attar

ole­jek ró­ża­ny, skład­nik kos­me­ty­ków; atar


SJP.pl


attenborough

[czy­taj: Aten­bo­roł] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • At­ten­bo­ro­ugh (Not­ting­hams­hi­re) – wieś w An­glii, w hrab­stwie Not­ting­hams­hi­re
  • (20403) At­ten­bo­ro­ugh – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • The At­ten­bo­ro­ugh Bu­il­ding – bu­dy­nek Uni­wer­sy­te­tu Le­i­ce­ster
  • David At­ten­bo­ro­ugh – bry­tyj­ski po­pu­la­ry­za­tor wie­dzy przy­rod­ni­czej na świe­cie, pi­sarz, nar­ra­tor i po­dróż­nik
  • Ri­chard At­ten­bo­ro­ugh – an­giel­ski aktor, re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy, la­u­re­at Osca­ra

Wikipedia


attitude

[czy­taj: atiTUD] po­zy­cja w ba­le­cie, w któ­rej tan­cerz stoi wy­pro­sto­wa­ny na jed­nej nodze, z drugą unie­sio­ną do tyłu i ugię­tą w ko­la­nie


SJP.pl


atto-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cych jed­nost­ki miary try­lion (10-18) razy mniej­sze od pod­sta­wo­wych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatːɔ, AS: a•to

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. a

Wiktionary


attometr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa 10^(-18) metra


SJP.pl


attosekunda

jed­nost­ka czasu równa 10^(-18) se­kun­dy (skrót: as)


SJP.pl

At­to­se­kun­da (sym­bol: as) to jed­nost­ka pod­wie­lo­krot­na (ułam­ko­wa) jed­nost­ki czasu – se­kun­dy w ukła­dzie SI, równa jed­nej try­lio­no­wej czę­ści se­kun­dy.

Wikipedia


attycki

1. przy­miot­nik od: At­ty­ka (kra­i­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji);
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kul­tu­ry At­ty­ki (np. at­tyc­ka pro­sto­ta);
3. sól at­tyc­ka - styl mó­wie­nia odz­na­cza­ją­cy się sub­tel­nym dow­ci­pem, zwy­kle tro­chę zło­śli­wym


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z At­ty­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. attycyzm mrz., Attyka ż.

Wiktionary


attycyzm

styl re­to­rycz­ny wy­wo­dzą­cy się ze sta­ro­żyt­nej Gre­cji, odz­na­cza­ją­cy się dba­ło­ścią o czy­stość i pro­sto­tę wy­ra­zu oraz wyt­wor­no­ścią wy­sło­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­mia­na stylu re­to­rycz­ne­go jako dą­że­nie do czy­sto­ści, jas­no­ści i ele­gan­cji ję­zy­ka, wzo­ro­wa­ne na mowie sta­ro­żyt­nych Aten z okre­su kla­sycz­ne­go (V–IV w. p.n.e.)

 (1.2) sub­tel­ność stylu, gustu, ję­zy­ka, zwię­złość stylu, czy­stość ję­zy­ka

Wiktionary

At­ty­cyzm – od­mia­na stylu re­to­rycz­ne­go, pow­sta­ła w re­to­ry­ce grec­kiej w I w. p.n.e. jako re­ak­cja na ozdob­ność i niez­wy­kłość form ję­zy­ko­wych (re­pre­zen­to­wa­ne m.in. przez so­fi­stów i tzw. az­ja­nizm), któ­rym prze­ciw­sta­wia­ła ideał po­wa­gi, pro­sto­ty i jas­no­ści. Po­le­gał na jed­noz­nacz­nym i za­ra­zem pro­stym wy­ra­ża­niu myśli i pro­pa­go­wał po­wrót do ide­a­łów sta­ro­żyt­nych mów­ców z At­ty­ki. Pier­wszym te­o­re­ty­kiem at­ty­cyz­mu był Ce­cy­liusz z Ka­le­ak­te.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. attycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wytworność

Wiktionary


attyda

hi­sto­rycz­ne dzie­ło pro­za­icz­ne opi­su­ją­ce dzie­je, kul­tu­rę i re­li­gię At­ty­ki


SJP.pl


attydografia

gałąź hi­sto­rio­gra­fii opi­su­ją­ca hi­sto­rycz­ne i mi­tycz­ne dzie­je At­ty­ki


SJP.pl


attyka

w ar­chi­tek­tu­rze: de­ko­ro­wa­na ścian­ka wień­czą­ca bu­dy­nek, za­sła­nia­ją­ca dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. górny ele­ment bu­dyn­ku w po­sta­ci ścian­ki, ba­lu­stra­dy lub rzędu ster­czyn osła­nia­ją­cy dach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • At­ty­ka – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Gre­cji
  • At­ty­ka – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Gre­cji
  • At­ty­ka – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Gre­cji
  • At­ty­ka – nomos w Gre­cji
  • At­ty­ka – książ­ka au­tor­stwa Garry’ego Kil­wort­ha
  • Pół­wy­sep At­tyc­ki
  • at­ty­ka – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny
  • At­ty­ka – wy­daw­nict­wo w Kra­ko­wie.
  • At­ty­ka – imię żeń­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: atˈːɨka, AS: a•tyka

Wiktionary


attykowy

zwią­za­ny z at­ty­ką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ar­chit. zwią­za­ny z at­ty­ką

Wiktionary


attyla

król Hunów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. wódz Hunów (ok. 406–453 n.e.), który zjed­no­czył ple­mię­e­mio­na huń­skie i pro­wa­dził licz­ne na­ja­zdy na te­re­ny Ce­sar­stwa Rzym­skie­go

Wiktionary

At­ty­la (łac. "At­ti­la" z goc. do­słow­nie „Mały oj­ciec”, „Oj­czu­lek”), zwany też „Bi­czem Bożym” (łac. "Fla­gel­lum Dei") (ur. 406, zm. 453) – wład­ca Hunów w la­tach 445–453, który wraz z bra­tem Bledą przej­ścio­wo stwo­rzył roz­le­głe im­pe­rium wła­dzy na zie­miach eu­ro­pej­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bitwa na Po­lach Ka­ta­la­u­nij­skich to jedno z naj­waż­niej­szych starć z udzia­łem At­ty­li.

Wiktionary


atu

1. uprzy­wi­le­jo­wa­ny kolor w kar­tach, bi­ją­cy wszyst­kie po­zo­sta­łe ko­lo­ry; atut;
2. atu­to­wy, w ko­lo­rze atu­to­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. atut

w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) atu­to­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Atu – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Athus
  • Pe­nie­li Atu – ame­ry­kań­ski pił­karz
  • atu – wy­róż­nio­ny kolor w grze w karty
  • Attu
  • ATU

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym ro­zda­niu atu są piki.

 (2.1) Już w pier­wszej lewie zna­la­zły się karty atu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatu, AS: atu

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. atutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atut

Wiktionary


atucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od atut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie atut, lecz tylko sła­biut­ki atu­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atut m.

Wiktionary


atut

za­le­ta da­ją­ca szan­sę po­wo­dze­nia w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. kolor usta­lo­ny jako naj­bar­dziej war­to­ścio­wy, umoż­li­wia­ją­cy prze­bi­cie in­nych ko­lo­rów; karta tego ko­lo­ru

 (1.2) cecha, umie­jęt­ność mo­gą­ca komuś przy­nieść po­zy­tyw­ne skut­ki

 (1.3) bot. ogrod. od­mia­na fa­so­li

Wiktionary

Atut (także atu, re­gio­nal­nie trumf, tromf, kozer) – wy­róż­nio­ny kolor w grze w karty, który jest star­szy od po­zo­sta­łych ko­lo­rów. Karty z ko­lo­ru atu­to­we­go są w sta­nie prze­bić wszyst­kie karty z ko­lo­rów nie­a­tu­to­wych. Atut może być stały, np. w pi­kach ko­lo­rem atu­to­wym jest pik. Kolor atu­to­wy może być też zmien­ny, np. w ty­sią­cu (pod­czas jed­ne­go ro­zda­nia może się zmie­niać czte­ro­krot­nie) lub w bry­dżu, ale w bry­dżu ten sam atut obo­wią­zu­je pod­czas ca­łe­go ro­zda­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż tre­fle są atu­ta­mi, to mogę dwój­ką trefl prze­bić asa pik.

 (1.2) Atu­tem stu­dent­ki na eg­za­mi­nie było to, że jest córką pro­fe­so­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatut, AS: atut

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. atutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atu, kozer

 (1.2) dżoker, mocna strona, as w rękawie, zaleta

Wiktionary


atutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. gra­nie, wy­cho­dze­nie w atu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atut m.

 czas. atutować

 przym. atutowy

Wiktionary


atutować

w kar­tach: za­gry­wać atu­tem (kartą w ko­lo­rze, który bije wszyst­kie po­zo­sta­łe ko­lo­ry)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) karc. wy­cho­dzić w atu; za­gry­wać kartą atu­to­wą; grać w atu; ścią­gać atuty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atu n., atut mrz., atutowanie n.

 przym. atutowy

Wiktionary


atutowy

bę­dą­cy atu­tem (naj­czę­ściej w zna­cze­niu kar­cia­nym), np. dama atu­to­wa, kolor atu­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z atu­tem; da­ją­cy prze­wa­gę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej roz­gryw­ce ko­lo­rem atu­to­wym jest kier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atut mrz., atutowanie n.

 czas. atutować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzywilejowany

Wiktionary


atv

skrót od: All-Ter­ra­i­ne Ve­hic­le, sa­mo­chód te­re­no­wy po­sia­da­ją­cy sprę­ży­ste opony o du­żych roz­mia­rach, uży­wa­ne do jazdy po nie­rów­nych te­re­nach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ATV – all-ter­ra­in ve­hic­le (quad)
  • Agena Tar­get Ve­hic­le
  • Au­to­ma­tycz­ny Sta­tek Trans­fe­ro­wy (ang. Au­to­ma­ted Trans­fer Ve­hic­le) – seria pię­ciu bez­za­ło­go­wych kos­micz­nych stat­ków tran­spor­to­wych Eu­ro­pej­skiej Agen­cji Kos­micz­nej (ESA), słu­żą­cych do za­o­pa­try­wa­nia Międ...
  • ATV – Te­le­wiz­ja tu­rec­ka
  • ATV – Kra­jo­wa Te­le­wiz­ja Ka­blo­wa

Wikipedia


atwood

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • John Le­land At­wo­od – ame­ry­kań­ski in­ży­nier, pro­jek­tant lot­ni­czy
  • Mar­ga­ret At­wo­od – ka­na­dyj­ska pi­sar­ka
  • At­wo­od – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Logan
  • At­wo­od – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Do­u­glas
  • At­wo­od – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Raw­lins
  • At­wo­od – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Hug­hes
  • At­wo­od – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Arm­strong
  • At­wo­od – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Car­roll
  • At­wo­od (ang. At­wo­od Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Raw­lins
  • At­wo­od (ang. At­wo­od Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Kid­der

Wikipedia


atx

1. skrót od: Ad­van­ced Tech­no­lo­gy eXtended, pod­sta­wo­wa kon­struk­cja obu­do­wy i płyty głów­nej;
2. skrót od: Au­strian Tra­ded Index, naj­waż­niej­szy in­deks gieł­dy wie­deń­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­strian Tra­ded Index – au­striac­ki in­deks gieł­do­wy
  • ATX (mo­to­cykl) – marka jed­no­śla­dów pro­du­ko­wa­nych przez firmę ATX Motor.
  • ATX (pétanque) – model bul firmy Obut
  • ATX (in­for­ma­ty­ka) – stan­dard kon­struk­cji płyt głów­nych i obu­dów kom­pu­te­ro­wych
  • ATX – kod IATA portu lot­ni­cze­go At­ba­sar

Wikipedia


atymia

przy­gnę­bie­nie, mała ak­tyw­ność psy­chicz­na, brak ini­cja­ty­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. stan ocię­ża­ło­ści i przy­gnę­bie­nia

Wiktionary


atynencja

daw­niej: przy­le­głość


SJP.pl

Aty­nen­cja albo at­ty­nen­cja ("przy­le­głość") - hi­sto­rycz­na jed­nost­ka osad­ni­cza niez­wią­za­na funk­cjo­nal­nie z mia­stem, jed­nak le­żą­ca pod ob­sza­rem jego ju­rys­dyk­cji.

Nazwy aty­nen­cja uży­wa­no głów­nie w XIX i na po­cząt­ku XX wieku na okre­śle­nie od­da­lo­nej od cen­trum czę­ści mia­sta, która nie łą­czy­ła się z jego śród­miej­ską za­bu­do­wą. Obec­nie czę­sto bywa na­zy­wa­na przed­mie­ściem, np. aty­nen­cją dla Szy­dłow­ca był, w XIX wieku, Ksią­żek oraz Wy­my­słów.

Wikipedia


atypia

ze­spół nie­pra­wi­dło­wych cech w bu­do­wie ko­mó­rek


SJP.pl

Aty­pia – ze­spół nie­pra­wi­dło­wych cech w bu­do­wie ko­mó­rek. Jed­nak nie każda ko­mór­ka aty­po­wa jest ko­mór­ką no­wot­wo­ro­wą, na­to­miast każda ko­mór­ka no­wot­wo­ro­wa jest ko­mór­ką aty­po­wą.

Wikipedia


atypowość

→ aty­po­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest aty­po­we; cecha tych, któ­rzy są aty­po­wi

Wiktionary

Patrz:

atypowy

Powiązane:

 przym. atypowy

 przysł. atypowo

Wiktionary


atypowy

nie­po­sia­da­ją­cy cech ty­po­wych; nie­ty­po­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zob. nie­ty­po­wy.

Wiktionary

Aty­po­wy ( Aty­pi­cal) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (ko­me­dio­dra­mat) wy­pro­du­ko­wa­ny przez Weird Brain, Ex­hi­bit A oraz Sony Pic­tu­res Te­le­vi­sion, któ­re­go twór­cą jest Robia Ras­hid.

Wszyst­kie od­cin­ki pier­wsze­go se­zo­nu zo­sta­ły udo­stęp­nio­ne rów­no­cze­śnie, 11 sierp­nia 2017 roku, na plat­for­mie Net­flix.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­let­nie sto­so­wa­nie leków prze­ciwp­sy­cho­tycz­nych utrud­nio­ne jest przez fakt, że wy­wo­łu­ją one nie­przy­jem­ne skut­ki ubocz­ne (do­ty­czy to rów­nież grupy aty­po­wych ne­u­ro­lep­ty­ków) (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atypowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nietypowy, niezwykły

Wiktionary


atyrau

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du aty­ra­u­skie­go;

Wiktionary

Aty­rau (kaz. Атырау; do 1991 Gur­jew, ros. Гурьев) – mia­sto w Ka­zach­sta­nie, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ob­wo­du aty­ra­u­skie­go. Port nad rzeką Ural, w po­bli­żu jej uj­ścia do Morza Ka­spij­skie­go. Mia­sto po­ło­żo­ne na gra­ni­cy dwóch kon­ty­nen­tów: Eu­ro­py oraz Azji. Wraz z Aktau, naj­więk­szy ka­zach­stań­ski oś­ro­dek miej­ski nad Mo­rzem Ka­spij­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. atyrauski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Gurjew (do 1991)

Wiktionary


atyrauski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Aty­rau, do­ty­czą­cy Aty­rau

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Atyrau n.

Wiktionary


atłas

mięk­ka tka­ni­na, naj­czę­ściej jed­wab­na lub pół­jed­wab­na, ma­to­wa z jed­nej stro­ny, a bły­szczą­ca z dru­giej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. gład­ka i de­li­kat­na tka­ni­na, jed­no­stron­nie bły­szczą­ca;

Wiktionary

Atłas (arab. "atlas" "gład­ki") – gład­ka tka­ni­na, wyt­wa­rza­na z róż­nych su­row­ców, która z jed­nej stro­ny jest bły­szczą­ca, a z dru­giej (lewej) ma­to­wa.

Atłas wy­ko­nu­je się splo­tem atła­so­wym z przę­dzy ba­weł­nia­nej lub włó­kien wi­sko­zo­wych. Nie­kie­dy wy­ra­bia­ny był z na­tu­ral­ne­go jed­wa­biu. Może być gład­ki lub wzo­rzy­sty. Sto­so­wa­ny na bie­liz­nę, ubra­nia, pod­szew­ki, su­knie oraz jako tka­ni­na obi­cio­wa na meble.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] na ka­na­pie ro­zło­żo­no su­knię z bia­łe­go atła­su, ozdo­bio­ną srebr­nym haf­tem […]

 (1.1) […] na bia­łych atła­sach i ko­ron­kach le­ża­ła pa­puż­ka nie­ży­wa, z czer­wo­ne­mi skrzy­dła­mi, z sza­rym czu­bem nad głową, z gar­ba­tym dzio­bem, ża­ło­śnie opa­dłym na pierś pu­szy­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatwas, AS: atu̯as

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atłasek m.

 przym. atłasowy, atłaskowy

 przysł. atłasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. hatłas

Wiktionary


atłasek

1. bły­szczą­ca nić do haf­to­wa­nia;
2. ro­dzaj ście­gu (spo­so­bu prze­kła­da­nia nitki)


SJP.pl


atłaskowy

→ atła­sek


SJP.pl

Patrz:

atłasek

atłasowy

1. zro­bio­ny z atła­su (np. atła­so­wa bie­liz­na, atła­so­wa su­knia);
2. taki jak atłas: mięk­ki i de­li­kat­ny (np. atła­so­we dło­nie, atła­so­we spoj­rze­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy atła­su, zro­bio­ny z atła­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atłas m., atłasek m.

 przym. atłaskowy

Wiktionary


au

1. wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy wycie; auu;
2. okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ból; oj, auć, aua


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy ból

 (1.2) wycie zwie­rzę­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku fran­cu­skim
  • Au – gmina w kraju związ­ko­wym Vo­rarl­berg, w po­wie­cie Bre­gen­cja
  • Au am Le­it­ha­ber­ge – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Bruck an der Le­it­ha
  • Au-delà de l'IJse – fran­cu­ska nazwa gminy Ove­rij­se
  • Au – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Bre­is­gau-Hochs­chwarz­we­ald
  • Au am Rhein – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Ra­statt
  • Au in der Hal­ler­tau – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Ba­wa­rii, w po­wie­cie Fre­i­sing
  • Au-Ha­id­ha­u­sen – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny Mo­na­chium
  • Au (Sieg) – część gminy (Ort­ste­il) Win­deck w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w po­wie­cie Rhein-Sieg-Kreis
    • Au (Sieg) – sta­cja ko­le­jo­wa w Au (Sieg)
  • Au – gmina w kan­to­nie St. Gal­len, w okrę­gu Rhe­in­tal
  • Au – szwaj­car­ska nazwa gminy Auw w kan­to­nie Ar­go­wia, w okrę­gu Muri

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au, auć! Użąd­li­ła mnie, sku­ba­na!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aw, AS: au̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ała, auć

Wiktionary


au-pair

[czy­taj: o PER] młoda ko­bie­ta, naj­czę­ściej cu­dzo­ziem­ka, za­trud­nio­na do opie­ki nad dziec­kiem i drob­nych prac do­mo­wych; au pair, oper­ka


SJP.pl


aua

[czy­taj: ała] wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy ból; oj, auć, au


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy ból

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aua! Uką­si­ła mnie!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) au, auć

Wiktionary


aubade

[czy­taj: oBAD] pieśń lub po­e­mat na po­wi­ta­nie po­ran­ka


SJP.pl


aubryt

me­te­o­ryt ka­mien­ny


SJP.pl


auchan

[czy­taj: oszĄ] kon­cern hand­lo­wy z sie­dzi­bą we Fran­cji


SJP.pl

Au­chan SA (fr. ho­mo­fon "Hauts-Champs" [oˈʃɑ̃] – nazwa dziel­ni­cy w mie­ście Ro­u­ba­ix) – sieć hi­per­mar­ke­tów pow­sta­ła we Fran­cji, za­ło­żo­na i na­le­żą­ca do ro­dzi­ny "Mul­liez" (De­cath­lon, Leroy Mer­lin, No­ra­u­to, Orsay). Dzia­łal­ność pro­wa­dzi w kilku kra­jach Eu­ro­py i w Azji.

Wikipedia


aucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od aut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aut m., outing mrz.

Wiktionary


auckland

[czy­taj: OKlend] mia­sto w Nowej Ze­len­dii


SJP.pl

Auc­kland (wym. []; maor. Tāmaki-makau-rau) – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii, po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Wyspy Pół­noc­nej, mię­dzy dwie­ma za­to­ka­mi Oce­a­nu Spo­koj­ne­go: na za­cho­dzie i Ha­u­ra­ki na wscho­dzie. Jest naj­więk­szym mia­stem w pań­stwie, miesz­ka w nim 1 467 800 osób (ok.

Wikipedia


aud.

skrót

 (1.1) = wojsk. au­dy­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kpt. aud. Wik­tor Trom­szczyń­ski, syn Zyg­mun­ta i Marii, uro­dził się 20 grud­nia 1895 r.

Wiktionary


auden

naz­wi­sko


SJP.pl


auderski

naz­wi­sko


SJP.pl


audi

marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Audi

Wiktionary

Nie mylić z: AUDI.

Audi AG – nie­miec­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, z sie­dzi­bą w In­gol­stadt, na­le­żą­cy do kon­cer­nu Volks­wa­gen AG. Za­ło­żo­ny zo­stał w 1909 roku przez Au­gu­sta Hor­cha, który za­ło­żył nową spół­kę po tym, jak od­szedł z za­rzą­du Au­gust-Horch-Mo­tor­wa­gen AG, którą za­ło­żył w 1899 roku. Nazwa przed­się­bior­stwa wy­wo­dzi się z gry słów: Audi to ła­ciń­skie tłu­ma­cze­nie naz­wi­ska Horch (oz­na­cza „słu­chaj!”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed skle­pem za­par­ko­wa­no zie­lo­ne audi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. audica

Wiktionary


audialność

→ au­dial­ny


SJP.pl

Patrz:

audialny

audialny

od­no­szą­cy się do słu­chu, dzia­ła­ją­cy na słuch, od­bie­ra­ny słu­chem, np. sprzęt au­dial­ny; słu­cho­wy, au­dy­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. od­bie­ra­ny przez zmysł słu­chu lub do­ty­czą­cy dźwię­ko­wej formy ko­mu­ni­ka­cji

Wiktionary


audica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mot. sa­mo­chód marki Audi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audi

Wiktionary


audiencja

ofi­cjal­ne po­słu­cha­nie, udzie­lo­ne przez osobę na wy­so­kim sta­no­wi­sku, np. do­stoj­ni­ka, dy­gni­ta­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ofi­cjal­ne spot­ka­nie z kimś na wy­so­kim sta­no­wi­sku

Wiktionary

Au­dien­cja (łac. "au­dien­tia" od "au­di­re" – 'sły­szeć; słu­chać') – pry­wat­ne lub pu­blicz­ne spot­ka­nie lub ofi­cjal­ne po­słu­cha­nie. Au­dien­cji udzie­la zwy­kle osoba pia­stu­ją­ca wy­so­kie sta­no­wi­sko (w szcze­gól­no­ści król lub pa­pież).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój przy­ja­ciel był bar­dzo prze­ję­ty z po­wo­du au­dien­cji u pre­zy­den­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɛ̃nt͡sʲja, AS: au̯dʹi ̯ẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audiencyjny, audiencjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuchanie

Wiktionary


audiencjonalny

przy­miot­nik od: au­dien­cja; au­dien­cyj­ny


SJP.pl


audiencyjny

przy­miot­nik od: au­dien­cja (np. sala au­dien­cyj­na, pora au­dien­cyj­na); au­dien­cjo­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dien­cją, po­słu­cha­niem; słu­żą­cy do od­by­wa­nia au­dien­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiencja ż.

Wiktionary


audik

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Audi


SJP.pl


audio

po­tocz­nie: słu­żą­cy do na­gry­wa­nia i odt­wa­rza­nia dźwię­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dźwię­ko­wy

 (1.2) za­pi­su­ją­cy, odt­wa­rza­ją­cy, przet­wa­rza­ją­cy, wzmac­nia­ją­cy lub prze­sy­ła­ją­cy dźwięk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • audio – dźwięk
  • dźwię­ki sły­szal­ne – fale dźwię­ko­we o czę­stot­li­wo­ści sły­szal­ne dla czło­wie­ka (ok. 20 Hz – 20 kHz).
  • na­da­wa­nie lub od­biór dźwię­ku
  • audio – na­gry­wa­nie dźwię­ku i jego odt­wa­rza­nie
  • audio – „sły­szę” po ła­ci­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Film był nie­zły, ale ścież­ka audio złej ja­ko­ści.

 (1.2) Naj­tań­szy sprzęt audio w in­ter­ne­cie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawdʲjɔ, AS: au̯dʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audion m.

 temsłow. audio-

Wiktionary


audio-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy ze słu­chem, sły­sze­niem, dźwię­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audio

 rzecz. audion mrz.

Wiktionary


audio-video

zwią­za­ny ze sprzę­tem do od­bio­ru, na­gry­wa­nia i przet­wa­rza­nia dźwię­ku oraz obra­zu; audio-wideo


SJP.pl


audio-wideo

zwią­za­ny ze sprzę­tem do od­bio­ru, na­gry­wa­nia i przet­wa­rza­nia dźwię­ku oraz obra­zu; audio-video


SJP.pl


audioanalgezja

znie­czu­la­nie za po­mo­cą dźwię­ków, sto­so­wa­ne m.in. w sto­ma­to­lo­gii


SJP.pl


audiobajka

na­gra­nie audio bajki lub opo­wia­da­nia dla dzie­ci


SJP.pl


audiobook

[czy­taj: ał­dio­buk] na­gra­nie dźwię­ko­we z od­czy­ty­wa­nym przez lek­to­ra tek­stem książ­ki; au­diok­siąż­ka, książ­ka audio, książ­ka do słu­cha­nia, książ­ka mó­wio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) książ­ka mó­wio­na; na­gra­nie dźwię­ko­we za­wie­ra­ją­ce tekst pu­bli­ka­cji książ­ko­wej od­czy­ta­ny przez lek­to­ra;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wy­na­le­zie­niu e-bo­o­ków i au­dio­bo­o­ków na­stą­pił zmierzch po­pu­lar­no­ści pa­pie­ro­wych ksią­żek.

Wiktionary


audiobookowy

→ au­dio­bo­ok [czy­taj: ał­dio­bu­ko­wy]


SJP.pl


audiodeskrypcja

słow­ne opi­sy­wa­nie wi­dzia­ne­go obra­zu dla osób nie­wi­do­mych i sła­bo­wi­dzą­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. do­dat­ko­we ob­ja­śnie­nia dzie­ła wple­cio­ne po­mię­dzy stan­dar­do­wy opis czy dia­lo­gi i opi­su­ją­ce sce­ne­rię oraz kon­tekst i umoż­li­wia­ją­ce od­biór tego dzie­ła przez osoby z nie­peł­no­spraw­no­ścią wzro­ku

Wiktionary

Au­dio­de­skryp­cja – z audio ("do­ty­czą­cy słu­chu, dźwię­ku") oraz

 des­crip­tio ("zwią­za­ny z ry­so­wa­niem, opi­sy­wa­niem") – prze­ka­zy­wa­ny drogą słu­cho­wą, wer­bal­ny opis tre­ści wi­zu­al­nych oso­bom nie­wi­do­mym i sła­bo­wi­dzą­cym. Au­dio­de­skryp­cja jest na­zy­wa­na rów­nież "opi­sem wideo" lub "opi­so­wą nar­ra­cją".

Wikipedia


audiodeskryptor

osoba słow­nie opi­su­ją­ca wi­dzia­ny obraz oso­bom nie­wi­do­mym i sła­bo­wi­dzą­cym


SJP.pl


audiodeskryptorka

ko­bie­ta słow­nie opi­su­ją­ca wi­dzia­ny obraz oso­bom nie­wi­do­mym i sła­bo­wi­dzą­cym


SJP.pl


audiofil

osoba szcze­gól­nie za­in­te­re­so­wa­na wy­so­ką ja­ko­ścią dźwię­ku i sprzę­tem do jego odt­wa­rza­nia


SJP.pl

Au­dio­fil (z audio „sły­szę”, z gr. "phi­los" „ko­cha­ją­cy”) – osoba szcze­gól­nie za­in­te­re­so­wa­na wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku i ko­lek­cjo­nu­ją­ca sprzęt odt­wa­rza­ją­cy naj­wyż­szej klasy. Na­le­ży stwier­dzić, że słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go PWN w swo­jej de­fi­ni­cji słowa „au­dio­fil” na­zy­wa tę klasę po pro­stu „naj­wyż­szą klasą”, nie od­no­sząc się przy tym do kon­kret­nych pa­ra­me­trów tech­nicz­nych czy kwe­stii ce­no­wych.

Wikipedia


audiofilia

szcze­gól­ne za­in­te­re­so­wa­nie wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku i ko­lek­cjo­no­wa­nie sprzę­tu odt­wa­rza­ją­ce­go naj­wyż­szej klasy; au­dio­fi­lizm


SJP.pl


audiofilizm

szcze­gól­ne za­in­te­re­so­wa­nie wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku i ko­lek­cjo­no­wa­nie sprzę­tu odt­wa­rza­ją­ce­go naj­wyż­szej klasy; au­dio­fi­lia


SJP.pl


audiofilka

→ au­dio­fil


SJP.pl

Patrz:

audiofil

audiofilski

→ au­dio­fil


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dio­fi­la­mi; przy­wią­zu­ją­cy wiel­ką wagę do ja­ko­ści dźwię­ku

Wiktionary

Patrz:

audiofil

audiofilskość

→ au­dio­fil­ski


SJP.pl

Patrz:

audiofilski

audiofilstwo

bycie au­dio­fi­lem - osobą szcze­gól­nie za­in­te­re­so­wa­ną wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku


SJP.pl


audiofonolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie au­dio­fo­no­lo­gii


SJP.pl


audiofonologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem na­rzą­du słu­chu i rów­no­wa­gi oraz dia­gno­sty­ką głosu i mowy


SJP.pl


audiograf

przy­rząd do okre­śla­nia do­kład­no­ści słu­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. sa­mo­za­pi­su­ją­cy przy­rząd do ba­da­nia do­kład­no­ści słu­chu

Wiktionary


audiogram

gra­ficz­ny obraz wy­ni­ków ba­da­nia au­dio­me­trem, w po­sta­ci krzy­wej prze­wod­nict­wa dźwię­ków dla obu uszu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. zapis wy­ni­ku ba­da­nia słu­chu za po­mo­cą au­dio­me­tru;

Wiktionary

Au­dio­gram (łac. "audio" – sły­szę, gr. "grámma" – pismo, li­te­ra) – gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie wy­ni­ku ba­da­nia au­dio­me­trycz­ne­go. Ba­da­nie oce­nia spraw­ność na­rzą­du słu­chu (czę­stot­li­wość, gło­śność). Tony ge­ne­ro­wa­ne są przez au­dio­metr.

Na au­dio­gra­mie za­pi­sy­wa­ne są progi sły­sze­nia tonów czy­stych, przed­sta­wia­ją­ce czę­stot­li­wość i gło­śność w dB HL (ang. "he­a­ring level" – próg sły­szal­no­ści). Ba­da­nie prze­pro­wa­dza się dla każ­de­go ucha od­dziel­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔɡrãm, AS: au̯dʹi ̯ogrãm

Wiktionary


audioholik

osoba pra­gną­ca jak naj­lep­sze­go sprzę­tu do odt­wa­rza­nia mu­zy­ki oraz przy­wią­zu­ją­ca zbyt dużą wagę do ja­ko­ści odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku


SJP.pl


audioholizm

chęć po­sia­da­nia naj­lep­sze­go sprzę­tu do odt­wa­rza­nia mu­zy­ki oraz przy­wią­zy­wa­nie zbyt dużej wagi do ja­ko­ści odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku, trak­to­wa­ne jako objaw cho­ro­by


SJP.pl


audiokonferencja

kon­fe­ren­cja te­le­fo­nicz­na


SJP.pl


audioksiążka

na­gra­nie dźwię­ko­we z od­czy­ty­wa­nym przez lek­to­ra tek­stem książ­ki; au­dio­bo­ok, książ­ka audio, książ­ka do słu­cha­nia, książ­ka mó­wio­na


SJP.pl


audiolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie au­dio­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem za­bu­rzeń słu­chu

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka au­dio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posz­łam do au­dio­lo­ga zro­bić test trąb­ki słu­cho­wej i po­miar odru­chu z mię­śnia strze­miącz­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔlɔk, AS: au̯dʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiologia ż.

:: fż. audiolożka ż.

 przym. audiologiczny

 przysł. audiologicznie

Wiktionary


audiologia

dział oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii, nauka zaj­mu­ją­ca się wła­ści­wo­ścia­mi aku­stycz­ny­mi na­rzą­du słu­chu, jego bu­do­wą, me­cha­niz­mem sły­sze­nia, wraz z jego za­bu­rze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. fizj. med. nauka o słu­chu

Wiktionary

Au­dio­lo­gia – nauka o słu­chu. Jako dzie­dzi­na me­dy­cy­ny jest dzia­łem oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii, zaj­mu­ją­cym się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób na­rzą­dów słu­chu i rów­no­wa­gi. W Pol­sce funk­cjo­nu­je w ra­mach spe­cja­li­za­cji le­kar­skiej au­dio­lo­gii i fo­nia­trii trwa­ją­cej 5 lat (2 lata mo­du­łu pod­sta­wo­we­go z oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii i 3 lata mo­du­łu spe­cja­li­stycz­ne­go z au­dio­lo­gii i fo­nia­trii). Kon­sul­tan­tem kra­jo­wym au­dio­lo­gii i fo­nia­trii od 21 czerw­ca 2017 roku jest prof. dr hab. n. med. Ma­rio­la Elż­bie­ta Śli­wiń­ska-Ko­wal­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spe­cja­li­ści au­dio­lo­gii prze­pro­wa­dza­ją róż­no­rod­ne testy słu­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiolog m.

 przym. audiologiczny

Wiktionary


audiologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z au­dio­lo­gią, do­ty­czą­cy au­dio­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiologia ż., audiolog mos. / ż.

Wiktionary


audiolożka

→ au­dio­log


SJP.pl

Patrz:

audiolog

audiometr

przy­rząd do ba­da­nia słu­chu, który na­da­je od­po­wied­nie tony o róż­nym na­tę­że­niu do obu uszu, przez co stwier­dza się próg sły­szal­no­ści tych tonów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. urzą­dze­nie aku­stycz­ne słu­żą­ce do dia­gno­sty­ki za­bu­rzeń or­ga­nicz­nych na­rzą­du słu­chu;

Wiktionary

Au­dio­metr (łac. "audio" → sły­szę, gr. "metréō" → mie­rzę) – urzą­dze­nie aku­stycz­ne słu­żą­ce do dia­gno­sty­ki za­bu­rzeń or­ga­nicz­nych na­rzą­du słu­chu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔ̃mɛtr̥, AS: au̯dʹi ̯õmetr̦

Wiktionary


audiometria

dział au­dio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem pro­gów sły­szal­no­ści i wnio­sko­wa­niem (z au­dio­gra­mów) o ewen­tu­al­nych usz­ko­dze­niach i cho­ro­bach na­rzą­du słu­chu


SJP.pl


audiometryczny

przy­miot­nik od: au­dio­me­tria


SJP.pl


audion

naj­prost­szy lam­po­wy od­bior­nik ra­dio­wy, obec­nie nie­pro­du­ko­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. elek­tron. pier­wsza kon­struk­cyj­nie trio­da (lam­po­wa);

Wiktionary

Au­dion, lampa au­dio­no­wa (łac. "audio" - sły­szę) - hi­sto­rycz­na lampa elek­tro­no­wa, pier­wsza elek­tro­nicz­na lampa wzmac­nia­ją­ca (trio­da), dzia­ła­ją­ca jako de­tek­tor oraz wzmac­niacz (uzy­ska­ne­go po de­tek­cji) sy­gna­łu m.cz.[]. Dzię­ki tej pod­wój­nej funk­cji poz­wo­li­ła uzy­skać więk­szą czu­łość od­bior­ni­ka, co umoż­li­wi­ło od­biór sta­cji ra­dio­fo­nicz­nych, znaj­du­ją­cych się w znacz­nej od­le­gło­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. audio

 temsłow. audio-

Wiktionary


audioprzewodnik

prze­no­śne urzą­dze­nie z na­gra­ny­mi in­for­ma­cja­mi ułat­wia­ją­cy­mi zwie­dza­nie


SJP.pl


audioreportaż

re­por­taż w for­mie dźwię­ko­wej


SJP.pl


audioserial

se­rial w for­mie dźwię­ko­wej


SJP.pl


audiosfera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół dźwię­ków trans­mi­to­wa­nych, świat dźwię­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­dios­fe­ra jest coraz czę­ściej te­ma­tem badań aka­de­mic­kich, zna­la­zła też swoje miej­sce w obie­gu ar­ty­stycz­nym.

 (1.1) Więk­sza jest w per­cep­cji au­dios­fe­ry rola poz­na­nia in­tu­i­cyj­ne­go, afek­tyw­ne­go. Nie ma po­trze­by in­te­lek­tu­a­li­za­cji doś­wiad­cze­nia mu­zy­ki, można się po pro­stu w nią emo­tyw­nie za­nu­rzać.

Wiktionary


audioskop

po­łą­cze­nie pro­jek­to­ra z ma­gne­to­fo­nem ka­se­to­wym


SJP.pl


audioteka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór au­dio­bo­o­ków zgro­ma­dzo­ny w danej in­sty­tu­cji lub przez pry­wat­ną osobę

Wiktionary

Au­dio­te­ka – pol­skie przed­się­bior­stwo z bran­ży au­dio­bo­o­ków. Za­ło­żo­ne w 2008 r. przez Mar­ci­na Be­me­go i Bła­że­ja Kuklę. W 2013 Beme otrzy­mał na­gro­dę Śląk­fa w ka­te­go­rii Wy­daw­ca/Pro­mo­tor Roku za dzia­ła­ność Au­dio­te­ki. W 2023 prze­ję­te przez Wir­tu­al­ną Pol­skę; w tym okre­sie firma miała około 215 tys. użyt­kow­ni­ków, i udo­step­nia­ła ok. 20,000 po­zy­cji. W 2025 firma udo­stęp­nia­ła ok. 30,000 po­zy­cji, dzia­ła­ła także poza Pol­ską w Niem­czech, na Lit­wie i w Cze­chach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baśka ma bo­ga­tą au­dio­te­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawdʲjɔˈtɛka, AS: au̯dʹi ̯oteka

Wiktionary


audioteks

usłu­ga po­le­ga­ją­ca na udo­stęp­nie­niu abo­nen­to­wi, za poś­red­nict­wem sieci te­le­fo­nicz­nej, moż­li­wo­ści ko­rzy­sta­nia z ser­wi­sów in­for­ma­cyj­nych i roz­ryw­ko­wych za pod­wyż­szo­ną opła­tą; au­dio­tekst


SJP.pl


audioteksowy

→ au­dio­teks; au­dio­tek­sto­wy


SJP.pl


audiotekst

usłu­ga po­le­ga­ją­ca na udo­stęp­nie­niu abo­nen­to­wi, za poś­red­nict­wem sieci te­le­fo­nicz­nej, moż­li­wo­ści ko­rzy­sta­nia z ser­wi­sów in­for­ma­cyj­nych i roz­ryw­ko­wych za pod­wyż­szo­ną opła­tą; au­dio­teks


SJP.pl


audiotele

ro­dzaj gry or­ga­ni­zo­wa­nej przez sta­cje te­le­wi­zyj­ne, po­le­ga­ją­cej na udzie­le­niu od­po­wie­dzi (np. te­le­fo­nicz­nej, ese­me­so­wej) na pro­ste py­ta­nia za­da­wa­ne na an­te­nie, zwy­cięz­cą jest osoba wy­lo­so­wa­na spoś­ród tych, które na­de­sła­ły po­praw­ną od­po­wiedź


SJP.pl


audiotelediota

osoba bio­rą­ca udział w au­dio­te­le; au­dio­te­lo­wicz


SJP.pl


audiotelowicz

osoba bio­rą­ca udział w au­dio­te­le; au­dio­te­le­dio­ta


SJP.pl


audiowizor

rzad­ko: wi­de­o­fon, wi­de­o­te­le­fon


SJP.pl


audiowizualnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wy­ko­rzy­stu­ją­cy za­rów­no dźwięk (audio), jak i obraz (wideo)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stą­pie­nie zo­sta­ło przed­sta­wio­ne au­dio­wi­zu­al­nie, z uży­ciem filmu i mu­zy­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiowizualność ż.

Wiktionary


audiowizualność

prze­ka­zy­wa­nie tre­ści rów­no­cze­śnie za po­mo­cą dźwię­ku i obra­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­dio­wi­zu­al­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audiowizualny

 przysł. audiowizualnie

Wiktionary


audiowizualny

rów­no­cze­śnie sły­szal­ny i wi­dzial­ny, słu­cho­wo-wzro­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­rów­no wra­żeń słu­cho­wych, jak i wzro­ko­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiowizualność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słuchowo-wzrokowy

Wiktionary


auditing

ofi­cjal­na kon­tro­la po­le­ga­ją­ca na spraw­dze­niu zgod­no­ści dzia­łań, da­nych lub pro­ce­sów z przy­ję­ty­mi za­ło­że­nia­mi, prze­pi­sa­mi prawa lub obo­wią­zu­ją­cy­mi za­sa­da­mi; au­dy­ting, audyt


SJP.pl


audrey

[czy­taj: odrej, odri] obce imię żeń­skie


SJP.pl


audycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od audyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie audyt, lecz tylko mały au­dy­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audyt m.

Wiktionary


audycja

1. część skła­do­wa pro­gra­mu ra­dio­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go
2. kon­cert po­pu­la­ry­za­tor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­gram ra­dio­wy;

 (1.2) ro­dzaj wew­nętrz­ne­go po­pi­su w szko­le mu­zycz­nej

Wiktionary

Zo­bacz też: Au­dy­cja (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Au­dy­cja – ciąg ru­cho­mych obra­zów z dźwię­kiem lub bez niego (au­dy­cja au­dio­wi­zu­al­na) albo ciąg dźwię­ków (au­dy­cja ra­dio­wa), sta­no­wią­cy, ze wzglę­du na treść, formę, przez­na­cze­nie lub au­tor­stwo, odręb­ną ca­łość w stwo­rzo­nym przez do­staw­cę usłu­gi me­dial­nej pro­gra­mie lub ka­ta­lo­gu au­dy­cji pu­blicz­nie udo­stęp­nia­nych w ra­mach au­dio­wi­zu­al­nej usłu­gi me­dial­nej na żą­da­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy słu­cha­łeś po­ran­nej au­dy­cji?

 (1.2) W po­nie­dzia­łek w małej sali kon­cer­to­wej miała miej­sce au­dy­cja mu­zycz­na pt. „Mu­zy­ka ba­ro­ko­wa”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdɨt͡sʲja, AS: au̯dycʹi ̯a

Wiktionary


audycyjka

zdrob­nie­nie od: au­dy­cja


SJP.pl


audyfon

pra­cow­nia ar­ty­sty pla­sty­ka, fo­to­gra­fa


SJP.pl


audyt

1. ofi­cjal­na kon­tro­la np. do­cho­dów firmy, po­le­ga­ją­ca na spraw­dze­niu zgod­no­ści cze­goś z przy­ję­ty­mi za­ło­że­nia­mi, obo­wią­zu­ją­cym pra­wem, za­sa­da­mi itp.; au­di­ting;
2. akcja śle­dze­nia ak­tyw­no­ści użyt­kow­ni­ków ser­we­ra w In­ter­ne­cie;
3. audyt ener­ge­tycz­ny - do­radzt­wo in­we­sty­cyj­ne ma­ją­ce na celu ra­cjo­na­li­za­cję zu­ży­cia ener­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­so­wa kon­tro­la przed­się­bior­stwa ukie­run­ko­wa­na na spraw­dze­nie do­cho­do­wo­ści lub zgod­no­ści sto­so­wa­nych pro­ce­dur z za­ło­że­nia­mi;

Wiktionary

Audyt – nie­za­leż­na ocena danej or­ga­ni­za­cji, sy­ste­mu, pro­ce­su, pro­jek­tu lub pro­duk­tu.

Przed­miot au­dy­tu jest ba­da­ny pod wzglę­dem zgod­no­ści z okre­ślo­ny­mi stan­dar­da­mi, wzor­ca­mi, li­sta­mi kon­trol­ny­mi, prze­pi­sa­mi prawa, nor­ma­mi lub prze­pi­sa­mi wew­nętrz­ny­mi or­ga­ni­za­cji (po­li­ty­ki, pro­ce­du­ry).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. audytorium n., audycik mrz., audytorka ż., audytor mos.

 przym. audytowy

Wiktionary


audyting

ofi­cjal­na kon­tro­la po­le­ga­ją­ca na spraw­dze­niu zgod­no­ści dzia­łań, da­nych lub pro­ce­sów z przy­ję­ty­mi za­ło­że­nia­mi, prze­pi­sa­mi prawa lub obo­wią­zu­ją­cy­mi za­sa­da­mi; au­di­ting, audyt


SJP.pl


audytor

1. sę­dzia woj­sko­wy
2. księ­go­wy po­sia­da­ją­cy upraw­nie­nia do we­ry­fi­ka­cji rocz­ne­go bi­lan­su firmy dla po­trzeb za­in­te­re­so­wa­nych stron (urząd skar­bo­wy, kon­tra­hen­ci, ak­cjo­na­riu­sze, in­we­sto­rzy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto prze­pro­wa­dza audyt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­dy­tor – bie­gły re­wi­dent
  • Au­dy­tor – sę­dzia woj­sko­wy
  • Au­dy­tor – sę­dzia ko­ściel­ny
  • Au­dy­tor ener­ge­tycz­ny
  • Au­dy­tor efek­tyw­no­ści ener­ge­tycz­nej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. audyt mrz.

 przym. audytorski, audytowy

Wiktionary


audytorium

1. sala wy­kła­do­wa;
2. słu­cha­cze wy­kła­du, wy­stę­pu, kon­cer­tu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sala wy­kła­do­wa, od­czy­to­wa;

 (1.2) ogół słu­cha­czy zgro­ma­dzo­nych na wy­kła­dzie, od­czy­cie, kon­cer­cie

Wiktionary

Au­dy­to­rium ( au­di­to­rium), sala wy­kła­do­wa – sala wy­kła­do­wa, od­czy­to­wa z za­sa­dy o am­fi­te­a­tral­nym ukła­dzie miejsc dla słu­cha­czy, lub ogół słu­cha­czy zgro­ma­dzo­nych na wy­kła­dzie, od­czy­cie, kon­cer­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W au­dy­to­rium wiało nudą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawdɨˈtɔrʲjũm, AS: au̯dytorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audytoryjny

 rzecz. audyt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aula, sala

 (1.2) publiczność, publika, słuchacze, widownia, widzowie, zebrani

Wiktionary


audytorka

księ­go­wa po­sia­da­ją­ca upraw­nie­nia do we­ry­fi­ka­cji rocz­ne­go bi­lan­su firmy dla po­trzeb za­in­te­re­so­wa­nych stron (urząd skar­bo­wy, kon­tra­hen­ci, ak­cjo­na­riu­sze, in­we­sto­rzy)


SJP.pl


audytorski

do­ty­czą­cy kon­tro­li ksiąg i fi­nan­sów firmy lub osoby prze­pro­wa­dza­ją­cej taką kon­tro­lę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dy­tem lub au­dy­to­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audytor mos.

Wiktionary


audytoryjny

przy­miot­nik od: au­dy­to­rium


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dy­to­rium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audytorium n.

Wiktionary


audytowalność

→ au­dy­to­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

audytowalny

audytowalny

da­ją­cy się au­dy­to­wać


SJP.pl


audytować

prze­pro­wa­dzać audyt


SJP.pl


audytowy

→ audyt, po­stę­po­wa­nie au­dy­to­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­dy­tem, do­ty­czą­cy au­dy­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audyt mrz., audytor mos., audytorka ż.

Wiktionary


audytywny

taki, który sły­chać, da­ją­cy się od­bie­rać za po­mo­cą słu­chu (np. au­dy­tyw­ne środ­ki na­u­cza­nia); słu­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. przys­wa­ja­ny za po­mo­cą słu­chu; do­ty­czą­cy per­cep­cji dźwię­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam au­dy­tyw­ny styl ucze­nia się.

Wiktionary


audyzm

dy­skry­mi­no­wa­nie głu­chych i sła­bo­sły­szą­cych


SJP.pl


auerowski

metal au­e­row­ski - stop, rza­dziej czy­sty metal zdol­ny do wyt­wa­rza­nia iskier przy krze­sa­niu, sto­so­wa­ny w za­pal­nicz­kach kie­szon­ko­wych


SJP.pl


augelit

rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów


SJP.pl

Au­ge­lit – rzad­ki mi­ne­rał z ro­dzi­ny fos­fo­ra­nów.

Wikipedia


augiasz

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: król Elidy na Pe­lo­po­ne­zie, syn He­lio­sa (lub For­ba­sa; Po­sej­do­na) i Hyr­mi­ne, brat Ak­to­ra, przy­rod­ni brat króla Kol­chi­dy Aje­te­sa, ma­ją­cy wiel­kie stada bydła trzy­ma­ne w strasz­li­wie brud­nej staj­ni, którą oczy­ścił He­ra­kles w jeden dzień;
2. staj­nia Au­gia­sza - prze­no­śnie o ja­kimś śro­do­wi­sku, in­sty­tu­cji, w któ­rych pa­nu­je zamęt, nie­ład


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. le­gen­dar­ny król Elidy na Pe­lo­po­ne­zie, jeden z Ar­go­na­u­tów, syn He­lio­sa;

Wiktionary

Au­giasz (gr. Αὐγείας Augeías, łac. Au­ge­as, co zna­czy "jasny") – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Elidy na Pe­lo­po­ne­zie, jeden z Ar­go­na­u­tów.

Jego po­cho­dze­nie jest po­da­wa­ne od­mien­nie, w za­leż­no­ści od źró­deł. Niek­tó­re po­da­ją, że był synem He­lio­sa i Na­u­si­da­me, inne uz­na­ją go za syna Po­sej­do­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­wien Au­giasz, który w tam­tym cza­sie objął rządy nad Elidą, miał trzy ty­sią­ce wołów.

Wiktionary


augiaszowy

1. staj­nia au­gia­szo­wa - mi­to­lo­gicz­na staj­nia nie­czy­szczo­na przez wile lat, w sta­nie skraj­ne­go za­nied­ba­nia i za­pu­szcze­nia, którą He­ra­kles oczy­ścił w ciągu jed­ne­go dnia; staj­nia Au­gia­sza;
2. w prze­no­śni: o czymś w sta­nie wiel­kie­go za­nied­ba­nia, o wiel­kim na­gro­ma­dze­niu ba­ła­ga­nu i błę­dów, ocze­ku­ją­cym na upo­rząd­ko­wa­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mitgr. zwią­za­ny z kró­lem Au­gia­szem

Wiktionary


augit

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów;

Wiktionary

Augit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Mi­ne­rał po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "auge" = blask i na­wią­zu­je do sil­ne­go, szkli­ste­go po­ły­sku tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawʲɟit, AS: au̯ʹǵit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. augitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minerał

Wiktionary


augitowy

→ augit


SJP.pl

Patrz:

augit

augment

gra­ma­tycz­ny pre­fiks e cha­rak­te­ry­zu­ją­cy for­ma­cje czasu przesz­łe­go w sze­re­gu sta­rych ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. sa­mo­gło­ska do­da­wa­na na po­cząt­ku cza­sow­ni­ka, zaz­na­cza­ją­ca formę czasu przesz­łe­go;

Wiktionary

Aug­ment – w ję­zy­koz­naw­stwie wy­stę­pu­ją­ca w od­mia­nie cza­sow­ni­ka do­dat­ko­wa sa­mo­gło­ska na po­cząt­ku wy­ra­zu, zaz­na­cza­ją­ca czasy przesz­łe w niek­tó­rych ję­zy­kach in­do­e­u­ro­pej­skich, cha­rak­te­ry­stycz­na m.in. dla greki kla­sycz­nej (wy­stę­pu­je także w ję­zy­ku no­wo­grec­kim), san­skry­tu oraz w pew­nym za­kre­sie ję­zy­ka or­miań­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡmɛ̃nt, AS: au̯gmẽnt

Wiktionary


augmentacja

1. w mu­zy­ce: dwu­krot­ne po­więk­sze­nie war­to­ści ryt­micz­nej nut;
2. daw­niej: po­więk­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. tech­ni­ka imi­ta­cyj­na po­le­ga­ją­ca na wy­dłu­że­niu, naj­czę­ściej dwu­krot­nym, wszyst­kich war­to­ści ryt­micz­nych te­ma­tu;

 (1.2) med. w kar­dio­lo­gii: zwięk­sze­nie war­to­ści ci­śnie­nia w głów­nych tęt­ni­cach spo­wo­do­wa­ne przez falę zwrot­ną;

 (1.3) med. w sto­ma­to­lo­gii: wy­peł­nie­nie ubyt­ków kości wy­rost­ka zę­bo­do­ło­we­go;

Wiktionary

Aug­men­ta­cja – tech­ni­ka imi­ta­cyj­na po­le­ga­ją­ca na wy­dłu­że­niu, naj­czę­ściej dwu­krot­nym, wszyst­kich war­to­ści ryt­micz­nych te­ma­tu. Sze­ro­ko wy­ko­rzy­sty­wa­na w ba­ro­ko­wej po­li­fo­nii i przeksz­tał­ce­niach wa­ria­cyj­nych. Tech­ni­ką od­wrot­ną do aug­men­ta­cji jest dy­mi­nu­cja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: au̯gmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) augmentacja kości, sterowana regeneracja kości, pot. nadbudowa kości

Wiktionary


augmentacyjny

→ aug­men­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

augmentacja

augmentativum

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze aug­men­ta­tyw­nym (zgru­bia­łym), wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­tyw, aug­men­ta­ti­wum, zgru­bie­nie


SJP.pl


augmentatiwum

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze zgru­bia­łym, wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­tyw, aug­men­ta­ti­vum, aug­men­ta­ty­wum, zgru­bie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. wyraz ut­wo­rzo­ny za po­mo­cą od­po­wied­nich for­man­tów (przy­rost­ków), który oz­na­cza po­więk­sze­nie, wzmoc­nie­nie lub czę­sto także za­bar­wie­nie pe­jo­ra­tyw­ne w sto­sun­ku do wy­ra­zu pod­sta­wo­we­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrubienie, war. augmentatyw

Wiktionary


augmentatyw

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze aug­men­ta­tyw­nym (zgru­bia­łym), wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­ti­vum, aug­men­ta­ti­wum, zgru­bie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. forma słowa wska­zu­ją­ca na więk­szość, in­ten­syw­ność lub po­tę­gę cechy wy­ra­zu pod­sta­wo­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. augmentatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrubienie, war. augmentativum, augmentatiwum

Wiktionary


augmentatywność

→ aug­men­ta­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

augmentatywny

augmentatywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: zgru­bia­ły, ma­ją­cy lub na­da­ją­cy zna­cze­nie zgru­bia­łe


SJP.pl


augmentatywum

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze zgru­bia­łym, wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­tyw, aug­men­ta­ti­vum, aug­men­ta­ti­wum, zgru­bie­nie


SJP.pl


augsburczyk

miesz­ka­niec Augs­bur­ga; Augs­bur­ża­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Augs­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augsburg mrz.

:: fż. augsburżanka ż., augsburka ż.

 przym. augsburski

Wiktionary


augsburg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w Ba­wa­rii, hi­sto­rycz­na sto­li­ca Szwa­bii;

Wiktionary

Augs­burg ( Au­gu­sta Vin­de­li­co­rum) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, sto­li­ca re­jen­cji Szwa­bia, re­gio­nu Augs­burg oraz sie­dzi­ba po­wia­tu ziem­skie­go Augs­burg. Trze­cie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto Ba­wa­rii (po Mo­na­chium i No­rym­ber­dze). Leży nad rze­ka­mi Lech i Wer­tach, na przed­gó­rzu al­pej­skim na wy­so­ko­ści 494 m n.p.m. Jedno z naj­star­szych miast nie­miec­kich, za­ło­żo­ne przez Rzy­mian. Hi­sto­rycz­na sto­li­ca Szwa­bii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡzburk, AS: au̯gzburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augsburczyk mos., augsburka ż., augsburżanka ż.

 przym. augsburski, augsburgski

Wiktionary


augsburgski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Augs­bur­giem, do­ty­czą­cy Augs­bur­ga, po­cho­dzą­cy z Augs­bur­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] wyz­na­nie augs­burg­skie w Niem­czech i Pru­sach poz­no­si­ło ka­te­dry i ka­pi­tu­ły — luboć za­trzy­ma­ło tu i ow­dzie tytuł bi­sku­pów […].

 (1.1) Je­stem tak samo da­le­ki od ogra­ni­czo­no­ści ła­ciń­skiej, jak od ogra­ni­czo­no­ści bi­zan­tyj­skiej, albo augs­burg­skiej czy ge­new­skiej: wyz­na­wa­na prze­ze mnie re­li­gia Ducha Świę­te­go jest szer­sza i bar­dziej po­jem­na od wszyst­kich szcze­gó­ło­wych re­li­gii.

 (1.1) Mię­dzy in­ny­mi roz­ma­wiał ze swym przy­ja­cie­lem, księ­ciem augs­burg­skim, jak na­le­ża­ło pomóc zna­ko­mi­te­mu twór­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augsburg mrz.

 przysł. augsburgsko, po augsburgsku

Wiktionary


augsburka

miesz­kan­ka Augs­bur­ga; Augs­bur­żan­ka


SJP.pl


augsburski

→ Augs­burg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Augs­bur­giem, do­ty­czą­cy Augs­bur­ga

Wiktionary

Patrz:

Augsburg

Powiązane:

 rzecz. Augsburg mrz., augsburczyk mos.

Wiktionary


augsburżanin

miesz­ka­niec Augs­bur­ga


SJP.pl


augsburżanka

miesz­kan­ka Augs­bur­ga


SJP.pl


augst

naz­wi­sko


SJP.pl

Augst (gsw. "Augscht"; hist. "Ba­se­la­ugst") – gmina (niem. "Ein­woh­ner­ge­me­in­de") w pół­noc­nej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie Ba­zy­lea-Okręg, w okrę­gu La­u­fen. 31 grud­nia 2020 roku li­czy­ła 1 061 miesz­kań­ców.

Wikipedia


augur

1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ka­płan zaj­mu­ją­cy się wró­że­niem, głów­nie or­ni­to­man­cją, hie­ro­man­cją i astro­man­cją
2. prze­no­śnie: czło­wiek uwa­ża­ją­cy się za wy­rocz­nię w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ka­płan ofi­cjal­nie od­czy­tu­ją­cy ze zna­ków nie­biań­skich i lotu pta­ków wolę bogów (tzw. au­spi­cjum);

 (1.2) przen. czło­wiek uwa­ża­ją­cy się lub uwa­ża­ny za wy­rocz­nię w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Augur (łac.) – rzym­ski ka­płan, który od­czy­ty­wał wolę bogów z nieba nad mia­stem na pod­sta­wie zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych i lotu pta­ków. W okre­sie póź­nej re­pu­bli­ki, gdy loty pta­ków nad gęsto za­lud­nio­nym Rzy­mem były już rzad­kie, do od­czy­ta­nia woli bogów uży­wa­no spe­cjal­nie ho­do­wa­nych kur.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡur, AS: au̯gur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. augurka ż.

Wiktionary


august

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gu­stus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. jeden z ty­tu­łów ce­sa­rzy rzym­skich;

 (1.2) przest. bła­zen, klown

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. sier­pień

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust – imię mę­skie
  • Au­gust – jeden z ty­tu­łów uży­wa­nych przez rzym­skich ce­sa­rzy
  • Ok­ta­wian Au­gust – pier­wszy ce­sarz rzym­ski
  • Au­gust – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Jo­a­qu­in
  • Au­gust (1847-1889) – in­fant por­tu­gal­ski, ksią­żę Co­im­bry
  • Au­gust (1772-1822) – ksią­żę Sak­so­nii-Gothy-Al­ten­bur­ga, pi­sarz
  • Au­gust (1655–1715) – ksią­żę Sak­so­nii-Mer­se­bur­ga-Zörbig
  • Au­gust (1614-1680) – ksią­żę Sach­sen-Weißenfels z dy­na­stii Wet­ty­nów
  • Au­gust – w więk­szo­ści ję­zy­ków eu­ro­pej­skich, nazwa mie­sią­ca sier­pień

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡust, AS: au̯gust

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. augusta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustus

Wiktionary


augusta

tytuł żon ce­sa­rzy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Au­gust

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­sta – tytuł na­da­wa­ny rzym­skiej ce­sa­rzo­wej
  • Au­gu­sta – imię żeń­skie
  • Au­gu­sta (1871–1938) – ro­syj­ska schim­nisz­ka pra­wo­sław­na, świę­ta no­wo­mę­czen­ni­ca
  • Au­gu­sta – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych
  • Au­gu­sta – miej­sco­wość w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia w Au­stra­lii
  • Au­gu­sta – miej­sco­wość w pro­win­cji On­ta­rio w Ka­na­dzie
  • Au­gu­sta – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Sy­ra­ku­zy
    • Au­gu­sta – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Au­gu­sta – die­cez­ja ty­tu­lar­na Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go
  • Au­gu­sta – sto­li­ca stanu Maine
  • Au­gu­sta – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Wo­o­druff
  • Au­gu­sta – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Rich­mond

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈɡusta, AS: au̯gusta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianin mos., augustianka ż.

Wiktionary


augustdor

złota mo­ne­ta Au­gu­sta III o war­to­ści 30 zło­tych


SJP.pl

Au­gust­dor – złota mo­ne­ta war­to­ści pię­ciu ta­la­rów wpro­wa­dzo­na do obie­gu przez Au­gu­sta II.

Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka fran­cu­skie­go ("Au­gust d'or") i zna­czy "złoty Au­gust".

Bito rów­nież pod­wój­ne złote au­gust­do­ry i pó­ła­u­gust­do­ry.

Wikipedia


auguste

[czy­taj: oGÜST albo oGIST] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl


augustianie

ka­to­lic­ki zakon, opar­ty na re­gu­le świę­te­go Au­gu­sty­na, pow­sta­ły we Wło­szech w la­tach 1244-1256


SJP.pl

Nie mylić z: ka­no­ni­cy re­gu­lar­ni św. Au­gu­sty­na. Zo­bacz też: ro­dzi­na au­gu­stiań­ska.

Zakon Świę­te­go Au­gu­sty­na (Au­gu­stia­nie, łac. "Ordo Sanc­ti Au­gu­sti­ni" – OSA; do 1963 au­gu­stia­nie-ere­mi­ci, łac. "Ordo Ere­mi­ta­rum Sanc­ti Au­gu­sti­ni", OESA) – zgro­ma­dze­nie za­kon­ne pow­sta­łe 1 marca 1256 po zjed­no­cze­niu wielu wspól­not ere­mic­kich, które żyły we­dług re­gu­ły św. Au­gu­sty­na.

Wikipedia


augustianin

za­kon­nik re­gu­ły św. Au­gu­sty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu ży­ją­ce­go we­dług re­gu­ły św. Au­gu­sty­na z Hip­po­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­tam książ­kę o au­striac­kim au­gu­stia­ni­nie Grze­go­rzu Mend­lu.

 (1.1) Ho­no­ra­ta sprze­da­je oku­la­ry sło­necz­ne przed klasz­to­rem au­gu­stia­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August m., Augusta ż., Augustyn m., Augustyna ż., Augustów m., Augustynka ż., augustowianin m., augustowianka ż.

:: fż. augustianka ż.

 przym. augustiański, augustowski, Augustowy, Augustynowy

Wiktionary


augustianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. teol. dok­try­na roz­wi­nię­ta przez Au­gu­sty­na z Hip­po­ny

Wiktionary

Au­gu­stia­nizm lub au­gu­sty­nizm – sze­ro­kie po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce wpływ dok­try­ny św. Au­gu­sty­na z Hip­po­ny na eu­ro­pej­ską myśl te­o­lo­gicz­no-fi­lo­zo­ficz­ną. Pod wzglę­dem trwa­ło­ści, za­kre­su i róż­no­rod­no­ści ustę­pu­je on je­dy­nie Pla­to­no­wi i Ary­sto­te­le­so­wi. Prak­tycz­nie nie można zna­leźć ja­kie­go­kol­wiek ła­ciń­skie­go au­to­ra śred­nio­wiecz­nej fi­lo­zo­fii, który by nie za­po­ży­czył cze­goś z myśli Au­gu­sty­na, a wielu można uznać za jego kon­ty­nu­a­to­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod wpły­wem au­gu­stia­niz­mu po­zo­sta­wał m.in. św. Bo­na­wen­tu­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos.

 przym. Augustynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustynizm

Wiktionary


augustianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Au­gu­sty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z żeń­skiej ga­łę­zi za­ko­nu ży­ją­ce­go we­dług re­gu­ły św. Au­gu­sty­na z Hip­po­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj pod­wieź­li­śmy jedną au­gu­stian­kę do Cie­szy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August mos., Augusta ż., Augustyn mos., Augustyna ż., Augustów mrz., Augustynka ż., augustowianin mos., augustowianka ż.

:: fm. augustianin mos.

 przym. augustiański, augustowski, Augustowy, Augustynowy

Wiktionary


augustianki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Au­gu­sty­na


SJP.pl

Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Au­gu­sty­na, któ­re­go człon­ki­nie są na­zy­wa­ne au­gu­stian­ka­mi, ma swoje po­cząt­ki we wczes­nym śred­nio­wie­czu. Św. Au­gu­styn w jed­nym ze swo­ich li­stów z 423 okre­ślił za­sa­dy życia mo­na­stycz­ne­go dla zgro­ma­dze­nia mni­szek w Hippo Re­gius. Ten spo­sób życia roz­wi­jał się przez cały okres śred­nio­wie­cza, jed­nak w prze­ci­wień­stwie do mę­skie­go za­ko­nu au­gu­stia­nów, for­mal­nie pow­sta­łe­go w XIII wieku, klasz­to­ry sióstr au­gu­stia­nek nie po­sia­da­ły or­ga­ni­za­cji ani jed­no­li­tych reguł – do­pie­ro w XV w.

Wikipedia


augustiański

1. → au­gu­stia­nie, → au­gu­stian­ki;
2. do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta; au­gu­stow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­gu­stia­na­mi lub au­gu­stian­ka­mi, do­ty­czą­cy au­gu­stia­nów lub au­gu­stia­nek

 (1.2) do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta wspól­no­ta żyje cha­ryz­ma­tem au­gu­stiań­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianin m., augustianka ż., Augustyn mos., August mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustowski

Wiktionary


augustin

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­stin (imię) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go
  • Au­gu­stin (gmina) – gmina w Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów
  • Au­gu­stin (okręg Bra­szów) – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów, w gmi­nie Au­gu­stin

Wikipedia


augustka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. pa­pie­rów­ka

Wiktionary


augusto

tytuł żon ce­sa­rzy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl


augustodun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Autun (mia­sto we Fran­cji);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. augustoduński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Autun

Wiktionary


augustoduński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Au­gu­sto­du­nem, do­ty­czą­cy Au­gu­sto­du­nu (współcz. Autun)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustodun mrz.

Wiktionary


augustostwo

Au­gust z mał­żon­ką; Au­gu­sto­wie


SJP.pl


augustowianin

miesz­ka­niec Au­gu­sto­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Au­gu­stów

 (1.2) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Au­gu­sto­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡustɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: au̯gustovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianka ż., augustianin mos., Augustów mrz., Augustowo n.

:: fż. augustowianka ż.

 przym. augustowski

Wiktionary


augustowianka

miesz­kan­ka Au­gu­sto­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Au­gu­stów

 (1.2) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Au­gu­sto­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡustɔˈvʲjãnka, AS: au̯gustovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianka ż., augustianin mos., Augustów mrz., Augustowo n.

:: fm. augustowianin mos.

 przym. augustowski

Wiktionary


augustowie

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gu­stus


SJP.pl


augustowo

nazwa kil­ku­na­stu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­sto­wo – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie be­re­zyń­skim
  • Au­gu­sto­wo – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie ło­hoj­skim
  • Au­gu­sto­wo – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim
  • Au­gu­sto­wo – wieś w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie szkłow­skim
  • Au­gu­sto­wo – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Widze.
  • Au­gu­sto­wo – dawna osada w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.
  • Au­gu­sto­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Brzo­zie
  • Au­gu­sto­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • Au­gu­sto­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin
  • Au­gu­sto­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Au­gu­sto­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło
  • Au­gu­sto­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski

Wikipedia


augustowski

1. → Au­gu­stów (mia­sto);
2. → Au­gu­stow­skie (re­gion);
3. → Au­gu­sto­wo (wieś);
4. do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta; au­gu­stiań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Au­gu­stów

 (1.2) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Au­gu­sto­wo

 (1.3) do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstɔfsʲci, AS: au̯gustofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianka ż., augustianin mos., August mos., Augustów mrz., Augustowo n., augustowianin mos., augustowianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) augustiański

Wiktionary


augustowskie

1. → Au­gu­stów (mia­sto);
2. → Au­gu­stow­skie (re­gion);
3. → Au­gu­sto­wo (wieś);
4. do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta; au­gu­stiań­ski


SJP.pl


augustowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Au­gu­sta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


augustus

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gust


SJP.pl


augustyn

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: Au­gu­sty­na

Wiktionary

Au­gu­styn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od łac. "Au­gu­sti­nus", ut­wo­rzo­ne od przy­dom­ka ‘Au­gu­stus’, na­da­ne­go Ok­ta­wia­no­wi przez senat, oz­na­cza­ją­ce „na­le­żą­cy do Au­gu­sta”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Au­gu­styn Ko­wal­ski jest na­szym są­sia­dem.

 (1.1) We­dług św. Au­gu­sty­na: wie­dzy, o którą na próż­no za­bie­ga­my przy­ro­dzo­ny­mi wła­dza­mi na­sze­go umy­słu, Bóg udzie­la duszy drogą oś­wie­ce­nia.

 (1.1) I tu oczy­wi­ście sto­i­my przed za­gad­nie­niem sto­so­wa­nych na Ślą­sku wer­sji imion, czyli po pro­stu ślą­skich imion. Zatem przed­sta­wi­my kilka ta­kich przy­kła­dów: JAN - Jon, Jonek, Jo­ne­czek, Jonik, Janik, Jasio, Ja­siek, Ja­siu­lek, Johan, Jo­ha­nek, Hanys, Ha­ny­sek, Ha­nu­sek, Hanek, Hanuś; AGNIESZKA - Agnys , Agny­sa, Agny­ska, Anysz­ka, Nesz­ka, Nysz­ka, Nysia, Nyśka; WILHELM - Wili, Wilym, Wiluś, Wi­lu­siek; PAWEŁ - Paul, Pa­u­lek, Pa­u­lik; MARIA - Maryj, Ma­ryj­ka, Ma­ri­ka; ANNA - Ana; PIOTR - Pio­ter, Pyj­ter; AUGUSTYN - Au­gust, Gu­stek, Gu­stel, Gust­lik, Gust­li­czek; MAŁGORZATA - Gryj­ta, Gryjt­ka

 (1.1) W 396 roku umarł bi­skup Hip­po­ny Wa­le­riusz, a Au­gu­styn zo­stał obra­ny jego na­stęp­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈɡustɨ̃n, AS: au̯gustỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianin mos., augustianka ż., augustianizm mrz., augustynizm mrz., Augustynów mrz., Augustów mrz.

:: fż. Augustyna ż.

 przym. Augustynowy, augustyński, augustiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Gustlik

Wiktionary


augustyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Au­gu­styn

Wiktionary

Au­gu­sty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Au­gu­styn.

Au­gu­sty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 9 wrze­śnia, 3 paź­dzier­ni­ka, 17 paź­dzier­ni­ka i 13 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstɨ̃na, AS: au̯gustỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos., augustianin mos., augustianka ż.

Wiktionary


augustynek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Au­gu­styn (imię mę­skie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Au­gu­sty­nek-Wi­chu­ra – pol­ski aktor i spi­ker
  • Ka­zi­mierz Au­gu­sty­nek – pol­ski hi­sto­ryk, dzia­łacz PZPR, nar­ciarz

Wikipedia


augustyniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Au­gu­sty­niak – po­et­ka
  • Beata Au­gu­sty­niak (ur. 1971) – tan­cer­ka i ak­tor­ka
  • Be­ne­dykt Au­gu­sty­niak (ur. 1932) – wio­ślarz, olim­pij­czyk, dzia­łacz spor­to­wy
  • Bog­dan Au­gu­sty­niak (1940–2006) – re­ży­ser te­a­tral­ny, ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny, dy­rek­tor Te­a­tru na Woli
  • Da­mian Au­gu­sty­niak (ur. 1979) – pił­karz i tre­ner
  • Irena Au­gu­sty­niak (1895–1978) – bi­blio­te­kar­ka, kie­ru­ją­ca Bi­blio­te­ką Głów­ną Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Jan Au­gu­sty­niak (1893–1971) – bi­blio­te­karz, kie­ru­ją­cy Miej­ską Bi­blio­te­ką Pu­blicz­ną w Łodzi
  • Kajus Au­gu­sty­niak (ur. 1962) – dzien­ni­karz
  • Mie­czy­sław Au­gu­sty­niak (1895–1939) – woj­sko­wy, poseł na Sejm
  • Mie­czy­sław Au­gu­sty­niak (ur. 1923) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Piotr Au­gu­sty­niak (ur. 1932) – aktor
  • Rafał Au­gu­sty­niak (ur. 1993) – pił­karz

Wikipedia


augustynizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. teol. dok­try­na roz­wi­nię­ta przez Au­gu­sty­na z Hip­po­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wpły­wem au­gu­sty­niz­mu po­zo­sta­wał m.in. św. Bo­na­wen­tu­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos.

 przym. Augustynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustianizm

Wiktionary


augustynka

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Au­gu­styn (imię mę­skie)


SJP.pl

Au­gu­styn­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Nu­rzec-Sta­cja.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Obej­mu­je dawne miej­sco­wo­ści Dą­bro­wa i Kla­tecz­ka.

