie wod­nych, ben­to­so­wych mię­cza­ków (Mol­lu­sca) o bocz­nie spła­szczo­nym ciele okry­tym dwu­kla­po­wą musz­lą.

Wikipedia


małżewo

Mał­że­wo (niem. "Groß Mal­sau ") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Tczew. Leży re­gio­nie et­no­gra­ficz­nym Ko­cie­wie. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


małżeński

od­no­szą­cy się do mał­żon­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mał­żeń­stwa, zwią­za­ny z mał­żeń­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy po­ja­wia­ją się mał­żeń­skie trud­no­ści, je­ste­śmy bar­dziej skłon­ni uznać po­trze­by dru­giej osoby i zre­zy­gno­wać z sie­bie dla dobra tej osoby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: mau̯žẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżeństwo n., małżonek m., małżonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matrymonialny

Wiktionary


małżeńskość

→ mał­żeń­ski


SJP.pl

Patrz:

małżeński

małżeństwo

1. zwią­zek praw­ny dwóch osób;
2. para mał­żeń­ska; mał­żon­ko­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. etn. so­cjol. usank­cjo­no­wa­ny praw­nie lub kul­tu­ro­wo stały zwią­zek dwóch osób, zwy­kle płci prze­ciw­nej, tra­dy­cyj­nie ma­ją­cy ułat­wić wspól­ne pro­wa­dze­nie go­spo­dar­stwa do­mo­we­go i fi­nan­sów, po­ży­cie oraz wy­cho­wa­nie dzie­ci;

 (1.2) dwie osoby bę­dą­ce w mał­żeń­stwie (1.1), mał­żon­ko­wie

Wiktionary

Mał­żeń­stwo – kul­tu­ro­wo uz­na­ny zwią­zek co najm­niej dwóch osób, naj­czę­ściej męż­czyz­ny i ko­bie­ty, zwa­nych mał­żon­ka­mi, który usta­na­wia prawa i obo­wiąz­ki mię­dzy nimi, jak rów­nież mię­dzy nimi i ich dzieć­mi, a także mię­dzy nimi i ich po­wi­no­wa­ty­mi. De­fi­ni­cja mał­żeń­stwa różni się na całym świe­cie nie tylko mię­dzy kul­tu­ra­mi i re­li­gia­mi, ale także w całej hi­sto­rii danej kul­tu­ry i re­li­gii, ewo­lu­u­jąc w kie­run­ku za­rów­no po­sze­rze­nia, jak i za­wę­że­nia tego, kto i co jest nią ob­ję­te.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wciąż pa­mię­tam swoje pier­wsze mał­żeń­stwo.

 (1.1) Woj­ciech i Jó­ze­fa za­war­li mał­żeń­stwo dnia 3. czerw­ca 1838 r. w pa­ra­fii Brwi­nów pod War­sza­wą, gdzie miesz­ka­li ro­dzi­ce panny mło­dej.

 (1.1) Związ­ki ho­mo­sek­su­al­ne uz­na­je więk­szość kra­jów Unii Eu­ro­pej­skiej, zaś osoby tej samej płci mogą za­wie­rać mał­żeń­stwa w Bel­gii, Danii, Hisz­pa­nii, Ho­lan­dii, Por­tu­ga­lii oraz Szwe­cji, a poza Unią – w Nor­we­gii i Is­lan­dii.

 (1.2) Od kiedy Jola i Woj­tek są mał­żeń­stwem?

 (1.2) W szko­le ro­dze­nia poz­na­li­śmy kilka mał­żeństw z na­sze­go osied­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: mau̯žẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż mos., małżonek m., małżonka ż., małżonkowie

 przym. małżeński

 przysł. małżeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) małżonkowie

Wiktionary


małżonek

1. męż­czyz­na bę­dą­cy w związ­ku mał­żeń­skim; mąż;
2. urzę­do­wo: mąż lub żona (w sto­sun­ku do dru­giej osoby); współ­mał­żo­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mąż (czyjś)

 (1.2) mąż lub żona (czyiś)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: mał­żon­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani am­ba­sa­dor z mał­żon­kiem za­pro­si­li nas na bal.

 (1.2) W tę ru­bry­kę trze­ba wpi­sać dane mał­żon­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɔ̃nɛk, AS: mau̯žõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżeństwo n.

:: fż. małżonka ż.

 przym. małżeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mąż

 (1.2) współmałżonek, mąż, żona

Wiktionary


małżonka

okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do ko­bie­ty po­zo­sta­ją­cej w związ­ku mał­żeń­skim; żona


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. cudza żona

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: mał­żo­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan am­ba­sa­dor z mał­żon­ką wy­da­ją dziś hucz­ne przy­ję­cie.

 (1.1) Wi­zy­ta od­by­wa się na za­pro­sze­nie fa­rer­skie­go mi­ni­stra fi­nan­sów, Kar­ste­na Han­se­na i jego mał­żon­ki, pani Gull­britt Han­sen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɔ̃nka, AS: mau̯žõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżeństwo n.

:: fm. małżonek m.

 przym. małżeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żona

Wiktionary


małżonkowie

książ­ko­wo: mąż i żona


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „mąż, żona”. Zo­bacz też: Żona (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Mał­żon­ko­wie – osoby, które za­war­ły mał­żeń­stwo: mąż (męż­czyz­na) lub żona (ko­bie­ta). W le­gis­la­cjach wielu państw mał­żon­ków mogą sta­no­wić jeden męż­czyz­na i jedna ko­bie­ta (róż­nopł­cio­wi mał­żon­ko­wie mo­no­ga­micz­ni).

Wikipedia


małżoraczek

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy drob­nych sko­ru­pia­ków wod­nych o ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą sko­rup­ką


SJP.pl


małżoraczki

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy drob­nych sko­ru­pia­ków wod­nych o ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą sko­rup­ką


SJP.pl

Mał­żo­racz­ki (Ostra­co­da) – gro­ma­da drob­nych sko­ru­pia­ków (Cru­sta­cea) o dłu­go­ści ciała 0,5-5 mm. Naj­więk­szy ży­ją­cy obec­nie mał­żo­ra­czek, "", osią­ga 2,3 cm dłu­go­ści.

Wikipedia


małżowina

sko­rup­ka okry­wa­ją­ca ciało małża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sko­ru­pa małża; daw. każ­de­go sko­ru­pia­ka

 (1.2) anat. chrzęst­ny lub kost­ny na­rząd ciała w kształ­cie mał­żo­wi­ny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W do­li­nie Warty (…) były tra­dy­cje pa­sie­nia świń mię­cza­ka­mi, które zbie­ra­no w rzece i za­le­wa­no wrząt­kiem, aby od­dzie­lić mał­żo­wi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małż m., małża ż., małżyk m., małżynek m.

 przym. małżowinowy, małżowy

Wiktionary


małżowinowy

przy­miot­nik od: mał­żo­wi­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. od­no­szą­cy się do mał­żo­wi­ny

Wiktionary


małżowy

→ małża


SJP.pl

Patrz:

małża

małżyk

zdrob­nie­nie od: małż


SJP.pl


małżynek

pier­wot­niak z typu orzę­sków, ma­ją­cy po stro­nie brzusz­nej ciała pęki sztyw­nych, ru­cho­mych szcze­ci­nek, dzię­ki któ­rym może kro­czyć po po­dło­żu sta­łym


SJP.pl

Mał­ży­nek ("Sty­lo­ny­chia") – ro­dzaj orzę­sków (Ci­lia­ta), pier­wot­nia­ków przy­na­le­żą­cy do ro­dzi­ny Oxy­tri­chi­dae. Ro­dzaj wpro­wa­dzo­ny do no­men­kla­tu­ry bio­lo­gicz­nej przez Chri­stia­na Gott­frie­da Eh­ren­ber­ga w 1830 roku. Znane są też nazwy sy­no­ni­micz­ne ro­dza­ju, cza­sa­mi za­pi­su­je się nazwę jako "Sty­lo­ni­chia". Ga­tun­kiem ty­po­wym ochrz­czo­no "Tri­cho­da my­ti­lus" (= "S. my­ti­lus").

Wikipedia


mańcia

po­stać z wier­sza Marii Ko­nop­nic­kiej "Przy­go­da Mańci"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od Maria, Ma­rian­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „A psik!“ — kich­nę­ła Mań­cia, wscho­dząc na ostat­ni szcze­bel dra­bi­ny, która w cha­cie sta­rej To­ma­szo­wej z sion­ki na strych wio­dła: — „A psik!“ — kich­nę­ła pow­tór­nie, tym razem już z żar­tów.

 (1.1) Po­wiedz Mańci, żeby przysz­ła na górę.

Wiktionary


mańczak

naz­wi­sko


SJP.pl


mańczyce

Mań­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Borów.

Wikipedia


mańdok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mań­kut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańdula ż.

Wiktionary


mańdula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na le­wo­ręcz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańdok mos.

Wiktionary


mańdziuśri

w bud­dyz­mie: bod­hi­satt­wa mą­dro­ści, jeden z trzech naj­waż­niej­szych bod­hi­satt­wów w ma­ha­ja­nie i wadż­ra­ja­nie (obok Awa­lo­ki­teś­wa­ry i Wadż­ra­pa­nie­go)


SJP.pl


mańka

daw­niej: lewa ręka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. lewa ręka

 (1.2) pot. ma­ri­hu­a­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Mańka − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, mę­czen­nik
  • An­drzej Mańka − pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel, poseł na Sejm
  • Karol Mańka − pol­ski bo­ta­nik, le­śnik i fi­to­pa­to­log
  • Ma­ciej Mańka − pol­ski pił­karz
  • Mał­go­rza­ta Mańka-Szu­lik − pol­ska dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Ry­szard Mańka (pow­sta­niec ślą­ski) − pol­ski woj­sko­wy, pow­sta­niec ślą­ski
  • Ry­szard Mańka − pol­ski bok­ser
  • Ta­de­usz Mańka − pol­ski me­cha­nik, poseł na Sejm

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mańkut mos., mańkutka ż., mańkuctwo n.

Wiktionary


mańkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mań­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Stara Biała
  • Mań­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz
  • Mań­ko­wo – wieś w re­jo­nie cha­row­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go.

Wikipedia


mańkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Mań­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Al­fons Mań­kow­ski (1870–1941) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • An­drzej Mań­kow­ski (1900–1980) – pol­ski ro­bot­nik rolny, pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski
  • An­drzej Eme­ryk Mań­kow­ski (ur. 1968) – pol­ski urzęd­nik i kon­sul
  • Boh­dan Mań­kow­ski (1904–1985) – pol­ski żoł­nierz, ma­ry­narz, pilot
  • Bo­le­sław Mań­kow­ski (1852–1921) – pol­ski pe­da­gog, bi­blio­te­karz, ar­chi­wi­sta
  • Borys Mań­kow­ski (ur. 1989) – pol­ski za­pa­śnik, za­wod­nik MMA
  • Bro­ni­sław Mań­kow­ski (1891–1991) – pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca, Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Cze­sław Mań­kow­ski (1894–19??) – pol­ski żoł­nierz
  • Fran­ci­szek Mań­kow­ski (1872–1948) – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy, po­li­tyk
  • Igna­cy Mań­kow­ski (XVIII w.) – stol­nik sa­noc­ki
  • Jerzy Mań­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


mańkuctwo

wyż­sza spraw­ność ręki lewej od pra­wej, wy­ko­ny­wa­nie więk­szo­ści czyn­no­ści lewą ręką; le­wo­ręcz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. le­wo­ręcz­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãɲˈkut͡stfɔ, AS: mãńkuctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańka ż., mańkut, mańkutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leworęczność

Wiktionary


mańkut

po­tocz­nie: osoba uży­wa­ją­ca lewej ręki (mańki) przy wy­ko­ny­wa­niu czyn­no­ści, które zwy­kle wy­ko­nu­je się ręką prawą; le­wo­ręcz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba le­wo­ręcz­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãɲkut, AS: mãńkut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańka, mańkuctwo, mańkutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leworęczny, leworęki, reg. pozn. szmaja, szmania, białystok|lewszun.

Wiktionary


mańkutka

ko­bie­ta le­wo­ręcz­na


SJP.pl


mański

daw­niej: lenny, len­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. etn. do­ty­czą­cy wyspy Man na Morzu Ir­landz­kim oraz jej lud­no­ści rdzen­nej

 (1.2) daw. lenny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język cel­tyc­ki z grupy go­i­del­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Man mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hołdowniczy, lenniczy, lenny, wasalny

 (2.1) manx, mańszczyzna

Wiktionary


maństwo

daw­niej: lenno


SJP.pl


maścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. le­karz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maściorz mos., maścikorz mos.

Wiktionary


maścikorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wę­drow­ny sło­wac­ki zna­chor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maścik mos.

Wiktionary


maściorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ap­te­karz

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. le­karz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maścik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dochtor

Wiktionary


maściowy

przy­miot­nik od: maść


SJP.pl


maścić

1. sma­ro­wać, na­cie­rać coś czymś tłu­stym;
2. po­le­wać je­dze­nie tłu­szczem; kra­sić


SJP.pl


maśka

naz­wi­sko


SJP.pl

Maśka – część wsi An­to­nie­wo-Wy­bu­do­wa­nie w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy, na te­re­nie Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go. Wcho­dzi w skład so­łect­wa An­to­nie­wo.

Do 2023 miej­sco­wość była wraz z Wy­bu­do­wa­niem czę­ścią wsi An­to­nie­wo.

Wikipedia


maśko

naz­wi­sko


SJP.pl


maślacz

1. wino wę­gier­skie otrzy­my­wa­ne po­przez do­la­nie gor­szych to­ka­jów do po­zo­sta­łych po do­brych to­ka­jach osa­dów;
2. rzad­ko: ja­dal­ny grzyb leśny; ma­ślak


SJP.pl

Ma­ślacz (od węg. "máslás") – bar­dzo słod­kie wino wę­gier­skie (wę­grzyn).

Rza­dziej wy­stę­po­wa­ło też jako pół­wy­traw­ne. Otrzy­my­wa­no je po­przez do­le­wa­nie (ku­pa­żo­wa­nie) po­śled­niej­szych win to­kaj­skich do osa­dów po­zo­sta­łych po to­ka­jach wy­so­ko­ga­tun­ko­wych.

Wikipedia


maślaczek

zdrob­nie­nie od: ma­ślak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­ślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślakowate nmos., maślak m., masło n., maślnica ż.

 przym. masłowy

Wiktionary


maślak

ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. grzyb ja­dal­ny z ro­dza­ju ma­śla­ko­wa­tych o lep­kim ka­pe­lu­szu (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Su­il­la­ce­ae|ref=tak.);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɕlak, AS: maślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślakowate nmos.

:: zdrobn. maślaczek m.

 przym. maślakowy, maślakowaty, masłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maślarz, maśloch, maślicha, maślórka, maśluk, pępek, ślimak; gw. Górny Śląsk maślok

Wiktionary


maślakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu bo­ro­wi­kow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Su­il­la­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na grzy­bów w rzę­dzie bo­ro­wi­kow­ców;

Wiktionary

Ma­śla­ko­wa­te ("Su­il­la­ce­ae" Besl & Bre­sin­sky) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie bo­ro­wi­kow­ców ("Bo­le­ta­les").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ślak zwy­czaj­ny za­li­cza­ny jest do ro­dzi­ny ma­śla­ko­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślak mzw., maślaczek mzw.

Wiktionary


maślakowaty

o ce­chach ma­śla­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


maślakowy

→ ma­ślak


SJP.pl

Patrz:

maślak

maślan

po­chod­na kwasu ma­sło­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu ma­sło­we­go;

Wiktionary


maślaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­ślan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślanka ż.