Wikipedia


augustynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) herb szla­chec­ki, na­da­wa­ny w za­bo­rze au­striac­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­sty­no­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Alek­san­der Au­gu­sty­no­wicz – pol­ski ma­larz, por­tre­ci­sta i pej­za­ży­sta
  • Anna Au­gu­sty­no­wicz – pol­ska re­ży­ser­ka te­a­tral­na
  • Bo­le­sław Au­gu­sty­no­wicz – pol­ski zie­mia­nin, dzia­łacz go­spo­dar­czy i spół­dziel­czy
  • Ce­za­ry Au­gu­sty­no­wicz – pol­ski wo­ka­li­sta, muzyk, kom­po­zy­tor, autor tek­stów i mul­tiin­stru­men­ta­li­sta
  • Jan To­biasz Au­gu­sty­no­wicz – du­chow­ny or­miań­sko­ka­to­lic­ki
  • Ja­nusz Au­gu­sty­no­wicz – pol­ski ge­o­de­ta, bie­gły są­do­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza ro­dzi­na od stu lat pie­czę­tu­je się Au­gu­sty­no­wi­czem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos., August mos., Augustów mrz., Augustowo n.

Wiktionary


augustynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Au­gu­sty­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustynizm mrz., Augustyn mos., augustianin mos., augustianizm mrz., augustianka ż.

Wiktionary


augustyński

1. zwią­za­ny z Au­gu­sty­nem z Hip­po­ny;
2. → au­gu­sty­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Au­gu­sty­nem z Hip­po­ny lub au­gu­sty­niz­mem

Wiktionary

Au­gu­styń­ski (forma żeń­ska: Au­gu­styń­ska) – pol­skie naz­wi­sko odi­mien­ne, ut­wo­rzo­ne przez do­da­nie su­fik­su -ski do nazwy oso­bo­wej Au­gu­styn. W 2014 roku po­słu­gi­wa­ło się nim 914 osób.

Wikipedia

Patrz:

augustynizm

Przykłady

 (1.1) Pod­czas jego rzą­dów na­stą­pi­ła in­kor­po­ra­cja ka­pi­tu­ły cheł­miń­skiej do za­ko­nu krzy­żac­kie­go oraz zmia­na re­gu­ły obo­wią­zu­ją­cej w ka­pi­tu­le z au­gu­styń­skiej na krzy­żac­ką.

 (1.1) Wy­po­sa­żo­ny w au­gu­styń­ski i bo­na­wen­tu­riań­ski ar­se­nał młody te­o­log, dzię­ki przy­jaź­ni z se­kre­ta­rzem kard. Jo­sep­ha Fring­sa z Ko­lo­nii, zo­stał do­rad­cą kar­dy­na­ła na So­bo­rze Wa­ty­kań­skim II.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn m.

Wiktionary


augustów

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gu­stus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od: Au­gust

Wiktionary

Zo­bacz też: Au­gu­stów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Au­gu­stów – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu au­gu­stow­skie­go i gminy wiej­skiej Au­gu­stów.

Mia­sto kró­lew­skie sta­ro­stwa au­gu­stow­skie­go w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go w 1795 roku. Mia­sto rzą­do­we Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­ne było w 1827 roku w po­wie­cie dą­brow­skim, ob­wo­dzie au­gu­stow­skim wo­je­wództ­wa au­gu­stow­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pla­no­wa­na jest bu­do­wa ob­wod­ni­cy wokół Au­gu­sto­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈɡustuf, AS: au̯gustuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August mos., augustianin mos., augustianka ż., augustowianin mos., augustowianka ż., augustówka ż., Augustyn mos., Augustynowicz mrz.

 przym. augustowski

Wiktionary


augustówka

ozdob­na, krzy­wa sza­bla typu ka­ra­be­li z mo­no­gra­mem AR (Au­gu­stus Rex) na głow­ni, uży­wa­na w XVIII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. ro­dzaj sza­bli pol­skiej o głow­ni opa­trzo­nej mo­no­gra­mem kró­lów Au­gu­sta II lub Au­gu­sta III; ; Glo­ger.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­stów­ka – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Mo­ko­tów
  • Au­gu­stów­ka – część wsi Dre­lów w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Dre­lów
  • Au­gu­stów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Sie­mień
  • Au­gu­stów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Osieck
  • Au­gu­stów­ka – część wsi Gór­ko­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Kolno
  • Au­gu­stów­ka – przy­sió­łek wsi Wie­rze­ni­ca w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
  • Au­gu­stów­ka – ro­dzaj bo­jo­wej sza­bli pol­skiej z XVII-XVIII wieku, o głow­ni opa­trzo­nej mo­no­gra­mem kró­lów Au­gu­sta II, Au­gu­sta III lub Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go
  • Au­gu­stów­ka – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Mo­ko­tów
  • Au­gu­stów­ka – rzeka w Łodzi
  • Au­gu­stów­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Au­gu­stów­ka
  • Au­gu­stów­ka – wieś na Ukra­i­nie ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
  • Au­gu­stów­ka – znie­sio­na ko­lo­nia w po­wie­cie zwia­hel­skim gu­ber­ni wo­łyń­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstufka, AS: au̯gustufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustów mrz.

Wiktionary


auguścik

naz­wi­sko


SJP.pl


aukcja

1. ro­dzaj pu­blicz­nej sprze­da­ży, li­cy­ta­cji róż­nych to­wa­rów lub przed­mio­tów, gdzie na­byw­cą staje się osoba ofe­ru­ją­ca naj­wyż­szą cenę;
2. daw­niej: po­więk­sze­nie licz­by cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprze­daż przed­mio­tów, pod­czas któ­rej ku­pu­ją­cy li­cy­tu­ją cenę, auk­cję wy­gry­wa osoba, która przed­sta­wi­ła naj­wyż­szą ofer­tę;

Wiktionary

Auk­cja – forma sprze­da­ży, w któ­rej na­byw­cą zo­sta­je osoba ofe­ru­ją­ca naj­wyż­szą cenę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta­jem­ni­czy na­byw­ca kupił na auk­cji dzie­ło fla­mandz­kie­go ma­la­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawkt͡sʲja, AS: au̯kcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. aukcyjny

 rzecz. aukcjoner m., aukcjonowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) licytacja, przetarg

Wiktionary


aukcjonariusz

osoba bio­rą­ca udział w auk­cji


SJP.pl


aukcjonariuszka

→ auk­cjo­na­riusz


SJP.pl

Patrz:

aukcjonariusz

aukcjonator

osoba sprze­da­ją­ca to­wa­ry na auk­cji


SJP.pl


aukcjoner

osoba pro­wa­dzą­ca auk­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca auk­cję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awkˈt͡sʲjɔ̃nɛr, AS: au̯kcʹi ̯õner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aukcja ż., aukcjonowanie n.

 przym. aukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) licytator

Wiktionary


aukcjonerka

→ auk­cjo­ner


SJP.pl

Patrz:

aukcjoner

aukcjoning

od­płat­ne przyz­na­wa­nie upraw­nień na emi­sję szkod­li­wych dla śro­do­wi­ska sub­stan­cji


SJP.pl


aukcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. wy­sta­wia­nie na li­cy­ta­cję, sprze­da­wa­nie na auk­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aukcja ż., aukcjoner m., aukcjonariusz m., aukcjonariuszka ż.

 czas. aukcjonować

 przym. aukcyjny

Wiktionary


aukcjonować

wy­sta­wiać towar na auk­cję


SJP.pl


aukcyjny

zwią­za­ny z auk­cją, prze­pro­wa­dza­ją­cy auk­cje, do­ko­ny­wa­ny na za­sa­dzie auk­cji (np. dom auk­cyj­ny, sprze­daż auk­cyj­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z auk­cja­mi, słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia auk­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­tro­wer­syj­na wy­da­je się być kwe­stia, czy zgod­nie z brzmie­niem art. 113 OrdPU od­po­wie­dzial­ność z ty­tu­łu fir­manct­wa na­le­ży ogra­ni­czyć tylko do po­słu­gi­wa­nia się imie­niem i naz­wi­skiem, nazwą lub firmą tej osoby, czy też ro­zu­mu­jąc sze­rzej, jako fir­manct­wo można uznać także po­słu­gi­wa­nie się pse­u­do­ni­mem innej osoby, np. w in­ter­ne­to­wym ser­wi­sie auk­cyj­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aukcjonowanie n., aukcjoner mos., aukcja

Wiktionary


auklandzki

1. → Auc­kland (mia­sto w Nowej Ze­lan­dii);
2. bekas au­klandz­ki - ro­dzaj ptaka


SJP.pl


auksanometr

przy­rząd do po­mia­ru wzro­stu ro­ślin


SJP.pl


auksencjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Auk­sen­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­ko-ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „kwit­ną­cy”. Po­cho­dzi od nazwy ro­do­wej ut­wo­rzo­nej od gr. "Auxēnōn", "Auk­sa­non", zwią­za­ne­go z cza­sow­ni­kiem αυξάνω — „kwit­nę”.

Od­no­to­wa­no przy­najm­niej sze­ściu świę­tych o tym imie­niu, w tym św. .

Wikipedia


auksochrom

atom, któ­re­go obec­ność w cząst­ce barw­ni­ka po­wo­du­je po­głę­bie­nie jego barwy


SJP.pl


auksologia

Auk­so­lo­gia – nauka o roz­wo­ju on­to­ge­ne­tycz­nym (osob­ni­czym) i od­dzia­ły­wa­niach śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go na roz­wi­ja­ją­ce się dziec­ko. Zaj­mu­je się pra­wi­dło­wo­ścia­mi roz­wo­ju dziec­ka, dąży do op­ty­mal­ne­go roz­wo­ju dziec­ka, ma wiel­kie zna­cze­nie dla pe­dia­trii i ge­ria­trii. Wy­ni­ki badań auk­so­lo­gicz­nych mają duże zna­cze­nie dla szkol­nict­wa. Na­u­czy­cie­le klas 1-3 są zo­bo­wią­za­ni do oceny auk­so­lo­gicz­nej dzie­ci z tych klas.

Wikipedia


auksospora

wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych okrze­mek di­plo­i­dal­na zy­go­ta pow­sta­ła w wy­ni­ku fuzji gamet


SJP.pl

Auk­so­spo­ra – sta­dium roz­wo­jo­we okrze­mek.

Auk­so­spo­ra czę­sto jest zy­go­tą – pow­sta­je z po­łą­cze­nia dwóch ha­plo­i­dal­nych gamet. Może też pow­sta­wać z pse­u­do­zy­go­ty lub ko­mór­ki we­ge­ta­tyw­nej, zwy­kle jest di­plo­i­dal­na, ale może być ha­plo­i­dal­na lub po­li­plo­i­dal­na.

Wikipedia


auksotrof

or­ga­nizm, zaz­wy­czaj drob­no­u­strój, któ­re­go roz­wój za­le­ży od do­stęp­no­ści czyn­ni­ków wzro­sto­wych w oko­li­cy


SJP.pl

Auk­so­tro­fy – or­ga­niz­my żywe, po­zba­wio­ne zdol­no­ści syn­te­zy okre­ślo­nych, nie­zbęd­nych do ich wzro­stu, skom­pli­ko­wa­nych związ­ków or­ga­nicz­nych, ta­kich jak wi­ta­mi­ny, za­sa­dy pu­ry­no­we czy ami­nok­wa­sy. Or­ga­nizm auk­so­tro­ficz­ny musi po­bie­rać ten zwią­zek z oto­cze­nia, jako skład­nik swo­je­go po­ży­wie­nia. Prze­ci­wień­stwem auk­so­tro­fów są pro­to­tro­fy.

Wikipedia


auksylijarny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. po­moc­ni­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawksɨlʲiˈjarnɨ, AS: au̯ksylʹii ̯arny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auksylijator

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocniczy, posiłkowy, wspomagający

Wiktionary


auksyna

hor­mon wzro­sto­wy ro­ślin wyt­wa­rza­ny w stoż­kach wzro­stu pędów i ko­rze­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. hor­mon wzro­stu wyt­wa­rza­ny w stoż­kach wzro­stu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈksɨ̃na, AS: au̯ksỹna

Wiktionary


auksztocki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Auksz­to­ty, zwią­za­ny z Auksz­to­tą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Auksztota ż.

Wiktionary


auksztota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. etn. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion et­no­gra­ficz­ny na Lit­wie w do­rze­czu gór­ne­go Niem­na, ko­leb­ka pań­stwa li­tew­skie­go;

Wiktionary

Auksz­to­ta ( Aukštaitija, dosł. "kraj górny"), rów­nież Litwa górna – kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion et­no­gra­ficz­ny na Lit­wie, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­li­tew­skiej i Po­je­zie­rzu Wi­leń­skim, w do­rze­czu gór­nej i środ­ko­wej Wilii, nad Nie­wia­żą, Świę­tą i Muszą; hi­sto­rycz­ny oś­ro­dek ek­span­sji pań­stwa li­tew­skie­go. Naj­waż­niej­szym oś­rod­kiem miej­skim Auksz­to­ty jest współ­cze­śnie Po­nie­wież.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. auksztocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Litwa górna, Litwa właściwa

Wiktionary


auksztulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


auktorament

daw­niej: au­to­ra­ment;
1. po­krój, typ po­cho­dze­nie;
2. ro­dzaj za­cią­gu i or­ga­ni­za­cji w daw­nym woj­sku pol­skim


SJP.pl


auktorialny

w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie:
1. nar­ra­cja auk­to­rial­na - nar­ra­cja w ut­wo­rze epic­kim pro­wa­dzo­na z per­spek­ty­wy osoby ma­ją­cej nie­o­gra­ni­czo­ną wie­dzę o przed­sta­wia­nych zda­rze­niach i po­sta­ciach, po­zo­sta­ją­cej jed­nak na zew­nątrz opi­sy­wa­ne­go świa­ta, za­cho­wu­ją­cej do niej dy­stans;
2. po­wieść auk­to­rial­na - po­wieść wy­ko­rzy­stu­ją­ca ten typ nar­ra­cji


SJP.pl


aukuba

ro­śli­na do­nicz­ko­wa po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii; ospie­li­ca


SJP.pl

Au­ku­ba ("Au­cu­ba" Thunb.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ga­rio­wa­tych "Gar­ry­a­ce­ae". Daw­niej w jego obrę­bie wy­róż­nia­no zwy­kle trzy ga­tun­ki, współ­cze­śnie – 10. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji, na ob­sza­rze od Hi­ma­la­jów i Wiet­na­mu po Pół­wy­sep Ko­re­ań­ski i Ja­po­nię, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Chi­nach, gdzie obec­ne są wszyst­kie ga­tun­ki, a 7 z nich jest en­de­mi­ta­mi tego kraju. Ro­śli­ny te rosną w róż­nych for­ma­cjach le­śnych.

Wikipedia


aukubina

na­tu­ral­ny gli­ko­zyd o dzia­ła­niu prze­ciw­za­pal­nym, prze­ci­wut­le­nia­ją­cym i prze­ciw­bak­te­ryj­nym


SJP.pl


aula

1. wy­so­ka re­pre­zen­ta­cyj­na sala wy­ko­rzy­sty­wa­na pod­czas uro­czy­sto­ści
2. w an­tycz­nej Gre­cji - dzie­dzi­niec bu­dow­li, w Rzy­mie - pałac


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża sala wy­kła­do­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na rów­nież w ce­lach re­pre­zen­ta­cyj­nych, na kon­cer­ty, po­ka­zy

 (1.2) hist. ko­ściel­ny bu­dy­nek lub jego część przez­na­czo­na na re­li­gij­ne dy­sku­sje

 (1.3) dwór ce­sar­ski sta­ro­żyt­ne­go Rzymu

 (1.4) wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec domów miesz­kal­nych sta­ro­żyt­nej Gre­cji

Wiktionary

Aula – po­ję­cie o kilku zna­cze­niach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pier­sie fun­da­to­ra stało na po­stu­men­cie w rogu auli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawla, AS: au̯la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audytorium

Wiktionary


aulakogen

w ge­o­lo­gii: wiel­ki rów tek­to­nicz­ny


SJP.pl

Au­la­ko­gen – wiel­ki, zwy­kle nie­czyn­ny ge­o­lo­gicz­nie rów tek­to­nicz­ny na plat­for­mie kra­to­nu. Au­la­ko­ge­ny można trak­to­wać jako nie­ak­tyw­ną, ko­pal­ną formę ryftu.

Ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Ni­ko­ła­ja Szat­skie­go w roku 1946.

Wikipedia


auleta

muzyk gra­ją­cy na au­lo­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na au­lo­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sztu­ce sta­ro­grec­kiej, szcze­gól­nie na wa­zach, po­ja­wia­ją się au­le­ci trzy­ma­ją­cy prze­de wszyst­kim dwie pi­szczał­ki. Stąd hi­po­te­za, że pier­wsza pi­szczał­ka słu­ży­ła do gra­nia wła­ści­wej me­lo­dii, zaś druga naj­praw­do­po­dob­niej była bur­do­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈlɛta, AS: au̯leta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aulos m., aulecista mos., aulecistka ż.

Wiktionary


auletka

→ au­le­ta


SJP.pl

Patrz:

auleta

aulida

kra­i­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

Au­li­da (gr. Αὐλίς = "Aulis") – sta­ro­żyt­ne mia­sto por­to­we w Be­o­cji nad za­to­ką Eu­ri­pos, obec­nie ruiny na po­łud­nio­wy wschód od Chal­kis.

Aga­mem­non przed wy­pra­wą Gre­ków na Troję zło­żył bo­gi­ni Ar­te­mi­dzie w ofie­rze swoją córkę Ifi­ge­nię.

Ofia­ra zło­żo­na w Au­li­dzie z życia Ifi­ge­nii stała się kanwą tra­ge­dii Eu­ry­pi­de­sa "Ifi­ge­nia w Au­li­dzie" i opery Chri­stop­ha Wil­li­bal­da Gluc­ka, a także dra­ma­tu Jo­han­na Wolf­gan­ga Go­et­he­go "Ifi­ge­nia w Ta­u­ry­dzie" (niem. "Ip­hi­ge­nie auf Ta­u­ris").

Wikipedia


aulidzki

przy­miot­nik od: Au­li­da (mia­sto por­to­we w sta­ro­żyt­nej Gre­cji)


SJP.pl


aulodia

śpiew z to­wa­rzy­sze­niem au­lo­su


SJP.pl


aulos

cy­lin­drycz­na pi­szczał­ka, po­pu­lar­ny in­stru­ment mu­zycz­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ro­dzaj in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go naj­czę­ściej skła­da­ją­ce­go się z dwóch pi­szcza­łek z od­dziel­ny­mi stro­i­ka­mi, bar­dzo po­pu­lar­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aulos – miej­sco­wość we Fran­cji
  • aulos – in­stru­ment mu­zycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) w IV stu­le­ciu aulos był uży­wa­ny wła­ści­wie tylko przez za­wo­do­wych mu­zy­ków i kur­ty­za­ny, dla­te­go okre­śle­nie „gra­ją­ca na au­lo­sie” stało się sy­no­ni­mem he­te­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawlɔs, AS: au̯los

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auleta mos., aulecista mos., aulecistka ż.

Wiktionary


aulowy

→ aula


SJP.pl

Patrz:

aula

aumiller

naz­wi­sko


SJP.pl


aura

1. po­go­da;
2. prze­no­śnie: na­strój, kli­mat pa­nu­ją­cy w ja­kimś miej­scu lub wokół kogoś, ja­kichś wy­da­rzeń; kli­mat, at­mos­fe­ra;
3. w me­dy­cy­nie: ze­spół ob­ja­wów za­po­wia­da­ją­cych jakąś cho­ro­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. ze­spół zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych

 (1.2) przen. na­strój pa­nu­ją­cy w okre­ślo­nym miej­scu, cza­sie, mo­men­cie

 (1.3) med. ze­spół ob­ja­wów przed wy­stą­pie­niem ataku pa­dacz­ki

 (1.4) ezot. hi­po­te­tycz­ne, nie­ma­te­rial­ne pole ota­cza­ją­ce żywy or­ga­nizm;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aura – ame­ry­kań­ski sztucz­ny sa­te­li­ta
  • Aura – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 1488
  • Aura – wo­re­da w re­gio­nie Afar
  • Aura – gmina
  • Au­ra­jo­ki (szw. Aura å) – rzeka
  • Aura – rzeka, do­pływ Sinn
  • Aura an der Saale – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Bad Kis­sin­gen
  • Aura im Sinn­grund – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Main-Spes­sart
  • Forst Aura – ob­szar wolny ad­mi­ni­stra­cyj­nie w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Main-Spes­sart
  • Aura – w mi­to­lo­gii grec­kiej koń Ad­me­ta
  • Aura – w mi­to­lo­gii grec­kiej nimfa fry­gij­ska szyb­ka jak wiatr
  • Aura – opo­wia­da­nie Car­lo­sa Fu­en­te­sa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nies­przy­ja­ją­ca aura nie była w sta­nie pop­suć uro­czy­sto­ści.

 (1.2) Spot­ka­nie no­ta­bli ota­cza­ła aura ta­jem­ni­cy i nie­pew­no­ści.

 (1.4) Mówią, że mają aurę, ale za­pew­ne mają tylko ała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawra, AS: au̯ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aura ż.

 przym. auryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogoda

 (1.2) atmosfera, klimat, nastrój

 (1.4) pole biologiczne

Wiktionary


auramina

żółty, syn­te­tycz­ny barw­nik za­sa­do­wy uży­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny, wełny, drew­na, skór, pa­pie­ru i do wy­ro­bu laków barw­nych, sto­so­wa­ny także jako śro­dek an­ty­sep­tycz­ny


SJP.pl


aurar

dawna drob­na mo­ne­ta is­landz­ka; eyrir


SJP.pl


aureli

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Au­re­li – obocz­na forma imie­nia mę­skie­go Au­re­liusz, po­cho­dzą­ce­go od nazwy rzym­skie­go rodu Au­re­liu­szy, która z kolei po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "au­re­o­lus" – „zło­ci­sty” (co mogło zna­czyć także „wspa­nia­ły”).

Imię Au­re­li jest mało po­pu­lar­ne w Pol­sce. W marcu 2001 roku w Pol­sce było za­re­je­stro­wa­nych 25 po­sia­da­czy imie­nia Au­re­li, na­to­miast w stycz­niu 2024 r.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary


aurelia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ent. ru­sał­ka wierz­bo­wiec

Wiktionary

Au­re­lia – imię żeń­skie po­cho­dzą­ce od nazwy rzym­skie­go rodu Au­re­lia, która z kolei po­cho­dzi od au­re­o­lus – „zło­ci­sty, złoty”, co mogło zna­czyć także „wspa­nia­ły”.

Au­re­lia imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 wrze­śnia, 15 paź­dzier­ni­ka, 16 paź­dzier­ni­ka i 2 grud­nia.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) aurelia wielka

Wiktionary


aurelian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. hist. Or­le­an

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­re­lian – ce­sarz rzym­ski
  • Au­re­lian – imię mę­skie
  • Au­re­lian z Réôme, Au­re­lia­nus Re­o­men­sis – fran­cu­ski za­kon­nik, pi­sarz i te­o­re­tyk mu­zy­ki
  • Au­re­lian – po­wieść Lo­u­i­sa Ara­go­na
  • Au­re­lian Oil and Gas PLC – bry­tyj­ska spół­ka za­leż­na Kul­czyk Oil Ven­tu­res, przed­się­bior­stwa na­le­żą­ce­go do Jana Kul­czy­ka
  • Paweł Au­re­lian – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, bi­skup

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) współcz. Orlean

Wiktionary


aureliana

imię żeń­skie


SJP.pl


aureliusz

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Au­re­liusz – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od nazwy rzym­skie­go rodu Au­re­lia, która z kolei po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "au­re­o­lus" – "zło­ci­sty", co mogło zna­czyć także "wspa­nia­ły". Imię to po­sia­da licz­nych świę­tych pa­tro­nów.

Ła­ciń­skie "Au­re­lius" mogło być uży­wa­ne jako imię (pra­e­no­men) i naz­wi­sko (gen­ti­li­cium) od Au­re­lia­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Au­re­liusz i je­stem złot­ni­kiem z Kry­ni­cy.

 (1.1) 26 kwiet­nia, 20 lipca i 9 wrze­śnia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Au­re­liu­sza.

 (1.1) Wczo­raj odbył się ślub Kla­u­dii i Au­re­liu­sza.

 (1.1) By­li­śmy z wuj­kiem Au­re­liu­szem na piel­grzym­ce w Wa­ty­ka­nie.

 (1.1) Panie Au­re­liu­szu, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈrɛlʲjuʃ, AS: au̯relʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aureliana ż., aureola ż., aureolka ż.

:: war. Aureli mos., Aurelian mos.

:: zdrobn. Aureliuszek mos., Aurelek mos.

:: fż. Aurelia ż.

 przym.

:: przest. gwara. Aureliuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Aureli, Aurelian; zdrobn. Aureliuszek, Aurelek

Wiktionary


aureliuszowie

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


aureliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Au­re­liu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Au­re­liu­szo­wym domem ro­śnie do­rod­na śliwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aurelia ż., Aureliusz mos.

Wiktionary


aureola

1. w sztu­ce: świet­li­sty krąg nad głową świę­te­go
2. świet­ność, chwał, splen­dor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­wód­ka, zaz­wy­czaj zło­te­go ko­lo­ru, na obra­zach i rzeź­bach o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej, ota­cza­ją­ca głowy świę­tych

 (1.2) przen. sława pew­ne­go ro­dza­ju, która kogoś ota­cza

 (1.3) świet­li­sta ob­wód­ka wokół ja­kie­goś przed­mio­tu

Wiktionary

Au­re­o­la − glo­ria, świet­li­sty owal, krąg, otok wokół po­sta­ci bóstw i świę­tych.

Jeśli blask ota­cza całą po­stać, na­zy­wa się go au­re­o­lą lub man­dor­lą (w kształ­cie mig­da­ła lub owalu). Man­dor­la służy nie­kie­dy wy­ra­że­niu szcze­gól­nie do­bit­nej ma­ni­fe­sta­cji po­tę­gi Bożej, jak w sce­nie Prze­mie­nie­nia, Wnie­bow­stą­pie­nia czy Sądu Osta­tecz­ne­go. Na­to­miast świet­li­sty otok wokół głowy po­sta­ci o szcze­gól­nym zna­cze­niu du­cho­wym na­zy­wa­ny jest nim­bem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Blu­men­feld (…) roz­gar­niał chudą, ner­wo­wą ręką jas­no­zło­ci­ste włosy, które jakby au­re­o­lą ota­cza­ły jego wy­so­kie, bar­dzo ładne czoło i długą, cier­pią­cą twarz o gorz­kim uśmie­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawrɛˈɔla, AS: au̯reola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aureolka ż., Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) nimb

 (1.3) halo

Wiktionary


aureolka

zdrob­nie­nie od: au­re­o­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od au­re­o­la

 (1.2) mała au­re­o­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póki tej ozdo­by swo­jej / Nie uroni dumna Polka, / Póty małe czół­ko stroi / Wszech­po­tę­gi au­re­ol­ka (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż., aureola ż.

Wiktionary


aureomycyna

an­ty­bio­tyk sto­so­wa­ny w cho­ro­bach za­kaź­nych; chlo­ro­te­tra­cy­kli­na


SJP.pl


aureus

złota, drob­na mo­ne­ta w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nu­mizm. złota sta­ro­rzym­ska mo­ne­ta;

Wiktionary

Au­re­us, "num­mus au­re­us" (złoty pie­niądz), "de­na­rius au­re­us" – złota mo­ne­ta rzym­ska bita od I w. p.n.e. do po­cząt­ków IV w.

Po raz pier­wszy wy­bi­ta przez Sullę w cza­sie jego kon­su­la­tu 84/83 p.n.e., na­stęp­nie przez Pom­pe­ju­sza (71 p.n.e.) oraz Ce­za­ra (48/47 p.n.e.) W tym okre­sie bito 40 au­re­u­sów z libry (pon­du­sa, funta) złota, a war­tość mo­ne­ty usta­lo­no na 23 srebr­ne de­na­ry.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawrɛws, AS: au̯reu̯s

Wiktionary


auriga

woź­ni­ca kie­ru­ją­cy wozem w igrzy­skach w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • au­ri­ga – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie woź­ni­ca po­wo­żą­cy za­przę­giem na wy­ści­gach w cyrku lub na hip­po­dro­mie albo ryd­wa­nem bo­jo­wym
  • Dules au­ri­ga – ga­tu­nek mor­skiej ryby z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych.
  • Ser­ra­nus au­ri­ga – j.w. (we­dług niek­tó­rych źró­deł po­praw­niej­sza nazwa).
  • Ust­nik pawik (łac. Cha­e­to­don au­ri­ga) – ryba mor­ska z ro­dzi­ny che­to­ni­ko­wa­tych.
  • „Au­ri­ga Del­fic­ki” lub „Au­ri­ga z Delf” – inna nazwa po­są­gu Woź­ni­ca z Delf.
  • Gwia­zdo­zbiór Woź­ni­cy, Woź­ni­ca – łac. Au­ri­ga.
  • Wy­daw­nict­wo „Au­ri­ga” w War­sza­wie, włą­czo­ne w struk­tu­rę WAiF Wy­daw­nictw Ar­ty­stycz­nych i Fil­mo­wych (WAiF).
  • Ofi­cy­na Wy­daw­ni­cza „Au­ri­ga” w War­sza­wie

Wikipedia


aurignac

Au­ri­gnac – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Górna Ga­ron­na.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 983 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 55 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je Au­ri­gnac pla­su­je się na 346. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 639.).

Wikipedia


aurikularia

plank­to­nicz­na larwa wy­stę­pu­ją­ca w cyklu roz­wo­jo­wym niek­tó­rych strzykw, ma­ją­ca cha­rak­te­ry­stycz­nie po­fał­do­wa­ne pasmo rzę­sek (przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem uszka); usz­ni­ca


SJP.pl

Au­ri­ku­la­ria, usz­ni­ca, uszat­ka – typ larwy cha­rak­te­ry­stycz­ny dla strzykw (Ho­lot­hu­ro­i­dea). Ce­chu­je się dwoma pa­sa­mi po­fał­do­wa­nych, od­cho­dzą­cych ku ty­ło­wi ciała, rzę­sek, przy­po­mi­na­ją­cych kształ­tem uszka. Au­ri­ku­la­ria jest po­dob­na do dwu­rzę­si­cy (Bi­pin­na­ria), od któ­rej odróż­nia ją brak ra­mion. Ko­lej­nym sta­dium, w które się przeksz­tał­ca, jest do­lio­la­ria - zwana też wi­tel­la­rią.

Wikipedia


aurikuloterapia

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Au­ri­ku­lo­te­ra­pia – dział aku­punk­tu­ry po­le­ga­ją­cy na le­cze­niu po­przez na­kłu­wa­nie mał­żo­wi­ny usz­nej.

Wikipedia


aurinia

prze­plat­ka au­ri­nia - motyl dzien­ny z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


aurora

ju­trzen­ka, zorza po­ran­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. zorza po­ran­na, ju­trzen­ka, świt

 (1.2) śrpol. kolor jas­no­po­ma­rań­czo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­ro­ra – imię żeń­skie
  • au­ro­ra (zorza po­lar­na) – zorza (au­ro­ra bo­re­a­lis, au­ro­ra au­stra­lis)
  • Au­ro­ra – bo­gi­ni zorzy po­ran­nej, świtu w mi­to­lo­gii rzym­skiej
  • Au­ro­ra, czyli Ju­trzen­ka o po­ran­ku dzie­ło Ja­ku­ba Bo­eh­me
  • Au­ro­ra – te­le­no­we­la
  • Kró­lew­na Au­ro­ra – bo­ha­ter­ka filmu wyt­wór­ni Walt Dis­ney Pic­tu­res pt. „Śpią­ca Kró­lew­na”
  • Wy­daw­nict­wo Au­ro­ra
  • Au­ro­ra – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Au­ro­ra – wę­gier­ska grupa mu­zycz­na
  • Au­ro­ra – album Su­su­mu Hi­ra­sa­wy
  • Au­ro­ra – album Yes
  • Au­ro­ra Aks­nes – nor­we­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A wten­czas z dwu­stu gar­deł wy­ry­wa się trium­fal­ny okrzyk. W górę. Do nieba. A niebo go­re­je au­ro­rą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈrɔra, AS: au̯rora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aurora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zorza, jutrzenka, jutrznia, świt, brzask

Wiktionary


aurum

ła­ciń­ska nazwa złota (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • aurum (łac.) – złoto
  • Aurum – album ze­spo­łu Clo­ster­kel­ler
  • Aurum – wło­ski li­kier z Pe­sca­ry
  • Aurum – mia­sto opu­szczo­ne, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Ne­va­dzie
  • Aurum – mia­sto opu­szczo­ne, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Ka­li­for­nii

Wikipedia


auryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z aurą, do­ty­czą­cy aury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­mo­cą świa­tła za­pa­lo­nej świe­cy oczy­szcza się prze­strzeń au­rycz­ną pod­da­ne­go te­ra­pii pa­cjen­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aura ż., Aura ż.

Wiktionary


auryna

syn­te­tycz­ny barw­nik uży­wa­ny w ana­li­zie che­micz­nej; kwas ro­zo­lo­wy, ko­ra­li­na


SJP.pl

Au­ry­na, kwas ro­zo­lo­wy, ko­ra­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny barw­nik tria­ry­lo­me­ta­no­wy, sto­so­wa­ny jako barw­nik w ana­li­zie che­micz­nej.

Od­kry­ty przez che­mi­ka nie­miec­kie­go F.F. Run­ge­go (1795–1867). Znaj­du­je się w smole po­ga­zo­wej. Uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi do wy­kry­wa­nia sody w mleku (do­da­nie sody do mleka ha­mu­je roz­wój bak­te­rii kwasu mle­ko­we­go); Uży­wa­ny też w ko­lo­ry­sty­ce jako żółty barw­nik.

Wikipedia


aurypigment

mi­ne­rał, siar­czek ar­se­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków, trój­siar­czek ar­se­nu;

Wiktionary

Au­ry­pig­ment, or­pi­ment – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Zbu­do­wa­ny jest z tri­siarcz­ku diar­se­nu, As2S3. Nazwy po­cho­dzą od zło­że­niach dwóch ła­ciń­skich słów – "aurum" (złoto) oraz "pig­men­tum" (barw­nik), co na­wią­zu­je do jego barwy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. aurypigmentowy

Wiktionary


auschwitz

[czy­taj: ałsz­wic]
1. Aus­chwitz-Bir­ke­nau; w la­tach 1940-45 naj­więk­szy hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny i za­gła­dy w Oś­wię­ci­miu-Brze­zin­ce;
2. nie­miec­ka nazwa mia­sta Oś­wię­cim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) = hist. KL Aus­chwitz, nie­miec­ki na­zi­stow­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny na przed­mie­ściu Oś­wię­ci­mia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obo­zie kon­cen­tra­cyj­nym Aus­chwitz ist­nia­ło sześć komór ga­zo­wych.

 (1.1) Szwedz­ki ne­o­na­zi­sta zo­stał ska­za­ny na 32 mie­sią­ce wię­zie­nia za kra­dzież ta­bli­cy znad wej­ścio­wej bramy do obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go w Aus­chwitz w Pol­sce.

Wiktionary


auschwitz-birkenau

[czy­taj: ałsz­wic-BIRkenał] naj­więk­szy hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny i za­gła­dy w Oś­wię­ci­miu-Brze­zin­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. ze­spół nie­miec­kich na­zi­stow­skich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych;

Wiktionary

Kon­zen­tra­tions­la­ger Aus­chwitz, w szcze­gól­no­ści KL Aus­chwitz I (Stamm­la­ger), KL Bir­ke­nau (Aus­chwitz II) i KL Mo­no­witz (Aus­chwitz III) – ze­spół nie­miec­kich na­zi­stow­skich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych i obozu za­gła­dy, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1940–1945 w Oś­wię­ci­miu ( Aus­chwitz) i po­bli­skich miej­sco­wo­ściach; sym­bol Za­gła­dy Żydów, na­zy­wa­ny też „fa­bry­ką śmier­ci”.

Wikipedia


ausdruk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. wyraz, wy­ra­że­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ausdruck

Wiktionary


ausgus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ausgust

Wiktionary


ausgust

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ausgus

Wiktionary


auskultacja

w me­dy­cy­nie: me­to­da ba­da­nia na­rzą­dów wew­nętrz­nych opar­ta na od­słu­chu ich od­gło­sów w cza­sie pracy, przy opu­ki­wa­niu itd. (uży­wa­na jest w tym celu np. słu­chaw­ka le­kar­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. osłu­chi­wa­nie na­rzą­dów wew­nętrz­nych pa­cjen­ta;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawskulˈtat͡sʲja, AS: au̯skultacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auskultowanie n.

 przym. auskultacyjny

Wiktionary


auskultant

daw­niej: niż­szy urzęd­nik są­do­wy


SJP.pl


auskultowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. ba­da­nie cho­re­go me­to­dą au­skul­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auskultacja ż., auskultant m., auskultator m.

 czas. auskultować

Wiktionary


auspicja

daw­niej: au­spi­cje (wró­że­nie, zwła­szcza z lotu pta­ków)


SJP.pl


auspicje

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: wró­że­nie, zwła­szcza z lotu pta­ków; * we współ­czes­nej pol­szczyź­nie w po­łą­cze­niu: pod (czy­i­miś) au­spi­cja­mi - pod czy­jąś opie­ką, ku­ra­te­lą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: wró­że­nie z lotu pta­ków

 (1.2) dziś tylko we fra­ze­o­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awsˈpʲit͡sʲjɛ, AS: au̯spʹicʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżenie

Wiktionary


auspuc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. na­ga­na

Wiktionary


aussie

[czy­taj: oz-i] po­tocz­nie: ow­cza­rek au­stra­lij­ski


SJP.pl


aust.

skrót od: au­striac­ki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = au­striac­ki

Wiktionary


austen

[czy­taj: Ostin] naz­wi­sko


SJP.pl


austenit

skład­nik struk­tu­ral­ny stali i żeliw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) met. od­mia­na struk­tu­ral­na sto­pów że­la­za z wę­glem (stali i żeliw), po­le­ga­ją­ca na tym, że atomy węgla są roz­pu­szczo­ne w że­la­zie o sieci kry­sta­licz­nej typu re­gu­lar­ne­go ścien­nie cen­tro­wa­ne­go (FCC); rozt­wór stały węgla w że­la­zie γ (gamma)

Wiktionary

Au­ste­nit – skład­nik struk­tu­ral­ny sto­pów że­la­zo-wę­giel, rozt­wór stały jed­ne­go lub wię­cej pier­wiast­ków w Feγ. Jego nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go me­ta­lur­ga (1843–1902).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. austenityzowanie n.

Wiktionary


austenityczny

→ au­ste­nit


SJP.pl

Patrz:

austenit

austenityzowanie

w me­ta­lur­gii: na­grze­wać stal w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) met. ro­dzaj obrób­ki ciepl­nej sto­pów że­la­za z wę­glem po­le­ga­ją­cy na ogrze­wa­niu stopu w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu;

Wiktionary

Au­ste­ni­ty­zo­wa­nie – na­grze­wa­nie stali w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu. Naj­czę­ściej tem­pe­ra­tu­ra au­ste­ni­ty­zo­wa­nia jest o 30–50 °C wyż­sza od for­mu­la_1 lub for­mu­la_2 W przy­pad­ku stali wy­so­ko­sto­po­wych (w szcze­gól­no­ści szyb­kot­ną­cych) na­grze­wa się do wyż­szych tem­pe­ra­tur (nawet do 50–70 °C po­ni­żej linii so­li­dus co może być od­po­wied­ni­kiem nawet 1250 °C) w celu roz­pu­szcze­nia w au­ste­ni­cie jak naj­więk­szej licz­by wę­gli­ków które zo­sta­ną wy­dzie­lo­ne jako drob­no­dy­sper­syj­ne wy­dzie­le­nia w przysz­łym od­pu­szcza­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie obrób­ki ciepl­nej stali wy­ko­nu­je się na­stę­pu­ją­ce po sobie pro­ce­sy au­ste­ni­ty­zo­wa­nia i har­to­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austenit mrz.

 przym. austenityczny

 czas. austenityzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) austenityzacja

Wiktionary


austenityzować

w me­ta­lur­gii: na­grze­wać stal w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu


SJP.pl


auster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bóg wia­tru po­łud­nio­we­go, utoż­sa­mia­ny z grec­kim No­to­sem;

Wiktionary

Au­ster (także Notus, łac. Au­ster, Notus, gr. Νότος Nótos) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg i uo­so­bie­nie wia­tru po­łud­nio­we­go i po­łud­nio­wej stro­ny świa­ta.

Uo­sa­biał wil­got­ny, wie­ją­cy latem wiatr. Był utoż­sa­mia­ny z grec­kim No­to­sem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawstɛr, AS: au̯ster

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Austerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Notus, Notos

Wiktionary


austeria

prze­sta­rza­le: za­jazd, szynk, ober­ża; oste­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. karcz­ma

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • au­ste­ria – okre­śle­nie karcz­my
  • Au­ste­ria – po­wieść Ju­lia­na Stryj­kow­skie­go z 1966 roku
  • Au­ste­ria – pol­ski film z 1982 roku w re­ży­se­rii Je­rze­go Ka­wa­le­ro­wi­cza, adap­ta­cja po­wie­ści Ju­lia­na Stryj­kow­skie­go
  • Au­ste­ria – kra­kow­skie wy­daw­nict­wo
  • au­ste­ria Prom­nic­ka w Kra­ko­wie
  • au­ste­ria sław­kow­ska
  • au­ste­ria wa­wer­ska
  • au­ste­ria w Bia­łym­sto­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) przy tym trak­cie bę­dzie au­ste­ria, gdzie warto by ko­niom wytch­nąć, a samym się po­si­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈstɛrʲja, AS: au̯sterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austernik m.

Wiktionary


austerlitz

[czy­taj: AU-ster­lic] obec­nie Sław­ków, mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Sław­ków w Cze­chach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­ster­litz – nie­miec­ka nazwa Sław­ko­wa (Slav­kov u Brna), mia­sta w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim, miej­sce bitwy pod Au­ster­litz
  • Au­ster­litz – miej­sco­wość w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Jork
  • Au­ster­litz – miej­sco­wość w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ken­tuc­ky
  • Fred Asta­i­re, właśc. Fre­de­rick Au­ster­litz (1899–1987) – ame­ry­kań­ski aktor, tan­cerz, wo­ka­li­sta
  • Ro­bert Au­ster­litz (1923–1994) – ru­muń­sko-ame­ry­kań­ski ling­wi­sta
  • Au­ster­litz – fran­cu­ski film z 1960
  • Gare d’Au­ster­litz
  • Gare d’Au­ster­litz (sta­cja metra)
  • Pont d’Au­ster­litz

Wikipedia


austernik

daw­niej: wła­ści­ciel za­ja­zdu, szyn­ku, ober­ży; ober­ży­sta


SJP.pl


austin

[czy­taj: OStin] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Tek­sas;

Wiktionary

Au­stin (wym. []) – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Tek­sas oraz hrab­stwa Tra­vis (czę­ścio­wo także w gra­ni­cach są­sied­nich hrabstw Wil­liam­son i Hays). Mia­sto po­ło­żo­ne jest w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści stanu, nad rzeką Co­lo­ra­do. Czwar­te pod wzglę­dem za­lud­nie­nia mia­sto Tek­sa­su, w 2023 roku za­miesz­ka­ne przez 979 882 osób, ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Au­stin–Round Rock–San Mar­cos li­czył bli­sko 2,5 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia


austr.

skrót od: au­striac­ki


SJP.pl


austral.

skrót od: au­stra­lij­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = au­stra­lij­ski

Wiktionary


australazja

część świa­ta obej­mu­ją­ca Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię i Me­la­nez­ję (w tym Nową Gwi­neę oraz wiele mniej­szych wysp w jej oko­li­cach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion ge­o­gra­ficz­ny obej­mu­ją­cy Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię oraz wyspy po­ło­żo­ne w są­siedzt­wie tych państw, zwła­szcza w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nii;

Wiktionary

Au­stra­laz­ja – część świa­ta roz­cią­ga­ją­ca się na prze­strze­ni ok. 70 mln km² mor­skiej pół­ku­li globu (głów­nie Oce­a­nu Spo­koj­ne­go). Ob­szar obej­mu­ją­cy Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię i Me­la­nez­ję (w tym Nową Gwi­neę oraz wiele mniej­szych wysp w jej oko­li­cach, część z któ­rych po­ło­żo­na jest we wschod­niej czę­ści In­do­nez­ji). Nazwę ut­wo­rzył Char­les de Bros­ses w "Hi­sto­i­re des na­vi­ga­tions aux ter­res au­stra­les" (1756).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­stra­laz­ja jest domem dla wielu uni­kal­nych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt.

Wiktionary


australia

1. najm­niej­szy ziem­ski kon­ty­nent, po­ło­żo­ny na pół­ku­lach wschod­niej i po­łud­nio­wej;
2. pań­stwo na kon­ty­nen­cie au­stra­lij­skim ze sto­li­cą w Can­be­rze; Zwią­zek Au­stra­lij­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. najm­niej­szy kon­ty­nent na Ziemi;

 (1.2) geogr. polit. pań­stwo obej­mu­ją­ce pra­wie cały kon­ty­nent au­stra­lij­ski;

Wiktionary

Au­stra­lia, for­mal­nie Wspól­no­ta Au­stra­lii, Zwią­zek Au­stra­lij­ski ( Com­mon­we­alth of Au­stra­lia) – pań­stwo de­mo­kra­tycz­ne, po­ło­żo­ne na pół­ku­li po­łud­nio­wej, obej­mu­ją­ce kon­ty­nent Au­stra­lia, wyspę Tas­ma­nię i inne znacz­nie mniej­sze wyspy na Oce­a­nach In­dyj­skim i Spo­koj­nym. Sto­li­cą kraju jest Can­ber­ra, naj­więk­szym mia­stem jest Syd­ney.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś na­zy­wa­no Au­stra­lię Nową Ho­lan­dią.

 (1.2) W Au­stra­lii miesz­ka dużo Gre­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈstralʲja, AS: au̯stralʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australijczyk mos., Australijka ż., australijskość ż.

 przym. australijski, australski, wewnątrzaustralijski

 przysł. australijsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Nowa Holandia, Nowa Południowa Walia

 (1.2) urz. ofic. Związek Australijski

Wiktionary


australijczyk

oby­wa­tel Au­stra­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec, oby­wa­tel Au­stra­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­stra­lij­czy­cy to nasi an­ty­po­dzi, po­nie­waż miesz­ka­ją na prze­ciw­nym krań­cu Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk, AS: au̯stralʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż.

:: fż. Australijka ż.

 przym. australijski

 przysł. australijsko

Wiktionary


australijka

oby­wa­tel­ka Au­stra­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka, oby­wa­tel­ka Au­stra­lii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijka, AS: au̯stralʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż.

:: fm. Australijczyk mos.

 przym. australijski

 przysł. australijsko

Wiktionary


australijski

→ Au­stra­lia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa lub kon­ty­nen­tu Au­stra­lia, ko­ja­rzo­ny z Au­stra­lią, jej ce­cha­mi lub skład­ni­ka­mi

Wiktionary

Patrz:

Australia

Przykłady

 (1.1) Au­stra­lij­ski rząd prosi abo­ry­ge­nów o wy­ba­cze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijsʲci, AS: au̯stralʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. australijskość ż., Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż.

 przym. australski

 przysł. australijsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. australski

Wiktionary


australijsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­stra­lij­ski, po au­stra­lij­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż., australijskość ż.

 przym. australijski

Wiktionary


australijskość

→ au­stra­lij­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co au­stra­lij­skie; au­stra­lij­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Patrz:

australijski

Powiązane:

 rzecz. Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż.

 przym. australijski

 przysł. australijsko

Wiktionary


australny

rzad­ko: po­łud­nio­wy


SJP.pl


australopitek

przed­sta­wi­ciel naj­star­szej i naj­bar­dziej pry­mi­tyw­nej z do­tych­czas zna­nych ko­pal­nej grupy istot czło­wie­ko­wa­tych, ży­ją­cy w okre­sie plej­sto­ce­nu; do grupy au­stra­lo­pi­te­ków za­li­cza się pa­ran­tro­pa, plez­jan­tro­pa i zin­jan­tro­pa (zi­nian­tro­pa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­o­an­trop. isto­ta czło­wie­ko­po­dob­na ży­ją­ca ponad 3 mln lat temu;

Wiktionary

Au­stra­lo­pi­tek ("Au­stra­lo­pit­he­cus") – wy­mar­ły ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Ho­mi­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych (Ho­mi­ni­dae), któ­re­go przed­sta­wi­cie­le żyli w po­łud­nio­wej, wschod­niej i cen­tral­nej Afry­ce od ok. 4,2 ("Au­stra­lo­pit­he­cus ana­men­sis") do ok.

Wikipedia


australorp

au­stra­lij­ska rasa kur


SJP.pl


australski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. au­stra­lij­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia

 przym. australijski

Wiktionary


austrazja

część pań­stwa Fran­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na, w VI–VII w. sta­no­wią­ca pół­noc­no-wschod­nią część me­ro­wiń­skie­go kró­le­stwa Fran­ków;

Wiktionary

Au­straz­ja – kra­i­na hi­sto­rycz­na, w VI–VII w. sta­no­wią­ca pół­noc­no-wschod­nią część me­ro­wiń­skie­go Kró­le­stwa Fran­ków. Obej­mo­wa­ła te­re­ny nad Mozą, Mo­ze­lą i środ­ko­wym Renem, które obec­nie leżą we wschod­niej Fran­cji, za­chod­nich Niem­czech, Bel­gii i Ho­lan­dii. Głów­ny­mi oś­rod­ka­mi i sie­dzi­ba­mi wład­ców były Metz i Reims.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) sto­sun­ki de­mo­gra­ficz­ne w me­ro­wiń­skiej Au­straz­ji róż­ni­ły się od sto­sun­ków pa­nu­ją­cych w kró­le­stwach Wi­zy­go­tów i Bur­gun­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. austrazyjski

Wiktionary


austrazyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Au­straz­ją, do­ty­czą­cy Au­straz­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włas­ne prawa za­cho­wy­wa­li rów­nież ob­co­ple­mień­cy, któ­rzy osied­li­li się wśród au­stra­zyj­skich Fran­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austrazja ż.

Wiktionary


austria

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Wied­niu; Re­pu­bli­ka Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) kib. re­pre­zen­ta­cja au­striac­ka

Wiktionary

Au­stria ( Österreich, []), Re­pu­bli­ka Au­strii (niem. Re­pu­blik Österreich, []) – pań­stwo śród­lą­do­we po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, fe­de­ra­cja dzie­wię­ciu kra­jów związ­ko­wych ze sto­li­cą w Wied­niu. Od 1995 Au­stria na­le­ży do Unii Eu­ro­pej­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­stria jest kra­jem eu­ro­pej­skim.

 (1.2) Skończ­my z te­o­re­ty­zo­wa­niem, z my­śle­niem, że Au­stria to bę­dzie dla nas łat­wiej­szy rywal niż Ho­lan­dia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawstrʲja, AS: au̯strʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austriackość ż., Austriak mos., Austriaczka ż.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Republika Austrii; gw. Górny Śląsk Austryjo; stpol. Rakuzy (Rakusy) / Rakuza

Wiktionary


austriacki

→ Au­stria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Au­strii lub Au­stria­ków

Wiktionary

Patrz:

Austria

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy po­li­cjan­ci mó­wi­li bie­gle po nie­miec­ku z au­striac­kim ak­cen­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awstrʲˈjat͡sʲci, AS: au̯strʹi ̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż., austriackość ż.

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. rakuski; gw. Śląsk Cieszyński austryjacki

Wiktionary


austriacko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­striac­ki, po au­striac­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spi­sie zna­la­zły się au­striac­ko brzmią­ce naz­wi­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż., austriackość ż.

 przym. austriacki

Wiktionary


austriackość

→ au­striac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co au­striac­kie; au­striac­ki cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Patrz:

austriacki

Przykłady

 (1.1) O au­striac­ko­ści mia­sta świad­czy jego za­bu­do­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary


austriaczka

oby­wa­tel­ka Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka lub oby­wa­tel­ka Au­strii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­szedł, ale zaraz przed bu­dyn­kiem spot­kał młodą Au­striacz­kę. Za­cze­pił ją, roz­ma­wia­li jak gdyby nigdy nic, chciał za­pro­sić ją na drin­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awstrʲˈjat͡ʃka, AS: au̯strʹi ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż.

:: fm. Austriak mos.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Rakuszanka; gw. Górny Śląsk Austryjoczka

Wiktionary


austriak

oby­wa­tel Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec lub oby­wa­tel Au­strii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego brat był Au­stria­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawstrʲjak, AS: au̯strʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż.

:: fż. Austriaczka ż.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Rakuszanin; gw. Górny Śląsk Austryjok

Wiktionary


austro-węgierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Au­stro-Wę­gra­mi, do­ty­czą­cy Au­stro-Wę­gier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szuj­ski ro­zu­miał, że du­a­lizm au­stro-wę­gier­ski ma trwa­ły cha­rak­ter i na nie­da­ją­cy się prze­wi­dzieć okres, sta­no­wić bę­dzie fun­da­ment mo­nar­chii au­stro-wę­gier­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austro-Węgry lm nm., austro-węgierskość ż.

Wiktionary


austro-węgierskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­stro-wę­gier­skie; cecha tych, któ­rzy są au­stro-wę­gier­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. austro-węgierski

 przysł. austro-węgiersko

Wiktionary


austro-węgry

eu­ro­pej­skie pań­stwo ist­nie­ją­ce w la­tach 1867-1918


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. pań­stwo w Eu­ro­pie od 1867 do 1918 r. pod pa­no­wa­niem Habs­bur­gów, ze sto­li­ca­mi w Wied­niu i Bu­da­pesz­cie;

Wiktionary

Au­stro-Węgry ( Österreich-Un­garn), także mo­nar­chia au­stro-wę­gier­ska ( Österreichisch-Un­ga­ris­che Mo­nar­chie, Osztrák-Ma­gy­ar Mo­nar­chia) – hi­sto­rycz­ne pań­stwo związ­ko­we w Eu­ro­pie Środ­ko­wej. Au­stro-Węgry były wie­lo­na­ro­do­wą mo­nar­chią kon­sty­tu­cyj­ną. Ist­nia­ły 51 lat, od 1867 do roz­pa­du w paź­dzier­ni­ku 1918 w kon­sek­wen­cji I wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­stro-Węgry były rzą­dzo­ne przez Habs­bur­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ, AS: au̯stro‿vẽŋgry

Wiktionary

Powiązane:

 przym. austro-węgierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Monarchia Naddunajska; gw. Górny Śląsk Cysorstwo

Wiktionary


austroazjatycki

ję­zy­ki au­stro­az­ja­tyc­kie - ję­zy­ki star­szej war­stwy lud­no­ści In­do­chin, wy­ka­zu­ją­ce związ­ki z ro­dzi­ną au­stro­ne­zyj­ską


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Azją Po­łud­nio­wo-Wschod­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja Południowo-Wschodnia ż.

Wiktionary


austrofaszysta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik au­stro­fa­szyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaz­wy­czaj pod­kre­śla­ją oni walkę au­stro­fa­szy­stów o nie­pod­le­głość Au­strii i prze­ciw­ko na­ro­do­wym so­cja­li­stom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austrofaszyzm m.

Wiktionary


austrofaszyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. au­striac­ka od­mia­na fa­szyz­mu;

Wiktionary

Au­stro­fa­szyzm – okre­śle­nie uży­wa­ne czę­sto w sto­sun­ku do pra­wi­co­wych i au­to­ry­tar­nych rzą­dów ma­ją­cych miej­sce w Au­strii po­mię­dzy 1934 a 1938 ro­kiem. Ba­zo­wa­ły one na rzą­dzą­cej par­tii, Fron­cie Oj­czyź­nia­nym ("Vaterländische Front") i od­dzia­łach pa­ra­mi­li­tar­nych "He­im­wehr". Li­de­rem au­stro­fa­szyz­mu był En­gel­bert Dollfuß, a po jego za­bój­stwie Kurt Schusch­nigg. Obaj byli po­cząt­ko­wo po­li­ty­ka­mi Au­striac­kiej Par­tii Chrze­ści­jań­sko-Spo­łecz­nej (CS), która szyb­ko wesz­ła w skład no­we­go ruchu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­stro­fa­szyzm na­zy­wa­ny jest cza­sem także fa­szyz­mem imi­ta­cyj­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austrofaszysta m.

Wiktionary


austrofil

mi­ło­śnik wszyst­kie­go, co wiąże się z Au­strią


SJP.pl


austrofilia

za­fa­scy­no­wa­nie tym, co au­striac­kie; au­stro­fil­stwo


SJP.pl


austrofilka

→ au­stro­fil


SJP.pl

Patrz:

austrofil

austrofilski

→ au­stro­fil


SJP.pl

Patrz:

austrofil

austrofilstwo

za­fa­scy­no­wa­nie tym, co au­striac­kie; au­stro­fi­lia


SJP.pl


austrofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co au­striac­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca nie­chęt­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go co au­striac­kie

Wiktionary


austrofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co au­striac­kie


SJP.pl


austrofobka

→ au­stro­fob


SJP.pl

Patrz:

austrofob

austronezyjski

język au­stro­ne­zyj­ski - język z ro­dzi­ny ję­zy­ków ma­laj­sko-po­li­ne­zyj­skich, uży­wa­ny na wy­spach Oce­a­nu Spo­koj­ne­go i In­dyj­skie­go


SJP.pl


austroslawizm

Au­stros­la­wizm − pro­jekt wy­su­nię­ty w po­ło­wie XIX wieku przez cze­skich dzia­ła­czy obozu na­ro­do­we­go (m.in. Františka Pa­lac­kie­go), ofi­cjal­nie przed­sta­wio­ny w 1848 roku na Zjeź­dzie Sło­wiań­skim w Pra­dze, w któ­rym wzię­ła udział duża licz­ba Po­la­ków.

Wikipedia


austryjacki

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. au­striac­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cy­bu­chu faj­czy­ska czyn­sto był wy­ma­lo­wa­ny cy­sorz au­stry­jac­ki.

Wiktionary


austryjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Au­stria

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austryjok mos., Austryjoczka ż.

Wiktionary


austryjoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Au­striacz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austryjo ż.

:: fm. Austryjok mos.

Wiktionary


austryjok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Au­striak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austryjo ż.

:: fż. Austryjoczka ż.

Wiktionary


auswajs

zaś­wiad­cze­nie o za­trud­nie­niu wy­da­wa­ne Po­la­kom przez oku­pan­tów nie­miec­kich; aus­we­is, Aus­we­is, Aus­wajs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. aus­we­is.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawsfajs, AS: au̯sfai ̯s

Wiktionary


ausweis

[czy­taj: ałs­wajs] zaś­wiad­cze­nie o za­trud­nie­niu wy­da­wa­ne Po­la­kom przez oku­pan­tów nie­miec­kich; aus­wajs, Aus­wajs, Aus­we­is


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. zaś­wiad­cze­nie o za­trud­nie­niu w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej

Wiktionary


auszpik

po­tra­wa z ryby lub mięsa w ga­la­re­cie; tym­ba­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z mięsa, wa­rzyw lub ryby w ga­la­re­cie – z że­la­ty­ny lub na bazie wy­wa­ru z kości; Glo­ger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­ję­ciu po­da­no in­dy­ka w ausz­pi­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawʃpʲik, AS: au̯špʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galareta, tymbalik; reg. pozn. galart, trzęsionka; łódź|drygle.; żart. meduza

Wiktionary


ausztojer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. ałsz­to­jer.

Wiktionary


ausztuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wy­ciąg, wykaz, spis, re­jestr

Wiktionary


aut

[czy­taj: ałt] out;
1. sy­tu­a­cja, gdy piłka znaj­dzie się poza linią ogra­ni­cza­ją­cą bo­i­sko, kort;
2. wpro­wa­dze­nie piłki do gry spoza linii bocz­nej (np. w piłce noż­nej);
3. ob­szar poza linią bo­i­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sy­tu­a­cja w niek­tó­rych grach, gdy piłka wy­pad­nie poza obręb bo­i­ska; ob­szar poza bo­i­skiem;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) lm. D. zob. auto.

Wiktionary

Aut (ang. "out") – w grach spor­to­wych opu­szcze­nie, np. przez piłkę, re­gu­la­mi­no­we­go pola gry. W czę­ści dy­scy­plin za przer­wa­nie gry od­po­wie­dzial­ny jest za­wod­nik, który ostat­ni raz dot­knął piłki. Piłka po aucie staje się mart­wa. Aut w piłce siat­ko­wej i te­ni­sie ka­ra­ny jest prze­gra­niem akcji, a w piłce noż­nej i ko­szy­ków­ce od­da­niem piłki prze­ciw­ni­kom do wy­pro­wa­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sę­dzia odg­wi­zdał aut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awt, AS: au̯t

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autowy

 rzecz. aucik mrz., outing mrz.

Wiktionary


autagonistofilia

de­wia­cja sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na pod­nie­ca­niu się pod­czas pu­blicz­ne­go współ­ży­cia sek­su­al­ne­go


SJP.pl


autapomorfia

Au­ta­po­mor­fia – cecha za­a­wan­so­wa­na wy­stę­pu­ją­ca tylko w jed­nej gru­pie fi­lo­ge­ne­tycz­nej. Ter­min „au­ta­po­mor­fia” zo­stał wpro­wa­dzo­ny przez Wil­lie­go Hen­ni­ga i zde­fi­nio­wa­ny jako „cecha apo­mor­ficz­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla danej grupy mo­no­fi­le­tycz­nej (i obec­na tylko w niej)”.

Wikipedia


autarcha

osoba spra­wu­ją­ca nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę; au­to­kra­ta (czę­ściej), au­to­kra­tor, sa­mo­wład­ca, je­dy­no­wład­ca


SJP.pl


autarchia

rzad­ko: sy­stem wła­dzy pań­stwo­wej, w któ­rym nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; je­dy­no­władzt­wo, sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­tyzm, au­to­kra­cja


SJP.pl

Au­tar­chia – forma rzą­dów po­le­ga­ją­cych na rzą­dach ab­so­lut­nych, de­spo­tycz­nych, gdzie wła­dza naj­wyż­sza na­le­ży wy­łącz­nie do jed­nej osoby, która za­rzą­dza wszyst­kim zgod­nie z włas­nym uz­na­niem. Wła­dza ta nie jest kon­tro­lo­wa­na przez żadne in­sty­tu­cje zew­nętrz­ne, do­ku­men­ty itp. Wła­dza ta ma wszyst­kie prawa tzn. sama kon­tro­lu­je wszyst­kie czyn­no­ści w pań­stwie, mia­nu­je urzęd­ni­ków, sta­no­wi prawo itp.

Wikipedia


autarkia

au­tar­kizm;
1. dok­try­na we­dług któ­rej cnota sama wy­star­cza do szczę­ścia;
2. sa­mo­wy­star­czal­ność go­spo­dar­cza pań­stwa, od­cię­cie się od związ­ków go­spo­dar­czych z resz­tą państw, lik­wi­da­cja wy­mia­ny mię­dzy­na­ro­do­wej, czę­sto jako wynik wojen lub izo­la­cji pań­stwa z przy­czyn po­li­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. go­spo­dar­cza sa­mo­wy­star­czal­ność;

 (1.2) ekon. po­li­ty­ka dą­żą­ca do osią­gnię­cia go­spo­dar­czej sa­mo­wy­star­czal­no­ści

 (1.3) so­cjol. re­a­li­zo­wa­nie przez jakąś grupę spo­łecz­ną swo­ich celów w nie­za­leż­no­ści i izo­la­cji od in­nych grup

 (1.4) filoz. wyz­na­wa­ny przez sto­i­ków po­gląd, we­dług któ­re­go do osią­gnię­cia szczę­ścia wy­star­czy sama cnota;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • au­tar­kia (fi­lo­zo­fia)
  • au­tar­kia (eko­no­mia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈtarʲca, AS: au̯tarʹḱa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autarkizm m., autarkista m., autarkistka ż.

 przym. autarkiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) autarkizm

Wiktionary


autarkiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­tar­kicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autarkiczny

 przysł. autarkicznie

 rzecz. autarkizm mrz.

Wiktionary


autarkiczny

zwią­za­ny z au­tar­kią, ma­ją­cy cechy au­tar­kii (np. sy­ste­my au­tar­kicz­ne, au­tar­kicz­na go­spo­dar­ka)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) go­spo­dar­czo sa­mo­wy­star­czal­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtarʲˈcit͡ʃnɨ, AS: au̯tarʹḱičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autarkiczność ż., autarkia ż., autarkizm m.

 przysł. autarkicznie

Wiktionary


autarkizm

au­tar­kia;
1. dok­try­na we­dług któ­rej cnota sama wy­star­cza do szczę­ścia;
2. sa­mo­wy­star­czal­ność go­spo­dar­cza pań­stwa, od­cię­cie się od związ­ków go­spo­dar­czych z resz­tą państw, lik­wi­da­cja wy­mia­ny mię­dzy­na­ro­do­wej, czę­sto jako wynik wojen lub izo­la­cji pań­stwa z przy­czyn po­li­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. au­tar­kia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autarkia ż., autarkiczność ż.

 przym. autarkiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autarkia

Wiktionary


auteczko

zdrob­nie­nie od: auto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: auto

 (1.2) małe auto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auto n., autko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autko

Wiktionary


autekologia

dział eko­lo­gii, eko­lo­gia fiz­jo­lo­gicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. dział eko­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia śro­do­wi­ska abio­tycz­ne­go na po­szcze­gól­ne or­ga­niz­my, i od­wrot­nie

Wiktionary

Au­te­ko­lo­gia – dział eko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wza­jem­nych związ­ków po­mię­dzy zwie­rzę­ta­mi i ro­śli­na­mi, a oto­cze­niem w jakim się znaj­du­ją (śro­do­wi­sko, śro­do­wi­sko nie­o­ży­wio­ne, śro­do­wi­sko przy­rod­ni­cze).

W tych związ­kach ba­da­ny jest udział i re­ak­cje po­je­dyn­cze­go or­ga­niz­mu, w prze­ci­wień­stwie do sy­ne­ko­lo­gii, gdzie zbio­ro­wo­ścią or­ga­niz­mów wcho­dzą­cych w in­te­rak­cje ze śro­do­wi­skiem nie­o­ży­wio­nym są zbio­ro­wo­ści or­ga­niz­mów takie jak po­pu­la­cje, bio­ce­no­zy (fito lub zo­o­ce­no­zy), a nawet więk­sze jed­nost­ki jak eko­sy­ste­my czy nawet całe biomy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autekologiczny

Wiktionary


autem

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) N. lp. od: auto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɛ̃m, AS: au̯tẽm

Wiktionary


autentycznie

1. praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty (np. au­ten­tycz­ne po­sta­cie, au­ten­tycz­ne trud­no­ści);
2. bę­dą­cy ory­gi­na­łem (np. au­ten­tycz­ny do­ku­ment, au­ten­tycz­ne na­gra­nia)


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób au­ten­tycz­ny, praw­dzi­wy, szcze­ry, zgod­ny z rze­czy­wi­sto­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamte słowa były wtedy jak naj­bar­dziej na miej­scu i brzmia­ły au­ten­tycz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: au̯tẽntyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyka ż., autentyk m., autentyzm m., autentyczność ż.

 przym. autentyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawdę, szczerze, prawdziwie

Wiktionary


autentyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: au­ten­tycz­nie


SJP.pl


autentyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: au­ten­tycz­ny; bar­dziej au­ten­tycz­ny


SJP.pl


autentyczność

→ au­ten­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co au­ten­tycz­ne, praw­dzi­we, po­zba­wio­ne sztucz­no­ści, fał­szu

Wiktionary

Patrz:

autentyczny

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: au̯tẽntyčność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyk m., autentyzm m., autentyka ż.

 przym. autentyczny

 przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdziwość, szczerość

Wiktionary


autentyczny

1. praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty (np. au­ten­tycz­ne po­sta­cie, au­ten­tycz­ne trud­no­ści);
2. bę­dą­cy ory­gi­na­łem (np. au­ten­tycz­ny do­ku­ment, au­ten­tycz­ne na­gra­nia)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest praw­dzi­wy, zgod­ny z rze­czy­wi­sto­ścią

 (1.2) nie­bę­dą­cy kopią, fal­sy­fi­ka­tem ani prze­rób­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­wał się au­ten­tycz­ny układ war­stwo­wy przed­mio­tu.

 (1.2) Twoja żona to au­ten­tycz­ny Baran: upar­ta i im­pul­syw­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tẽntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyk mrz., autentyka, autentyczność ż., autentyzm mrz.

 przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faktyczny, prawdziwy, realny, rzeczywisty, właściwy

 (1.2) oryginalny, prawdziwy

Wiktionary


autentyk

coś bę­dą­ce ory­gi­na­łem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś, co jest au­ten­tycz­ne

Wiktionary

Au­ten­tyk – pier­wszy wspól­ny album pol­skich ra­pe­rów Pel­so­na i Vie­nia – człon­ków ze­spo­łu hip-ho­po­we­go Mo­le­sta Ewe­ne­ment. Zo­stał wy­da­ny 31 sierp­nia 2002 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Po­ma­ton EMI. Go­ścin­nie wy­stą­pi­li m.in. Pono, Sokół, Wilku, To­masz Li­piń­ski czy French­man – były czło­nek grupy mu­zycz­nej Jamal.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autentyzm mrz., autentyczność ż., autentyka ż.

 przysł. autentycznie

 przym. autentyczny

Wiktionary


autentyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgod­ność z rze­czy­wi­sto­ścią, praw­dzi­wość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyczność ż., autentyzm m., autentyk m.

 przysł. autentycznie

 przym. autentyczny

Wiktionary


autentykacja

pro­ces spraw­dza­nia, czy dana osoba lub urzą­dze­nie jest tym, za kogo się po­da­je; uwie­rzy­tel­nia­nie


SJP.pl


autentysta

ar­ty­sta wier­nie odz­wier­cied­la­ją­cy w swych dzie­łach rze­czy­wi­stość, ko­piu­ją­cy rze­czy­wi­stość


SJP.pl


autentystka

→ au­ten­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

autentysta

autentystyczny

→ au­ten­tyzm


SJP.pl

Patrz:

autentyzm

autentyzm

1. przed­sta­wie­nie cze­goś w sztu­ce w spo­sób praw­dzi­wy, wier­ny rze­czy­wi­sto­ści;
2. kie­ru­nek w pol­skiej po­ez­ji mię­dzy­woj­nia kła­dą­cy na­cisk na uka­zy­wa­nie włas­nych prze­żyć poety, swego śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cecha rze­czy au­ten­tycz­nej

 (1.2) szcze­rość osoby

 (1.3) film. liter. praw­dzi­wość rze­czy, osób przed­sta­wio­nych w dzie­le

 (1.4) liter. kie­ru­nek po­e­tyc­ki w pol­skiej li­te­ra­tu­rze okre­su mię­dzy­woj­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • au­ten­tyzm (po­ez­ja)
  • au­ten­tyzm (mu­zy­ka)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autentyk mrz., autentyczność ż., autentyka ż.

 przym. autentyczny

 przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autentyczność, prawdziwość

 (1.2) autentyczność, prawdziwość, szczerość

Wiktionary


authoring

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. two­rze­nie in­ter­fej­sów płyt w for­ma­tach DVD, miniDVD, VCD, blu-ray poz­wa­la­ją­cych użyt­kow­ni­ko­wi na na­wi­ga­cję po za­war­to­ści płyty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od wielu lat wy­ko­nu­je­my aut­ho­rin­gi wszyst­kich ro­dza­jów no­śni­ków z naj­wyż­szą moż­li­wą ja­ko­ścią i pre­cyz­ją.

Wiktionary


autko

małe auto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: auto

 (1.2) auto-za­baw­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­szek pie­ści to swoje autko bar­dziej niż żonę.

 (1.2) Niech mama już mu nie ku­pu­je autek, bo nie ma gdzie tego trzy­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auto n., auteczko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) auteczko

 (1.2) samochodzik

Wiktionary


auto

[czy­taj: ałto] sa­mo­chód, zwła­szcza oso­bo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. po­jazd me­cha­nicz­ny, wy­po­sa­żo­ny w co najm­niej 4 koła, po­ru­sza­ją­cy się dzię­ki wbu­do­wa­ne­mu sil­ni­ko­wi, słu­żą­cy do prze­wo­zu ludzi lub to­wa­rów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A mój tata ma lep­sze auto niż twój!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔ, AS: au̯to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. auteczko n., autko n.

 temsłow. auto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samochód, wóz, przest. automobil, pot. bryka, fura

Wiktionary


auto-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych do­ty­czą­cy wy­ko­naw­cy czyn­no­ści

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych do­ty­czą­cy sa­mo­cho­du, mo­to­ry­za­cji

 (1.3) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych do­ty­czą­cy au­to­ma­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔ, AS: au̯to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auto n.

Wiktionary


auto-casco

[czy­taj: au­to­ka­sko] ubez­pie­cze­nie sa­mo­cho­du od nie­szczę­śli­wych zda­rzeń, np. wy­pad­ków, kra­dzie­ży; au­to­ca­sco


SJP.pl


auto-detailing

[czy­taj: ał­to­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, au­to­de­ta­i­ling, car­de­ta­i­ling, car-de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling


SJP.pl


auto-tune

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) muz. techn. au­to­ma­tycz­na ko­rek­ta to­na­cji;

Wiktionary

Auto-tune – ro­dzaj pro­ce­so­ra dźwię­ku, uży­wa­ne­go do ko­rek­cji wy­so­ko­ści dźwię­ku in­stru­men­tów mu­zycz­nych i głosu ludz­kie­go, po­wszech­nie sto­so­wa­ny w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej. Pro­gram zo­stał stwo­rzo­ny przez przed­się­bior­stwo An­ta­res Audio Tech­no­lo­gies.

Pier­wszy­mi ut­wo­ra­mi, wy­da­ny­mi z wy­ko­rzy­sta­niem efek­tu auto-tune, były ut­wo­ry wy­da­ne w 1998 roku: „Frag­ments of Life” Roy Vedas i „Be­lie­ve” Cher.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. autotune

Wiktionary


autoafirmacja

sa­mo­u­wiel­bie­nie, niez­wy­kle dobra sa­mo­o­ce­na


SJP.pl


autoagresja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­to­a­gre­sja ko­mó­rek
  • Au­to­a­gre­sja (psy­cho­lo­gia)

Wikipedia


autoalarm

urzą­dze­nie mon­to­wa­ne w sa­mo­cho­dzie, ma­ją­ce za­po­biec jego kra­dzie­ży lub przy­najm­niej sy­gna­li­zo­wać (świa­tłem, rza­dziej dźwię­kiem) próbę wła­ma­nia


SJP.pl

Au­to­a­larm (lub sa­mo­cho­do­wa in­sta­la­cja alar­mo­wa) – sze­reg elek­tro­nicz­nych za­bez­pie­czeń prze­ciw­kra­dzie­żo­wych i prze­ciw­wła­ma­nio­wych sto­so­wa­nych w sa­mo­cho­dach (oso­bo­we, cię­ża­ro­we, te­re­no­we itp.).

Pod­sta­wo­we i naj­waż­niej­sze funk­cje au­to­a­lar­mu to: na­dzo­ro­wa­nie zam­knię­cia/ot­war­cia drzwi, po­kry­wy ba­gaż­ni­ka i sil­ni­ka, od­ci­na­nie do­pły­wu prądu do apa­ra­tu za­pło­no­we­go lub pompy pa­li­wa, za­bez­pie­cze­nie ka­bi­ny pa­sa­żer­skiej przez na­dzór za poś­red­nict­wem czuj­ni­ków ruchu wew­nątrz sa­mo­cho­du oraz za­bez­pie­cze­nie przed pod­no­sze­niem i po­ru­sza­niem/od­ho­lo­wa­niem po­ja­zdu.

Wikipedia


autoalarmowy

→ au­to­a­larm


SJP.pl

Patrz:

autoalarm

autoalergia

aler­gicz­na re­ak­cja or­ga­niz­mu na włas­ne an­ty­ge­ny, skie­ro­wa­na prze­ciw włas­nym tkan­kom; au­to­a­gre­sja, au­to­im­mu­ni­za­cja


SJP.pl


autoanaliza

ana­li­za włas­nych po­staw, za­cho­wań, włas­nej psy­chi­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­pa­try­wa­nie swo­ich czy­nów i prze­żyć

Wiktionary


autoantonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. słowo po­sia­da­ją­ce dwa sprzecz­ne zna­cze­nia, bę­dą­ce włas­nym prze­ci­wień­stwem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontranim, słowo Janus

Wiktionary


autoasekuracja

we wspi­nacz­ce: ase­ku­ra­cja sa­me­go sie­bie


SJP.pl


autoasekuracyjny

→ au­to­a­se­ku­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

autoasekuracja

autobana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. au­to­stra­da

 (1.2) pot. au­to­stra­da, zwła­szcza nie­miec­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo jak ino widza au­to­ba­na za­roz­ki mom raj­zy­fi­ber.

Wiktionary


autobazar

au­to­gieł­da;
1. zor­ga­ni­zo­wa­na bez­poś­red­nia sprze­daż sa­mo­cho­dów przez wła­ści­cie­li;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się sprze­daż sa­mo­cho­dów


SJP.pl


autobieżnik

po­tocz­nie: bież­nik opony sa­mo­cho­du


SJP.pl


autobiograf

autor włas­nej bio­gra­fii; au­to­bio­gra­fi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bę­dą­ca au­to­rem włas­nej bio­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­zo­staw­my to mą­dro­ści bio­gra­fów — łącz­nie z au­to­bio­gra­fem, samym poetą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

:: fż. autobiografka ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografia

opis włas­ne­go życia w for­mie li­te­rac­kiej lub fil­mo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włas­no­ręcz­nie na­pi­sa­ny swój ży­cio­rys;

Wiktionary

Au­to­bio­gra­fia (gr. "autós" „sam” + "bíos" „życie” + "gráphō" „piszę”) – utwór pi­śmien­ni­czy, któ­re­go te­ma­tem jest włas­ne życie au­to­ra, jego ko­le­je losów i czyny, zda­rze­nia, któ­rych był świad­kiem, doś­wiad­cze­nia, które na­by­wał, ewo­lu­cja za­pa­try­wań i po­sta­wy wobec świa­ta. In­ny­mi słowy: bio­gra­fia ja­kiejś osoby (ca­ło­ścio­wa lub frag­men­ta­rycz­na) przez nią samą na­pi­sa­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­tyk roz­wa­żał na­pi­sa­nie au­to­bio­gra­fii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja, AS: au̯tobʹi ̯ografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiograf mos., autobiografizowanie n., autobiografka ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pamiętnik

Wiktionary


autobiograficznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób au­to­bio­gra­ficz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

Wiktionary


autobiograficzność

→ au­to­bio­gra­ficz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. cecha dzie­ła opar­te­go na wąt­kach au­to­bio­gra­ficz­nych

Wiktionary

Patrz:

autobiograficzny

Przykłady

 (1.1) Mamy tu za­pew­ne prze­jaw dzia­ła­nia swo­i­stej mi­to­lo­gii do­ku­men­tu, gdzie np. au­to­bio­gra­ficz­ność uz­na­wa­na jest za naj­wyż­sze kry­te­rium praw­dy i au­ten­tyz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiograficzny

do­ty­czą­cy au­to­bio­gra­fii, bę­dą­cy au­to­bio­gra­fią (np. au­to­bio­gra­ficz­ny wątek, film au­to­bio­gra­ficz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter au­to­bio­gra­fii, taki w któ­rym autor na­wią­zu­je do wy­da­rzeń ze swego życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W twór­czo­ści au­to­bio­gra­ficz­nej tego pi­sa­rza można było do­strzec pe­wien eks­hi­bi­cjo­nizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiograf m., autobiografizowanie n.

 przysł. autobiograficznie

 przym. biograficzny

 czas. autobiografizować

Wiktionary


autobiografista

autor włas­nej bio­gra­fii; au­to­bio­graf


SJP.pl


autobiografizm

ten­den­cja, po­le­ga­ją­ca na włą­cza­niu przez pi­sa­rza w ma­te­rię ut­wo­ru włas­nych doś­wiad­czeń i prze­żyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. skłon­ność do wy­ko­rzy­sty­wa­nia wąt­ków au­to­bio­gra­ficz­nych

Wiktionary

Au­to­bio­gra­fizm – po­sta­wa, dzię­ki któ­rej doś­wiad­cze­nia i prze­ży­cia pi­sa­rza zo­sta­ją wy­ko­rzy­sta­ne i do­cho­dzą do głosu w jego twór­czo­ści; skłon­ność do czer­pa­nia te­ma­tu li­te­rac­kie­go z fak­tów z włas­ne­go życia au­to­ra, z włas­nych prze­żyć, pi­sa­nie o sobie i o swoim życiu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam Iwasz­kie­wicz wszyst­kie te od­mia­ny au­to­bio­gra­fiz­mu od­na­lazł w ba­śniach An­der­se­na, o czym sze­rzej pisał we wstę­pie do ich pol­skie­go wy­da­nia w 1956 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. po­ru­sza­nie w ut­wo­rze li­te­rac­kim wąt­ków au­to­bio­gra­ficz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiografka ż., autobiograf mos., autobiografia ż.

 czas. autobiografizować

 przym. autobiograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografizować

wpla­tać au­to­bio­gra­fię w wątek li­te­rac­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. liter. wpla­tać wątek au­to­bio­gra­ficz­ny

 (1.2) rzad. opi­sy­wać włas­ne życie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografka

au­tor­ka au­to­bio­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bę­dą­ca au­to­rem włas­nej bio­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto tak po­stę­po­wa­ły au­to­bio­graf­ki z XIX i wcze­śniej­szych wie­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

:: fm. autobiograf mos.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiznes

po­tocz­nie: biz­nes sa­mo­cho­do­wy


SJP.pl


autoblokada

blo­ka­da w sa­mo­cho­dzie unie­moż­li­wia­ją­ca nie­trzeź­we­mu kie­row­cy roz­po­czę­cie jazdy; blo­ka­da al­ko­ho­lo­wa


SJP.pl


autobracketing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. funk­cja niek­tó­rych apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu kilku zdjęć tego sa­me­go kadru z lekko zmie­nio­ny­mi pa­ra­me­tra­mi ek­spo­zy­cji – od nie­doś­wiet­le­nia do prześ­wiet­le­nia;

Wiktionary

Au­to­brac­ke­ting (skr. AEB od ang. "Auto Ex­po­su­re Brac­ke­ting") czę­sto także na­zy­wa­na tylko "Brac­ke­ting" – funk­cja współ­czes­nych apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych po­le­ga­ją­ca na au­to­ma­tycz­nej ek­spo­zy­cji kilku są­sied­nich kla­tek filmu z lekko zmie­nio­ny­mi pa­ra­me­tra­mi – od lek­kie­go nie­doś­wiet­le­nia do lek­kie­go prześ­wiet­le­nia, przy czym za pa­ra­metr śred­ni można przy­jąć wska­za­nia świa­tło­mie­rza lub wy­czu­cie fo­to­gra­fa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość za­a­wan­so­wa­nych apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych – tak cy­fro­wych, jak i ana­lo­go­wych – wy­po­sa­żo­na jest w funk­cję au­to­brac­ke­tin­gu.

 (1.1) Wia­do­mo, że aby skła­dać zdję­cia HDR, ro­bi­my zdję­cia z au­to­brac­ke­tin­giem i to naj­le­piej ze sta­ty­wu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) AEB

Wiktionary


autoburdel

po­tocz­nie: miej­sce po­sto­ju sa­mo­cho­du, w któ­rym upra­wia się seks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. miej­sce, gdzie par­ku­je się sa­mo­cho­dy w celu upra­wia­nia w nich seksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten par­king to istny au­to­bur­del, za­jeż­dża­ją super bry­ka­mi i wia­do­mo, co tam robią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈburdɛl, AS: au̯toburdel

Wiktionary


autobus

duży po­jazd przez­na­czo­ny do prze­wo­że­nia kil­ku­dzie­się­ciu osób, słu­żą­cy do ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej lub mię­dzy­mia­sto­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) transp. mot. duży po­jazd przez­na­czo­ny do prze­wo­zu osób w tran­spor­cie zbio­ro­wym;

 (1.2) gw. wię­zien­na du­żych roz­mia­rów pacz­ka her­ba­ty

Wiktionary

Au­to­bus – po­jazd sa­mo­cho­do­wy przez­na­czo­ny do prze­wo­zu więk­szej licz­by pa­sa­że­rów.

We­dług usta­wy – Prawo o ruchu dro­go­wym po­jazd ten przy­sto­so­wa­ny jest do prze­wo­zu wię­cej niż 9 osób (w tym kie­row­cy). We­dług de­fi­ni­cji Eu­ro­pej­skiej Ko­mi­sji Go­spo­dar­czej, Eu­ro­sta­tu i jest to pa­sa­żer­ski me­cha­nicz­ny po­jazd dro­go­wy przez­na­czo­ny do prze­wo­zu wię­cej niż 24 osób (wli­cza­jąc kie­row­cę) i po­sia­da­ją­cy za­rów­no miej­sca sie­dzą­ce, jak i sto­ją­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pracy naj­czę­ściej jeż­dżę au­to­bu­sem linii 135.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔbus, AS: au̯tobus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobusiarz m.

:: zdrobn. autobusik m.

 przym. autobusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. więzienna przegub, przegubowiec

Wiktionary


autobusik

zdrob­nie­nie od: au­to­bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od au­to­bus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie au­to­bus, lecz tylko mały au­to­bu­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobus m., busik mrz.

 przym. autobusowy

Wiktionary


autobusowy

zwią­za­ny z au­to­bu­sem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do au­to­bu­su, zwią­za­ny z au­to­bu­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ni­ka­cja au­to­bu­so­wa w Pol­sce jest dość do­brze roz­wi­nię­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔbuˈsɔvɨ, AS: au̯tobusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobus m., autobusik m., autobusiarz m., busik mrz.

Wiktionary


autocad

[czy­taj: ałtoKAD] pro­gra­mem wy­ko­rzy­sty­wa­ny do dwu­wy­mia­ro­we­go i trój­wy­mia­ro­we­go kom­pu­te­ro­we­go wspo­ma­ga­nia pro­jek­to­wa­nia; AutoCad


SJP.pl

AutoCAD – pro­gram two­rzo­ny i roz­po­wszech­nia­ny przez przed­się­bior­stwo Au­to­desk, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do dwu­wy­mia­ro­we­go (2D) i trój­wy­mia­ro­we­go (3D) kom­pu­te­ro­we­go wspo­ma­ga­nia pro­jek­to­wa­nia (CAD). Spe­cja­li­zo­wa­ne wer­sje AutoCAD-a (np. AutoCAD Me­cha­ni­cal) umoż­li­wia­ją rów­nież wy­ko­ny­wa­nie gra­fi­ki in­ży­nier­skiej 2,5D, me­to­dą FBM.

Wikipedia


autocamping

[czy­taj: ał­to­kem­ping] kem­ping słu­żą­cy zmo­to­ry­zo­wa­nym tu­ry­stom, z miej­sca­mi na sa­mo­cho­dy z przy­cze­pą; au­to­kem­ping


SJP.pl


autocasco

[czy­taj: au­to­ka­sko] ubez­pie­cze­nie sa­mo­cho­du od nie­szczę­śli­wych zda­rzeń, np. wy­pad­ków, kra­dzie­ży; auto-casco


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. do­bro­wol­ne ubez­pie­cze­nie sa­mo­cho­du, chro­nią­ce wła­ści­cie­la auta przed kosz­ta­mi szkód w jego włas­nym po­jeź­dzie, nie­za­leż­nie od tego, kto jest winny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. AC

Wiktionary


autocefalia

nie­za­leż­ność ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go od zwierzch­nict­wa za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych; au­to­ke­fa­lia


SJP.pl


autocenzura

cen­zu­ra włas­nych tek­stów, pro­gra­mów itp., czę­sto jako efekt doj­ścia do wnio­sku, że te tek­sty, pro­gra­my są zbyt od­waż­ne, obra­zo­bur­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­lo­wa­nie włas­nych wy­po­wie­dzi, pu­bli­ka­cji, pro­gra­mów itp. pod wzglę­dem po­li­tycz­nym lub oby­cza­jo­wym

Wiktionary

Au­to­cen­zu­ra (także sa­mo­cen­zu­ra) – pro­ces świa­do­me­go ko­ry­go­wa­nia włas­nej twór­czo­ści z tre­ści uz­na­wa­nych za kon­tro­wer­syj­ne, ob­sce­nicz­ne czy wul­gar­ne, lub nie­uś­wia­do­mio­ne­go do­pa­so­wa­nia swo­jej twór­czo­ści do obo­wią­zu­ją­ce­go ka­no­nu spo­łecz­ne­go, kon­we­nan­su lub świa­to­po­glą­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ar­ty­sta do­ko­nał au­to­cen­zu­ry swo­jej daw­ne­go ar­cy­dzie­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔt͡sɛ̃w̃ˈzura, AS: au̯tocẽũ̯zura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autocenzurowanie n.

 czas. autocenzurować się

Wiktionary


autocenzuralny

→ au­to­cen­zu­ra


SJP.pl

Patrz:

autocenzura

autocenzurować

pow­strzy­my­wać się od pu­blicz­ne­go wy­ra­ża­nia włas­nych opi­nii, twór­czo­ści lub in­for­ma­cji w oba­wie przed ne­ga­tyw­ny­mi kon­sek­wen­cja­mi


SJP.pl


autocharakterystyka

pre­zen­ta­cja włas­ne­go do­rob­ku ży­cio­we­go, osią­gnięć lub ży­cio­ry­su


SJP.pl


autochoria

spo­sób roz­sie­wa­nia dia­spor (np. na­sion, za­rod­ni­ków) za po­mo­cą me­cha­niz­mów wew­nętrz­nych ro­śli­ny, bez udzia­łu czyn­ni­ków zew­nętrz­nych; sa­mo­siew­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. sa­mo­czyn­ne roz­sie­wa­nie dia­spor przez ro­śli­nę;

Wiktionary

Au­to­cho­ria (sa­mo­siew­ność) – pro­ces sa­mo­czyn­ne­go roz­sie­wa­nia dia­spor przez ro­śli­nę, przy wy­ko­rzy­sta­niu włas­nych sił i me­cha­niz­mów ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej. Od­da­le­nie się dia­spor od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej jest sto­sun­ko­wo nie­wiel­kie, au­to­cho­ria ma więc zna­cze­nie głów­nie jako czyn­nik zwięk­sza­ją­cy za­gę­szcze­nie po­pu­la­cji w danym bio­to­pie. Cza­sem dia­spo­ra, prze­no­szo­na nie­da­le­ko od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej, tra­fia na inny czyn­nik tran­spor­tu­ją­cy ją dalej – jest to kom­bi­no­wa­ny spo­sób roz­sie­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­da­le­nie się dia­spor od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej jest sto­sun­ko­wo nie­wiel­kie, au­to­cho­ria ma więc zna­cze­nie głów­nie jako czyn­nik zwięk­sza­ją­cy za­gę­szcze­nie po­pu­la­cji w danym bio­to­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autochoryczny

 przysł. autochorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samosiewność

Wiktionary


autochorycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bot. na spo­sób au­to­cho­rycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochoria ż.

 przym. autochoryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. samosiewnie

Wiktionary


autochoryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do au­to­cho­rii, zwią­za­ny z au­to­cho­rią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ana­lo­gicz­nie jak to jest w przy­pad­ku na­sion, wy­róż­nia się dia­spo­ry roz­prze­strze­nia­ją­ce się sa­mo­czyn­nie (au­to­cho­rycz­ne), jak i roz­sie­wa­ne bier­nie (al­lo­cho­rycz­ne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochoria ż.

 przysł. autochorycznie

Wiktionary


autochrom

pro­ces otrzy­my­wa­nia fo­to­gra­fii barw­nych na pły­tach szkla­nych w po­sta­ci dia­po­zy­ty­wów; au­to­chro­me


SJP.pl

Au­to­chrom lub au­to­chro­me (szkla­ne ko­lo­ro­we płyty świa­tło­czu­łe) – pro­ces otrzy­my­wa­nia fo­to­gra­fii barw­nych na pły­tach szkla­nych w po­sta­ci dia­po­zy­ty­wów. Pio­nie­rem tech­ni­ki au­to­chro­mo­wej był XIX-wiecz­ny fo­to­graf Louis Ducos du Ha­u­ron z Fran­cji, a jego wy­na­la­zek wpro­wa­dzi­li do pro­duk­cji w roku 1907 bra­cia Lumière.

Wikipedia


autochromia

w po­li­gra­fii: spo­sób dru­ko­wa­nia po­le­ga­ją­cy na po­łą­cze­niu druku zwy­kłe­go i barw­nej li­to­gra­fii, np. druk pocz­tó­wek ko­lo­ro­wych


SJP.pl


autochromosom

chro­mo­som nie­bę­dą­cy chro­mo­so­mem płci; au­to­som


SJP.pl


autochton

rdzen­ny miesz­ka­niec da­ne­go ob­sza­ru; tu­by­lec, tu­zie­miec, abo­ry­gen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rdzen­ny miesz­ka­niec ja­kie­goś te­ry­to­rium

Wiktionary

Au­toch­ton ( αὐτόχθων "au­tocht­hon" – „z tej ziemi”, „tu­zie­miec, tu­by­lec”, od "autós" „sam” i "chthōn" „zie­mia”) – czło­wiek na­le­żą­cy do rdzen­nej lud­no­ści da­ne­go ob­sza­ru.

W odróż­nie­niu od lud­no­ści au­toch­to­nicz­nej mówi się o lud­no­ści na­pły­wo­wej.

We­dług pro­fe­so­ra An­drze­ja Sak­so­na, so­cjo­lo­ga spe­cja­li­zu­ją­ce­go się w ba­da­niach mniej­szo­ści et­nicz­nych ter­min "au­toch­ton" okre­śla także miesz­kań­ca po­gra­ni­cza pol­sko-nie­miec­kie­go, by­łe­go oby­wa­te­la III Rze­szy, de­kla­ru­ją­ce­go pol­skie po­cho­dze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­by­li z głębi kraju edu­ka­to­rzy cze­chi­zo­wa­li au­toch­to­nów.

 (1.1) Na świę­ta zo­sta­ją w War­sza­wie głów­nie au­toch­to­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochtonizm m.

:: fż. autochtonka ż.

 przym. autochtoniczny, autochtoński

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aborygen, krajowiec, tubylec, tuziemiec

Wiktionary


autochtonicznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­toch­toń­ski, po au­toch­toń­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­no po­tra­wy z wa­rzyw i mięsa kan­gu­rze­go o au­toch­to­nicz­nie brzmią­cych naz­wach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

 przym. autochtoniczny, autochtoński

Wiktionary


autochtoniczność

→ au­toch­to­nicz­ny


SJP.pl

Patrz:

autochtoniczny

autochtoniczny

1. do­ty­czą­cy lub zło­żo­ny z rdzen­nych miesz­kań­ców da­ne­go ob­sza­ru;
2. skała au­toch­to­nicz­na - masa skal­na, która po­mi­mo ru­chów gó­rot­wór­czych po­zo­sta­ła w miej­scu pow­sta­nia;
3. or­ga­nizm au­toch­to­nicz­ny - zwie­rzę lub ro­śli­na po­cho­dzą­ce z tego miej­sca, na któ­rym wy­stę­pu­je


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­toch­to­na­mi, do­ty­czą­cy au­toch­to­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zie­mie na wschód od rzeki na­le­ża­ły do au­toch­to­nicz­nych Au­stra­lij­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

 przym. autochtoński

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochtoński, rdzenny, tubylczy

Wiktionary


autochtonizm

1. na­le­że­nie do rdzen­nej lud­no­ści da­ne­go ob­sza­ru;
2. cecha cze­goś po­cho­dzą­ce­go z tego sa­me­go ob­sza­ru, na któ­rym ak­tu­al­nie wy­stę­pu­je;
3. cecha mas skal­nych, które po­zo­sta­ją na tym samym miej­scu pod­czas ru­chów gó­rot­wór­czych


SJP.pl


autochtonka

rdzen­na miesz­kan­ka da­ne­go ob­sza­ru; abo­ry­gen­ka, tu­ziem­ka, tu­byl­ka, tu­byl­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rdzen­na miesz­kan­ka ja­kie­goś te­ry­to­rium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochtonizm m.

:: fm. autochton mos.

 przym. autochtoniczny, autochtoński

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aborygenka, tubylka, tuziemka

Wiktionary


autochtoński

zwią­za­ny z au­toch­to­nem, au­toch­to­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­toch­to­na­mi, do­ty­czą­cy au­toch­to­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mu­ze­um pre­zen­to­wa­no au­toch­toń­skie na­rzę­dzia rol­ni­cze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

 przym. autochtoniczny

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochtoniczny, rdzenny, tubylczy

Wiktionary


autocross

[czy­taj: ałtoKROS lub ałTOkros] wy­ścig sa­mo­cho­do­wy w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych z na­tu­ral­ny­mi przesz­ko­da­mi; au­to­kros


SJP.pl


autocrossowy

→ au­to­cross [czy­taj: au­to­kro­so­wy]; au­to­kro­so­wy


SJP.pl


autocykl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mot. rower z przy­czep­nym sil­ni­kiem nie­wiel­kiej mocy

 (1.2) daw. mot. mo­to­cykl

Wiktionary


autocytat

cytat z włas­nej wy­po­wie­dzi cy­tu­ją­ce­go


SJP.pl


autoczyszczenie

funk­cja au­to­ma­tycz­ne­go czy­szcze­nia urzą­dze­nia


SJP.pl


autoczęści

po­tocz­nie: czę­ści do sa­mo­cho­dów


SJP.pl


autodafe

[czy­taj: autodaFE]
1. pu­blicz­ne wy­ko­ny­wa­nie wy­ro­ków śmier­ci przez ink­wi­zy­to­rów pod ko­niec XV wieku, głów­nie w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii;
2. pa­le­nie pism uz­na­wa­nych za he­re­tyc­kie;
3. prze­no­śnie: pu­blicz­ne wyz­na­ne winy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. wpro­wa­dzo­ne przez ink­wi­zy­cję pu­blicz­ne wyz­na­nie lub za­par­cie się wiary przez oskar­żo­ne­go o he­rez­ję;

 (1.2) hist. pu­blicz­ne wy­ko­na­nie kary śmier­ci za he­rez­ję, naj­czę­ściej przez spa­le­nie na sto­sie

 (1.3) hist. pa­le­nie ksiąg uz­na­nych za he­re­tyc­kie

 (1.4) przen. pu­blicz­ne na­pięt­no­wa­nie kogoś; też: pu­blicz­ne po­ka­ja­nie się lub wyz­na­nie cze­goś

 (1.5) książk. przen. sa­mo­bój­stwo po­przez spa­le­nie się żyw­cem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wię­zie­nie, ska­za­nie na ga­le­ry, utra­ta mie­nia - kary te sto­so­wa­no nag­min­nie wobec wszyst­kich klien­tów ink­wi­zy­cji, z wy­jąt­kiem cza­row­nic: te cze­ka­ło za­wsze au­to­da­fe, czyli spa­le­nie żyw­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdaˈfɛ, AS: au̯todafe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) samospalenie

Wiktionary


autodestrukcja

ni­szcze­nie sie­bie sa­me­go (pod wzglę­dem fi­zycz­nym, psy­chicz­nym itd.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­ła­nie pro­wa­dzą­ce do włas­ne­go zni­szcze­nia, osła­bie­nia lub po­waż­ne­go po­gor­sze­nia włas­nej sy­tu­a­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­flikt wew­nętrz­ny do­pro­wa­dził or­ga­ni­za­cję do au­to­de­struk­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autodestrukcyjny

Wiktionary


autodestrukcyjność

→ au­to­de­struk­cyj­ny; au­to­de­struk­tyw­ność


SJP.pl


autodestrukcyjny

przy­miot­nik od: au­to­de­struk­cja (np. au­to­de­struk­cyj­ne ten­den­cje, au­to­de­struk­cyj­ne prze­ja­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ni­szczą­cy sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodestrukcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoniszczący, samoniszczycielski

Wiktionary


autodestruktywność

cecha osób do­bro­wol­nie po­dej­mu­ją­cych dzia­ła­nia, które za­gra­ża­ją swo­je­mu życiu lub zdro­wiu; au­to­de­struk­cyj­ność


SJP.pl


autodestruktywny

po­dej­mu­ją­cy dzia­ła­nia, które za­gra­ża­ją swo­je­mu życiu lub zdro­wiu; au­to­de­struk­cyj­ny


SJP.pl


autodetailer

[czy­taj: ał­to­di­tej­ler] osoba za­wo­do­wo od­na­wia­ją­ca sa­mo­cho­dy; au­to­de­ta­i­lin­go­wiec, de­ta­i­ler, de­ta­i­lin­go­wiec


SJP.pl


autodetailerka

→ au­to­de­ta­i­ler [czy­taj: ał­to­di­tej­ler­ka]; de­ta­i­ler­ka


SJP.pl


autodetailing

[czy­taj: ał­to­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, auto-de­ta­i­ling, car­de­ta­i­ling, car-de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling


SJP.pl


autodetailingowy

→ au­to­de­ta­i­ling [czy­taj: ał­to­di­tej­lin­go­wy]; de­ta­i­lin­go­wy, car­de­ta­i­lin­go­wy


SJP.pl


autodeterminizm

te­o­ria bio­lo­gicz­na gło­szą­ca, że or­ga­nizm sam w sobie za­wie­ra przy­czy­ny swych funk­cji i swej bu­do­wy


SJP.pl


autodiagnostyka

sa­mo­dziel­ne wy­kry­wa­nie i roz­poz­na­wa­nie uste­rek, pro­ble­mów lub nie­pra­wi­dło­wo­ści we włas­nym dzia­ła­niu


SJP.pl


autodiagnoza

sa­mo­dziel­ne roz­poz­na­nie u sie­bie cho­ro­by, pro­ble­mu lub in­ne­go stanu; sa­mo­dia­gno­za


SJP.pl


autodrabina

stra­żac­ka dra­bi­na na pod­wo­ziu sa­mo­cho­do­wym


SJP.pl


autodrezyna

dre­zy­na z sil­ni­kiem spa­li­no­wym


SJP.pl


autodrom

1. spe­cjal­ny tor wy­ści­go­wy dla sa­mo­cho­dów;
2. plac przez­na­czo­ny do po­sto­ju sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. wy­ści­go­wy tor sa­mo­cho­do­wy

 (1.2) mot. plac ćwi­czeń dla kie­row­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym au­to­dro­mie ro­zbił się mój kum­pel.

Wiktionary


autodromowy

→ au­to­drom


SJP.pl

Patrz:

autodrom

autodydakta

ina­czej: sa­mo­uk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. pedag. ina­czej: sa­mo­uk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoba sa­mo­dziel­nie kształ­cą­ca się na­zy­wa­na jest na­u­ko­wo au­to­dy­dak­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨˈdakta, AS: au̯todydakta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodydaktyka ż., dydaktyka ż.

 przym. autodydaktyczny, dydaktyczny

 przysł. autodydaktycznie, dydaktycznie

Wiktionary


autodydaktyczny

→ au­to­dy­dak­tyzm; sa­moksz­tał­ce­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. pedag. zwią­za­ny z au­to­dy­dak­ty­ką lub au­to­dy­dak­tą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯todydaktyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodydakta m., autodydaktyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samokształceniowy

Wiktionary


autodydaktyka

daw­niej: sa­mo­uct­wo, sa­moksz­tał­ce­nie; au­to­dy­dak­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pedag. ina­czej: sa­moksz­tał­ce­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨˈdaktɨka, AS: au̯todydaktyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodydakta m.

 przym. autodydaktyczny

Wiktionary


autodydaktyzm

daw­niej: sa­mo­uct­wo, sa­moksz­tał­ce­nie; au­to­dy­dak­ty­ka


SJP.pl


autodyfuzja

dy­fuz­ja z udzia­łem wy­łącz­nie czą­stek jed­nej sub­stan­cji


SJP.pl


autodyktando

ro­dzaj dyk­tan­da utr­wa­la­ją­ce­go, ćwi­cze­nie poś­red­nie po­mię­dzy prze­pi­sy­wa­niem a pi­sa­niem na pod­sta­wie pa­mię­ci wzro­ko­wej


SJP.pl


autoedukacja

umie­jęt­ność wpły­wu na włas­ny roz­wój, przej­mo­wa­nie za­da­nia roz­wi­ja­nia i kształ­to­wa­nia kwa­li­fi­ka­cji we włas­nym za­kre­sie; sa­moksz­tał­ce­nie, sa­mo­wy­cho­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mo­wy­cho­wa­nie

Wiktionary


autoedukacyjny

→ au­to­e­du­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

autoedukacja

autoekologia

dział eko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią i za­cho­wa­niem się or­ga­niz­mów w ich na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku


SJP.pl


autoekspresja

wy­ra­że­nie włas­ne­go zda­nia czy uczuć


SJP.pl


autoerotyczny

zwią­za­ny z au­to­e­ro­tyz­mem (np. au­to­e­ro­tycz­ne za­in­te­re­so­wa­nie włas­nym cia­łem)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) seks. chark­te­ry­zu­ją­cy się au­to­e­ro­tyz­mem, świad­czą­cy o wzmo­żo­nym za­in­te­re­so­wa­niu swoim cia­łem, które pro­wa­dzi do ma­stur­ba­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoerotyzm m.

Wiktionary


autoerotyka

za­cho­wa­nia sek­su­al­ne re­a­li­zo­wa­ne w po­je­dyn­kę; au­to­e­ro­tyzm


SJP.pl


autoerotyzm

1. za­in­te­re­so­wa­nie włas­nym cia­łem, o za­bar­wie­niu ero­tycz­nym, pro­wa­dzą­ce do re­a­li­za­cji róż­ne­go ro­dza­ju za­cho­wań sek­su­al­nych w po­je­dyn­kę; nar­cyzm;
2. ma­stur­ba­cja, sa­mog­wałt, ona­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. wzmo­żo­ne za­in­te­re­so­wa­nie swoim cia­łem, które pro­wa­dzi do ma­stur­ba­cji

Wiktionary

Au­to­e­ro­tyzm (au­to­e­ro­ty­ka) – róż­ne­go ro­dza­ju za­cho­wa­nia sek­su­al­ne re­a­li­zo­wa­ne w po­je­dyn­kę (w tym pie­szczo­ty) przy­no­szą­ce sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną. Czę­sto ko­ja­rzo­ne je­dy­nie z ona­niz­mem, a mo­gą­ce mieć szer­szy za­kres. Po­ję­cio­wo bliż­sze ero­ty­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Eros mzw./mos./mrz., autoerotyka ż.

 przym. autoerotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autoerotyka

Wiktionary


autoetnografia

forma pi­sa­nia w an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej łą­czą­ca au­to­bio­gra­ficz­ną opo­wieść z szer­szy­mi kul­tu­ro­wy­mi, po­li­tycz­ny­mi i spo­łecz­ny­mi zna­cze­nia­mi i za­ło­że­nia­mi


SJP.pl

Au­to­et­no­gra­fia jest formą au­to­re­flek­sji i pi­sa­nia w an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej, która sku­pia się na doś­wiad­cze­niu ba­da­cza i łączy au­to­bio­gra­ficz­ną opo­wieść z szer­szy­mi kul­tu­ro­wy­mi, po­li­tycz­ny­mi i spo­łecz­ny­mi zna­cze­nia­mi i za­ło­że­nia­mi. Różni się od et­no­gra­fii – ro­zu­mia­nej jako ja­ko­ścio­wa me­to­da badań, opie­ra­ją­cej się głów­nie na ob­ser­wa­cji uczest­ni­czą­cej oraz wy­wia­dach – tym, że au­to­et­no­gra­fia kła­dzie na­cisk na su­biek­tyw­ne doś­wiad­cze­nie pi­sa­rza, a nie na wie­rze­nia czy zwy­cza­je in­nych ludzi.

Wikipedia


autoeutanazja

sa­mo­bój­stwo osoby nie­u­le­czal­nie cho­rej i pra­gną­cej śmier­ci


SJP.pl


autoewaluacja

sa­mo­dziel­na ocena włas­nych dzia­łań, wy­ni­ków lub kom­pe­ten­cji; sa­mo­o­ce­na


SJP.pl


autofagia

tra­wie­nie przez ko­mór­kę niek­tó­rych włas­nych ele­men­tów jej struk­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ces usu­wa­nia z ko­mór­ki zbęd­nych ele­men­tów po­przez ich de­gra­da­cję;

Wiktionary

Au­to­fa­gia (z gr. αυτός (autós) – sam i gr. φαγειν (fa­ge­in) – jeść, zja­dać; tłu­ma­czo­ne jako "sa­moz­ja­da­nie", ang. "self-ea­ting"), ina­czej au­to­fa­go­cy­to­za – bio­lo­gicz­ny pro­ces ka­ta­bo­licz­ny po­le­ga­ją­cy na kon­tro­lo­wa­nym roz­kła­dzie przez ko­mór­kę czą­ste­czek che­micz­nych, frag­men­tów ko­mór­ki i or­ga­nel­li ko­mór­ko­wych.

Wikipedia


autofagiczny

→ au­to­fa­gia


SJP.pl

Patrz:

autofagia

autofellatio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tech­ni­ka ma­stur­ba­cyj­na po­le­ga­ją­ca na oral­nym po­bu­dza­niu przez męż­czyz­nę swo­je­go włas­ne­go prą­cia;

Wiktionary

Au­to­fel­la­tio – forma ma­stur­ba­cji po­le­ga­ją­ca na oral­nej sty­mu­la­cji włas­ne­go pe­ni­sa. Tylko nie­wiel­ka licz­ba męż­czyzn jest w sta­nie wy­ko­nać fel­la­tio na sobie, ze wzglę­du na wy­ma­ga­ną ela­stycz­ność.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fellatio n.

Wiktionary


autofikcja

ga­tu­nek łą­czą­cy au­to­bio­gra­fię z fik­cją li­te­rac­ką


SJP.pl


autofikcyjny

→ au­to­fik­cja


SJP.pl

Patrz:

autofikcja

autofil

osoba o wy­gó­ro­wa­nym mnie­ma­niu o sobie; sa­mo­lub


SJP.pl


autofilia

za­chwyt nad sobą, uwiel­bie­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­u­wiel­bie­nie, nar­cyzm


SJP.pl


autofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed sa­mot­no­ścią, by­ciem odi­zo­lo­wa­nym; mo­no­fo­bia


SJP.pl

Au­to­fo­bia, mo­no­fo­bia, ere­mo­fo­bia – cho­ro­bli­wy lęk przed sa­mot­no­ścią lub by­ciem odi­zo­lo­wa­nym albo doś­wiad­cza­niem ego­tyz­mu. Cho­rzy nie za­wsze są fi­zycz­nie sami, ale wie­rzą, że są igno­ro­wa­ni, nie­ko­cha­ni lub nie ma w ich oto­cze­niu ludzi, któ­rych lubią (przy­ja­ciół, rza­dziej ro­dzi­ny, gdyż zwią­zek cho­re­go z ro­dzi­ną jest stały i zaz­wy­czaj częst­szy niż z in­ny­mi gru­pa­mi spo­łecz­ny­mi).

Wikipedia


autofocus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. sy­stem w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym lub ka­me­rze od­po­wie­dzial­ny za au­to­ma­tycz­ne na­sta­wia­nie ostro­ści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uży­wa­nie au­to­fo­cu­su jest łatwe, jed­nak na­le­ży pa­mię­tać o jego wła­ści­wej ob­słu­dze. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót AF, automatyczny focus

Wiktionary


autofokus

au­to­ma­tycz­ne do­sto­so­wy­wa­nie ostro­ści w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym


SJP.pl

Au­to­fo­kus, au­to­fo­cus, AF – układ au­to­ma­tycz­ne­go usta­wia­nia ostro­ści w apa­ra­tach fo­to­gra­ficz­nych.

Wikipedia


autoformatować

for­ma­to­wać sa­mo­czyn­nie, za po­mo­cą au­to­ma­tu


SJP.pl


autogamia

za­płod­nie­nie za­cho­dzą­ce w obrę­bie tego sa­me­go or­ga­niz­mu, to jest za­płod­nie­nie ko­mór­ki ja­jo­wej przez ga­me­tę męską po­cho­dzą­cą z tego sa­me­go osob­ni­ka; u zwie­rząt - sa­mo­za­płod­nie­nie, u ro­ślin - sa­mo­pyl­ność


SJP.pl

Au­to­ga­mia, au­to­fer­ty­li­za­cja, sa­mo­za­płod­nie­nie – spo­sób roz­ro­du or­ga­niz­mów, w wy­ni­ku któ­re­go do­cho­dzi do pow­sta­nia zy­go­ty z ko­mó­rek roz­rod­czych wyt­wa­rza­nych przez ten sam or­ga­nizm. Za­cho­dzi tylko u or­ga­niz­mów obupł­cio­wych. U ro­ślin na­sien­nych au­to­ga­mia okre­śla­na jest mia­nem sa­mo­pyl­no­ści (sa­mo­za­py­le­nia).

Wikipedia


autogamiczny

przy­miot­nik od: au­to­ga­mia


SJP.pl


autogamie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|au­to­ga­mia.

Wiktionary


autogaz

gaz do auta sto­so­wa­ny za­miast ben­zy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gaz LPG

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­cow­ni­cy sta­cji paliw nie będą ob­słu­gi­wać dy­stry­bu­to­rów au­to­ga­zu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔɡas, AS: au̯togas

Wiktionary


autogazowy

→ au­to­gaz


SJP.pl

Patrz:

autogaz

autogeneza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces sa­mo­rzut­ne­go pow­sta­wa­nia lub roz­wo­ju or­ga­niz­mu, struk­tu­ry albo zja­wi­ska wy­łącz­nie na pod­sta­wie jego włas­nych, wew­nętrz­nych wła­ści­wo­ści

Wiktionary


autogeniczny

1. książ­ko­wo: wy­wo­ła­ny przy­czy­na­mi wew­nętrz­ny­mi; au­to­gen­ny, au­to­ge­no­wy, sa­mo­rzut­ny;
2. w bio­lo­gii: czyn­ni­ki au­to­ge­nicz­ne wew­nętrz­ne siły or­ga­niz­mów wpły­wa­ją­ce na ich ewo­lu­cję nie­za­leż­nie od czyn­ni­ków śro­do­wi­ska;
3. w ge­o­lo­gii: skład­ni­ki au­to­ge­nicz­ne - pod­sta­wo­we skład­ni­ki skał osa­do­wych i spo­i­wa skał okru­cho­wych, two­rzą­ce się w cza­sie kształ­to­wa­nia się skały lub póź­niej;
4. w tech­ni­ce: cię­cie, spa­wa­nie au­to­ge­nicz­ne - cię­cie, spa­wa­nie me­ta­li wy­ko­na­ne pod dzia­ła­niem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry za po­mo­cą pło­mie­nia ace­ty­le­no­wo-tle­no­we­go; cię­cie, spa­wa­nie ga­zo­we;
5. w psy­cho­te­ra­pii: tre­ning au­to­ge­nicz­ny - me­to­da po­le­ga­ją­ca m.in. na wy­ko­ny­wa­niu ćwi­czeń lik­wi­du­ją­cych na­pię­cie ner­wo­we; tre­ning au­to­gen­ny


SJP.pl


autogenny

1. książ­ko­wo: wy­wo­ła­ny przy­czy­na­mi wew­nętrz­ny­mi; au­to­ge­nicz­ny, au­to­ge­no­wy, sa­mo­rzut­ny;
2. w psy­cho­te­ra­pii: tre­ning au­to­gen­ny - me­to­da po­le­ga­ją­ca m.in. na wy­ko­ny­wa­niu ćwi­czeń lik­wi­du­ją­cych na­pię­cie ner­wo­we; tre­ning au­to­ge­nicz­ny


SJP.pl


autogenowy

książ­ko­wo: wy­wo­ła­ny przy­czy­na­mi wew­nętrz­ny­mi; au­to­gen­ny, au­to­ge­nicz­ny, sa­mo­rzut­ny


SJP.pl


autogiełda

au­to­ba­zar;
1. zor­ga­ni­zo­wa­na bez­poś­red­nia sprze­daż sa­mo­cho­dów przez wła­ści­cie­li;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się sprze­daż sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gieł­da sa­mo­cho­do­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gieł­da sa­mo­cho­do­wa
  • ga­ze­ta „Auto Gieł­da Dolny Śląsk” (d. „Au­to­gieł­da Dol­no­ślą­ska”)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie kon­ku­ru­ją­ce ze sobą au­to­gieł­dy nie mia­ły­by ra­czej szans utrzy­ma­nia się w mie­ście, […].

Wiktionary


autogiro

wi­ro­płat o sa­mo­czyn­nie obra­ca­ją­cym się wir­ni­ku; wia­tra­ko­wiec; au­to­ży­ro


SJP.pl


autognozja

poz­na­wa­nie sa­me­go sie­bie


SJP.pl


autogolpe

prak­ty­ko­wa­na w kra­jach Ame­ry­ki Środ­ko­wej niez­god­na z kon­sty­tu­cją forma prze­ję­cia wła­dzy w pań­stwie przez szefa wła­dzy wy­ko­naw­czej


SJP.pl


autogonia

we­dług po­pu­lar­ne­go w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu po­glą­du: sa­mo­rzut­ne pow­sta­nie niż­szych or­ga­niz­mów z nie­or­ga­nicz­nej lub or­ga­nicz­nej ma­te­rii nie­o­ży­wio­nej (np. much ze zgni­łe­go mięsa, żab z mułu rzecz­ne­go); abio­ge­ne­za, sa­mo­rództ­wo


SJP.pl


autograf

1. włas­no­ręcz­ny pod­pis kogoś sław­ne­go;
2. po­tocz­nie, iro­nicz­nie: pod­pis;
3. w nauce o li­te­ra­tu­rze: rę­ko­pis ja­kie­goś au­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włas­no­ręcz­ny pod­pis

 (1.2) rę­ko­pis wy­ko­na­ny przez au­to­ra dzie­ła

 (1.3) techn. urzą­dze­nie do pre­zen­ta­cji zdjęć wy­ko­na­nych z lotu ptaka w for­mie trój­wy­mia­ro­wych map

Wiktionary

Au­to­graf (gr. αὐτός 'sam' i γράφω 'piszę') – włas­no­ręcz­ne pismo ja­kiejś osoby (pod­pis, rę­ko­pis).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą sen­sa­cję wzbu­dzi­ło przy­by­cie Ma­ria­na Krza­klew­skie­go, który prze­ma­sze­ro­wał głów­ną ulicą wraz z licz­ny­mi zwo­len­ni­ka­mi do sto­li­ka AWS-u , gdzie ro­zda­wał au­to­gra­fy.

 (1.1) […] wyr­wał z tak pię­knie opra­wio­nej książ­ki kartę z au­to­gra­fem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔɡraf, AS: au̯tograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autografowanie n.

Wiktionary


autografia

wy­ko­na­nie ry­sun­ku na pa­pie­rze prze­dru­ko­wym i od­ci­śnię­cie go na pły­cie (ka­mień lub bla­cha cyn­ko­wa); prze­druk


SJP.pl


autograficzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­gra­ficz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autograficzny

 przysł. autograficznie

Wiktionary


autograficzny

1. włas­no­ręcz­ny;
2. wy­ko­na­ny tech­ni­ką au­to­gra­fii


SJP.pl


autografowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. odt­wa­rza­nie pisma lub ry­sun­ku na pod­sta­wie ory­gi­na­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autograf m.

 czas. autografować

Wiktionary


autografować

prze­sta­rza­łe: do­kład­nie re­pro­du­ko­wać z ory­gi­na­łu pismo lub ry­su­nek


SJP.pl


autohandel

po­tocz­nie: han­del sa­mo­cho­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. han­del sa­mo­cho­da­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈxãndɛl, AS: au̯toχãndel

Wiktionary


autohemoterapia

le­cze­nie za­strzy­ka­mi do­mię­śnio­wy­mi krwi włas­nej pa­cjen­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­mię­śnio­we lub pod­skór­ne, na­tych­mia­sto­we wstrzy­knię­cie pod­skór­ne krwi uprzed­nio po­bra­nej u pa­cjen­ta, cza­sem z do­dat­ko­wy­mi sub­stan­cja­mi

Wiktionary


autohipnotyczny

→ au­to­hip­no­za


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­hip­no­zą

Wiktionary

Patrz:

autohipnoza

Przykłady

 (1.1) Sza­man może cię na­u­czyć wcho­dze­nia w trans au­to­hip­no­tycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔxʲipnɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯toχʹipnotyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autohipnoza

Wiktionary


autohipnoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hip­no­za wy­wo­ły­wa­na na sobie samym

Wiktionary

Au­to­hip­no­za ( αὐτός "autós" „sam” + ὕπνος "hýpnos" „sen”) – oz­na­cza:

Prze­dro­stek „auto” oz­na­cza, że osoba in­du­ku­je samą sie­bie, a stan tran­su jest osią­ga­ny bez udzia­łu osób trze­cich. Przed­miot i pod­miot hip­no­zy są toż­sa­me.

Cha­rak­te­ry­stycz­na dla au­to­hip­no­zy, tak jak i hip­no­zy, jest pod­wyż­szo­na kon­cen­tra­cja i zo­gni­sko­wa­nie uwagi na aspek­tach świa­ta wew­nętrz­ne­go (doz­na­niach i od­czu­ciach z ciała, na wew­nętrz­nych obra­zach, my­ślach, wra­że­niach) oraz zmniej­szo­na re­cep­tyw­ność bodź­ców ze świa­ta zew­nętrz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spe­cy­ficz­ną me­to­dą pracy z au­to­hip­no­zą jest uży­cie kaset z od­po­wied­nio na­gra­ny­mi se­sja­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔxʲipˈnɔza, AS: au̯toχʹipnoza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autohipnotyczny

Wiktionary


autoholiczka

ko­bie­ta przy­wią­zu­ją­ca zbyt dużą wagę do po­sia­da­nia lub uży­wa­nia sa­mo­cho­du


SJP.pl


autoholik

osoba przy­wią­zu­ją­ca zbyt dużą wagę do po­sia­da­nia lub uży­wa­nia sa­mo­cho­du


SJP.pl


autoholizm

przy­wią­zy­wa­nie zbyt dużej wagi do po­sia­da­nia lub uży­wa­nia sa­mo­cho­du, trak­to­wa­nie jako objaw cho­ro­by


SJP.pl


autoidentyfikacja

okre­śle­nie włas­nej toż­sa­mo­ści, przy­na­leż­no­ści do danej kul­tu­ry, re­li­gii lub or­ga­ni­za­cji, itp.; sa­mo­i­den­ty­fi­ka­cja


SJP.pl


autoidentyfikacyjny

→ au­to­i­den­ty­fi­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

autoidentyfikacja

autoimmunizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wyt­wa­rza­nie przez or­ga­nizm prze­ciw­ciał skie­ro­wa­nych prze­ciw­ko włas­nym ko­mór­kom i ni­szcze­nie ich;

Wiktionary

Au­to­im­mu­ni­za­cja – od­po­wiedź od­por­no­ścio­wa ukła­du od­por­no­ścio­we­go or­ga­niz­mu, w prze­bie­gu któ­rej pow­sta­ją nie­pra­wi­dło­we, skie­ro­wa­ne prze­ciw włas­nym tkan­kom lim­fo­cy­ty T lub prze­ciw­cia­ła. Au­to­im­mu­ni­za­cja może pro­wa­dzić do pow­sta­nia cho­rób au­to­im­mu­no­lo­gicz­nych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) autoagresja

Wiktionary


autoimmunizacyjny

przy­miot­nik od: au­to­im­mu­ni­za­cja


SJP.pl


autoimmunologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) med. taki, w któ­rym układ od­por­no­ścio­wy or­ga­niz­mu dzia­ła prze­ciw­ko włas­nym ko­mór­kom i tkan­kom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­to­im­mu­no­lo­gicz­na he­mo­li­tycz­na ane­mia to za­gra­ża­ją­ca życiu cho­ro­ba, w któ­rej układ od­por­no­ścio­wy psa ata­ku­je jego krwin­ki czer­wo­ne.

Wiktionary


autointerpretacyjny

przy­miot­nik od: au­to­in­ter­pre­ta­cja


SJP.pl


autointoksykacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. med. pro­ces, w któ­rym or­ga­nizm ulega za­tru­ciu włas­ny­mi pro­duk­ta­mi prze­mia­ny ma­te­rii lub tok­sy­na­mi wyt­wa­rza­ny­mi wew­nętrz­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samozatrucie

Wiktionary


autoironia

szcze­gól­na od­mia­na iro­nii, którą autor kie­ru­je prze­ciw­ko sobie sa­me­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iro­nia do­ty­czą­ca sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­struk­cja, wie­lo­wąt­ko­wość, pow­tó­rze­nia, au­to­i­ro­nie, są to symp­to­my, po­wiedz­my, li­te­rac­kie. Do­słow­ne doś­wiad­cze­nie bycia przy umie­ra­niu bli­skie­go czło­wie­ka staje się po­cząt­kiem opo­wie­ści o li­te­ra­tu­rze i na­szej wy­o­braź­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔjiˈrɔ̃ɲja, AS: au̯toi ̯irõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoironizowanie n., autoironiczność ż.

 czas. autoironizować

 przym. autoironiczny

 przysł. autoironicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. samoironia

Wiktionary


autoironiczny

prze­ja­wia­ją­cy au­to­i­ro­nię, na­ce­cho­wa­ny au­to­i­ro­nią (np. au­to­i­ro­nicz­ny ko­men­tarz, au­to­i­ro­nicz­na po­sta­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) iro­nicz­ny wobec sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoironia ż., autoironizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoironiczny

Wiktionary


autoironizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) iro­ni­zo­wa­nie wobec sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoironia ż.

 czas. autoironizować

 przym. autoironiczny

 przysł. autoironicznie

Wiktionary


autojonizacja

dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na roz­pu­szczal­ni­ka am­fi­pro­to­no­we­go wsku­tek wy­mia­ny pro­to­nów mię­dzy jego czą­stecz­ka­mi; au­to­pro­to­li­za


SJP.pl


autokanibalizm

prak­ty­ka zja­da­nia włas­ne­go ciała


SJP.pl

Au­to­ka­ni­ba­lizm – prak­ty­ka zja­da­nia włas­ne­go ciała. Forma ka­ni­ba­liz­mu.

Wikipedia


autokar

au­to­bus tu­ry­stycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. au­to­bus przez­na­czo­ny do dłu­gich po­dró­ży

Wiktionary

Au­to­kar (au­to­bus tu­ry­stycz­ny, au­to­bus da­le­ko­bież­ny) – au­to­bus przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zów pa­sa­żer­skich na duże od­le­gło­ści, na tra­sach mię­dzy­mia­sto­wych i mię­dzy­na­ro­do­wych. We­dług de­fi­ni­cji Eu­ro­pej­skiej Ko­mi­sji Go­spo­dar­czej, Eu­ro­sta­tu i Mię­dzy­na­ro­do­we­go Forum Tran­spor­tu jest to pa­sa­żer­ski me­cha­nicz­ny po­jazd dro­go­wy przez­na­czo­ny do prze­wo­zu wię­cej niż 24 osób (wli­cza­jąc kie­row­cę) i po­sia­da­ją­cy wy­łącz­nie miej­sca sie­dzą­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dróż au­to­ka­rem jest tań­sza od jazdy ko­le­ją, ale zwy­kle trwa dłu­żej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔkar, AS: au̯tokar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokarowy

Wiktionary


autokarmnik

au­to­mat do kar­mie­nia zwie­rząt go­spo­dar­skich; pa­szo­mat


SJP.pl


autokarowy

zwią­za­ny z au­to­ka­rem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­ka­rem, wy­ko­rzy­stu­ją­cy au­to­kar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokar

Wiktionary


autokarykatura

ka­ry­ka­tu­ra po­ka­zu­ją­ca sa­me­go au­to­ra


SJP.pl


autokatalityczny

→ au­to­ka­ta­li­za


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­ka­ta­li­zą; taki, w któ­rym pro­dukt re­ak­cji che­micz­nej dzia­ła jako ka­ta­li­za­tor tej samej re­ak­cji, przy­spie­sza­jąc jej prze­bieg

Wiktionary

Patrz:

autokataliza

Powiązane:

 rzecz. autokataliza ż.

Wiktionary


autokataliza

zaj­wi­sko przy­spie­sze­nia re­ak­cji ka­ta­li­tycz­nej pod wpły­wem jed­ne­go z pro­duk­tów tej re­ak­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na, w któ­rej jej pro­dukt pełni rolę ka­ta­li­za­to­ra dla tej samej re­ak­cji, zwięk­sza­jąc jej szyb­kość

Wiktionary

Au­to­ka­ta­li­za – wzrost szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej pod wpły­wem jed­ne­go z pro­duk­tów tej re­ak­cji, który pełni funk­cję ka­ta­li­za­to­ra. Szyb­kość re­ak­cji au­to­ka­ta­li­tycz­nej wzra­sta w miarę jej po­stę­pu i zwią­za­ne­go z tym wzro­stu stę­że­nia pro­duk­tu bę­dą­ce­go ka­ta­li­za­to­rem, a na­stęp­nie ma­le­je z po­wo­du spad­ku stę­że­nia sub­stra­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­to­ka­ta­li­za ma zna­cze­nie w pro­ce­sach bio­lo­gicz­nych, np. w po­wie­la­niu ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokatalityczny

Wiktionary


autokefalia

nie­za­leż­ność ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go od zwierzch­nict­wa za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych; au­to­ce­fa­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. nie­za­leż­ność kra­jo­wej pra­wo­sław­nej or­ga­ni­za­cji ko­ściel­nej od za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych;

Wiktionary

Au­to­ke­fa­lia (z gr. αὐτο – "samo", κεφαλή – "głowa") – sta­tus ko­ścio­ła chrze­ści­jań­skie­go (naj­czę­ściej pra­wo­sław­ne­go albo orien­tal­ne­go) oz­na­cza­ją­cy, że jego głowa (bi­skup, me­tro­po­li­ta, pa­triar­cha) nie jest od­po­wie­dzial­na przed ja­kim­kol­wiek innym hie­rar­chą o wyż­szej ran­dze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔkɛˈfalʲja, AS: au̯tokefalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokefaliczny

 rzecz. autokefaliczność ż.

Wiktionary


autokefaliczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha cerk­wi au­to­no­micz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie były wcze­śniej­sze prze­ja­wy au­to­ke­fa­licz­no­ści tej bli­skows­chod­niej wspól­no­ty eklez­jal­nej?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokefaliczny

 rzecz. autokefalia ż.

Wiktionary


autokefaliczny

o Ko­ście­le pra­wo­sław­nym: au­to­no­micz­ny, nie­za­leż­ny od za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwła­szcza w chrze­ści­jań­stwie: zwią­za­ny ze sta­tu­sem au­to­ke­fa­lii, ma­ją­cy sta­tus au­to­ke­fa­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­cie­lem tej dział­ki jest Pol­ski Au­to­ke­fa­licz­ny Ko­ściół Pra­wo­sław­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokefalia ż., autokefaliczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autonomiczny

Wiktionary


autokemping

kem­ping słu­żą­cy zmo­to­ry­zo­wa­nym tu­ry­stom, z miej­sca­mi na sa­mo­cho­dy z przy­cze­pą; au­to­cam­ping


SJP.pl


autokempingowy

przy­miot­nik od: au­to­kem­ping


SJP.pl


autoklaw

her­me­tycz­nie za­my­ka­ny zbior­nik, uży­wa­ny do ste­ry­li­za­cji ma­te­ria­łów opa­trun­ko­wych i na­rzę­dzi chi­rur­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. med. her­me­tycz­ny, ogrze­wa­ny zbior­nik słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia róż­nych pro­ce­sów che­micz­nych lub do wy­ja­ła­wia­nia w pod­wyż­szo­nej tem­pe­ra­tu­rze i przy zwięk­szo­nym ci­śnie­niu na­rzę­dzi chi­rur­gicz­nych, środ­ków spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych;

Wiktionary

Au­to­klaw – her­me­tycz­nie zam­knię­ty, ogrze­wa­ny zbior­nik słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­sów che­micz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­to­kla­wy stoją w są­sied­nim po­mie­szcze­niu.

 (1.1) W cza­sie wojny znacz­ne usz­ko­dze­nia w cho­rzow­skich Za­kła­dach spo­wo­do­wa­ła ek­sploz­ja au­to­kla­wu przy in­sta­la­cji stę­żo­ne­go kwasu azo­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔklaf, AS: au̯toklaf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autoklawowy

Wiktionary


autoklawować

prze­pro­wa­dzać ste­ry­li­za­cję cze­goś za po­mo­cą au­to­kla­wy


SJP.pl


autoklawowy

→ au­to­klaw


SJP.pl

Patrz:

autoklaw

autokod

sy­stem au­to­ma­tycz­ne­go pro­gra­mo­wa­nia ma­szyn cy­fro­wych


SJP.pl


autokolimacja

od­wró­ce­nie wiąz­ki pro­mie­ni przy jed­no­czes­nym jej za­wę­że­niu lub zo­gni­sko­wa­niu


SJP.pl


autokolimacyjny

→ au­to­ko­li­ma­cja


SJP.pl

Patrz:

autokolimacja

autokomentarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. publ. opi­nia wy­ra­żo­na przez kogoś na temat włas­ne­go za­cho­wa­nia, włas­nej osoby, włas­ne­go ut­wo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komentarz m., komentator m., komentatorka ż., komentowanie n., skomentowanie n., komentacja ż.

 czas. komentować ndk., skomentować dk.

 przym. komentatorski

Wiktionary


autokomis

po­tocz­nie: komis sa­mo­cho­do­wy


SJP.pl


autokomisowy

→ au­to­ko­mis


SJP.pl

Patrz:

autokomis

autokontrola

sa­mo­kon­tro­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­lo­wa­nie sa­me­go sie­bie; pa­no­wa­nie nad sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziuta ma na pewno pro­ble­my z au­to­kon­tro­lą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samokontrola

Wiktionary


autokorekta

au­to­ma­tycz­na ko­rek­ta m.in. w edy­to­rach tek­sto­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment opro­gra­mo­wa­nia po­pra­wia­ją­cy tekst au­to­ma­tycz­nie

Wiktionary


autokorelacja

1. w in­for­ma­ty­ce: po­ję­cie sto­cha­stycz­ne ma­ją­ce za­sto­so­wa­nie w ana­li­zie prze­strzen­nej, do­ty­czą­ce zmien­no­ści war­to­ści atry­bu­tów przy zmia­nie po­ło­że­nia, od­no­szą­ce się do obiek­tów prze­strzen­nych cią­głych;
2. w sta­ty­sty­ce, te­le­ko­mu­ni­ka­cji: miara współ­za­leż­no­ści mię­dzy ele­men­ta­mi sze­re­gu cza­so­we­go


SJP.pl

Au­to­ko­re­la­cja – na­rzę­dzie ma­te­ma­tycz­ne sto­so­wa­ne w ana­li­zie pro­ce­sów sto­cha­stycz­nych, sze­re­gów cza­so­wych oraz w przet­wa­rza­niu sy­gna­łów (np. obra­zów czy dźwię­ków). Służy do ba­da­nia stop­nia za­leż­no­ści war­to­ści da­ne­go pro­ce­su, sze­re­gu lub sy­gna­łu w okre­ślo­nej chwi­li od jego war­to­ści prze­su­nię­tych w cza­sie w tył lub w przód.

Wikipedia


autokorelacyjny

przy­miot­nik od: au­to­ko­re­la­cja


SJP.pl


autokosmetyczny

→ au­to­kos­me­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

autokosmetyka

autokosmetyk

upięk­sza­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­dów


SJP.pl


autokosmetyka

upięk­sza­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­dów


SJP.pl


autokowariancja

wiel­kość równa ko­wa­rian­cji po­mię­dzy pro­ce­sem sto­cha­stycz­nym a tym samym pro­ce­sem prze­su­nię­tym o pe­wien od­ci­nek czasu


SJP.pl

Au­to­ko­wa­rian­cja – wiel­kość równa ko­wa­rian­cji po­mię­dzy pro­ce­sem sto­cha­stycz­nym w chwi­li for­mu­la_1 a tym samym pro­ce­sem w chwi­li for­mu­la_2. De­fi­niu­je się ją dla pro­ce­sów o skoń­czo­nej war­to­ści ocze­ki­wa­nej i skoń­czo­nej wa­rian­cji w każ­dym punk­cie cza­so­wym.

Wikipedia


autokracja

sy­stem wła­dzy pań­stwo­wej, w któ­rym nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; je­dy­no­władzt­wo, sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­tyzm, au­tar­chia (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. rządy jed­nost­ki lub wą­skiej grupy, spra­wo­wa­ne poza kon­tro­lą spo­łecz­ną;

Wiktionary

Au­to­kra­cja (gr. "autokratés", sa­mo­wład­ny, αυτός ‘sam’ + κρατέω ‘rzą­dzić’) – sy­stem rzą­dów spra­wo­wa­ny przez jedną osobę lub nie­wiel­ką grupę osób, po­sia­da­ją­cą nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę, bę­dą­cą poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną.

Głów­ny­mi wy­róż­ni­ka­mi au­to­kra­tycz­nych sy­ste­mów pań­stwo­wych jest skon­cen­tro­wa­nie całej wła­dzy pań­stwo­wej w ręku jed­nost­ki bądź grupy, pa­nu­ją­cej za po­mo­cą mo­no­li­tycz­nie i hie­rar­chicz­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne­go apa­ra­tu nad spo­łe­czeń­stwem po­zba­wio­nym le­gal­nych form wpły­wu na po­wo­ły­wa­nie i zmie­nia­nie rzą­dzą­cych oraz na pro­gra­my i me­to­dy rzą­dze­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkrat͡sʲja, AS: au̯tokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokrata m., autokratka ż., autokratyzm m.

 przym. autokratyczny

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokratyzm, absolutyzm, dyktatura, jedynowładztwo, samowładztwo, samodzierżawie, despotyzm, despotia, tyrania; pot. zamordyzm

Wiktionary


autokrata

osoba spra­wu­ją­ca nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę; au­tar­cha (rza­dziej), au­to­kra­tor, sa­mo­wład­ca, je­dy­no­wład­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. wład­ca ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną, sa­mo­dziel­ną wła­dzę

 (1.2) książk. erud. osoba po­dej­mu­ją­ca de­cyz­je sa­mo­dziel­nie i wy­ma­ga­ją­ca od in­nych cał­ko­wi­te­go pod­po­rząd­ko­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkrata, AS: au̯tokrata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokracja ż., autokratka ż., autokrator mos., autokratyzm mrz.

 przym. autokratyczny

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autarcha, despota, dyktator, dzierżymorda, hegemon, jednowładca, jedynowładca, samodzierżca, samowładca, samowładnik, samowładzca, satrapa, tyran

 (1.2) sobiepanek, dzierżymorda, zamordysta, despota

Wiktionary


autokratka

wład­czy­ni ab­so­lut­na, de­spot­ka, tyran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­dej­mu­ją­ca de­cyz­je sa­mo­dziel­nie i wy­ma­ga­ją­ca od in­nych cał­ko­wi­te­go pod­po­rząd­ko­wa­nia

Wiktionary


autokrator

1. wład­ca nie­o­gra­ni­czo­ny, ab­so­lut­ny; sa­mo­wład­ca, au­to­kra­ta, je­dy­no­wład­ca, jed­no­wład­ca;
2. w sta­ro­żyt­no­ści: grec­ki tytuł ce­sa­rza rzym­skie­go i bi­zan­tyj­skie­go


SJP.pl

Autokratōr (grec­ki: αὐτοκράτωρ, do­słow­nie "sa­mo­wład­ca", "ten który rzą­dzi sa­mo­dziel­nie") – grec­ki tytuł uży­wa­ny w sto­sun­ku do jed­no­stek po­sia­da­ją­cych ab­so­lut­ną wła­dzę, nie­ma­ją­cych nad sobą żad­ne­go zwierzch­ni­ka. Przy­słu­gi­wał on grec­kim i bi­zan­tyj­skim, na­czel­nym do­wód­com woj­sko­wym, a póź­niej ce­sa­rzom.

Wikipedia


autokratyczny

do­ty­czą­cy au­to­kra­cji lub au­to­kra­ty, wła­ści­wy au­to­kra­cji lub au­to­kra­cie (np. au­to­kra­tycz­ny sy­stem wła­dzy, au­to­kra­tycz­ny wład­ca)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z au­to­kra­tyz­mem jako sy­ste­mem rzą­dów

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla au­to­kra­ty (jako cecha)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokratyzm mrz., autokracja ż., autokrata mos.

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) despotyczny, samowładny

 (1.2) absolutystyczny

Wiktionary


autokratywny

→ au­to­kra­cja; au­to­kra­tycz­ny, au­to­ry­tar­ny, dyk­ta­tor­ski


SJP.pl


autokratyzm

1. sy­stem wła­dzy pań­stwo­wej, w któ­rym nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; je­dy­no­władzt­wo, sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­cja, au­tar­chia (rza­dziej);
2. książ­ko­wo: cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim, po­stę­pu­je w spo­sób wład­czy; de­spo­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem wła­dzy spra­wo­wa­nej poza kon­tro­lą spo­łecz­ną przez jed­ne­go czło­wie­ka lub wąską grupę;

 (1.2) wład­czość jako cecha cha­rak­te­ru; cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Au­to­kra­tyzm two­jej babki jest de­ner­wu­ją­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkratɨsm̥, AS: au̯tokratysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokracja ż., autokrata m.

 przym. autokratyczny

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokracja, samowładztwo, samodzierżawie, absolutyzm, despotyzm, dyktatura, tyrania, autorytaryzm, totalizm, totalitaryzm, régime

 (1.2) despotyzm, dyktatura, tyrania

Wiktionary


autokreacja

two­rze­nie włas­ne­go wi­ze­run­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­do­wa­nie / two­rze­nie swo­je­go wi­ze­run­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔkrɛˈat͡sʲja, AS: au̯tokreacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokreacyjny

Wiktionary


autokreacyjny

→ au­to­kre­a­cja; au­to­kre­a­tyw­ny


SJP.pl


autokreatywny

→ au­to­kre­a­cja; au­to­kre­a­cyj­ny


SJP.pl


autokros

wy­ścig sa­mo­cho­do­wy w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych z na­tu­ral­ny­mi przesz­ko­da­mi; au­to­cross


SJP.pl


autokrosowiec

uczest­nik au­to­kro­su - wy­ści­gu sa­mo­cho­do­we­go w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych z na­tu­ral­ny­mi przesz­ko­da­mi; kie­row­ca au­to­kro­so­wy


SJP.pl


autokrosowy

→ au­to­kros; au­to­cros­so­wy


SJP.pl


autokrytyczny

sa­mo­kry­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. sa­mo­kry­tycz­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samokrytyczny

Wiktionary


autokrytyk

kry­ty­ka wy­sta­wio­na sa­me­mu sobie przez sa­me­go sie­bie


SJP.pl


autokrytyka

kry­ty­ka wy­sta­wio­na sa­me­mu sobie przez sa­me­go sie­bie


SJP.pl


autokuszetka

po­ciąg zło­żo­ny z wa­go­nów z miej­sca­mi do le­że­nia dla pa­sa­że­rów i wa­go­nów to­wa­ro­wych do prze­wo­zu sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Au­to­ku­szet­ka – usłu­ga tran­spor­tu ko­le­jo­we­go po­le­ga­ją­ca na prze­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, mo­to­cy­kla lub in­ne­go po­ja­zdu dro­go­we­go razem z po­dróż­nym w tym samym po­cią­gu pa­sa­żer­skim; po­jazd jest ła­do­wa­ny do spe­cjal­ne­go wa­go­nu sa­mo­cho­do­we­go, a po­dróż­ny zaj­mu­je miej­sce w wa­go­nie oso­bo­wym, ku­szet­ko­wym lub sy­pial­nym.

Wikipedia


autokwarantanna

do­bro­wol­ne cza­so­we odo­sob­nie­nie kogoś, kto miał kon­takt z osobą chorą na cho­ro­bę za­kaź­ną


SJP.pl


autolakier

[czy­taj: ał­to­la­kier] la­kier słu­żą­cy do po­kry­wa­nia ka­ro­se­rii sa­mo­cho­do­wych


SJP.pl


autolakiernia

[czy­taj: ał­to­la­kier­nia] za­kład lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym la­kie­ru­je się ka­ro­se­rie sa­mo­cho­dów; warsz­tat la­kier­ni­czy


SJP.pl


autolaweta

po­jazd przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia sa­mo­cho­dów na plat­for­mie tran­spor­to­wej


SJP.pl


autolitografia

ry­su­nek na ka­mie­niu li­to­gra­ficz­nym wy­ko­na­ny przez ar­ty­stę gra­fi­ka


SJP.pl

Au­to­li­to­gra­fia – li­to­gra­fia, stwo­rzo­na przez au­to­ra – ar­ty­stę gra­fi­ka wprost na ka­mie­niu li­to­gra­ficz­nym.

W XIX wieku ist­nia­ło wiele za­kła­dów li­to­gra­ficz­nych, w któ­rych ry­sun­ki stwo­rzo­ne przez ar­ty­stów były prze­no­szo­ne ręcz­nie przez rze­mieśl­ni­ków-li­to­gra­fów (w od­bi­ciu zwier­ciad­la­nym) na ka­mie­nie li­to­gra­ficz­ne.