Wiktionary


maślanka

a) napój mlecz­ny otrzy­my­wa­ny ze śmie­ta­ny przy wy­ra­bia­niu z niej masła;
b) por­cja tego na­po­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. napój mlecz­ny, po­zo­sta­ją­cy ze śmie­ta­ny po zro­bie­niu z niej masła;

 (1.2) reg-pl|Kra­ków. bot. mydl­ni­ca le­kar­ska

Wiktionary

Zo­bacz też: Ma­ślan­ka (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ma­ślan­ka – fer­men­to­wa­ny napój mlecz­ny. Daw­niej uzy­ski­wa­ny pod­czas wyt­wa­rza­nia masła, w pro­ce­sie od­dzie­le­nia się czą­ste­czek tłu­szczu od kwa­śnej śmie­ta­ny. We współ­czes­nym mle­czar­stwie ma­ślan­ka pro­du­ko­wa­na jest ze słod­kiej śmie­tan­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɕˈlãnka, AS: maślãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., maślnica ż., maselnica ż., maselniczka ż.

:: zdrobn. maślaneczka ż.

 przym. maślany, masłowy, maślankowy

Wiktionary


maślankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


maślankowy

→ ma­ślan­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ślan­ką, do­ty­czą­cy ma­ślan­ki; za­wie­ra­ją­cy ma­ślan­kę

Wiktionary

Patrz:

maślanka

Powiązane:

 rzecz. maślnica ż., maślanka ż., masło n., maselnica ż.

 przym. masłowy, maślany

Wiktionary


maślaność

→ ma­śla­ny


SJP.pl

Patrz:

maślany

maślany

zro­bio­ny z masła, za­wie­ra­ją­cy masło; ma­ją­cy kolor masła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zro­bio­ny z wy­ko­rzy­sta­niem masła

 (1.2) z wy­glą­du, ko­lo­ru przy­po­mi­na­ją­cy masło, ma­ją­cy kon­sy­sten­cję masła

 (1.3) przen. śla­ma­zar­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od ma­ślan

Wiktionary

Ma­śla­ny – związ­ki che­micz­ne, sole lub estry kwasu ma­sło­we­go o wzo­rze ogól­nym (C3H7COO)aXa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɕˈlãnɨ, AS: maślãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., masełko n., maślanka ż., maselnica ż., maselniczka ż., maśniczka ż., maślnica ż.

 przym. masłowy, maślankowy

Wiktionary


maślarnia

za­kład, w któ­rym się wy­ra­bia masło; ma­słow­nia


SJP.pl


maślarski

do­ty­czą­cy pro­duk­cji masła


SJP.pl


maślarz

prze­sta­rza­le: osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem i sprze­da­żą masła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. zob. ma­ślak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɕlaʃ, AS: maślaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maślak, maśloch, maślicha, maślórka, maśluk, pępek, ślimak

Wiktionary


maśleszka

ga­tu­nek lilii o po­dłuż­nych, ło­pat­ko­wa­tych i om­szo­nych li­ściach, ros­ną­cy w Eu­ro­pie i Azji, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na i lecz­ni­cza, w Pol­sce chro­nio­ny; zło­to­głów, lilia zło­to­głów


SJP.pl


maślisty

przy­po­mi­na­ją­cy masło


SJP.pl


maśliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Ma­śliń­ski, Ma­śliń­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 800 osób.

Wikipedia


maślnica

ma­sel­ni­ca, ma­siel­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła; kierz­nia, kie­rzan­ka;
2. po­tocz­nie: duża maśl­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ste urzą­dze­nie do ręcz­ne­go wy­ra­bia­nia masła ze śmie­ta­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., maselnica ż., maselniczka ż., maślanka ż., podmaślanie n., maślak m., maślaczek m., maselnictwo n., maślenie n., Maślice nmos., maślica ż., masełko n.

 czas. podmaślać ndk., maślić ndk.

 przym. maślany, maślankowy, maślakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maselnica ż., maśnica ż., gw. Poznań kierzynka

Wiktionary


maślniczka

urzą­dze­nie do ręcz­ne­go wyt­wa­rza­nia masła


SJP.pl


maślok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ślak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. śla­ma­za­ra, cia­maj­da

Wiktionary


maśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tęga ko­bie­ta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masny

 rzecz. masność ż.

Wiktionary


maśniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­sel­ni­ca do wy­ro­bu masła

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maślany

Wiktionary


maść

1. lek w po­sta­ci sub­stan­cji wsma­ro­wy­wa­nej w skórę;
2. kolor sier­ści zwie­rząt; uma­szcze­nie;
3. żar­to­bli­wie: ga­tu­nek, po­cho­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sub­stan­cja o pół­sta­łej, mięk­kiej kon­sy­sten­cji i o wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych przez­na­czo­na do sma­ro­wa­nia skóry;

 (1.2) zo­o­techn. jeźdz. barwa sier­ści u zwie­rząt, szcze­gól­nie u koni i bydła

 (1.3) książk. przen. iron. lub lek­cew. ro­dzaj, ga­tu­nek

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. sma­lec

 (1.5) stpol. kos­met. krem, ole­jek kos­me­tycz­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: ma­ścić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • maść – po­stać leku
  • maść konia – barwa i wzór jego sier­ści
  • Je­dy­na Maść – pol­ski ze­spół roc­ko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W le­cze­niu bak­te­ryj­ne­go za­pa­le­nia spo­jó­wek sto­su­je się miej­sco­wo maści i kro­ple z an­ty­bio­ty­ka­mi bądź sul­fo­na­mi­da­mi.

 (1.2) Typ maści konia wy­róż­nia się na pod­sta­wie barwy sier­ści po­kry­wa­ją­cej ciało.

 (1.2) Co cie­ka­we, je­szcze w oko­li­cach 1900 roku więk­szość jut­lan­dów miała uma­szcze­nie kare lub gnia­de, tym­cza­sem dziś ko­lo­ry te są w mniej­szo­ści, na­to­miast do­mi­nu­je maść kasz­ta­no­wa­ta.

 (1.3) (…) pisze się mia­no­wi­cie, że idee de­mo­kra­ty­za­cji są list­kiem fi­go­wym, któ­rym im­pe­ria­li­ści i re­ak­cja wszel­kiej maści osła­nia­ją swe niec­ne, an­ty­lu­do­we i an­ty­ra­dziec­kie cele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɕt͡ɕ, AS: maść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maścić ndk.

 rzecz. umaszczenie n., maszczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dryjakiew

 (1.2) umaszczenie

 (1.3) rodzaj

Wiktionary


maź

gęsta, lepka, czę­sto bru­dzą­ca sub­stan­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęsta, kle­i­sta sub­stan­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • maź – pro­dukt su­chej de­sty­la­cji drew­na (obok dzieg­ciu i smoły), uży­wa­ny do sma­ro­wa­nia osi wozów i ; nazwa „maź” bywa sto­so­wa­na za­mien­nie z „dzieg­ciem”
  • maź pło­do­wa
  • maź sta­wo­wa
  • maź po­ga­zo­wa: smoła po­ga­zo­wa lub pro­der­mi­na
  • szara maź

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɕ, AS: maś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maźnica ż., maźniczka ż., mazanie n., maźnięcie n., umazanie n., umazywanie n., zamazanie n., zamazywanie n., zmazanie n., zmazywanie n.

 czas. mazać ndk., maznąć dk., umazać dk., umazywać ndk., zamazać dk., zamazywać ndk., zmazać dk., zmazywać ndk.

 przym. maziowy, mazisty

Wiktionary


maźnica

1. na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia mazi, smoły lub dzieg­ciu;
2. w tech­ni­ce: ele­ment ze­sta­wów ko­ło­wych ta­bo­ru szy­no­we­go, kor­pus ło­żysk śliz­go­wych; sma­row­ni­ca, lu­bry­ka­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. ło­ży­sko śliz­go­we osi po­ja­zdu wraz z urzą­dze­niem sma­ru­ją­cym lub sto­so­wa­na współ­cze­śnie obu­do­wa ło­ży­ska wa­łecz­ko­we­go z pra­cu­ją­cy­mi wew­nątrz sma­rem;

 (1.2) daw. na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia sma­rów, smoły lub dzieg­ciu

Wiktionary

Maź­ni­ca – w po­ja­zdach szy­no­wych ło­ży­sko śliz­go­we osio­we wraz z urzą­dze­niem sma­ru­ją­cym (daw­niej) lub obu­do­wa ło­ży­ska tocz­ne­go po­ja­zdu ko­le­jo­we­go (obec­nie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maź ż., mazidło n., mazanie n., maźnięcie n., umazanie n., mazak m., mazaczek m.

 czas. mazać ndk., maznąć dk., umazać dk.

 przym. maziowy, maźnicowy

Wiktionary


maźniczka

zdrob­nie­nie od: maź­ni­ca


SJP.pl


maźnięcie

1. po­bru­dzić kogoś lub coś jed­nym ru­chem czymś co się roz­ma­zu­je; 3. po­tocz­nie: na­pi­sać lub na­ry­so­wać coś szyb­ko, nie­sta­ran­nie


SJP.pl


maża

wóz, zwy­kle za­przę­żo­ny w woły, uży­wa­ny na Ukra­i­nie do prze­wo­że­nia to­wa­rów


SJP.pl


mażewski

naz­wi­sko


SJP.pl


mażoretka

dziew­czy­na żon­glu­ją­ca pod­czas de­fi­la­dy spe­cjal­ną pa­łecz­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na lub ko­bie­ta, która w sty­li­zo­wa­nym, ga­lo­wym mun­du­rze uczest­ni­czy w po­ka­zo­wych prze­mar­szach z ele­men­ta­mi musz­try i cho­re­o­gra­fii;

Wiktionary


mażungazaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny abe­li­za­u­rów


SJP.pl

Ma­żun­ga­za­ur ("Ma­jun­ga­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny abe­li­za­u­rów (Abe­li­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go na te­re­nach obec­ne­go Ma­da­ga­ska­ru ok. 70–66 mi­lio­nów lat temu, w póź­nej kre­dzie.

Do tego ro­dza­ju za­li­cza się tylko jeden ga­tu­nek – "M. cre­na­tis­si­mus". Jego nazwa oz­na­cza "ja­szczur z Ma­ha­jan­gi".

Wikipedia


mb

skrót od:
1. me­ga­bajt;
2. Mi­ni­ster­stwo Bu­dow­nict­wa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rel. Matka Boża

 (1.2) = adm. Mi­ni­ster­stwo Bu­dow­nict­wa

 (1.3) techn. jed­nost­ka miary po­jem­no­ści no­śni­ków da­nych, me­ga­bajt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mb – skrót od me­ga­bit (in­for­ma­ty­ka)
  • mb – metr bie­żą­cy
  • MB

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ar­tyst­ka wy­ko­na­ła wi­tra­że do Ko­ścio­ła MB Po­cie­sze­nia w Sączu.

 (1.3) Taśmy do stre­a­me­rów sta­no­wią zde­cy­do­wa­nie naj­tań­szy no­śnik pod wzglę­dem kosz­tów prze­cho­wy­wa­nia 1 MB da­nych.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== MB (język angielski.) ==

wymowa.

 audioAU|En-au-MB.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = inform. megabyte → megabajt, 220 bajtów

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== MB (język angielski.) ==

wymowa.

 audioAU|En-au-MB.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = inform. megabyte → megabajt, 220 bajtów

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


mba

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – stu­dia po­dy­plo­mo­we
  • MacBook Air – kom­pu­ter firmy Apple
  • – sy­stem sa­mo­cho­do­wy
  • – ana­li­za ko­szy­ka za­ku­pów
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Bien­na­le Ar­chi­tek­tu­ry w Kra­ko­wie – wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne

Wikipedia


mbabane

sto­li­ca Es­wa­ti­ni - pań­stwa w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Es­wa­ti­ni;

Wiktionary

Mba­ba­ne – sto­li­ca i dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Es­wa­ti­ni, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści kraju.

Mba­ba­ne jest waż­nym oś­rod­kiem po­li­tycz­nym i hand­lo­wym kraju.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mbaˈbãnɛ, AS: mbabãne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mbabanejczyk m., mbabanejka ż.

 przym. mbabanejski

Wiktionary


mbabanejczyk

miesz­ka­niec Mba­ba­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mba­ba­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjt͡ʃɨk, AS: mbabãnei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mbabane n.

:: fż. mbabanejka ż.

 przym. mbabanejski

Wiktionary


mbabanejka

miesz­kan­ka Mba­ba­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mba­ba­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjka, AS: mbabãnei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mbabane n.

:: fm. mbabanejczyk mos.

 przym. mbabanejski

Wiktionary


mbabanejski

→ Mba­ba­ne (sto­li­ca Suazi); mba­bań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Mba­ba­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjsʲci, AS: mbabãnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mbabanejka ż., mbabanejczyk m., Mbabane n.

Wiktionary


mbabański

→ Mba­ba­ne (sto­li­ca Suazi); mba­ba­nej­ski


SJP.pl


mbank

mBank SA (w la­tach 1986–1999 Bank Roz­wo­ju Ek­spor­tu SA, w la­tach 1999–2013 BRE Bank SA) – bank uni­wer­sal­ny z sie­dzi­bą przy ul. Pro­stej 18 w War­sza­wie dzia­ła­ją­cy od 1986. W la­tach 2000–2013 mBank był marką hand­lo­wą banku in­ter­ne­to­we­go na­le­żą­cą do BRE Banku.

Wikipedia


mbar

mi­li­bar


SJP.pl


mbira

afry­kań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych; zanza, ka­lim­ba


SJP.pl


mbp

skrót od: Mi­ni­ster­stwo Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go, Miej­ska Bi­blio­te­ka Pu­blicz­na


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Mi­ni­ster­stwo Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­ni­ster­stwo Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go
  • MacBook Pro – kom­pu­ter firmy Apple
  • Mbp (mega par zasad) = 1 000 000 pz
  • Miej­ska Bi­blio­te­ka Pu­blicz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1948 r. MBP otrzy­ma­ło dzie­sięć razy wię­cej środ­ków niż przez­na­czo­no na od­bu­do­wę kraju.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego

Wiktionary


mbps

skrót od: me­ga­bits per se­cond, w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka opi­su­ją­ca szyb­kość trans­mi­sji da­nych (me­ga­bit na se­kun­dę)


SJP.pl


mbr

skrót od: Ma­ster Boot Re­cord, w in­for­ma­ty­ce: nie­du­ży pro­gram za­pi­sa­ny na dysku twar­dym, uru­cha­mia­ny przy star­cie kom­pu­te­ra, od­naj­du­ją­cy ak­tyw­ne par­ty­cje i kon­tro­lu­ją­cy je


SJP.pl


mcafee

McAfee, LLC – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się sy­ste­ma­mi ochro­ny przed wła­ma­nia­mi do sieci kom­pu­te­ro­wych.

Przed­się­bior­stwo pow­sta­ło w 1987 r. jako McAfee As­so­cia­tes. W 1997 z po­łą­cze­nia McAfee As­so­cia­tes i pow­sta­ło Net­work As­so­cia­tes. W 2004 roku, w wy­ni­ku re­struk­tu­ry­za­cji, przed­się­bior­stwo zmie­ni­ło nazwę na McAfee.

Wikipedia


mcal

skrót od: me­ga­ka­lo­ria (od­czy­ty­wa­ny jako cały, od­mie­nia­ny wyraz)


SJP.pl


mccain

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edwin McCain (ur. 1970) – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta
  • John McCain (1936–2018) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, se­na­tor z Ari­zo­ny
  • John S. McCain Jr. (1911–1981) – ad­mi­rał ame­ry­kań­ski, oj­ciec se­na­to­ra
  • John S. McCain Sr. (1884–1945) – ad­mi­rał ame­ry­kań­ski, dzia­dek se­na­to­ra, oj­ciec Johna S. ju­nio­ra
  • McCain Foods Li­mi­ted

Wikipedia


mccarthy

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • McCarthy – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Benny McCarthy (ur. 1977) – pił­karz po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski
  • Bren­da Schultz-McCarthy (ur. 1970) – te­ni­sist­ka ho­len­der­ska
  • Cor­mac McCarthy (ur. 1933) – pi­sarz ame­ry­kań­ski
  • Eu­ge­ne McCarthy (1916–2005) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • John McCarthy (ur. 1927) – in­for­ma­tyk ame­ry­kań­ski
  • Jo­seph McCarthy (1908–1957) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, znany z po­li­ty­ki mac­car­tyz­mu
  • Mary McCarthy (1912–1989) – pi­sar­ka ame­ry­kań­ska
  • Me­lis­sa McCarthy (ur. 1970) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Mick McCarthy (ur. 1959) – ir­landz­ki pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Pete McCarthy (1951–2004) – bry­tyj­ski dzien­ni­karz i pi­sarz

Wikipedia


mccartney

[czy­taj: mak­kart­nej] naz­wi­sko


SJP.pl


mcchecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mcche­tą, do­ty­czą­cy Mcche­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mccheta ż.

Wiktionary


mccheta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Gruz­ji, sto­li­ca re­gio­nu Mcche­ta-Mtia­ne­tia;

Wiktionary

Mcche­ta ( მცხეთა) – mia­sto we wschod­niej Gruz­ji, przy uj­ściu rzeki Arag­wy do Kury; sto­li­ca re­gio­nu Mcche­ta-Mtia­ne­tia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mcchecki

Wiktionary


mccheta-mtianetia

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) adm. geogr. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­nej Gruz­ji, ze sto­li­cą w Mcche­cie;

Wiktionary

Mcche­ta-Mtia­ne­tia ( მცხეთა-მთიანეთის მხარე) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­nej Gruz­ji, ze sto­li­cą w Mcche­cie. Przez cały ten re­gion prze­bie­ga Gru­ziń­ska Droga Wo­jen­na – głów­ny szlak pro­wa­dzą­cy z Tbi­li­si do Wła­dy­ka­u­ka­zu, prze­cho­dzą­cy w po­przek Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu.

Wikipedia


mccoy

McCoy – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Eagle.

Wikipedia


mcdonald

[czy­taj: mak­do­nald] bar firmy McDonald's


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • McDonald – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Raw­lins
  • McDonald – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ro­be­son
  • McDonald – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Trum­bull
  • McDonald – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Al­leg­he­ny
  • McDonald (ang. McDonald Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Barry
  • McDonald (ang. McDonald Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ja­sper
  • McDonald (ang. McDonald Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Har­din
  • hrab­stwo McDonald (ang. McDonald Co­un­ty) – w sta­nie Mis­so­u­ri
  • McDonald's Cor­po­ra­tion
  • Bob McDonald
  • Joe McDonald
  • John McDonald

Wikipedia


mcdonald's

[czy­taj: mak­do­nalds] sieć barów


SJP.pl


mcdonaldyzacja

[czy­taj: mak­do­nal­dy­za­cja] przyj­mo­wa­nie na świe­cie ame­ry­kań­skie­go stylu życia, głów­nie po­staw kon­sump­cyj­nych; mac­do­nal­dy­za­cja, mak­do­nal­dy­za­cja


SJP.pl


mcensk

mia­sto w Rosji; Mceńsk


SJP.pl

Mcensk ( Мценск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie or­łow­skim, nad rzeką Zuszą. Lud­ność 47 807 (2002).

Po raz pier­wszy wspom­nia­ny w 1147 jako gród księ­stwa czer­ni­how­skie­go. W 1238 zdo­by­ty przez Mon­go­łów. Od 1320 na­le­żał do Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go. Pod ko­niec XV w. dwu­krot­nie na­jeż­dża­ny przez woj­ska mo­skiew­skie. Od 1505 w skła­dzie Wiel­kie­go Księ­stwa Mo­skiew­skie­go, a od 1547 w Rosji. W 1778 uzy­skał prawa miej­skie.

Wikipedia


mceńsk

mia­sto w Rosji; Mcensk


SJP.pl


mceński

→ Mceńsk


SJP.pl

Patrz:

Mceńsk

mch

skrót od: Księ­ga Ma­cha­bej­ska (1, 2) - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Ma­cha­bej­ska

Wiktionary

MCH (z ang. mean cor­pu­scu­lar he­mo­glo­bin, mean cell he­mo­glo­bin), SWH – wskaź­nik śred­niej masy he­mo­glo­bi­ny w krwin­ce czer­wo­nej. Norma wy­no­si 27-31 pg. MCH obli­cza się dzie­ląc masę he­mo­glo­bi­ny w danej ob­ję­to­ści krwi przez licz­bę krwi­nek (MCH=Hgb/RBC). War­to­ści więk­sze są cha­rak­te­ry­stycz­ne dla sfe­ro­cy­to­zy wro­dzo­nej. Mniej­sze su­ge­ru­ją nie­dokr­wi­stość z nie­do­bo­ru że­la­za, ta­la­se­mię, za­bu­rze­nia uty­li­za­cji że­la­za.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌmaxaˈbɛjska, AS: ḱśẽŋga maχabei ̯ska

Wiktionary


mchat

[czy­taj: mchat] skrót od ro­syj­skie­go: Mo­skow­skij Chu­do­że­stwien­nyj Aka­die­mi­czie­skij Tie­atr, Mo­skiew­ski Ar­ty­stycz­ny Teatr Aka­de­mic­ki


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = teatr. hist. Mo­skiew­ski Aka­de­mic­ki Teatr Ar­ty­stycz­ny;

Wiktionary


mchowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pu­szy­sto­ścią lub mięk­ko­ścią mech


SJP.pl


mchowice

Nie mylić z: Mi­cho­wi­ce.

Mcho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Pią­tek.

Wieś ar­chi­dia­ko­na ka­pi­tu­ły ko­le­gia­ty łę­czyc­kiej w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


mchowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mcho­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz
  • Mcho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ba­biak
  • Mcho­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


mchowy

przy­miot­nik od: mech


SJP.pl


mchuś

roz­cią­gnik mchuś - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl


mchy

1. ro­śli­na za­rod­ni­ko­wa, ro­śnie gro­mad­nie two­rząc dar­nie w miej­scach wil­got­nych i za­cie­nio­nych;
2. prze­no­śnie: puch, me­szek;
3. sierść na wy­ra­sta­ją­cych po­ro­żach zwie­rzy­ny pło­wej; scy­puł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bry­op­hy­ta|Schimp.|ref=tak., gro­ma­da ro­ślin te­lo­mo­wych obej­mu­ją­ca nie­wiel­kie or­ga­niz­my, prze­waż­nie ży­ją­ce sku­pi­sko­wo w ocie­nio­nych i wil­got­nych miej­scach;

Wiktionary

Mchy ("Bry­op­hy­ta") – gro­ma­da ro­ślin te­lo­mo­wych obej­mu­ją­ca małe, osią­ga­ją­ce od 1 do 10 cm wy­so­ko­ści or­ga­niz­my, prze­waż­nie ży­ją­ce sku­pi­sko­wo w ocie­nio­nych i wil­got­nych miej­scach. Nie wyksz­tał­ca­ją one praw­dzi­wych liści, łodyg czy ko­rze­ni, za­miast nich po­sia­da­ją list­ki (mi­kro­fi­le), ło­dyż­ki oraz chwyt­ni­ki, speł­nia­ją­ce po­dob­ne funk­cje, lecz ma­ją­ce od­mien­ną bu­do­wę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sumie opi­sa­nych zo­sta­ło do­tych­czas około 13 ty­się­cy ga­tun­ków mchów wy­stę­pu­ją­cych na świe­cie.

 (1.1) Głów­nie dzię­ki mchom (zwła­szcza tor­fow­com) moż­li­wy jest roz­wój tor­fo­wisk, a tym samym od­kła­da­nie torfu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mech mrz., meszek mrz., mszak mrz., omszenie n.

 czas. omszeć dk., omszyć dk.

 przym. mszysty, mchowy, omszały, omszony

Wiktionary


mchówko

Mchów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz. Wieś ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Woj­cie­cha w Przas­ny­szu.

Wikipedia


mci

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zawał mię­śnia ser­co­we­go
  • wy­pa­dek ma­so­wy
  • MCI Ma­na­ge­ment S.A.
  • Media Con­trol In­ter­fa­ce
  • mCi – mi­li­kiur
  • MCI – Ła­god­ne za­bu­rze­nia poz­naw­cze

Wikipedia


mck

skrót od:
1. Mło­dzie­żo­we Cen­trum Kul­tu­ry;
2. Mię­dzy­na­ro­do­wy Czer­wo­ny Krzyż


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Miej­skie Cen­trum Kul­tu­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mię­dzy­na­ro­do­wy Ruch Czer­wo­ne­go Krzy­ża i Czer­wo­ne­go Półk­się­ży­ca
  • Czas mo­skiew­ski
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Cen­trum Kul­tu­ry w Kra­ko­wie
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Cen­trum Kon­gre­so­we w Ka­to­wi­cach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿t͡sɛ‿ˈka, AS: ẽm‿ce‿ka

Wiktionary


mclaren

[czy­taj: ma­kla­ren] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

McLaren (od 2018 wy­stę­pu­ją­cy pod nazwą McLaren F1 Team) – bry­tyj­ski ze­spół wy­ści­go­wy oraz kon­struk­tor, ak­tyw­ny w Mi­strzo­stwach Świa­ta For­mu­ły 1 od 1966. Brał także udział w wy­ści­gach In­dia­na­po­lis 500 i Can-Am. Jest to drugi naj­bar­dziej uty­tu­ło­wa­ny ze­spół w For­mu­le 1 po eki­pie Fer­ra­ri. McLaren wy­grał 200 wy­ści­gów, dzie­się­cio­krot­nie zdo­by­wał tytuł mi­strza kon­struk­to­rów, a kie­row­cy McLarena dwa­na­ście razy zdo­by­li tytuł mi­strzow­ski.

Wikipedia


mclaughlin

naz­wi­sko


SJP.pl

McLaughlin – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Cor­son.

Wikipedia


mcmillan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • McMillan – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­rat­hon
  • McMillan (ang. McMillan Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Luce
  • McMillan (ang. McMillan Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie On­to­na­gon
  • McMillan (ang. McMillan Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­rat­hon

Wikipedia


mcnair

[czy­taj: mi­kner] naz­wi­sko


SJP.pl

McNair – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Fa­ir­fax.

Wikipedia


mcqueen

naz­wi­sko


SJP.pl


md

sym­bol men­de­le­wu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl


mda

skrót od: Mo­no­chro­me Di­splay Adap­ter, w in­for­ma­ty­ce: dawny sy­stem two­rze­nia obra­zu kom­pu­te­ro­we­go, w któ­rym tekst był wi­docz­ny na jed­no­ko­lo­ro­wym ekra­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • MDA (ang. Mi­ni­mum De­scent Al­ti­tu­de) – mi­ni­mal­na wy­so­kość bezwz­ględ­na zni­ża­nia
  • MDA (ang. Mis­si­le De­fen­se Agen­cy) – Agen­cja Obro­ny An­ty­ba­li­stycz­nej na­le­żą­ca do struk­tur De­par­ta­men­tu Obro­ny Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • MDA (ang. Mo­bi­le Di­gi­tal As­si­stant) – palm­top z moż­li­wo­ścia­mi ko­mu­ni­ka­cyj­ny­mi te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go
  • MDA – em­pa­to­gen­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na z ro­dzi­ny fe­ne­ty­la­min
  • MDA – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy dia­min
  • MDA (ang. Mail De­li­ve­ry Agent) – jeden z ro­dza­jów pro­gra­mów do ob­słu­gi pocz­ty elek­tro­nicz­nej
  • MDA (ang. Mo­no­chro­me Di­splay Adap­ter) – stan­dard kart gra­ficz­nych
  • MDA (ang. Model Dri­ven Ar­chi­tec­tu­re) – okre­śle­nie z dzie­dzi­ny in­ży­nie­ria opro­gra­mo­wa­nia
  • MDA – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Moł­da­wii
  • MDa – me­ga­dal­ton, jed­nost­ka masy ato­mo­wej

Wikipedia


mdi

skrót od: Mul­ti­ple Do­cu­ment In­ter­fa­ce, w in­for­ma­ty­ce: typ pro­gra­mu umoż­li­wia­ją­ce­go jed­no­czes­ną pracę z wie­lo­ma do­ku­men­ta­mi, wi­docz­ny­mi w róż­nych oknach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Multi Do­cu­ment In­ter­fa­ce – in­ter­fejs wie­lo­do­ku­men­to­wy
  • Me­dium-de­pen­dent in­ter­fa­ce – in­ter­fejs za­leż­ny od me­dium trans­mi­syj­ne­go
  • Mo­te­ur De­ve­lop­pe­ment In­ter­na­tio­nal – przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Gro­und-Based Mid­co­ur­se De­fen­se – sy­stem zwal­cza­nia po­ci­sków ba­li­stycz­nych
  • mul­ti­di­men­sio­nal­ly im­pa­i­red di­sor­der – wie­lo­wy­mia­ro­we za­bu­rze­nie roz­wo­ju
  • me­ty­lo­di­fe­ny­lo­dii­zo­cy­ja­nian – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny przy pro­duk­cji po­liu­re­ta­nów
  • Me­te­red Dose In­ha­ler – in­ha­la­tor ci­śnie­nio­wy z do­zow­ni­kiem, urzą­dze­nie opra­co­wa­ne do po­da­wa­nia leków drogą wziew­ną

Wikipedia


mdk

skrót od:
1. Miej­ski Dom Kul­tu­ry;
2. Mło­dzie­żo­wy Dom Kul­tu­ry


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Mło­dzie­żo­wy Dom Kul­tu­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • MDK – skrót od Mło­dzie­żo­wy Dom Kul­tu­ry
  • :
  • MDK – skrót od Miej­ski Dom Kul­tu­ry
  • :
  • MDK – gra kom­pu­te­ro­wa z 1997 roku
  • MDK 2 – gra kom­pu­te­ro­wa z 2000 roku
  • Pałac Mło­dzie­ży

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿dɛ‿ˈka, AS: ẽm‿de‿ka

Wiktionary


mdlej

tra­cić przy­tom­ność, naj­czę­ściej na sku­tek braku tlenu w mózgu


SJP.pl


mdlejący

tra­cić przy­tom­ność, naj­czę­ściej na sku­tek braku tlenu w mózgu


SJP.pl


mdlenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mdleć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmdlɛ̃ɲɛ, AS: mdlẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mdleć

 rzecz. omdlenie n.

Wiktionary


mdleć

tra­cić przy­tom­ność, naj­czę­ściej na sku­tek braku tlenu w mózgu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tra­cić przy­tom­ność, naj­czę­ściej na sku­tek braku tlenu w mózgu

 (1.2) tra­cić siłę, słab­nąć, dręt­wieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mdlɛt͡ɕ, AS: mdleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mdlenie n., omdlenie n.

 czas. omdlewać ndk., omdleć dk., zemdleć dk.