Wikipedia


autolityczny

→ au­to­li­za


SJP.pl

Patrz:

autoliza

autoliza

roz­kład ko­mó­rek i tka­nek or­ga­niz­mu pod wpły­wem włas­nych en­zy­mów hy­dro­li­tycz­nych; sa­mo­tra­wie­nie, sa­mo­roz­pu­szcza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. sa­mo­ist­ny en­zy­ma­tycz­ny pro­ces tra­wie­nia samch sie­bie – wiel­ko­czą­stecz­ko­wych skład­ni­ków obu­mar­łej ko­mór­ki lub ca­łych ko­mó­rek i tka­nek po śmier­ci or­ga­niz­mu;

 (1.2) kulin. me­to­da wstęp­ne­go przy­go­to­wa­nia cia­sta chle­bo­we­go po­le­ga­ją­ca na wy­mie­sza­nia samej mąki z wodą i po­zo­sta­wie­niu cia­sta na 20-60 minut dla po­pra­wie­nia jego ela­stycz­no­ści oraz wa­lo­rów sma­ko­wych

Wiktionary

Au­to­li­za ( "αυτό" ‘samo’ i "λύσις" ‘roz­szcze­pie­nie’), sa­mo­stra­wie­nie – en­zy­ma­tycz­ny pro­ces tra­wie­nia:

U ro­ślin pro­ces ten może być zwią­za­ny z pow­sta­wa­niem prze­stwo­rów mię­dzy­ko­mór­ko­wych (np. zbior­ni­ki na olej­ki ete­rycz­ne cy­tru­sów lub eu­ka­lip­tu­su) albo wy­ni­kać ze spe­cja­li­za­cji ko­mó­rek (np. au­to­li­za pro­to­pla­stu tra­che­i­dów i tra­che­jów).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autolizowanie n.

 czas. autolizować

Wiktionary


autolizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bio­chem. za­cho­dze­nie pro­ce­su au­to­li­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoliza ż.

 czas. autolizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samorozpuszczanie

Wiktionary


autolizować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) biol. o ko­mór­ce: roz­pa­dać się pod wpły­wem włas­nych en­zy­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autolizowanie n., autoliza ż.

 przym. autolityczny

Wiktionary


autolock

[czy­taj: ał­to­lok] au­to­ma­tycz­na blo­ka­da urzą­dze­nia


SJP.pl


autologiczny

taki, w któ­rym osob­nik otrzy­mu­je włas­ne ko­mór­ki ma­cie­rzy­ste, np. prze­szczep au­to­lo­gicz­ny


SJP.pl


autolustracja

lu­stra­cja prze­pro­wa­dzo­na na wnio­sek osoby po­są­dzo­nej o współ­pra­cę z ko­mu­ni­stycz­ny­mi służ­ba­mi bez­pie­czeń­stwa


SJP.pl


automacik

zdrob­nie­nie od: au­to­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od au­to­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie au­to­mat, lecz tylko mały au­to­ma­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat m., automatyzowanie n.

 przym. automatyczny

Wiktionary


automacja

au­to­ma­ty­za­cja;
1. zme­cha­ni­zo­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści;
2. wpro­wa­dze­nie do pro­duk­cji, tran­spor­tu itp. urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych


SJP.pl


automafia

mafia dzia­ła­ją­ca w prze­my­śle sa­mo­cho­do­wym lub hand­lu sa­mo­cho­da­mi


SJP.pl


automania

po­tocz­nie: szcze­gól­ne za­mi­ło­wa­nie do sa­mo­cho­dów


SJP.pl


automaniaczka

→ au­to­ma­niak


SJP.pl

Patrz:

automaniak

automaniak

po­tocz­nie: pa­sjo­nat sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Au­to­ma­niak – pro­gram mo­to­ry­za­cyj­ny pro­du­ko­wa­ny przez te­le­wiz­ję TVN w la­tach 1998-2025.

Wikipedia


automanipulacja

nieś­wia­do­ma ma­ni­pu­la­cja włas­ną osobą


SJP.pl


automapa

mapa sa­mo­cho­do­wa


SJP.pl

Au­to­ma­pa – opro­gra­mo­wa­nie na­wi­ga­cyj­ne wy­ko­rzy­stu­ją­ce sy­stem GPS.

Jest ono wspól­nym pro­duk­tem dwóch firm: "Aqu­rat" i "Ge­o­sy­stems Pol­ska".

AutoMapa po­ja­wi­ła się na rynku w 2003 r. Od wer­sji 4.0, wpro­wa­dzo­nej na rynek w 2007 r., moż­li­wy jest pod­gląd mapy w 3D.

Wikipedia


automat

1. ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca cykl pracy bez udzia­łu czło­wie­ka lub z jego nie­wiel­kim udzia­łem;
2. po­tocz­nie: pi­sto­let ma­szy­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca pracę bez udzia­łu czło­wie­ka;

 (1.2) ma­szy­na, która wy­da­je towar po wrzu­ce­niu pie­nię­dzy

 (1.3) pot. pi­sto­let ma­szy­no­wy

 (1.4) środ. mot. sa­mo­chód z au­to­ma­tycz­ną skrzy­nią bie­gów

 (1.5) pot. pral­ka au­to­ma­tycz­na

Wiktionary

Au­to­mat (gr. "αὐτόματος" z "αὐτο-" 'samo-' i "μένος" ‘myśl’) – ma­szy­na lub ich ze­staw, wy­ko­nu­ją­ce sa­mo­czyn­nie cykl czyn­no­ści lub ope­ra­cji okre­ślo­ny kon­struk­cją lub pro­gra­mem, nie­wy­ma­ga­ją­ce bez­poś­red­nie­go udzia­łu czło­wie­ka. Jest to układ sek­wen­cyj­ny, po­sia­da­ją­cy przy­najm­niej jedną pętlę sprzę­że­nia zwrot­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wsu­ną­łem kartę kre­dy­to­wą do szcze­li­ny au­to­ma­tu i wpro­wa­dzi­łem swój PIN.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔ̃mat, AS: au̯tõmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automatyzm mrz., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

:: zdrobn. automacik mrz.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyczny, automatyzacyjny, automatowy

 przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robot, maszyna

Wiktionary


automatem

1. ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca cykl pracy bez udzia­łu czło­wie­ka lub z jego nie­wiel­kim udzia­łem;
2. po­tocz­nie: pi­sto­let ma­szy­no­wy


SJP.pl


automatowy

zwią­za­ny z au­to­ma­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­ma­tem (ma­szy­ną, bro­nią, itp.)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat mrz.

Wiktionary


automatyczka

→ au­to­ma­tyk


SJP.pl

Patrz:

automatyk

automatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) techn. z udzia­łem au­to­ma­tu

 (1.2) wy­ni­ka­jąc z odru­chu lub przyz­wy­cza­je­nia, bez udzia­łu świa­do­mo­ści

 (1.3) w spo­sób kon­sek­went­ny, jako na­tu­ral­ne lub re­gu­la­mi­no­we na­stęp­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­ro­wa­nie sprę­żar­ką od­by­wa się w pełni au­to­ma­tycz­nie.

 (1.2) Spo­łe­czeń­stwo au­to­ma­tycz­nie ma­lu­je ste­re­o­typ męż­czyzn, któ­rzy od­kła­da­ją, opóź­nia­ją mał­żeń­stwo lub wy­bie­ra­ją nie­że­nie­nie się.

 (1.3) Sa­mot­na matka nie musi au­to­ma­tycz­nie prze­cho­dzić na pełny etat, gdy jej dziec­ko ukoń­czy trzy lata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat mrz., automatyczność ż., automatyk mos., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzm mrz., automatyzowanie n.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mechanicznie, samoczynnie

 (1.2) bezwiednie, machinalnie, mimowolnie, odruchowo, spontanicznie

 (1.3) konsekwentnie

Wiktionary


automatyczność

→ au­to­ma­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­ma­tycz­ne

Wiktionary

Patrz:

automatyczny

Powiązane:

 rzecz. automat m., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzowanie n., automatyk mos.

 czas. automatyzować ndk.

 przym. automatyczny

 przysł. automatycznie

Wiktionary


automatyczny

1. dzia­ła­ją­cy sa­mo­czyn­nie;
2. wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą au­to­ma­tu;
3. pow­sta­ją­cy bez udzia­łu świa­do­mo­ści i woli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny przez ma­szy­ny, prze­bie­ga­ją­cy bez bez­poś­red­nie­go udzia­łu czło­wie­ka

 (1.2) ro­zu­mie­ją­cy się sam przez się, spo­wo­do­wa­ny wcze­śniej­szy­mi dzia­ła­nia­mi

 (1.3) przen. wy­ko­ny­wa­ny lub pow­sta­ją­cy bez udzia­łu świa­do­mo­ści i woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie wpro­wa­dza­ne de­szczo­mie­rze au­to­ma­tycz­ne do­ko­nu­ją po­mia­ru wy­so­ko­ści opadu (…) i za­pi­su­ją tę in­for­ma­cję w pa­mię­ci elek­tro­nicz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyzacyjny

 przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoczynny, mechaniczny

 (1.2) pewny, nieuchronny, gwarantowany; pot. murowany

 (1.3) mimowolny, bezwiedny, machinalny

Wiktionary


automatyk

dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­cą się au­to­ma­ty­ką

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. automatycznie

 rzecz. automatyka ż., automatyczność ż.

Wiktionary


automatyka

dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. techn. dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się urzą­dze­nia­mi ste­ru­ją­cy­mi pro­ce­sa­mi bez udzia­łu czło­wie­ka lub z jego ogra­ni­czo­nym udzia­łem

Wiktionary

Au­to­ma­ty­ka – dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi ste­ro­wa­nia róż­no­rod­ny­mi pro­ce­sa­mi, głów­nie tech­no­lo­gicz­ny­mi i prze­my­sło­wy­mi (zwy­kle bez udzia­łu lub z ogra­ni­czo­nym udzia­łem czło­wie­ka).

Au­to­ma­ty­ka nie jest toż­sa­ma z au­to­ma­ty­za­cją, czyli me­to­da­mi i środ­ka­mi słu­żą­cy­mi do wy­e­li­mi­no­wa­nia lub ogra­ni­cze­nia udzia­łu czło­wie­ka w róż­nych czyn­no­ściach. Do au­to­ma­ty­za­cji może się przy­czy­nić nie tylko au­to­ma­ty­ka, ale i me­cha­ni­za­cja, ro­bo­ty­ka czy tech­ni­ka in­for­ma­tycz­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. automatyzowanie n., automatyk mos., automat mrz., automatyczność ż., automatyzacja ż.

 przysł. automatycznie

 przym. automatyczny

Wiktionary


automatyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wpro­wa­dza­nie au­to­ma­tów, ułat­wień tech­nicz­nych po­pra­wia­ją­cych pracę

Wiktionary

Au­to­ma­ty­za­cja – znacz­ne ogra­ni­cze­nie lub za­stą­pie­nie (pro­ces za­stę­po­wa­nia) ludz­kiej pracy fi­zycz­nej i umy­sło­wej przez pracę ma­szyn dzia­ła­ją­cych na za­sa­dzie sa­mo­re­gu­la­cji i wy­ko­nu­ją­cych okre­ślo­ne czyn­no­ści bez udzia­łu czło­wie­ka (czyli sa­mo­czyn­nych). Rów­nież za­sto­so­wa­nie ma­szyn do pracy nie­moż­li­wej do wy­ko­na­nia w inny spo­sób. Au­to­ma­ty­za­cja jest ko­lej­nym eta­pem po me­cha­ni­za­cji, gdzie bez­poś­red­nia praca czło­wie­ka jest nie­zbęd­na przy wyt­wo­rze­niu pro­duk­tu fi­nal­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z klu­czo­wych czyn­ni­ków zro­zu­mie­nia ak­cep­ta­cji klien­tów wzglę­dem au­to­ma­ty­za­cji jest po­ziom ich spe­cyz­mu, czyli prze­ko­na­nia o wyż­szo­ści ludzi nad in­ny­mi ga­tun­ka­mi i tech­no­lo­gią – do­wied­li na­u­kow­cy z pol­sko-ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automatyka ż., automatyzowanie n., automat mrz., automatyczność ż.

 czas. automatyzować ndk.

 przym. automatyczny

 przysł. automatycznie

Wiktionary


automatyzacyjny

zwią­za­ny z wpro­wa­dze­niem do pro­duk­cji, tran­spor­tu itp. urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych


SJP.pl


automatyzm

1. odru­cho­we, nieś­wia­do­me wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści;
2. w fiz­jo­lo­gii: sa­mo­czyn­na, bez bodź­ców zew­nętrz­nych, praca niek­tó­rych na­rzą­dów, np. serca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści nie uży­wa­jąc do tego świa­do­mo­ści, bez ana­li­zy, bez my­śle­nia

Wiktionary

Au­to­ma­tyzm – czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­ne au­to­ma­tycz­nie, bez udzia­łu świa­do­me­go my­śle­nia lub re­flek­sji. Okre­śle­nie to jest uży­wa­ne prze­de wszyst­kim w od­nie­sie­niu do ta­kie­go nie­kon­tro­lo­wa­ne­go za­cho­wa­nia, jakie wy­stę­pu­je w pa­dacz­ce psy­cho­mo­to­rycz­nej. Choć nie jest to za­le­ca­ne, cza­sa­mi okre­śla się tym ter­mi­nem odru­chy i czyn­no­ści do­brze wy­u­czo­ne lub na­wy­ko­we, czyli "za­u­to­ma­ty­zo­wa­ne", np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. automat mrz., automatyzowanie n.

 przysł. automatycznie

 przym. automatyczny

Wiktionary


automatyzowalny

da­ją­cy się au­to­ma­ty­zo­wać


SJP.pl


automatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś au­to­ma­tycz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zautomatyzowanie n., automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyczny, automatyzacyjny

 przysł. automatycznie

Wiktionary


automatyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­u­to­ma­ty­zo­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzać au­to­ma­tycz­ne dzia­ła­nie w miej­sce pracy ręcz­nej lub wy­ma­ga­ją­cej sta­łe­go na­dzo­ru czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie­my au­to­ma­ty­zo­wać linię pro­duk­cyj­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automatyzacja ż., automatyzowanie n., automat mrz., automatyczność ż.

 przysł. automatycznie

 przym. automatyczny

Wiktionary


automechanik

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się ob­słu­gą i na­pra­wą sa­mo­cho­dów, me­cha­nik sa­mo­cho­do­wy


SJP.pl


automedon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. przy­ja­ciel i woź­ni­ca Achil­le­sa, syn Dio­re­sa

Wiktionary

Au­to­me­don, Au­to­me­dont ( Αὐτομέδων) – w mi­to­lo­gii grec­kiej wo­jow­nik achaj­ski, uczest­nik wojny tro­jań­skiej, woź­ni­ca ryd­wa­nu Achil­le­sa i jego to­wa­rzysz.

Po­cho­dził z wyspy Sky­ros. Przy­był pod Troję na czele kon­tyn­gen­tu zło­żo­ne­go z dzie­się­ciu okrę­tów. Słu­żył Achil­le­so­wi, a po jego śmier­ci Ne­op­to­le­mo­so­wi. Zabił w boju Tro­jań­czy­ka Are­to­sa. Był wier­nym to­wa­rzy­szem, sły­nął też z ła­god­no­ści. Brał udział w zdo­by­ciu Ilio­nu.

Wikipedia


autometamorficzny

przy­miot­nik od: au­to­me­ta­mor­fizm


SJP.pl


automobil

prze­sta­rza­le: auto, sa­mo­chód; sa­mo­jazd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. sa­mo­chód

 (1.2) za­byt­ko­wy lub stary sa­mo­chód

 (1.3) przest. duży, kryty po­jazd, naj­pierw konny bez­szy­no­wy, na­stęp­nie szy­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy raz w życiu je­cha­ła wspa­nia­łym au­to­mo­bi­lem, toteż, mimo wstrzą­śnień nie­u­ni­knio­nych na ob­mu­ro­wa­niach ście­ków bocz­nej ulicy, miała złu­dze­nie, iż ule­gła por­wa­niu do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈmɔbʲil, AS: au̯tõmobʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobilista m., automobilistka ż., automobilizm m.

 przym. automobilowy

Wiktionary


automobilista

prze­sta­rza­łe: kie­row­ca raj­do­wy; wy­ści­go­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kie­row­ca

 (1.2) przest. czło­wiek upra­wia­ją­cy spor­ty sa­mo­cho­do­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Hu­bert Lat­ham był fran­cu­skim au­to­mo­bi­li­stą i pio­nie­rem lot­nict­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista, AS: au̯tõmobʹilʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobil m., automobilizm m.

:: fż. automobilistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szofer

Wiktionary


automobilistka

→ au­to­mo­bi­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca sa­mo­chód lub zaj­mu­ją­ca się au­to­mo­bi­liz­mem

Wiktionary

Patrz:

automobilista

Powiązane:

 rzecz. automobilizm mrz.

:: fm. automobilista mos.

Wiktionary


automobilizm

prze­sta­rza­łe: sport sa­mo­cho­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. roz­wój tech­ni­ki sa­mo­cho­do­wej

 (1.2) sport. dzie­dzi­na spor­tu obej­mu­ją­ca wy­ści­gi sa­mo­cho­do­we, rajdy i inne za­wo­dy mo­to­ry­za­cyj­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­ra­dok­sal­ność sy­tu­a­cji po­le­ga na tym, że żeby się wyr­wać z ha­ła­śli­we­go i smrod­li­we­go in­fer­na „cy­wi­li­za­cji me­cha­nicz­nej”, muszę się po­słu­gi­wać ha­ła­śli­wym, wy­dzie­la­ją­cym tru­ją­ce spa­li­ny me­cha­niz­mem. Nie je­stem więc by­najm­niej en­tuz­ja­stą au­to­mo­bi­liz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobil mrz., automobilista mos., automobilistka ż.

Wiktionary


automobilklub

klub gro­ma­dzą­cy mi­ło­śni­ków po­ja­zdów me­cha­nicz­nych i kie­row­ców, zwła­szcza spor­to­wych


SJP.pl

Au­to­mo­bil­klub – klub dzia­ła­ją­cy naj­czę­ściej na te­re­nie da­ne­go mia­sta lub re­gio­nu, a także kra­jo­wa fe­de­ra­cja spor­to­wa spe­cja­li­zu­ją­ca się w spor­cie sa­mo­cho­do­wym zrze­sza­ją­cy kie­row­ców lub od­po­wia­da za dzia­ła­nie i roz­wój spor­tu sa­mo­cho­do­we­go w mie­ście, re­gio­nie lub ca­łe­go kraju. Jego dzia­ła­nia dążą do or­ga­ni­za­cji i ko­or­dy­na­cji im­prez spor­tu sa­mo­cho­do­we­go na danym ob­sza­rze. Au­to­mo­bil­klu­by or­ga­ni­zu­ją rów­nież akcje ma­ją­ce na celu po­pu­la­ry­za­cję spor­tów mo­to­ro­wych i bez­pie­czeń­stwa ruchu dro­go­we­go.

Wikipedia


automobilowy

zwią­za­ny z au­to­mo­bi­lem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mot. zwią­za­ny z au­to­mo­bi­la­mi, sta­ry­mi sa­mo­cho­da­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobil mrz.

Wiktionary


automorficzny

przy­miot­nik od: au­to­mor­fizm


SJP.pl


automorfizm

Au­to­mor­fizm – izo­mor­fizm struk­tu­ry ma­te­ma­tycz­nej na sie­bie, czyli jej wza­jem­nie jed­noz­nacz­ny en­do­mor­fizm. W pew­nym sen­sie jest to sy­me­tria obiek­tu – spo­sób odw­zo­ro­wa­nia obiek­tu na sie­bie przy za­cho­wa­niu całej jego struk­tu­ry.

Wikipedia


automotywacja

mo­ty­wo­wa­nie sa­me­go sie­bie


SJP.pl


automotywacyjny

→ au­to­mo­ty­wa­cja


SJP.pl

Patrz:

automotywacja

automyjnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. myj­nia sa­mo­cho­do­wa

Wiktionary


autonaprawa

po­tocz­nie: na­pra­wa sa­mo­cho­dów; au­to­ser­wis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. na­pra­wa sa­mo­cho­dów

 (1.2) na­pra­wie­nie sie­bie sa­me­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Or­ga­nizm czło­wie­ka od uro­dze­nia ma ten­den­cję do au­to­na­pra­wy.

Wiktionary


autonarracja

nar­ra­cja czło­wie­ka o samym sobie


SJP.pl


autonomia

prawo do sa­mo­sta­no­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. czę­ścio­wa nie­za­leż­ność;

 (1.2) swo­bo­da dzia­ła­nia

Wiktionary

Po­ję­cie au­to­no­mia po­cho­dzi od sta­ro­grec­kie­go αυτονομία, (αὐτονομία) "autonomía – moż­li­wość sta­no­wie­nia norm sa­me­mu sobie, sa­mo­dziel­ność praw­na". Dziś używa się go w za­leż­no­ści od dy­scy­pli­ny (go­spo­dar­ka, prawo, po­li­ty­ka) lub kon­tek­stu w zna­cze­niu su­we­ren­ność, nie­za­wi­słość, nie­za­leż­ność, sa­mo­rząd­ność (cał­ko­wi­ta lub czę­ścio­wa). Do­ty­czy za­rów­no zbio­ro­wo­ści, jak jed­no­stek (sa­mo­dziel­ność w de­cy­do­wa­niu o sobie, w etyce – nie­za­leż­ność od in­nych norm niż włas­ne su­mie­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­dze ob­sza­ru, który po­sia­da au­to­no­mię, mogą czę­sto two­rzyć włas­ne usta­wo­daw­stwo.

 (1.2) Dając dziec­ku au­to­no­mię, nie myl jej nigdy z bez­kar­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: au̯tõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomista m., autonomiczność

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób au­to­no­micz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomiczność ż.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomistycznie

Wiktionary


autonomiczność

→ au­to­no­micz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­no­micz­ne; cecha tych, któ­rzy są au­to­no­micz­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­to­no­micz­ność okrę­tu
  • Au­to­no­micz­ność sztu­ki

Wikipedia

Patrz:

autonomiczny

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomista mos., autonomistka ż., autonomizowanie n.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomiczny

1. opar­ty na au­to­no­mii, nie­za­leż­ny (np. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka);
2. au­to­no­micz­ny układ ner­wo­wy - układ ner­wo­wy na­rzą­dów wew­nętrz­nych dzia­ła­ją­cy nie­za­leż­nie od woli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­no­mią; taki, który ma au­to­no­mię

 (1.2) do­ty­czą­cy au­to­no­mii w etyce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ka­to­li­cy zro­zu­mie­li au­to­no­micz­ny cha­rak­ter pań­stwa, a zwła­szcza au­to­no­micz­ny cha­rak­ter li­be­ral­nej de­mo­kra­cji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: au̯tõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizacja ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n.

 przysł. autonomicznie

 przym. autonomistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samodzielny, niezależny

Wiktionary


autonomista

zwo­len­nik au­to­no­mii po­li­tycz­nej, go­spo­dar­czej lub kul­tu­ral­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik idei au­to­no­mii po­li­tycz­nej, go­spo­dar­czej lub kul­tu­ral­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomizm mrz., autonomiczność ż.

:: fż. autonomistka ż.

 przym. autonomistyczny, autonomiczny

Wiktionary


autonomistka

→ au­to­no­mi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka au­to­no­mii, np. po­li­tycz­nej, go­spo­dar­czej lub kul­tu­ro­wej

Wiktionary

Patrz:

autonomista

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

 czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomistyczny

→ au­to­no­mia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­no­mi­sta­mi, do­ty­czą­cy au­to­no­mi­stów, au­to­no­miz­mu, dą­że­nia do au­to­no­mii

Wiktionary

Patrz:

autonomia

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizowanie n.

 czas. autonomizować ndk.

 przym. autonomiczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomizacja

pro­ces uzy­ski­wa­nia au­to­no­mii przez ja­kieś te­ry­to­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces na­da­wa­nia au­to­no­mii lub uzy­ski­wa­nia sa­mo­dziel­no­ści przez jakąś jed­nost­kę

Wiktionary

Au­to­no­mi­za­cja (jap. 自働化 jidōka) – jeden z dwóch fi­la­rów Sy­ste­mu Pro­duk­cyj­ne­go To­y­o­ty. Po­le­ga na za­pro­jek­to­wa­niu sy­ste­mów pro­duk­cyj­nych w spo­sób, który umoż­li­wia wy­kry­wa­nie i eli­mi­no­wa­nie błę­dów oraz od­stępstw od przy­ję­tych stan­dar­dów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 rzecz. autonomizowanie n.

Wiktionary


autonomizm

au­to­no­mia; sa­mo­dziel­ne dzia­ła­nie, nie­za­leż­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­sa­da, po­sta­wa lub dą­że­nie po­le­ga­ją­ce na sa­mo­dziel­nym i nie­za­leż­nym de­cy­do­wa­niu o sobie

Wiktionary

Au­to­no­mizm – nurt ra­dy­kal­nie le­wi­co­wej myśli po­li­tycz­nej, pow­sta­ły w la­tach 60. XX wieku we Wło­szech jako kon­ty­nu­a­cja ruchu ko­mu­niz­mu ro­bot­ni­cze­go (wł. "ope­ra­is­mo"). Z cza­sem ruch ten za­sy­mi­lo­wał wiele ele­men­tów myśli anar­chi­stycz­nej, łą­cząc je z mark­siz­mem. Grupy po­wo­łu­ją­ce się na róż­nie ro­zu­mia­ny au­to­no­mizm po­zo­sta­ją czyn­ne prze­de wszyst­kim w Niem­czech, Danii, Wło­szech i Fran­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 rzecz. autonomizowanie n., autonomista mos., autonomistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. autonomiczność

Wiktionary


autonomizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. polit. na­da­wa­nie ja­kie­muś pod­mio­to­wi au­to­no­mii

 (1.2) książk. trak­to­wa­nie ja­kichś zja­wisk, pro­ce­sów itp. jako sa­mo­dziel­nych i nie­za­leż­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż.

 czas. autonomizować ndk.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usamodzielnianie

Wiktionary


autonomizować

1. na­da­wać ja­kie­muś te­ry­to­rium au­to­no­mię;
2. au­to­no­mi­zo­wać się - uzy­ski­wać au­to­no­mię


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­u­to­no­mi­zo­wać)

 (1.1) na­da­wać au­to­no­mię, czy­nić nie­za­leż­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny au­to­no­mi­zo­wać się (dk. za­u­to­no­mi­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się nie­za­leż­nym; uzy­ski­wać au­to­mo­nię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż.

 przym. autonomistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniezależniać, usamodzielniać

 (2.1) uniezależniać się, usamodzielniać się

Wiktionary


autoobracanie

au­to­ma­tycz­ne obra­ca­nie się wi­do­ku na ekra­nie urzą­dze­nia po jego prze­krę­ce­niu


SJP.pl


autoocena

ocena wy­sta­wia­na sobie przez sa­me­go sie­bie


SJP.pl


autoodszkodowanie

odsz­ko­do­wa­nie za usz­ko­dze­nie, zni­szcze­nie, utra­tę itp. sa­mo­cho­du


SJP.pl


autoodtwarzać

odt­wa­rzać w spo­sób au­to­ma­tycz­ny


SJP.pl


autoodświeżanie

au­to­ma­tycz­ne odś­wie­ża­nie cze­goś


SJP.pl


autoogumienie

po­tocz­nie: ogu­mie­nie sa­mo­cho­du


SJP.pl


autooksydacyjny

przy­miot­nik od: au­to­ok­sy­da­cja


SJP.pl


autookulary

tek­tu­ro­wa osło­na przez ra­żą­cym świa­tłem sło­necz­nym, za­kła­da­na na przed­nią szybę sa­mo­cho­du


SJP.pl


autoparodia

pa­ro­dia włas­ne­go ut­wo­ru, włas­ne­go stylu itp.


SJP.pl


autopasta

pasta do czy­szcze­nia sa­mo­cho­dów; pasta sa­mo­cho­do­wa


SJP.pl


autopastisz

świa­do­me na­śla­do­wa­nie włas­ne­go stylu przez twór­cę, np. pi­sa­rza, re­ży­se­ra itp.


SJP.pl


autopercepcja

spo­sób, w który od­bie­ra­my sa­mych sie­bie


SJP.pl


autopersyflaż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. rzad. per­sy­flaż, który autor skie­ro­wał wobec włas­ne­go stylu

Wiktionary


autopilot

me­cha­nizm kom­pu­te­ro­wy przej­mu­ją­cy w sa­mo­lo­cie, sa­mo­cho­dzie, stat­ku itp. pewne funk­cje osoby ste­ru­ją­cej, np. utrzy­my­wa­nie na wyz­na­czo­nym kur­sie, sta­bi­li­zo­wa­nie wy­so­ko­ści


SJP.pl


autoplagiat

1. pla­gia­to­wa­nie włas­ne­go ut­wo­ru;
2. utwór pow­sta­ły w wy­ni­ku pow­tó­rze­nia włas­ne­go dzie­ła bez po­da­nia źró­dła


SJP.pl

Au­to­pla­giat – pow­tór­ne opu­bli­ko­wa­nie frag­men­tów włas­nych wcze­śniej opu­bli­ko­wa­nych ut­wo­rów jako ut­wo­rów no­wych, bez po­da­nia o tym in­for­ma­cji. Au­to­pla­giat bywa na­gan­ną prak­ty­ką w dzie­dzi­nach, w któ­rych istot­na jest ory­gi­nal­ność (np. nauka).

Au­to­pla­giat nie jest ro­dza­jem pla­gia­tu, a zbież­ność nazw jest my­lą­ca.

Wikipedia


autoplastyczny

przy­miot­nik od: au­to­pla­sty­ka


SJP.pl


autoplastyka

ope­ra­cja pla­stycz­na prze­szcze­pie­nia tka­nek w obrę­bie tego sa­me­go or­ga­niz­mu w celu uzu­peł­nie­nia ubyt­ku tkan­ki lub sko­ry­go­wa­nia wady; fiz­jo­pla­sty­ka


SJP.pl


autoploidalność

→ au­to­plo­i­dal­ny


SJP.pl

Patrz:

autoploidalny

autopoliploidalność

→ au­to­po­li­plo­i­dal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­po­li­plo­i­dal­ne

Wiktionary

Patrz:

autopoliploidalny

Powiązane:

 przym. autopoliploidalny

 przysł. autopoliploidalnie

Wiktionary


autopoliploidalny

przy­miot­nik od: au­to­po­li­plo­id


SJP.pl


autopompa

Au­to­pom­pa – ro­dzaj pompy po­żar­ni­czej. Pompa wi­ro­wa naj­czę­ściej wie­lo­stop­nio­wa i sta­no­wi głów­ny ele­ment ukła­du wodno-pia­no­we­go sa­mo­cho­du ga­śni­cze­go. Na stałe za­mon­to­wa­na w sa­mo­cho­dzie po­żar­ni­czym na­pę­dza­na przez sil­nik tego po­ja­zdu okre­śla­na sym­bo­lem A. Au­to­pom­pa służy do po­da­wa­nia wody ga­śni­czej ze zbior­ni­ków (włas­ne­go zbior­ni­ka wody lub zbior­ni­ków ot­war­tych np.

Wikipedia


autoportrecik

zdrob­nie­nie od: au­to­por­tret


SJP.pl


autoportret

por­tret au­tor­stwa osoby na­ma­lo­wa­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) por­tret ar­ty­sty wy­ko­na­ny przez sie­bie sa­me­go;

Wiktionary

Au­to­por­tret, por­tret włas­ny – por­tret ar­ty­sty wy­ko­na­ny przez niego sa­me­go; może nim być obraz, rzeź­ba, fo­to­gra­fia.

Pier­wsze au­to­por­tre­ty po­ja­wi­ły się w śred­nio­wie­czu, a roz­po­wszech­ni­ły się pod ko­niec tej epoki. Na po­cząt­ku re­ne­san­su ar­ty­ści swoje au­to­por­tre­ty włą­cza­li do ma­lo­wa­nych przez sie­bie scen. Wraz z za­ni­ka­niem poj­mo­wa­nia roli ar­ty­sty jako rze­mieśl­ni­ka, wyksz­tał­cał się sa­mo­dziel­ny au­to­por­tret (np. u Al­brech­ta Dürera).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz „Męż­czyz­na w tur­ba­nie” Jana van Eycka to praw­do­po­dob­nie au­to­por­tret ar­ty­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈpɔrtrɛt, AS: au̯toportret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. autoportrecik m.

 przym. autoportretowy

Wiktionary


autoportretowy

→ au­to­por­tret


SJP.pl

Patrz:

autoportret

autoprezentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób, w jaki ktoś świa­do­mie przed­sta­wia się innym, pre­zen­ta­cja sie­bie

Wiktionary

Au­to­pre­zen­ta­cja – spo­sób, w jaki każdy czło­wiek po­przez swoje wy­po­wie­dzi, za­cho­wa­nia i sy­gna­ły nie­wer­bal­ne ko­mu­ni­ku­je na zew­nątrz kim jest, albo za kogo chciał­by być uwa­ża­ny. Au­to­pre­zen­ta­cja jest po­dej­mo­wa­na rów­nież w sy­tu­a­cjach, które nie przy­no­szą na­ma­cal­nych zy­sków, ale poz­wa­la­ją bu­do­wać po­zy­tyw­ną opi­nię o sobie u in­nych, dzię­ki czemu jed­nost­ka może kształ­to­wać i pod­trzy­my­wać swoją po­żą­da­ną toż­sa­mość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zen­ta­cję wy­ko­rzy­stu­je się mię­dzy in­ny­mi pod­czas eg­za­mi­nu ma­tu­ral­ne­go lub za­wo­do­we­go, przed­sta­wia­nia ofer­ty swo­jej firmy, szko­leń pra­cow­ni­ków, a nawet w cza­sie au­to­pre­zen­ta­cji (pre­zen­ta­cji sie­bie) na roz­mo­wie kwa­li­fi­ka­cyj­nej.

Wiktionary


autopromocja

1. pro­mo­cja włas­nej osoby, umie­jęt­no­ści itp.;
2. pro­mo­cja włas­nych pro­duk­tów lub usług w ra­mach włas­nych środ­ków pro­mo­cji (np. pro­mo­cja in­nych cza­so­pism wy­daw­nict­wa w jed­nym z cza­so­pism)


SJP.pl

Au­to­pro­mo­cja – prze­kaz po­cho­dzą­cy od do­staw­cy usłu­gi me­dial­nej ma­ją­cy słu­żyć bez­poś­red­nio lub poś­red­nio pro­mo­cji jego au­dy­cji, to­wa­rów lub usług.

Wikipedia


autopromocyjny

→ au­to­pro­mo­cja


SJP.pl

Patrz:

autopromocja

autopropaganda

roz­po­wszech­nia­nie włas­nych do­ko­nań, po­glą­dów itp. przez przed­sta­wia­nie tego w ko­rzyst­nym świet­le


SJP.pl


autoprotoliza

dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na roz­pu­szczal­ni­ka am­fi­pro­to­no­we­go wsku­tek wy­mia­ny pro­to­nów mię­dzy jego czą­stecz­ka­mi; au­to­jo­ni­za­cja


SJP.pl


autoprzeszczep

prze­szczep or­ga­nów lub ko­mó­rek, w któ­rym bior­ca jest jed­no­cze­śnie dawcą


SJP.pl


autopsja

1. stwier­dze­nie cze­goś po­przez włas­ną (na­ocz­ną) ob­ser­wa­cję; oglę­dzi­ny
2. ba­da­nie zwłok w celu usta­le­nia przy­czy­ny śmier­ci i oko­licz­no­ści jej to­wa­rzy­szą­cych; sek­cja zwłok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sek­cja zwłok;

 (1.2) włas­ne doś­wiad­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­top­sję prze­pro­wa­dza się za­rów­no w ce­lach na­u­ko­wych, jak i ze wzglę­dów pro­ce­so­wych i są­do­wych.

 (1.2) Znam to z au­top­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔpsʲja, AS: au̯topsʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badanie post mortem, obdukcja zwłok, sekcja zwłok

Wiktionary


autopsyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­top­syj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autopsyjny

 przysł. autopsyjnie

Wiktionary


autopsyjny

→ au­top­sja


SJP.pl

Patrz:

autopsja

autor

1. twór­ca dzie­ła li­te­rac­kie­go, na­u­ko­we­go, tech­nicz­ne­go, dzie­ła sztu­ki itp.;
2. ini­cja­tor, pro­jek­to­daw­ca;
3. wy­ko­naw­ca ja­kiejś czyn­no­ści, np. autor kra­dzie­ży; spraw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca ja­kie­goś dzie­ła (książ­ki, obra­zu, ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go lub innej formy twór­czo­ści)

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „twór­ca”. Zo­bacz też: Twór­ca (film).

Autor, twór­ca ( auc­tor - spraw­ca, twór­ca) – osoba, która two­rzy­ła lub współt­wo­rzy­ła dzie­ło (utwór w ro­zu­mie­niu prawa au­tor­skie­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roz­mo­wie z au­to­rem do­wie­dzia­łem się, że jego muzą jest kawa – dużo kawy.

 (1.1) Po­dzi­wiam au­to­ra tej po­wie­ści za jego niez­wy­kłą wy­o­braź­nię.

 (1.1) Mój są­siad jest au­to­rem wielu za­ga­dek sza­cho­wych.

 (1.1) Dłu­gie noce przy biur­ku to co­dzien­ność dla wielu au­to­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔr, AS: au̯tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorstwo n., autoryzacja ż., autoryzowanie n.

:: fż. autorka ż.

 czas. autoryzować ndk.

 przym. autorski, autoryzacyjny

 przysł. autorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twórca, inicjator, kreator, pomysłodawca, projektodawca; pisarz

Wiktionary


autoradiografia

me­to­da obra­zo­wa­nia roz­kła­du sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych, naj­czę­ściej w pła­skim przed­mio­cie


SJP.pl

Au­to­ra­dio­gra­fia – me­to­da obra­zo­wa­nia roz­kła­du sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych, naj­czę­ściej w pła­skim przed­mio­cie.

Au­to­ra­dio­gra­fię wy­ko­nu­je się po­zo­sta­wia­jąc na pe­wien czas kli­szę rent­ge­now­ską przy­ło­żo­ną ści­śle do przed­mio­tu lub po­kry­wa­jąc prób­kę emul­sją świa­tło­czu­łą. Wy­wo­ła­na emul­sja ujaw­nia roz­kład sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych w przed­mio­cie (au­to­ra­dio­gram). W tech­ni­ce au­to­ra­dio­gra­fii oprócz klisz rent­ge­now­skich można wy­ko­rzy­sty­wać rów­nież inne sy­ste­my de­tek­cji pro­mie­nio­wa­nia.

Wikipedia


autoradiogram

przy­rząd dzię­ki któ­re­mu można zo­bra­zo­wać roz­kład sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych, naj­czę­ściej w pła­skim przed­mio­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obraz roz­mie­szcze­nia sub­stan­cji zna­ko­wa­nych ra­dio­i­zo­to­pa­mi pow­sta­ją­cy na kli­szy fo­to­gra­ficz­nej lub de­tek­to­rze w wy­ni­ku re­je­stra­cji pro­mie­nio­wa­nia

Wiktionary

Au­to­ra­dio­gram – obraz uzy­ski­wa­ny na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym, który miał kon­takt z ma­te­ria­łem ra­dio­ak­tyw­nym, np. skraw­kiem ko­mór­ki za­wie­ra­ją­cej związ­ki zna­ko­wa­ne izo­to­pa­mi pro­mie­niot­wór­czy­mi. Na au­to­ra­dio­gra­mie widać szcze­gó­ło­we roz­mie­szcze­nie skład­ni­ków ra­dio­ak­tyw­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autoradiografia ż.

Wiktionary


autorament

1. ro­dzaj za­cią­gu w daw­nym woj­sku pol­skim;
2. prze­no­śnie: ro­dzaj, typ


SJP.pl

Au­to­ra­ment – spo­sób re­kru­ta­cji lub ro­dzaj za­cią­gu w woj­skach Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów, który pow­stał w ra­mach re­form woj­ska przez króla Wła­dy­sła­wa IV w la­tach 30. XVII wieku. Usta­lo­no po­dział na au­to­ra­ment na­ro­do­wy i cu­dzo­ziem­ski. Woj­ska te sta­no­wi­ły trzon armii, uzu­peł­nia­ny po­spo­li­tym ru­sze­niem.

Wikipedia


autoramentowy

zwią­za­ny z au­to­ra­men­tem


SJP.pl


autoreferat

spra­wo­zda­nie z włas­nej pracy ba­daw­czej lub stre­szcze­nie włas­nych tek­stów pu­bli­cy­stycz­nych


SJP.pl


autoreferencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. od­no­sze­nie cze­goś do sa­me­go sie­bie, po­rów­ny­wa­nie cze­goś ze sobą, szu­ka­nie związ­ków ze sobą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɛfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: au̯toreferẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autoreferencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoodnoszenie się, samoreferencja

Wiktionary


autorefleksja

za­sta­no­wie­nie się, mo­ment za­du­my nad włas­nym po­stę­po­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. re­flek­sja nad samym sobą; in­tro­spek­cja

 (1.2) myśl wy­ni­ka­ją­ca z au­to­re­flek­sji (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autorefleksyjny

Wiktionary


autorefleksyjny

przy­miot­nik od: au­to­re­flek­sja


SJP.pl


autorefraktometr

za­u­to­ma­ty­zo­wa­ny przy­rząd oku­li­stycz­ny do ba­da­nia wła­ści­wo­ści re­frak­cyj­nych oczu


SJP.pl


autoregeneracja

sa­mo­rzut­ne odra­dza­nie się


SJP.pl


autoregresja

me­to­da pre­dyk­cji sta­ty­stycz­nej przysz­łych war­to­ści sze­re­gu cza­so­we­go


SJP.pl

Au­to­re­gre­sja – me­to­da pre­dyk­cji sta­ty­stycz­nej przysz­łych war­to­ści sze­re­gu cza­so­we­go. Jest to zwy­kła re­gre­sja sta­ty­stycz­na w któ­rej zmien­na ob­ja­śnia­na jest przysz­łą war­to­ścią z sze­re­gu, a zmien­ne ob­ja­śnia­ją­ce to war­to­ści sze­re­gu cza­so­we­go z przesz­ło­ści.

Czę­sto używa się naj­pry­mi­tyw­niej­szej au­to­re­gre­sji li­nio­wej, w któ­rej sto­so­wa­ny jest model re­gre­sji li­nio­wej:

Wikipedia


autoregresyjny

→ au­to­re­gre­sja


SJP.pl

Patrz:

autoregresja

autoregulacja

au­to­ma­tycz­na re­gu­la­cja cze­goś, zdol­ność tego do sa­mo­czyn­nej ko­rek­ty dzia­ła­nia w razie ja­kichś nie­pra­wi­dło­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność do sa­mo­czyn­ne­go re­gu­lo­wa­nia włas­ne­go dzia­ła­nia, bez ko­niecz­no­ści sta­łe­go ste­ro­wa­nia z zew­nątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko stop­nio­wo roz­wi­ja zdol­ność au­to­re­gu­la­cji emo­cjo­nal­nej.

Wiktionary


autoregulacyjny

przy­miot­nik od: au­to­re­gu­la­cja


SJP.pl


autoreklama

1. re­kla­mo­wa­nie sa­me­go sie­bie (swo­ich dzieł, osią­gnięć itp.);
2. re­kla­mo­wa­nie swo­jej firmy i jej wy­ro­bów, zwła­szcza gdy nie wy­pa­da tego czy­nić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) re­kla­mo­wa­nie sie­bie sa­me­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ko­wo spra­wa wy­glą­da­ła na żart ga­ze­ty i au­to­re­kla­mę ciem­no­skó­rej, za­miesz­ka­łej w Lon­dy­nie ro­syj­skiej fo­to­mo­del­ki An­ge­li Er­ma­ko­wej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoreklama

Wiktionary


autoreklamiarski

przy­miot­nik od: au­to­re­kla­ma


SJP.pl


autoreklamowy

→ au­to­re­kla­ma


SJP.pl

Patrz:

autoreklama

autoresponder

w in­for­ma­ty­ce: pro­gram współ­pra­cu­ją­cy z ser­we­rem pocz­ty elek­tro­nicz­nej, umoż­li­wia­ją­cy au­to­ma­tycz­ne pod­ję­cie róż­nych dzia­łań w sto­sun­ku do przy­cho­dzą­cych e-maili


SJP.pl

Au­to­re­spon­der – pro­gram lub opcja w pro­gra­mie słu­żą­ca do au­to­ma­tycz­ne­go od­po­wia­da­nia roz­mów­cy - przy pró­bie kon­tak­tu wy­sy­ła jako od­po­wiedź wia­do­mość o usta­lo­nej z góry tre­ści.

Czę­sto wy­stę­pu­je jako opcja w pro­gra­mie pocz­to­wym umoż­li­wia­ją­ca szyb­kie wy­sła­nie od­po­wie­dzi do na­daw­cy e-maila. Jest także wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ko­mu­ni­ka­to­rach in­ter­ne­to­wych oraz na IRC-u jako in­for­ma­cja dla na­daw­cy wia­do­mo­ści, że adre­sa­ta nie ma w danej chwi­li przy kom­pu­te­rze.

Wikipedia


autorewers

au­to­ma­tycz­ne odt­wa­rza­nie dru­giej stro­ny ka­se­ty w ra­dio­odt­wa­rza­czach ka­se­to­wych


SJP.pl


autoriksza

zmo­to­ry­zo­wa­na wer­sja rik­szy, uży­wa­na jako tak­sów­ka w niek­tó­rych kra­jach az­ja­tyc­kich; tuk-tuk


SJP.pl

Au­to­rik­sza (rik­sza mo­to­ro­wa, tuk-tuk) – po­jazd, peł­nią­cy rolę tak­sów­ki, po­pu­lar­ny w kra­jach ta­kich jak Taj­lan­dia, Indie, Pa­ki­stan, Nepal, Ban­gla­desz i Sri Lanka. Jest to zmo­to­ry­zo­wa­na wer­sja zwy­kłej rik­szy, prze­waż­nie trój­ko­ło­wa.

Wikipedia


autorka

1. twór­czy­ni dzie­ła li­te­rac­kie­go, na­u­ko­we­go, tech­nicz­ne­go, dzie­ła sztu­ki itp.;
2. spraw­czy­ni, ini­cja­tor­ka, pro­jek­to­daw­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) twór­czy­ni ja­kie­goś dzie­ła, pro­jek­tu lub wy­na­laz­ku

 (1.2) ini­cja­tor­ka ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szcze­gól­ne uz­na­nie za­słu­gu­je dba­łość au­to­rek o to, by tek­sty po­dręcz­ni­ko­we od­po­wia­da­ły za­in­te­re­so­wa­niom stu­den­tów.

 (1.2) Dzia­dek od razu wie­dział, że au­tor­ką nie­spo­dzian­ki była bab­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autorskość ż., autorstwo n.

 przym. autorski

 przysł. autorsko

Wiktionary


autorodeo

za­wo­dy, w któ­rych kie­row­cy pró­bu­ją zni­szczyć lub unie­ru­cho­mić sa­mo­cho­dy prze­ciw­ni­ków ude­rze­nia­mi włas­ne­go po­ja­zdu


SJP.pl


autorotacja

1. sa­mo­czyn­ne, stałe obra­ca­nie się sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca wzglę­dem osi wzdłuż­nej;
2. obra­ca­nie się nie­na­pę­dza­ne­go wir­ni­ka wi­ro­pła­tu pod wpły­wem uko­śne­go opły­wu ae­ro­dy­na­micz­ne­go


SJP.pl

Au­to­ro­ta­cja – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na sa­mo­czyn­nym obro­cie wir­ni­ka no­śne­go wi­ro­pła­tów, np. śmi­głow­ca czy wia­tra­kow­ca, wy­wo­ła­ne ru­chem wi­ro­pła­ta wzglę­dem po­wie­trza. W cza­sie au­to­ro­ta­cji wir­nik nośny nie ma me­cha­nicz­ne­go po­łą­cze­nia z ze­spo­łem na­pę­do­wym wi­ro­pła­ta, co jest sy­tu­a­cją ty­po­wą dla wia­tra­kow­ca i awa­ryj­ną dla śmi­głow­ca.

Wikipedia


autorotacyjny

przy­miot­nik od: au­to­ro­ta­cja


SJP.pl


autorski

→ autor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­rem

 (1.2) re­a­li­zo­wa­ny we­dług włas­ne­go po­my­słu

Wiktionary

Patrz:

autor

Przykłady

 (1.2) Obec­nie po­sia­da au­tor­ską pra­cow­nię ma­lar­stwa i jest pro­fe­so­rem ASP w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔrsʲci, AS: au̯torsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autorka ż., autorstwo n., autoryzowanie n.

 czas. autoryzować ndk.

 przysł. autorsko

Wiktionary


autorsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­tor­ski, po au­tor­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autorek mos., autorka ż., autorstwo n.

 przym. autorski

Wiktionary


autorskość

→ au­tor­ski


SJP.pl

Patrz:

autorski

autorstwo

bycie au­to­rem; fakt, że ktoś jest au­to­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fakt bycia twór­cą dzie­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Licz­ne opra­co­wa­nia przy­pi­su­ją mu au­tor­stwo dzie­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor m., autorka ż.

 przym. autorski

 przysł. autorsko

Wiktionary


autorytarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób au­to­ry­tar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autorytarny

 rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary


autorytarność

na­rzu­ca­nie swo­jej woli innym, zmu­sza­nie ich do po­słu­szeń­stwa


SJP.pl


autorytarny

1. opar­ty na bezwz­ględ­nym po­słu­szeń­stwie, na­du­ży­wa­ją­cy wła­dzy; au­to­ry­ta­tyw­ny;
2. oso­bo­wość au­to­ry­tar­na - w psy­cho­lo­gii: oso­bo­wość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się śle­pym od­da­niem au­to­ry­te­tom, ła­kną­ca sil­ne­go przy­wództ­wa, zwal­nia­ją­ce­go ją z ko­niecz­no­ści po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji, odz­na­cza­ją­ca się upro­szczo­nym po­strze­ga­niem świa­ta (dzie­li się on na swo­ich i ob­cych)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy au­to­ry­ta­ryz­mu

 (1.2) na­rzu­ca­ją­cy swoją wolę, opi­nię

 (1.3) opar­ty na czy­imś au­to­ry­te­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kra­jach za­chod­nich do­mi­nu­je kon­sump­cyj­ność i per­mi­sy­wizm, u nas od­czu­wa się spo­tę­go­wa­ne na­stęp­stwa sy­ste­mu au­to­ry­tar­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytaryzm mrz., autorytet mrz.

 przysł. autorytarnie

Wiktionary


autorytaryzm

1. sy­stem rzą­dów opar­tych na bezwz­ględ­nym po­słu­szeń­stwie, na­du­ży­wa­ją­cych wła­dzy;
2. w psy­cho­lo­gii: bycie au­to­ry­tar­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem rzą­dów opar­tych na bezwz­ględ­nym po­słu­chu oby­wa­te­li

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • au­to­ry­ta­ryzm (ustrój)
  • au­to­ry­ta­ryzm (psy­cho­lo­gia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­wy­ki au­to­ry­ta­ryz­mu, ser­wi­liz­mu i po­słu­szeń­stwa przy­go­to­wa­ły grunt pod za­ła­ma­nie de­mo­kra­cji i na­dej­ście dyk­ta­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytatywność ż., autorytet m.

 przym. autorytarny, autorytatywny

 przysł. autorytarnie, autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) despotyzm, totalitaryzm

Wiktionary


autorytatywnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: au­to­ry­ta­tyw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mógł­byś roz­pa­trzyć au­to­ry­ta­tyw­nie tę zag­mat­wa­ną spra­wę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvʲɲɛ, AS: au̯torytatyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytet m., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

 przym. autorytatywny

Wiktionary


autorytatywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: au­to­ry­ta­tyw­ny


SJP.pl


autorytatywność

1. cie­sze­nie się au­to­ry­te­tem, uz­na­niem;
2. pew­ność sie­bie, sta­now­czość niez­no­szą­ca sprze­ci­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co au­to­ry­ta­tyw­ne, mia­ro­daj­ne, wia­ry­god­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autorytatywny

 przysł. autorytatywnie

 rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewność, miarodajność, wiarygodność

Wiktionary


autorytatywny

1. pewny, mia­ro­daj­ny, wia­ro­god­ny
2. opar­ty na bezwz­ględ­nym po­słu­szeń­stwie, na­du­ży­wa­ją­cy wła­dzy; au­to­ry­tar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na wia­ry­god­nym au­to­ry­te­cie

 (1.2) wład­czy, sta­now­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To prze­cież re­we­la­cyj­ny do­ku­ment, wiel­ce au­to­ry­ta­tyw­na ocena przed­sta­wio­na Pa­pie­żo­wi.

 (1.2) Nar­ra­tor jest na ogół po­sta­cią au­to­ry­ta­tyw­ną; rości sobie prawo do wsze­chwie­dzy, wobec od­bior­cy przyj­mu­je po­sta­wę pro­tek­cjo­nal­ną lub czę­ściej – opie­kuń­czą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ, AS: au̯torytatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytet mrz., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

 przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewny, wiarygodny, fachowy, miarodajny

 (1.2) autorytarny, samowładny, dyktatorski, totalitarny, hegemonistyczny, bezwzględny, władczy

Wiktionary


autorytet

1. po­wszech­nie uz­na­na czy­jaś po­wa­ga, wpływ, zna­cze­nie; po­słuch, po­wa­ża­nie, sza­cu­nek, re­spekt;
2. czło­wiek ma­ją­cy duże po­wa­ża­nie ze wzglę­du na swą wie­dzę lub po­sta­wę mo­ral­ną, sta­wia­ny za wzór do na­śla­do­wa­nia, ma­ją­cy wpływ na po­sta­wy i my­śle­nie in­nych ludzi; cho­dzą­ca en­cy­klo­pe­dia, augur;
3. cie­szą­ca się dużym sza­cun­kiem in­sty­tu­cja, dok­try­na, pismo itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wpływ oso­bi­sty, po­wa­ga, pre­stiż

 (1.2) czło­wiek ma­ją­cy uz­na­nie i wpływ na in­nych ludzi

Wiktionary

Au­to­ry­tet (łac. "auc­to­ri­tas" – po­wa­ga, zna­cze­nie, au­to­ry­tet, pre­stiż, upo­waż­nie­nie, moc praw­na, wła­dza) – po­ję­cie ma­ją­ce kilka od­mien­nych, choć na­kła­da­ją­cych się czę­sto zna­czeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pad­ki pe­do­fi­lii wśród du­chow­nych pod­ko­pa­ły au­to­ry­tet Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

 (1.2) Jan Paweł II jest dla mnie naj­więk­szym au­to­ry­te­tem mo­ral­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈrɨtɛt, AS: au̯torytet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytaryzm m.

 przym. antyautorytatywny, autorytatywny, autorytarny

 przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atencja, estyma, respekt, szacunek, poważanie, kresy|uważanie.

Wiktionary


autoryzacja

ofi­cjal­na zgoda au­to­ra, udzie­la­ją­ce­go wy­wia­du lub kogoś, kto ma prawo dy­spo­no­wa­nia dzie­łem, pro­duk­tem itp. na pu­bli­ka­cję dzie­ła, użyt­ko­wa­nie pro­duk­tu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zez­wo­le­nie twór­cy na wy­ko­rzy­sta­nie swego dzie­ła

 (1.2) telew. ak­cep­ta­cja tre­ści wy­wia­du przez osobę, która go udzie­li­ła

 (1.3) zez­wo­le­nie pro­du­cen­ta na pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści w jego imie­niu

 (1.4) in­form. pro­ces na­da­wa­nia pod­mio­to­wi upraw­nień do da­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • au­to­ry­za­cja (in­for­ma­ty­ka)
  • au­to­ry­za­cja (prawo pra­so­we)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autoryzowanie n.

 czas. autoryzować ndk.

 przym. autoryzowany, nieautoryzowany

Wiktionary


autoryzacyjno-rozliczeniowy

słu­żą­cy au­to­ry­za­cji i roz­li­cze­niu (np. cen­trum au­to­ry­za­cyj­no-roz­li­cze­nio­we)


SJP.pl


autoryzacyjny

→ au­to­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

autoryzacja

autoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie au­to­ry­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoryzacja ż., autor mos.

 czas. autoryzować

 przym. autoryzacyjny, autorski

Wiktionary


autoryzować

1. zat­wier­dzać (zat­wier­dzić), zez­wa­lać (zez­wo­lić);
2. zez­wa­lać (zez­wo­lić) przed­się­bior­stwu na po­słu­gi­wa­nie się okre­ślo­ną marką, dawać (dać) swoje peł­no­moc­nict­wo;
3. zez­wa­lać (zez­wo­lić) na wy­da­nie, prze­kład swo­je­go dzie­ła


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­u­to­ry­zo­wać)

 (1.1) zez­wa­lać na pu­bli­ka­cję, wy­ko­rzy­sta­nie pracy au­tor­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzien­ni­karz ma obo­wią­zek au­to­ry­zo­wać je­dy­nie wy­po­wie­dzi roz­mów­cy po­da­wa­ne in ex­ten­so.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoryzowanie n., autor mos., autoryzacja ż.

 czas. zautoryzować dk.

 przym. autoryzacyjny, autoryzowany, autorski

Wiktionary


autorzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy autor


SJP.pl


autosabotaż

dzia­ła­nie na włas­ną nie­ko­rzyść, utrud­nia­nie sobie osią­gnię­cia celu


SJP.pl


autosacrum

[czy­taj: ał­to­sa­krum] uro­czy­stość poś­wię­ce­nia sa­mo­cho­dów


SJP.pl


autosalon

po­tocz­nie: salon sa­mo­cho­do­wy


SJP.pl


autosan

marka au­to­bu­sów i firma


SJP.pl

Au­to­san – pol­skie przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w Sa­no­ku i marka au­to­bu­sów, pro­du­ko­wa­nych nieg­dyś w Sa­noc­kiej Fa­bry­ce Au­to­bu­sów „Au­to­san”, a na­stęp­nie przez Au­to­san Sp. z o.o. Od 2022 od­dział Huty Sta­lo­wa Wola.

Wikipedia


autosanie

sanie po­ru­sza­ne za po­mo­cą sil­ni­ka


SJP.pl


autosemantyczny

wyraz au­to­se­man­tycz­ny (sa­moz­na­czą­cy) - wyraz zna­cze­nio­wo sa­mo­dziel­nie in­for­mu­ją­cy o obiek­tach wy­stę­pu­ją­cych w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl


autoservice

[czy­taj: au­to­ser­wis] au­to­ser­wis;
1. na­pra­wa sa­mo­cho­dów;
2. warsz­tat zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą sa­mo­cho­dów


SJP.pl


autoserwis

1. na­pra­wa sa­mo­cho­dów; au­to­na­pra­wa;
2.warsz­tat zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą sa­mo­cho­dów


SJP.pl


autoserwisowy

→ au­to­ser­wis


SJP.pl

Patrz:

autoserwis

autosklep

po­tocz­nie: sklep sa­mo­cho­do­wy


SJP.pl


autoskopia

za­bu­rze­nie czu­cia ustro­jo­we­go wią­żą­ce się z prześ­wiad­cze­niem, że jakiś organ ciała lub całe ciało ule­gło pod­wo­je­niu


SJP.pl

Au­to­sko­pia (łac. "au­to­sco­pia", "he­a­u­to­sco­pia") – objaw z grupy pse­u­do­ha­lu­cy­na­cji i za­bu­rzeń czu­cia ustro­jo­we­go wią­żą­cy się z doz­na­niem, że ciało pa­cjen­ta ule­gło pod­wo­je­niu.

Wikipedia


autosom

chro­mo­som nie­bę­dą­cy chro­mo­so­mem płci


SJP.pl


autosomalny

→ au­to­som


SJP.pl

Patrz:

autosom

autospłata

au­to­ma­tycz­na spła­ta kre­dy­tu, po­życz­ki lub rat


SJP.pl


autostart

au­to­ma­tycz­ny start - po­czą­tek ja­kie­goś dzia­ła­nia; sa­mo­start


SJP.pl


autostereotyp

ste­re­o­typ od­no­szą­cy się do włas­nej grupy spo­łecz­nej, włas­nej osoby, włas­ne­go na­ro­du


SJP.pl

Au­to­ste­re­o­typ – ste­re­o­typ, wy­o­bra­że­nie o sobie lub włas­nej gru­pie spo­łecz­nej lub na­ro­do­wej, tak po­zy­tyw­ne, jak i ne­ga­tyw­ne, o jej za­le­tach i wa­dach. Sa­mo­o­ce­na włas­nej grupy, do któ­rej przy­rów­nu­je­my przed­sta­wi­cie­li in­nych grup.

W ba­da­niach prze­pro­wa­dzo­nych przez CBOS w 2015 roku wśród Po­la­ków wska­za­no na na­stę­pu­ją­ce cechy:

Wikipedia


autostop

forma po­dró­żo­wa­nia po­le­ga­ją­ca na ko­rzy­sta­niu z życz­li­wo­ści przy­god­nie na­pot­ka­nych kie­row­ców; stop; okaz­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób po­dró­żo­wa­nia po­le­ga­ją­cy na prze­mie­szcza­niu się za­trzy­my­wa­ny­mi po dro­dze za zgodą kie­row­ców po­ja­zda­mi

Wiktionary

Au­to­stop – forma tu­ry­sty­ki lub po­dró­żo­wa­nia, po­le­ga­ją­ca na prze­mie­szcza­niu się przy­god­nie za­trzy­ma­ny­mi po­ja­zda­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze dwa lata temu po­je­cha­li­śmy z Hir­kiem au­to­sto­pem do Me­dziu­go­rie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔstɔp, AS: au̯tostop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostopowicz m., autostopowiczka ż.

 przym. autostopowy

Wiktionary


autostopem

forma po­dró­żo­wa­nia po­le­ga­ją­ca na ko­rzy­sta­niu z życz­li­wo­ści przy­god­nie na­pot­ka­nych kie­row­ców; stop; okaz­ja


SJP.pl


autostopowicz

osoba po­dró­żu­ją­ca au­to­sto­pem; sto­po­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto po­dró­żu­je au­to­sto­pem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • au­to­sto­po­wicz – osoba po­dró­żu­ją­ca au­to­sto­pem
  • Au­to­sto­po­wicz – film z 1986 roku
  • Au­to­sto­po­wicz – re­ma­ke z 2007 roku
  • Au­to­sto­po­wicz – ame­ry­kań­ski se­rial tv (1983–1991)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvʲit͡ʃ, AS: au̯tostopovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostop m.

:: fż. autostopowiczka ż.

 przym. autostopowy, autostopowiczowy

Wiktionary


autostopowiczka

ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca au­to­sto­pem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która po­dró­żu­je au­to­sto­pem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔpɔˈvʲit͡ʃka, AS: au̯tostopovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostop m.

:: fm. autostopowicz

 przym. autostopowy

Wiktionary


autostopowiczowy

rzad­ko: od­no­szą­cy się do au­to­sto­po­wi­cza, au­to­sto­pu


SJP.pl


autostopowy

zwią­za­ny z au­to­sto­pem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy au­to­sto­pu, zwią­za­ny z au­to­sto­pem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvɨ, AS: au̯tostopovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostop m., autostopowicz m., autostopowiczka ż.

Wiktionary


autostrada

droga wie­lo­pas­mo­wa przy­sto­so­wa­na do szyb­kie­go ruchu sa­mo­cho­do­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bez­ko­li­zyj­ny­mi skrzy­żo­wa­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. droga ko­ło­wa przy­sto­so­wa­na do szyb­kie­go ruchu sa­mo­cho­do­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bez­ko­li­zyj­ny­mi skrzy­żo­wa­nia­mi oraz po­dzie­lo­na na dwie jezd­nie po co najm­niej dwa pasy ruchu;

Wiktionary

Au­to­stra­da – ro­dzaj drogi; jej do­kład­na de­fi­ni­cja różni się mię­dzy pań­stwa­mi z uwagi na róż­ni­ce w pra­wie.

Nie­mal każde pań­stwo na świe­cie po­sia­da w swoim pra­wo­daw­stwie włas­ną, usta­wo­wą de­fi­ni­cję po­ję­cia au­to­stra­da [w Pol­sce okre­śla­ją ją art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 11 usta­wy z dnia 21 marca 1985 r. o dro­gach pu­blicz­nych (, ze zm.) oraz art. 2 pkt 3 usta­wy z dnia 20 czerw­ca 1997 r. – Prawo o ruchu dro­go­wym (, ze zm.) – "zo­bacz wię­cej"].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bu­do­wa­na wów­czas au­to­stra­da po­łą­czy­ła Poz­nań z Nowym To­my­ślem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈstrada, AS: au̯tostrada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostradówka ż.

 przym. autostradowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk autobana

Wiktionary


autostradowy

zwią­za­ny z au­to­stra­dą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­stra­dą, do­ty­czą­cy au­to­stra­dy, wy­stę­pu­ją­cy na au­to­stra­dzie lub dla niej cha­rak­te­ry­stycz­ny

 (1.2) o ob­wod­ni­cy mia­sta: bę­dą­ca au­to­stra­dą, kla­sy­fi­ko­wa­na jako au­to­stra­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostrada ż., autostradówka ż.

Wiktionary


autostradówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. pot. po­li­cja au­to­stra­do­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostrada ż.

 przym. autostradowy

Wiktionary


autostrzykawka

strzy­kaw­ka z me­cha­niz­mem do au­to­ma­tycz­ne­go wy­py­cha­nia za­war­to­ści z jej wnę­trza; au­to­za­strzyk


SJP.pl


autostylia

przy­ro­śnię­cie chrząst­ki pod­nie­bien­no-kwa­dra­to­wej do móz­go­czasz­ki


SJP.pl

Au­to­sty­lia – typ po­łą­cze­nia łuku żu­chwo­we­go z móz­go­czasz­ką, po­le­ga­ją­cy na przy­ro­śnię­ciu chrząst­ki pod­nie­bien­no-kwa­dra­to­wej ( pa­la­to­qu­a­dra­tum) na całej dłu­go­ści, od spodu i z boku, do móz­go­czasz­ki. Na­stę­pu­je zro­śnię­cie obu chrzą­stek żu­chwo­wych na prze­dzie. Łuk gny­ko­wy po­zo­sta­je mocno roz­wi­nię­ty. Ten typ po­łą­cze­nia wzmac­nia zgryz, co umoż­li­wia zwie­rzę­ciu roz­cie­ra­nie twar­de­go po­kar­mu (mię­cza­ki i sko­ru­pia­ki w twar­dych pan­ce­rzach).

Wikipedia


autosugestia

wma­wia­nie cze­goś sa­me­mu sobie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. wma­wia­nie cze­goś sobie sa­me­mu;

Wiktionary

Au­to­su­ge­stia – tech­ni­ka poz­wa­la­ją­ca na pracę nad ogra­ni­cza­ją­cy­mi prze­ko­na­nia­mi osoby ją sto­su­ją­cej. Po­le­ga na wie­lo­krot­nym pow­ta­rza­niu afir­ma­cji, co po­wo­du­je pod­nie­sie­nie po­czu­cia włas­nej war­to­ści i przez­wy­cię­że­nie ogra­ni­cza­ją­cych prze­ko­nań.

Au­to­su­ge­stia po­le­ga na pow­ta­rza­niu sobie pew­nych wzor­ców, słu­żą­cych do osią­ga­nia celu. Wielu spor­tow­ców sto­su­je wi­zu­a­li­za­cyj­ną formę au­to­su­ge­stii. Wy­o­bra­ża­ją sobie kil­ku­krot­nie, że na przy­kład ska­czą o tycz­ce i udaje im się prze­sko­czyć nad po­przecz­ką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔsuˈɡɛstʲja, AS: au̯tosugestʹi ̯a

Wiktionary


autoszczepionka

szcze­pion­ka wyt­wo­rzo­na z an­ty­ge­nów drob­no­u­stro­jów osoby cho­rej, po­da­wa­na tej samej oso­bie


SJP.pl


autoszkic

szkic au­to­por­tre­tu


SJP.pl


autoszkoła

szko­ła jazdy sa­mo­cho­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szko­ła nauki jazdy

Wiktionary


autoszrot

po­tocz­nie: zło­mo­wi­sko sa­mo­cho­dów; szrot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szrot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔʃrɔt, AS: au̯tošrot

Wiktionary


autoszyba

po­tocz­nie: szyba sa­mo­cho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. pot. szyba sa­mo­cho­do­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈʃɨba, AS: au̯tošyba

Wiktionary


autoszyderczy

szy­dzą­cy sam z sie­bie


SJP.pl


autoteliczność

→ au­to­te­licz­ny


SJP.pl

Au­to­te­licz­ność (gr. "autos" - ten sam; "telos" - cel) – wła­ści­wość ję­zy­ka po­e­tyc­kie­go, który za­wie­sza do­mi­nan­tę (wy­róż­nia­ją­cy się skład­nik, na­da­ją­cy mu jed­no­rod­ność i ma­ją­cy wpływ na po­zo­sta­łe) re­fe­ren­cjal­ną i sku­pia uwagę na samym sobie.

Wikipedia

Patrz:

autoteliczny

autoteliczny

1. bę­dą­cy celem samym w sobie;
2. bę­dą­cy war­to­ścią samą w sobie, tłu­ma­czą­cy się sam przez się, a nie przez oko­licz­no­ści zew­nętrz­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. taki, który jest celem sam dla sie­bie

 (1.2) szt. taki, który jest war­to­ścią samą w sobie, uspra­wied­li­wia­ją­cym się, tłu­ma­czą­cym się sam przez się, a nie przez oko­licz­no­ści zew­nętrz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ope­ret­ka czy balet są bar­dziej au­to­te­licz­ne niż li­te­ra­tu­ra spo­łecz­nie za­an­ga­żo­wa­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔtɛˈlʲit͡ʃnɨ, AS: au̯totelʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoteliczność ż.

 przysł. autotelicznie

Wiktionary


autotematyczność

→ au­to­te­ma­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

autotematyczny

autotematyczny

ma­ją­cy za temat sa­me­go sie­bie


SJP.pl


autotematyzm

ten­den­cja do wy­po­wia­da­nia re­flek­sji na temat pro­ce­su pow­sta­wa­nia dzie­ła, spo­so­bów i celów pi­sa­nia i uczy­nie­nie z tego te­ma­tu ut­wo­ru; jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla róż­nych ro­dza­jów li­te­rac­kich


SJP.pl

Au­to­te­ma­tyzm – pol­ski ter­min li­te­ra­tu­roz­naw­czy i kry­tycz­no­li­te­rac­ki, ut­wo­rzo­ny przez Ar­tu­ra San­da­u­e­ra i roz­wi­ja­ny oraz in­ter­pre­to­wa­ny przez in­nych ba­da­czy. Okre­śla sy­tu­a­cję, w któ­rej w ut­wo­rze li­te­rac­kim za­war­te są re­flek­sje i uwagi na temat niego sa­me­go i jego pow­sta­wa­nia. Zja­wi­sko au­to­te­ma­tyz­mu wy­stę­po­wa­ło już w li­te­ra­tu­rze XIX wieku, a na­si­li­ło się w wieku XX (szcze­gól­nie w la­tach 50. po po­ja­wie­niu się nurtu nowej po­wie­ści).

Wikipedia


autoterapeutka

→ au­to­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

Patrz:

autoterapeuta

autoterapeutyczny

→ au­to­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

autoterapia

autotomia

re­ak­cja obron­na zwie­rzę­cia po­le­ga­ją­ca na odrzu­ce­niu przez nie czę­ści ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zdol­ność niek­tó­rych zwie­rząt do odrzu­ce­nia czę­ści włas­ne­go ciała, a na­stęp­nie jego re­ge­ne­ra­cji;

Wiktionary

Au­to­to­mia (z grec­kie­go αυτοτομία – "sa­mo­od­dzie­la­nie się") – fiz­jo­lo­gicz­na re­ak­cja obron­na wy­stę­pu­ją­ca głów­nie wśród bez­krę­gow­ców oraz ja­szczu­rek, po­le­ga­ją­ca na odru­cho­wym odrzu­ce­niu przez zwie­rzę czę­ści ciała, kiedy jest ono w nie­bez­pie­czeń­stwie, naj­czę­ściej pod­czas uciecz­ki przed dra­pież­ni­kiem lub w re­ak­cji na nie­ko­rzyst­ne wa­run­ki śro­do­wi­sko­we. Odrzu­co­na przez zwie­rzę część ciała jest zaz­wy­czaj w więk­szym lub mniej­szym stop­niu re­ge­ne­ro­wa­na.

Wikipedia


autotomio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: au­to­to­mia

Wiktionary


autotopagnozja

cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niu zdol­no­ści roz­poz­na­wa­nia czę­ści włas­ne­go ciała


SJP.pl


autotransformator

trans­for­ma­tor o jed­nym uz­wo­je­niu, w któ­rym część uz­wo­je­nia jest wspól­na dla ob­wo­dów pier­wot­ne­go i wtór­ne­go


SJP.pl

Au­to­trans­for­ma­tor to spe­cjal­ny trans­for­ma­tor, w któ­rym jest tylko jedno uz­wo­je­nie speł­nia­ją­ce jed­no­cze­śnie rolę pier­wot­ne­go i wtór­ne­go. Au­to­trans­for­ma­tor może mieć prze­kład­nię stałą (stały sto­su­nek licz­by zwo­jów uz­wo­jeń pier­wot­ne­go i wtór­ne­go) lub też zmien­ną.

Wikipedia


autotransfuzja

Au­to­trans­fuz­ja, trans­fuz­ja au­to­lo­gicz­na – za­bieg prze­ta­cza­nia krwi, w któ­rym bior­cą i dawcą jest chory sam dla sie­bie. Le­cze­nie pa­cjen­ta włas­ną krwią kon­ser­wo­wa­ną poz­wa­la na uni­knię­cie ry­zy­ka zwią­za­ne­go z im­mu­ni­za­cją an­ty­ge­na­mi krwin­ko­wy­mi, prze­nie­sie­niem cho­rób wi­ru­so­wych, bak­te­ryj­nych i pa­so­żyt­ni­czych.

Wikipedia


autotransplantacja

prze­szcze­pie­nie tka­nek lub czę­ści ja­kie­goś or­ga­nu w obrę­bie tego sa­me­go or­ga­niz­mu


SJP.pl

Au­to­tran­splan­ta­cja (gr. test "autos" – 'sam'), au­to­prze­szczep, prze­szcze­pie­nie au­to­lo­gicz­ne – prze­szcze­pia­nie na­rzą­dów, tka­nek lub ko­mó­rek w obrę­bie or­ga­niz­mu tego sa­me­go osob­ni­ka, w któ­rym dawca i bior­ca są tą samą osobą. Z uwagi na pełną zgod­ność tkan­ko­wą (w tym an­ty­ge­nów HLA) pro­ce­du­ra ta nie wy­ma­ga sto­so­wa­nia le­cze­nia im­mu­no­su­pre­syj­ne­go i nie wiąże się z ry­zy­kiem odrzu­ce­nia prze­szcze­pu.

Wikipedia


autotrof

or­ga­nizm zdol­ny do wyt­wa­rza­nia ma­te­rii or­ga­nicz­nej ze związ­ków nie­or­ga­nicz­nych, prze­de wszyst­kim z dwut­len­ku węgla i wody; or­ga­nizm au­to­tro­ficz­ny, or­ga­nizm sa­mo­żyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm sa­mo­żyw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autotrofia ż.

Wiktionary


autotrofia

spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów (niek­tó­rych bak­te­rii, ro­ślin zie­lo­nych i glo­nów) po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska związ­ków nie­or­ga­nicz­nych i przeksz­tał­ca­nie ich w związ­ki or­ga­nicz­ne; au­to­tro­fizm, sa­mo­żyw­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. fizj. zdol­ność or­ga­niz­mów do sa­mo­dziel­ne­go wyt­wa­rza­nia związ­ków or­ga­nicz­nych z pro­stych sub­stan­cji nie­or­ga­nicz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autotrof mzw. / mrz.

 przym. autotroficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samożywność

Wiktionary


autotroficzny

o ro­śli­nach zie­lo­nych, niek­tó­rych bak­te­riach i glo­nach: wyt­wa­rza­ją­cy nie­zbęd­ne do życia sub­stan­cje or­ga­nicz­ne ze związ­ków nie­or­ga­nicz­nych; sa­mo­żyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zob. sa­mo­żyw­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autotrofizm mrz., autotrofia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samożywny

Wiktionary


autotrofizm

spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów (niek­tó­rych bak­te­rii, ro­ślin zie­lo­nych i glo­nów) po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska związ­ków nie­or­ga­nicz­nych i przeksz­tał­ca­nie ich w związ­ki or­ga­nicz­ne; au­to­tro­fia, sa­mo­żyw­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. zdol­ność or­ga­niz­mów do sa­mo­dziel­ne­go wyt­wa­rza­nia związ­ków or­ga­nicz­nych z pro­stych sub­stan­cji nie­or­ga­nicz­nych

Wiktionary

Au­to­tro­fizm, sa­mo­żyw­ność (gr. "autós" ‘sam’, "trop­hi­kós" ‘odżyw­czy’) – jeden z dwóch pod­sta­wo­wych (obok he­te­ro­tro­fiz­mu) spo­so­bów odży­wia­nia się or­ga­niz­mów. Au­to­tro­fy (or­ga­niz­my sa­mo­żyw­ne) sa­mo­dziel­nie prze­pro­wa­dza­ją bio­syn­te­zę zło­żo­nych związ­ków or­ga­nicz­nych (wę­glo­wo­da­nów, tłu­szczów, bia­łek) z pro­stych nie­or­ga­nicz­nych związ­ków węgla (dwut­le­nek węgla, wę­gla­ny), azotu (azo­ta­ny, sole amo­no­we) oraz wody, wy­ko­rzy­stu­jąc do tego celu ener­gię świetl­ną uzy­ski­wa­ną w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy lub ener­gię che­micz­ną uzy­ski­wa­ną z ut­le­nia­nia pro­stych związ­ków nie­or­ga­nicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bak­te­rie che­mo­syn­te­tycz­ne pod­wod­nych wul­ka­nów wy­ka­zu­ją au­to­tro­fizm przy uży­ciu siar­ko­wo­do­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autotroficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samożywność, war. autotrofia

Wiktionary


autotune

[czy­taj: ał­tot­jun] śro­do­wi­sko­wo: opro­gra­mo­wa­nie do ko­rek­cji wy­so­ko­ści dźwię­ku, po­wszech­nie sto­so­wa­ne w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej


SJP.pl


autotypia

fo­to­che­micz­na tech­ni­ka sto­so­wa­na w po­li­gra­fii, poz­wa­la­ją­ca przy­go­to­wać formę dru­ko­wą dla ilu­sta­cji barw­nych i pół­to­no­wych od­bi­ja­nych me­to­dą druku wy­pu­kłe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. tech­ni­ka re­pro­duk­cji obra­zów (zwła­szcza fo­to­gra­fii) za po­mo­cą ra­stra

Wiktionary

Au­to­ty­pia – me­to­da odw­zo­ro­wy­wa­nia jas­no­ści za po­mo­cą punk­tów ra­stra o róż­nym polu po­wierzch­ni, roz­mie­szczo­nych re­gu­lar­nie we­dług sta­łej ra­stra, tj. od­le­gło­ści po­mię­dzy środ­ka­mi są­sied­nich punk­tów. Małe punk­ty dają wra­że­nie małej jas­no­ści, duże two­rzą ciem­ne par­tie obra­zu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autotypowy

Wiktionary


autousługi

po­tocz­nie: usłu­gi mo­to­ry­za­cyj­ne


SJP.pl


autouzupełnianie

dy­na­micz­ne uzu­peł­nia­nie wpi­sy­wa­nych przez użyt­kow­ni­ka wy­ra­zów lub fraz


SJP.pl

Au­to­u­zu­peł­nia­nie (ang. "au­to­com­ple­te") lub uzu­peł­nia­nie wy­ra­zów (ang. "word com­ple­tion") – dy­na­micz­ne uzu­peł­nia­nie czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­nych wy­ra­zów lub ca­łych fraz w trak­cie ich wpi­sy­wa­nia przez użyt­kow­ni­ka w celu przy­spie­sze­nia szyb­ko­ści wpro­wa­dza­nia tek­stu. Au­to­u­zu­peł­nia­nie, ba­zu­jąc na pre­dyk­cji, umoż­li­wia pod­po­wia­da­nie użyt­kow­ni­ko­wi wy­ra­zu lub frazy, którą ten ma za­miar wpi­sać, bez fak­tycz­ne­go wpi­sy­wa­nia jej w ca­ło­ści.

Wikipedia


autowagon

wagon mo­to­ro­wy do prze­wo­że­nia pa­sa­że­rów i ła­dun­ków; au­to­dre­zy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. kolej. transp. wagon sil­ni­ko­wy po­ru­sza­ją­cy się po szy­nach, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do prze­wo­zu to­wa­rów lub pa­sa­że­rów

Wiktionary


autowalidacja

sa­mo­czyn­ne spraw­dze­nie pra­wi­dło­wo­ści dzia­ła­nia cze­goś


SJP.pl


autować

1. w spor­cie: za­gry­wać piłkę tak, że opu­szcza ona pole gry;
2. po­tocz­nie: izo­lo­wać;
3. po­tocz­nie: ujaw­niać czy­jąś nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję;
4. au­to­wać się - po­tocz­nie:
a) izo­lo­wać się;
b) opu­szczać ja­kieś miej­sce;
c) wy­co­fy­wać się z cze­goś;
d) ujaw­niać swoją nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję


SJP.pl


autowizerunek

spo­sób, w jaki dana osoba po­strze­ga i przed­sta­wia sa­me­go sie­bie


SJP.pl


autowy

przy­miot­nik od: aut


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z autem, opu­szcze­niem przez piłkę obrę­bu bo­i­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aut n./mrz.

Wiktionary


autowyciszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. au­to­ma­tycz­ne wy­ci­sza­nie się

 (1.2) rzad. psych. za­prze­sta­nie lub ogra­ni­cze­nie in­te­rak­cji z in­ny­mi ludź­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wot­her­spo­on […] wska­zu­je na je­szcze jedną stra­te­gię adap­ta­cji po­dej­mo­wa­ną przez ucz­niów po­sia­da­ją­cych dy­skre­dy­to­wa­ne w prze­strze­ni szko­ły atry­bu­ty, która wy­ra­ża się w au­to­wy­ci­sza­niu. In­ter­na­li­za­cja he­ge­mo­nij­ne­go po­rząd­ku po­wo­du­je, że uczeń uzy­sku­je prze­ko­na­nie o braku szans na od­nie­sie­nie suk­ce­su edu­ka­cyj­ne­go, z kolei chcąc uni­knąć kło­po­tów, re­zy­gnu­je z ek­spre­sji włas­nej toż­sa­mo­ści […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciszanie n., wyciszenie n.

 czas. wyciszać ndk., wyciszyć dk.

Wiktionary


autozapis

au­to­ma­tycz­ny zapis


SJP.pl


autozapisywanie

au­to­ma­tycz­ne za­pi­sy­wa­nie


SJP.pl


autozastrzyk

1. strzy­kaw­ka z me­cha­niz­mem do au­to­ma­tycz­ne­go wy­py­cha­nia za­war­to­ści z jej wnę­trza; au­to­strzy­kaw­ka;
2. wstrzy­knię­cie leku do or­ga­niz­mu za po­mo­cą tej strzy­kaw­ki


SJP.pl


autożyro

wi­ro­płat o sa­mo­czyn­nie obra­ca­ją­cym się wir­ni­ku; wia­tra­ko­wiec; au­to­gi­ro


SJP.pl


autsajder

[czy­taj: ałt­saj­der] out­si­der;
1. czło­wiek nie­ak­cep­to­wa­ny przez jakąś spo­łecz­ność; wy­rzu­tek;
2. osoba sto­ją­ca z boku, sa­mo­wol­nie izo­lu­ją­ca się od spo­łe­czeń­stwa; sa­mot­nik;
3. za­wod­nik lub dru­ży­na wy­raź­nie słab­si od naj­lep­szych w wy­ści­gach, roz­gryw­kach, za­wo­dach itp., ma­ją­cy nie­wiel­kie szan­se na zwy­cię­stwo;
4. przed­się­bior­ca ka­pi­ta­li­stycz­ny nie­na­le­żą­cy do mo­no­po­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba spoza danej grupy

 (1.2) sport. uczest­nik, który ma małe szan­se na zwy­cię­stwo

Wiktionary

Aut­saj­der – album stu­dyj­ny ze­spo­łu Dżem, wy­da­ny w grud­niu 1993 roku.

Na­grań do­ko­na­no w Stu­dio J.M. Audio Jacka Ma­sty­ka­rza w Kra­ko­wie w paź­dzier­ni­ku 1993. Re­a­li­za­to­rem dźwię­ku był Piotr Brze­ziń­ski przy współ­pra­cy Woj­cie­cha Si­wiec­kie­go. Pro­jekt okład­ki – Jerzy Lin­der i Jacek „Ru­bens” Ru­ba­cha. Jest to ostat­ni album Dżemu wy­da­ny za życia Ry­szar­da Ried­la.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. outsider m., outsiderka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. outsider

Wiktionary


autsajderka

żeń­ska forma od aut­saj­der; ko­bie­ta nie­ak­cep­to­wa­na przez jakąś grupę lub izo­lu­ją­ca się od niej


SJP.pl


autsajderski

→ aut­saj­der; out­si­der­ski


SJP.pl


autun

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej Fran­cji, w Bur­gun­dii;

Wiktionary

Autun – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Saona i Loara. Autun jest pod­pre­fek­tu­rą de­par­ta­men­tu.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 17 906 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 291 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Autun pla­su­je się na 10. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 6.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autunit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Augustodun

Wiktionary


autunit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny fos­fo­ran ura­ny­lo-wap­nio­wy, sil­nie pro­mie­niot­wór­czy; otu­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy mi­ne­ra­łów ura­ny­lu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

Wiktionary

Au­tu­nit (też otu­nit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy mi­ne­ra­łów ura­ny­lu. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, wy­stę­pu­je tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi. Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Autun we Fran­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Autun n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otunit

Wiktionary


autyczka

ko­bie­ta dot­knię­ta au­tyz­mem; au­tyst­ka, au­ty­stycz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ko­bie­ta ma­ją­ca au­tyzm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autyk m., autysta m., autystka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autystka

Wiktionary


autyczny

au­ty­stycz­ny;
1. zwią­za­ny z au­tyz­mem;
2. cier­pią­cy na au­tyzm;
3. świad­czą­cy o tym, że ktoś cier­pi na au­tyzm


SJP.pl


autyk

osoba dot­knię­ta au­tyz­mem, au­ty­sta, au­ty­styk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. osoba ma­ją­ca au­tyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­tyzm u do­ro­słych ma wiele obli­czy. Trud­no opi­sać do­ro­słe­go au­ty­ka, tak jak trud­no skla­sy­fi­ko­wać samą cho­ro­bę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autysta m., autystka ż., autyczka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autysta

Wiktionary


autysta

osoba dot­knię­ta au­tyz­mem; autyk, au­ty­styk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. osoba ma­ją­ca au­tyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś jego naz­wi­sko funk­cjo­nu­je jako rze­czow­nik opi­su­ją­cy „au­ty­stów wy­so­ko­funk­cjo­nu­ją­cych” i nikt nie mówi już o ek­ster­mi­na­cji „życia nie­war­te­go życia”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autyk m., autystka ż., autyczka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autyk

Wiktionary


autystka

ko­bie­ta dot­knię­ta au­tyz­mem; au­tycz­ka, au­ty­stycz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ko­bie­ta ma­ją­ca au­tyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opi­su­jąc tutaj różne wątki au­tyz­mu i tka­jąc jego ma­te­rię na wa­szych oczach, za­sta­na­wiam się, czy ja kie­dy­kol­wiek byłam au­tyst­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autyk m., autyczka ż.

:: fm. autysta m.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autyczka

Wiktionary


autystyczka

ko­bie­ta dot­knię­ta au­tyz­mem; au­tycz­ka, au­tyst­ka


SJP.pl


autystyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­ty­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są au­ty­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary


autystyczny

au­tycz­ny;
1. zwią­za­ny z au­tyz­mem;
2. cier­pią­cy na au­tyzm;
3. świad­czą­cy o tym, że ktoś cier­pi na au­tyzm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z au­tyz­mem, do­ty­czą­cy au­tyz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) psych. bę­dą­cy w spek­trum au­tyz­mu

Wiktionary

Au­ty­stycz­ny – pio­sen­ka ze­spo­łu Lux­tor­pe­da wy­da­na na pły­cie Lux­tor­pe­da.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kuba nie jest nie­grzecz­ny, tylko lekko au­ty­stycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autysta m., autyk m., autystka ż., autyczka ż., autystyczność ż.

 przym. autyczny

 przysł. autystycznie, autycznie

Wiktionary


autystyk

osoba dot­knię­ta au­tyz­mem; autyk, au­ty­sta


SJP.pl


autyzm

skom­pli­ko­wa­ny ze­spół upo­śle­dze­nia roz­wo­ju, po­le­ga­ją­cy na za­my­ka­niu się w świe­cie włas­nych prze­żyć, oder­wa­niu się od rze­czy­wi­sto­ści; objaw schi­zo­fre­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. psych. za­bu­rze­nie ne­u­rop­sy­chia­trycz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się pro­ble­ma­mi w kon­tak­tach mię­dzy­ludz­kich i bra­kiem re­la­cji z ró­wie­śni­ka­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Echo­la­lia jest cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną dla au­tyz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɨsm̥, AS: au̯tysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autystka ż., autysta mos., autyk m., autyczka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary


auu

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy wycie; au


SJP.pl


auxerre

[czy­taj: osER] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

Au­xer­re (,) – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Yonne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 38 819 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 777 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Au­xer­re pla­su­je się na 4. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 29.).

Wikipedia


auzoński

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ła­ciń­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈzɔ̃j̃sʲci, AS: au̯zõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


auć

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy ból; oj, aua, au


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy ból

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Auć, auć! Ale gryzą, sku­ba­ne!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awʲt͡ɕ, AS: au̯ʹć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) au, aua

Wiktionary


auł

az­ja­tyc­ka osada gór­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj osady wiej­skie­go typu na Ka­u­ka­zie albo w Azji Środ­ko­wej

Wiktionary

Auł – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka spo­łecz­na funk­cjo­nu­ją­ca przez ty­sią­ce lat na te­re­nie Wiel­kie­go Stepu, skła­da­ją­ca się z od 20 do 100 pa­ste­rzy z ro­dzi­na­mi.

W obrę­bie jed­ne­go aułu żyły bli­sko ze sobą spo­krew­nio­ne ro­dzi­ny, które po­sia­da­ły wspól­ną włas­ność i wspól­ną od­po­wie­dzial­ność stado bydła, owiec i koni. Pry­wat­ną na­to­miast włas­no­ścią po­szcze­gól­nych ro­dzin były zwy­kle spe­cjal­ne na­mio­ty – jurty wraz z za­war­to­ścią.

Wikipedia


av

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Węzeł przed­sion­ko­wo-ko­mo­ro­wy, węzeł AV – część ukła­du bodź­cot­wór­czo-prze­wo­dzą­ce­go
  • AV For­mu­la – hisz­pań­ski ze­spół wy­ści­go­wy
  • McDonnell Do­u­glas AV-8B Har­rier II – ame­ry­kań­sko-bry­tyj­ski sa­mo­lot roz­poz­naw­czy
  • Av Norrøn Ætt – drugi album stu­dyj­ny nor­we­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Hel­he­im

Wikipedia


aval

po­rę­cze­nie na weks­lu lub czeku; awal


SJP.pl


avalanche

[czy­taj: Awa­lansz] model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl

Ava­lan­che – ze­spół roc­ko­wy za­ło­żo­ny w li­sto­pa­dzie 2002 w Oś­wię­ci­miu. Roz­wią­za­ny w stycz­niu 2010 r. Wy­ko­ny­wał mu­zy­kę roc­ko­wą in­spi­ro­wa­ną lżej­szy­mi ga­łę­zia­mi tego ga­tun­ku. Wy­bra­ni mu­zy­cy Ava­lan­che stwo­rzy­li ze­spół Leo Minor.

Wikipedia


avalon

[czy­taj: Awa­lon]
1. w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej: raj lub kra­i­na zmar­łych wy­o­bra­ża­ne jako wyspa na mi­tycz­nym Morzu Za­chod­nim;
2. pół­wy­sep w Nowej Fun­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­celt. raj lub kra­i­na zmar­łych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ava­lon – ame­ry­kań­ski film oby­cza­jo­wy
  • Ava­lon – pol­sko-ja­poń­ski film fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy
  • Ava­lon – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Santa Rosa
  • Ava­lon – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Ava­lon – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Step­hens
  • Ava­lon – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Cape May
  • Ava­lon – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Al­leg­he­ny
  • Ava­lon – pół­wy­sep w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Fund­lan­dia i La­bra­dor, na wy­spie Nowa Fund­lan­dia
  • Ava­lon – mia­sto we Fran­cji, w de­par­ta­men­cie Isère
  • Ava­lon – sta­cja zie­lo­nej linii metra w Los An­ge­les
  • Ava­lon – ja­poń­ska wyt­wór­nia mu­zycz­na
  • Ava­lon – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈavalɔ̃n, AS: avalõn

Wiktionary


avancer

[czy­taj: awąSE] po­su­nąć na­przód (napis na ze­gar­kach, naj­czę­ściej w for­mie skró­tu "a")


SJP.pl


avans

in­ter­ne­to­wy sklep z AGD i RTV


SJP.pl

Avans – pol­ska marka hand­lo­wa, daw­niej ogól­no­pol­ska sieć skle­pów ze sprzę­tem RTV, AGD i elek­tro­ni­ką użyt­ko­wą. Obec­nie pod marką dzia­ła sklep in­ter­ne­to­wy Avans.pl pro­wa­dzo­ny przez Terg S.A., wła­ści­cie­la sieci Media Ex­pert.

Wikipedia


avant

krój czcion­ki


SJP.pl

Zo­bacz też: Avant. Pismo Awan­gar­dy Fi­lo­zo­ficz­no-Na­u­ko­wej.

Avant – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Osage.

Wikipedia


avanti

słowo po­cho­dze­nia wło­skie­go - czę­sto uży­wa­ne jako nazwa pro­duk­tów ko­mer­cyj­nych: cze­ko­la­dek czy cza­so­pis­ma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Avan­ti (cza­so­pis­mo) – pol­ski ma­ga­zyn Agory o za­ku­pach
  • Avan­ti (kró­le­stwo) – sta­ro­żyt­ne kró­le­stwo w In­diach
  • Avan­ti (z wł. „Na­przód”) – dzien­nik Wło­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej za­ło­żo­ny w 1897 r. w Rzy­mie
  • Avan­ti! – ame­ry­kań­sko-wło­ski film z 1972 roku w re­ży­se­rii Billy'ego Wil­der'a

Wikipedia


avarua

[czy­taj: awaru-a] sto­li­ca Wysp Cooka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wysp Cooka;

Wiktionary

Ava­rua – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Wysp Cooka – te­ry­to­rium sto­wa­rzy­szo­ne­go z Nową Ze­lan­dią. Po­ło­żo­na jest w pół­noc­nej czę­ści wyspy Ra­ro­ton­ga – naj­więk­szej w ar­chi­pe­la­gu. Za­miesz­ku­je je 13,6 tys. osób (2006), czyli bli­sko ⅔ wszyst­kich miesz­kań­ców te­ry­to­rium.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌavaˈruwa, AS: avaruu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awaruański

Wiktionary


avaruański

→ Ava­rua (sto­li­ca Wysp Cooka); awa­ru­ań­ski


SJP.pl


avatar

awa­tar;
1. w re­li­gii hin­du­i­stycz­nej: ucie­le­śnie­nie, uo­so­bie­nie ja­kie­goś bó­stwa;
2. obra­zek re­pre­zen­tu­ją­cy użyt­kow­ni­ka w in­ter­ne­cie, grze kom­pu­te­ro­wej, forum itp.


SJP.pl


avatarowy

→ ava­tar


SJP.pl

Patrz:

avatar

avd

Con­gre­ga­tio An­cil­la­rum Verbi Do­mi­ni - zakon słu­żeb­nic Słowa Bo­że­go


SJP.pl


ave

z ła­ci­ny: witaj, bądź poz­dro­wio­ny; salve


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Åve-el-Fåmene – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Ave-et-Auffe
  • Ave-et-Auffe – dziel­ni­ca Ro­che­fort
  • Ave – dziel­ni­ca Penz­li­na
  • Ave – rzeka, do­pływ Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go
  • Lindy Ave – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka
  • ave – kod ISO 639-3 ję­zy­ka awe­styj­skie­go
  • Ave – album Mi­ro­sła­wa Czy­ży­kie­wi­cza
  • Ave – imię żeń­skie
  • AVE

Wikipedia


avensis

[czy­taj: awens-is] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl


aveo

model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl


avi

skrót od: Audio Video In­ter­le­a­ved, po­pu­lar­ny for­mat pliku mul­ti­me­dial­ne­go, w któ­rym można za­pi­sać jed­no­cze­śnie obraz i dźwięk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Avi, wł. Ed­ward Ir­ving Wor­tis – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • AVI – for­mat kom­pre­sji pli­ków
  • Pił­ka­rze
    • Awi Kohen – iz­ra­el­ski pił­karz
    • Awi Nimni – iz­ra­el­ski pił­karz
    • Awi Ran – iz­ra­el­ski pił­karz
    • Awi Rikan – iz­ra­el­ski pił­karz
    • Awi Strul – iz­ra­el­ski pił­karz
  • Inne osoby
    • Awi Ba­u­mol – rabin
    • Awi Bel­le­li – iz­ra­el­ski muzyk
    • Awi Dich­ter – iz­ra­el­ski po­li­tyk

Wikipedia


avia

Avia – cze­skie (do 1992 roku cze­cho­sło­wac­kie) przed­się­bior­stwo, ulo­ko­wa­ne w sto­li­cy Czech – Pra­dze, pro­du­ku­ją­ce sa­mo­cho­dy cię­ża­ro­we oraz au­to­bu­sy, a daw­niej sa­mo­lo­ty.

Wikipedia


aviatorki

oku­la­ry wzo­ro­wa­ne na mo­de­lu oku­la­rów prze­ciw­sło­necz­nych pro­du­ko­wa­nych dla lot­ni­ków ame­ry­kań­skich w la­tach 30. XX wieku; pi­lot­ki, awia­to­ry, avia­to­ry, awia­tor­ki


SJP.pl


aviatory

oku­la­ry wzo­ro­wa­ne na mo­de­lu oku­la­rów prze­ciw­sło­necz­nych pro­du­ko­wa­nych dla lot­ni­ków ame­ry­kań­skich w la­tach 30. XX wieku; pi­lot­ki, awia­to­ry, awia­tor­ki, avia­tor­ki


SJP.pl


avicenna

uczo­ny arab­ski (980-1037); Awi­cen­na


SJP.pl


avignon

[czy­taj: awiNIĄ] mia­sto na po­łud­niu Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zob. Awi­nion.

Wiktionary


aviomarin

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu mdło­ści i wy­mio­tów, za­wie­ra­ją­ce­go di­men­hy­dra­mi­nę; Di­men­hy­dri­nat, Awio­ma­ri­na


SJP.pl


avocado

[czy­taj: awo­ka­do] awo­ka­do;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej dla smacz­nych owo­ców; smacz­liw­ka;
2. owoc tego drze­wa, o grusz­ko­wa­tym kształ­cie, do 20 cm dłu­go­ści, ciem­no­zie­lo­nej skór­ce, tłu­stym miąż­szu i dużej pest­ce; grusz­ka awo­ka­do


SJP.pl


avokado

rzad­ko: awo­ka­do, avo­ca­do;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej dla smacz­nych owo­ców; smacz­liw­ka;
2. owoc tego drze­wa; grusz­ka avo­ka­do


SJP.pl


avon

[czy­taj: ejwon]
1. nazwa kilku rzek w Wiel­kiej Bry­ta­nii, Ka­na­dzie i Au­stra­lii;
2. nazwa kilku miej­sco­wo­ści i gmin w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Avon – dawne hrab­stwo w An­glii
  • Avon – miej­sco­wość w hrab­stwie Hamps­hi­re, w dy­stryk­cie New Fo­rest, w civil pa­rish So­pley
  • Avon – miej­sco­wość w hrab­stwie Wilts­hi­re, w dy­stryk­cie Wilts­hi­re, w civil pa­rish Brem­hill
  • Avon – rzeka w hrab­stwach Wilts­hi­re, Hamps­hi­re i Dor­set, do­pływ ka­na­łu La Man­che
  • Avon – rzeka w hrab­stwie Devon, do­pływ ka­na­łu La Man­che
  • Avon – rzeka w re­gio­nie Mid­lands, do­pływ rzeki Se­vern
  • Avon – rzeka w hrab­stwach Wilts­hi­re, So­mer­set i Bri­stol, do­pływ estu­a­rium rzeki Se­vern
  • Avon – rzeka i
  • Avon – mia­sto w re­gio­nie Île-de-Fran­ce
  • Avon – mia­sto w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Avon – rzeka w pro­win­cji On­ta­rio
  • Avon – rzeka w pro­win­cji Nowa Szko­cja

Wikipedia


avraham

obce imię mę­skie


SJP.pl


avril

obce imię żeń­skie


SJP.pl

Avril – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Me­urt­he i Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 506 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 25 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Avril pla­su­je się na 590. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 167.).

Wikipedia


awa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. bot. pieprz me­ty­sty­no­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈava, AS: ava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. pieprz metystynowy

Wiktionary


awacs

[czy­taj: ejŁEKS] skrót od: Air­born War­ning and Con­trol Sy­stem - ame­ry­kań­ski sy­stem wczes­ne­go ostrze­ga­nia


SJP.pl


awacza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, na pół­wy­spie Kam­czat­ka, ucho­dzi deltą do Za­to­ki Awa­czyń­skiej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ewa Frank, ps. Awa­cza.

Awa­cza ( Авача) – rzeka w Rosji, na pół­wy­spie Kam­czat­ka. Wy­pły­wa z Je­zio­ra Awa­czyń­skie­go, kie­ru­jąc się naj­pierw lekko na za­chód, ale potem już za­sad­ni­czo na po­łud­nie i po­łud­nio­wy wschód. Liczy 122 km dłu­go­ści, a jej zle­wi­sko ma po­wierzch­nię 5090 km². Wpada – roz­wid­la­jąc się w deltę – do Za­to­ki Awa­czyń­skiej na po­łud­nio­wym wscho­dzie pół­wy­spu, prze­pły­wa m.in. przez Je­li­zo­wo, miej­sco­wość, w któ­rej znaj­du­je się port lot­ni­czy Pie­tro­pa­włowsk Kam­czac­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. awaczyński

Wiktionary


awaczyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Awa­czą, do­ty­czą­cy Awa­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awacza ż.

Wiktionary


awadhuta

czło­nek in­dyj­skiej gminy re­li­gij­nej, za­ło­żo­nej przez Ra­ma­nan­dę w XIV wieku, do któ­rej mógł na­le­żeć każdy, bez wzglę­du na kastę i wyz­na­nie


SJP.pl

Awad­hu­ta (de­wa­na­ga­ri अवधूत, trl. avadhūta, ang. "avad­hu­ta") – ter­min po­cho­dzą­cy z dhar­micz­nych re­li­gii Indii, od­no­si się do ek­scen­trycz­ne­go typu mi­sty­ków lub świę­tych, któ­rzy wznie­śli się ponad cie­les­ną świa­do­mość, du­al­ność oraz świa­to­we tro­ski i po­stę­pu­ją bez uwz­ględ­nia­nia stan­dar­do­wej spo­łecz­nej ety­kie­ty.

Wikipedia


awadhutowie

czło­nek in­dyj­skiej gminy re­li­gij­nej, za­ło­żo­nej przez Ra­ma­nan­dę w XIV wieku, do któ­rej mógł na­le­żeć każdy, bez wzglę­du na kastę i wyz­na­nie


SJP.pl


awal

po­rę­cze­nie na weks­lu lub czeku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. po­rę­cze­nie na weks­lu lub czeku

Wiktionary

Awal (z fr. "aval", po­rę­cze­nie weks­lo­we) – czyn­ność praw­na po­le­ga­ją­ca na przy­ję­ciu przez po­rę­cza­ją­ce­go (awa­li­stę) so­li­dar­nej od­po­wie­dzial­no­ści za dług osoby pod­pi­sa­nej na weks­lu. Awa­li­sta od­po­wia­da za za­pła­tę weks­la w przy­pad­ku, gdy osoba, za któ­rej dług weks­lo­wy po­rę­czył nie wy­wią­za­ła się ze spła­ty zo­bo­wią­za­nia. Awal może do­ty­czyć ca­ło­ści lub czę­ści sumy weks­lo­wej i każ­dej osoby pod­pi­sa­nej na weks­lu; ko­niecz­ne jest wów­czas ujaw­nie­nie tego ogra­ni­cze­nia w tre­ści weks­la.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaval, AS: aval

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awalista

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poręczenie wekslowe

Wiktionary


awalista

osoba pod­pi­su­ją­ca awal, udzie­la­ją­ca po­rę­cze­nia cze­ko­we­go lub weks­lo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. ekon. osoba, która udzie­la po­rę­cze­nia weks­lo­we­go (awalu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavaˈlʲista, AS: avalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awal m.

Wiktionary


awalistka

→ awa­li­sta


SJP.pl

Patrz:

awalista

awalokiteśwara

w bud­dyz­mie: bod­hi­satt­wa współ­czu­cia, jeden z trzech naj­waż­niej­szych bod­hi­satt­wów w ma­ha­ja­nie i wadż­ra­ja­nie (obok Mań­dziuś­rie­go i Wadż­ra­pa­nie­go)


SJP.pl

Awa­lo­ki­teś­wa­ra (skt. अवलोकितेश्वर trl. Ava­lo­ki­teś­va­ra, ang. Ava­lo­ki­tesh­va­ra, dosł. "Pan pa­trzą­cy w dół" ([na świat], tzn. ze współ­czu­ciem); tyb. སྤྱན་རས་གཟིགས།, Wylie: spyan ras gzigs, wy­mo­wa: "Czen­re­zig" lub "Cien­re­zig" – jest jed­nym z naj­waż­niej­szych bod­hi­satt­wów w bud­dyz­mie ma­ha­ja­ny i wadż­ra­ja­ny, uo­sa­bia­ją­cym współ­czu­cie.

Wikipedia


awamori

ja­poń­ski napój al­ko­ho­lo­wy wyt­wa­rza­ny z de­sty­lo­wa­ne­go ryżu, po­da­wa­ny głów­nie z do­dat­kiem wody i lodu


SJP.pl

Awa­mo­ri (jap. 泡盛 awa-mori) – ro­dzaj na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go, po­cho­dzą­ce­go z ja­poń­skiej wyspy Oki­na­wa.

Od po­cząt­ku XV wieku wyspy Riu­kiu pro­wa­dzi­ły wie­lo­stron­ny han­del z Chi­na­mi i kra­ja­mi Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej. Im­port obej­mo­wał rów­nież de­sty­lo­wa­ny al­ko­hol z te­re­nów ów­czes­ne­go Sy­ja­mu (obec­nie Taj­lan­dia), co po­cią­gnę­ło za sobą wpro­wa­dze­nie na wyspy tam­tej­szej tech­ni­ki i pro­duk­cję włas­ne­go al­ko­ho­lu.

Wikipedia


awangarda

1. grupa ludzi, któ­rych dzia­łal­ność jest ory­gi­nal­na i wpro­wa­dza coś no­we­go;
2. zda­rze­nie wy­prze­dza­ją­ce swoją epokę;
3. kie­ru­nek w sztu­ce, mu­zy­ce i li­te­ra­tu­rze XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji, np. fu­tu­ryzm, ek­spre­sjo­nizm;
4. od­dział żoł­nie­rzy ubez­pie­cza­ją­cy ma­sze­ru­ją­cą grupę od przo­du; straż przed­nia, for­pocz­ta, szpi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa ludzi wy­ty­cza­ją­cych nowe drogi roz­wo­ju danej dzie­dzi­ny

 (1.2) kult. ogół nie­jed­no­rod­nych ten­den­cji w sztu­ce XX wieku, zry­wa­ją­cych z tra­dy­cją, ce­chu­ją­cych się ra­dy­kal­nym no­wa­tor­stwem;

 (1.3) wojsk. część woj­ska od przo­du ubez­pie­cza­ją­ca głów­ne siły;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • awan­gar­da – kie­ru­nek w sztu­kach pla­stycz­nych
  • awan­gar­da – nurt w li­te­ra­tu­rze współ­czes­nej
  • awan­gar­da – ele­ment ubez­pie­cze­nia czo­ło­we­go ko­lum­ny mar­szo­wej w woj­sku
  • Awan­gar­da – wroc­ław­ska ga­le­ria sztu­ki
  • awan­gar­da po­e­tyc­ka – XX-wiecz­ny nurt po­e­tyc­ki
  • Awan­gar­da Kra­kow­ska – grupa li­te­rac­ka
  • awan­gar­da klasy – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się z mark­siz­mu
  • serb­ska awan­gar­da li­te­rac­ka – serb­ski ruch li­te­rac­ki
  • rock awan­gar­do­wy – ro­dzaj mu­zy­ki roc­ko­wej
  • tran­sa­wan­gar­da – ruch w sztu­ce współ­czes­nej lat 50.
  • Cen­trum Kul­tu­ry Fil­mo­wej Awan­gar­da 2 – kino w Olsz­ty­nie
  • Awan­gar­da – Klub w Byd­go­szczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za awan­gar­dę eu­ro­ko­mu­niz­mu uwa­ża­na była Wło­ska Par­tia Ko­mu­ni­stycz­na.

 (1.2) Fu­tu­ryzm jest z pew­no­ścią jed­nym z ru­chów awan­gar­dy, który wy­wo­łał naj­więk­szy szok.

 (1.3) Za­leż­nie od sy­tu­a­cji i wiel­ko­ści ma­sze­ru­ją­cej ko­lum­ny awan­gar­da może sta­no­wić od 1/4 do 1/3 sił głów­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangardowość ż., awangardysta mos., awangardyzm mrz., awangardzista mos., awangardzistka ż.

 przym. awangardowy

 przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forpoczta

 (1.2) awangardyzm

 (1.3) forpoczta; daw. straż przednia

Wiktionary


awangardia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. awan­gar­da, straż przed­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãŋˈɡardʲja, AS: avãŋgardʹi ̯a

Wiktionary


awangardowość

1. cecha cha­rak­te­ry­stycz­na dla twór­ców lub ich dzieł ma­ją­cych cha­rak­ter awan­gar­do­wy, czyli wy­prze­dza­ją­cy swoją epokę, wpro­wa­dza­ją­cy coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie; no­wa­tor­skość, no­wa­tor­stwo, pre­kur­sor­stwo, po­stę­po­wość;
2. od­no­sze­nie się do awan­gar­dy - kie­run­ku w sztu­ce XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia awan­gar­do­wym; dą­że­nie do no­wo­ści, ra­dy­kal­nej in­no­wa­cyj­no­ści w sztu­ce, kul­tu­rze, my­śle­niu lub stylu życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awan­gar­do­wość jego twór­czo­ści szo­ko­wa­ła współ­czes­nych, ale dziś uwa­ża­na jest za prze­ło­mo­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangardzista mos., awangarda ż.

 przym. awangardowy

 przysł. awangardowo

Wiktionary


awangardowy

1. książ­ko­wo: taki, który wy­prze­da swoją epokę, wpro­wa­dza coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie, np. nowe idee, po­my­sły, me­to­dy; no­wa­tor­ski, przo­du­ją­cy, po­stę­po­wy, pre­kur­sor­ski;
2. zwią­za­ny z awan­gar­dą - kie­run­kiem w sztu­ce XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny z awan­gar­dą, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy awan­gar­dę (kie­ru­nek w dwu­dzie­sto­wiecz­nej sztu­ce)

 (1.2) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się no­wa­tor­stwem, pre­kur­sor­stwem; jest po­stę­po­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­wa­tor­stwo myśli i dzia­łań ar­ty­stycz­nych zbli­ża go do nurtu awan­gar­do­we­go w ma­lar­stwie po­cząt­ku XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãŋɡarˈdɔvɨ, AS: avãŋgardovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangardzista mos., awangardysta mos., awangardowość ż., awangardyzm m., awangarda ż.

 przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przodujący, prekursorski

Wiktionary


awangardysta

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik awan­gar­dyz­mu - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dzi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. twór­ca lub zwo­len­nik awan­gar­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangarda ż.

:: fż. awangardystka ż.

 przym. awangardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. awangardzista

Wiktionary


awangardystka

przed­sta­wi­ciel­ka lub zwo­len­nicz­ka awan­gar­dyz­mu - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dzist­ka


SJP.pl


awangardyzm

kie­ru­nek w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. liter. kie­ru­nek w sztu­ce i li­te­ra­tu­rze, który dąży do ra­dy­kal­ne­go prze­ła­my­wa­nia tra­dy­cji, ek­spe­ry­men­to­wa­nia z formą i tre­ścią oraz two­rze­nia no­wych środ­ków wy­ra­zu

 (1.2) cha­rak­ter awan­gar­do­wy cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awan­gar­dyzm w li­te­ra­tu­rze XX wieku przy­niósł wiele ek­spe­ry­men­tal­nych form po­e­tyc­kich i pro­za­tor­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangarda ż., awangardysta mos., awangardystka ż., awangardzista mos., awangardzistka ż., awangardzizm mrz.

 przym. awangardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awangarda, war. awangardzizm

Wiktionary


awangardzista

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik awan­gar­dy - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. twór­ca ła­mią­cy tra­dy­cję i two­rzą­cy no­wa­tor­skie dzie­ła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangarda ż., awangardowość ż., awangardysta mos., awangardystka ż., awangardyzm mrz.

:: fż. awangardzistka ż.

 przym. awangardowy

 przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. awangardysta

Wiktionary


awangardzistka

przed­sta­wi­ciel­ka lub zwo­len­nicz­ka awan­gar­dy - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dyst­ka


SJP.pl


awangardzizm

daw­niej: kie­ru­nek w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­da, awan­gar­dyzm


SJP.pl


awania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. coś przy­kre­go, co do­ty­ka kogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afront, krzywda, obelga

Wiktionary


awanport

spe­cjal­nie wy­o­dręb­nio­ny ob­szar wodny przed wej­ściem do portu, o nie­wiel­kiej głę­bo­ko­ści, osło­nię­ty od sil­nych wia­trów i prą­dów, przez­na­czo­ny do kot­wi­cze­nia stat­ków ocze­ku­ją­cych na wpro­wa­dze­nie do portu; reda, przed­mo­rze, przed­port, przed­por­cie, kot­wi­co­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. ob­szar wodny znaj­du­ją­cy się wew­nątrz portu;

Wiktionary

Awan­port (także: przed­por­cie lub przed­port) – naj­dal­sza z wew­nętrz­nych czę­ści wod­nej po­wierzch­ni portu (czyli część jego ak­wa­to­rium), przy­le­ga do wej­ścia do portu i redy, ogra­ni­czo­na jest zaz­wy­czaj fa­lo­chro­nem. Z awan­por­tu stat­ki prze­cho­dzą do dal­szych ak­we­nów por­to­wych: ba­se­nów por­to­wych, doków lub ka­na­łów por­to­wych, lub też pod­cho­dzą bez­poś­red­nio do na­brze­ży, pir­sów, po­mo­stów itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do awan­por­tu wpły­nął sta­tek hand­lo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvãnpɔrt, AS: avãnport

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedporcie, przedport

Wiktionary


awanportowy

zwią­za­ny z awan­por­tem


SJP.pl


awanpost

daw­niej: stały po­ste­ru­nek woj­sko­wy przy obo­zie lub od­dzia­le woj­sko­wym, bro­nią­cy do niego do­stę­pu; straż przed­nia; for­pocz­ta


SJP.pl


awans

po­wie­rze­nie komuś lub ob­ję­cie wyż­sze­go sta­no­wi­ska, na­da­nie lub otrzy­ma­nie wyż­szej god­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­wie­rze­nie komuś lub ob­ję­cie wyż­sze­go sta­no­wi­ska, na­da­nie lub otrzy­ma­nie wyż­szej god­no­ści

 (1.2) sport. za­ję­cie wyż­sze­go miej­sca w kla­sy­fi­ka­cji, przej­ście do dal­sze­go etapu

 (1.3) zdo­by­cie wyż­szej po­zy­cji w okre­ślo­nej gru­pie

 (1.4) przest. pie­nią­dze wy­pła­ca­ne za­licz­ko­wo, z góry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • awans le­kar­ski
  • awans na­u­czy­ciel­ski
  • awans – przej­ście dru­ży­ny do roz­gry­wek wyż­sze­go szcze­bla
  • awans służ­bo­wy – uzy­ska­nie wyż­sze­go stop­nia w służ­bie pań­stwo­wej, mia­no­wa­nie na wyż­szy sto­pień
  • awans spo­łecz­ny – wej­ście do wyż­szej sfery spo­łecz­nej
  • awans za­wo­do­wy – zmia­na sta­no­wi­ska pracy na le­piej płat­ne lub bar­dziej pre­sti­żo­we
  • Awans – gmina w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Liège
  • Awans – ekra­ni­za­cja po­wie­ści E. Red­liń­skie­go z roku 1975 (reż. Ja­nusz Za­or­ski)
  • Awans – po­wieść Ed­war­da Red­liń­skie­go
  • Avans
  • pro­mo­cja
  • de­gra­da­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Awans łączy się z pod­wyż­ką.

 (1.2) Ze­spół wy­wal­czył awans do­pie­ro po wy­gra­niu ba­ra­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈavãw̃s, AS: avãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awansowanie n.

:: zdrobn. awansik m.

 czas. awansować

 przym. awansowy

Wiktionary


awanscena

wi­docz­na przed kur­ty­ną część sceny; przed­sce­nie; pro­sce­nium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. przód sceny; część sceny mię­dzy kur­ty­ną a wi­dow­nią; od­sło­nię­ta część sceny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aktor wy­szedł na awan­sce­nę, aby wy­gło­sić mo­no­log.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedscenie, proscenium

Wiktionary


awanse

prze­sta­rza­łe: szcze­gól­ne wzglę­dy, uprzej­mo­ści


SJP.pl


awansem

tyle co: z góry, na­przód, w for­mie za­licz­ki


SJP.pl


awansik

zdrob­nie­nie od: awans


SJP.pl


awansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­cho­dze­nie na wyż­sze niż dotąd zaj­mo­wa­ne sta­no­wi­sko, funk­cję

 (1.2) po­wie­rza­nie komuś wyż­sze­go niż dotąd sta­no­wi­ska, funk­cji

 (1.3) prze­cho­dze­nie do grupy spo­łecz­nej ma­ją­cej wyż­szą po­zy­cję

 (1.4) sport. prze­cho­dze­nie do wyż­szej ka­te­go­rii roz­gry­wek spor­to­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awans m., awansik m., awanse nmos.

 czas. awansować

 przym. awansowy

Wiktionary


awansować

1. prze­su­nąć, prze­su­wać kogoś na wyż­sze sta­no­wi­sko;
2. objąć, obej­mo­wać wyż­sze sta­no­wi­sko;
3. zdo­być, zdo­by­wać wyż­szą po­zy­cję, np. spo­łecz­ną;
4. zająć, zaj­mo­wać wyż­szą po­zy­cję w ja­kiejś kla­sy­fi­ka­cji, zwła­szcza spor­to­wej


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­no­sić / prze­nieść na wyż­sze sta­no­wi­sko czy sto­pień

 (1.2) uzy­ski­wać / uzy­skać wyż­sze sta­no­wi­sko lub sto­pień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce potem awan­so­wa­li go na wi­ce­pre­ze­sa.

 (1.2) Pra­co­wał na sta­no­wi­sku do­rę­czy­cie­la, ale awan­so­wał i teraz pra­cu­je w ka­drach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awans m., awansowanie n.

 przym. awansowy

 przysł. awansem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) honorować, mianować, dawać / dać awans, podnosić / podnieść status, promować / wypromować

 (1.2) piąć się, obejmować stanowisko, zostać mianowanym

Wiktionary


awansowy

zwią­za­ny z awan­sem


SJP.pl


awantaż

1. prze­wa­ga, zysk, ko­rzyść;
2. prze­wa­ga uzy­ska­na przez gra­cza po wcze­śniej­szej rów­nej ilo­ści punk­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. prze­wa­ga uzy­ski­wa­na po sta­nie rów­no­wa­gi punk­to­wej

 (1.2) ekon. ko­rzyść, zysk

 (1.3) przest. ko­rzyść, po­ży­tek

 (1.4) gw-pl|War­sza­wa. awan­tu­ra

 (1.5) łow. od­chy­le­nie kolby broni od osi lufy, dzię­ki któ­re­mu przy­rzą­dy ce­low­ni­cze znaj­du­ją się na jed­nej linii z okiem ce­lu­ją­ce­go

Wiktionary

Awan­taż – od­chy­le­nie przy­kła­du broni od pła­szczyz­ny pio­no­wej, np. kolby od osi luf broni my­śliw­skiej, dzię­ki któ­re­mu przy­rzą­dy ce­low­ni­cze znaj­du­ją się na jed­nej linii z okiem ce­lu­ją­ce­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈvãntaʃ, AS: avãntaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awantażownie n.

 przysł. awantażowny

Wiktionary


awantażownie

→ awan­ta­żow­ny


SJP.pl

Patrz:

awantażowny

awantażowny

daw­niej: zy­skow­ny, ko­rzyst­ny, po­ży­tecz­ny


SJP.pl


awantażowy

przy­miot­nik od: awan­taż


SJP.pl


awanti

śro­do­wi­sko­wo: awan­tu­ra; avan­ti


SJP.pl

Awan­ti (skt अवन्ति) – jedno z szes­na­stu mahājanapad (w san­skry­cie, "wiel­kie pań­stwo"). Pro­wa­dzi­ło wojny z są­sied­nim kró­le­stwem Ma­gad­ha. Uz­na­wa­ne za miej­sce pow­sta­nia ję­zy­ka pali.

Wikipedia


awantura

kłót­nia; waśń; spór; zaj­ście; draka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwał­tow­na kłót­nia, za­mie­sza­nie

 (1.2) ry­zy­kow­ne, nie­pew­ne przed­sięw­zię­cie, czę­sto wąt­pli­we pod wzglę­dem mo­ral­nym

 (1.3) daw. zda­rze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Awan­tu­ra – ma­ga­zyn ko­mik­so­wy
  • Awan­tu­ra – ze­spół mu­zycz­ny
  • Awan­tu­ra – pol­ski film ani­mo­wa­ny z 1960 w re­ży­se­rii Le­cho­sła­wa Mar­szał­ka
  • Awan­tu­ra – ro­syj­ski film z 1995 w re­ży­se­rii Wi­ta­li­ja Ma­ka­ro­wa
  • Awan­tur­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cho­dzi­łam koło skle­pu i sły­sza­łam awan­tu­rę mię­dzy ek­spe­dient­ką i ja­kimś klien­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈtura, AS: avãntura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awanturnik mos., awanturnica ż., awanturnictwo n.

:: zdrobn. awanturka ż.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burda, kłótnia, sprzeczka

 (1.2) afera

Wiktionary


awanturka

1. zdrob­nie­nie od: awan­tu­ra;
2. pasta do sma­ro­wa­nia pie­czy­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: awan­tu­ra

 (1.2) kulin. pasta do sma­ro­wa­nia pie­czy­wa, naj­czę­ściej z bia­łe­go sera lub jajek i ryby lub sera i wa­rzyw / ziół

 (1.3) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na śnia­da­nie były ka­nap­ki z awan­tur­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturka, AS: avãnturka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturnictwo n., awanturnik m., awanturnica ż.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

Wiktionary


awanturnica

awan­tur­nicz­ka;
1. ko­bie­ta agre­syw­na, łatwo wpa­da­ją­ca w złość, wszczy­na­ją­ca awan­tu­ry; za­dzio­ra, zło­śni­ca, pro­wo­ka­tor­ka;
2. prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta ek­stra­wa­ganc­ka, pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta skłon­na do kłót­ni, awan­tur, czę­sto awan­tu­ru­ją­ca się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile razy ci mó­wi­łam, żebyś nie wpu­szczał tu tej awan­tur­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż., awanturzenie n.

:: fm. awanturnik m.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. bizantyja

Wiktionary


awanturnictwo

skłon­ność do awan­tur i wszczy­na­nia awan­tur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skłon­ność do wy­wo­ły­wa­nia kłót­ni i bójek

 (1.2) wszczy­na­nie awan­tur

 (1.3) po­dej­mo­wa­nie ry­zy­kow­nych i nie­od­po­wie­dzial­nych dzia­łań

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wichrzycielstwo

Wiktionary


awanturniczka

awan­tur­ni­ca;
1. ko­bie­ta agre­syw­na, łatwo wpa­da­ją­ca w złość, wszczy­na­ją­ca awan­tu­ry; za­dzio­ra, zło­śni­ca, pro­wo­ka­tor­ka;
2. prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta ek­stra­wa­ganc­ka, pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie


SJP.pl


awanturniczo

przy­słó­wek

 (1.1) ze skłon­no­ścią do awan­tur

 (1.2) w nie­o­bli­czal­ny, ry­zy­kow­ny spo­sób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awanturnik mos., awanturniczość ż., awanturnica ż., awantura ż.

 przym. awanturniczy

 czas. awanturować się ndk.

Wiktionary


awanturniczo-erotyczny

ce­chu­ją­cy się awan­tur­nict­wem i ero­tyz­mem


SJP.pl


awanturniczo-miłosny

na­ce­cho­wa­ny awan­tur­nict­wem i mi­ło­ścią


SJP.pl


awanturniczość

→ awan­tur­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest awan­tur­ni­cze; cecha tych, któ­rzy są awan­tur­ni­czy

Wiktionary

Patrz:

awanturniczy

Powiązane:

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

 rzecz. awanturnica ż., awanturnik mos.

Wiktionary


awanturniczy

agre­syw­ny, łatwo wpa­da­ją­cy w złość, kłót­li­wy; ry­zy­kow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy awan­tur­ni­ko­wi, oso­bie kłót­li­wej

 (1.2) na­ce­cho­wa­ny awan­tur­nict­wem, ry­zy­kanct­wem, nie­o­bli­czal­no­ścią

 (1.3) przest. pełen niez­wy­kłych, ry­zy­kow­nych przy­gód

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnik m., awanturnica ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż.

 czas. awanturować się

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłótliwy, porywczy, wybuchowy, mącicielski, rozrabiacki, warcholski, wichrzycielski

 (1.3) przygodowy

Wiktionary


awanturnik

1. osoba agre­syw­na, łatwo wpa­da­ją­ca w złość, wszczy­na­ją­ca awan­tu­ry; gwał­tow­nik, cho­le­ryk;
2. prze­sta­rza­le: osoba pro­wa­dzą­ca pełne przy­gód życie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba skłon­na do wszczy­na­nia kłót­ni

 (1.2) osoba pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie, go­to­wa pod­jąć ry­zy­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Awan­tur­nik (L’Aven­tu­rier) – fran­cu­ski film z 1934, w re­ży­se­rii Mar­ce­la L’Her­bie­ra
  • Awan­tur­nik (Four’s a Crowd) – ame­ry­kań­ski film z 1938, w re­ży­se­rii Mi­cha­e­la Cur­ti­za
  • Awan­tur­nik (L’av­ven­tu­rie­ro) – wło­ski film z 1967, w re­ży­se­rii Te­ren­ce’a Yo­un­ga, na pod­sta­wie po­wie­ści Kor­sarz Jo­sep­ha Con­ra­da
  • Awan­tur­nik (Ad­ven­tu­rer) – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1987
  • AwanturNick – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­wy z 2018
  • Awan­tu­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­ja­ny awan­tur­nik w trak­cie in­ter­wen­cji ude­rzył po­li­cjant­kę pię­ścią w twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturʲɲik, AS: avãnturʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż., awanturzenie n.

:: fż. awanturnica ż., awanturniczka ż.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warchoł; pot. rozrabiaka, rozrabiacz; przest. hałaburda; gwara warszawska kobzacz

 (1.2) poszukiwacz przygód

Wiktionary


awanturny

taki, który wy­wo­łu­je awan­tu­ry, ha­ła­śli­wy; awan­tur­ni­czy


SJP.pl


awanturować

awan­tu­ro­wać się:
1. wszczy­nać kłót­nie, burz­li­wie się spie­rać;
2. za­cho­wy­wać się agre­syw­nie


SJP.pl


awanturyn

bez­po­sta­cio­wa, zie­lo­na od­mia­na kwar­cu sto­so­wa­na w ju­bi­ler­stwie; awen­tu­ryn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. zie­lo­ny, żółty lub bru­nat­no­czer­wo­ny ka­mień półsz­la­chet­ny;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturɨ̃n, AS: avãnturỹn

Wiktionary


awar

przed­sta­wi­ciel ko­czow­ni­cze­go ludu mie­sza­ne­go po­cho­dze­nia ugro-ał­taj­skie­go


SJP.pl


awaria

usz­ko­dze­nie ja­kie­goś urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. usz­ko­dze­nie przed­mio­tu, urzą­dze­nia, sy­ste­mu, sieci unie­moż­li­wia­ją­ce lub utrud­nia­ją­ce ich użyt­ko­wa­nie

 (1.2) pot. nie­prze­wi­dzia­ne kom­pli­ka­cje

 (1.3) więz. aresz­to­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Awa­ria − pol­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny.
  • awa­ria − stan nie­spraw­no­ści obiek­tu unie­moż­li­wia­ją­cy jego funk­cjo­no­wa­nie.
  • awa­ria tech­nicz­na
  • awa­ria wspól­na
  • Awa­ria − pol­ski ze­spół pun­kroc­ko­wy.
  • Maria Awa­ria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sy­ste­mie ogrze­wa­nia jest awa­ria.

 (1.1) O ile ar­ma­ta uzy­ska­ła ocenę po­zy­tyw­ną, to urzą­dze­nia do kie­ro­wa­nia ogniem z po­wo­du dwu­krot­nych awa­rii zdysk­wa­li­fi­ko­wa­no.

 (1.2) Po­cze­kaj­cie, bo mam tu w kuch­ni małą awa­rię, coś się przy­pa­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvarʲja, AS: avarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awaryjność ż.

 przym. awaryjny

 przysł. awaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zniszczenie, uszkodzenie, zepsucie, szkoda, usterka, wypadek

Wiktionary


awarka

przed­sta­wi­ciel­ka ko­czow­ni­cze­go ludu mie­sza­ne­go po­cho­dze­nia ugro-ał­taj­skie­go


SJP.pl


awarowie

ko­czow­ni­czy lud mie­sza­ny po­cho­dze­nia ugro-ał­taj­skie­go


SJP.pl

Awa­ro­wie ( Άβαροι itp.) – lud ko­czow­ni­czy o spor­nym po­cho­dze­niu, który w po­ło­wie VI wieku po­ja­wił się w Eu­ro­pie. Ut­wo­rzo­ny przez Awa­rów wspól­nie z Ku­ti­gu­ra­mi ka­ga­nat za­sły­nął na prze­ło­mie VI i VII wieku łu­pież­czy­mi wy­pra­wa­mi głów­nie prze­ciw Bi­zan­cjum. Po upad­ku ka­ga­na­tu na po­cząt­ku IX wieku Awa­ro­wie stop­nio­wo za­ni­knę­li. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą wy­glą­du zew­nętrz­ne­go Awa­rów był nie­spo­ty­ka­ny wśród ludów eu­ro­pej­skich męż­czyzn zwy­czaj wią­za­nia wło­sów w dwa war­ko­cze.

Wikipedia


awarski

→ Awa­ro­wie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Awa­ra­mi, do­ty­czą­cy Awa­rów (na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go Ka­u­kaz)

 (1.2) hist. zwią­za­ny z Awa­ra­mi, do­ty­czą­cy Awa­rów (ko­czow­ni­cze­go ludu, który osied­lił się w Eu­ro­pie w VI wieku)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język awar­ski, któ­rym po­słu­gu­ją się ka­u­ka­scy Awa­ro­wie;

Wiktionary

Patrz:

Awarowie

Powiązane:

 rzecz. Awar mos., Awarka ż., awarskość ż.

Wiktionary


awarskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem awar­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem awar­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku awar­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: avarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


awaruański

→ Ava­rua (sto­li­ca Wysp Cooka); ava­ru­ań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ava­ruą, do­ty­czą­cy Ava­rui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Avarua ż.

Wiktionary


awaryjka

1. po­tocz­nie: świa­tło awa­ryj­ne;
2. zdrob­nie­nie od: awa­ria


SJP.pl


awaryjność

→ awa­ryj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. cecha tego, co awa­ryj­ne

Wiktionary

Awa­ryj­ność − po­dat­ność na awa­rie, prze­ci­wień­stwo nie­za­wod­no­ści.

Moż­li­wość wy­stą­pie­nia awa­rii okre­śla się, naj­czę­ściej w skali roku, jako praw­do­po­do­bień­stwo wy­stą­pie­nia od­nie­sio­ne do licz­by zda­rzeń, lub cza­sem unie­ru­cho­mie­nia.

Ab­so­lut­na do­sko­na­łość tech­nicz­na jest nie­o­sią­gal­na, okre­śla się zatem do­pu­szczal­ny sto­pień nie­do­sko­na­ło­ści. Skut­ki awa­rii wy­ni­ka­ją­cych z tej nie­do­sko­na­ło­ści ogra­ni­cza się po­przez za­bez­pie­cze­nia i ubez­pie­cze­nia.

Wikipedia

Patrz:

awaryjny

Powiązane:

 rzecz. awaria ż.

 przym. awaryjny

 przysł. awaryjnie

Wiktionary


awaryjny

1. przez­na­czo­ny do uży­cia w wy­pad­ku awa­rii;
2. łatwo ule­ga­ją­cy awa­riom;
3. pow­sta­ły w wy­ni­ku awa­rii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stwo­rzo­ny na wy­pa­dek awa­rii

 (1.2) spo­wo­do­wa­ny przez awa­rię, bę­dą­cy wy­ni­kiem awa­rii

 (1.3) ule­ga­ją­cy czę­stym awa­riom

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Mój sa­mo­chód jest bar­dzo awa­ryj­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavaˈrɨjnɨ, AS: avaryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awaria ż., awaryjność ż.

 przysł. awaryjnie

Wiktionary


awatar

w re­li­gii hin­du­i­stycz­nej: ucie­le­śnie­nie, uo­so­bie­nie ja­kie­goś bó­stwa; ava­tar, awa­ta­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rel. w hin­du­iz­mie: zstą­pie­nie boga, bó­stwa lub jego wcie­le­nie (in­kar­na­cja) w do­czes­nej for­mie; cie­les­na ma­ni­fe­sta­cja boga

 (1.2) in­form. per­so­ni­fi­ka­cja osoby w cy­ber­prze­strze­ni, re­pre­zen­ta­cja uczest­ni­ków świa­tów wir­tu­al­nych

 (1.3) in­form. w in­ter­ne­cie: obra­zek wyś­wiet­la­ny obok nazwy użyt­kow­ni­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • awa­tar – re­pre­zen­ta­cja osoby w rze­czy­wi­sto­ści wir­tu­al­nej
  • Awa­ta­ra – in­kar­na­cja bó­stwa w hin­du­iz­mie
  • – tytuł opo­wia­da­nia fran­cu­skie­go pi­sa­rza Théophile’a Ga­u­tie­ra
  • Avat­har – kra­i­na ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia
  • Ava­tar – wło­ski dra­ma­tycz­ny film niemy z 1916 roku
  • Awa­tar: Le­gen­da Aanga – se­rial ani­mo­wa­ny
  • „Awa­tar”, czyli za­mia­na dusz – pol­ski film z roku 1964 w re­ży­se­rii Ja­nu­sza Ma­jew­skie­go, adap­ta­cja opo­wia­da­nia Théophile’a Ga­u­tie­ra
  • Ava­tar – film Ja­me­sa Ca­me­ro­na z 2009 roku
  • James Ca­me­ron’s Ava­tar: The Game – gra na pod­sta­wie filmu Ava­tar
  • Ava­tar – szwedz­ki ze­spół mu­zycz­ny
  • Awa­tar – album grupy Turbo
  • Ava­tar: Music from the Mo­tion Pic­tu­re – ścież­ka dźwię­ko­wa do filmu Ja­me­sa Ca­me­ro­na Ava­tar

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy „zło sięga nieba", Wisz­nu staje się ziem­skim awa­ta­rem. Obok ofi­cjal­nej listy awa­ta­rów ist­nie­ją wie­rze­nia nie­or­to­dok­syj­ne. Za awa­tar Boga uwa­ża­no czę­sto Gand­hie­go.

 (1.2) W e-spor­tach na­ji­stot­niej­sze są umie­jęt­no­ści sa­me­go gra­cza, awa­tar pełni tylko funk­cję „kur­so­ra” lub — wpro­wa­dza­jąc bliż­szą spor­tom ter­mi­no­lo­gię — „ko­szul­ki”.

 (1.3) Zmień awa­tar. Bolek taki ma i na pier­wszy rzuta oka można się po­my­lić, a poza tym nie ko­piu­je się czy­ichś awa­ta­rów i sy­gna­tu­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvatar, AS: avatar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awatara

Wiktionary


awatara

w re­li­gii hin­du­i­stycz­nej: ucie­le­śnie­nie, uo­so­bie­nie ja­kie­goś bó­stwa; ava­tar, awa­tar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. zob. awa­tar.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: awa­tar

Wiktionary

Awa­ta­ra (także Awa­tar) (de­wa­na­ga­ri अवतार, trans­li­te­ra­cja "avatāra", ava­ta­ra, "zstą­pie­nie", „zej­ście, in­kar­na­cja”) – w hin­du­iz­mie wcie­le­nie (in­kar­na­cja) bó­stwa, które zstę­pu­je z nieba na zie­mię w po­sta­ci śmier­tel­nej – ludz­kiej, zwie­rzę­cej lub hy­bry­dal­nej).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) awatar

Wiktionary


awdaniec

pol­ski herb szla­chec­ki; Ab­dank, Hab­dank, Ab­da­niec


SJP.pl


awdiejew

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sy Aw­die­jew (ur. 1940) – pol­ski aktor fil­mo­wy, pio­sen­karz
  • Anton Aw­die­jew (ur. 1986) – ro­syj­ski szpa­dzi­sta
  • Igor Aw­die­jew (ur. 1973) – ka­zach­ski pił­karz
  • Mi­cha­ił Aw­die­jew (1913–1979) – ra­dziec­ki woj­sko­wy

Wikipedia


awen

ge­o­lo­gia: pio­no­wy kanał w ska­łach wa­pien­nych; awena (rzad­ko)


SJP.pl


awena

rzad­ko: awen (pio­no­wy kanał w ska­łach wa­pien­nych)


SJP.pl


awenina

biał­ko wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w ziar­nach owsa


SJP.pl

Awe­ni­na – biał­ko wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w ziar­nach owsa. Temu biał­ku przy­pi­su­je się ko­rzyst­ny wpływ na tem­pe­ra­ment zwie­rząt.

Wikipedia


awenturyn

bez­po­sta­cio­wa, zie­lo­na od­mia­na kwar­cu sto­so­wa­na w ju­bi­ler­stwie; awan­tu­ryn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, od­mia­na kwar­cu, SiO2;

Wiktionary

Awen­tu­ryn, awan­tu­ryn, kwarc awen­tu­ry­no­wy – mi­ne­rał lub skała, od­mia­na kwar­cu o is­krzą­cym od­bi­ciu, spo­wo­do­wa­nym drob­ny­mi in­kluz­ja­mi miki lub he­ma­ty­tu. Ma zróż­ni­co­wa­ną barwę, np. sre­brzy­stą, żół­ta­wą, bru­nat­no­czer­wo­ną lub zie­lo­ną. Wa­riant zie­lo­ny swą barwę zaw­dzię­cza fuch­sy­to­wi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. awenturynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. awanturyn

Wiktionary


awentyn

jedno z sied­miu wzgórz, na któ­rych zo­sta­ło zbu­do­wa­ne mia­sto Rzym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. jedno z sied­miu rzym­skich wzgórz;

 (1.2) geogr. adm. dziel­ni­ca Rzymu obej­mu­ją­ca Awen­tyn (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.;

 (2.2) mi­trzym. syn Her­ku­le­sa i Rei, bóg wzgó­rza Awen­tyn (1.1)

Wiktionary

Awen­tyn ( Mons Aven­ti­nus, wł. "Aven­ti­no") – wy­su­nię­te naj­bar­dziej na po­łud­nie wzgó­rze w Rzy­mie.

Po­cząt­ko­wo nie wcho­dzi­ło w skład mia­sta, mimo że było ob­ję­te mu­ra­mi miej­ski­mi. Uwa­ża­no bo­wiem, że jest obar­czo­ne złym ome­nem po tym, jak Remus, który wy­brał je na swoją sie­dzi­bę pod­czas au­spi­cjum przy za­kła­da­niu Rzymu, nie uzy­skał znaku sy­gna­li­zu­ją­ce­go apro­ba­tę bogów dla sie­bie jako za­ło­ży­cie­la mia­sta i jego przysz­łe­go króla.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Dzi­siaj ob­cho­dzi­my wspom­nie­nie świę­te­go Awen­ty­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awentyński

Wiktionary


awentyński

→ Awen­tyn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Awen­ty­nu, zwią­za­ny z Awen­ty­nem

Wiktionary

Patrz:

Awentyn

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo mi pod­cho­dzi ta awen­tyń­ska pizza.

 (1.1) Spot­ka­li się w jed­nym z awen­tyń­skich ko­ścio­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awentyn

Wiktionary


aweroa

ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny szcza­wi­ko­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej; osko­mian, ka­ram­bo­la


SJP.pl


awerroes

Awer­ro­es, Ibn Ruszd (pełne imię: Abu al-Walid Mu­ham­mad ibn Ahmad ibn Mu­ham­mad ibn Ahmad ibn Ahmad ibn Ruszd, ‏أبو الوليد محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن احمد بن رشد‎) (ur. 1126, zm. 10 grud­nia 1198) – arab­ski uczo­ny: fi­lo­zof, te­o­log, le­karz, praw­nik, po­li­tyk i ma­te­ma­tyk z Kor­do­wy, wy­gna­ny za „nie­pra­wo­wier­ne” po­glą­dy fi­lo­zo­ficz­ne; zmarł na wy­gna­niu w Mar­ra­ke­szu.

Wikipedia


awerroista

zwo­len­nik awer­ro­iz­mu


SJP.pl


awerroistyczny

→ awer­ro­izm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z awer­ro­iz­mem

Wiktionary

Patrz:

awerroizm

Powiązane:

 rzecz. Awerroes mos., awerroizm mrz.

Wiktionary


awerroizm

kie­ru­nek w fi­lo­zo­fii gło­szą­cy od­wiecz­ność świa­ta ma­te­rial­ne­go, śmier­tel­ność duszy jed­nost­ko­wej i nie­za­leż­ność prawd te­o­lo­gicz­nych i fi­lo­zo­ficz­nych; na­wią­zu­je do ko­men­ta­rzy ary­sto­te­liz­mu do­ko­na­nych przez Awer­ro­e­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na po­pu­lar­na pod ko­niec XIII wieku, opar­ta na in­ter­pre­ta­cji myśli Ary­sto­te­le­sa do­ko­na­nych przez Awer­ro­e­sa;

Wiktionary

Awer­ro­izm – dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na po­pu­lar­na pod ko­niec XIII wieku, opar­ta na in­ter­pre­ta­cjach myśli Ary­sto­te­le­sa do­ko­na­nych przez Ibn Rusz­da (Awer­ro­e­sa). Głów­ny­mi fi­lo­zo­fa­mi uz­na­ją­cy­mi tę dok­try­nę byli Siger z Bra­ban­cji oraz Bo­e­cjusz z Dacji. Awer­ro­izm był wie­lo­ra­ko zwal­cza­ny przez Ko­ściół ka­to­lic­ki, m.in. przez To­ma­sza z Ak­wi­nu i Étienne’a Tem­pie­ra, bi­sku­pa Pa­ry­ża.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Awer­ro­izm jest sta­no­wi­skiem re­wo­lu­cyj­nym, gdyż na miej­sce mo­de­lu „nauki — służ­ki re­li­gii„ pro­po­nu­je model «nauki — wie­dzy nie­pod­le­głej i odręb­nej».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awerroista m.

 przym. awerroistyczny

Wiktionary


awers

1. stro­na głów­na mo­ne­ty, me­da­lu;
2. wierzch­nia stro­na tka­ni­ny, haftu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nu­mizm. przed­nia stro­na mo­ne­ty, me­da­lu, ban­kno­tu, pocz­tów­ki, kart do gry itp.;

 (1.2) szt. prawa stro­na haftu lub obra­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awers mo­ne­ty ozdo­bio­ny jest orłem i wa­wrzy­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈavɛrs, AS: avers

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awersowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orzeł

Wiktionary


awersja

nie­chęć, odra­za, abo­mi­na­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­chęć do kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tam­te­go wy­pad­ku mam awer­sję do jazdy sa­mo­cho­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvɛrsʲja, AS: aversʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awersyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abominacja, antypatia, idiosynkrazja, obrzydzenie, odraza, niechęć, uprzedzenie, wstręt

Wiktionary


awersowy

zwią­za­ny z awer­sem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. zwią­za­ny z awer­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto stem­pel awer­so­wy wid­nie­je na mo­ne­tach o róż­nym re­wer­sie. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɛrˈsɔvɨ, AS: aversovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awers

Wiktionary


awersyjny

→ awer­sja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. bę­dą­cy z od­czu­ciem nie­chę­ci; wzbu­dza­ją­cy wstręt

Wiktionary

Patrz:

awersja

Powiązane:

 rzecz. awersja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstrętny

Wiktionary


awesta

Awe­sta ( upa-stāvaka – „po­chwa­ły”, abestāg) – kom­pi­la­cja sta­ro­żyt­nych świę­tych tek­stów re­li­gij­nych wyz­naw­ców za­ra­tusz­tria­niz­mu (zo­ro­a­stryz­mu), które pow­sta­ły praw­do­po­dob­nie w okre­sie od po­ło­wy II ty­siąc­le­cia do VII wieku p.n.e.