Wiktionary


mdlić

po­bu­dzać do wy­mio­tów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­wo­do­wać mdło­ści

 (1.2) po­wo­do­wać uczu­cie nies­ma­ku lub wstrę­tu

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) daw. czy­nić mdłym, osła­biać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mdłość ż., mdłości nmos.

 przym. mdlący, mdławy

 przysł. mdło

Wiktionary


mdlący

o za­pa­chu lub smaku: nie­przy­jem­ny, słod­ka­wy, wy­wo­łu­ją­cy mdło­ści


SJP.pl


mdm

Mar­szał­kow­ska Dziel­ni­ca Miesz­ka­nio­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • MDM – Mar­szał­kow­ska Dziel­ni­ca Miesz­ka­nio­wa
  • MDM III – jedna z nazw uży­wa­nych do okre­śle­nia osied­la La­ta­wiec w War­sza­wie
  • MdM – pro­gram te­le­wi­zyj­ny TVP
  • MDM (ang. ma­ster data ma­na­ge­ment) – za­rzą­dza­nie da­ny­mi pod­sta­wo­wy­mi
  • MDM (ang. meter data ma­na­ge­ment) – opro­gra­mo­wa­nie biz­ne­so­we do za­rzą­dza­nia da­ny­mi po­mia­ro­wy­mi
  • MDM (ang. mo­bi­le de­vi­ce ma­na­ge­ment) – opro­gra­mo­wa­nie do za­rzą­dza­nia nad urzą­dze­nia­mi mo­bil­ny­mi
  • Miesz­ka­nie dla mło­dych

Wikipedia


mdma

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = chem. me­ty­le­no­diok­sy­me­tam­fe­ta­mi­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ecstasy, XTC

Wiktionary


mdr

skrót od: Księ­ga Mą­dro­ści - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Mą­dro­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mit­tel­de­uts­cher Rund­funk
  • Księ­ga Mą­dro­ści (si­glum Mdr)
  • gli­ko­pro­te­i­na P
  • wie­lo­o­por­ność
  • Mi­ni­mal­ne drze­wo roz­pi­na­ją­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa mɔ̃nˈdrɔɕt͡ɕi, AS: ḱśẽŋga mõndrośći

Wiktionary


mdyn

skrót od: me­ga­dy­na (od­czy­ty­wa­ny jako cały, od­mie­nia­ny wyraz)


SJP.pl


mdzewko

Mdzew­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


mdzewo

Mdze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 587

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


mdławiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mdła­wo


SJP.pl


mdławo

przy­słó­wek

 (1.1) od­przym. zwy­kle o świet­le, źród­le świa­tła: nieco mgli­sto, nie­wy­raź­nie, nikło, słabo świe­cąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzmią ga­lo­py, wiatr szumi, księ­życ mdła­wo świe­ci.

 (1.1) Na dwo­rze je­szcze chmur­no — gwia­zdy z rzad­ka świe­cą — a coraz ble­dziej i mdła­wiej, — bo mają to w przy­ro­dze­niu swoim, że choć noc całą jasno świe­cą, to nad ranem gasną — a jeno gwia­zda ju­trzen­na, już co dalej, to ja­śniej­sza, aż do wzej­ścia słoń­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mdławy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mgliście, nikle

Wiktionary


mdławość

→ mdła­wy


SJP.pl

Patrz:

mdławy

mdławy

tro­chę mdły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nieco mdły, mdlą­cy, wy­wo­łu­ją­cy nud­no­ści

 (1.2) zwy­kle o świet­le, źród­le świa­tła: nieco mgli­sty, nie­wy­raź­ny, nikły, słabo świe­cą­cy

 (1.3) mało wy­ra­zi­sty, mało in­ten­syw­ny

 (1.4) daw. słaby, bez­sil­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu moja opie­kun­ka po­łów­ką po­cię­tej pla­sty­ko­wej bu­tel­ki na­bie­ra roz­rzut­nie mdła­wej, myd­la­nej za­wie­si­ny, w któ­rej wła­śnie sie­dzę, aby mnie nią ob­fi­cie polać.

 (1.1) Jak roz­poz­nać [kogo, co palił ma­ri­hu­a­nę lub ha­szysz]: lekko po­więk­szo­ne źre­ni­ce, przekr­wio­ne spo­jów­ki, ga­dat­li­wość, przy­rost ape­ty­tu, we­soł­ko­wa­tość, chwiej­ność na­stro­ju, opóź­nio­ne re­ak­cje, słod­ko-mdła­wy za­pach utrzy­mu­ją­cy się we wło­sach, czę­ste pa­le­nie ka­dzi­de­łek w miesz­ka­niu dla za­ma­sko­wa­nia dymu z pa­pie­ro­sa z ma­ri­hu­a­ną, fa­jecz­ki, fifki, bi­buł­ki.

 (1.1) Pa­trzy na wpó­łu­chy­lo­ne drzwi ko­mo­ry, z któ­rej aż bije za­pach stęch­liz­ny i mdła­wy odór psu­ją­ce­go się sadła.

 (1.2) Wi­dzisz­że tę rów­ni­nę, miej­sce spu­sto­sze­nia, / Gdzie się smut­ny mdła­we­go błysk is­krzy pło­mie­nia?

 (1.2) Tylko małe lamp­ki, wi­szą­ce u stro­pu, rzu­ca­ły mdła­we bla­ski na ścia­ny bie­lo­ne, na któ­rych gdzie­nieg­dzie czer­nił się krzyż drew­nia­ny.

 (1.2) Lecz w jed­nej z kom­nat, jak w gro­bie zam­knię­tym, / Ciche drżą modły, mdła­wa lampa pło­nie.

 (1.2) Ciem­ność za­le­gła wszyst­kie po­ko­je na pię­trach i na dole — przez brud­ne tylko szyby i za­kop­co­ne, jakby dymem czasu, prze­bi­ja­ło się mdła­we świa­tło księ­ży­ca w kwa­drze i rzu­ca­ło dzi­wacz­ne cie­nie na mar­mu­ro­wych po­sadz­kach, od róż­nych przed­mio­tów od­bi­te.

 (1.3) Pię­kny obraz olej­ny [He­in­ri­cha Frie­dri­cha] Fügera ma­lo­wa­ny rów­nież na pa­pie­rze i pod wpły­wem dzieł [Fran­ci­sca de] Zurbarána, przed­sta­wia­ją­cy św. Bru­no­na [z Kwer­fur­tu], klę­czą­ce­go w gro­cie przy mod­lit­wie (106X77 ctm.) po­sia­da ga­le­ria hr. Mią­czyń­skie­go (Dzie­du­szyc­kich). Jest to obraz z epoki póź­niej­szej, wie­deń­skiej, kiedy za­rzu­ca on już owe zbyt roz­pły­wa­ją­ce się, mdła­we, prze­sło­dzo­ne tony i kon­tu­ry (Mag­da­le­na — Wie­deń), a za­czy­na być bar­dziej samym sobą tj. dziel­nym i rze­tel­nym ma­la­rzem, jakim jest zwy­kle w prze­pysz­nych swo­ich por­tre­tach.

 (1.4) — O tym inną razą / Mówić bę­dzie­my, a prze­ko­nam cie­bie, / Że smu­tek serca… / — Nie­chaj cię po­grze­bie, / Mdła­wa isto­to. Nic niech nic za­bi­je; / A twój gro­bo­wiec zam­knie nic​.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. mdławo

 czas. mdlić

 rzecz. mdłości

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mdły

 (1.2) nikły

 (1.3) nijaki

 (1.4) słaby

Wiktionary


mdłosłodki

mdlą­co, ckli­wie słod­ki


SJP.pl


mdłozielony

nie­in­ten­syw­nie zie­lo­ny; jas­no­zie­lo­ny, bla­do­zie­lo­ny, mgli­sto­zie­lo­ny, zie­lo­na­wy, zie­lon­ka­wy


SJP.pl


mdłości

nie­przy­jem­ny stan przy zbli­ża­niu się wy­mio­tów; nud­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (1.1) fizj. stan wy­wo­ła­ny przez czyn­ni­ki fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne po­prze­dza­ją­cy wy­mio­ty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nud­no­ści
  • Mdło­ści – utwór au­tor­stwa Sar­tre’a

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego za­cho­wa­nie przy­pra­wi­ło niek­tó­rych wi­dzów o mdło­ści.

 (1.1) Go­łą­bek wy­miot­ny nie na­le­ży do naj­sil­niej tru­ją­cych grzy­bów, jed­nak po zje­dze­niu nawet małej ilo­ści po­wo­du­je bóle brzu­cha, mdło­ści i wy­mio­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmdwɔɕt͡ɕi, AS: mdu̯ośći

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mdlić

 przym. mdlący, mdławy

 rzecz. mdłość ż.

 przysł. mdło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nudności

Wiktionary


mdłość

brak wy­ra­zu, wy­ra­zi­sto­ści, ek­spre­sji; be­zbarw­ność, ni­ja­kość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. sła­bość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mdwɔɕt͡ɕ, AS: mdu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omdlenie n., mdłości

 czas. mdlić

 przym. mdły

Wiktionary


mdły

1. bez wy­ra­zi­ste­go smaku;
2. po­wo­du­ją­cy mdło­ści; mdlą­cy;
3. książ­ko­wo:
a) o świet­le: słabo świe­cą­cy, zam­glo­ny, mgli­sty;
b) po­zba­wio­ny wy­ra­zu, ek­spre­sji; ni­ja­ki, be­zbarw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bez wy­ra­zi­ste­go smaku

 (1.2) po­wo­du­ją­cy mdło­ści

 (1.3) książk. o świet­le: słabo świe­cą­cy, zam­glo­ny, mgli­sty

 (1.4) książk. po­zba­wio­ny wy­ra­zu, ek­spre­sji; ni­ja­ki, be­zbarw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odra­zą na­pa­wa ją befsz­tyk krwi­sty, prze­pa­da na­to­miast za ole­i­stą, mdłą chał­wą.

 (1.3) Na hełmy, na ba­gne­ty sią­pił mdły i roz­py­lo­ny od­blask la­tarń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mdwɨ, AS: mdu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omdlenie n., mdłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bez smaku, nijaki

 (1.2) mdlący

 (1.3) matowy, mglisty, miękki, nikły, przyćmiony, przydymiony, przygasły, rozmyty, rozproszony, skąpy, słabiuteńki, słabiutki, wątły, wyblakły, zetlały

 (1.4) bez wyrazu, bezbarwny, bezkrwisty, pot. bezpłciowy, blady, nijaki

Wiktionary


me

od­głos przy­po­mi­na­ją­cy zwie­rzę­ce me­cze­nie, m.in. kozy; mee


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. …na­śla­du­ją­cy dźwięk wy­da­wa­ny przez kozę

za­i­mek

 (2.1) = moje

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • .me – kra­jo­wa do­me­na in­ter­ne­to­wa naj­wyż­sze­go po­zio­mu przy­pi­sa­na dla Czar­no­gó­ry
  • Me – oz­na­cze­nie grupy me­ty­lo­wej
  • Me – oz­na­cze­nie punk­tu an­tro­po­me­trycz­ne­e­go men­ton
  • Me – jedna z nazw ludu Ekari
  • Me – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy
  • Me – prawa, które we­dług wie­rzeń su­me­ryj­skich zo­sta­ły dane lu­dziom przez bogów
  • ME – kod przy­pi­sa­ny Czar­no­gó­rze we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • ME – seria sa­mo­lo­tów marki Mes­sersch­mitt
  • w spor­cie – pol­ski skrót oz­na­cza­ją­cy:
    • Młodą Ek­stra­kla­sę
  • w me­dy­cy­nie – pol­ski skrót oz­na­cza­ją­cy kon­cen­trat krwi­nek czer­wo­nych (tzw. masę ery­tro­cy­tar­ną)
  • w pro­jek­to­wa­niu (ME) – opro­gra­mo­wa­nie CAD (tj. do kom­pu­te­ro­we­go wspo­ma­ga­nia pro­jek­to­wa­nia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛ, AS: me

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. meczenie n.

:: czas. meczeć ndk., zameczeć dk., pomekiwać ndk.

Wiktionary


mead

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­ver Mead (ur. 1934) – in­for­ma­tyk ame­ry­kań­ski
  • El­wo­od Mead (1858–1936) – po­li­tyk ame­ry­kań­ski, w la­tach 1924–1936 rzą­do­wy ko­mi­sarz Biura ds. Me­lio­ra­cji USA (Uni­ted Sta­tes Bu­re­au of Rec­la­ma­tion)
  • Ge­or­ge Her­bert Mead (1863–1931) – ame­ry­kań­ski fi­lo­zof, so­cjo­log i psy­cho­log
  • Jon Mead (ur. 1967) – ka­na­dyj­ski cur­ler, mistrz świa­ta z 2011
  • Mar­ga­ret Mead (1901–1978) – uczo­na ame­ry­kań­ska, an­tro­po­log
  • Mead – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Weld
  • Mead – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Sa­un­ders
  • Mead – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Bryan
  • Mead – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark
  • Mead – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Spo­ka­ne
  • Mead (ang. Mead Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Mer­rick
  • Mead (ang. Mead Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Bel­mont

Wikipedia


meander

1. za­ko­le rzeki;
2. cią­gły or­na­ment cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki grec­kiej;
3. prze­no­śnie: za­wi­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. za­ko­le rzeki przy­po­mi­na­ją­ce li­te­rę U;

 (1.2) ar­chit. ele­ment de­ko­ra­cyj­ny przy­po­mi­na­ją­cy me­an­dru­ją­cą rzekę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • me­an­der – ro­dzaj or­na­men­tu
  • me­an­der – forma ko­ry­ta­rza ja­ski­ni
  • me­an­der – forma ko­ry­ta rzeki
  • me­an­der – ro­dzaj wier­sza
  • Me­an­der – am­ster­dam­skie cen­trum miesz­kal­no-biu­ro­we pow­sta­łe na zre­wi­ta­li­zo­wa­nym te­re­nie prze­my­sło­wym
  • „Me­an­der” – pol­skie cza­so­pis­mo fi­lo­lo­gicz­ne
  • Me­an­der – ja­ski­nia w skale Szlach­ci­co­wa w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Me­an­der – rzeka w za­chod­niej Tur­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem kra­jo­bra­zu są me­an­dry głów­nej rzeki.

 (1.2) Fa­sa­dę świą­ty­ni zdo­bił pod­wój­ny me­an­der.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈãndɛr, AS: meãnder

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Meander mrz., meandryczność ż., meandrowanie n.

 czas. meandrować ndk.

 przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakole, zakręt (rzeki)

Wiktionary


meandrowaty

1. pełen za­krę­tów, za­ła­mań; kręty;
2. pełen za­ko­li - pół­ko­li­stych za­krę­tów ko­ry­ta rzecz­ne­go;
3. pełen za­wi­ło­ści, skom­pli­ko­wa­ny, nie­o­czy­wi­sty


SJP.pl


meandrować

two­rzyć me­an­dry na rzece


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) geogr. o rzece two­rzyć me­an­dry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­zer­wat po­ło­żo­ny jest w za­ko­lu sil­nie me­an­dru­ją­cej rzeki Wdy w jej bar­dzo wą­skim przes­my­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Meander mrz., meander mrz., meandryczność ż., meandrowanie n.

 przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wić się

Wiktionary


meandrowy

przy­miot­nik od: me­an­der


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w kształ­cie me­an­drów

 (1.2) o rzece two­rzą­cy za­ko­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ramę ozdo­bi­my ja­kimś me­an­dro­wym wzo­rem.