Wikipedia


awestyjski

1. → Awe­sta;
2. język awe­styj­ski - sta­ro­i­rań­ski język Awe­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Awe­stą, natch­nio­ną księ­gą za­ra­tusz­tria­niz­mu

 (1.2) jęz. za­pi­sa­ny pis­mem awe­styj­skim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) jęz. na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich język kla­sycz­ny uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Per­sji, w któ­rym zo­stał za­pi­sa­ny zbiór prac Za­ra­tu­stry (czyli Awe­sta);

Wiktionary


awf

[czy­taj: a-wu-EF] skrót od: Aka­de­mia Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go lub żeń­skie­go

 (1.1) = eduk. sport. Aka­de­mia Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) AWF ma za za­da­nie kształ­cić na­u­czy­cie­li wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go, tre­ne­rów, spe­cja­li­stów w za­kre­sie re­ha­bi­li­ta­cji ru­cho­wej, re­kre­a­cji i tu­ry­sty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿vu‿ˈɛf, AS: a‿vu‿ef

Wiktionary


awiacja

prze­sta­rza­le o lot­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. lot­nict­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oni dru­ku­ją wiele ar­ty­ku­łów po­pu­la­ry­zu­ją­cych awia­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvʲjat͡sʲja, AS: avʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awiatorka ż., awionetka ż., awiator m., awionika ż.

 przym. awiacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aeronautyka

Wiktionary


awiacyjny

przy­miot­nik od: awia­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. lotn. zwią­za­ny z awia­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ta­stro­fa awia­cyj­na wstrząs­nę­ła całym kra­jem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awiatyka ż., awionetka ż., awiacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotniczy

Wiktionary


awiatka

czap­ka lot­ni­cza za­bez­pie­cza­ją­ca przed zim­nem


SJP.pl


awiator

prze­sta­rza­le: lot­nik, pilot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. lotn. lot­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awionetka ż., awiacja ż., awiatyka ż.

:: fż. awiatorka ż.

Wiktionary


awiatorka

→ awia­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się lot­nict­wem

Wiktionary

Patrz:

awiator

Przykłady

 (1.1) Awia­tor­ka i jej to­wa­rzysz lą­do­wa­li w We­ne­zu­e­li, Bra­zy­lii, Se­ne­ga­lu, Cza­dzie, Su­da­nie, In­diach, Bir­mie i Sin­ga­pu­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awionetka ż., awiacja ż., awiatyka ż.

:: fm. awiator mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilotka, lotniczka

Wiktionary


awiatorki

→ awia­tor


SJP.pl

Patrz:

awiator

awiatory

prze­sta­rza­le: lot­nik, pilot


SJP.pl


awiatyka

prze­sta­rza­le o lot­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lotn. lot­nict­wo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awiacyjny

 rzecz. awiator mos., awiatorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotnictwo, war. awiacja

Wiktionary


awicenia

krzew z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; roz­cię­ża; ro­ślę­ża


SJP.pl

Awi­ce­nia ("Avi­cen­nia" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych ("Acant­ha­ce­ae"). Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną na wy­brze­żach wszyst­kich kon­ty­nen­tów w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, na pół­no­cy się­ga­jąc po po­łud­nio­we Chiny, Stany Zjed­no­czo­ne i Egipt, a na po­łud­niu po po­łud­nio­wą Bra­zy­lię, Au­stra­lię i Nową Ze­lan­dię oraz po­łud­nio­we krań­ce Afry­ki.

Wikipedia


awiceniowate

ro­dzi­na ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych


SJP.pl


awicenna

uczo­ny arab­ski (980-1037); Avi­cen­na


SJP.pl

Awi­cen­na (łac. Avi­cen­na; w j. per­skim Abu Ali Hu­sa­in ebn Ab­dal­lah Ebn-e Sina lub krót­ko Ibn Sina ابن سینا, ur. 980, zm. 1037) – per­ski uczo­ny, głów­nie le­karz i fi­lo­zof. Jego ła­ciń­skie naz­wi­sko wy­wo­dzi się ze znieksz­tał­co­ne­go Ibn Sina, pod któ­rym znany był w Per­sji.

Wikipedia


awidność

siła wią­za­nia prze­ciw­cia­ła z an­ty­ge­nem


SJP.pl


awidyna

biał­ko zwie­rzę­ce skła­da­ją­ce się z czte­rech łań­cu­chów po­li­pep­ty­do­wych, wy­stę­pu­ją­ce w ja­jach


SJP.pl

Awi­dy­na – biał­ko zwie­rzę­ce skła­da­ją­ce się z czte­rech łań­cu­chów po­li­pe­ty­do­wych, o masie ok. 70 kD, pI ok. 10, obec­ne w ja­jach. Wy­ka­zu­je duże po­wi­no­wact­wo do bio­ty­ny (stała dy­so­cja­cji Kd kom­plek­su awi­dy­na-bio­ty­na wy­no­si 10−15 M) i jest to jedna z naj­moc­niej­szych za­ob­ser­wo­wa­nych w przy­ro­dzie in­te­rak­cji nie­ko­wa­len­cyj­nych. Jedna czą­stecz­ka awi­dy­ny wiąże czte­ry czą­stecz­ki bio­ty­ny.

Wikipedia


awifauna

ogół pta­ków za­miesz­ku­ją­cych dany ob­szar, śro­do­wi­sko lub ży­ją­cych w okre­ślo­nej epoce ge­o­lo­gicz­nej; or­ni­to­fa­u­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ogół ga­tun­ków pta­ków za­miesz­ku­ją­cych okre­ślo­ny ob­szar ge­o­gra­ficz­ny, bio­top lub ży­ją­cych w okre­ślo­nym okre­sie ge­o­lo­gicz­nym;

Wiktionary

Awi­fa­u­na (or­ni­to­fa­u­na) – ogół ga­tun­ków pta­ków za­miesz­ku­ją­cych okre­ślo­ny ob­szar ge­o­gra­ficz­ny, ro­dzaj śro­do­wi­ska (bio­top) lub ży­ją­cych w okre­ślo­nym okre­sie ge­o­lo­gicz­nym. Opi­sem awi­fa­u­ny zaj­mu­je się dział

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor wydał książ­kę o awi­fa­u­nie Pol­ski.

 (1.1) Opi­sem awi­fa­u­ny zaj­mu­je się dział or­ni­to­lo­gii na­zy­wa­ny awi­fa­u­ni­sty­ką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ornitofauna, ptactwo

Wiktionary


awifaunistyka

Awi­fa­u­ni­sty­ka – dział or­ni­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się opi­sem te­re­nu pod wzglę­dem ja­ko­ścio­we­go (ga­tun­ko­we­go) oraz ilo­ścio­we­go wy­stę­po­wa­nia na nim pta­ków. Teren opi­sy­wa­ny przez awi­fa­u­ni­sty­kę może być wy­róż­nio­ny ze wzglę­du na szcze­gól­ny ro­dzaj śro­do­wi­ska – bio­top, lub obej­mo­wać dany ob­szar ge­o­gra­ficz­ny np. całe pań­stwo.

Wikipedia


awinion

mia­sto we Fran­cji; Avi­gnon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji nad Ro­da­nem;

Wiktionary

Awi­nion ( Avi­gnon, pro­wans. "Avin­hon") – mia­sto na po­łud­niu Fran­cji (w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Va­uc­lu­se), u pod­nó­ża wa­pien­ne­go wzgó­rza, na lewym brze­gu Ro­da­nu, przy uj­ściu do niego rzeki Du­ran­ce. Nad mia­stem gó­ru­je pałac pa­pie­ski ("Pa­la­is des Papes").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈvʲĩɲɔ̃n, AS: avʹĩńõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awiniończyk mos., awinionka ż.

 przym. awinioński

Wiktionary


awinionka

miesz­kan­ka Awi­nio­nu (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Awi­nio­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awinion mrz.

:: fm. awiniończyk mos.

 przym. awinioński

Wiktionary


awiniończyk

miesz­ka­niec Awi­nio­nu (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Awi­nio­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awinion mrz.

:: fż. awinionka ż.

 przym. awinioński

Wiktionary


awinioński

→ Awi­nion (mia­sto we Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Awi­nio­nem (mia­stem we Fran­cji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod tym wzglę­dem pałac Wa­ty­kań­ski wy­bu­do­wa­ny za pon­ty­fi­ka­tu Mi­ko­ła­ja III z dłu­gi­mi ce­re­mo­nial­ny­mi przej­ścia­mi, mno­go­ścią wiel­kich re­pre­zen­ta­cyj­nych po­mie­szczeń an­ty­cy­po­wał kon­cep­cję re­zy­den­cji awi­nioń­skiej.

 (1.1) Ro­złam w Ko­ście­le ka­to­lic­kim utrzy­my­wał się przez trzy de­ka­dy. Obozy rzym­ski i awi­nioń­ski po­wo­ły­wa­ły swo­ich ko­lej­nych pa­pie­ży, po­wo­du­jąc de­wa­sta­cję au­to­ry­te­tu wła­dzy pa­pie­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awinion mrz., awiniończyk mos., awinionka ż.

Wiktionary


awiofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed la­ta­niem sa­mo­lo­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. lęk przed la­ta­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­sarz, Ja­nusz L. Wi­śniew­ski, który rów­nież cier­pi na awio­fo­bię, przyz­na­je, że jego do­le­gli­wość wiąże się z nie­moż­no­ścią kon­tro­li, jaką od­czu­wa, będąc na po­kła­dzie sa­mo­lo­tu.

Wiktionary


awiofon

prze­sta­rza­łe, nie­skom­pli­ko­wa­ne urzą­dze­nie, uży­wa­ne do po­ro­zu­mie­wa­nia się za­ło­gi sa­mo­lo­tu mię­dzy sobą


SJP.pl


awiomarina

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu mdło­ści i wy­mio­tów, za­wie­ra­ją­ce­go di­men­hy­dra­mi­nę; Di­men­hy­dri­nat, Avio­ma­rin


SJP.pl


awiomatka

po­tocz­nie: lot­ni­sko­wiec


SJP.pl


awionetka

mały sa­mo­lot spor­to­wy lub tu­ry­stycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. mały sa­mo­lot pa­sa­żer­ski;

Wiktionary

Awio­net­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie ma­łe­go sa­mo­lo­tu tu­ry­stycz­ne­go, spor­to­we­go lub dy­spo­zy­cyj­ne­go, sto­so­wa­ne obec­nie na ogół przez ludzi niez­wią­za­nych z lot­nict­wem, spo­ty­ka­ne zwła­szcza w me­diach. Przed II wojną świa­to­wą było uży­wa­ne bar­dziej ofi­cjal­nie i po­wszech­nie, obec­nie jest już rzad­sze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. awiatorka ż., awiacja ż., awiator m., awionika ż.

 przym. awionetkowy, awiacyjny

Wiktionary


awioniczny

→ awio­ni­ka


SJP.pl

Patrz:

awionika

awionik

1. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się za­sto­so­wa­niem w lot­nict­wie i astro­na­u­ty­ce urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych i elek­tro­nicz­nych;
2. wy­po­sa­że­nie po­kła­do­we sa­mo­lo­tu


SJP.pl

Awio­nik – spe­cja­li­sta z za­kre­su wy­po­sa­że­nia elek­trycz­ne­go i pi­lo­ta­żo­wo-na­wi­ga­cyj­ne­go stat­ków po­wietrz­nych. Może zaj­mo­wać się pro­jek­to­wa­niem, ob­słu­gą, poś­wiad­cza­niem lub pro­duk­cją spe­cja­li­stycz­ne­go sprzę­tu wy­po­sa­że­nia lot­ni­cze­go.

Wikipedia


awionika

1. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się za­sto­so­wa­niem w lot­nict­wie i astro­na­u­ty­ce urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych i elek­tro­nicz­nych;
2. wy­po­sa­że­nie po­kła­do­we sa­mo­lo­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. astr. dzie­dzi­na tech­ni­ki i prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się elek­tro­nicz­ny­mi sy­ste­ma­mi i urzą­dze­nia­mi sto­so­wa­ny­mi w stat­kach po­wietrz­nych

 (1.2) techn. lotn. elek­tro­ni­ka lot­ni­cza

Wiktionary

Awio­ni­ka – dwuz­nacz­ne po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drony cy­wil­ne coraz czę­ściej mają za­a­wan­so­wa­ną awio­ni­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awionetka ż., awiacja ż.

Wiktionary


awista

1. o wkła­dach ban­ko­wych, kon­tach: wy­pła­ca­ny w każ­dej chwi­li na żą­da­nie klien­ta;
2. o weks­lach: płat­ny w mo­men­cie oka­za­nia


SJP.pl


awitaminoza

za­bu­rze­nie czyn­no­ści or­ga­niz­mu spo­wo­do­wa­ne nie­do­bo­rem lub bra­kiem okre­ślo­nej wi­ta­mi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan cho­ro­bo­wy spo­wo­do­wa­ny nie­do­bo­rem jed­nej lub wię­cej wi­ta­min;

Wiktionary

Awi­ta­mi­no­za – scho­rze­nie struk­tu­ral­ne lub funk­cjo­nal­ne spo­wo­do­wa­ne cał­ko­wi­tym bra­kiem lub zna­czą­cym nie­do­bo­rem okre­ślo­nej wi­ta­mi­ny w or­ga­niz­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sem na ko­la­cję była zupa — za­cier­ka na wo­dzie lub kasza. Nie było pra­wie nigdy ziem­nia­ków lub wa­rzyw. Dzie­ci cały czas za­gro­żo­ne były awi­ta­mi­no­zą. W lecie sta­ra­no się, by otrzy­my­wa­ły ja­kieś owoce — naj­czę­ściej nie­du­że jabł­ko […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavʲitãmʲĩˈnɔza, AS: avʹitãmʹĩnoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witamina ż.

Wiktionary


awitaminozowy

→ awi­ta­mi­no­za


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z awi­ta­mi­no­zą

Wiktionary

Patrz:

awitaminoza

awiważ

tech­ni­ka far­bo­wa­nia tka­nin


SJP.pl

Awi­waż (fr. "avi­va­ge") – tech­ni­ka far­bo­wa­nia tka­nin po­le­ga­ją­ca na na­da­wa­niu jej ży­wych ko­lo­rów oraz chrzę­szczą­cą apre­tu­rę. Ma na celu uzy­ska­nie lep­sze­go chwy­tu oraz po­pra­wie­nia włas­no­ści przęd­nych tego włó­kna. Są to środ­ki na­no­szo­ne już po wyt­wo­rze­niu włó­kna bądź też po za­bar­wie­niu.

Wikipedia


awiz

prze­sta­rza­le: awizo;
1. za­wia­do­mie­nie o na­dej­ściu prze­sył­ki pocz­to­wej;
2. pi­sem­na in­for­ma­cja o zre­a­li­zo­wa­niu okre­ślo­nej ope­ra­cji ban­ko­wej lub hand­lo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. za­wia­do­mie­nie, wez­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod po­zo­rem po­lo­wa­nia od­pra­wi­my walną na­ra­dę. Mam ważne awizy i re­la­cje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awizerskość ż.

 przym. awizerski

 przysł. awizersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. awizyja

Wiktionary


awizacja

za­wia­do­mie­nie, donos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umó­wie­nie się z wy­prze­dze­niem na jakąś czyn­ność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. awizować

 rzecz. preawizacja ż.

Wiktionary


awizacyjny

przy­miot­nik od: awi­za­cja


SJP.pl


awizerski

→ awiz; awi­zo­wy


SJP.pl


awizo

1. za­wia­do­mie­nie o na­dej­ściu prze­sył­ki pocz­to­wej; awiz;
2. pi­sem­na in­for­ma­cja o zre­a­li­zo­wa­niu okre­ślo­nej ope­ra­cji ban­ko­wej lub hand­lo­wej; awiz;
3. nie­wiel­ki, szyb­ki okręt wo­jen­ny do celów zwia­dow­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) poczt. pi­sem­ne za­wia­do­mie­nie pocz­to­we o na­dej­ściu prze­sył­ki

 (1.2) pi­sem­ne za­wia­do­mie­nie o do­ko­na­niu ope­ra­cji hand­lo­wej, gieł­do­wej albo ban­ko­wej lub na­dej­ściu to­wa­ru

 (1.3) mar. nie­wiel­ki, szyb­ki okręt wo­jen­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Awizo – klasa nie­wiel­kich okrę­tów.
  • W eko­no­mii – za­wia­do­mie­nie o do­ko­na­niu tran­sak­cji go­spo­dar­czej.
  • W sy­ste­mie lo­gi­stycz­nym – za­wia­do­mie­nie o wy­sła­niu to­wa­ru.
  • W sy­ste­mie pocz­to­wym – za­wia­do­mie­nie o na­dej­ściu prze­sył­ki pocz­to­wej, któ­rej nie można do­rę­czyć adre­sa­to­wi bez­poś­red­nio – awizo in­for­mu­je adre­sa­ta o moż­li­wo­ści od­bio­ru prze­sył­ki we wska­za­nym urzę­dzie ...
  • W łącz­no­ści – łącz­ni­ca te­le­fo­nicz­na poś­red­ni­czą­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Współ­cze­śnie awizo de­fi­nio­wa­ne jest jako okręt mniej­szy od kor­we­ty i więk­szy od pa­tro­low­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvʲizɔ, AS: avʹizo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. awizować

 rzecz. awizowiec mrz., awizowanie n., preawizacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) zawiadomienie, powiadomienie

Wiktionary


awizomat

urzą­dze­nie do wy­da­wa­nia prze­sy­łek re­je­stro­wa­nych


SJP.pl


awizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) poczt. wy­pi­sy­wa­nie awiza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awizo n., preawizacja ż.

 czas. awizować

Wiktionary


awizować

1. pi­sem­nie za­wia­da­miać, za­wia­do­mić o na­dej­ściu prze­sył­ki, którą na­le­ży ode­brać na pocz­cie;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­po­wia­dać, za­po­wie­dzieć, po­wia­da­miać, po­wia­do­mić; anon­so­wać (za­a­non­so­wać), za­wia­da­miać (za­wia­do­mić)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­a­wi­zo­wać)

 (1.1) urz. wy­sta­wiać awizo; for­mal­nie po­wia­da­miać o na­dej­ściu prze­sył­ki

 (1.2) in­for­mo­wać o czymś w spo­sób ofi­cjal­ny

 (1.3) bank. fi­nans. ofi­cjal­nie zgła­szać za­miar do­ko­na­nia ope­ra­cji fi­nan­so­wej

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny awi­zo­wać się (dk. za­a­wi­zo­wać się)

 (2.1) być awi­zo­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. preawizacja ż., awizacja ż., awizo n., awizowanie n.

 czas. zaawizować dk.

 przym. awizacyjny, awizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) anonsować, powiadamiać, zawiadamiać

Wiktionary


awizowiec

mały sta­tek przez­na­czo­ny do po­sy­łek i służ­by wy­wia­dow­czej; awizo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. awizo (typ okrę­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awizo n.

Wiktionary


awizowy

→ awizo, → awiz


SJP.pl

Patrz:

awizo, → awiz

awizyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. do­nie­sie­nie, wia­do­mość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavʲiˈzɨja, AS: avʹizyi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. awiz

Wiktionary


awoceta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. zob. sza­blo­dziób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɔˈt͡sɛta, AS: avoceta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szablodziób

Wiktionary


awokado

avo­ca­do;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej dla smacz­nych owo­ców; smacz­liw­ka;
2. owoc tego drze­wa, o grusz­ko­wa­tym kształ­cie, do 20 cm dłu­go­ści, ciem­no­zie­lo­nej skór­ce, tłu­stym miąż­szu i dużej pest­ce; grusz­ka awo­ka­do


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Per­sea|L.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew o skó­rza­stych li­ściach, ros­ną­ce w stre­fie tro­pi­kal­nej;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju awo­ka­do (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. ciem­no­zie­lo­ny owoc awo­ka­do (1.2) o grusz­ko­wa­tym kształ­cie, zie­lon­ka­wo­żół­tym miąż­szu, z dużą pest­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Marta robi pysz­ną sa­łat­kę z awo­ka­do.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɔˈkadɔ, AS: avokado

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awokadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) avocado, smaczliwka

Wiktionary


awokadowy

→ awo­ka­do


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy awo­ka­do, ma­ją­cy smak awo­ka­do, zwią­za­ny z awo­ka­do

Wiktionary

Patrz:

awokado

Powiązane:

 rzecz. awokado n.

Wiktionary


awosz

po­tocz­nie o funk­cjo­na­riu­szu wę­gier­skiej służ­by bez­pie­czeń­stwa z cza­sów sta­li­now­skich


SJP.pl


awoszka

→ awosz


SJP.pl

Patrz:

awosz

awpl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go, nazwa włas­na

 (1.1) = daw. polit. Akcja Wy­bor­cza Po­la­ków na Lit­wie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do li­tew­skie­go par­la­men­tu wesz­ło czte­rech Po­la­ków. Dwóch z AWPL, dwóch z list par­tii li­tew­skich.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. AWPL-ZChR

Wiktionary


aws

skrót od: Akcja Wy­bor­cza So­li­dar­ność - pol­ska par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = polit. hist. Akcja Wy­bor­cza So­li­dar­ność;

 (1.2) = eduk. Aka­de­mia Wy­mia­ru Spra­wied­li­wo­ści;

 (1.3) = wojsk. Agen­tu­ral­ny Wy­wiad Stra­te­gicz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • AWS – Akcja Wy­bor­cza So­li­dar­ność, pol­skie ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne.
  • AWS – Aka­de­mia Wy­mia­ru Spra­wied­li­wo­ści, uczel­nia za­wo­do­wa służb pań­stwo­wych.
  • AWS – wę­gier­ski ze­spół mu­zycz­ny.
  • AWS – ra­dziec­ki ka­ra­bin au­to­ma­tycz­ny.
  • AWS – Agen­tu­ral­ny Wy­wiad Stra­te­gicz­ny, część struk­tu­ry Za­rzą­du II Szta­bu Ge­ne­ral­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.
  • AWS – skrót z ang. Ama­zon Web Ser­vi­ces, zbiór ser­wi­sów chmu­ro­wych firmy Ama­zon; jej czę­ścią jest m.in. Ama­zon Ela­stic Com­pu­te Cloud.
  • Au­to­ma­tycz­na sta­cja me­te­o­ro­lo­gicz­na, skrót od ang. Au­to­ma­tic we­at­her sta­tion.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą sen­sa­cję wzbu­dzi­ło przy­by­cie Ma­ria­na Krza­klew­skie­go, który prze­ma­sze­ro­wał głów­ną ulicą wraz z licz­ny­mi zwo­len­ni­ka­mi do sto­li­ka AWS-u, gdzie ro­zda­wał au­to­gra­fy.

 (1.2) We wrze­śniu 2026 r. mia­no­wa­no no­we­go rek­to­ra AWS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿vu‿ˈɛs, AS: a‿vu‿es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. AWS-iarz m., AWS-owiec m.

 przym. AWS-owy, AWS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. SWWS, WSKiP

Wiktionary


aws-owiec

czło­nek AWS (Akcji Wy­bor­czej "So­li­dar­ność"); awu­e­so­wiec


SJP.pl


awuesiak

po­tocz­nie: awu­e­so­wiec - czło­nek AWS (Akcji Wy­bor­czej "So­li­dar­ność")


SJP.pl


awuesowiec

czło­nek AWS (Akcji Wy­bor­czej "So­li­dar­ność"); AWS-owiec


SJP.pl


awuesowski

przy­miot­nik od: AWS (Akcja Wy­bor­cza "So­li­dar­ność"); AWS-owski


SJP.pl


awulsja

w ge­o­lo­gii: pow­sta­wa­nie no­we­go ko­ry­ta rzeki poza jego pier­wot­ny­mi za­ko­la­mi


SJP.pl

Awul­sja − pro­ces two­rze­nia no­we­go ko­ry­ta rzeki, które omija wcze­śniej ist­nie­ją­ce me­an­dry.

Wikipedia


awulsyjny

zła­ma­nie awul­syj­ne - zła­ma­nie po­le­ga­ją­ce na oder­wa­niu frag­men­ty kości na sku­tek dzia­ła­nia od­po­wied­nio du­żych sił ze stro­ny ukła­du mię­śnio­we­go


SJP.pl


awunkulat

szcze­gól­ny ro­dzaj związ­ków mię­dzy bra­tem matki i jego sio­strzeń­ca­mi, w któ­rym sio­strzeń­cy dzie­dzi­czą ma­ją­tek i po­zy­cję spo­łecz­ną po wuju; awun­ku­łat


SJP.pl

Awun­ku­lat (łac. "avun­cu­lus" – wuj ze stro­ny matki) – sy­stem or­ga­ni­za­cji ro­dzi­ny i taki sy­stem po­kre­wień­stwa, w któ­rym naj­waż­niej­sza rola przy­pa­da bratu matki (wu­jo­wi). Wuj pełni rolę wzoru oso­bo­we­go i to po nim sio­strzeń­cy dzie­dzi­czą po­zy­cję spo­łecz­ną lub ma­ją­tek. Jest on naj­waż­niej­szym mę­skim opie­ku­nem dzie­ci swo­jej sio­stry. Rola ojca jest bar­dzo mała lub wręcz żadna.

Wikipedia


awunkułat

szcze­gól­ny ro­dzaj związ­ków mię­dzy bra­tem matki i jego sio­strzeń­ca­mi, w któ­rym sio­strzeń­cy dzie­dzi­czą ma­ją­tek i po­zy­cję spo­łecz­ną po wuju; awun­ku­lat


SJP.pl


aww

po­tocz­nie: wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce roz­czu­le­nie, czu­łość lub za­chwyt


SJP.pl


awykonalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest awy­ko­nal­ne; brak moż­li­wo­ści wy­ko­na­nia cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awykonalny

 przysł. awykonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewykonalność, niemożliwość

Wiktionary


awykonalny

nie­moż­li­wy do wy­ko­na­nia lub zre­a­li­zo­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nie­wy­ko­nal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awykonalność ż.

 przysł. awykonalnie

Wiktionary


awzelina

eg­zo­tycz­ne drew­no uży­wa­ne do wy­kła­da­nia na­wierzch­ni toru ko­lar­skie­go


SJP.pl


axamitowski

naz­wi­sko, np. Win­cen­ty Axa­mi­tow­ski (176-1828), ge­ne­rał dy­wiz­ji armii Księ­stwa War­szaw­skie­go; Ak­sa­mi­tow­ski


SJP.pl


axel

ro­dzaj skoku w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym; aksel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. skok łyż­wiar­ski, w któ­rym łyż­wiarz wy­bi­ja się do przo­du z po­zy­cji jed­no­nóż, wy­ko­nu­je pełny obrót w po­wie­trzu i lą­du­je na prze­ciw­nej nodze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Axel (pił­karz)
  • Axel – skok w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym
  • Axel (spor­ty si­ło­we) – pol­ska nazwa kon­ku­ren­cji si­ło­wej o naz­wie Koła Apol­li­na
  • Axel – imię Ab­sa­lon
  • Axel (Ho­lan­dia) – miej­sco­wość

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wod­nicz­ka wy­ko­na­ła per­fek­cyj­ne­go pod­wój­ne­go axla w pro­gra­mie krót­kim.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. aksel

Wiktionary


axentowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


axer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Axer (1880–1948), pol­ski ma­te­ma­tyk, dok­tor ma­te­ma­ty­ki
  • Erwin Axer (1917–2012), pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Jerzy Axer (ur. 1946), pol­ski fi­lo­log kla­sycz­ny
  • Ma­u­ry­cy Axer (1886–1942), pol­ski ad­wo­kat, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Otto Axer (1906–1983), pol­ski ma­larz, sce­no­graf i pe­da­gog

Wikipedia


axt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Axt – ślą­ski herb szla­chec­ki. We­dług Al­fre­da Zna­mie­row­skie­go jest to od­mia­na herbu Ja­ni­na.

Wikipedia


ayahuasca

[czy­taj: ajo­ła­ska] napój ha­lu­cy­no­gen­ny


SJP.pl

Ay­a­hu­a­sca (wym. aja­u­a­ska; w ję­zy­ku ke­czua „liana duszy”, „pną­cze dusz”), yagé, na­te­ma, caapi oraz hu­a­ra­ca – ry­tu­al­ny psy­cho­de­lik za­ży­wa­ny w for­mie na­po­ju. Za­wie­ra DMT wy­stę­pu­ją­ce w ro­śli­nach z ga­tun­ków "Aca­cia sp." i "Mi­mo­sa sp." oraz har­ma­li­nę (bę­dą­cą in­hi­bi­to­rem MAO) wy­stę­pu­ją­cą np.

Wikipedia


aygo

model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl


ayran

[czy­taj: ajran] tu­rec­ki napój przy­rzą­dza­ny z jo­gur­tu i wody z do­dat­kiem soli; ajran


SJP.pl


ayrshire

[czy­taj: ejr­szir, ejr­szajr] rasa bydła do­mo­we­go, wy­ho­do­wa­na w Szko­cji


SJP.pl

Ayrs­hi­re (gael. "Sior­rachd Inb­hir Àir") – hrab­stwo hi­sto­rycz­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Szko­cji, po­ło­żo­ne nad za­to­ką Firth of Clyde. Nazwa hrab­stwa po­cho­dzi od mia­sta Ayr, daw­nej sto­li­cy.

Hrab­stwo jest w prze­wa­ża­ją­cej czę­ści ni­zin­ne, na po­łud­niu i wscho­dzie wy­żyn­ne (Wy­ży­na Po­łud­nio­wosz­koc­ka).

Wikipedia


ayurweda

[czy­taj: ajur­we­da] tra­dy­cyj­na me­dy­cy­na in­dyj­ska; ajur­we­da


SJP.pl


ayurwedyjski

→ ay­ur­we­da [czy­taj: ajur­we­dyj­ski]; ajur­we­dycz­ny, ajur­we­dyj­ski


SJP.pl


az

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • AZ – kod linii uży­wa­ny przez Ali­ta­lię, wło­skie­go na­ro­do­we­go prze­woź­ni­ka lot­ni­cze­go
  • AZ – ame­ry­kań­ski raper
  • AZ Alk­ma­ar – ho­len­der­ski klub pił­kar­ski
  • AZ – Azer­bej­dżan (oz­na­cze­nie ko­do­we we­dług ISO 3166-1 w wer­sji dwu­li­te­ro­wej alfa-2)

Wikipedia


aza

imię żeń­skie


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. aza­liż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaza, AS: aza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czy, azali

Wiktionary


azadirachta

drze­wo po­cho­dzą­ce z Indii, wy­ko­rzy­sty­wa­ne do pro­duk­cji leków sto­so­wa­nych w me­dy­cy­nie ajur­we­dycz­nej


SJP.pl


azaleina

czer­wo­ny barw­nik ani­fi­no­wy; azo­tan ro­sa­ni­li­ny


SJP.pl

Aza­le­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny na­le­żą­cy do grupy fla­wo­no­li, bę­dą­cych pod­gru­pą fla­wo­no­i­dów. Aza­le­i­na jest 3-"O"-α--ram­no­zy­dem aza­le­a­ty­ny.

Wikipedia


azali

1. daw­niej: czy;
a) par­ty­ku­ła wpro­wa­dza­ją­ca py­ta­nie re­to­rycz­ne, np. "Azali droga, na którą wstą­pi­ła, godna jest po­chwa­ły?"; aza;
b) spój­nik przy­łą­cza­ją­cy py­ta­nie za­leż­ne do zda­nia na­drzęd­ne­go, np. "Miał wąt­pli­wo­ści, azali naród jego praw­dzi­wą wol­ność już uzy­skał."; aza;
2. daw­niej: może, za­pew­ne, po­dob­no


SJP.pl


azalia

krzew lub ro­śli­na de­ko­ra­cyj­na z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. ozdob­ny kwit­ną­cy krzew, ho­do­wa­ny w do­ni­cach, ogro­dach i par­kach, ró­ża­necz­nik;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aza­lie, hor­ten­sje i irysy kwit­ną wios­ną, a chry­zan­te­my je­sie­nią, wtedy także czer­wie­nie­ją klony.

 (1.1) Te ga­tun­ki i od­mia­ny, które mają zi­mo­zie­lo­ne, skó­rza­ste li­ście, na­zy­wa­ne są zwy­cza­jo­wo ro­do­den­dro­na­mi lub ró­ża­necz­ni­ka­mi, na­to­miast te o mięk­kich, lekko owło­sio­nych i zrzu­ca­nych na zimę lub pół­zi­motr­wa­łych li­ściach na­zy­wa się aza­lia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azaliowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różanecznik

Wiktionary


azaliaczek

ki­bit­nik aza­lia­czek - motyl z ro­dzi­ny ki­bit­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


azalijka

zdrob­nie­nie od: aza­lia


SJP.pl


azaliowy

zwią­za­ny z aza­lią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z aza­lią (aza­lia­mi); skła­da­ją­cy się z aza­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azalia ż.

Wiktionary


azaliż

daw­niej:
1. wzmoc­nio­na par­ty­ku­ła "azali";
2. spój­nik "azali" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) przest. …wpro­wa­dza­ją­ca py­ta­nie re­to­rycz­ne

spój­nik

 (2.1) przest. …przy­łą­cza­ją­cy do zda­nia na­drzęd­ne­go py­ta­nie za­leż­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aza­liż droga, na którą wstą­pi­ła, godna jest po­chwa­ły?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzalʲiʃ, AS: azalʹiš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyż, czyżby, przest. azali, stpol. zali

Wiktionary


azaliżby

"aza­liż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


azan

nazwa sy­ste­ma­tycz­na amo­nia­ku


SJP.pl

To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Azan”.

Wikipedia


azariasz

Aza­riasz – he­braj­skie i bi­blij­ne imię mę­skie oz­na­cza­ją­ce „Jahwe do­po­mógł”, „Jahwe wspo­ma­ga” (hebr. Azar­ja­hu, Aza­ria).

Wikipedia


azawad

re­gion w pół­noc­nym Mali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w Afry­ce, w pół­noc­nej czę­ści Mali, za­miesz­ka­ły przez Tu­a­re­gów;

 (1.2) geogr. polit. nie­pod­le­głe pań­stwo po­stu­lo­wa­ne przez tu­a­re­skich bo­jow­ni­ków se­ce­sjo­ni­stów

Wiktionary

Aza­wad, Azaouâd (fr. Azaouâd, Aza­wad; ar. أزواد, trl. "Azawād", trb. "Aza­u­ad"; ber. ⴰⵣⴰⵓⴷ, trl. "Azaud") – re­gion w pół­noc­nym Mali, obej­mu­ją­cy te­re­ny sa­ha­ryj­skie le­żą­ce na pół­noc od Tim­buk­tu. Jego nazwa po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od nazwy Vallée de Aza­o­u­agh – su­chej do­li­ny le­żą­cej w Mali i Ni­grze i w tłu­ma­cze­niu oz­na­cza „kra­i­nę trans­hu­man­cji”. Nazwa tego re­gio­nu przy­ję­ta zo­sta­ła przez tu­a­re­skich re­be­lian­tów z Na­ro­do­we­go Ruchu Wyz­wo­le­nia Aza­wa­du (MNLA) jako nazwa po­stu­lo­wa­ne­go przez nich pań­stwa Aza­wad.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. azawadzki

Wiktionary


azazel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. jeden z upa­dłych anio­łów w mi­to­lo­gii he­braj­skiej i mu­zuł­mań­skiej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Aza­zel (po­wieść), Teatr Aza­zel.

Aza­zel (hebr. עזאזל, arab. عزازل "Aza­zil") – upa­dły anioł wy­stę­pu­ją­cy w mi­to­lo­gii he­braj­skiej i mu­zuł­mań­skiej, znany rów­nież pod imio­na­mi Azael, Ha­za­zel i As­sa­sel­lo. Jego imię oz­na­cza „Bóg umac­nia”, a z he­braj­skie­go „ten, który się od­da­lił”.

Wikipedia


azaż

daw­niej:
1. wzmoc­nio­na par­ty­ku­ła "aza";
2. spój­nik "aza" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. śrpol., także. gw-pl|Ostródz­kie. czy, czyż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bo­go­wie też zgoła, bo azaż bo­go­wie / pa­stwią się tak nad sercy ludz­ki­mi su­ro­wie?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. a zaż

Wiktionary


azbest

mi­ne­rał o bu­do­wie włó­kni­stej, z grupy ser­pen­ty­nów i am­fi­bo­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. każdy mi­ne­rał krze­mia­no­wy two­rzą­cy włó­kna;

Wiktionary

Azbest – grupa na­tu­ral­nych, włó­kni­stych krze­mia­no­wych mi­ne­ra­łów o sto­sun­ku dłu­go­ści do śred­ni­cy włó­kna co najm­niej 100:1. Mają one włas­no­ści tok­sycz­ne i ra­kot­wór­cze.

Nazwa azbest nie okre­śla kon­kret­ne­go mi­ne­ra­łu, lecz do­ty­czy ogółu mi­ne­ra­łów krze­mia­no­wych two­rzą­cych włó­kna. Na­le­żą do nich:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azbest był sto­so­wa­ny m.in. jako ma­te­riał izo­la­cyj­ny, jed­nak oka­za­ło się, że jest przy­czy­ną py­li­cy azbe­sto­wej i mię­dzy­bło­nia­ka opłuc­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazbɛst, AS: azbest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbestoza ż., azbeścik mrz.

 przym. azbestowy

Wiktionary


azbestocement

ma­te­riał bu­dow­la­ny wy­ra­bia­ny z azbe­stu i ce­men­tu


SJP.pl


azbestocementowy

zwią­za­ny z azbe­sto­ce­men­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z azbe­sto­ce­men­tem; zbu­do­wa­ny z azbe­sto­ce­men­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbestocement mrz.

Wiktionary


azbestowy

zwią­za­ny z azbe­stem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z azbe­stem, wy­ko­na­ny z azbe­stu; ma­ją­cy w sobie azbest

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azbest był sto­so­wa­ny m.in. jako ma­te­riał izo­la­cyj­ny, jed­nak oka­za­ło się, że jest przy­czy­ną py­li­cy azbe­sto­wej i mię­dzy­błot­nia­ka opłuc­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbest mrz.

Wiktionary


azbestoza

cho­ro­ba za­wo­do­wa zwią­za­na z na­ra­że­niem na azbest; ro­dzaj py­li­cy płuc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na na­gro­ma­dze­niem włó­kien azbe­stu w dro­gach od­de­cho­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wy azbe­sto­zy to dusz­ność, suchy ka­szel, bóle w klat­ce pier­sio­wej czy świst od­de­cho­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbest mrz.

Wiktionary


azbestyna

ogniotr­wa­ła farba z azbe­stu, sprosz­ko­wa­ne­go krze­mie­nia, wo­do­rot­len­ku po­ta­su i so­do­wa­ne­go szkła wod­ne­go


SJP.pl


azbeścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od azbest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbest m.

Wiktionary


azbomika

ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny zło­żo­ny z łupka, dia­to­mi­tu i azbe­stu


SJP.pl


azbuka

al­fa­bet sło­wiań­ski opra­co­wa­ny przez Cy­ry­la; cy­ry­li­ca


SJP.pl

Azbu­ka (ros. "Азбука") – wy­wia­dow­cza or­ga­ni­za­cja kon­spi­ra­cyj­na Bia­łych pod­czas wojny do­mo­wej w Rosji.

Or­ga­ni­za­cja zo­sta­ła za­ło­żo­na pod ko­niec 1917 roku w Ki­jo­wie przez Wa­si­li­ja W. Szul­gi­na, by­łe­go de­pu­to­wa­ne­go do Dumy i pu­bli­cy­stę mo­nar­chi­stycz­ne­go.

Wikipedia


azbukownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) glo­sa­riusz sta­ro­ru­ski i ruski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XVI–XVII wieku po­ja­wi­ły się znacz­nie ob­szer­niej­sze azbu­kow­ni­ki z al­fa­be­tycz­nym ukła­dem haseł, in­for­ma­cją o po­cho­dze­niu wy­ra­zów, ich tłu­ma­cze­niem bądź ob­ja­śnie­niem.

Wiktionary


azdyk

urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia okrę­tów pod­wod­nych; asdic


SJP.pl


azeka

Azeka (hebr. עֲזֵקָה) – mia­sto bi­blij­ne, zlo­ka­li­zo­wa­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Judy na szla­ku z wy­brze­ża na Wy­ży­nę Judz­ką. W są­siedzt­wie Azeki na wy­so­ko­ści do­li­ny Elah znaj­do­wa­ła się droga do Bet­le­jem. Mia­sto jest utoż­sa­mia­ne ze współ­czes­nym Tell Za­ka­rie.

Wikipedia


azelainowy

przy­miot­nik

 (1.1) farm. do­ty­czą­cy kwasu aze­la­i­no­we­go

Wiktionary


azeotrop

cie­kła mie­sza­ni­na wie­los­kład­ni­ko­wa, ma­ją­ca pod sta­łym ci­śnie­niem stałą tem­pe­ra­tu­rę wrze­nia, a skład ilo­ścio­wy cie­czy jest do­kład­nie taki sam jak skład pary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. mie­sza­ni­na cie­czy, któ­rej tem­pe­ra­tu­ra wrze­nia pod pew­nym ci­śnie­niem jest wyż­sza lub niż­sza od tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia jej po­szcze­gól­nych skład­ni­ków i któ­rej para ma taki sam skład, co po­stać cie­kła;

Wiktionary

Mie­sza­ni­na aze­o­tro­po­wa (aze­o­trop) – cie­kła mie­sza­ni­na (rozt­wór) dwóch lub wię­cej związ­ków che­micz­nych, która jest w rów­no­wa­dze ter­mo­dy­na­micz­nej z parą na­sy­co­ną pow­sta­ją­cą z tej mie­sza­ni­ny. Skład pary i cie­czy jest taki sam. Gdy mó­wi­my o aze­o­tro­pie w kon­tek­ście wy­kre­su fa­zo­we­go, pa­ra­me­try takie okre­śla­my nazwą punk­tu aze­o­tro­po­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­dat­nie aze­o­tro­py mają niż­szą tem­pe­ra­tu­rę wrze­nia niż ja­ki­kol­wiek inny rozt­wór da­nych skład­ni­ków pod tym samym ci­śnie­niem, a więc izo­ba­ra wrze­nia osią­ga mi­ni­mum przy skła­dzie aze­o­tro­po­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azeotropia ż.

 przym. azeotropowy

Wiktionary


azeotropowy

zwią­za­ny z aze­o­tro­pem


SJP.pl


azer

przed­sta­wi­ciel na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer­bej­dża­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Azer­bej­dża­nu

 (1.2) osoba na­ro­do­wo­ści azer­skiej lub po­czu­wa­ją­ca się do niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług sza­cun­ków Wy­so­kie­go Ko­mi­sa­rza Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych do spraw Uchodź­ców Ar­me­nię za­miesz­ku­je wciąż od 30 do kil­ku­set Aze­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɛr, AS: azer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerskość ż., azerski mrz.

:: fż. Azerka ż.

 przym. azerski, proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Azerbejdżanin

Wiktionary


azerb.

skrót od: azer­bej­dżań­ski


SJP.pl


azerbejdżan

1. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Baku; Re­pu­bli­ka Azer­bej­dżań­ska;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Za­chod­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Baku;

 (1.2) geogr. hist. zob. Azer­bej­dżan Irań­ski.

 (1.3) geogr. adm. zob. Azer­bej­dżan Wschod­ni.

 (1.4) geogr. adm. zob. Azer­bej­dżan Za­chod­ni.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lm. od: Azer­bej­dża­nin

Wiktionary

Azer­bej­dżan, Re­pu­bli­ka Azer­bej­dża­nu ( Azərbaycan, Azərbaycan Respublikası) – pań­stwo po­ło­żo­ne na Ka­u­ka­zie Po­łud­nio­wym z wy­brze­żem nad Mo­rzem Ka­spij­skim. Gra­ni­czą­ce z Rosją na pół­no­cy, Gruz­ją na pół­noc­nym za­cho­dzie, Ar­me­nią na za­cho­dzie, Ira­nem na po­łud­niu oraz Tur­cją po­przez eks­kla­wę – Na­chi­cze­wań­ską Re­pu­bli­kę Au­to­no­micz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Azer­bej­dża­nie wskaź­ni­ki śmier­ci sa­mo­bój­czej są ponad sześć­dzie­się­cio­krot­nie niż­sze niż spo­wo­do­wa­nej za­bój­stwem, w Ar­me­nii ponad je­de­na­sto­krot­nie, w Mek­sy­ku zaś - bli­sko sied­mio­krot­nie.

 (1.1) Obec­nie ist­nie­je je­szcze praw­do­po­dob­ny po­to­mek ję­zy­ka al­ba­no-ka­u­ka­skie­go – język udi, któ­rym po­słu­gu­je się ok. 8 tys. ludzi, głów­nie w Azer­bej­dża­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn, AS: azerbei ̯ǯãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerski mrz., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżanka ż., Azer mos., Azerka ż., azerskość ż.

 przym. azerbejdżański, azerski, antyazerbejdżański, antyazerski, proazerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Republika Azerbejdżanu

Wiktionary


azerbejdżanin

1. oby­wa­tel Azer­bej­dża­nu;
2. przed­sta­wi­ciel na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec lub oby­wa­tel Azer­bej­dża­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azer­bej­dża­nie mówią po azer­bej­dżań­sku, ar­meń­sku i ro­syj­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn, AS: azerbei ̯ǯãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan m., Azer mos., Azerka ż., azerski mrz.

:: fż. Azerbejdżanka ż.

 przym. azerbejdżański, azerski, proazerski

Wiktionary


azerbejdżanka

1. oby­wa­tel­ka Azer­bej­dża­nu;
2. przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka lub oby­wa­tel­ka Azer­bej­dża­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãŋka, AS: azerbei ̯ǯãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan mrz., Azer mos., Azerka ż., azerski mrz.

:: fm. Azerbejdżanin mos.

 przym. azerbejdżański, azerski, proazerski

Wiktionary


azerbejdżański

→ Azer­bej­dżan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Azer­bej­dżan

Wiktionary

Patrz:

Azerbejdżan

Przykłady

 (1.1) W Azer­bej­dża­nie mówi się po azer­bej­dżań­sku, ar­meń­sku i ro­syj­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: azerbei ̯ǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan mrz., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżanka ż.

 przym. proazerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azerski

Wiktionary


azerka

przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer­bej­dżan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Azer­bej­dża­nu, przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du azer­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pół­fi­na­le Azer­ki za­gra­ją z Wę­gier­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerskość ż., azerski mrz.

:: fm. Azer mos.

 przym. azerski, proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary


azerski

→ Aze­ro­wie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Aze­rów lub Azer­bej­dża­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Azer­bej­dża­nu;

Wiktionary

Patrz:

Azerowie

Wymowa:

IPA: aˈzɛrsʲci, AS: azersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżanka ż., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżan mrz., azerskość ż., Azer mos., Azerka ż.

 przym. proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azerbejdżański

Wiktionary


azersko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób azer­ski, po azer­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerski mrz., Azer mos., Azerka ż., azerskość ż.

 przym. azerski

Wiktionary


azerskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem azer­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem azer­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku azer­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: azerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


azerskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co azer­skie; azer­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan mrz., azerski mrz., Azer mos., Azerka ż.

 przym. azerski, proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary


azetydyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy na­sy­co­nych he­te­ro­cy­klicz­nych amin, ma­ją­cy po­stać czte­rocz­ło­no­we­go pier­ście­nia skła­da­ją­ce­go się z trzech ato­mów węgla i jed­ne­go atomu azotu; be­zbarw­na, lotna ciecz o za­sa­do­wym cha­rak­te­rze, sto­so­wa­na jako pół­pro­dukt w syn­te­zie m.in. leków i pe­sty­cy­dów; ana­log pi­ro­li­dy­ny; wzór che­micz­ny|C3H7N.

Wiktionary

Aze­ty­dy­na – he­te­ro­cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z czte­rocz­ło­no­we­go pier­ście­nia za­wie­ra­ją­ce­go jeden atom azotu. Sama w przy­ro­dzie wy­stę­pu­je rzad­ko, ale jej po­chod­ne mają zna­cze­nie bio­lo­gicz­ne jako związ­ki obron­ne ro­ślin i zwie­rząt (np. kwas aze­ty­dy­no-2-kar­bok­sy­lo­wy jest tok­sy­ną wy­stę­pu­ją­cą w ko­rze­niach kon­wa­lii ma­jo­wej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Chi­nach czy In­diach dzia­ła wiele fa­bryk, które wyt­wa­rza­ją aze­ty­dy­nę i po­chod­ne w skali hand­lo­wej.

Wiktionary


aziewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


azincourt

Azin­co­urt – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Pas-de-Ca­la­is, nie­da­le­ko od mia­sta Hes­din.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 250 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 30 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Azin­co­urt pla­su­je się na 970. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 431.).

Wikipedia


aziz

naz­wi­sko obce


SJP.pl


azj.

skrót od: az­ja­tyc­ki; azjat.


SJP.pl


azja

część świa­ta two­rzą­ca wraz z Eu­ro­pą kon­ty­nent zwany Eu­raz­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­szy kon­ty­nent na Ziemi;

 (1.2) geogr. hist. pro­win­cja rzym­ska obej­mu­ją­ca za­chod­nią część pół­wy­spu Azja Mniej­sza;

 (1.3) mitgr. oke­a­ni­da, córka ty­ta­na Oke­a­no­sa i ty­ta­ni­dy Te­ty­dy;

 (1.4) mitgr. jedna z ne­re­id

 (1.5) geogr. zob. Azja Mniej­sza.

Wiktionary

Azja (gr. Ἀσία "Asía", łac. "Asia") – w za­leż­no­ści od po­dej­ścia: naj­więk­szy kon­ty­nent na Ziemi lub część świa­ta, która razem z Eu­ro­pą two­rzy naj­więk­szy kon­ty­nent, Eu­raz­ję. Na­zy­wa­na jest czę­sto kon­ty­nen­tem wiel­kich kon­tra­stów ge­o­gra­ficz­nych.

Są­sia­du­je z Eu­ro­pą od za­cho­du, Afry­ką od po­łud­nio­we­go za­cho­du, Oce­a­nem In­dyj­skim i Au­stra­lią od po­łud­nio­we­go wscho­du oraz Pa­cy­fi­kiem od wscho­du. Do­kład­ny prze­bieg za­chod­niej gra­ni­cy ge­o­gra­ficz­nej przed­sta­wio­ny jest w haśle gra­ni­ca Eu­ro­pa-Azja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Ka­u­kaz leży w Eu­ro­pie czy w Azji?

 (1.1) My, w Pol­sce, czę­sto wi­dzi­my Azję myl­nie. Po­nie­waż są dwie Azje. Jest Azja is­la­mu i in­nych wiel­kich kul­tur, wiel­kich cy­wi­li­za­cji (…). I jest Azja stepu, Azja Środ­ko­wa, Azja pu­styn­na, Azja sy­be­ryj­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazʲja, AS: azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azjata mos., Azjatka ż., azjatyckość ż., azjarcha mos.

 przym. azjatycki, wewnątrzazjatycki

 przysł. azjatycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Azyjo

 (1.5) Anatolia

Wiktionary


azjanicki

1. ludy az­ja­nic­kie - pier­wot­ne ludy za­miesz­ku­ją­ce Eu­ro­pę i Azję Przed­nią od okre­su pa­le­o­li­tu, przed przy­by­ciem tam in­nych ludów (cel­tyc­kich, in­do­e­u­ro­pej­skich itp.);
2. ję­zy­ki az­ja­nic­kie - dawne, wy­mar­łe ję­zy­ki tych ludów


SJP.pl


azjanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. Az­ja­ta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azjański

Wiktionary


azjanizm

styl w re­to­ry­ce an­tycz­nej opar­ty na wzo­rach z Azji Mniej­szej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się prze­ła­do­wa­niem fi­gu­ra­mi re­to­rycz­ny­mi, buj­no­ścią, kwie­ci­sto­ścią i pa­te­tycz­no­ścią, prze­ci­wień­stwo at­ty­cyz­mu


SJP.pl

Az­ja­nizm – od­mia­na stylu re­to­rycz­ne­go prze­ciw­sta­wia­na at­ty­cyz­mo­wi. Az­ja­nizm, in­spi­ro­wa­ny re­to­ry­ką rodem z Azji Mniej­szej, cha­rak­te­ry­zo­wał się wy­bu­ja­ło­ścią i kwie­ci­sto­ścią stylu, mno­go­ścią figur i tro­pów. Te­o­ria wy­mo­wy oder­wa­ła się od fi­lo­zo­fii, szcze­gól­nie lo­gi­ki, sta­jąc się sztu­ką za­dzi­wia­nia od­bior­cy za­bie­ga­mi słow­ny­mi.

Wikipedia


azjarcha

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. ka­płan sto­ją­cy na czele wszyst­kich świą­tyń, w któ­rych od­da­wa­no kult boski ce­za­rom w Azji (rzym­skiej pro­win­cji w Ana­to­lii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­nież niek­tó­rzy z az­jar­chów, któ­rzy mu byli życz­li­wi, po­sła­li do niego z proś­bą, by nie uda­wał się do te­a­tru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż., Azjata mos., Azjatka ż.

 przym. azjatycki

Wiktionary


azjat.

skrót od: az­ja­tyc­ki; azj.


SJP.pl


azjata

miesz­ka­niec Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec kon­ty­nen­tu az­ja­tyc­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liu jest Az­ja­tą. (On) po­cho­dzi z Chin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzʲjata, AS: azʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż.

:: fż. Azjatka ż.

 przym. azjatycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. żółtek

Wiktionary


azjatka

miesz­kan­ka Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Azji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzʲjatka, AS: azʹi ̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż.

:: fm. Azjata mos.

 przym. azjatycki

Wiktionary


azjatycki

→ Azja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Azji, zwią­za­ny z Azją, po­cho­dzą­cy z Azji

Wiktionary

Patrz:

Azja

Przykłady

 (1.1) Imbir to przy­pra­wa sto­so­wa­na bar­dzo czę­sto w wielu kuch­niach az­ja­tyc­kich, a w szcze­gól­no­ści w kuch­ni in­dyj­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci, AS: azʹi ̯atycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azjatyckość ż., Azja ż., Azjata mos., Azjatka ż., azjarcha mos.

Wiktionary


azjatyckość

→ az­ja­tyc­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest az­ja­tyc­kie; cecha tych, któ­rzy są az­ja­tyc­cy

Wiktionary

Patrz:

azjatycki

Przykłady

 (1.1) O az­ja­tyc­ko­ści Stam­bu­łu świad­czy jego kuch­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż., Azjata mos., Azjatka ż.

 przym. azjatycki

Wiktionary


azjatyzacja

1. pro­ces wy­pie­ra­nia bia­łych z róż­nych dzie­dzin życia przez rdzen­nych Az­ja­tów;
2. na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru az­ja­tyc­kie­go


SJP.pl


azjański

daw­niej: az­ja­tyc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. az­ja­tyc­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azjanin mos.

Wiktionary


aznar

naz­wi­sko obce


SJP.pl


aznavour

[czy­taj: aznaWUR] naz­wi­sko obce


SJP.pl


azobakter

bak­te­ria ży­ją­ca w gle­bie lub wo­dzie, po­tra­fią­ca wią­zać wolny azot z po­wie­trza; azo­to­bak­ter


SJP.pl


azobenzen

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy grupę azową


SJP.pl

Azo­ben­zen, di­fe­ny­lo­dia­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z aro­ma­tycz­nych związ­ków azo­wych. Jest naj­prost­szym ary­lo­wym związ­kiem azo­wym. Ter­min „azo­ben­zen” jest czę­sto sto­so­wa­ny rów­nież w od­nie­sie­niu do związ­ków, które są po­chod­ny­mi dia­ze­nu (dii­mi­du), które na­zy­wa się „dia­ze­na­mi”. Dia­ze­ny to związ­ki sil­nie ab­sor­bu­ją­ce świa­tło i są po­wszech­ny­mi barw­ni­ka­mi.

Wikipedia


azoiczny

do­ty­czą­cy azo­i­ku, naj­star­szej ery w dzie­jach Ziemi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bez śla­dów życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azoik mrz.

Wiktionary


azoik

w ge­o­lo­gii: naj­star­sza era w dzie­jach Ziemi, która trwa­ła od po­cząt­ków ge­o­lo­gicz­nych dzie­jów Ziemi do około 2,5 mi­liar­da lat temu; ar­che­o­zo­ik, ar­cha­ik, era ar­cha­icz­na


SJP.pl


azolla

pa­prot­ka sto­so­wa­na jako de­ko­ra­cja zbior­ni­ków wod­nych, np. ak­wa­rium


SJP.pl

Azol­la ("Azol­la") – ro­dzaj wod­nej pa­pro­ci róż­no­za­rod­ni­ko­wej kla­sy­fi­ko­wa­ny do ro­dzi­ny sal­wi­nio­wa­tych. Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. Z po­wo­du in­tro­duk­cji ga­tun­ki na­le­żą­ce do tego ro­dza­ju roz­prze­strze­nio­ne są już nie­mal na całym świe­cie. W Pol­sce jeden ga­tu­nek wy­stę­pu­je jako in­wa­zyj­ny – azol­la drob­na "A. fi­li­cu­lo­i­des" (po­da­wa­na była także azol­la mek­sy­kań­ska "A. me­xi­ca­na" = "A. fi­li­cu­lo­i­des" subsp. "cri­sta­ta", ale uz­na­wa­ne jest to za omył­kę).

Wikipedia


azoospermia

brak plem­ni­ków w na­sie­niu wsku­tek wro­dzo­ne­go nie­do­roz­wo­ju jąder, usz­ko­dze­nia ko­mó­rek plem­ni­kot­wór­czych lub za­ro­śnię­cia ka­na­li­ków na­ją­drzy; jedna z przy­czyn nie­płod­no­ści u męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. brak plem­ni­ków w na­sie­niu;

Wiktionary

Azo­o­sper­mia – la­bo­ra­to­ryj­ny obraz nie­płod­no­ści po­le­ga­ją­cy na cał­ko­wi­tym braku plem­ni­ków w eja­ku­la­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ro­śnię­cie ka­na­li­ków na­ją­drzy jest jedną z przy­czyn azo­o­sper­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɔːˈspɛrmʲja, AS: az•ospermʹi ̯a

Wiktionary


azor

imię psa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim imię dla psa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) bibl. liter. imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (3.1) geogr. miej­sco­wość w Iz­ra­e­lu, w dy­stryk­cie Tel Awiwu;

Wiktionary

Azor (hebr.: אזור; arab. يازور) – sa­mo­rząd lo­kal­ny po­ło­żo­ny w Dy­stryk­cie Tel Awiwu, w Iz­ra­e­lu.

Leży na rów­ni­nie Sza­ron w aglo­me­ra­cji miej­skiej Gusz Dan, w oto­cze­niu miast Tel Awiw, Ramat Gan, Or Je­hu­da, Holon i Ri­szon le-Cij­jon, oraz mo­sza­wów Gan­not i Misz­mar ha-Sziwa. Na wschód od mia­stecz­ka jest mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy im. Ben-Gu­rio­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod oknem kuch­ni, miej­sca już nie pomnę, / Azor i Kar­tusz dwa kond­le ogrom­ne / sie­dzia­ły razem po do­brym obie­dzie.

 (2.1) Po prze­sied­le­niu ba­bi­loń­skim Je­cho­niasz był ojcem Sa­la­tie­la; (…) Elia­kim ojcem Azora; Azor ojcem Sa­do­ka (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɔr, AS: azor

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz.

:: zdrobn. Azorek m.

 przym. Azorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Azorek

Wiktionary


azorczyk

miesz­ka­niec Azo­rów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Azo­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azory nmos.

:: fż. Azorka ż.

 przym. azorski

Wiktionary


azorek

miesz­kan­ka Azo­rów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) pieszcz. zo­o­nim imię dla psa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pro­wa­dzi­łaś już Azor­ka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azor mzw.

:: zdrobn. Azorcio mzw.

Wiktionary


azorella

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


SJP.pl

Azo­rel­la, azor­ka ("Azo­rel­la" La­marck) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych ("Apia­ce­ae"). Obej­mu­je 56 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej od Ziemi Ogni­stej i Fal­klan­dów na po­łud­niu do Ko­sta­ry­ki na pół­no­cy, poza tym na wy­spach su­ban­tark­tycz­nych, w Nowej Ze­lan­dii i po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­stra­lii.

Wikipedia


azorka

miesz­kan­ka Azo­rów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Azo­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azory nmos.

:: fm. Azorczyk mos.

 przym. azorski

Wiktionary


azorski

→ Azory (ar­chi­pe­lag)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Azo­ra­mi, le­żą­cy na Azo­rach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azory nmos., Azorczyk mos., Azorka ż.

Wiktionary


azory

ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, re­gion au­to­no­micz­ny Por­tu­ga­lii;

 (1.2) geogr. adm. osied­le w Kra­ko­wie, w dziel­ni­cy Prąd­nik Biały;

 (1.3) geogr. adm. dziel­ni­ca Kutna na za­chod­nim krań­cu mia­sta;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Azor

Wiktionary

Azory ( Açores, wym. []; Arquipélago dos Açores), ad­mi­ni­stra­cyj­nie Re­gion Au­to­no­micz­ny Azo­rów (port. "Região Au­tó­no­ma dos Açores") – por­tu­gal­ski ar­chi­pe­lag po­ło­żo­ny na pół­noc­nym At­lan­ty­ku, około 1400 km na za­chód wy­brze­ży Por­tu­ga­lii kon­ty­nen­tal­nej, na Grzbie­cie Śró­dat­lan­tyc­kim i jest za­li­cza­ny do Ma­ka­ro­nez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azory były praw­do­po­dob­nie od­wie­dza­ne w sta­ro­żyt­no­ści przez Kar­ta­giń­czy­ków, a w śred­nio­wie­czu przez Ara­bów i Nor­ma­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɔrɨ, AS: azory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azorczyk mos., Azorka ż.

 przym. azorski

Wiktionary


azot

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu N i licz­bie ato­mo­wej 7, od­kry­ty przez Da­nie­la Rut­her­for­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu N i licz­bie ato­mo­wej 7;

Wiktionary

Azot (N, ni­tro­ge­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 7, nie­me­tal z grupy 15 (azo­tow­ców) ukła­du okre­so­we­go. W wa­run­kach nor­mal­nych jest be­zbarw­nym, bez­za­pa­cho­wym gazem. Zo­stał od­kry­ty w 1772 roku przez Da­nie­la Rut­her­for­da.

Azot jest pod­sta­wo­wym skład­ni­kiem po­wie­trza (78,09% ob­ję­to­ści), a jego za­war­tość w li­tos­fe­rze Ziemi wy­no­si 50 ppm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­no­rośl za­si­la­my nie­wiel­ki­mi daw­ka­mi azotu, a pre­pa­ra­ty prze­ciw­grzy­bo­we sto­su­je­my w cza­sie za­u­wa­że­nia cho­ro­by i pro­fi­lak­tycz­nie.

 (1.1) Azot jest głów­nym gazem w at­mos­fe­rze ziem­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɔt, AS: azot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azotek m., azotan m., azotyn m., azotniak m., azotowiec m., azotoks m., azotowanie n.

 czas. azotować

 przym. azotowy, azotawy, azotanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. N; daw. dusień, saletroród

Wiktionary


azotan

sól kwasu azo­to­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu azo­to­we­go (z grupą NO2 lub NO3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę zmie­rzyć za­war­tość azo­ta­nu sodu w tym rozt­wo­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɔtãn, AS: azotãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotek m., azotniak m., azotyn m., azotowiec m., azotowanie n.

 przym. azotanowy, azotowy, azotawy

Wiktionary


azotanowy

zwią­za­ny z azo­ta­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. od­no­szą­cy się do azo­ta­nów (związ­ków che­micz­nych za­wie­ra­ją­cych anion azo­ta­no­wy (NO₃⁻))

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do przy­go­to­wa­nia rozt­wo­ru użyto soli azo­ta­no­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotowanie n.

 przym. azotowy

Wiktionary


azotany

sól kwasu azo­to­we­go


SJP.pl

Azo­ta­ny, nazwa sy­ste­ma­tycz­na: triok­sy­do­a­zo­ta­ny(1−); w sy­ste­mie Stoc­ka: azo­ta­ny(V) – grupa związ­ków che­micz­nych, sole i estry kwasu azo­to­we­go ().

Wikipedia


azotawy

kwas azo­ta­wy - zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny, słaby i nietr­wa­ły kwas tle­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. za­wie­ra­ją­cy azot na niż­szym stop­niu ut­le­nie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotek mrz., azotowanie n.

 przym. azotowy

Wiktionary


azotek

zwią­zek azotu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny azotu z me­ta­lem lub pół­me­ta­lem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azot­ki glinu, galu i indu przyj­mu­ją dia­men­to­po­dob­ną struk­tu­rę wur­cy­tu, w któ­rej atomy zaj­mu­ją te­tra­e­drycz­ne po­ło­że­nia.

 (1.1) Azo­tek galu jest pie­kiel­nie wy­trzy­ma­łym ma­te­ria­łem — topi się w tem­pe­ra­tu­rze kilku ty­się­cy stop­ni i ci­śnie­niu kil­ka­na­ście ty­się­cy razy więk­szym od at­mos­fe­rycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotan m., azotyn m., azotowanie n.

 czas. azotować ndk.

 przym. azotawy, azotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. saletrorodek

Wiktionary


azotemia

w me­dy­cy­nie: pod­wyż­szo­na za­war­tość azotu we krwi


SJP.pl


azotki

zwią­zek azotu


SJP.pl

Azot­ki – nie­or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, bę­dą­ce for­mal­nie po­chod­ny­mi amo­nia­ku, #PATRZ, w któ­rym wszyst­kie wią­za­nia #PATRZ zo­sta­ły za­stą­pio­ne wią­za­nia­mi z in­ny­mi pier­wiast­ka­mi. W azot­kach azot ma sto­pień ut­le­nie­nia −III i jest trój­wią­zal­ny, Wzór ogól­ny: #PATRZ (nie jest speł­nio­ny dla azot­ków mię­dzy­wę­zło­wych).

Wikipedia


azotkowy

→ azo­tek


SJP.pl

Patrz:

azotek

azotniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od azot­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azotniak m.

Wiktionary


azotniak

nawóz azo­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. nawóz mi­ne­ral­ny o za­war­to­ści mniej wię­cej dwa­dzie­ścia pro­cent azotu;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotan m., azotyn m.

:: zdrobn. azotniaczek m.

Wiktionary


azotobakter

bak­te­ria ży­ją­ca w gle­bie lub wo­dzie, po­tra­fią­ca wią­zać wolny azot z po­wie­trza; azo­bak­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, po­tocz­nie mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mi­kro­biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ni­tro­bac­ter|Wi­no­grad­sky|ref=tak., ro­dzaj tle­no­wych bak­te­rii gle­bo­wych lub wod­nych zdol­nych do wią­za­nia azotu at­mos­fe­rycz­ne­go (N₂) w po­stać przys­wa­jal­ną dla ro­ślin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azo­to­bak­te­ry po­pra­wia­ją żyz­ność gleby dzię­ki ni­try­fi­ka­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azotobakteryna ż.

Wiktionary


azotobakteryna

pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy żywe kul­tu­ry azo­bak­te­rów (bak­te­rii ży­ją­cych w gle­bie i w wo­dzie, ma­ją­cych zdol­ność wią­za­nia wol­ne­go azotu z po­wie­trza); szcze­pion­ka na­wo­zo­wa


SJP.pl


azotogen

szcze­pion­ka do szcze­pie­nia ro­ślin mo­tyl­ko­wych ich bak­te­ria­mi sym­bio­tycz­ny­mi


SJP.pl


azotoks

marka in­sek­ty­cy­du; Azo­tox


SJP.pl


azotolubny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który do swo­je­go pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga po­dło­ża bo­ga­te­go w związ­ki azotu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nitrofilny

Wiktionary


azotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. na­sy­ca­nie cze­goś azo­tem

Wiktionary

Azo­to­wa­nie – obrób­ka ciepl­no-che­micz­na sto­pów że­la­za po­le­ga­ją­ca na dy­fu­zyj­nym na­sy­ce­niu po­wierzch­ni me­ta­lu azo­tem. W efek­cie azo­to­wa­nia two­rzy się war­stwa wierzch­nia, któ­rej struk­tu­ra i skład fa­zo­wy za­le­ży od tem­pe­ra­tu­ry, czasu, skła­du che­micz­ne­go przed­mio­tu i at­mos­fe­ry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotek m., azotowiec m., azotan m., azotyn m., azotoks m.

 czas. azotować ndk.

 przym. azotowy, azotawy, azotanowy

Wiktionary


azotować

na­sy­cać azo­tem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­a­zo­to­wać)

 (1.1) met. na­sy­cać po­wierzch­nię me­ta­lu azo­tem, w celu zwięk­sze­nia twar­do­ści, od­por­no­ści na zu­ży­cie i ko­roz­ję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny azo­to­wać się (dk. na­a­zo­to­wać się)

 (2.1) być azo­to­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wałki roz­rzą­du zo­sta­ły azo­to­wa­ne, aby zwięk­szyć ich ży­wot­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotowanie n., azotek mrz.

 przym. azotowy

Wiktionary


azotowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca V grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: azot, fos­for, arsen, an­ty­mon i biz­mut


SJP.pl

Azo­tow­ce

Wikipedia


azotowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: azo­to­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: azot

Wiktionary


azotowiec

każdy pier­wia­stek z pią­tej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do pięt­na­stej grupy ukła­du okre­so­we­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotowanie n.

 przym. azotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pniktogen

Wiktionary


azotowy

przy­miot­nik od: azot


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. zwią­za­ny z azo­tem; za­wie­ra­ją­cy azot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­ry­na wcho­dzi w skład zasad azo­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɔˈtɔvɨ, AS: azotovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotek m., azotowiec m., azotan m., azotyn m., azotoks m., azotowanie n.

 czas. azotować ndk.

 przym. azotawy, azotanowy

Wiktionary


azotox

marka in­sek­ty­cy­du; Azo­toks


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Azo­tox – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy chlo­ro­wa­nych wę­glo­wo­do­rów
  • Azo­tox – ze­spół mu­zycz­ny z Ćmie­lo­wa gra­ją­cy punk rocka

Wikipedia


azoturia

pod­wyż­szo­ny po­ziom sub­stan­cji azo­to­wych w moczu


SJP.pl


azotyn

sól kwasu azo­ta­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu azo­ta­we­go (wzór che­micz­ny|HNO2.); zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy grupę azo­ty­no­wą (-wzór che­micz­ny|NO2.) zwią­za­ną z me­ta­lem lub innym ato­mem (zwy­kle ich grupą)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azotynowy, azotowy

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotek mrz., azotniak mrz., azotowanie n.

Wiktionary


azotynowy

→ azo­tyn


SJP.pl

Patrz:

azotyn

azotyny

sól kwasu azo­ta­we­go


SJP.pl

Azo­ty­ny, nazwa Stoc­ka: azo­ta­ny(III) – grupa związ­ków che­micz­nych, soli lub estrów kwasu azo­ta­we­go.

Wikipedia


azow

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim;

 (1.2) wojsk. ukra­iń­ski pułk sfor­mo­wa­ny w 2014 r. w od­po­wie­dzi na hy­bry­do­wą in­waz­ję Rosji;

Wiktionary

Azow ( Азов) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji w ob­wo­dzie ro­stow­skim, po­ło­żo­ne nad Donem, 7 km od jego uj­ścia do Morza Azow­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈazɔf, AS: azof

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azowski

Wiktionary


azowie

dy­na­stia bogów nor­dyc­kich


SJP.pl

Aso­wie lub Azo­wie (Æsir, aesir – wym. ['aiser] po is­landz­ku; licz­ba po­je­dyn­cza Áss, żeń­ska forma Ásynja, żeń­ska licz­ba mnoga Ásynjur – Asyny bądź Asyn­je) – jedna z dwóch głów­nych dy­na­stii bogów nor­dyc­kich, ród do­bro­czyn­nych bogów po­li­ty­ki i dzia­łań mi­li­tar­nych, któ­rzy wła­da­ją świa­tem.

Wikipedia


azowski

1. zwią­za­ny z Mo­rzem Azow­skim;
2. zwią­za­ny z Azo­wem (mia­stem w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Azo­wem (mia­stem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azow

Wiktionary


azowy

grupa azowa - grupa wcho­dzą­ca w skład niek­tó­rych związ­ków or­ga­nicz­nych, za­wie­ra­ją­ca dwa atomy azotu


SJP.pl

Azowy ( Азовы) – wieś (sieło) w Rosji, w Ja­mal­sko-Nie­niec­kim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym, w re­jo­nie szu­rysz­kar­skim. W 2021 li­czy­ła 302 miesz­kań­ców, głów­nie Chan­tów.