 (1.2) Prze­la­tu­jąc nad Tur­cją, wi­dzie­li­śmy kilka me­an­dro­wych rzek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. meandrować ndk.

 rzecz. meander mrz., meandrowanie n., meandryczność ż.

 przym. meandryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meandryczny

Wiktionary


meandry

1. za­ko­le rzeki;
2. cią­gły or­na­ment cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki grec­kiej;
3. prze­no­śnie: za­wi­łość


SJP.pl


meandryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­czas. cecha tego, co me­an­dru­je

Wiktionary

Powiązane:

 czas. meandrować ndk.

 rzecz. meander mrz., meandrowanie n.

 przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary


meandryczny

1. ma­ją­cy kształt me­an­drów, wi­ją­cej się rzeki lub or­na­men­tu w for­mie cią­głej, za­ła­mu­ją­cej się pod kątem pro­stym linii;
2. skom­pli­ko­wa­ny, trud­ny do zro­zu­mie­nia; po­kręt­ny, za­wi­kła­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w kształ­cie me­an­drów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. meandrować ndk.

 rzecz. meander mrz., meandrowanie n., meandryczność ż.

 przym. meandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meandrowy

Wiktionary


meatware

[czy­taj: mi­tłer] śro­do­wi­sko­wo: czło­wiek jako część sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go; wet­wa­re


SJP.pl


mebel

sprzęt użyt­ko­wy przez­na­czo­ny do wy­po­sa­że­nia wnętrz miesz­kal­nych i pu­blicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ru­cho­my sprzęt użyt­ko­wy przez­na­czo­ny do wy­po­sa­że­nia po­mie­szczeń;

Wiktionary

Mebel – sprzęt użyt­ko­wy przez­na­czo­ny do wy­po­sa­że­nia wnętrz miesz­kal­nych i pu­blicz­nych. W odróż­nie­niu od sta­łych ele­men­tów wy­po­sa­że­nia wnętrz (scho­dy, bo­a­ze­ria) meble są ru­cho­mo­ścia­mi. Oprócz cech użyt­ko­wych meble po­sia­da­ją też wa­lo­ry de­ko­ra­cyj­ne, re­pre­zen­ta­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­mie­szcze­niu znaj­do­wa­ły się trzy meble: stół i dwa krze­sła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛbɛl, AS: mebel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meblarstwo n., meblowanie n., umeblowanie n., przemeblowanie n., meblarz m., meblarka ż.

:: zdrobn. mebelek m.

 czas. meblować ndk., umeblować dk.

 przym. meblowy, meblarski

Wiktionary


mebelek

zdrob­nie­nie od: mebel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: mebel

 (1.2) mebel-za­baw­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tonia do­sta­ła nowe me­bel­ki dla lalki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈbɛlɛk, AS: mebelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mebel m., meblarstwo n., meblowy m., meblowanie n., umeblowanie n., meblarka ż.

 czas. meblować ndk., umeblować dk.

 przym. meblowy, mebelkowy, meblarski

Wiktionary


mebelkowy

przy­miot­nik od: me­be­lek


SJP.pl


meblarka

śro­do­wi­sko­wo: wyrób mebli; me­blar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. sto­lar­stwo me­blo­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mebel, mebelek

 przym. meblowy

 czas. meblować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stolarstwo meblowe

Wiktionary


meblarnia

1. za­kład lub dział fa­brycz­ny pro­du­ku­ją­cy meble;
2. ma­ga­zyn z me­bla­mi uży­wa­ny­mi w przed­sta­wie­niach te­a­tral­nych


SJP.pl


meblarski

do­ty­czą­cy me­bla­rza, me­blar­stwa


SJP.pl


meblarstwo

Me­blar­stwo – dzie­dzi­na wyt­wór­czo­ści do­ty­czą­ca ele­men­tów wy­po­sa­że­nia wnętrz, głów­nie mebli.

W za­leż­no­ści od stop­nia skom­pli­ko­wa­nia kon­struk­cji, or­na­men­tów, spo­so­bów wy­koń­cze­nia, uży­tych na­rzę­dzi czy ma­te­ria­łów wy­ro­by me­blar­skie można po­dzie­lić na sprzę­ty sa­mo­rod­ne lub dzie­ła sztu­ki użyt­ko­wej. Jako dzie­ła sztu­ki pod­le­ga­ją zmia­nom sty­lo­wym, po­dob­nie jak inne dzie­dzi­ny ar­ty­stycz­ne.

Wikipedia


meblarz

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy meble


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Od­dział PTTK „Me­blarz” w Swa­rzę­dzu – te­re­no­wa jed­nost­ka Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze­go
  • Sto­larz me­blo­wy – zawód

Wikipedia


meble

sprzęt użyt­ko­wy przez­na­czo­ny do wy­po­sa­że­nia wnętrz miesz­kal­nych i pu­blicz­nych


SJP.pl


meblisko

zgru­bie­nie od: mebel


SJP.pl


meblowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|me­blo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mebel m., mebelek mrz.

 czas. meblować ndk.

 przym. meblowy

Wiktionary


meblować

wsta­wiać meble


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ume­blo­wać)

 (1.1) urzą­dzać wnę­trze me­bla­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny me­blo­wać się (dk. ume­blo­wać się)

 (2.1) urzą­dzać me­bla­mi włas­ne wnę­trze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­blu­je­my ga­bi­net ojca od kilku dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meblowanie n., mebel mrz., mebelek mrz., meblarka ż.

 czas. umeblować

Wiktionary


meblowy

przy­miot­nik od: mebel


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mebli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈblɔvɨ, AS: meblovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meblarka ż., meblowanie n., mebelek mrz., mebel

Wiktionary


meblowóz

fur­gon przy­sto­so­wa­ny do tran­spor­tu mebli


SJP.pl


meblościanka

ze­staw sza­fek i re­ga­łów two­rzą­cych za­bu­do­wę ścia­ny albo od­dzie­la­ją­cy część wnę­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­staw mebli, zaz­wy­czaj skła­da­ją­cy się z kilku ele­men­tów, które są ze sobą po­łą­czo­ne i two­rzą jedną, spój­ną ca­łość

Wiktionary

Me­blo­ścian­ka – mebel [] Me­blo­ścian­ka skła­da się z kilku seg­men­tów me­blo­wych, ze wzglę­dów oszczęd­no­ścio­wych po­sia­da­ją­cych wspól­ne ele­men­ty pio­no­we - ścian­ki bocz­ne. Nazwa od­no­si się do tego, że po zmon­to­wa­niu mebel sta­no­wił „ścia­nę”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­ne me­blo­ścian­ki mogą być bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne pod wzglę­dem de­si­gnu i funk­cjo­nal­no­ści.

Wiktionary


mec.

skrót od: me­ce­nas


SJP.pl

skrót

 (1.1) = me­ce­nas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mec. Jacek Wilk wniósł dziś w tej spra­wie ape­la­cję.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adw.

Wiktionary


mecenas

1. ina­czej ad­wo­kat;
2. osoba, która wspie­ra roz­wój sztu­ki czy nauki, np. po­przez kształ­ce­nie mło­dych ta­len­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub in­sty­tu­cja, która fi­nan­su­je ar­ty­stę, rza­dziej rów­nież na­u­kow­ców (spra­wu­je me­ce­nat);

 (1.2) pot. ad­wo­kat, radca praw­ny, do­rad­ca po­dat­ko­wy, rzecz­nik pa­ten­to­wy (tytuł umie­szcza­ny przed naz­wi­skiem);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Me­ce­nas, przy­ja­ciel ce­sa­rza Ok­ta­wia­na
  • me­ce­nas (praw­nik)
  • me­ce­nas sztu­ki
  • Me­ce­nas (imię grec­kie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­ni­sław Au­gust Po­nia­tow­ski był wiel­kim me­ce­na­sem kul­tu­ry.

 (1.2) Me­ce­nas Ko­wal­ski to zna­ko­mi­ty spe­cja­li­sta od prawa kar­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈt͡sɛ̃nas, AS: mecẽnas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecenasostwo n., mecenasowa ż., mecenat m.

 przym. mecenacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsor, patron, opiekun

 (1.2) skrót mec.

Wiktionary


mecenaska

→ me­ce­nas


SJP.pl

Patrz:

mecenas

mecenasostwo

1. sta­no­wi­sko, zawód me­ce­na­sa;
2. wspie­ra­nie ar­ty­stów, pi­sa­rzy, uczo­nych


SJP.pl


mecenasowa

po­tocz­nie: żona me­ce­na­sa


SJP.pl


mecenasowy

→ me­ce­nas (rzad­ko); me­ce­na­sow­ski


SJP.pl


mecenat

pa­tro­nat nad sztu­ką, li­te­ra­tu­rą i nauką, spra­wo­wa­ny przez pań­stwo lub jakąś in­sty­tu­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opie­ka ma­te­rial­na lub or­ga­ni­za­cyj­na nad twór­ca­mi, na­u­kow­ca­mi bądź in­sty­tu­cja­mi kul­tu­ry, spra­wo­wa­na przez osobę pry­wat­ną, in­sty­tu­cję albo pań­stwo

Wiktionary

Zo­bacz też: Me­ce­nas sztu­ki.

Me­ce­nat − opie­ka wpły­wo­wych i bo­ga­tych mi­ło­śni­ków, ama­to­rów li­te­ra­tu­ry i sztu­ki nad twór­ca­mi. Na ogół łą­czo­na z fi­nan­so­wym wspie­ra­niem tych osób i ich po­czy­nań.

W po­tocz­nym uży­ciu me­ce­na­sem jest na­zy­wa­ny pro­tek­tor ar­ty­stów, pi­sa­rzy i uczo­nych, osoba dba­ją­ca o roz­wój sztu­ki, li­te­ra­tu­ry, nauki. Okre­śle­nie po­cho­dzi od naz­wi­ska Ga­ju­sza Cil­niu­sza Me­ce­na­sa, opie­ku­na ar­ty­stów i po­e­tów, przy­ja­cie­la i do­rad­cy Ok­ta­wia­na Au­gu­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Córka I se­kre­ta­rza, „ek­scen­trycz­na ne­u­ra­ste­nicz­ka, ota­cza­ją­ca się in­te­lek­tu­a­li­sta­mi, jo­ga­mi i okul­ty­sta­mi, która w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych spra­wo­wa­ła wspól­nie z ojcem me­ce­nat nad kul­tu­rą (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecenas mos.

Wiktionary


mech

1. ro­śli­na za­rod­ni­ko­wa, ro­śnie gro­mad­nie two­rząc dar­nie w miej­scach wil­got­nych i za­cie­nio­nych;
2. prze­no­śnie: puch, me­szek;
3. sierść na wy­ra­sta­ją­cych po­ro­żach zwie­rzy­ny pło­wej; scy­puł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. drob­na, nie­wiel­ka ro­śli­na za­rod­ni­ko­wa ży­ją­ca w ocie­nio­nych i wil­got­nych miej­scach

 (1.2) przen. małe, de­li­kat­ne i gęste wło­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) sf. robot ste­ro­wa­ny przez czło­wie­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Méch-di­vant-Vier­ton – wa­loń­ska nazwa gminy Meix-de­vant-Vir­ton
  • Méch-li-Tîxhe – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Meix-le-Tige
  • Mech – fa­ra­on
  • Ce­za­ry Mech – pol­ski po­li­tyk, eko­no­mi­sta
  • David Mech – ame­ry­kań­ski bio­log
  • Krzysz­tof Mech – pol­ski fi­lo­zof
  • Le­szek Mech – pol­ski sce­na­rzy­sta
  • Wła­dy­sław Mech – pol­ski praw­nik
  • Mech – album ze­spo­łu Mech
  • Mech – grupa mu­zycz­na
  • Mech, mecha – w scien­ce-fic­tion okre­śle­nie człe­koksz­tałt­nych ro­bo­tów bo­jo­wych
  • Mech-X4 – ame­ry­kań­ski se­rial

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mchy rosną prze­waż­nie na tor­fo­wi­skach.

 (2.1) Mu­sisz teraz po­dą­żać za me­chem, który w jed­nym miej­scu od­blo­ku­je z uży­ciem za­mon­to­wa­nych broni dal­sze przej­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛx, AS: meχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mszak m.

:: zdrobn. meszek m.

 przym. mszysty, mchowy, omszały, omszony, mechowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) puch, puszek, meszek

Wiktionary


mech.

skrót od: me­cha­ni­ka, me­cha­nicz­ny


SJP.pl


mecha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. miód pitny.

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły – Mecha i Mech (robot)

Mechy (jap. メカ meka; ang. me­cha­ni­cal robot) – duże, naj­czę­ściej hu­ma­no­i­dal­ne ro­bo­ty, ste­ro­wa­ne przez umie­szczo­ne­go w jego wnę­trzu pi­lo­ta, au­to­no­micz­nie bądź też zdal­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak mnie mecha we środ­ku le­piej za­grze­je, a po ko­ściach pój­dzie — może wstać będę mógł, — dodał Suła.

Wiktionary


mechacieć

1. o tka­ni­nie: po­kryć się su­peł­ka­mi;
2. daw­niej: po­ra­stać me­chem


SJP.pl


mechacić

1. spra­wiać, że tka­ni­na staje się kos­ma­ta, po­kry­wa się mesz­kiem;
2. me­cha­cić się - o tka­ni­nach: po­kry­wać się mesz­kiem, sta­wać się kos­ma­tym


SJP.pl


mechanicystyczny

→ me­cha­ni­cyzm


SJP.pl

Patrz:

mechanicyzm

mechanicyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd po­stu­lu­ją­cy moż­li­wość wy­ja­śnie­nia wszyst­kich zja­wisk za­cho­dzą­cych w przy­ro­dzie za po­mo­cą praw i pojęć me­cha­ni­ki;

Wiktionary

Me­cha­ni­cyzm – po­gląd wy­wo­dzą­cy się z XVI-wiecz­nej fi­lo­zo­fii przy­ro­dy, zgod­nie z któ­rym na­tu­ra jest zbu­do­wa­na jak me­cha­nizm. Jest zbio­rem ma­te­rial­nych ele­men­tów w ruchu, któ­rych za­cho­wa­nia wy­ja­śnia me­cha­ni­ka. To po­łą­cze­nie re­duk­cjo­niz­mu, de­ter­mi­niz­mu i ma­te­ria­liz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pow­sta­nie me­cha­ni­cyz­mu wiąże się z po­cząt­ka­mi no­wo­żyt­nych nauk przy­rod­ni­czych […], a do jego roz­wo­ju przy­czy­ni­ły się zna­czą­co suk­ce­sy me­cha­ni­ki New­to­now­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mechanistyczny

 przysł. mechanistycznie

Wiktionary


mechaniczka

→ me­cha­nik


SJP.pl

Patrz:

mechanik

mechanicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób me­cha­nicz­ny, za po­mo­cą ma­szy­ny

 (1.2) w spo­sób me­cha­nicz­ny, po­dob­nie jak ma­szy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zga­dza się, wszyst­ko się zga­dza – pot­wier­dził me­cha­nicz­nie Flor­czak, zaraz jed­nak spoj­rzał z nie­do­wie­rza­niem na mi­li­cjan­ta. – Że niby jak?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mechaniczny

 rzecz. mechanik mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszynowo

 (1.2) automatycznie, bezmyślnie, machinalnie

Wiktionary


mechaniczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z me­cha­ni­ką, opie­ra­ją­cy się na za­sa­dach me­cha­ni­ki

 (1.2) zwią­za­ny z me­cha­niz­mem, do­ty­czą­cy me­cha­niz­mu

 (1.3) po­zba­wio­ny dzia­ła­nia woli; au­to­ma­tycz­ny, ma­chi­nal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przej­ście z ob­słu­gi ręcz­nej na me­cha­nicz­ną oz­na­cza­ło zwol­nie­nie ope­ra­to­ra.

 (1.2) Me­cha­nicz­ny zgrzyt pomp­ki po­wo­do­wał u mnie cierp­nię­cie zębów.

 (1.3) Ku­char­ka obie­ra­ła ziem­nia­ki w spo­sób cał­ko­wi­cie me­cha­nicz­ny, zu­peł­nie nie my­śląc o tym, co robi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛxãˈɲit͡ʃnɨ, AS: meχãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechanika ż., mechanizm m., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n.

 czas. mechanizować

 przysł. mechanicznie

Wiktionary


mechanik

1. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie me­cha­ni­ki;
2. osoba za­trud­nio­na przy ob­słu­dze lub na­pra­wie róż­ne­go ro­dza­ju ma­szyn i urzą­dzeń tech­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która zaj­mu­je się ob­słu­gą oraz na­pra­wą ma­szyn i urzą­dzeń

 (1.2) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie me­cha­ni­ki

 (1.3) pot. ser­wi­sant w warsz­ta­cie na­pra­wy sa­mo­cho­dów

 (1.4) żegl. ofi­cer na stat­ku za­trud­nio­ny w ma­szy­now­ni

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. szko­ła za­wo­do­wa o pro­fi­lu me­cha­nicz­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: me­cha­ni­ka

Wiktionary

Me­cha­nik – osoba zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem, kon­stru­o­wa­niem, bu­do­wą, ek­splo­a­ta­cją, na­pra­wą i mo­dy­fi­ko­wa­niem ma­szyn, urzą­dzeń i me­cha­niz­mów sa­mo­cho­dów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲik, AS: meχãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machina ż., mechanizm mrz., mechanika ż., mechaniczność ż., mechanizacja ż., mechanizowanie n., zmechanizowanie n.

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 przym. mechaniczny, zmechanizowany, mechanistyczny

 przysł. mechanicznie, machinalnie

Wiktionary


mechanika

1. dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ruchu i wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia ciał;
2. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się kon­struk­cją ma­szyn;
3. spo­sób dzia­ła­nia me­cha­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się kon­stru­o­wa­niem i bu­do­wa­niem ma­szyn i po­ja­zdów;

 (1.2) techn. dział obej­mu­ją­cy me­cha­ni­kę oś­rod­ków cią­głych i wy­trzy­ma­łość ma­te­ria­łów

 (1.3) fiz. dział fi­zy­ki opi­su­ją­cy ruch i odksz­tał­ce­nie ciał ma­te­rial­nych lub ich czę­ści na sku­tek ich wza­jem­nych od­dzia­ły­wań oraz ba­da­ją­cy stan rów­no­wa­gi mię­dzy nimi.

 (1.4) spo­sób dzia­ła­nia me­cha­niz­mu

 (1.5) in­form. model fi­zy­ki świa­ta za­im­ple­men­to­wa­ny w grze kom­pu­te­ro­wej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: me­cha­nik

Wiktionary

Me­cha­ni­ka (od grec­kie­go "mechané" - ma­szy­na) — nauka tech­nicz­na oraz dział fi­zy­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲika, AS: meχãńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechanizm m., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n.

 przym. mechaniczny

 przysł. mechanicznie

 czas. mechanizować, zmechanizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inżynieria mechaniczna

 (1.2) mechanika techniczna

Wiktionary


mechanistyczny

→ me­cha­ni­cyzm


SJP.pl

Patrz:

mechanicyzm

mechanizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces za­stę­po­wa­nia pracy wy­ko­ny­wa­nej przez ludzi i zwie­rzę­ta przez ma­szy­ny

Wiktionary

Me­cha­ni­za­cja − za­stę­po­wa­nie pracy ręcz­nej przez ma­szy­nę, wpro­wa­dza­nie ma­szyn i urzą­dzeń me­cha­nicz­nych. Me­cha­ni­za­cja w prze­ci­wień­stwie do au­to­ma­ty­za­cji nie eli­mi­nu­je pracy ręcz­nej, je­dy­nie ją ogra­ni­cza. Przy­kła­dem me­cha­ni­za­cji jest za­stę­po­wa­nie koni przez ma­szy­ny rol­ni­cze.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 rzecz. mechanik mos./mrz., mechanizator mos., mechanizatorka ż., mechanizm mrz.

 przym. mechaniczny

Wiktionary


mechanizacyjny

zwią­za­ny z me­cha­ni­za­cją


SJP.pl


mechanizator

osoba zaj­mu­ją­ca się me­cha­ni­za­cją, wpro­wa­dza­ją­ca me­cha­ni­za­cję do ja­kiejś dzie­dzi­ny życia


SJP.pl


mechanizatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się me­cha­ni­za­cją, wpro­wa­dza­ją­ca me­cha­ni­za­cję do ja­kiejś dzie­dzi­ny życia


SJP.pl


mechanizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ze­spół pra­cu­ją­cych ele­men­tów ma­szy­ny / urzą­dze­nia ma­ją­cych wy­ko­ny­wać okre­ślo­ną czyn­ność

 (1.2) książk. grupa współ­dzia­ła­ją­cych wy­da­rzeń, pro­ce­sów lub za­cho­wań

Wiktionary

Me­cha­nizm (gr. "μηχανή" 'urzą­dze­nie') – ze­spół współ­pra­cu­ją­cych ze sobą czę­ści skła­do­wych ma­szy­ny lub przy­rzą­du speł­nia­ją­cych okre­ślo­ne za­da­nie, jak np. prze­no­sze­nie ruchu, sił, sy­gna­łów.

Wie­dza opi­su­ją­ca me­cha­niz­my za­war­ta jest w: te­o­rii me­cha­niz­mów i ma­szyn, in­ży­nie­rii me­cha­nicz­nej, in­ży­nie­rii elek­trycz­nej, in­ży­nie­rii ener­ge­tycz­nej, in­ży­nie­rii elek­tro­nicz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chro­bo­ty i zgrzy­ty me­cha­niz­mu nie wró­ży­ły mu dłu­giej ży­wot­no­ści.

 (1.1) In­te­gral­ną czę­ścią me­cha­niz­mu obro­tu ko­par­ki jest sil­nik hy­dra­u­licz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲism̥, AS: meχãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechanika ż., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n., mechanizator m., zmechanizowanie n.

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 przym. mechaniczny, mechanizacyjny, mechanizmowy

 przysł. mechanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszyneria

 (1.2) zasada

Wiktionary


mechanizmowy

przy­miot­nik od: me­cha­nizm


SJP.pl


mechanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|me­cha­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmechanizowanie n., mechanizacja ż., mechanizator m., mechanizm m., mechanika ż., mechanik m.

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 przym. mechanizacyjny, mechaniczny, mechanizmowy

 przysł. mechanicznie

Wiktionary


mechanizować

cza­sow­nik

 (1.1) za­ste­po­wać pracę wy­ko­ny­wa­ną przez ludzi i zwie­rzę­ta przez ma­szy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mechaniczny

 rzecz. mechanik mos./mrz., mechanizacja ż.

Wiktionary


mechanoerotyka

ogół przed­mio­tów, które służą do zwięk­sze­nia roz­ko­szy pod­czas sto­sun­ku płcio­we­go albo ma­stur­ba­cji


SJP.pl


mechanofaktura

ro­dzaj ma­lar­stwa ab­strak­cyj­ne­go


SJP.pl


mechanofakturowy

przy­miot­nik od: me­cha­no­fak­tu­ra


SJP.pl


mechanolamarkizm

Me­cha­no­la­mar­kizm – kie­ru­nek ne­o­la­mar­ki­stycz­ny, któ­re­mu po­czą­tek dał Eimer pu­bli­ku­jąc w 1888 r. pracę "O pow­sta­wa­niu ga­tun­ków w wy­ni­ku dzie­dzi­cze­nia na­by­tych wła­ści­wo­ści, na­by­wa­nych zgod­nie z pra­wa­mi wzro­stu or­ga­nicz­ne­go" (Die Ent­ste­hung der Arten...). Swoje po­glą­dy do­pre­cy­zo­wał w "Oto­ge­ne­zie u mo­ty­li" (Ort­ho­ge­ne­sis der Schmet­ter­lin­ge... - 1897), gdzie przed­sta­wił (w swoim ro­zu­mie­niu) do­wo­dy braku de­cy­du­ją­cej roli do­bo­ru na­tu­ral­ne­go w ewo­lu­cji bio­lo­gicz­nej.

Wikipedia


mechanoreceptor

re­cep­tor ciała od­bie­ra­ją­cy bodź­ce me­cha­nicz­ne, przeksz­tał­ca­ją­cy ener­gię me­cha­nicz­ną i prze­ka­zu­ją­cy ją w po­sta­ci im­pul­su do oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl

Me­cha­no­re­cep­tor – re­cep­tor czu­cio­wy od­po­wia­da­ją­cy za od­biór bodź­ców me­cha­nicz­nych, ta­kich jak dotyk, wi­bra­cje, roz­cią­ga­nie. Pod wpły­wem bodź­ca na­stę­pu­je zmia­na po­ten­cja­łu błony re­cep­to­ra (de­po­la­ry­za­cja). Do­sta­tecz­nie du­że­go po­ten­cja­łu re­cep­to­ro­we­go ge­ne­ru­je pow­sta­nie im­pul­su ner­wo­we­go w ne­u­ro­nie czu­cio­wym od­bie­ra­ją­cym sy­gnał od re­cep­to­ra, który do­cie­ra do oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go.

Wikipedia


mechanoreceptorowy

→ me­cha­no­re­cep­tor


SJP.pl

Patrz:

mechanoreceptor

mechanoskop

tech­nik kry­mi­na­li­stycz­ny zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem śla­dów na­rzę­dzi uży­tych przy po­peł­nia­niu prze­stęp­stwa


SJP.pl


mechanoskopia

tech­ni­ka kry­mi­na­li­stycz­na zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem śla­dów na­rzę­dzi uży­tych przy po­peł­nia­niu prze­stęp­stwa


SJP.pl

Me­cha­no­sko­pia (gr. "mechané" ‘ma­szy­na’ + "skopeín" ‘pa­trzeć’) – tech­ni­ka śled­cza ba­da­ją­ca ślad po­zo­sta­wio­ny przez na­rzę­dzie użyte przez spraw­cę prze­stęp­stwa. Każde na­rzę­dzie po­zo­sta­wia na po­dło­żu, z któ­rym się zet­knę­ło, swój nie­pow­ta­rzal­ny ślad bę­dą­cy odw­zo­ro­wa­niem wszel­kich nie­rów­no­ści, jakie na sobie po­sia­da, pow­sta­łych w pro­ce­sie pro­duk­cji lub czyn­no­ści przy­sto­so­wu­ją­cych na­rzę­dzie do do­ko­na­nia prze­stęp­stwa. W przy­pad­ku gdy po­dło­że jest tward­sze, to ślady mogą pow­sta­wać na samym na­rzę­dziu.

Wikipedia


mechanoterapia

Me­cha­no­te­ra­pia – za­sto­so­wa­nie me­cha­nicz­ne­go bodź­ca w ce­lach te­ra­pe­u­tycz­nych.

Me­cha­no­te­ra­pia wy­ko­rzy­stu­je pro­ces od­bie­ra­nia i prze­ka­zy­wa­nie przez ko­mór­ki ciała sy­gna­łu me­cha­nicz­ne­go (me­cha­no­trans­duk­cję) w celu za­i­ni­cjo­wa­nia pro­ce­sów na­pra­wy i prze­bu­do­wy tka­nek.

Wikipedia


mechanotron

lam­po­wy przet­wor­nik me­cha­no­e­lek­trycz­ny o dużej czu­ło­ści


SJP.pl

Me­cha­no­tron – lampa elek­tro­no­wa, w któ­rej jedna z elek­trod jest ru­cho­ma, przez co me­cha­nicz­ne od­dzia­ły­wa­nie na tę elek­tro­dę (jej prze­su­nię­cie) po­wo­du­je pro­por­cjo­nal­ną zmia­nę na­pię­cia lub prądu wyj­ścio­we­go. Owo prze­su­nię­cie może być li­nio­we bądź rza­dziej – ką­to­we.

Wikipedia


mechari

rasa szyb­ko­no­gich dro­ma­de­rów uży­wa­nych nieg­dyś w ar­miach afry­kań­skich; me­ha­ri


SJP.pl


mechatroniczka

→ me­cha­tro­nik


SJP.pl

Patrz:

mechatronik

mechatroniczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy me­cha­tro­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bio­rąc pod uwagę po­szcze­gól­ne kie­run­ki po­wo­dze­niem cie­szy­ły się: me­cha­tro­nicz­ny, za­rzą­dza­nie in­for­ma­cją, eko­no­micz­no-ad­mi­ni­stra­cyj­ny i so­cjal­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechatronik mos., mechatronika ż.

Wiktionary


mechatronik

dział in­ży­nie­rii bę­dą­cy po­łą­cze­niem me­cha­ni­ki pre­cy­zyj­nej, elek­tro­ni­ki, au­to­ma­ty­ki i ro­bo­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. techn. tech­nik spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie wdra­ża­nia i ek­splo­a­ta­cji urzą­dzeń i sy­ste­mów au­to­ma­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla wielu osób jest to nadal zawód obco brzmią­cy i trud­ny do roz­szy­fro­wa­nia, ale w kra­jach za­chod­nich czy Ja­po­nii spe­cja­li­ści me­cha­tro­ni­cy są bar­dzo wy­so­ko ce­nie­ni i do­brze opła­ca­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechatronika ż.

 przym. mechatroniczny

Wiktionary


mechatronika

dział in­ży­nie­rii bę­dą­cy po­łą­cze­niem me­cha­ni­ki pre­cy­zyj­nej, elek­tro­ni­ki, au­to­ma­ty­ki i ro­bo­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział tech­ni­ki, który łączy w sobie ele­men­ty me­cha­ni­ki, bu­do­wy ma­szyn, elek­tro­ni­ki, au­to­ma­ty­ki, ro­bo­ty­ki oraz in­for­ma­ty­ki;

Wiktionary

Me­cha­tro­ni­ka – dzie­dzi­na nauki, tech­ni­ka in­ter­dy­scy­pli­nar­na, któ­rej isto­tą jest do­da­wa­nie roz­wią­zań elek­tro­nicz­nych do me­cha­niz­mów w celu uzy­ska­nia moż­li­wie naj­lep­szych efek­tów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika, AS: meχatrõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechatronik mos.

 przym. mechatroniczny

Wiktionary


mechaty

przy­po­mi­na­ją­cy mięk­ko­ścią mech, po­kry­ty mesz­kiem; wło­cha­ty, kos­ma­ty, pu­szy­sty, me­cho­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty mesz­kiem; taki jak mech; kos­ma­ty

Wiktionary

Powiązane:

 zob. mech.

Wiktionary


meches

po­tocz­nie: żyd, który prze­szedł na inną wiarę


SJP.pl


mecheska

po­tocz­nie: ży­dów­ka, która przesz­ła na inną wiarę


SJP.pl


mechlin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mech­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Giel­niów
  • Mech­lin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Śrem
  • Mech­lin – gro­ma­da

Wikipedia


mechliński

naz­wi­sko


SJP.pl


mechloretamina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ina­czej: chlor­me­ty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mech­lo­re­ta­mi­na sto­so­wa­na była jako lek prze­ciw­no­wot­wo­ro­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛxlɔrɛtãˈmʲĩna, AS: meχloretãmʹĩna

Wiktionary


mechnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mech­ni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Reń­ska Wieś
  • Mech­ni­ca – przy­sió­łek wsi Je­głow­nik w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Gro­no­wo El­blą­skie
  • Mech­ni­ca – dawna gro­ma­da
  • Mech­ni­ce

Wikipedia


mechnice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mech­ni­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa
  • Mech­ni­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Kępno
  • Mech­ni­ca

Wikipedia


mechowacieć

sta­wać się me­cha­tym; me­cha­cieć, me­cha­cić się


SJP.pl


mechowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mięk­ko­ścią mech, po­kry­ty mesz­kiem; wło­cha­ty, kos­ma­ty, pu­szy­sty, me­cha­ty


SJP.pl


mechowce

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du sta­wo­no­gów z pod­gro­ma­dy roz­to­czy


SJP.pl

Me­chow­ce (Ori­ba­ti­da) – grupa sa­pro­fa­gicz­nych sta­wo­no­gów z pod­gro­ma­dy roz­to­czy. Me­chow­ce sta­no­wią grupę pa­ra­fi­le­tycz­ną, po­nie­waż ist­nie­ją mocne do­wo­dy (np. obec­ność ho­mo­lo­gicz­nych gru­czo­łów opi­sto­no­tal­nych) na ich wspól­ne po­kre­wień­stwo z Astig­ma­ta. Jed­nak­że ze wzglę­du na duże róż­ni­ce w bio­lo­gii obu grup roz­to­czy, wciąż sto­su­je się tra­dy­cyj­ny po­dział. Do zna­nych pol­skich ba­da­czy, któ­rzy poś­wię­ci­li swoją dzia­łal­no­ści na­u­ko­wą me­chow­com, za­li­cza się: Pio­tra Sku­ba­łę i Zie­mo­wi­ta Ol­sza­now­skie­go.