Wikipedia


azozwiązek

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy grupę azową


SJP.pl


azs

[czy­taj: a-zet-ES] skrót od: Aka­de­mic­ki Zwią­zek Spor­to­wy


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = sport. Aka­de­mic­ki Zwią­zek Spor­to­wy;

 (1.2) = in­form. au­to­mat ze sto­sem;

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (2.1) = med. ato­po­we za­pa­le­nie skóry;

 (2.2) = med. aler­gicz­ne za­pa­le­nie spo­jó­wek;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aka­de­mic­ki Zwią­zek Spor­to­wy
  • ato­po­we za­pa­le­nie skóry
  • aler­gicz­ne za­pa­le­nie spo­jó­wek
  • au­to­mat ze sto­sem – w in­for­ma­ty­ce, nie­de­ter­mi­ni­stycz­ny au­to­mat gra­ma­tyk bez­kon­tek­sto­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) AZS jest stu­denc­kim sto­wa­rzy­sze­niem spor­to­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿zɛt‿ˈɛs, AS: a‿zet‿es

Wiktionary


aztecki

→ Az­te­ko­wie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Az­te­ka­mi, do­ty­czą­cy Az­te­ków, ich kul­tu­ry, sztu­ki

Wiktionary

Patrz:

Aztekowie

Wymowa:

IPA: asˈtɛt͡sʲci, AS: astecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azteckość ż., Aztek mos., Azteczka ż.

 przysł. aztecko

Wiktionary


aztecko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób az­tec­ki, po az­tec­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sce­nie po­ja­wi­ły się az­tec­ko ubra­ne ma­ło­la­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azteckość ż., Aztek mos.

 przym. aztecki

Wiktionary


azteckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­po­wo az­tec­ki cha­rak­ter cze­goś, kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aztek mos.

 przym. aztecki

 przysł. aztecko

Wiktionary


aztecy

1. nazwa na­da­wa­na człon­ko­wi in­diań­skie­go ludu, przy­by­łe­go w XIII w. z pół­no­cy (z mi­tycz­nej pra­oj­czyz­ny Aztlán, która dała po­czą­tek naz­wie Az­te­ko­wie) i osia­dłe­mu w Do­li­nie Mek­sy­ku;
2. miesz­ka­niec im­pe­rium az­tec­kie­go


SJP.pl


azteczka

1. nazwa na­da­wa­na człon­ki­ni in­diań­skie­go ludu, przy­by­łe­go w XIII w. z pół­no­cy (z mi­tycz­nej pra­oj­czyz­ny Aztlán, która dała po­czą­tek naz­wie Az­te­ko­wie) i osia­dłe­mu w Do­li­nie Mek­sy­ku;
2. miesz­kan­ka im­pe­rium az­tec­kie­go


SJP.pl


aztek

1. nazwa na­da­wa­na człon­ko­wi in­diań­skie­go ludu, przy­by­łe­go w XIII w. z pół­no­cy (z mi­tycz­nej pra­oj­czyz­ny Aztlán, która dała po­czą­tek naz­wie Az­te­ko­wie) i osia­dłe­mu w Do­li­nie Mek­sy­ku;
2. miesz­ka­niec im­pe­rium az­tec­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek hi­sto­rycz­ne­go in­diań­skie­go ple­mię­e­mie­nia z Ame­ry­ki Środ­ko­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­po­cząt­ki Az­te­ków opi­su­je śred­nio­wiecz­ny do­ku­ment in­diań­ski, zwany także „Wstę­gą Wę­drów­ki”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azteckość ż.

:: fż. Azteczka ż.

 przym. aztecki

 przysł. aztecko

Wiktionary


aztekowie

naj­sil­niej­szy naród in­diań­ski w pre­ko­lum­bij­skim Mek­sy­ku; Az­te­cy


SJP.pl

Az­te­ko­wie (znani rów­nież jako Me­xi­ko­wie albo Me­szi­ko­wie) – naj­sil­niej­szy w pre­ko­lum­bij­skim Mek­sy­ku lud po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem na­hu­atl z ro­dzi­ny uto-az­tec­kiej. W mo­men­cie przy­by­cia hisz­pań­skich konk­wi­sta­do­rów Az­te­ko­wie stali na czele naj­sil­niej­szej fe­de­ra­cji miast-państw w całej Me­zo­a­me­ry­ce.

Wikipedia


azuki

fa­so­la azuki - ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych o na­sio­nach po­dob­nych do fa­so­li; fa­so­la adzu­ki


SJP.pl

Azuki (fr. "Azo­u­gui") – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­no-za­chod­niej Ma­u­re­ta­nii, na pół­noc­ny za­chód od Ataru. W XII wieku była to sie­dzi­ba dy­na­stii Al­mo­ra­wi­dów. Jej człon­ko­wie do­ko­ny­wa­li stąd na­ja­zdów na Im­pe­rium Ghany. Stąd też pod­bi­li Ma­ro­ko. Do na­szych cza­sów za­cho­wa­ły się ruiny cy­ta­de­li i ne­kro­po­lii. W oko­li­cy na­tra­fio­no na je­szcze star­sze pe­tro­gli­fy.

Wikipedia


azulan

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w sta­nach za­pal­nych skóry, błon ślu­zo­wych jamy ust­nej oraz przy skur­czach prze­wo­du po­kar­mo­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg płyn­ny z kwia­tów ru­mian­ku


SJP.pl


azulanowy

→ azu­lan


SJP.pl

Patrz:

azulan

azulejo

cien­kie płyt­ki ce­ra­micz­ne po­kry­te nie­prze­pu­szczal­nym szkli­wem; azu­le­jos


SJP.pl

Azu­le­jo – cien­kie ce­ra­micz­ne płyt­ki, naj­czę­ściej kwa­dra­to­we, po­kry­te nie­prze­pu­szczal­nym i bły­szczą­cym szkli­wem. Po­wierzch­nia azu­le­jo jest jedno lub wie­lo­ko­lo­ro­wa, gład­ka lub z fak­tu­rą. Pły­tek azu­le­jo uży­wa­no jako ele­men­tów mo­za­ik skła­da­ją­cych się z wielu, cza­sem ponad kilku ty­się­cy ele­men­tów, po­kry­wa­ją­cych całe ścia­ny, oraz jako od­dziel­nych kom­po­zy­cji de­ko­ra­cyj­nych.

Wikipedia


azulejos

cien­kie płyt­ki ce­ra­micz­ne po­kry­te nie­prze­pu­szczal­nym szkli­wem; azu­le­jo


SJP.pl


azulen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny


SJP.pl


azulenowy

→ azu­len


SJP.pl

Patrz:

azulen

azuryt

mi­ne­rał, za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi; błę­kit gór­ski; błę­kit mie­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał – za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi;

Wiktionary

Azu­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi. Mi­ne­rał po­spo­li­ty, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny.

Nazwa po­cho­dzi od per­skie­go "lazh­ward" i arab­skie­go la­zurd oz­na­cza­ją­cych barwę nie­bie­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azu­ryt przy­bie­ra od­cie­nie od jas­no­nie­bie­skie­go do gra­na­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzurɨt, AS: azuryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azurytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błękit górski, błękit miedzi

Wiktionary


azurytowy

→ azu­ryt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z azu­ry­tu, skła­da­ją­cy się z azu­ry­tu, za­wie­ra­ją­cy azu­ryt

Wiktionary

Patrz:

azuryt

Wymowa:

IPA: ˌazurɨˈtɔvɨ, AS: azurytovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azuryt

Wiktionary


azydek

sól kwasu azo­to­wo­do­ro­we­go ma­ją­ca wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we


SJP.pl


azydki

sól kwasu azo­to­wo­do­ro­we­go ma­ją­ca wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we


SJP.pl

Azyd­ki – sole lub związ­ki or­ga­nicz­ne za­wie­ra­ją­ce grupę N3. Wiele z nich ma wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we oraz sil­nie tok­sycz­ne, po­rów­ny­wal­nie z cy­jan­ka­mi.

Wikipedia


azydkowy

→ azy­dek


SJP.pl

Patrz:

azydek

azygografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. med. ba­da­nie rent­ge­now­skie żyły nie­pa­rzy­stej z uży­ciem środ­ka kon­tra­sto­we­go

Wiktionary


azyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Azja

Wiktionary


azyl

1. schro­nie­nie udzie­la­ne przez pań­stwo cu­dzo­ziem­co­wi prze­śla­do­wa­ne­mu na te­re­nie in­ne­go pań­stwa;
2. prze­no­śnie: schro­nie­nie, miej­sce bez­piecz­ne­go po­by­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce uciecz­ki, bez­piecz­ne schro­nie­nie;

 (1.2) praw. schro­nie­nie udzie­la­ne przez pań­stwo oso­bie prze­śla­do­wa­nej przez włas­ny kraj ze wzglę­dów po­li­tycz­nych lub spo­łecz­nych;

Wiktionary

Azyl ( asy­lum, z gr. "ásylon" „wolny od gra­bie­ży; nie­ty­kal­ny”; "a-" „bez” i "sýlon" „prawo za­gar­nię­cia”) – miej­sce odo­sob­nie­nia, uciecz­ki, schro­nie­nia, zwła­szcza dla osób ści­ga­nych przez prawo. Zna­cze­nie wy­wo­dzi się ze zwy­cza­ju, we­dług któ­re­go nie można było wydać prze­stęp­cy ukry­wa­ją­ce­go się w sank­tu­a­rium.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­brał więc ma­zur­ską pust­kę, uz­na­jąc ją za wy­star­cza­ją­co bez­piecz­ny azyl.

 (1.2) Licz­ba ubie­ga­ją­cych się o azyl w Szwe­cji Ukra­iń­ców wzro­sła sze­ścio­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɨl, AS: azyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azylant m., azylantka ż.

:: zdrobn. azylek m.

 przym. azylowy, azylancki

 przysł. azylancko

Wiktionary


azylancki

od­no­szą­cy się do azy­lan­ta, wła­ści­wy azy­lan­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z azy­lan­ta­mi, do­ty­czą­cy azy­lan­tów, przez­na­czo­ny dla nich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azyl mrz., azylant mos., azylowiec m., azylantka ż., azylum n.

 przym. azylowy

Wiktionary


azylant

uchodź­ca, któ­re­mu ja­kieś pań­stwo udzie­li­ło azylu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, któ­rej udzie­lo­no azylu

 (1.2) osoba ubie­ga­ją­ca się o azyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeśli Pol­ska od­ma­wia przyj­mo­wa­nia azy­lan­tów z grec­kich obo­zów, musi zor­ga­ni­zo­wać re­pa­tria­cję tych osób lub udzie­lić im zez­wo­le­nia na pobyt cza­so­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɨlãnt, AS: azylãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azyl m.

:: fż. azylantka ż.

 przym. azylancki

Wiktionary


azylantka

→ azy­lant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: azy­lant

Wiktionary

Patrz:

azylant

Powiązane:

 rzecz. azylant mos., azyl mrz.

 przym. azylancki

Wiktionary


azylowiec

osoba, która zna­la­zła azyl


SJP.pl


azylowy

→ azyl


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z azy­lem

Wiktionary

Patrz:

azyl

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku oś­wiad­czył: – Bry­tyj­ski rząd wpro­wa­dza ostre prawo azy­lo­we.

 (1.1) Wiel­ka Bry­ta­nia wy­wal­czy­ła sobie od­stęp­stwa od pow­sta­ją­cej wspól­nej po­li­ty­ki imi­gra­cyj­nej, azy­lo­wej i kon­tro­li gra­nic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azyl m.

 przym. azylancki

Wiktionary


azylski

w ar­che­o­lo­gii: kul­tu­ra azyl­ska - kul­tu­ra wczes­ne­go me­zo­li­tu


SJP.pl


azyma

chleb pie­czo­ny bez zak­wa­su i soli, uży­wa­ny jako opłat­ki, ho­stie w Ko­ście­le ka­to­lic­kim


SJP.pl


azymucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od azy­mut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azymut m.

Wiktionary


azymut

1. kąt za­war­ty mię­dzy kie­run­kiem pół­no­cy a innym, do­wol­nym kie­run­kiem, mie­rzo­ny zgod­nie z ru­chem wska­zó­wek ze­ga­ra;
2. kąt mię­dzy pła­szczyz­ną po­łud­ni­ka nie­bie­skie­go a pła­szczyz­ną prze­cho­dzą­cą przez dany obiekt oraz bie­gu­ny nie­bie­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kąt za­war­ty mię­dzy pół­noc­ną czę­ścią po­łud­ni­ka od­nie­sie­nia a danym kie­run­kiem po­zio­mym;

Wiktionary

Azy­mut (ar. "as-sumūt", "as-simūt"(lm), od "samt" – pro­sta droga, kie­ru­nek, cel) – kąt za­war­ty mię­dzy pół­noc­ną czę­ścią po­łud­ni­ka od­nie­sie­nia a danym kie­run­kiem po­zio­mym. War­tość azy­mu­tu liczy się zgod­nie z ru­chem wska­zó­wek ze­ga­ra i wy­ra­ża w mie­rze ką­to­wej, naj­czę­ściej w stop­niach. Azy­mut może słu­żyć do orien­ta­cji w te­re­nie i do orien­to­wa­nia po­mia­rów ge­o­de­zyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) War­tość azy­mu­tu boku PK obli­czy­my uwz­ględ­nia­jąc fakt, że w każ­dej ćwiart­ce ukła­du współ­rzęd­nych pro­sto­kąt­nych znaki przy­ro­stów two­rzą inną kom­bi­na­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azymucik mrz.

 przym. azymutalny

Wiktionary


azymutalny

→ azy­mut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z azy­mu­tem, do­ty­czą­cy azy­mu­tu

Wiktionary

Patrz:

azymut

Powiązane:

 rzecz. azymut m.

 przym. azymutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azymutowy

Wiktionary


azymutowy

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z azy­mu­tem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azymutalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azymutalny

Wiktionary


azyna

zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny; pi­ry­dy­na


SJP.pl


azynowy

za­wie­ra­ją­cy azynę (pi­ry­dy­nę, jeden ze związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z tym związ­kiem; pi­ry­dy­no­wy


SJP.pl


azytromycyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. an­ty­bio­tyk z grupy ma­kro­li­dów o dłu­gim okre­sie półtr­wa­nia, da­ją­cy sto­sun­ko­wo mało dzia­łań nie­po­żą­da­nych

Wiktionary

Azy­tro­my­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk ma­kro­li­do­wy, na­le­żą­cy do grupy tzw. aza­li­dów, o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym, ha­mu­ją­cym syn­te­zę bia­łek bak­te­ryj­nych. Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ką kon­cen­tra­cją w za­ka­żo­nych tkan­kach i dłu­gim okre­sem półtr­wa­nia. Wy­stę­po­wa­nie i na­si­la­nie się ob­ja­wów nie­po­żą­da­nych jest mniej­sze niż u ery­tro­my­cy­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azy­tro­my­cy­nę zwy­kle przyj­mu­je się przez trzy dni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa systematyczna: 9-deoksy-9α-aza-9α-metylo-9α-homoerytromycyna A; nazwy handlowe: Azibiot, Azimycin, Aziteva, Azithro-Mepha, Azithromycin-1A Pharma, Azithromycin-Ratiopharm, Azitrin, Azitrogen, AzitroLEK, Azitrox, Azix, Azycyna, Azyter, Bactrazol, Canbiox, Macromax, Macromaxicn, Nobaxin, Oranex, Sumamed, Zetamax; wzór sumaryczny C38H72N2O12

Wiktionary


ać

spój­nik

 (1.1) stpol. aby

par­ty­ku­ła

 (2.1) stpol. niech, oby

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Daj, ać ja po­bru­szę, a ty po­czy­waj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ɕ, AS: ać

Wiktionary


aćarja

mistrz, na­u­czy­ciel w hin­du­iz­mie; acza­ria


SJP.pl

Aćar­ja (de­wa­na­ga­ri आचार्य, trans­li­te­ra­cja "ācārya", ang. "acha­rya", jap. "ajari"; tyb. "Lob­pyn") – mistrz, pro­fe­sor. Tytuł na­da­wa­ny w Azji Środ­ko­wej w re­li­giach dhar­micz­nych wiel­kim du­cho­wym na­u­czy­cie­lom (sa­na­ta­nad­har­my) i wy­bit­nie wyksz­tał­co­nym uczo­nym.

Wikipedia


aćpan

daw­niej: tytuł grzecz­no­ścio­wy, skrót od wy­ra­że­nia "wasz­mość pan", zwy­kle jako zwrot kie­ro­wa­ny wprost do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu "pan", "wy" (zwy­kle z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia); acpan, aspan, wać­pan, wac­pan, wa­span, asan, acan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Co aćpan ple­śće­ciesz! — za­wo­łał Łow­czy — co aćpan ple­śće­ciesz! ze­sta­rza­łeś się i w pięt­kę go­nisz…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. aćpani ż.

Wiktionary


aćpani

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy kie­ro­wa­ny do ko­bie­ty, skrót zwro­tu: wasz­mość pani; ac­pa­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toć za­wiść nie mo­gą­ca stra­wić cnoty, wdzię­ków i wpły­wów ać­pa­ni, śmié gło­sić, żeś była panną re­spek­to­wą w domu ś. p., któ­re­go worek lepiéj dźwię­czał, niż tar­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. aćpan m.

Wiktionary


ała

wy­krzy­knik

 (1.1) okrzyk bólu

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) in­fant. gw-pl|Górny Śląsk. miej­sce bo­les­ne

 (2.2) żart. gw-pl|Górny Śląsk. coś nie tak z głową, szaj­ba, idio­tyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ała! To jest go­rą­ce!

 (2.1) On mo ała na pra­wyj szła­pie.

 (2.2) Ty mosz ała!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawa, AS: au̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aua!, au!, auć!

Wiktionary


ałabaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. ow­cza­rek środ­ko­wo­az­ja­tyc­ki

Wiktionary


ałajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ała­jem (Gó­ra­mi Ałaj­ski­mi), do­ty­czą­cy Ałaju (Gór Ałaj­skich)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałaj mrz.

Wiktionary


ałapajewsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, na Uralu, po­ło­żo­ne nad rzeką Nejwą;

Wiktionary

Ała­pa­jewsk (ros. Алапаевск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, na

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałapajewski

Wiktionary


ałas

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. niec­ka w ska­łach luź­nych pow­sta­ją­ca wsku­tek wy­ta­pia­nia kli­nów lo­do­wych na ob­sza­rach wy­stę­po­wa­nia wie­lo­let­niej zmarz­li­ny;

Wiktionary

Ałas – forma ge­o­lo­gicz­na zwią­za­na z ter­mo­kra­sem. Za­głę­bie­nie lub niec­ka, pow­sta­ją­ce w ska­łach luź­nych na sku­tek wy­ta­pia­nia lodu grun­to­we­go wy­peł­nia­ją­ce­go szcze­li­ny sieci po­li­go­nal­nych, w szcze­gól­no­ści kli­nów lo­do­wych. Są ty­po­we dla re­jo­nu wiecz­nej zmarz­li­ny, gdzie war­stwa czyn­na grun­tu sięga do głę­bo­ko­ści wy­stę­po­wa­nia. Ałasy mogą mieć śred­ni­cę pa­ru­set me­trów.

Wikipedia


ałatyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim, Mor­do­wii i Czu­wasz­ji, lewy do­pływ Sury;

 (1.2) geogr. mia­sto w Rosji, w Czu­wasz­ji, po­ło­żo­ne nad Ała­ty­rem (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ała­tyr – rzeka w Rosji, do­pływ Sury
  • Ała­tyr – mia­sto w Rosji, w Czu­wasz­ji
  • Ala­tyr – mi­tycz­ny ka­mień, na któ­rym wy­ra­sta drze­wo świa­ta

Wikipedia


ałazeja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Ja­ku­cji;

Wiktionary

Ała­ze­ja (ros. Алазея, "Ała­zie­ja") – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Ja­ku­cji. Dłu­gość 1590 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 64 700 km²; śred­ni prze­pływ przy uj­ściu 320 m³/s.

Pow­sta­je na pła­sko­wy­żu Ała­zej­skim z po­łą­cze­nia rzek "Ka­dył­czan" i "Nel­kan"; pły­nie niez­wy­kle krę­tym bie­giem przez ni­zi­nę Ko­łym­ską; ucho­dzi do Morza Wschod­nio­sy­be­ryj­skie­go dzie­ląc się na kilka odnóg. Głów­ny do­pływ Ros­so­cha (lewy). W do­rze­czu ponad 24000 je­zior, prze­waż­nie nie­wiel­kich.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałazejski

Wiktionary


ałazejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ała­ze­ją, do­ty­czą­cy Ała­zei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałazeja ż.

Wiktionary


ałczewsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na po­łud­nio­wo-wschod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie łu­gań­skim;

Wiktionary

Ał­czewsk ( Алчевськ) – mia­sto na po­łud­nio­wo-wschod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie łu­gań­skim, w Do­niec­kim Za­głę­biu Wę­glo­wym, od­da­lo­ne 45 km od Łu­gań­ska. Sta­cja ko­le­jo­wa.

Od 1961 mia­sto trzy razy zmie­nia­ło nazwy. Od 1931 do 1961 na­zy­wa­ło się Wo­ro­szy­łowśk (Ворошиловск), póź­niej do 1991 Kom­mu­narśk (Коммунарск), od 1991 na­zy­wa się Ał­czewsk.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałczewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Woroszyłowsk (1931-1961), hist. Komunarsk (1962-1992)

Wiktionary


ałdan

rzeka w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji we wschod­niej Sy­be­rii, prawy do­pływ Leny;

 (1.2) geogr. mia­sto w Rosji, w Ja­ku­cji; oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ułusu ał­dań­skie­go;

Wiktionary

Ałdan (ros. Алдан) – rzeka w Rosji we wschod­niej Sy­be­rii (Ja­ku­cja); prawy (i za­ra­zem naj­za­sob­niej­szy w wodę) do­pływ Leny; dłu­gość 2273 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 729 tys. km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 5060 m³/s.

Źró­dła w Pa­śmie Sta­no­wym. W gór­nym biegu pły­nie na pół­noc­ny wschód przez Góry Ał­dań­skie, licz­ne progi i by­strza; w środ­ko­wym biegu pły­nie na pół­noc­ny wschód i na pół­noc po­mię­dzy Pła­sko­wy­żem Nad­leń­skim a pas­ma­mi gór­ski­mi Sette-Daban i Uła­chan-Bom; w dol­nym biegu pły­nie na pół­noc­ny za­chód po Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ja­kuc­kiej two­rząc licz­ne od­no­gi i sta­ro­rze­cza.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałdański

Wiktionary


ałdański

→ Ałdan (rzeka w Azji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ał­da­nem (rzeką na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji lub mia­stem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałdan mrz.

Wiktionary


ałganow

naz­wi­sko


SJP.pl


ałma-ata

naj­więk­sze mia­sto i dawna sto­li­ca Ka­zach­sta­nu; Ałma Ata, Ał­ma­ty


SJP.pl


ałmaacki

przy­miot­nik od mia­sta: Ałma Ata; ał­mac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ał­ma­ta­mi (Ałma-Atą)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałmaatka ż., ałmaatczyk mos., ałmatczyk mos., ałmatka ż., Ałma-Ata ż., Ałmaty nmos.

 przym. ałmacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałmacki

Wiktionary


ałmaatczyk

miesz­ka­niec Ałma Aty (mia­sta w Ka­zach­sta­nie); Ał­mat­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ałma Aty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Igor jest ro­do­wi­tym ał­ma­at­czy­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałma Ata ż.

:: fż. ałmaatka ż.

 przym. ałmaacki

Wiktionary


ałmaatka

miesz­kan­ka Ałma Aty (mia­sta w Ka­zach­sta­nie); Ał­mat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ałma Aty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­bab­cia Nadii była ro­do­wi­tą ał­ma­at­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałmaacki

 rzecz. Ałma Ata ż.

:: fm. ałmaatczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ałmatka

Wiktionary


ałmacki

przy­miot­nik od: Ałma Ata; ał­ma­ac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ał­ma­ta­mi (Ałma-Atą)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałmatczyk mos., ałmatka ż., Ałma-Ata ż., Ałmaty nmos.

 przym. ałmaacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałmaacki

Wiktionary


ałmatczyk

miesz­ka­niec Ałma Aty (mia­sta w Ka­zach­sta­nie); Ał­ma­at­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ał­ma­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego ro­dzi­ce są ro­do­wi­ty­mi ał­mat­czy­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałmacki, ałmaacki

 rzecz. Ałmaty lm nm.

:: fż. ałmatka ż.

Wiktionary


ałmatka

miesz­kan­ka Ałma Aty (mia­sta w Ka­zach­sta­nie); Ał­ma­at­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ał­ma­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Leny była ro­do­wi­tą ał­mat­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałmaty lm nm.

:: fm. ałmatczyk mos.

 przym. ałmacki, ałmaacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ałmaatka

Wiktionary


ałmaty

naj­więk­sze mia­sto i dawna sto­li­ca Ka­zach­sta­nu; Ałma-Ata, Ałma Ata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Ka­zach­sta­nu, do 1997 sto­li­ca kraju;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Ka­zach­sta­nu, do 1997 sto­li­ca kraju

Wiktionary

Ał­ma­ty, Ałma-Ata ( Алматы, Алматы lub Алма-Ата) – naj­więk­sze mia­sto Ka­zach­sta­nu, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju, na wy­so­ko­ści ok. 700 m n.p.m. u pod­nó­ża Za­i­lij­skie­go Ała­tau (Tien­szan), w po­bli­żu gra­ni­cy z Kir­gi­sta­nem, na te­re­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się dużą ak­tyw­no­ścią sejs­micz­ną. Mia­sto sta­no­wi głów­ny oś­ro­dek prze­my­sło­wy, kul­tu­ral­ny i na­u­ko­wy Ka­zach­sta­nu: znaj­du­je się w nim oraz licz­ne uczel­nie. W la­tach 1991–1997 pier­wsza sto­li­ca nie­pod­le­głe­go Ka­zach­sta­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mie­li­śmy mię­dzy­lą­do­wa­nie w Ał­ma­tach w Ka­zach­sta­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈma.tɘ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałmatczyk mos., ałmatka ż.

 przym. ałmacki, ałmaacki

Wiktionary


ałsknechtować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­słu­gi­wać

Wiktionary


ałsztojer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiano, posag

Wiktionary


ałtaj

1. sy­stem gór­ski w Azji Środ­ko­wej;
2. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. az­ja­tyc­kie pasmo gór­skie;

 (1.2) geogr. polit. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Ałtaj (ros. Алтай; kaz. Алтай; mong. Алтайн нуруу, "Al­tajn nuruu"; chiń. upr. 阿尔泰山脉; pi­ny­in "Ā’ěrtài Shānmài") – łań­cuch gór­ski w Azji Środ­ko­wej, na te­ry­to­rium Rosji, Ka­zach­sta­nu, Chin i Mon­go­lii. Roz­cią­ga się na dłu­go­ści ponad 2000 km od rów­nin pu­sty­ni Gobi ku pół­noc­ne­mu za­cho­do­wi, roz­sze­rza­jąc się w czę­ści za­chod­niej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aba­kań­skie ogie­ry cie­szy­ły się (…) po­wo­dze­niem na Ał­ta­ju, gdzie z ich po­mo­cą ulep­szo­no i usz­la­chet­nio­no miej­sco­wą rasę koni, pra­wie wy­ra­dza­ją­cą się i zdrob­nia­łą.

 (1.1) Wy­pły­wa jako Czar­ny Ir­tysz z lo­dow­ców na po­łud­nio­wo-za­chod­nich zbo­czach Ał­ta­ju Mon­gol­skie­go w Chi­nach, nie­da­le­ko gra­ni­cy z Mon­go­lią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtaj, AS: au̯tai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałtajski mrz., Ałtajczyk mos., Ałtajka ż.

 przym. ałtajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Republika Ałtaju

Wiktionary


ałtajczyk

miesz­ka­niec Ał­ta­ju, au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ał­ta­ju (Re­pu­bli­ki Ał­ta­ju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałtaj mrz.

:: fż. Ałtajka ż.

 przym. ałtajski

Wiktionary


ałtajka

miesz­kan­ka Ał­ta­ju (au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ał­ta­ju (Re­pu­bli­ki Ał­ta­ju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałtaj mrz.

:: fm. Ałtajczyk mos.

 przym. ałtajski

Wiktionary


ałtajski

przy­miot­nik od: Ałtaj


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ał­ta­jem, do­ty­czą­cy Ał­ta­ju

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ał­taj­ski (wła­ści­wy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tędy wła­śnie, po­przez do­li­ny ał­taj­skie, prze­mie­szcza­ły się ludy z za­cho­du na wschód i ze wscho­du na za­chód.

 (2.1) Miron znał kilka zdań w ał­taj­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtajsʲci, AS: au̯tai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałtaj mrz., Ałtajczyk mos., Ałtajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) daw. ojrocki

Wiktionary


ałtarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. oł­tarz

Wiktionary


ałun

uwod­nio­ny siar­czan gli­no­wo-po­ta­so­wy, sto­so­wa­ny w far­biar­stwie, gar­bar­stwie, pa­pier­nict­wie oraz w lecz­nict­wie do ta­mo­wa­nia ran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sto­so­wa­ny w gar­bar­stwie i me­dy­cy­nie, roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, kry­sta­licz­ny siar­czan me­ta­lu

 (1.2) chem. pot. ałun po­ta­so­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ałun po­ta­so­wy – zwy­cza­jo­wa nazwa dwu­na­sto­wod­ne­go siar­cza­nu glinu po­ta­su, , także mi­ne­rał tego związ­ku
  • – zwy­cza­jo­wa nazwa dwu­na­sto­wod­nych siar­cza­nów mie­sza­nych o wzo­rze ogól­nym {{chem2|M^{I}M^{III}(SO4)2*12H2O}}, także mi­ne­ra­ły tych związ­ków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawũn, AS: au̯ũn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałunowy

Wiktionary


ałunator

urzą­dze­nie wspo­ma­ga­ją­ce pracę fil­trów oczy­szcza­ją­cych wodę przez do­da­wa­nie do niej środ­ka che­micz­ne­go wy­wo­łu­ją­ce­go ko­a­gu­la­cję za­nie­czy­szczeń sta­łych i osia­da­nie ich na dnie


SJP.pl


ałunit

mi­ne­rał, za­sa­do­wy siar­czan po­ta­su i glinu; ka­mień ału­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. siar­czan gli­no­wo-po­ta­so­wy KAl3 (SO4)2 (OH)6, sto­so­wa­ny do otrzy­my­wa­nia ałunu;

Wiktionary

Ału­nit (ka­mień ału­no­wy) – mi­ne­rał, hy­drok­so­siar­czan glinu i po­ta­su KAl3[(OH)6/(SO4)2]. Nazwa po­cho­dzi od "łac. Alu­nit (alu­men) lub franc. alun = ałun", po­nie­waż z mi­ne­ra­łu tego otrzy­mu­je się ałun.

Wikipedia


ałunitowy

→ ału­nit


SJP.pl

Patrz:

ałunit

ałunowy

zwią­za­ny z ału­nem, za­wie­ra­ją­cy ałun (np. ka­mień ału­no­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ałun, wła­ści­wy ału­no­wi, do­ko­ny­wa­ny przy uży­ciu ałunu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałun mrz.

Wiktionary


ałuny

uwod­nio­ny siar­czan gli­no­wo-po­ta­so­wy, sto­so­wa­ny w far­biar­stwie, gar­bar­stwie, pa­pier­nict­wie oraz w lecz­nict­wie do ta­mo­wa­nia ran


SJP.pl


ałupka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Re­pu­bli­ce Au­to­no­micz­nej Krymu, nad Mo­rzem Czar­nym;

Wiktionary

Ałup­ka (ukr. "Алупка", krm. "Alup­ka", ros. "Алупка") – mia­sto na Ukra­i­nie, w Re­pu­bli­ce Au­to­no­micz­nej Krymu, nad Mo­rzem Czar­nym, 17 km na po­łud­nio­wy za­chód od Jałty; około 8,7 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałupski

Wiktionary


ałuszta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa na Kry­mie;

Wiktionary

Ałusz­ta ( Алушта, Алушта, Aluşta) – ukra­iń­ska miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa na Kry­mie. Od marca 2014 znaj­du­je się pod oku­pa­cją Rosji. Mia­sto leży nad Mo­rzem Czar­nym, na tra­sie Sym­fe­ro­pol–Jałta.

Ałusz­ta jest po­ło­żo­na w do­li­nie rzek Ułu-Uzień i De­mer­dżi oto­czo­nej gó­ra­mi z do­mi­nu­ją­cy­mi szczy­ta­mi Cza­tyr-Dahu i De­mer­dży.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałusztański

Wiktionary


ałycza

cier­ni­ste drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; owoc tej ro­śli­ny; śliwa ały­cza, śliwa roz­cza­pie­rzo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pru­nus ce­ra­si­fe­ra|ref=tak. lub nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pru­nus di­va­ri­ca­ta., cier­ni­sty krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ro­sa­ce­ae|ref=tak.), o ma­łych ja­dal­nych owo­cach, czę­sto upra­wia­ne jako ro­śli­na ży­wo­pło­to­wa;

 (1.2) bot. owoc ały­czy (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałyczowy

Wiktionary


ałyczowy

zwią­za­ny z ały­czą, do­ty­czą­cy ały­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ały­czą

 (1.2) zro­bio­ny z owo­ców ały­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałycza ż., ałycz ż.

Wiktionary


ałła

ro­syj­skie imię żeń­skie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) okrzyk wo­jen­ny Tur­ków i Ta­ta­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałłachowanie n., ałłakowanie n.

 czas. ałłachować ndk., ałłakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hałła

Wiktionary


ałłach

rzad­ko w is­la­mie: Bóg, stwór­ca świa­ta i naj­wyż­szy sę­dzia; Allah, Al­lach, Ałłah


SJP.pl


ałłachowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie okrzy­ku „ałła”

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ałłachować ndk.

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłakowanie, hałłakowanie, hałłakowanie

Wiktionary


ałłachować

daw­niej: wołać "ałła" (okrzyk wo­jen­ny Ta­ta­rów i Tur­ków); ał­ła­ko­wać, hał­ła­cho­wać, hał­ła­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wołać „ałła!”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałłachowanie n.

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłakować, hałłakować, hałłakować

Wiktionary


ałłah

rzad­ko w is­la­mie: Bóg, stwór­ca świa­ta i naj­wyż­szy sę­dzia; Allah, Al­lach, Ał­łach


SJP.pl


ałłakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie okrzy­ku bo­jo­we­go „ałła”

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ałłakować

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłachowanie, hałłakowanie, hałłakowanie

Wiktionary


ałłakować

daw­niej: wołać "ałła" (okrzyk wo­jen­ny Ta­ta­rów i Tur­ków); ał­ła­cho­wać, hał­ła­cho­wać, hał­ła­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wołać „ałła!”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałłakowanie n.

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłachować, hałłakować, hałłakować

Wiktionary


ań-cwaj

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zaraz, szyb­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo bydym ań-cwaj na­zodź.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaroz, zarozki

Wiktionary


ańcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|ż., forma imie­nia Anna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Anna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Ana, reg. śl. Andzia

Wiktionary


ańfachowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwy­kły

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. po­gard. kiep­ski, byle jaki

Wiktionary


ańfart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. wjazd na teren ofi­cy­ny

Wiktionary


ańlasfarba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. farba pod­kła­do­wa

Wiktionary


aśka

zdrob­nie­nie od: Jo­an­na (imię żeń­skie); Asia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Jo­an­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale akcja! Aśka po­wie­dzia­ła dy­rek­to­ro­wi, że jest idio­tą!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Joanna ż.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Asia, Asieńka; neutr. Joanna

Wiktionary


aśram

aś­ra­ma, asz­ram, asz­ra­ma;
1. każde z czte­rech sta­diów życia człon­ków trzech wyż­szych sta­nów spo­łe­czeń­stwa in­dyj­skie­go (warna);
2. pu­stel­nia, erem


SJP.pl


aśrama

asz­ra­ma, asz­ram, aśram;
1. każde z czte­rech sta­diów życia człon­ków trzech wyż­szych sta­nów spo­łe­czeń­stwa in­dyj­skie­go (warna);
2. pu­stel­nia, erem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aś­ra­ma (sta­dium życia)
  • Aś­ra­ma (pu­stel­nia)

Wikipedia


aśćka

dawny tytuł grzecz­no­ścio­wy w od­nie­sie­niu do ko­biet; wasza mi­łość, waść­ka


SJP.pl


aż

spój­nik lub par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …pod­kre­śla­ją­ca wiel­kość ja­kiejś cechy

spój­nik

 (2.1) …wska­zu­ją­cy, do ja­kie­go mo­men­tu czasu trwa­ła wcze­śniej wspom­nia­na czyn­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wie­dzia­łem, że w Wiel­kiej Bry­ta­nii miesz­ka­nia są aż tak dro­gie.

 (1.1) Tomek jeź­dzi sa­mo­cho­dem aż do prze­sa­dy ostroż­nie; moim zda­niem mógł­by jeź­dzić tro­chę szyb­ciej.

 (1.1) Z po­wo­du spóź­nie­nia jed­ne­go z pre­le­gen­tów kon­fe­ren­cja prze­dłu­ży­ła się aż do go­dzi­ny 18.

 (2.1) Tak długo pró­bo­wał, aż w końcu udało mu się zło­żyć usz­ko­dzo­ny me­cha­nizm w ca­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aʃ, AS: aš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk aże

 (2.1) dopóki; gw. Górny Śląsk aże

Wiktionary


ażarele

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim;

Wiktionary

Aża­re­le (lit. "Ežerėlis") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ko­wień­skim, 25 km od Kowna.

W XIX w. ob­szar leżał w gra­ni­cach po­wia­tu ma­riam­pol­skie­go Kró­le­stwa Pol­skie­go. Osada roz­wi­nę­ła się w XX w. w związ­ku z wy­do­by­ciem torfu. W 1956 uzy­ska­ła sta­tus osied­la typu miej­skie­go. W 1956 pow­stał dom kul­tu­ry, w 1963 ot­war­to bi­blio­te­kę, a w l. 1992-1998 pow­stał ko­ściół pw. św. An­to­nie­go Pa­dew­skie­go. W 2006 zat­wier­dzo­no herb mia­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Aża­re­la|Ms=Aża­re­lu.

Wiktionary


ażby

prze­sta­rza­łe: spój­nik zdań okre­śla­ją­cych prze­ciąg czasu, ter­min, ko­niec ocze­ki­wa­nia itp.


SJP.pl


aże

daw­niej, gwa­ro­wo: aż


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol., także. gw-pl|Górny Śląsk,Miedź­na,Pod­ha­le,San,Piń­czów,Kie­lec­kie,Ru­da­wa,Opole,Wie­luń,Ra­dom­sko,Rabka-Zdrój,Za­ko­pa­ne,Żarki, Sie­wierz, Pi­li­ca,Za­gó­rze,Ni­dzi­ca, Ełk. aż

 (1.2) gw-pl|Dzier­ży­sła­wi­ce. tylko, je­dy­nie

spój­nik

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. aż, że

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A tu ano i u nas by­wa­ją, / co byli aże dwa roki / w Ja­po­nii; jak była wojna.

Wiktionary


ażeby

par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca ży­cze­nie, zwy­kle tre­ści ujem­nej (wzmoc­nio­ne żeby)


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) zob. aby.

wy­krzy­knik

 (2.1) reg. pozn. …żeby nie wiem co!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu czyta po­wieść, ten roz­dział, kiedy, pod­czas gwiaź­dzi­stej nocy, p. Ram­ba­ud na­pra­wiał zep­su­tą lalkę małej Joasi, He­le­na to­nę­ła we łzach bez­przed­mio­to­we­go żalu, a Opat Jouve ra­dził, ażeby wysz­ła za mąż.

 (2.1) Nie dam sie na to na­mó­wić, ażeby!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈʒɛbɨ, AS: ažeby

Wiktionary


ażio

wy­ra­żo­na pro­cen­to­wo nad­wyż­ka kursu dewiz, pa­pie­rów war­to­ścio­wych po­wy­żej ich war­to­ści no­mi­nal­nej; agio; aggio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. nad­wyż­ka kursu dewiz, pa­pie­rów war­to­ścio­wych ponad ich war­tość no­mi­nal­ną;

Wiktionary

Ażio (także we wło­skiej pi­sow­ni "aggio" lub fran­cu­skiej "agio", ar­cha­icz­ne ażjo lub ażyo) – po­ję­cie z dzie­dzi­ny eko­no­mii, oz­na­cza­ją­ce wyż­szy kurs po­sia­da­nych dewiz lub pa­pie­rów war­to­ścio­wych niż ich war­tość no­mi­nal­na.

W zna­cze­niu pier­wot­nym (uży­wa­na była także nazwa "mien­ne" albo "przy­da­wa­nie") róż­ni­ca war­to­ści to­wa­rów jed­ne­go ponad drugi, potem róż­ni­ca war­to­ści mo­ne­ty ban­ko­wej ponad obie­go­wą (lub na od­wrót), nad­pła­ta, prze­wyż­ka ceny tar­go­wej, pie­nię­dzy lub pa­pie­rów pu­blicz­nych ponad ich no­mi­nal­ną war­tość.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ażiotaż mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agio, aggio, ażyo

Wiktionary


ażiotaż

spe­ku­la­cyj­na gra na gieł­dzie wy­ko­rzy­stu­ją­ca róż­ni­ce kur­sów pa­pie­rów war­to­ścio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­nans. spo­sób spe­ku­la­cji na gieł­dzie opar­ty na róż­ni­cach kur­sów pa­pie­rów war­to­ścio­wych

Wiktionary

Ażio­taż albo ażio­tar­stwo – spe­ku­la­cje wy­ko­rzy­stu­ją­ce pod­no­sze­nie lub ob­ni­ża­nie war­to­ści pie­nięż­nych, pa­pie­rów ren­to­wych, obli­ga­cji, akcji wszel­kie­go ro­dza­ju, weks­li itp. po­łą­czo­ne z dzia­ła­nia­mi zmie­rza­ją­cy­mi do sztucz­ne­go od­dzia­ły­wa­nia na kształ­to­wa­nie się ich cen tak w kie­run­ku ich zwyż­ki, jak i ob­niż­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plagą na­sze­go mia­sta jest ażio­taż bi­le­tów ko­le­jo­wych i prze­kup­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażio n.

Wiktionary


ażur

1. de­ko­ra­cyj­na kom­po­zy­cja ot­wo­rów w do­wol­nym ma­te­ria­le; ażury;
2. haft lub dzia­ni­na z dziur­ka­mi;
3. ozdo­ba ju­bi­ler­ska z cien­kich dru­ci­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. techn. ozdob­ny układ ot­wo­rów w do­wol­nym ma­te­ria­le

 (1.2) przed­miot zdo­bio­ny ażu­rem (1.1)

 (1.3) włók. ro­dzaj haftu lub dzia­ni­ny z dziu­recz­ka­mi

Wiktionary

Ażur (z franc. "ajour" – dziur­ka) – ro­dzaj zdo­bie­nia po­le­ga­ją­cy na wy­cię­ciu w ma­te­ria­le ot­wo­rów o ozdob­nym kształ­cie, skom­po­no­wa­nych tak, aby prześ­wi­ty­wa­ła przez nie pła­szczyz­na tła. Ten ozdob­ny układ ot­wo­rów wy­ko­ny­wa­ny jest w do­wol­nym ma­te­ria­le i two­rzy ze­spół de­ko­ra­cyj­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ażurek m., ażurka ż., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ażurowość

 (1.2) filigran

 (1.3) koronka

Wiktionary


ażurek

zdrob­nie­nie od: ażur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. zdrobn. od: ażur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur m., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ażur, mereżka, ścieg obrąbkowy

Wiktionary


ażurka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. pi­san­ka wy­ko­na­na z wyd­musz­ki jaja po­przez wy­wier­ca­nie sy­me­trycz­nych wzo­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju stało coś w ro­dza­ju drzew­ka ozdo­bio­ne­go ażur­ka­mi z wyd­mu­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurowość ż.

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisanka ażurowa

Wiktionary


ażurki

zdrob­nie­nie od: ażur


SJP.pl


ażurkowy

→ ażu­rek


SJP.pl

Patrz:

ażurek

ażurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie w ja­kimś ma­te­ria­le ot­wo­rów w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ćwierć­brog­sy cha­rak­te­ry­zu­ją się tylko ażu­ro­wa­niem wzdłuż szwów, ale na nosku nie mają wy­bi­te­go me­da­lio­nu, czę­sto też kra­wę­dzie nie są ząb­ko­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurek mrz., ażurowość ż.

 czas. ażurować

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary


ażurować

prze­bi­jać two­rzy­wo ot­wo­ra­mi, ukła­da­ją­cy­mi się w motyw de­ko­ra­cyj­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. wy­ko­ny­wać w two­rzy­wie układ ot­wo­rów w celu de­ko­ra­cyj­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur m., ażurek m., ażurowość ż., ażurowanie n.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary


ażurowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: ażu­ro­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: ażur

Wiktionary


ażurowo

przy­słó­wek

 (1.1) z ot­wo­ra­mi ukła­da­ją­cy­mi się we wzór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurek m., ażurka ż., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

Wiktionary


ażurowość

1. cecha cze­goś zro­bio­ne­go z ma­te­ria­łu z ot­wor­ka­mi;
2. de­li­kat­ność, przej­rzy­stość, przez­ro­czy­stość; ko­ron­ko­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ażu­ro­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurek mrz., ażurka ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ażur

Wiktionary


ażurowy

1. zro­bio­ny z ma­te­ria­łu z ot­wor­ka­mi lub z cien­kich dru­ci­ków; dziur­ko­wa­ny;
2. de­li­kat­ny, prześ­wi­tu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­sia­da spe­cjal­ne, re­gu­lar­ne ot­wo­ry, prze­pu­szcza­jąc świa­tło

 (1.2) do­ty­czą­cy haftu lub dzia­ni­ny z dziu­recz­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­che­o­lo­dzy zna­leź­li ażu­ro­wą lu­nu­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaʒuˈrɔvɨ, AS: ažurovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur m., ażurek m., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koronkowy, siatkowy

Wiktionary


ażury

1. de­ko­ra­cyj­na kom­po­zy­cja ot­wo­rów w do­wol­nym ma­te­ria­le; ażury;
2. haft lub dzia­ni­na z dziur­ka­mi;
3. ozdo­ba ju­bi­ler­ska z cien­kich dru­ci­ków


SJP.pl


b

1. trze­cia li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;
2. spół­gło­ska;
3. gło­ska;
4. sym­bol bitu (jed­nost­ka in­for­ma­cji);
5. sym­bol barnu (jed­nost­ka po­wierzch­ni);
6. sym­bol barii (jed­nost­ka ci­śnie­nia);
7. dźwięk h ob­ni­żo­ny o pół tonu; hes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. trze­cia li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

B (wy­mo­wa: "be", mi­nu­sku­ła: b) – druga li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza w danym ję­zy­ku zwy­kle spół­gło­skę zwar­tą dwu­war­go­wą dźwięcz­ną, np. [].

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

 abc • jeśli się po­wie­dzia­ło a, trze­ba po­wie­dzieć b

ety­mo­lo­gia.

 (1.1) li­te­ra ła­ciń­ska b < fenicka i północnosemicka litera bếth < gr. β; wy­mo­wa etym|niem|b.

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w za­pi­sie SignWriting: {{PJM|B.}}

źró­dła.

== b (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|b.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) ba, mi­nu­sku­ła dru­giej li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ, AS: be

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 abc • jeśli się powiedziało a, trzeba powiedzieć b

etymologia.

 (1.1) litera łacińska b < fenicka i północnosemicka litera bếth < gr. β; wymowa etym|niem|b.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== b (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|b.

znaczenia.

litera

 (1.1) ba, minuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: B

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 abc • jeśli się powiedziało a, trzeba powiedzieć b

etymologia.

 (1.1) litera łacińska b < fenicka i północnosemicka litera bếth < gr. β; wymowa etym|niem|b.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== b (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|b.

znaczenia.

litera

 (1.1) ba, minuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: B

Wiktionary


b-boy

[czy­taj: biboj] osoba tań­czą­ca bre­ak­dan­ce; bre­ak­dan­cer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba tań­czą­ca bre­ak­dan­ce

Wiktionary

B-boy/b-girl (oz­na­cza: bre­ak­boy/girl, be­at­boy/girl, bronx­boy/girl, ba­by­boy/girl) – osoba tań­czą­ca bre­ak­dan­ce (b-bo­y­ing).

Okre­śle­nie b-boy pow­sta­ło w la­tach 80. XX wieku w Bronk­sie, gdzie na­zy­wa­no tak osoby tań­czą­ce m.in. na im­pre­zach DJ-a Kool Herca, uwa­ża­ne­go za ojca chrzest­ne­go kul­tu­ry hip­ho­po­wej, w nie­ty­po­wy spo­sób wy­ko­nu­jąc to­prock, a w dal­szych eta­pach roz­wo­ju bre­ak­dan­ce’u rów­nież fo­ot­work i resz­tę ele­men­tów.

Wikipedia


b-cia

skrót od: bra­cia


SJP.pl


b-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "b"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku b (w za­pi­sie nu­to­wym z dwoma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji B-dur (1.1)

Wiktionary

B-dur – to­na­cja mu­zycz­na, która opar­ta jest na skali du­ro­wej. Jej to­ni­ką jest b.

Gama B-dur za­wie­ra dźwię­ki: b, c, d, es, f, g, a. To­na­cja B-dur za­wie­ra dwa be­mo­le.

Po­krew­ną jej mo­lo­wą to­na­cją rów­no­le­głą jest g-moll, jed­no­i­mien­ną mo­lo­wą – b-moll.

Wikipedia


b-klasowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­le­żą­cy do klasy ja­ko­ści B

Wiktionary


b-learning

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. zin­te­gro­wa­na me­to­da kształ­ce­nia, łą­czą­ca tra­dy­cyj­ne me­to­dy nauki z ak­tyw­no­ścia­mi pro­wa­dzo­ny­mi zdal­nie za po­mo­cą tech­no­lo­gii kom­pu­te­ro­wej i In­ter­ne­tu (m-le­ar­nin­giem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sche­mat prze­pro­wa­dza­nia zajęć w sy­ste­mie b-le­ar­nin­gu po­le­ga na prze­pla­ta­niu zajęć sta­cjo­nar­nych za­ję­cia­mi zdal­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. b-learningowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blended learning

Wiktionary


b-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "b"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku b (w za­pi­sie nu­to­wym z pię­cio­ma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji b-moll (1.1)

Wiktionary

b-moll – gama mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest b.

Gama b-moll w od­mia­nie na­tu­ral­nej (eol­skiej) za­wie­ra na­stę­pu­ją­ce dźwię­ki: b, c, des, es, f, ges, as. W za­pi­sie to­na­cji b-moll wy­stę­pu­je pięć be­mo­li.

Wikipedia


b.

skrót od: bier­nik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bar­dzo

 (1.2) = bez

 (1.3) = bie­żą­cy

 (1.4) = brat

 (1.5) = były

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ni­ki b. za­do­wa­la­ją osoby stu­diu­ją­ce.

 (1.2) Nie ma bez b. bez.

 (1.3) W b. roku zo­sta­ła za­pla­no­wa­na ro­zbu­do­wa.

 (1.4) Spot­kał się z b. w we­e­kend.

 (1.5) Ku­pi­łem książ­kę „Rosja i kraje b. ZSRR”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbard͡zɔ, AS: barʒo

Wiktionary


b.a.

skrót od: bez au­to­ra


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bez au­to­ra

Wiktionary


b.d.

skrót od: bez daty


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bez daty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) b.r.

Wiktionary


b.m.

skrót

 (1.1) = bez miej­sca

Wiktionary


b.o.

skrót od: bez ogra­ni­czeń (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); bez ogr.


SJP.pl


b.r.

skrót od: bez roku, brak roku wy­da­nia


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bez roku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) b.d.

Wiktionary


b.u.

skrót od: bez uwag


SJP.pl


b.v.m.

skrót od: Beata Virgo Maria (z ła­ci­ny: Najś­więt­sza Ma­ry­ja Panna)


SJP.pl


b.w.

skrót

 (1.1) = bez wy­daw­cy

Wiktionary


b.zm.

skrót od: bez zmian


SJP.pl


b/k

skró­to­wiec w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (1.1) = spoż. kulin. bez kości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do gu­la­szu zu­ży­to 5 kg karcz­ku b/k i 10 dkg smal­cu.

Wiktionary


b16

[czy­taj: be szes­na­ście] skró­to­wo: pa­pież Be­ne­dykt XVI


SJP.pl


b2b

przy­miot­nik

 (1.1) praw. zwią­za­ny z tran­sak­cja­mi za­wie­ra­ny­mi po­mię­dzy pod­mio­ta­mi go­spo­dar­czy­mi;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) praw. umowa za­wie­ra­na po­mię­dzy pod­mio­ta­mi go­spo­dar­czy­mi, zwła­szcza mię­dzy firmą a osobą pro­wa­dzą­cą jed­no­o­so­bo­wą dzia­łal­ność

Wiktionary

B2B ( bu­si­ness-to-bu­si­ness) – skrót po­cho­dzą­cy z ję­zy­ka an­giel­skie­go oz­na­cza­ją­cy tran­sak­cje po­mię­dzy dwoma lub wię­cej pod­mio­ta­mi go­spo­dar­czy­mi; okre­śle­nie re­la­cji wy­stę­pu­ją­cych po­mię­dzy przed­się­bior­stwa­mi (w odróż­nie­niu od re­la­cji po­mię­dzy przed­się­bior­stwa­mi i klien­ta­mi in­dy­wi­du­al­ny­mi, okre­śla­ny­mi jako B2C).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy two­rze­niu sy­ste­mu tran­sak­cji hand­lo­wej B2B na­le­ży pa­mię­tać, że ma on słu­żyć re­a­li­za­cji stra­te­gicz­nych celów firmy.

 (1.1) Spe­cy­fi­ka rynku B2B okre­śla za­kres dzia­łań mar­ke­tin­go­wych i ich wpływ na kon­ku­ren­cyj­ność przed­się­bior­stwa.

 (2.1) Je­że­li prze­cho­dzisz na B2B z etatu u tego sa­me­go pra­co­daw­cy, czeka Cię kilka istot­nych ogra­ni­czeń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) business-to-business

Wiktionary


ba

1. wy­krzy­knik, który wy­ra­ża głów­nie po­dziw, zdzi­wie­nie
2. w wie­rze­niach sta­ro­e­gip­skich: dusza ludz­ka gi­ną­ca wraz z cia­łem


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …za­po­wia­da­ją­ca kon­ty­nu­a­cję i wzmoc­nie­nie po­przed­niej wy­po­wie­dzi

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. wy­ra­że­nie, że od­po­wiedź jest w oczy­wi­sty spo­sób twier­dzą­ca

 (2.2) wy­ra­że­nie nie­re­al­no­ści pla­nów, ma­rzeń, itp.

 (2.3) wy­ra­że­nie za­kło­po­ta­nia

rze­czow­nik

 (3.1) rel. jedna z od­mian duszy w wie­rze­niach sta­ro­żyt­nych Egip­cjan;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba – w sta­ro­żyt­nym Egip­cie dusza ludz­ka, żywa po śmier­ci czło­wie­ka
  • Ba – mia­sto na Fidżi
  • Ba – pro­win­cja w Fidżi
  • Ba – rzeka w Fidżi
  • Ba – chiń­skie pań­stwo ist­nie­ją­ce w okre­sie Za­chod­niej Dy­na­stii Zhou
  • Ba – wieś w Ser­bii, w okrę­gu ko­lu­bar­skim, w gmi­nie Ljig
  • Ba – sym­bol pier­wiast­ka che­micz­ne­go bar
  • BA – skró­to­wiec związ­ku che­micz­ne­go β-Ala­ni­na
  • Ba – si­glum bi­blij­ne Księ­gi Ba­ru­cha
  • Ba – krwin­ki za­sa­do­chłon­ne (ba­zo­fi­le)
  • BA – skrót od Ba­che­lor of Arts – an­glo­sa­skie­go stop­nia na­u­ko­we­go
  • BA – skrót od Bu­si­ness Ar­chiv

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była ładną dziew­czy­ną. Ba, była prze­ślicz­ną dziew­czy­ną.

 (1.1) Każdy ruch, ba, każde pod­nie­sie­nie po­wiek wy­da­wa­ło się mu cięż­kim tru­dem.

 (2.1) — Masz włas­ne miesz­ka­nie? — No ba!

 (2.2) — Masz włas­ne miesz­ka­nie? — Ba! Gdyby jakiś bank dał mi kre­dyt…

 (2.3) — Dla Boga! Wać­pan tutaj? tak nie­spo­dzia­nie… — Ba! Oj­ciec wać­pan­ny za­ka­zał mi prze­stę­po­wać tu­tej­szych pro­gów, więc jej prze­ska­ku­ją.

 (2.3) Ba! ale tu wojna za pasem. Ręka zdro­wa. Wstyd ry­ce­rzo­wi w za­lo­ty cho­dzić, gdy oj­czyz­na ręce wy­cią­ga i ra­tun­ku prosi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ba, AS: ba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powiem więcej

 (2.1) jasne, oczywiście

 (2.2-3) ech

Wiktionary


baal

ka­na­nej­ski i fe­nic­ki bóg przy­ro­dy i płod­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. mit. sta­ro­żyt­ne bó­stwo se­mic­kie, które czczo­no głów­nie w re­gio­nie Ka­na­a­nu i Sy­ro­pa­le­sty­ny; bóg burzy, de­szczu i uro­dza­ju

Wiktionary

Baal (ugar.: 𐎁𐎓𐎍; fenic.: 𐤁𐤏𐤋; ‏בַּעַל‎, trb.: "Ba`al"; akad.: "Bēlu"; ‏بعل‎) – se­mic­ki bóg burzy i de­szczu, któ­re­go oś­rod­kiem kultu było mia­sto Uga­rit.

Imię "Baal" na­le­ża­ło­by ra­czej uwa­żać za ty­tu­la­tu­rę, gdyż oz­na­cza ono do­słow­nie „Pan”. Wła­ści­we imię uga­ryc­kie­go boga burzy za­pi­sy­wa­no 𐎅𐎄 ("hd") i wo­ka­li­zo­wa­no praw­do­po­dob­nie jako "Haddu", co od­po­wia­da ara­mej­skie­mu "Hadad" oraz aka­dyj­skie­mu "Adad".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bi­blii Baal jest czę­sto przed­sta­wia­ny jako fał­szy­we bó­stwo.

Wiktionary


baalbecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­al­be­kiem, do­ty­czą­cy Ba­al­be­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baalbek mrz.

Wiktionary


baalbek

mia­sto w Li­ba­nie


SJP.pl

Ba­al­bek, Ba­la­bakk ( ‏بعلبك‎) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Li­ba­nie, po­ło­żo­ne w do­li­nie Bekaa po­mię­dzy gó­ra­mi Liban i An­ty­li­ban (86 km na pół­noc­ny wschód od Bej­ru­tu).

Czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto kraju z licz­bą miesz­kań­ców prze­kra­cza­ją­cą 80 ty­się­cy.

Wikipedia


baalizm

kult Baala, zwią­za­ny z do­rocz­nym cy­klem prze­mian w przy­ro­dzie


SJP.pl


baas

(skrót od: arab. Hizb al-Ba's al-Ara­bijj al-Isz­ti­ra­kijj) So­cja­li­stycz­na Par­tia Odro­dze­nia Arab­skie­go, pa­na­rab­ska par­tia po­li­tycz­na; Baas


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BaaS — Bac­kend as a Ser­vi­ce, usłu­ga chmu­ry obli­cze­nio­wej
  • Ber­nard Baas — fran­cu­ski fi­lo­zof
  • Gil­ber­to Keb Baas — mek­sy­kań­ski bok­ser
  • Jan Baas — ho­len­der­ski po­li­tyk i na­u­czy­ciel
  • Par­tia Baas,
  • Bas

Wikipedia


baasista

zwo­len­nik dok­try­ny po­li­tycz­nej pa­na­rab­skiej par­tii Baas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek irac­kiej Par­tii Baas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baasizm m.

:: fż. baasistka ż.

 przym. baasistowski

Wiktionary


baasistka

→ ba­a­si­sta


SJP.pl

Patrz:

baasista

baasizm

dok­try­na po­li­tycz­na pa­na­rab­skiej par­tii BAAS


SJP.pl

Ba­a­sizm – na­cjo­na­li­stycz­na ide­o­lo­gia po­li­tycz­na sfor­mu­ło­wa­na w la­tach 40. XX wieku przez Mi­che­la Afla­ka, opar­ta na ha­słach jed­no­ści arab­skiej, wol­no­ści i so­cja­liz­mu (utoż­sa­mia­ne­go z hu­ma­niz­mem i wyz­wo­le­niem czło­wie­ka, je­dy­nie w nie­wiel­kim stop­niu toż­sa­me­go z mark­siz­mem), za­kła­da­ją­ca szcze­gól­ne hi­sto­rycz­ne po­słan­nict­wo Ara­bów.

Wikipedia


baasskap

su­pre­ma­cja (gł. Eu­ro­pej­czy­ków w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki)


SJP.pl


bab

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|baba.

Wiktionary

Saj­jid Ali Mu­ham­mad (ur. 20 paź­dzier­ni­ka 1819, zm. 9 lipca 1850) – ku­piec z Szi­ra­zu, który w 1844 roku ogło­sił się „Babem” – bramą do Al­la­ha i za­po­wia­dał na­dej­ście Tego, Któ­re­go Bóg Ob­ja­wi – obie­ca­ne­go wszyst­kich re­li­gii. Był za­ło­ży­cie­lem ba­biz­mu.

Życie Baba na pod­sta­wie podań wyz­naw­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 90% bab po­ni­żej 30 roku życia ma siano w gło­wie za­miast mózgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bap, AS: bap

Wiktionary


baba

1. żar­to­bli­wie albo z nie­chę­cią o ko­bie­cie;
2. prze­sta­rza­łe: stara ko­bie­ta; sta­rusz­ka;
3. żona, na­rze­czo­na, ko­chan­ka;
4. hand­lar­ka, prze­kup­ka, zwła­szcza przy­wo­żą­ca towar ze wsi;
5. o chłop­cu, męż­czyź­nie tchórz­li­wym, nie­śmia­łym, znie­wie­ścia­łym;
6. cia­sto w kształ­cie ścię­te­go stoż­ka;
7. część ka­fa­ra ude­rza­ją­ca wbi­ja­ny pal;
8. posąg ka­mien­ny, zwy­kle ko­bie­ty z pu­cha­rem lub ro­giem w ręku, wzno­szo­ny w ste­po­wych kra­jach Eu­ro­py i Azji w okre­sie od 2 tys. lat p.n.e. do XII w. n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rub. lub po­gard. o ko­bie­cie, żonie, part­ner­ce ży­cio­wej

 (1.2) pot. prze­kup­ka, zwy­kle star­sza, zwła­szcza przy­wo­żą­ca towar ze wsi

 (1.7) stpol. szach. kró­lo­wa

 (1.14) sport. w kro­kie­cie kołek, od któ­re­go roz­po­czy­na­na jest gra

 (1.15) cza­row­ni­ca, wiedź­ma

 (1.19) gw-pl|Bu­ko­wi­na. bo­che­nek chle­ba

 (1.20) gw-pl|Górny Śląsk. ko­bie­ta (bez ko­no­ta­cji)

 (1.21) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. duży drew­nia­ny młot gór­ni­czy

 (1.22) gw-pl|Ko­cie­wie. da­szek nad pie­cem

 (1.23) gw-pl|Ko­cie­wie. od­mia­na gru­szek

 (1.26) daw. szczot­ka na dłu­gim kiju (do omia­ta­nia su­fi­tu)

 (1.28) ornit. pe­li­kan ró­żo­wy, pe­li­kan baba

 (1.29) techn. bud. kanał łą­czą­cy od­da­lo­ny trzon z ko­mi­nem, zwy­kle bu­do­wa­ny na stry­chu pod kątem 30-45°

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • baba (babka) – cia­sto upie­czo­ne w for­mie okrą­głej (czę­sto z ko­mi­nem) lub w po­dłuż­nej.
  • baba (kafar) – urzą­dze­nie bu­dow­la­ne słu­żą­ce do wbi­ja­nia pio­no­wych pali w zie­mię lub w dno zbior­ni­ka wod­ne­go
  • Baba – bo­gi­ni w mi­to­lo­gii su­me­ryj­skiej
  • baba – w hindi zna­czy Oj­ciec i jest czę­sto sto­so­wa­nym ty­tu­łem w In­diach. Rów­nież w zło­że­niach np. Ba­ba­dźi
  • baba – daw. aku­szer­ka
  • baba – po­stać z wie­rzeń sło­wiań­skich
  • Baba – dawna gro­ma­da w Pol­sce
  • baba – w kra­jach sło­wiań­skich nazwa wielu skał, szczy­tów i wznie­sień
  • Baba – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Baba – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Baba – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Skrwil­no
  • Baba – część wsi Zosin w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baby, ach te baby, czym by bez nich był ten świat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaba, AS: baba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż., babunia ż., babiniec ż., babiarz m., babiarka ż., babol m.

:: zdrobn. babina ż., babka ż., babeczka ż., babuleńka ż.

:: zgrub. babsko n., babon m., babsztyl m.

 przym. babi, babski, babciny

 czas. babieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsztyl, babsko

 (1.3) babka

 (1.4) fajtłapa

 (1.13) boba, bob

 (1.14) pikieta

 (1.17) znachorka, babka

Wiktionary


baba-chłop

po­tocz­nie: ko­bie­ta przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem męż­czyz­nę; ba­bo­chłop, ko­bie­ton, chło­po­ba­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. o ko­bie­cie wy­glą­da­ją­cej, zwy­kle też po­ru­sza­ją­cej się jak męż­czyz­na, czę­sto o zde­cy­do­wa­nym cha­rak­te­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To taka baba-chłop, świet­nie nada się na szefa ma­ga­zy­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈba‿xwɔp, AS: baba‿χu̯op

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba-grzmot, babochłop, kobieton, herod-baba

Wiktionary


baba-grzmot

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. o ko­bie­cie wy­glą­da­ją­cej, zwy­kle też po­ru­sza­ją­cej się jak męż­czyz­na, czę­sto o zde­cy­do­wa­nym cha­rak­te­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To taka baba-grzmot, świet­nie nada się na szefa ma­ga­zy­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈba‿ɡʒmɔt, AS: baba‿gžmot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba-chłop, babochłop, kobieton, herod-baba

Wiktionary


baba-jaga

po­stać z baśni lu­do­wych, przed­sta­wia­na jako zło­śli­wa sta­ru­cha; Baba Jaga, Baba-Jędza, Baba Jędza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przen. nie­sym­pa­tycz­na lub brzyd­ka ko­bie­ta

 (1.2) pot. żart. o okrą­głej miot­le lub mopie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oże­nił się z taką babą-jagą, szko­da chło­pa­ka.

 (1.1) Jutro po­wiem tej babie-jadze, co o niej myślę.

 (1.2) Weź no mi tu zaraz tę babę-jagę i po­za­mia­taj mi­giem pod­wó­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaba‿ˈjaɡa, AS: baba‿i ̯aga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba jaga, brzydula, czarownica

Wiktionary


baba-jędza

po­stać z baśni lu­do­wych, przed­sta­wia­na jako zło­śli­wa sta­ru­cha; Baba-Jaga, Baba Jaga, Baba Jędza


SJP.pl


babadag

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Do­bru­dży, w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii, w okrę­gu Tul­cza;

 (1.2) geogr. hy­dron. je­zio­ro w Do­bru­dży, w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii, w okrę­gu Tul­cza

Wiktionary

Ba­ba­dag – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii; w okrę­gu Tul­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­star­szy wakuł zo­stał za­ło­żo­ny w Ba­ba­dag w 1484 r. (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. babadaski

Wiktionary


babadżanian

naz­wi­sko


SJP.pl


babakoto

ga­tu­nek le­mu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. zob. in­dris.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabaˈkɔtɔ, AS: babakoto

Wiktionary


babaszka

ro­dzaj ze­cer­skie­go ju­stun­ku o stop­niu jed­ne­go kwa­dra­tu; firet kwa­dra­to­wy, firet kwa­dra­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ju­stun­ku śred­nie­go, po­sia­da­ją­cy sto­pień jed­ne­go kwa­dra­tu i gru­bość 24, 36 i 48 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych;

Wiktionary

Ba­basz­ka, ba­ba­szek, firet kwa­dra­to­wy, firet kwa­dra­tu – ro­dzaj ze­cer­skie­go ju­stun­ku śred­nie­go o stop­niu jed­ne­go kwa­dra­tu i gru­bo­ści 24, 36 oraz 48 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych; na po­cząt­ku XX wieku ba­basz­ką na­zy­wa­no ju­stu­nek wy­drą­żo­ny wzdłuż obu dłuż­szych boków szyny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu

Wiktionary


babbit

stop ło­ży­sko­wy cyny z an­ty­mo­nem i mie­dzią; babit


SJP.pl


babbitt

naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Almon W. Bab­bitt – mor­moń­ski przy­wód­ca
  • Art Bab­bitt – ame­ry­kań­ski ani­ma­tor
  • Ben­ja­min T. Bab­bitt – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca i wy­na­laz­ca
  • Bruce Bab­bitt – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, se­kre­tarz za­so­bów wew­nętrz­nych USA, gu­ber­na­tor Ari­zo­ny
  • Dina Bab­bitt – ame­ry­kań­ska ar­tyst­ka po­cho­dze­nia cze­sko-ży­dow­skie­go
  • Ge­or­ge T. Bab­bitt Jr. – ame­ry­kań­ski woj­sko­wy
  • Harry Bab­bitt – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz
  • Ir­ving Bab­bitt – ame­ry­kań­ski kry­tyk li­te­rac­ki i my­śli­ciel
  • Isaac Bab­bitt – ame­ry­kań­ski wy­na­laz­ca
  • Luke Bab­bitt – ame­ry­kań­ski bejs­bo­li­sta
  • Mil­ton Bab­bitt – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Na­ta­lie Bab­bitt – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka

Wikipedia


babbityzm

styl życia cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się opor­tu­niz­mem, kul­tem do­bro­by­tu i mie­szczań­ską mo­ral­no­ścią


SJP.pl


babcia

1. pie­szczot­li­wie o matce ojca lub matki;
2. star­sza ko­bie­ta; sta­rusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

 (1.2) pot. stara ko­bie­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bab­cia (babka, baba), pra­bab­cia – nazwa re­la­cji w ro­dzi­nie
  • bab­cia (babka) – ogól­ne okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce ko­bie­tę w po­desz­łym wieku
  • Bab­cia – baśń li­te­rac­ka Hansa Chri­stia­na An­der­se­na
  • Bab­cia, my i gang­ste­rzy – po­wieść Ewy Ostrow­skiej
  • Bab­cia na ja­bło­ni – po­wieść Miry Lobe
  • Bab­cia We­at­her­wax – po­stać wy­my­ślo­na przez Terry’ego Prat­chet­ta
  • Bab­cia Gąska – po­stać wy­stę­pu­ją­ca w an­glo­ję­zycz­nych ba­śniach i ry­mo­wan­kach
  • Bab­cia – cze­ski film z 1940, re­ży­se­ria: František Čáp
  • Bab­cia (ang. The Grand­mot­her) – ame­ry­kań­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z 1970, re­ży­se­ria: David Lynch
  • Bab­cia – cze­cho­sło­wac­ki film te­le­wi­zyj­ny z 1971, re­ży­se­ria: Antonín Mo­ska­lyk
  • Bab­cia – bur­kiń­ski film z 1989, re­ży­se­ria: Idris­sa Ouédraogo
  • Bab­cia – ame­ry­kań­ski film z 2014, re­ży­se­ria: Peter Corn­well, na podst. opo­wia­da­nia Step­he­na Kinga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mnie za­wsze bab­cia od­pro­wa­dza do przedsz­ko­la.

 (1.1) Moja bab­cia ma sie­dem­dzie­siąt lat.

 (1.2) Do au­to­bu­su wesz­ła jakaś bab­cia z siat­ka­mi peł­ny­mi za­ku­pów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapʲt͡ɕa, AS: bapʹća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babunia ż., babula ż., babulka ż., babuleńka ż., babulina ż., babusia ż., babcinka ż., babuńcia ż., prababcia ż., prababka ż.

 przym. babciny, babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba, babka, babunia; gw. Górny Śląsk oma, starka, staroszka, starzinka

 (1.2) babula, babuleńka

Wiktionary


babcin

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bab­cią, do­ty­czą­cy babci, na­le­żą­cy do babci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. babciny

Wiktionary


babcinka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. bab­cia

 (1.2) pot. rub. o star­szej ko­bie­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma już mojej bab­cin­ki.

 (1.2) Wi­dzisz tę drep­czą­cą bab­cin­kę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż., babuńcia ż.

 przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babunia

 (1.2) babuleńka

Wiktionary


babciny

→ bab­cia; bab­cio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bab­cią, do­ty­czą­cy babci, na­le­żą­cy do babci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Wiel­ka­noc za­wsze robię szyn­kę we­dług bab­ci­ne­go prze­pi­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bapʲˈt͡ɕĩnɨ, AS: bapʹćĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babka ż., babcia ż., babunia ż., babon m., babcinka ż.

 przym. babi, babcin

Wiktionary


babciować

po­tocz­nie: peł­nić funk­cję babci


SJP.pl


babciowe

→ bab­cia; bab­ci­ny


SJP.pl


babciowy

→ bab­cia; bab­ci­ny


SJP.pl


babczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Babek Olec­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babczanin m.

 przym. babecki

Wiktionary


babczur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. icht. lud. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus gobio|ref=tak., gło­wacz bia­ło­płet­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowacz białopłetwy, głowacz pospolity

Wiktionary


babczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Ma­ło­pol­ska, Tar­no­brzeg, Brze­zi­ny, Sien­ni­ca Ró­ża­na. być po­łoż­ną, zaj­mo­wać się po­łoż­nict­wem, od­bie­rać poród

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. palić fajkę

 (1.5) gw-pl|Śląsk. mówić nie na temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka także le­kar­ka (t. j. ko­bie­ta, która bab­czy­ła przy ro­dze­niu), cho­dzi do każ­de­go z chrzest­nych gości, i rów­nież do­po­mi­na­jąc się „na mydło“, do­sta­je od nich po kilka gro­szy.