Wikipedia


mechowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du sta­wo­no­gów z pod­gro­ma­dy roz­to­czy


SJP.pl

Me­cho­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Dzi­ko­wiec. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Me­cho­wiec, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Dzi­ko­wiec Stary. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


mechowisko

miej­sce w lesie po­ro­śnię­te mchem


SJP.pl


mechowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Me­cho­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­pusz,
  • Me­cho­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Puck
  • Me­cho­wo – część wsi Wie­rze­ni­ca w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
  • Me­cho­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Płoty
  • Me­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo
  • Me­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Rymań
  • Me­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Py­rzy­ce
  • Me­cho­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ka­mień­skim
  • Me­cho­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ło­be­skim

Wikipedia


mechowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. zie­lo­ny, w od­cie­niu mchu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mech

 przym. gw. księstwo łowickie mechowiutki

Wiktionary


mechtylda

imię żeń­skie


SJP.pl


meconium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. smół­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈt͡sɔ̃ɲũm, AS: mecõńũm

Wiktionary


mecyja

po­tocz­nie: coś nadz­wy­czaj­ne­go, do­sko­na­łe­go; me­cy­je, ra­ry­tas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rzecz niez­wy­kła, nadz­wy­czaj­na, przys­mak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rarytas, specjał

Wiktionary


mecyje

po­tocz­nie: coś nadz­wy­czaj­ne­go, do­sko­na­łe­go; me­cy­ja, ra­ry­tas


SJP.pl


mecz

roz­gryw­ka spor­to­wa mię­dzy dwoma za­wod­ni­ka­mi lub ze­spo­ła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. część roz­gry­wek spor­to­wych, roz­gry­wa­na mię­dzy dwoma za­wod­ni­ka­mi lub dru­ży­na­mi, umoż­li­wia­ją­ca wy­ło­nie­nie zwy­cięz­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: me­czeć

Wiktionary

Mecz (ang. "match") – pod­sta­wo­wa wiel­kość roz­gryw­ki w wielu spor­tach.

Mecze li­mi­to­wa­ne są cza­sem lub róż­ni­cą zdo­by­tych punk­tów zgod­nie z re­gu­la­mi­nem danej dy­scy­pli­ny spor­tu i oce­nia­ne są przez sę­dzie­go lub ich ko­lek­tyw.

Mecz skła­da się zaz­wy­czaj z mniej­szych czę­ści. Sam na­to­miast jest czę­ścią więk­szych roz­gry­wek np. mi­strzostw kraju, mi­strzostw kon­ty­nen­tu, mi­strzostw świa­ta, pu­cha­rów, igrzysk olim­pij­skich, spar­ta­kiad.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim meczu mię­dzy dru­ży­na­mi Czar­nych i Szyb­kich padł remis 1:1 (jeden do jed­ne­go).

 (1.1) Nasza dru­ży­na prze­gra­ła mecz fi­na­ło­wy i zdo­by­ła srebr­ny medal.

 (1.1) Pi­ja­ny ko­men­ta­tor prze­ga­pił bram­kę dla Pol­ski i do końca pier­wszej po­ło­wy meczu po­da­wał zły wynik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛt͡ʃ, AS: meč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meczówka ż.

:: zdrobn. meczyk mrz.

 przym. meczowy, przedmeczowy, pomeczowy, międzymeczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spotkanie, gra

Wiktionary


meczbol

w te­ni­sie i siat­ków­ce: za­gra­nie piłką umoż­li­wia­ją­ce wy­gra­nie meczu; match­ball, piłka me­czo­wa


SJP.pl


meczecik

zdrob­nie­nie od: me­czet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od me­czet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie me­czet, lecz tylko mały me­cze­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meczet m.

Wiktionary


meczet

mu­zuł­mań­ska świą­ty­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. bu­dy­nek, miej­sce mod­lit­wy i spra­wo­wa­nia kultu Boga w is­la­mie;

Wiktionary

Me­czet ( ‏مسجد‎ "mas­dżid"; l.mn. ‏مساجد‎ "ma­sa­dżid") – miej­sce kultu mu­zuł­mań­skie­go. Słowo „me­czet” oz­na­cza do­wol­ny bu­dy­nek, w któ­rym od­da­je się cześć Bogu, nie­za­leż­nie od jego ar­chi­tek­tu­ry.

Pod­sta­wo­wym celem ist­nie­nia me­cze­tów jest umoż­li­wie­nie mu­zuł­ma­nom wspól­nej ry­tu­al­nej mod­lit­wy ("salat").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głos mu­e­zi­na wzy­wał wier­nych na mod­lit­wę w me­cze­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛt͡ʃɛt, AS: mečet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. meczecik m.

 przym. meczetowy

Wiktionary


meczetowy

przy­miot­nik od: me­czet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z me­cze­tem, od­no­szą­cy się do me­cze­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meczet mrz.

Wiktionary


meczeć

o owcy, ba­ra­nie: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos; be­czeć


SJP.pl


mecziar

naz­wi­sko


SJP.pl


meczowy

przy­miot­nik od: mecz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z me­czem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tacy mło­dzi za­wod­ni­cy [...] po­sia­da­ją już dużo te­ni­so­wej wie­dzy tech­nicz­nej. Brak im tylko doś­wiad­cze­nia me­czo­we­go.

 (1.1) Na wy­mie­nio­nym te­re­nie pro­jek­to­wa­ne jest po­mie­szcze­nie 1 wzo­ro­we­go bo­i­ska me­czo­we­go, oto­czo­ne­go sze­ścio-to­ro­wą, żuż­lo­wą, bież­nią, dwu boisk tre­nin­go­wych i pew­nej ilo­ści ziem­nych kor­tów ten­ni­so­wych.

 (1.1) W przer­wie zmie­ni­łem aż trzech za­wod­ni­ków, po pier­wsze dla­te­go, aby wpro­wa­dzić tro­chę świe­żej krwi, a po dru­gie, aby zo­ba­czyć w me­czo­wej walce jak naj­wię­cej pił­ka­rzy.

 (1.1) Poza tym me­czo­we sta­ty­sty­ki wska­zy­wa­ły, że nasza gra w cza­sie tych spot­kań nie była wcale taka tra­gicz­na.

 (1.1) — Po­wo­li wcho­dził w rytm me­czo­wy, strze­la­jąc jedną bram­kę w pier­wszej po­ło­wie — przy­po­mi­na tre­ner.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecz mrz.

Wiktionary


meczycho

zgu­bie­nie od: mecz


SJP.pl


meczyk

zdrob­nia­le o meczu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. sport. zdrobn. od mecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ja­kieś piwko do me­czy­ku? Jest?

 (1.1) Kur­cze, ta­kie­go me­czy­ka jak ten to od dawna nie wi­dzia­łem! Trzy bram­ki w pier­wszych dzie­się­ciu mi­nu­tach!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecz mrz.

Wiktionary


meczówka

po­tocz­nie:
1. ko­szul­ka spor­to­wa uży­wa­na pod­czas ofi­cjal­ne­go meczu;
2. piłka użyta w ofi­cjal­nym meczu (w odróż­nie­niu od piłki tre­nin­go­wej)


SJP.pl


med

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Medii, czło­nek ple­mię­e­mie­nia Medów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król Da­riusz I był praw­do­po­dob­nie z po­cho­dze­nia Medem.

 (1.1) Bo Stla­wo­wie z Hun­na­mi a Scyta z Buł­ga­rem, • A z dru­giej stro­ny Med znów ze Scytą zmó­wio­ny…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Media ż., Medyjczyk mos.

:: fż. Medyjka ż.

 przym. medyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Medyjczyk

Wiktionary


med.

skrót od: me­dy­cy­na, me­dycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = me­dy­cy­ny, me­dycz­nych

 (1.2) = (ter­min) me­dycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medycyna ż., medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

 czas. medykalizować ndk.

 przym. medyczny

 przysł. medycznie

Wiktionary


medaka

nie­du­ża ryba z ro­dzi­ny ka­czor­ko­wa­tych, ho­do­wa­na jako rybka ak­wa­rio­wa; ry­żów­ka, ry­żan­ka


SJP.pl


medal

okrą­gła ozdo­ba da­wa­na za za­słu­gi dla pań­stwa lub jako na­gro­da w za­wo­dach spor­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki okrą­gły wyt­wór me­ta­lo­wy, ozdo­bio­ny re­lie­fem, czę­sto na wstąż­ce, wy­ko­na­ny dla upa­mięt­nie­nia waż­nych wy­da­rzeń lub jako odz­na­cze­nie;

Wiktionary

Medal – nie­wiel­ki, naj­czę­ściej okrą­gły lub owal­ny, pła­ski wyrób me­ta­lo­wy (od­mia­na wie­lo­bocz­na jest zwana pla­kiet­ką), wy­ko­na­ny zaz­wy­czaj tech­ni­ką od­le­wu lub bicia. Czę­sto jest za­wie­szo­ny na wstąż­ce.

Pier­wsze me­da­le epoki no­wo­żyt­nej po­cho­dzą z XIV-wiecz­nych Włoch, a rozk­wit me­da­lier­stwa przy­pa­da na wieki XV i XVI. Pier­wszy medal w Pol­sce zo­stał wy­bi­ty dla Jana Turzo, w 1508.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spor­to­wiec zdo­był złoty medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛdal, AS: medal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalista mos., medalistka ż., medalierstwo n., medalier mos., medalion mrz.

:: zdrobn. medalik mrz.

 przym. medalowy, medalierski

Wiktionary


medalier

ar­ty­sta lub rze­mieśl­nik pro­jek­tu­ją­cy i wyt­wa­rza­ją­cy drob­ne rzeź­by w for­mie me­da­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy me­da­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Men­ni­ca za­trud­nia­ła wy­bit­nych me­da­lie­rów z Włoch i Au­strii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalion mrz., medalik mrz., medal mrz., medaliera ż., medaliernia ż., medalierstwo n.

 przym. medalierski

Wiktionary


medaliera

ar­ty­sta lub rze­mieśl­nik pro­jek­tu­ją­cy i wyt­wa­rza­ją­cy drob­ne rzeź­by w for­mie me­da­li


SJP.pl


medalierka

→ me­da­lier


SJP.pl

Patrz:

medalier

medaliernia

pra­cow­nia, w któ­rej wyt­wa­rza się me­da­le


SJP.pl


medalierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z me­da­lie­rem lub me­da­lier­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztu­ka me­da­lier­ska roz­wi­ja­ła się w wielu mia­stach mo­raw­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalier mos., medalik mrz., medalierstwo n., medalion mrz., medalista mos.

Wiktionary


medalierstwo

rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne obej­mu­ją­ce pro­jek­to­wa­nie i wyt­wa­rza­nie me­da­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. pro­jek­to­wa­nie i wyt­wa­rza­nie me­da­li;

 (1.2) szt. wy­ro­by me­da­lier­skie

Wiktionary

Me­da­lier­stwo – dzie­dzi­na łą­czą­ca rze­mio­sło i sztu­ki pla­stycz­ne, obej­mu­ją­ca wy­ko­ny­wa­nie drob­nych form rzeź­biar­skich w for­mie me­da­li, naj­czę­ściej w celu ucz­cze­nia ja­kiejś osoby lub wy­da­rze­nia. Me­da­lier­stwo jest dzie­dzi­ną sztu­ki de­ko­ra­cyj­nej (rze­mio­słem ar­ty­stycz­nym), którą umie­ścić można po­mię­dzy nu­miz­ma­ty­ką, a złot­nict­wem i sztu­ka­mi pię­kny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na zamku ot­war­to wy­sta­wę me­da­lier­stwa wło­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalista mos., medalion mrz., medalik mrz., medal mrz., medalier mos., medaliera ż., medaliernia ż.

 przym. medalierski

Wiktionary


medalik

mały medal z wi­ze­run­kiem Chry­stu­sa lub świę­tych, zwy­kle no­szo­ny na łań­cusz­ku na szyi przez ka­to­li­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: medal

 (1.2) nie­wiel­ki krą­żek z me­ta­lu do no­sze­nia na szyi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­cząt­ko­wo me­da­li­ki te na­zy­wa­no Me­da­li­ka­mi Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia.

 (1.2) Z ma­so­we­go grobu w Ka­ty­niu wy­do­by­to m.in. okrą­głe me­da­li­ki chrzciel­ne i srebr­ne krzy­ży­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdalʲik, AS: medalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalion mrz., medalikarz mos., medalierstwo n., medalier mos., medalowanie n., medalistka ż., medalista mos.

 czas. medalować ndk., umedalować dk.

 przym. medalowy, medalierski

Wiktionary


medalikarz

po­tocz­nie: miesz­ka­niec Czę­sto­cho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec Czę­sto­cho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stu­dio­wa­łem w War­sza­wie, ale w gru­pie ze mną było trzech me­da­li­ka­rzy, dwóch ha­ny­sów i jeden pyra.

 (1.1) Je­ste­śmy ze świę­te­go mia­sta - świę­ty szczyt • Me­da­li­ka­rze mówią basta - świę­ty szczyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲikaʃ, AS: medalʹikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) częstochowianin

Wiktionary


medalion

1. ozdo­ba w kształ­cie pła­skie­go, okrą­głe­go pu­de­łecz­ka z mi­nia­tu­rą, fo­to­gra­fią lub inną pa­miąt­ką w środ­ku;
2. pła­sko­rzeź­ba lub ma­lo­wi­dło w owal­nym lub okrą­głym obra­mie­niu;
3. okrą­gły ka­wa­łek mięsa lub ryby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. ozdob­ny wi­sio­rek-po­jem­ni­czek, w któ­rym umie­szcza się mi­nia­tu­ro­wy por­tret lub pa­miąt­kę;

 (1.2) kulin. owal­ny kot­let bez pa­nier­ki

 (1.3) szt. ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w owal­nym obra­mo­wa­niu, na ścia­nie lub meblu;

 (1.4) łow. tro­fe­um my­śliw­skie – spre­pa­ro­wa­na głowa zwie­rzę­cia na drew­nia­nej tar­czy;

 (1.5) nu­mizm. jed­no­stron­ny medal pa­miąt­ko­wy;

 (1.6) owal­ny por­tret na na­grob­ku

 (1.7) ozdob­ny wzór wy­bi­ty na nosku obu­wia typu brog­sy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • me­da­lion (ar­chi­tek­tu­ra)
  • me­da­lion (medal)
  • me­da­lion (ło­wiect­wo)
  • me­da­lion (po­tra­wa)
  • Me­da­lion – film z 2003 roku
  • Me­da­lion (de­ko­ra­cja ko­bier­ca)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛˈdalʲjɔ̃n, AS: medalʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal m., medalik m., medalier m., medalierstwo n.

:: zdrobn. medalionik m.

 przym. medalionowy, medalierski

Wiktionary


medalionik

zdrob­nie­nie od: me­da­lion


SJP.pl


medalionowy

przy­miot­nik od: me­da­lion


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z me­da­lio­nem, do­ty­czą­cy me­da­lio­nu; ma­ją­cy po­stać me­da­lio­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalion mrz.

Wiktionary


medalista

za­wod­nik odz­na­czo­ny me­da­lem, zdo­byw­ca me­da­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec, który zdo­był medal

 (1.2) kynol. zo­o­techn. zwie­rzę-sa­miec, któ­re­go ho­dow­cę uho­no­ro­wa­no me­da­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład biało-czer­wo­nych zde­cy­do­wa­nie od­bie­gał od op­ty­mal­ne­go, na­to­miast ry­wa­le do Chi­ca­go przy­je­cha­li w naj­moc­niej­szym ze­sta­wie­niu, z kadrą nasz­pi­ko­wa­ną me­da­li­sta­mi ostat­nich mi­strzostw świa­ta i igrzysk olim­pij­skich w Rio de Ja­ne­i­ro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲista, AS: medalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalik mrz., medalierstwo n.

:: fż. medalistka ż.

 przym. medalowy, medalierski

 przysł. medalowo

Wiktionary


medalistka

za­wod­nicz­ka odz­na­czo­na me­da­lem, zdo­byw­czy­ni me­da­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta, która zdo­by­ła medal

 (1.2) kynol. zo­o­techn. ra­so­wa sa­mi­ca (suka, krowa), która zdo­by­ła medal na wy­sta­wie zwie­rząt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲistka, AS: medalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal m., medalik m.

:: fm. medalista m.

 przym. medalowy

Wiktionary


medalodajny

o spor­cie: taki, któ­re­go upraw­nia­nie przy­no­si sporo me­da­li


SJP.pl


medalować

rzad­ko: przyz­na­wać komuś medal


SJP.pl


medalowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z me­da­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osta­tecz­nie za­wod­nik ukoń­czył bieg z me­da­lo­wym re­zul­ta­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalik mrz., medalista mos., medalistka ż.

Wiktionary


medalówka

1. po­tocz­nie: wie­szak na me­da­le;
2. śro­do­wi­sko­wo: kla­sy­fi­ka­cja me­da­lo­wa w za­wo­dach spor­to­wych


SJP.pl


medan

mia­sto w In­do­nez­ji


SJP.pl

Medan (oz­na­cza „pole bitwy”) – mia­sto w In­do­nez­ji, sto­li­ca pro­win­cji Su­ma­tra Pół­noc­na, li­czą­ca razem z przed­mie­ścia­mi ok. 3,8 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia


medard

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Me­dar­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Me­dard – dziel­ni­ca Tre­wi­ru
  • Me­dard – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Kusel
  • Me­dard – imię mę­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Me­dard i je­stem me­te­o­ro­lo­giem z Je­le­niej Góry.

 (1.1) 8 czerw­ca przy­pa­da­ją imie­ni­ny Me­dar­da.

 (1.1) W sierp­niu mi­nio­ne­go roku by­li­śmy z wuj­kiem Me­dar­dem nad Mo­rzem Bał­tyc­kim.

 (1.1) Panie Me­dar­dzie, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛdart, AS: medart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Medardek mos., Medek mos.

:: fż. Medarda ż.

 przym. Medardowy, Medardkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Medardek, Medek

Wiktionary


medarda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Me­dard

Wiktionary

Me­dar­da – imię żeń­skie, żeń­ski od­po­wied­nik ger­mań­skie­go imie­nia mę­skie­go Me­dard, pow­sta­łe­go z czło­nów "maht" — "po­tę­ga, wła­dza, moc, mę­stwo" oraz "hart" — "silny, od­waż­ny, śmia­ły".

Me­dar­da imie­ni­ny ob­cho­dzi 8 czerw­ca, jako wspom­nie­nie św. Me­dar­da z Noyon (ok. 456 – ok. 545), bi­sku­pa Noyon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1945 r. sio­stra Me­dar­da otrzy­ma­ła wew­nętrz­ny nakaz ra­to­wa­nia dusz w świe­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Medard mos.

Wiktionary


medardostwo

Me­dard z mał­żon­ką; Me­dar­do­wie


SJP.pl


medardowie

imię mę­skie


SJP.pl


medardowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Me­dar­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Me­dar­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Me­dar­do­wym domem rosną dwa ro­so­cha­te orze­chy.

 (1.1) Me­dar­do­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Medard mos., Medardek mos., Medek mos.

Wiktionary


medański

→ Medan


SJP.pl

Patrz:

Medan

medea

córka króla Kol­chi­dy, która po­mo­gła Ja­zo­no­wi w zdo­by­ciu zło­te­go runa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, księż­nicz­ka kol­chidz­ka i cza­ro­dziej­ka, żona Ja­zo­na, dzie­cio­bój­czy­ni;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 212, okrą­ża­ją­ca Słoń­ce w głów­nym pasie aste­ro­id;

 (1.3) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech, w pro­win­cji Go­ry­cja;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Medea – w mi­to­lo­gii grec­kiej, cza­ro­dziej­ka, córka Aje­te­sa, żona Ja­zo­na
  • Medea – miej­sco­wość w pro­win­cji Go­ry­cja, we Wło­szech
  • Medea – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 212
  • gó­rów­ka medea – ga­tu­nek mo­ty­la
  • Medea – dra­mat Eu­ry­pi­de­sa wy­sta­wio­ny po raz pier­wszy w 431 r. p.n.e.
  • Medea – dra­mat Se­ne­ki Młod­sze­go
  • Medea – nie­za­cho­wa­ny do dzi­siaj dra­mat Owi­diu­sza
  • Medea – dra­mat Pier­re’a Cor­ne­il­le’a z 1635 r.
  • Medea – opera Da­riu­sa Mil­ha­u­da z 1939 r.
  • Medea – opera Luigi Che­ru­bi­nie­go z 1797 r.
  • Medea – opera Marc-An­to­i­ne Char­pen­tie­ra z 1693 r.
  • Medea – opera Gio­van­ni Pa­ci­nie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ty, co tu sto­i­cie przed domem, / czy je­szcze w domu ta, która okrop­ną / zbrod­nię speł­ni­ła, Medea, czy zbie­gła?

 (1.2) Medea obie­ga Słoń­ce w ciągu 5,49 roku, przy śred­niej od­le­gło­ści 3,11 j.a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdɛa, AS: medea

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Medeia

Wiktionary


medelliński

→ Me­del­lin [czy­taj: me­de­jiń­ski]


SJP.pl


medellín

[czy­taj: medeJIN] mia­sto w Ko­lum­bii; Me­del­lin


SJP.pl

Medellín – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Ko­lum­bii, w Kor­dy­lie­rze Środ­ko­wej (Andy Pół­noc­ne). Jest sto­li­cą de­par­ta­men­tu An­tio­qu­ia. We­dług spisu lud­no­ści z 30 czerw­ca 2018 roku mia­sto li­czy­ło 2 382 399 miesz­kań­ców, co czy­ni­ło je dru­gim pod wzglę­dem wiel­ko­ści po­pu­la­cji mia­stem kraju[].

Wikipedia


media

1. środ­ki ma­so­we­go prze­ka­zu; mass media;
2. in­sta­la­cje w bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) publ. zob. mass media.

 (1.2) urz. in­sta­la­cja ga­zo­wa, elek­trycz­na, CO, sa­ni­tar­na itp. za­mon­to­wa­na w bu­dyn­ku

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: me­dium

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • media – środ­ki ma­so­we­go prze­ka­zu, mass media
  • Media – sta­ro­żyt­ne pań­stwo
  • media – żyłka w skrzyd­le owa­dów
  • media ma­lar­skie – środ­ki che­micz­ne sto­so­wa­ne w ma­lar­stwie
  • Media cy­fro­we - tre­ści za­ko­do­wa­ne cy­fro­wo
  • Media – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji we Ce­sar­stwie rzym­skim w pro­win­cji Ma­u­re­ta­nia Ce­za­ren­sis
  • Media – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Hen­der­son
  • Media – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Media (Media Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Hen­der­son
  • Media (Media Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Je­ra­uld
  • Media – gaun wikas sa­mi­ti w stre­fie Sa­gar­mat­ha w dy­stryk­cie Si­ra­ha
  • mul­ti­me­dia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Media rów­nież ode­gra­ły w tym ek­spe­ry­men­cie ne­ga­tyw­ną rolę – two­rzy­ły wokół spra­wy szum in­for­ma­cyj­ny, nie zaj­mu­jąc przy tym okre­ślo­ne­go sta­no­wi­ska, co tylko wzma­ga­ło nie­po­kój za­in­te­re­so­wa­nych.

 (1.2) Sprze­dam dom w sta­nie su­ro­wym, wy­po­sa­żo­ny we wszyst­kie media.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛdʲja, AS: medʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. medialny; przysł. medialnie

 (1.2) rzecz. medium n.

Wiktionary


mediabuyer

[czy­taj: me­dia­ba­jer] w za­rzą­dza­niu re­kla­mą: osoba od­po­wie­dzial­na za re­a­li­za­cję planu me­diów po­przez ich zakup w opar­ciu o trzy za­sa­dy: od­po­wied­nia pu­blicz­ność, sto­sow­ny czas, dobra cena; media buyer


SJP.pl


mediacja

poś­red­ni­cze­nie w spo­rze, ma­ją­ce na celu po­go­dze­nie zwa­śnio­nych stron, przy jed­no­czes­nym za­war­ciu kom­pro­mi­su koń­czą­ce­go spór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poś­red­ni­cze­nie w spo­rze, aby ułat­wić stro­nom doj­ście do po­ro­zu­mie­nia

Wiktionary

Me­dia­cja (łac. "me­dia­tio" od "me­dia­re" 'być w środ­ku, poś­red­ni­czyć’ od "me­dius" ‘środ­ko­wy; bez­stron­ny’) – me­to­da roz­wią­zy­wa­nia spo­rów, w któ­rej osoba trze­cia po­ma­ga stro­nom we wza­jem­nej ko­mu­ni­ka­cji, okre­śle­niu in­te­re­sów i kwe­stii do dy­sku­sji oraz doj­ściu do wspól­nie ak­cep­to­wal­ne­go kon­sen­su. Pro­ces ten ma cha­rak­ter do­bro­wol­ny, po­uf­ny i nie­for­mal­ny. Jeśli jego prze­bieg jest po­myśl­ny, koń­czy się po­ro­zu­mie­niem/ugodą osób bę­dą­cych w spo­rze.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. mediować

 rzecz. medium n., mediator

 przym. mediacyjny, mediatorski, medialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arbitraż, koncyliacja, pojednawstwo, rozjemstwo, wstawiennictwo

Wiktionary


mediacyjny

poś­red­ni­czą­cy w spo­rze, ma­ją­cy do­pro­wa­dzić do za­że­gna­nia albo zła­go­dze­nia kon­flik­tu po­mię­dzy stro­na­mi (np. ko­mi­sja me­dia­cyj­na)


SJP.pl


mediae

w ję­zy­koz­naw­stwie: dźwięcz­ne spół­gło­ski zwar­te


SJP.pl


mediaholizm

uza­leż­nie­nie od mass me­diów


SJP.pl


mediakonwerter

kon­wer­ter poz­wa­la­ją­cy na po­łą­cze­nie sieci pra­cu­ją­cych w tej samej tech­no­lo­gii, ale wy­ko­rzy­stu­ją­cych różne media


SJP.pl


medializm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. nurt ar­ty­stycz­ny w pol­skiej sztu­ce awan­gar­do­wej od lat 60. do 80. XX w. łą­czą­cy twór­ców filmu, fo­to­gra­fii i wi­de­o­ar­tu, ek­spe­ry­men­tu­ją­cych nad roz­wi­nię­ciem spe­cy­ficz­ne­go język da­ne­go me­dium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medium n.

Wiktionary


medialność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co me­dial­ne; cecha tych, któ­rzy są me­dial­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. medialny

 rzecz. medium n.

Wiktionary


medialny

1. ma­ją­cy zwią­zek z me­dium i zja­wi­ska­mi pa­rap­sy­chicz­ny­mi;
2. od­no­szą­cy się do mass me­diów;
3. do­ty­czą­cy stro­ny zwrot­nej cza­sow­ni­ka;
4. w sta­ty­sty­ce: śred­ni, środ­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mass me­dia­mi, do­ty­czą­cy mass me­diów

 (1.2) zwią­za­ny z me­dium, do­ty­czą­cy me­dium pa­rap­sy­cho­lo­gicz­ne­go

 (1.3) śred­ni, środ­ko­wy, poś­red­ni

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) bę­dą­cy atrak­cyj­nym dla mass me­diów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediewistka ż., medium n., media nmos., mediacja ż., mediator m., mediowanie n., mediana ż., medialność ż.

 czas. mediować ndk.

 przym. mediacyjny, mediewistyczny

 przysł. medialnie

Wiktionary


mediana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stat. war­tość licz­bo­wa, która zaj­mu­ją­ca środ­ko­we miej­sce w ros­ną­cym sze­re­gu liczb (przy pa­rzy­stej ilo­ści ele­men­tów jest śred­nią dwóch środ­ko­wych liczb);

 (1.2) geom. od­ci­nek, który łączy wierz­cho­łek trój­ką­ta ze środ­kiem prze­ciw­le­głe­go do niego boku

Wiktionary

Me­dia­na, war­tość środ­ko­wa, drugi kwar­tyl – war­tość cechy w sze­re­gu upo­rząd­ko­wa­nym, po­wy­żej i po­ni­żej któ­rej znaj­du­je się jed­na­ko­wa licz­ba ob­ser­wa­cji. Me­dia­na jest kwan­ty­lem rzędu 1/2, czyli dru­gim kwar­ty­lem. Jest rów­nież trze­cim kwan­ty­lem szó­ste­go rzędu, pią­tym de­cy­lem itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla ciągu 1, 2, 3, 7, 9 me­dia­na wy­no­si 3. Na­to­miast dla ciągu 1, 3, 7, 122 me­dia­na przyj­mu­je war­tość śred­niej aryt­me­tycz­nej z dwóch środ­ko­wych wy­ra­zów, czyli 5.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjãna, AS: medʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Med mos., medium n.

 przym. medialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wartość środkowa, drugi kwartyl

 (1.2) środkowa

Wiktionary


medianok

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. rzad. uczta tuż po pół­no­cy koń­czą­cej dzień post­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjãnɔk, AS: medʹi ̯ãnok

Wiktionary


medianowy

→ me­dia­na


SJP.pl

Patrz:

mediana

medianta

1. trze­ci i szó­sty sto­pień w gamie du­ro­wej lub mo­lo­wej, po­mię­dzy to­ni­ką a do­mi­nan­tą;
2. akord zbu­do­wa­ny na takim stop­niu


SJP.pl

Me­dian­ta (łac. "me­dians" – roz­dzie­la­ją­cy poś­rod­ku) to w skali du­ro­wej lub mo­lo­wej nazwa III (me­dian­ta górna Mg) lub VI (me­dian­ta dolna Md) stop­nia gamy.

Me­dian­ta III stop­nia sta­no­wi po­ło­wę od­le­gło­ści mię­dzy to­ni­ką i do­mi­nan­tą w kie­run­ku wzno­szą­cym się (stąd: me­dian­ta górna), a me­dian­ta VI stop­nia po­ło­wę mię­dzy to­ni­ką i jej dolną kwin­tą (stąd: me­dian­ta dolna).

Wikipedia


mediaplanner

[czy­taj: me­dia­pla­ner] w za­rzą­dza­niu re­kla­mą: osoba od­po­wie­dzial­na za wy­bra­nie w imie­niu klien­ta od­po­wied­nich me­diów do wy­e­mi­to­wa­nia re­kla­my; media plan­ner


SJP.pl