 (2.1) W tem cie­ple trzy­ma­łem 30 korcy kar­to­fli przez mie­siąc cały, i nie do­strze­głem na nich innej zmia­ny, jak że z upły­wem czasu coraz bar­dziej wol­nia­ły, bab­czy­ły się, na­bie­ra­ły ko­lo­ru ży­wsze­go, w żółty wpa­da­ją­ce­go, i lekko kul­czyć się po­czę­ły.

 (2.1) Zie­mia istot­nie pęka, bo sty­gnie i kur­czy się. (…) Dziś jest je­szcze kulą, lecz w miarę jak coraz bar­dziej bę­dzie wew­nątrz osty­ga­ła i bab­czy­ła się, niby wys­chły owoc, to kształt jej ku­li­sty (…).

Wiktionary


babczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


babec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bot. czos­nek niedź­wie­dzi, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Al­lium ur­si­num|ref=tak.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. icht. gło­wacz prę­go­płet­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus po­e­ci­lo­pus|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babczy czosnek

Wiktionary


babecki

naz­wi­sko


SJP.pl


babeczka

1. zdrob­nie­nie od: babka (ciast­ko)
2. pie­szczot­li­wie o babce (mło­dej ko­bie­cie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: babka

 (1.2) cuk. nie­wiel­kich roz­mia­rów wy­piek

Wiktionary

Ba­becz­ka (babka) – okre­śle­nie sto­so­wa­ne do cia­stek wy­pie­ka­nych w fo­rem­kach o kształ­tach zbli­żo­nych do od­wró­co­ne­go stoż­ka ścię­te­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj na uro­dzi­no­wą ko­la­cję dla mamy upie­kli­śmy pa­sti­cjo i cy­na­mo­no­we ba­becz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɛt͡ʃka, AS: babečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babsko n.

 przym. babkowy

Wiktionary


babeczkowy

→ ba­becz­ka


SJP.pl

Patrz:

babeczka

babel

1. he­braj­ska nazwa mia­sta Ba­bi­lon;
2. wieża Babel:
a) w bi­blij­nej Księ­dze Ro­dza­ju: kon­struk­cja bu­do­wa­na w Ba­bi­lo­nie w celu się­gnię­cia nieba;
b) prze­no­śnie: wie­lo­ję­zycz­ne zbio­ro­wi­sko ludzi;
c) prze­no­śnie: brak po­ro­zu­mie­nia mię­dzy ludź­mi;
d) prze­no­śnie: miej­sce, w któ­rym pa­nu­je zamęt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) bibl. bi­blij­na wieża opi­sa­na w Księ­dze Ro­dza­ju

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wieża Babel – bu­dow­la opi­sa­na w Bi­blii
  • Babel – fran­cu­ski film z 1999 roku
  • Babel – ame­ry­kań­ski film z 2006 roku
  • Babel – album Mum­ford & Sons
  • Babel – album ze­spo­łu Kar­cer
  • Babel – album ze­spo­łu Quo Vadis
  • Hugon Babel – pol­ski woj­sko­wy
  • Irena Babel – pol­ska ak­tor­ka i re­ży­ser­ka
  • Isaak Babel – ro­syj­ski pro­za­ik
  • Meike Babel – nie­miec­ka te­ni­sist­ka
  • Ryan Babel – ho­len­der­ski pił­karz
  • Fran­ci­szek Babel de Frons­berg – pol­ski uczo­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Babilonia ż.

Wiktionary


babelski

→ Babel


SJP.pl

Patrz:

Babel

baberniotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Sowin (po­wiat nyski). ciu­ciu­bab­ka

Wiktionary


babesioza

cho­ro­ba zwie­rzę­ca wy­wo­ły­wa­na przez pier­wot­nia­ki ni­szczą­ce czer­wo­ne krwin­ki, prze­no­szo­na przez kle­szcze; ba­besz­jo­za


SJP.pl


babeszjoza

prze­no­szo­na przez kle­szcze śmier­tel­na cho­ro­ba psów i kotów, po­wo­du­ją­ca roz­pad krwi­nek czer­wo­nych; ba­be­sio­za, pi­ro­plaz­mo­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. prze­no­szo­na przez kle­szcze cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza zwie­rząt (w tym ludzi);

Wiktionary

Ba­besz­jo­za, ba­bez­jo­za, pi­ro­plaz­mo­za (łac. "ba­be­sio­sis") – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza zwie­rząt (rzad­ko u ludzi) wy­wo­ła­na przez wew­ną­trze­ry­tro­cy­tar­ne pier­wot­nia­ki z ro­dza­ju "Ba­be­sia" prze­no­szo­ne na ży­wi­cie­la po­przez kle­szcze z ro­dza­ju "Ixo­des".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wy ba­besz­jo­zy są po­dob­ne do ob­ja­wów ma­la­rii – wy­so­ka go­rącz­ka, bóle mię­śni, ane­mia i ew. krwa­wy mocz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabɛˈʃʲjɔza, AS: babešʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babezjoza, piroplazmoza

Wiktionary


babeuf

[czy­taj: baBEF] Fran­ci­szek (albo François) Ba­be­uf zw. Grac­chus (1760-97), fran­cu­ski po­li­tyk


SJP.pl


babezjoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. prze­no­szo­na przez kle­szcze cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza zwie­rząt (w tym ludzi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wy ba­bez­jo­zy są po­dob­ne do ob­ja­wów ma­la­rii – wy­so­ka go­rącz­ka, bóle mię­śni, ane­mia i ew. krwa­wy mocz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabɛˈzʲjɔza, AS: babezʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babeszjoza, piroplazmoza

Wiktionary


babi

prze­sta­rza­łe: bab­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla baby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie opo­wia­daj mi o tych wa­szych ba­bich pro­ble­mach, bo ja się w tym w ogóle nie ro­zez­na­ję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲi, AS: babʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babsko n., babol m., babinka ż., babina ż., babcia ż., babiniec mrz.

 przym. babski, babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babski, kobiecy, żeński, damski

Wiktionary


babiacki

przy­miot­nik od: Ba­biak; ba­bia­kow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­bia­ka, zwią­za­ny z Ba­bia­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babiak m., babiaczanin m., babiaczanka ż.

Wiktionary


babiaczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bia­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Ba­bia­ka, uro­dzo­na w Ba­bia­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babiak m.

:: fm. babiaczanin m.

 przym. babiacki

Wiktionary


babiak

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­biak – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Ba­biak – część wsi Nowy Borek w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa
  • Ba­biak – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Ba­biak – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Ba­biak
  • Ba­biak – część wsi Grzy­mi­szew w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Tu­lisz­ków
  • Ba­biak – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim
  • Ba­biak – gro­ma­da w po­wie­cie kol­skim
  • Ba­biak – gro­ma­da w po­wie­cie lidz­bar­skim
  • Ba­biak – sta­cja ko­le­jo­wa na ma­gi­stra­li wę­glo­wej w Ba­bia­ku (po­wiat kol­ski)
  • Ro­ber­ta Zofia Ba­biak (1905–1945) – pol­ska za­kon­ni­ca
  • Miron Ba­biak (1932–2013) – pol­ski ka­pi­tan że­glu­gi wiel­kiej
  • Sta­ni­sław Ba­biak (ur. 1951) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


babiakowski

przy­miot­nik od: Ba­biak; ba­biac­ki


SJP.pl


babiana

po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin;

Wiktionary

Ba­bia­na ("Ba­bia­na") – ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 90 ga­tun­ków ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wej Afry­ce. Przed­sta­wi­cie­le tego ro­dza­ju zo­sta­li też in­tro­du­ko­wa­ni do Au­stra­lii. Nazwa ła­ciń­ska po­cho­dzi z ni­der­landz­kie­go słowa "ba­bia­ner", od­no­szą­ce­go się do pa­wia­na, któ­re­go przys­ma­kiem są bulwy tej ro­śli­ny.

Wikipedia


babianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bab

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­bian­ka (wieś) w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew
  • Ba­bian­ka (ko­lo­nia) w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew
  • Ba­bian­ka (Ukra­i­na) (ukr. Баб'янка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jajka ozdo­bio­ne przez ba­bian­ki wy­gra­ły gmin­ny kon­kurs na naj­pię­kniej­szą pi­san­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baby m.

:: fm. babianin m.

 przym. babski

Wiktionary


babiarski

rzad­ko:
1. bab­ski, plot­kar­ski;
2. → ba­biarz


SJP.pl

Patrz:

babiarz

babiarz

męż­czyz­na uga­nia­ją­cy się za ko­bie­ta­mi, ko­bie­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na ob­se­syj­nie za­in­te­re­so­wa­ny ko­bie­ta­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲjaʃ, AS: babʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babsko n., babka ż., babiarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobieciarz

Wiktionary


babiasól

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bot. kow­nia­tek nad­mor­ski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. kowniatek nadmorski, kowniatek morski, koper morski, babia sól nadmorska

Wiktionary


babiański

naz­wi­sko


SJP.pl


babica

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­bi­ca – potok, do­pływ Raby
  • Ba­bi­ca – stru­ga, do­pływ El­blą­ga
  • Ba­bi­ca – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim
  • Ba­bi­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce
  • Ba­bi­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Czu­dec
  • Ba­bi­ca (Buł­ga­ria)
  • Ba­bi­ca (Ser­bia)
  • Ba­bi­ca – mi­jan­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Czu­dec
  • Ba­bi­ca Ko­lo­nia

Wikipedia


babice

1. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­bi­ce – część mia­sta Oś­wię­cim
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Obsza
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Lu­to­miersk
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Ba­bi­ce
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Oś­wię­cim
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Ba­bo­rów
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Krzyw­cza
  • Ba­bi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Nędza
  • Ba­bi­ce – część wsi Za­łucz­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec
  • Ba­bi­ce – część wsi Kra­ma­rzów­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pruch­nik
  • Ba­bi­ce – część wsi By­stro­wi­ce w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Roź­wie­ni­ca

Wikipedia


babicki

przy­miot­nik od: Ba­bi­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ba­bic­ki – pol­ski ad­wo­kat, po­li­tyk i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Józef Ba­bic­ki – pol­ski te­o­re­tyk i prak­tyk pe­da­go­gi­ki
  • Krzysz­tof Ba­bic­ki – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Ry­szard Ba­bic­ki – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie che­micz­nej tech­no­lo­gii drew­na

Wikipedia


babicz

naz­wi­sko


SJP.pl


babiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bi­cy

 (1.2) miesz­kan­ka Babic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babica m., Babice

:: fm. babiczanin m.

 przym. babicki

Wiktionary


babienica

wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim


SJP.pl

Ba­bie­ni­ca (daw. "Ba­bie­ni­ce" oraz "Ba­bi­ni­ca", niem. "Ba­bi­nitz") wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Woź­ni­ki. Liczy ponad 1000 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie czę­sto­chow­skim.

Wikipedia


babienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. lek­cew./po­gard. na­bie­ra­nie cech ty­po­wo ko­bie­cych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: babʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

 czas. babieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewieścienie

Wiktionary


babieć

1. lek­ce­wa­żą­co o męż­czyź­nie: upo­dab­niać się do baby (ko­bie­ty), na­bie­rać cech uz­na­wa­nych za ko­bie­ce; nie­wie­ścieć;
2. o ko­bie­cie: sta­rzeć się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. lek­cew./po­gard. na­bie­rać cech ty­po­wo ko­bie­cych; nie­wie­ścieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kiedy Krzy­siek się za­ko­chał, coraz bar­dziej ba­bie­je. Ta jego uko­cha­na trzy­ma go pod pan­to­flem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲjɛ̇t͡ɕ, AS: babʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babienie n.

 czas. zbabieć dk.

 przym. zbabiały

Wiktionary


babij

naz­wi­sko


SJP.pl


babik

naz­wi­sko


SJP.pl

Babik ( Бабик) – wieś w Rosji, w re­jo­nie wo­ło­godz­kim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go. W 2010 r. li­czy­ła 4 miesz­kań­ców.

Wikipedia


babikrówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. bot. ko­ko­rycz­ka, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­go­na­tum|Mill.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. kokoryczka

Wiktionary


babilistek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. babka lan­ce­to­wa­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babski listek

Wiktionary


babilon

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Me­zo­po­ta­mii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) sta­roż. geogr. sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Me­zo­po­ta­mii, dawna sto­li­ca Ba­bi­lo­nii, obec­nie teren Iraku;

 (1.2) geogr. osada śród­le­śna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w gmi­nie Choj­ni­ce;

Wiktionary

Ba­bi­lon (sum. ká.din­gir.raki „brama boga”; akad. "Bāb-ilim" „brama boga” lub "Bāb-ilāni" „brama bogów”; gr. Βαβυλών "Babylōn"; bibl. בָּבֶל "Bābel"; arab. بابل "Bābil") – sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Me­zo­po­ta­mii nad Eu­fra­tem, w po­bli­żu obec­ne­go mia­sta Al-Hilla, dawna sto­li­ca Ba­bi­lo­nii; obec­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne "Atlal Babil" w Iraku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze­go jej uni­ce­stwie­nia do­ko­nał król Na­bu­cho­do­no­zor, który po­nad­to zni­szczył kraj, a jego miesz­kań­ców upro­wa­dził na 70 lat w nie­wo­lę do Ba­bi­lo­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲilɔ̃n, AS: babʹilõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilonia ż., Babilonka ż., Babilończyk mos., babilończyk mos., babilonka ż.

 przym. babiloński

Wiktionary


babilonia

sta­ro­żyt­ne pań­stwo se­mic­kie w Me­zo­po­ta­mii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne pań­stwo se­mic­kie w Me­zo­po­ta­mii, na te­re­nie obec­ne­go Iraku;

Wiktionary

Ba­bi­lo­nia (akad. 𒆳𒆍𒀭𒊏𒆠, "māt Akkadī") – sta­ro­żyt­ne pań­stwo se­mic­kie w Me­zo­po­ta­mii na te­re­nie obec­ne­go Iraku.

Osią­gnię­cia cy­wi­li­za­cyj­ne Ba­bi­lo­nii wy­wo­dzo­ne są z wcze­śniej­szych cy­wi­li­za­cji Su­me­ru i Akadu, w któ­rych roz­wi­ja­ły się takie dzie­dzi­ny kul­tu­ry i nauki, jak re­li­gia, astro­no­mia, astro­lo­gia, ma­te­ma­ty­ka, me­dy­cy­na, ar­chi­tek­tu­ra i li­te­ra­tu­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ciągu wie­ków ko­lej­ne ludy (…), które na­pły­wa­ły do Ba­bi­lo­nii przej­mo­wa­ły jej dzie­dzict­wo i z po­wo­dze­niem je kon­ty­nu­o­wa­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja, AS: babʹilõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babilończyk mos., Babel, Babilon, Babilonka, Babilończyk

 przym. babiloński

Wiktionary


babilonka

miesz­kan­ka Ba­bi­lo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Ba­bi­lon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilon mrz.

:: fm. babilończyk mos.

Wiktionary


babilończyk

miesz­ka­niec Ba­bi­lo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec mia­sta Ba­bi­lon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilon mrz., Babilonia ż., Babilończyk mos., Babilonka ż.

:: fż. babilonka ż.

 przym. babiloński

Wiktionary


babiloński

→ Ba­bi­lon, → Ba­bi­lo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­bi­lo­nią, Ba­bi­lo­nem

Wiktionary

Patrz:

Babilon, → Babilonia

Przykłady

 (1.1) Fa­tal­na opi­nia o tej licz­bie sięga za­mierz­chłych, je­szcze ba­bi­loń­skich cza­sów, kiedy ucho­dzi­ła za tę licz­bę, która wzbu­rza do­sko­na­łość sy­ste­mu dwu­nast­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci, AS: babʹilõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilończyk mos., Babilonka ż., Babilon m., Babilonia ż., babilończyk mos.

Wiktionary


babiludek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Nie­mod­liń­skie,Pie­cho­ci­ce. ciu­ciu­bab­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Niemodlińskie,Piechocice babiludka

Wiktionary


babiludka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Nie­mod­liń­skie,Pie­cho­ci­ce. zob. ba­bi­lu­dek.

Wiktionary


babimojski

→ Ba­bi­most


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­bi­mo­stu, zwią­za­ny z Ba­bi­mo­stem

Wiktionary

Patrz:

Babimost

Powiązane:

 rzecz. Babimost mrz., Babimojszczyzna ż., babimościanin mos., babimościanka ż.

Wiktionary


babimojszczyzna

re­gion hi­sto­rycz­ny obej­mu­ją­cy te­re­ny na po­gra­ni­czu wiel­ko­pol­sko-bran­den­bur­sko-ślą­skim


SJP.pl

Ba­bi­moj­szczyz­na – re­gion hi­sto­rycz­ny i et­no­gra­ficz­ny na po­gra­ni­czu wo­je­wództw wiel­ko­pol­skie­go i lu­bu­skie­go. Głów­nym oś­rod­kiem jest Ba­bi­most, od któ­re­go re­gion wziął nazwę. Po­zo­sta­łe więk­sze oś­rod­ki: Kar­go­wa, Nowe Kram­sko, Pod­mo­kle Wiel­kie, Dą­brów­ka Wiel­ko­pol­ska

Wikipedia


babimost

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ba­bi­most w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ba­bi­most – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ba­bi­most.

Ba­bi­most leży w hi­sto­rycz­nej Wiel­ko­pol­sce. Uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1397 roku, Ba­bi­most Nowe Mia­sto lo­ko­wa­ny był w 1652, zde­gra­do­wa­ny w 1781 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babka uro­dzi­ła się w Ba­bi­mo­ście w oko­li­cach Zie­lo­nej Góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩmɔst, AS: babʹĩmost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babimojszczyzna ż., babimościanin mos., babimościanka ż.

 przym. babimojski

Wiktionary


babimościanin

miesz­ka­niec Ba­bi­mo­stu


SJP.pl


babimościanka

miesz­kan­ka Ba­bi­mo­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bi­mo­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babimost mrz.

:: fm. babimościanin mos.

 przym. babimojski

Wiktionary


babimór

wi­dłak ba­bi­mór - ga­tu­nek ro­śli­ny kos­mo­po­li­tycz­nej z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych; wi­dłak goź­dzi­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­po­dium cla­va­tum|ref=tak., ga­tu­nek wi­dła­ka ros­ną­ce­go w la­sach sos­no­wych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­bi­mór czę­sto oku­pu­je teren wspól­nie z wi­dła­kiem ja­łow­co­wa­tym (Ly­co­po­dium an­no­ti­num L.).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩmur, AS: babʹĩmur

Wiktionary


babin

żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce, po­ło­żo­na nad rzeką Kręż­ni­czan­ką, roz­sła­wio­na przez to­wa­rzy­stwo na­zy­wa­ne Rzecz­po­spo­li­tą Ba­biń­ską;

 (1.2) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ho­szczań­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Babin – osied­le w Szcze­ci­nie
  • Babin – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Kro­to­szy­ce
  • Babin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce
  • Babin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Przy­łęk
  • Babin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo
  • Babin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Babin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Trzciń­sko-Zdrój
  • Babin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Bie­li­ce
  • Babin – gro­ma­da w po­wie­cie beł­życ­kim
  • Babin – gro­ma­da w po­wie­cie zwo­leń­skim
  • Babin – dawny przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Babin – wieś

Wikipedia

Powiązane:

 przym. babiński

 rzecz. babinianka ż.

Wiktionary


babina

żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­rusz­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­bi­na – ro­dzaj pła­zów;
  • Ba­bi­na – mia­sto w środ­ko­wo-pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Uttar Pra­desh, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej;
  • Ba­bi­na – miej­sco­wość na Ukra­i­nie w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim;
  • Ba­bi­na – miej­sco­wość na Ukra­i­nie w re­jo­nie sam­bor­skim;
  • Ba­bi­na – wieś w Pol­sce
  • Ba­bi­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy na Bia­ło­ru­si
  • Ba­bi­na – kanał wodny łą­czą­cy je­zio­ro Dąbie z Odrą, w Szcze­ci­nie;
  • Ba­bi­na - nie­ist­nie­ją­ca już ko­pal­nia węgla bru­nat­ne­go w Łę­kni­cy (woj. lu­bu­skie)
  • Ba­bi­na Pol­ja­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩna, AS: babʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. babinka ż.

 przym. babi

Wiktionary


babinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babin m.

:: fm. babinianin m.

 przym. babiński

Wiktionary


babinicz

pse­u­do­nim An­drze­ja Kmi­ci­ca - bo­ha­te­ra "Po­to­pu" Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl


babiniec

żar­to­bli­we okre­śle­nie zbio­ro­wi­ska ko­biet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. duża licz­ba ko­biet zgro­ma­dzo­na w jed­nym miej­scu

 (1.2) daw. także obec­nie gw-pl|Kra­ków, Bu­ko­wi­na. ar­chit. przed­sio­nek ko­ścio­ła lub wy­dzie­lo­na część sy­na­go­gi, przez­na­czo­ne dla ko­biet;

Wiktionary

Ba­bi­niec – sta­ro­pol­ska nazwa przed­sion­ka ko­ściel­ne­go (kruch­ty) przez­na­czo­ne­go dla ko­biet że­brzą­cych, w któ­rym nauk ka­te­che­tycz­nych mogły słu­chać osoby uwa­ża­ne za "he­re­ty­ków" lub Żydzi. Nazwa do­ty­czy także po­mie­szczeń (przez­na­czo­nych dla ko­biet lub żeń­skiej służ­by) sy­na­gog, cerk­wi i du­żych dwo­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbul­wer­so­wa­ny ba­bi­niec po­ru­szał się bar­dzo szyb­ko w kie­run­ku Urzę­du Miej­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩɲɛt͡s, AS: babʹĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babka ż., babsko n.

 przym. babski, babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kruchta

Wiktionary


babinka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ba­bi­na; stara ko­bie­ta, sta­rusz­ka

 (1.2) daw. bot. ba­bia­na

Wiktionary

 "Zo­bacz też: Kanał Ba­bin­ka."

Ba­bin­ka – ciek w Wiel­ko­pol­sce, prze­pły­wa­ją­cy przez gminy Kór­nik i Mo­si­na, a ucho­dzą­cy do Kopla na te­re­nie Poz­na­nia, w Głu­szy­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ła­wecz­ce przy wej­ściu na cmen­tarz sie­dzia­ła ba­bin­ka w chust­ce na gło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩnka, AS: babʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babina ż.

 przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staruszka, starowinka, babcia

 (1.2) współcz. babiana

Wiktionary


babiogórka

miesz­kan­ka Ba­biej Góry (ma­sy­wu gór­skie­go w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim)


SJP.pl


babiogórski

przy­miot­nik od: Babia Góra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Babią Górą, od­no­szą­cy się do Ba­biej Góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­bio­gór­skie szla­ki mogą być nie­bez­piecz­ne zimą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲjɔˈɡursʲci, AS: babʹi ̯ogursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babia Góra

Wiktionary


babiogórzec

miesz­ka­niec Ba­biej Góry (ma­sy­wu gór­skie­go w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim)


SJP.pl


babiok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. kopka siana

Wiktionary


babirusa

ga­tu­nek dzi­kiej świni ży­ją­cej na wy­spach Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go; ba­bi­rus­sa


SJP.pl


babirussa

ga­tu­nek dzi­kiej świni ży­ją­cej na wy­spach Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go; ba­bi­ru­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­bi­rus­sa., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny świń;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ba­bi­rus­sa (1.1)

Wiktionary


babistyczny

→ ba­bizm


SJP.pl

Patrz:

babizm

babiszon

po­tocz­nie: nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta


SJP.pl


babit

stop ło­ży­sko­wy cyny z an­ty­mo­nem i mie­dzią; bab­bit


SJP.pl


babiuch

naz­wi­sko


SJP.pl


babizm

ruch spo­łecz­no-re­li­gij­ny w Per­sji w XIX w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­więt­na­sto­wiecz­ny per­ski ruch spo­łecz­ny i re­li­gij­ny sprze­ci­wia­ją­cy się mu­zuł­mań­skie­mu fa­na­tyz­mo­wi;

Wiktionary

Ba­bizm ( ‏بابی ها‎, Bâbihâ) – ruch re­li­gij­ny wy­wo­dzą­cy się z is­la­mu, pow­sta­ły ok. 1844 roku w Per­sji. Ba­bizm za­kła­dał sze­reg re­form spo­łecz­nych i re­li­gij­nych, re­in­ter­pre­to­wał dżi­had, wpro­wa­dzał nowy ka­len­darz, mo­no­ga­mię (wyz­naw­cy mogli brać za żonę tylko współ­wyz­naw­czy­nie) i rów­ność ludzi wobec prawa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbabʲism̥, AS: babʹism̦

Wiktionary


babizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. spa­dek po babce

Wiktionary


babić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. po­ma­gać po­łoż­ni­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marko Babić – chor­wac­ki pił­karz, wy­stę­po­wał na MŚ 2002 w Korei Po­łud­nio­wej i Ja­po­nii
  • Ni­ko­la Babić – ju­go­sło­wiań­ski pił­karz, po­cho­dzą­cy z Chor­wa­cji, grał m.in. w Ra­pi­dzie Wie­deń
  • Milan Babić – przy­wód­ca Ser­bów chor­wac­kich
  • babić – od­mia­na wi­no­ro­śli wła­ści­wej

Wikipedia


babięta

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

Ba­bię­ta ( Ba­bien­ten, 1938–1945 Ba­ben­ten) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na nad Ba­biec­ką Stru­gą, na szla­ku ka­ja­ko­wym rzeki Kru­ty­ni.

Wikipedia


babiński

przy­miot­nik od: Babin


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­biń­ski – herb szla­chec­ki
  • Alek­san­der Ba­biń­ski (1823–1899) – pol­ski in­ży­nier gór­ni­czy
  • An­drzej Ba­biń­ski (1938–1984) – pol­ski poeta
  • An­drzej Ba­biń­ski (1934–2015) – pol­ski dzien­ni­karz
  • An­to­ni Ba­biń­ski (1812–1847) – emi­sa­riusz To­wa­rzy­stwa De­mo­kra­tycz­ne­go Pol­skie­go
  • Cze­sław Ba­biń­ski (1919–1977) – śpie­wak
  • Henri Ba­bin­ski (1855–1931) – fran­cu­ski in­ży­nier i autor ksią­żek ku­char­skich pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Jan Ba­biń­ski (1873–1921) – pol­ski che­mik, in­ży­nier cu­krow­nik, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Józef Ba­biń­ski (1857–1932) – fran­cu­ski ne­u­ro­log pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Leon Ba­biń­ski (1891–1973) – pol­ski praw­nik, cy­wi­li­sta
  • Mie­czy­sław Ba­biń­ski (1897–1984) – pol­ski ta­ter­nik i ja­po­ni­sta
  • Sta­ni­sław Ba­biń­ski (1937–2021) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


babka

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta;
3. pie­czo­ne w spe­cjal­nej for­mie cia­sto o kształ­cie stoż­ko­wa­tym i okrą­głej pod­sta­wie;
4. stara, wiej­ska ko­bie­ta;
5. nie­wiel­ka ro­śli­na wie­lo­let­nia o kilku ser­co­wa­tych li­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) matka ojca lub matki

 (1.2) star­sza ko­bie­ta, zwy­kle za­nied­ba­na, bied­na

 (1.3) przest. wiej­ska ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca przy po­ro­dach, zaj­mu­ją­ca się też zio­ło­lecz­nict­wem, zna­chor­stwem i wróż­biar­stwem

 (1.4) pot. młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta

 (1.5) cuk. kulin. słod­kie cia­sto pie­czo­ne w for­mie pro­sto­kąt­nej lub ma­ją­cej kształt ścię­te­go stoż­ka

 (1.6) zob. babka z pia­sku.

 (1.7) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plan­ta­go|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych;

 (1.8) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Alis­ma plan­ta­go-aqu­a­ti­ca|L.|ref=tak., ro­śli­na nad­wod­na z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych;

 (1.9) bot. lud. ślaz

 (1.10) mykol. zob. koź­larz babka.

 (1.11) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Go­bii­dae|ref=tak., ryba z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych;

 (1.12) roln. kopka ze snop­ków usta­wia­na na polu

 (1.13) roln. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie, Bu­ko­wi­na. ko­wa­deł­ko do kle­pa­nia sier­pa lub kosy

 (1.14) reg-pl|Pod­kar­pa­cie. drob­na mo­ne­ta zdaw­ko­wa

 (1.15) gw-pl|Górny Śląsk. roln. ostat­ni sno­pek pod­czas żniw

 (1.16) daw. icht. gło­wacz prę­go­płet­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus po­e­ci­lo­pus|ref=tak.

 (1.17) daw. icht. lud. gło­wacz bia­ło­płet­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus gobio|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • babka – ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych (Bo­le­ta­ce­ae)
  • babka – nazwa zwy­cza­jo­wa wielu ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych (Per­ci­for­mes)
  • babka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych (Plan­ta­gi­na­ce­ae)
  • Babka – mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych (Go­bii­dae), je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem jest babka łysa
  • Babka – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki
  • Babka – osada w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, gmi­nie Mo­gil­no
  • Babka – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Dońca
  • Babka – skała w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Babka – skała na wzgó­rzu Żar­no­wa w Łącz­kach Ko­by­lań­skich
  • Babka – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie wa­ra­skim (do 2020 – w re­jo­nie wło­dzi­mie­rzec­kim)
  • Babka – tur­nia w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich
  • Babka I – skała w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Pa­zu­rek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babka ma sie­dem­dzie­siąt lat.

 (1.2) Je­steś młodą ko­bie­tą, a stro­isz się jak stara babka.

 (1.4) Ale fajna babka idzie chod­ni­kiem.

 (1.5) Upie­kłam babkę dla gości.

 (1.6) Ten pia­sek jest świet­ny. Babki, które sta­wia­li­śmy, są niez­wy­kle fo­rem­ne.

 (1.7) Kwia­to­sta­ny babki wyt­wa­rza­ją bar­dzo duże ilo­ści pyłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapka, AS: bapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babcia ż., babina ż., babunia ż., babusia ż., babula ż., babulka ż., babuleńka ż., babsko n., babiszcze n., babiniec m., babiarz m., babiarka ż., babkarstwo n., babkowate nmos.

:: zdrobn. babeczka ż.

 przym. babciny, babi, babski, babkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. babcia, babunia, stpol. baba

 (1.2) baba, babcia, babina, babula, babulka, babuleńka, staruszka, starowina, starowinka, starucha

 (1.3) szeptucha, szeptunka, majściera

 (1.4) babeczka, cizia, kociak, lala, laleczka, lalunia, laska, szprycha

 (1.5) baba; gw. Górny Śląsk zista, babowka

 (1.6) babka z piasku

 (1.8) babka wodna / żabieniec babka wodna

 (1.9) malwa

 (1.10) kozak, koźlak, koźlarek, podbrzeźniak

Wiktionary


babkarstwo

prze­sta­rza­łe: nie­fa­cho­we po­łoż­nict­wo upra­wia­ne przez babki - aku­szer­ki, prze­de wszyst­kim na wsi


SJP.pl


babki

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta;
3. pie­czo­ne w spe­cjal­nej for­mie cia­sto o kształ­cie stoż­ko­wa­tym i okrą­głej pod­sta­wie;
4. stara, wiej­ska ko­bie­ta;
5. nie­wiel­ka ro­śli­na wie­lo­let­nia o kilku ser­co­wa­tych li­ściach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Babki – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra Wiel­kie
  • Babki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na
  • Babki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Babki – gro­ma­da
  • Babki – szczyt w Ta­trach Za­chod­nich
  • Bab­ko­wa­te (ro­śli­ny)
  • Bab­ko­wa­te (ryby)

Wikipedia


babkowate

1. ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych zro­sło­płat­ko­wych;
2. kos­mo­po­li­tycz­na ro­dzi­na ryb słod­ko­wod­nych i mor­skich z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plan­ta­gi­na­ce­ae|Juss|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców;

 (1.2) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Go­bii­dae|Cu­vier|ref=tak., ro­dzi­na ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|bab­ko­wa­ty.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bab­ko­wa­te (Plan­ta­gi­na­ce­ae) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców
  • bab­ko­wa­te (Go­bii­dae) – ro­dzi­na ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych

Wikipedia

Powiązane:

 przym. babkowaty

 rzecz. babka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) babki

Wiktionary


babkowaty

o ce­chach bab­ko­wa­tych (1. ro­dzi­na ro­ślin;
2. ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych

 (1.2) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babkowate nmos.

Wiktionary


babkowiec

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl


babkowy

→ babka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) z babki (ro­śli­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plan­ta­go|L.|ref=tak.)

Wiktionary

Patrz:

babka

Przykłady

 (1.1) Pro­szek bab­ko­wy pow­sta­je z usu­szo­nych i star­tych w moź­dzie­rzu liści babki.

 (1.1) Ur­wa­łem tylko liść bab­ko­wy i ona ro­ze­śmia­ła się i zer­wa­ła drugi liść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babeczka ż., babka ż.

 przym. babczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. babczany

Wiktionary


babkówka

niedź­wie­dziów­ka bab­ków­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


babochłop

po­tocz­nie: ko­bie­ta przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem męż­czyz­nę; baba-chłop, ko­bie­ton, chło­po­ba­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. po­gard. ko­bie­ta, która wy­glą­da i za­cho­wu­je się jak męż­czyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz temu ba­bo­chło­po­wi, że ja w szpil­kach i ko­stiu­mie po stry­chu latać nie za­mie­rzam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɔxwɔp, AS: baboχu̯op

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba-chłop, baba-grzmot, herod-baba, kobieton

Wiktionary


babok

po­stać z pol­skich le­gend (m.in. ślą­skich), isto­ta nad­przy­ro­dzo­na, zjawa, stra­szy­dło zwią­za­ne z ciem­no­ścią; bebok, bobok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­fant. gw-pl|Łódź, Górny Śląsk, Czę­sto­cho­wa., stra­szy­dło

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. osoba ocię­ża­ła fi­zycz­nie lub umy­sło­wo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) in­fant. pot. posp. wy­dzie­li­na z nosa

 (3.2) in­fant. gw-pl|Poz­nań. zasch­nię­ta wy­dzie­li­na z nosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak byłem mały, to mnie ro­dzi­ce ba­bo­kiem stra­szy­li

 (1.1) Po­słu­chaj i śpij, bo nie ma ba­bo­ków. Je­stem ja i ty, tylko ja i ty.

 (3.1) Ja­cu­siu, chodź, bab­cia wy­trze ci ba­bo­ka z noska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabɔk, AS: babok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babołk, bebok, bobok

 (3.1) babol, gil, smark, koza

Wiktionary


babokracja

rządy lub po­glą­dy ko­biet opar­te na pod­sta­wo­wych za­ło­że­niach fe­mi­niz­mu


SJP.pl


babol

po­tocz­nie:
1. zas­chła wy­dzie­li­na w nosie;
2. błąd, po­mył­ka;
3. ocena nie­do­sta­tecz­na;
4. ko­bie­ta nie­sym­pa­tycz­na lub brzyd­ka; babsz­tyl;
5. w piłce noż­nej: słaby strzał, któ­re­go bram­karz nie obro­nił; szma­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pozn. wy­dzie­li­na z nosa

 (1.2) błąd (or­to­gra­ficz­ny)

 (1.3) nie­sym­pa­tycz­na lub brzyd­ka ko­bie­ta

Wiktionary

Babol (per­ski: بابل, daw. Bar­fo­rusz) – mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, w osta­nie Ma­zan­da­ran, nad rzeką Babol ucho­dzą­cą do Morza Ka­spij­skie­go.

W 2011 miej­sco­wość li­czy­ła 219 467 miesz­kań­ców. Dla po­rów­na­nia, w 2006 było ich 201 335, w 1996 – 158 346[], a w 1966 – 44 tys. Nie­o­po­dal leży miej­sco­wość Ba­bol­sar. Roz­wi­nię­ty prze­mysł rybny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

 przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smark, reg. pozn. dundel

Wiktionary


babon

ko­bie­ta, zwła­szcza otyła, brzyd­ka lub zło­śli­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. po­gard. ko­bie­ta, wobec któ­rej mó­wią­cy żywi ne­ga­tyw­ne uczu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy ko­bie­ta jest już nie­płod­na, przed okre­sem, wróż­ka na­tu­ra za­bie­ra jej dary i od­stra­sza za­lot­ni­ków, za­mie­nia­jąc w ocię­ża­łe­go, za­pry­szczo­ne­go, zi­ry­to­wa­ne­go ba­bo­na.

 (1.1) Ce­sa­rzo­wa Cixi – strasz­ny babon, rzą­dzą­cy kil­ka­dzie­siąt lat ma­rio­net­ko­wy­mi ce­sa­rza­mi Chin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

 przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsko, babsztyl, babus

Wiktionary


baborowianin

miesz­ka­niec Ba­bo­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


baborowianka

miesz­kan­ka Ba­bo­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bo­ro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baborów mrz.

:: fm. baborowianin mos.

 przym. baborowski

Wiktionary


baborowski

→ Ba­bo­rów


SJP.pl

Patrz:

Baborów

baborów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ba­bo­rów (daw. "Ba­wo­rów", niem. "Ba­u­er­witz", Ba­vo­rov) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ba­bo­rów. Ge­o­gra­ficz­ne leży na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim, nad rzeką Psiną. Lo­kal­ny oś­ro­dek usłu­go­wy, wyt­wór­nia pasz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­bo­rów leży na Przed­gó­rzu Su­dec­kim nad rzeką Psiną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɔruf, AS: baboruf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baborowski

 rzecz. baborowianka ż.

Wiktionary


baborówko

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

Ba­bo­rów­ko (pol. hist. "Ba­wo­rów­ko") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły. Po­ło­żo­na jest 5 km na po­łud­nio­wy wschód od Sza­mo­tuł, przy szla­ku ko­le­jo­wym Poz­nań – Szcze­cin z przy­stan­kiem Ba­bo­rów­ko.

Wikipedia


baboszewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bo­sze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baboszewo m.

:: fm. baboszewianin m.

 przym. baboszewski

Wiktionary


baboszewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ba­bo­sze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ba­bo­sze­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­bo­sze­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


baboszewski

przy­miot­nik od: Ba­bo­sze­wo


SJP.pl


babowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. babka (wy­piek)

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. forma do pie­cze­nia babki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zista

Wiktionary


babołk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. babok. (stra­szy­dło)

Wiktionary


babranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­brać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. babrać

 rzecz. babrzysko n.

Wiktionary


babranina

1. po­ru­sza­nie się w czymś lep­kim, grzą­skim; ba­bra­nie się, grze­ba­nie się;
2. po­tocz­nie:
a) dro­biaz­go­wa, żmud­na ro­bo­ta; pa­pra­ni­na;
b) brud­na praca; pa­pra­ni­na;
c) zma­ga­nie się z po­wra­ca­ją­cy­mi pro­ble­ma­mi;
d) brud­na, mokra sub­stan­cja


SJP.pl


babrać

1. bru­dzić;
2. grze­bać w czymś;
3. psuć coś, robić coś źle


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bru­dzić, pa­prać

 (1.2) pot. grze­bać w czymś

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. długo prze­sia­dy­wać roz­ma­wia­jąc

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ba­brać się

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. bru­dzić się

 (2.2) gw-pl|Górny Śląsk. guz­drać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­larz ba­brał farbą wszyst­ko do­o­ko­ła.

 (1.2) Dziec­ko ba­bra­ło kij­kiem w bło­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabrat͡ɕ, AS: babrać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. babranie n.

 (2.1)

:: rzecz. babrok mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzić, ciaprać, paprać

Wiktionary


babrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. nied­ba­lec, par­tacz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. bru­das

Wiktionary

Powiązane:

 czas. babrać ndk.

Wiktionary


babrzysko

błot­ni­ste miej­sce, w któ­rym zwie­rzę­ta za­ży­wa­ją ką­pie­li błot­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. łow. grzą­skie miej­sce w lesie, gdzie dla ochro­ny przed in­sek­ta­mi zwie­rzę­ta ta­rza­ją się w bło­cie, głów­nie je­le­nie i dziki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fo­to­graf pró­bo­wał sfo­to­gra­fo­wać je­le­nia, gdy ten ta­rzał się w ba­brzy­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babranie n., ubabranie n.

 czas. babrać ndk., ubabrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brochowisko, kąpielisko

Wiktionary


babski

przy­miot­nik od: baba


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy baby

 (1.2) za­cho­wu­ją­cy się jak ko­bie­ta

 (1.3) do­ty­czą­cy Bab­ska, bab­szcza­ni­na lub bab­szczan­ki

 (1.4) do­ty­czą­cy Bab, ba­bia­ni­na lub ba­bian­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babianka ż., babsko n., babszczanka ż., babiniec mrz.

 przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zniewieściały

Wiktionary


babsko

po­gard­li­wie: ko­bie­ta, zwła­szcza otyła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. obraź. pejor. ko­bie­ta brzyd­ka lub nie­sym­pa­tycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale to bab­sko jest brzyd­kie!

 (1.1) Nie zno­szę tego wred­ne­go bab­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapskɔ, AS: bapsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babiniec m., babka ż., babeczka ż., babiarz mos.

 przym. babski, babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsztyl, babus, babon, megiera; gw. Górny Śląsk murchla, gw. Zaolzie myrszyna, myrszina

Wiktionary


babskość

ogół cech i za­cho­wań ty­po­wych dla baby; znie­wie­ścia­łość


SJP.pl


babstwo

1. ogół cech ty­po­wych dla baby;
2. ogół bab


SJP.pl


babszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bab­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babsk m.

:: fm. babszczanin m.

 przym. babski

Wiktionary


babsztyk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. patrz: babsz­tyl

Wiktionary


babsztyl

obraź­li­wie o ko­bie­cie nie­sym­pa­tycz­nej lub brzyd­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. o ko­bie­cie brzyd­kiej lub nie­sym­pa­tycz­nej

Wiktionary

Babsz­tyl – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę fol­ko­wą, a na­stęp­nie co­un­try roc­ko­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wstręt­ny babsz­tyl znów za­blo­ko­wał mój sa­mo­chód na par­kin­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapʃtɨl, AS: bapštyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babon, babsko; książk. megiera; przen. krowa; reg. śl. murchla

Wiktionary


babu

1. in­dyj­ska forma grzecz­no­ścio­wa zwra­ca­nia się do kogoś na pi­śmie, od­po­wia­da­ją­ca pol­skie­mu "pan", "sza­now­ny pan";
2. in­dyj­ski urzęd­nik pi­szą­cy po an­giel­sku;
3. Hin­dus nieź­le po­słu­gu­ją­cy się an­giel­szczyz­ną


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Babu – in­dyj­skie okre­śle­nie ho­no­ry­fi­ka­tyw­ne
  • urzęd­nik w ję­zy­ku hindi
  • Ma­hesh Babu – in­dyj­ski aktor
  • DJ Babu – ame­ry­kań­ski di­dżej

Wikipedia


babucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wpo­desz­łym wieku

Wiktionary


babuchowski

naz­wi­sko


SJP.pl


babuchów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kow­skie­go;

Wiktionary

Ba­bu­chów (ukr. Бабухів, "Ba­bu­chiw") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 roku w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim), nad Gniłą Lipą.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. babuchowski

Wiktionary


babuciek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pro­się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brówek, gusiok

Wiktionary


babuin

ga­tu­nek pa­wia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Papio cy­no­cep­ha­lus|L.|ref=tak., ga­tu­nek pa­wia­na ży­ją­cy we wschod­niej, środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­bu­i­ny po­tra­fią roz­poz­na­wać się naw­za­jem po gło­sie, nawet z od­le­gło­ści kil­ku­set me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbujĩn, AS: babui ̯ĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pawian masajski, pawian zielony

Wiktionary


babula

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. star­sza ko­bie­ta, zwy­kle po­strze­ga­na jako miła i bu­dzą­ca sym­pa­tię

 (1.2) pieszcz. matka jed­ne­go z ro­dzi­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż.

:: zdrobn. babulka ż., babuleńka ż.

Wiktionary


babuleńka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ba­bul­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babula ż., babka ż., babcia ż., baba ż.

Wiktionary


babulina

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


SJP.pl


babulinka

zdrob­nie­nie od: ba­bu­li­na


SJP.pl


babulka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­la, ba­bul­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


SJP.pl


babunia

żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­buń­cia, ba­bu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

 (1.2) pot. stara ko­bie­ta

Wiktionary

Ba­bu­nia ( Babička) – po­wieść Boženy Němcovej, ukoń­czo­na w roku 1853.

Au­tor­ka na­pi­sa­ła po­wieść po śmier­ci syna Hynka. Opi­su­je w niej ide­a­li­zo­wa­ny obraz dzie­ciń­stwa w Do­li­nie Ba­bu­ni koło Ra­ci­bo­rzyc. Cen­tral­ną po­sta­cią jest ty­tu­ło­wa Ba­bu­nia, która na proś­bę córki Te­re­sy prze­no­si się z Olesz­nic w Gó­rach Or­lic­kich do ra­ci­bo­rzyc­kiej do­li­ny, aby po­ma­gać w wy­cho­wa­niu wnu­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­bu­nia kocha was, moje wnu­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbũɲa, AS: babũńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż., baba ż., babka ż.

 przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babcia, babuńcia

 (1.2) babcia, babuńcia, babuleńka

Wiktionary


babuniny

na­le­żą­cy do ba­bu­ni, do­ty­czą­cy ba­bu­ni (np. ba­bu­ni­ny swe­te­rek, ba­bu­ni­ne serce)


SJP.pl


babus

po­gard­li­wie lub żar­to­bli­wie o ko­bie­cie, zwła­szcza dużej i gru­bej, o mę­skich ce­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. żart. ko­bie­ta, baba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ ten babus glę­dzi!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsko

Wiktionary


babusia

żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: bab­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na razie ko­rzy­sta­my z go­ścin­no­ści ba­bu­si i naszą co­dzien­ną lurę przy­rzą­dza­my w za­gro­dzie na­prze­ciw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., babcia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babunia

Wiktionary


babuszka

zdrob­nie­nie od: babka (ko­bie­ta)


SJP.pl


babuwista

zwo­len­nik ba­bu­wiz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik ba­bu­wiz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babuwizm mrz.

Wiktionary


babuwistyczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­bu­wiz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babuwizm mrz.

Wiktionary


babuwizm

dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na gło­szo­na w XVIII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na ko­mu­niz­mu uto­pij­ne­go gło­szo­na w XVIII w.;

Wiktionary

Ba­bu­wizm – dok­try­na po­li­tycz­na, gło­szą­ca, że wspól­no­ta dóbr po­win­na być pod­sta­wą eko­no­mii pań­stwa, za­wie­ra­ją­ca po­stu­la­ty cał­ko­wi­tej lik­wi­da­cji włas­no­ści pry­wat­nej, uspo­łecz­nie­nia pro­duk­cji i or­ga­ni­za­cji życia w ko­mu­nie.

Pre­kur­so­rem so­cja­liz­mu ra­dy­kal­ne­go był François Noël Ba­be­uf, dzien­ni­karz i te­o­re­tyk ko­mu­niz­mu ("Ma­ni­fest Ple­be­ju­szy") doby re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, ma­rzą­cy o re­wo­lu­cji "więk­szej, wspa­nial­szej i osta­tecz­nej", ta­kiej, która wy­nie­sie lud do wła­dzy i za­pro­wa­dzi ko­mu­nizm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fakt, iż nie zu­peł­nie je­szcze za­ni­kła ta sza­leń­cza wiara w pra­wo­daw­stwo, znaj­du­je pot­wier­dze­nie w obec­nym ek­spe­ry­men­cie bol­sze­wi­ków w Rosji, w któ­rym na nowo odżył ba­bu­wizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbuvʲism̥, AS: babuvʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babuwista mos., babuwistka ż.

 przym. babuwistyczny

Wiktionary


babuć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­o­techn. wie­przek, tucz­nik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. pro­siak, świ­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A eszcze jak babuć boł szum­ny to boła samo ra­dojść, bo gazda wiy­dzioł, że by­dzie kupa szpyr­ki i miyn­sa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kormik

Wiktionary


babuńcia

żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­bu­sia


SJP.pl


babuśka

pie­szczot­li­wie o babci; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: ba­bu­sia

Wiktionary


baby

[czy­taj: bejbi]
1. po­tocz­nie: nie­mow­lę, małe dziec­ko;
2. żar­to­bli­wie, po­u­fa­le o uko­cha­nej oso­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ang. rzad. nie­mow­lę, małe dziec­ko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. baba

 (2.2) lm. M. baba

 (2.3) lm. B. baba

 (2.4) lm. W. baba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baby – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Dą­bro­wi­ce
  • Baby – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Baby – część wsi Gru­szczy­ce w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Baby – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Cie­cha­nów
  • Baby – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo
  • Baby – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kru­szy­na
  • Baby – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Odo­la­nów
  • Baby – część wsi Cze­ka­nów w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Wiel­ko­pol­ski
  • Baby – gro­ma­da
  • Baby – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Baby (biał. Бабы; ros. Бабы) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie łu­ni­niec­kim, w siel­so­wie­cie Ko­żan­gró­dek
  • Baby – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Seine-et-Marne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten pie­sek jest nadal baby, ale już takie więk­sze baby.

 (2.1) Jest baba i nie ma baby.

 (2.2) Są baby i nie ma bab.

 (2.3) Widzę baby.

 (2.4) Moje dro­gie baby!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjbʲi, AS: bei ̯bʹi

Wiktionary


baby-look

[czy­taj: bejbi luk] dziew­czę­cy wy­gląd twa­rzy ko­bie­ty uzy­ska­ny za po­mo­cą od­po­wied­nie­go ma­ki­ja­żu


SJP.pl


baby-showerowy

→ baby sho­wer [czy­taj: bejbi-sza­łe­ro­wy]


SJP.pl


baby-sitter

[czy­taj: bejbi s-iter] męż­czyz­na od­płat­nie opie­ku­ją­cy się dzieć­mi; ba­by­sit­ter


SJP.pl


baby-sitterka

[czy­taj: bejbi s-iter­ka] ko­bie­ta od­płat­nie opie­ku­ją­ca się dzieć­mi pod­czas krót­kiej nie­o­bec­no­ści ro­dzi­ców; ba­by­sit­ter­ka, baby-sit­ter


SJP.pl


baby-sitting

[czy­taj: bejbi s-iting] od­płat­na opie­ka nad dzieć­mi w domu ro­dzi­ców pod­czas ich krót­kiej nie­o­bec­no­ści; ba­by­sit­ting


SJP.pl


babyfon

[czy­taj: bej­bi­fon] elek­tro­nicz­ny ze­staw do na­słu­chi­wa­nia


SJP.pl


babyjogger

[czy­taj: bej­bi­dżo­ger] wózek dzie­cię­cy o kon­struk­cji umoż­li­wia­ją­cej bie­ga­nie z nim i uży­wa­nie go w trud­niej­szym te­re­nie


SJP.pl


babysitter

[czy­taj: bejbi s-iter] ko­bie­ta od­płat­nie opie­ku­ją­ca się dzieć­mi pod­czas krót­kiej nie­o­bec­no­ści ro­dzi­ców; ba­by­sit­ter­ka, baby-sit­ter


SJP.pl


babysitterka

[czy­taj: bej­bis-iter­ka] ko­bie­ta od­płat­nie opie­ku­ją­ca się dzieć­mi pod­czas krót­kiej nie­o­bec­no­ści ro­dzi­ców; baby-sit­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opie­kun­ka do dzie­ci

Wiktionary


babysitting

[czy­taj: bejbi s-iting] od­płat­na opie­ka nad dzieć­mi w domu ro­dzi­ców pod­czas ich krót­kiej nie­o­bec­no­ści; baby-sit­ting


SJP.pl


baca

góral kie­ru­ją­cy wy­pa­sem stada owiec na gór­skich pa­stwi­skach; star­szy wie­kiem i doś­wiad­cze­niem pa­sterz; w cza­sie wy­pa­su, na hali zaj­mu­je się głów­nie wy­ro­bem sera


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) star­szy, doś­wiad­czo­ny pa­sterz kie­ru­ją­cy pracą ju­ha­sów w pol­skich Kar­pa­tach

Wiktionary

Baca (węg. "bacs(a)", "bacsó", "pa­sterz", z rumuń. "baciu") – kie­row­nik zor­ga­ni­zo­wa­nej go­spo­dar­ki sza­ła­śni­czo-pa­ster­skiej (wypas owiec) w pol­skich Kar­pa­tach. Se­we­ryn Go­szczyń­ski w swym pi­sa­nym w 1832 r. „Dzien­ni­ku po­dró­ży do Ta­trów” w za­mie­szczo­nym tam „Słow­nicz­ku ję­zy­ka Pod­ha­lan” po­da­wał: "Baca – na­czel­nik pew­ne­go od­dzia­łu ju­ha­sów".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baca też brud­ny wy­chy­lił okop­co­ną twarz z ni­skiej ko­le­by, po­zie­ra­jąc cie­ka­wie ku wy­rę­bom (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡sa, AS: baca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bacówka ż., bacowanie n.

 przym. bacowski

 czas. bacować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. bacza

Wiktionary


bacalhau

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. so­lo­ne i su­szo­ne płaty dor­sza

Wiktionary


bacbijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bac­ba­mi, do­ty­czą­cy Bac­bów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bac­bij­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bacbowie lm m.

Wiktionary


bacciarelli

[czy­taj: Bacz­ja­rel­li] Mar­cel­lo Bac­cia­rel­li (1731-1818), ma­larz wło­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bac­cia­rel­li – herb szla­chec­ki
  • Mar­cel­lo Bac­cia­rel­li – wło­ski ma­larz
  • Ry­szard Bac­cia­rel­li – pol­ski aktor

Wikipedia


bacewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bach

wyraz uży­wa­ny na oz­na­cze­nie dźwię­ku spo­wo­do­wa­ne­go ude­rze­niem, wy­strza­łem, a także na oz­na­cze­nie czyn­no­ści, przy któ­rej pow­sta­je taki dźwięk


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) od­głos ude­rze­nia

wy­krzy­knik w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) pot. gwał­tow­nie upaść, ude­rzyć/wal­nąć (się/kogoś/o coś); ogól­niej wy­ko­nać gwał­tow­nie jakąś inną czyn­ność

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bach – gmina w Au­strii, w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Re­ut­te
  • Bach – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Bach an der Donau – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Ra­ty­zbo­na
  • Ro­dzi­na Ba­chów – ro­dzi­na mu­zy­ków i kom­po­zy­to­rów dzia­ła­ją­ca przez sześć po­ko­leń w Niem­czech. Wy­wo­dzi się z niej ponad 50 mu­zy­ków, w tym co najm­niej 22 kom­po­zy­to­rów
    • Jo­hann Se­ba­stian Bach (1685–1750) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
      • Maria Bar­ba­ra Bach (1684–1720) – pier­wsza żona Jo­han­na Se­ba­stia­na Bacha
      • Anna Mag­da­le­na Bach (1701–1760) – druga żona Jo­han­na Se­ba­stia­na Bacha
  • Po­zo­sta­li przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny Ba­chów:
    • Veit Bach (ok. 1550–1619)
    • Jo­han­nes Bach (ok. 1550–1626)
    • Chri­stoph Bach (1613–1661)
    • Jo­hann Chri­stoph Bach I (1642–1703)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) je­szcze dość da­le­ko było od Se­me­no­wej po­la­ny, a już sły­szę: bach! bach! bach! walą chło­py sie­kie­ra­mi, a las jakby gadać umiał, bach! bach! bach! mi­la­mi od­po­wia­da (…)

 (2.1) … wszyst­kie dia­bły bach do torby!

 (2.1) Który chło­pom mąci w łbach, tego drą­giem po łbie - bach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bax, AS: baχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzdęk, trach, bęc

Wiktionary


bachalski

naz­wi­sko


SJP.pl


bachanalia

ba­cha­na­lie; bak­cha­na­lia; bak­cha­na­lie;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hu­lan­ki, pi­jań­stwo, orgie

 (1.2) hist. obrzę­dy na cześć Ba­chu­sa

Wiktionary

Ba­cha­na­lia (ba­cha­na­lie; łac. "bac­cha­na­lia" z gr. βακχεία) – sta­ro­rzym­skie obrzę­dy na cześć Ba­chu­sa.

Li­wiusz twier­dził, że zo­sta­ły za­po­cząt­ko­wa­ne w Wiel­kiej Gre­cji, skąd prze­do­sta­ły się do Etru­rii, a stam­tąd do­pie­ro do Rzymu i roz­po­wszech­ni­ły się szcze­gól­nie w po­łud­nio­wej Ita­lii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaxãˈnalʲja, AS: baχãnalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mos./mzw., Bachus, bachant, bachantka, bachanalijka, bachandria

 przym. bachusowy, bachiczny

 czas. bachować, bachusować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachanalie

Wiktionary


bachanalie

ba­cha­na­lia; bak­cha­na­lia; bak­cha­na­lie;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


SJP.pl


bachancki

→ ba­chant


SJP.pl

Patrz:

bachant

bachanek

naz­wi­sko


SJP.pl


bachanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg. pozn. za­ży­wa­nie ką­pie­li

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bachać się

Wiktionary


bachant

uczest­nik ba­cha­na­liów


SJP.pl

Ba­chant – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2498 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 267 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Ba­chant pla­su­je się na 318. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 362.).

Wikipedia


bachantka

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: uczest­nicz­ka ba­cha­na­liów; me­na­da;
2. prze­no­śnie: ko­bie­ta roz­wią­zła, pro­wa­dzą­ca hu­la­szczy tryb życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit. to­wa­rzysz­ka Ba­chu­sa

 (1.2) hist. uczest­nicz­ka ba­cha­na­liów

 (1.3) przest. uczest­nicz­ka hu­la­nek i orgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szły za nim inne wozy, pełne dwo­rzan w świet­nych stro­jach, se­na­to­rów, ka­pła­nów i na­gich ba­chan­tek z wień­ca­mi na gło­wach i dzba­na­mi wina w ręku, w czę­ści spi­tych i wy­da­ją­cych dzi­kie okrzy­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãntka, AS: baχãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mos./mzw., Bachus mos., bachant, bachanalia, bachanalijka, bachandria

 czas. bachować, bachusować

 przym. bachusowy, bachiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) menada

 (1.3) rozpustnica

Wiktionary


bacharach

[czy­taj: BAkarak] naz­wi­sko


SJP.pl

Ba­cha­rach – mia­sto w Niem­czech, po­ło­żo­ne kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Mainz-Bin­gen, wcho­dzi w skład gminy związ­ko­wej Rhein-Nahe. Leży ok. 48 km na po­łud­nie od Ko­blen­cji.

Wikipedia


bachata

1. ro­dzaj mu­zy­ki z Do­mi­ni­ka­ny trak­tu­ją­cej o mi­ło­ści i uczu­cio­wo­ści;
2. ro­dzaj tańca do tej mu­zy­ki


SJP.pl

Ba­cha­ta – ro­dzaj mu­zy­ki i tańca, który pow­stał i pier­wot­nie ewo­lu­o­wał w wiej­skich i rol­ni­czych te­re­nach Do­mi­ni­ka­ny. Te­ma­ty­ka pio­se­nek jest prze­de wszyst­kim ro­man­tycz­na i uczu­cio­wa; naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne są ut­wo­ry mó­wią­ce o smut­ku i zła­ma­nym sercu. Na po­cząt­ku dla okre­śle­nia no­we­go ga­tun­ku uży­wa­no ter­mi­nu "amar­gue", czyli „gorz­ka mu­zy­ka”, do­pó­ki nie po­ja­wi­ła się nazwa "ba­cha­ta", bez ko­no­ta­cji z na­stro­jem. Czę­sto jest po­rów­ny­wa­na do blu­e­sa.

Wikipedia


bachatowy

→ ba­cha­ta


SJP.pl

Patrz:

bachata

bachać

re­gio­nal­nie:
1. ude­rzać, walić;
2. ba­chać się -
a) kąpać się;
b) prze­wra­cać się na po­dło­gę


SJP.pl


bachczysaraj

mia­sto na Ukra­i­nie; Bak­czy­sa­raj, Bach­czy­se­raj (rzad­ko), Bak­czy­se­raj (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. war. zob. Bak­czy­sa­raj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bakczysaraj m.

 przym. bachczysarajski, bakczysarajski

Wiktionary


bachczyseraj

rzad­ko: mia­sto na Ukra­i­nie; Bach­czy­sa­raj, Bak­czy­sa­raj, Bak­czy­se­raj (rzad­ko)


SJP.pl


bachelet

[czy­taj: ba­czie­let] naz­wi­sko


SJP.pl


bachiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­chicz­ne; cecha tych, któ­rzy są ba­chicz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bachiczny

 przysł. bachicznie

Wiktionary


bachiczny

ba­chu­so­wy;
1. zwią­za­ny z kul­tem Ba­chu­sa;
2. pi­jac­ki, hu­la­szczy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. ma­ją­cy zwią­zek z Ba­chu­sem lub jego kul­tem

 (1.2) przest. lub książk. ży­wio­ło­wy, hu­la­szczy, swa­wol­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­strój był ba­chicz­ny, ale nie pi­jac­ki, at­mos­fe­ra fe­sty­nu, ale nie orgii al­ko­ho­lo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mzw./mos., bachantka ż., bachanalia

 czas. bachować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dionizyjski

Wiktionary


bachleda

naz­wi­sko po­pu­lar­ne na Pod­ha­lu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bach­le­da – pol­skie naz­wi­sko
  • Jan Bach­le­da – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Jakub Bach­le­da – pol­ski prze­wod­nik ta­trzań­ski i nar­ciarz
  • Kle­mens Bach­le­da (1851–1910) – prze­wod­nik ta­trzań­ski i ra­tow­nik gór­ski
  • Mar­cin Bach­le­da (ur. 1982) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Bach­le­da-Curuś

Wikipedia


bachmann

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Bach­mann (ur. 1906–?) – szwaj­car­ski gim­na­styk
  • An­ge­li­ka Bach­mann (ur. 1979) – nie­miec­ka te­ni­sist­ka
  • Axel Bach­mann Schia­vo (ur. 1989) – pa­rag­waj­ski sza­chi­sta
  • Ju­lius Bach­mann (1844–1924) – pru­ski po­li­tyk
  • Jürgen Bach­mann (ur. 1942) – nie­miec­ki pły­wak
  • In­ge­borg Bach­mann (1926–1973) – au­striac­ka ese­ist­ka, pi­sar­ka i po­et­ka
  • Klaus Bach­mann ur. 1963) – nie­miec­ki dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Kurt Bach­mann 1909–1997) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Mi­che­le Bach­mann (ur. 1956) – ame­ry­kań­ska po­li­tyk
  • Se­ba­stian Bach­mann (ur. 1986) – nie­miec­ki flo­re­ci­sta
  • Silke Bach­mann (ur. 1977) – wło­ska nar­ciar­ka al­pej­ska
  • Tina Bach­mann (ur. 1986) – nie­miec­ka biath­lo­nist­ka

Wikipedia


bachmat

nie­du­ży, bar­dzo wy­trzy­ma­ły koń wierz­cho­wy, uży­wa­ny daw­niej przez jazdę ta­tar­ską i pol­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) śrpol. szyb­ki koń wierz­cho­wy

 (1.2) hist. hipol. nie­wiel­ki, wy­trzy­ma­ły koń ta­tar­ski;

Wiktionary

Bach­mat (tatar. "bach­mat") – koń ta­tar­ski nie­wiel­kich roz­mia­rów, ale cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się dużą siłą fi­zycz­ną, szyb­ko­ścią, zwin­no­ścią i wy­trzy­ma­ło­ścią na trudy oraz na zmien­ne wa­run­ki kli­ma­tycz­ne.

W mowie po­tocz­nej wy­stę­po­wa­ło daw­niej jako okre­śle­nie czło­wie­ka nie­wiel­kie­go i krę­pe­go, lecz sil­ne­go fi­zycz­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­chał przo­dem na karym bach­ma­cie wraz z kil­ko­ma dra­go­na­mi.

 (1.2) Prze­sia­dła się jed­nak na Az­jo­we­go bach­ma­ta, bo dzia­net (…) był jed­nak od bach­ma­ta de­li­kat­niej­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaxmat, AS: baχmat

Wiktionary


bachmistrz

w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik gór­ni­czy w żu­pach kra­kow­skich; berg­mistrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. górn. kie­row­nik żupy sol­nej

Wiktionary

Bach­mistrz – pry­wat­ny przed­się­bior­ca w żu­pach sol­nych zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą szy­bów i ek­splo­a­ta­cją złóż, bądź też urzęd­nik żupny na­dzo­ru­ją­cy prace tech­nicz­ne gór­ni­ków w ko­pal­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaxmʲisṭʃ, AS: baχmʹisṭš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. barkmistrz

Wiktionary


bachmut

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie do­niec­kim;

Wiktionary

Bach­mut ( Бахмут, w la­tach 1924–2016 Ar­tio­mowsk, Артемівськ, Ar­te­miwśk) – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny (obwód do­niec­ki), w Do­niec­kim Za­głę­biu Wę­glo­wym.

W trak­cie wojny ro­syj­sko-ukra­iń­skiej mia­sto było miej­scem kil­ku­mie­sięcz­nych, krwa­wych walk, z po­wo­du któ­rych ule­gło znacz­nym zni­szcze­niom.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bachmucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Artiomowsk (1924-2016)

Wiktionary


bachnięcie

cios, wal­nię­cie lub rzut


SJP.pl


bachnąć

po­tocz­nie:
1. rzu­cić;
2. ude­rzyć;
3. bach­nąć się - po­ło­żyć się bez­wład­nie


SJP.pl


bachocki

→ Ba­cho­tek


SJP.pl

Patrz:

Bachotek

bachor

do­sad­nie o nie­grzecz­nym, de­ner­wu­ją­cym dziec­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pejor. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne (daw. szcze­gól­nie ży­dow­skie)

 (1.2) daw. sport. zwy­kły uczest­nik gry w pa­lan­ta

 (1.3) gwara. bę­kart

 (2.2) gwara. żwacz

Wiktionary

Ba­chor – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

W Ba­cho­rzu znaj­du­je się młyn pię­trzą­cy wodę na wy­so­kość 1,0 m, two­rzą­cy roz­le­wi­sko o sze­ro­ko­ści 8,0 m, dłu­gość 50 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaxɔr, AS: baχor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bachorek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dziecko.

Wiktionary


bachora

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. je­li­ta zwie­rzę­ce

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. po­tra­wa z pie­czo­ne­go na­dzie­nia z ziem­nia­ków i sło­ni­ny w kisz­ce wie­przo­wej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ba­chor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachorczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­chorc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachorce m.

:: fm. bachorczanin m.

 przym. bachorecki

Wiktionary


bachorek

zdrob­nie­nie od: ba­chor; ba­cho­rzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. ba­chor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachor mzw./mrz.

Wiktionary


bachoro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. je­li­to

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. żo­łą­dek wie­przo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachorski

naz­wi­sko


SJP.pl


bachorza

daw­niej: grzę­za­wi­ska, mo­kra­dła, błota; ba­cho­rze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­cho­rza – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo
  • Ba­cho­rza – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Husz­lew
  • Ba­cho­rza – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski
  • Ba­cho­rza – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Ryn
  • Ba­cho­rza – stru­ga, do­pływ Bud­ko­wi­czan­ki
  • Ba­cho­rza – kanał, do­pływ Zgło­wiącz­ki
  • Ba­cho­rza – re­gion et­no­gra­ficz­ny w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Ba­cho­rza Alek­san­drow­ska

Wikipedia


bachorze

daw­niej: grzę­za­wi­ska, mo­kra­dła, błota; ba­cho­rza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­cho­rze – osada na ob­sza­rze Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce nad wschod­nim brze­giem je­zio­ra Cha­rzy­kow­skie­go
  • Ba­cho­rze – osada leśna na ob­sza­rze Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce nad wschod­nim brze­giem je­zio­ra Cha­rzy­kow­skie­go
  • Ba­cho­rze – dawna wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Step­ni­ca

Wikipedia


bachorzę

daw­niej: grzę­za­wi­ska, mo­kra­dła, błota; ba­cho­rze


SJP.pl


bachotek

1. wieś w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Ba­cho­tek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Miej­sco­wość leży nad pół­noc­no-wschod­nim brze­giem je­zio­ra Ba­cho­tek.

Wikipedia


bachowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­cho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bachować ndk.

Wiktionary


bachować

cza­sow­nik

 (1.1) hulać, pić, ban­kie­to­wać, bir­ban­to­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxɔvat͡ɕ, AS: baχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachowanie n., bachant, bachantka, bachanalia, bachanalijka, bachandria

 przym. bachusowy, bachiczny

 czas. bachusować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachusować

Wiktionary


bachowice

Ba­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce, na wy­so­ko­ści 260–310 m n.p.m., na Po­gó­rzu Wie­lic­kim, nad Ba­chów­ką, do­pły­wem Wisły.

Wikipedia


bachowski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Jana Se­ba­stia­na Bacha; taki, jak w mu­zy­ce Bacha


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy życia i mu­zy­ki Jana Se­ba­stia­na Bacha, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Bacha lub jego mu­zy­ki, taki jak u Bacha

 (1.2) hist. zwią­za­ny z au­striac­kim pre­mie­rem Alek­san­drem von Ba­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sy­stem ba­chow­ski bywa na­zy­wa­ny rów­nież ne­o­ab­so­lu­tyz­mem, co jest upraw­nio­ne w tym sen­sie, że rze­czy­wi­ście – w po­rów­na­niu z ab­so­lu­tyz­mem Met­ter­ni­cha – oka­zał się no­wo­cze­śniej­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Bachowski

Wiktionary


bachrania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. gru­ba­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachraty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. gruby

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wy­brzu­szo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gró­nie moje, gró­nie, • ba­chra­te ko­pu­ły, • ku wóm z wia­trem leci • mój my­ślu­nek czuły!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachórz mrz., bachróń mos., bachrula ż., bachrocz mos., bachora nmos., bachoro n., bachrania ż.

Wiktionary


bachrocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. brzu­chacz, gru­bas

 (1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bo­gacz

 (1.3) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o dziec­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachrula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. gru­ba­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachróń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. ktoś brzu­cha­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachtaran

mia­sto w Ira­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bach­ta­ran – dawna nazwa osta­nu w Ira­nie, obec­nie Ker­man­szach
  • Bach­ta­ran – dawna nazwa mia­sta w Ira­nie, obec­nie Ker­man­szach

Wikipedia


bachtarański

→ Bach­ta­ran


SJP.pl

Patrz:

Bachtaran

bachtiarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bach­tia­ra­mi, do­ty­czą­cy Bach­tia­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bach­tiar­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachtiar mos., Bachtiarka ż.

Wiktionary


bachtin

Mi­cha­ił M. Bach­tin (1895-1975), ro­syj­ski te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry, ba­dacz kul­tu­ry


SJP.pl


bachtinowski

taki, jak w te­o­riach Bach­ti­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla jego kon­cep­cji


SJP.pl


bachus

ła­ciń­ska forma imie­nia Dio­ni­zo­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu

 (1.2) przest. otyły czło­wiek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachus mos., bachusek mos./mrz., bachusy nmos., bachuski nmos., bachusowanie n., bachusowość ż., bachantka ż., Bachanalia nmos., bachanalia nmos., bachanalijka ż., bachanalie nmos., Bakchos mos.

 czas. bachusować ndk.

 przym. bachusowy, Bachusowy, bachancki, bachiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak; przest. opilec; pot. moczygęba, moczymorda, ochlaptus, opój

 (1.2) brzuchacz, brzuchal, grubas

Wiktionary


bachusek

tut­karz ba­chu­sek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny tut­ka­rzo­wa­tych


SJP.pl


bachuski

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. zwy­czaj ob­cho­dze­nia wsi w za­pu­sty

 (1.2) gwara. dzi­wacz­nie prze­bra­ne osoby uczest­ni­czą­ce w ba­chu­skach (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mos./mzw., bachusy, Bachus

Wiktionary


bachusowy

wła­ści­wy Ba­chu­so­wi, przy­po­mi­na­ją­cy jego lub ob­cho­dy ku jego czci; hu­la­szczy, pi­jac­ki


SJP.pl


bachusy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. ostat­nie trzy dni kar­na­wa­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxusɨ, AS: baχusy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachus, bachuski, bachus

 przym. bachusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachusowe święta, ostatki, zapusty, gwara. kusaki, kuse dni

Wiktionary


bachórz

1. wieś w Pol­sce;
2. do­pływ Wisły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. brzuch

Wiktionary

Ba­chórz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Dynów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­chorz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachórzec

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ba­chó­rzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Du­biec­ko. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie prze­my­skim. Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 884.

Wikipedia


bachów

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Ba­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Krzyw­cza. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


baciar

w gwa­rze lwow­skiej: ulicz­nik, łobuz, urwis; ba­ciarz, ba­tiar, an­drus, antek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lwów. ulicz­nik, łobuz;

 (1.2) lwów. rzad. włó­czę­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baciarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) andrus, batiar, baciarz, gawrosz

Wiktionary


baciarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. po­gard. ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzisz ją, jaka mi pani! sama czem ciel­ska nie ma na­kryć, a zach­cia­ło jej się Fe­lik­sa! Owa! ba­ciar­ka!… sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baciar mos., baciarz mos.

Wiktionary


baciarski

→ ba­ciar, → ba­ciarz; ba­tiar­ski


SJP.pl


baciarz

w gwa­rze lwow­skiej: ulicz­nik, łobuz, urwis; ba­ciar, ba­tiar, an­drus, antek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Kra­ków, Lwów. łobuz, ulicz­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baciarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baciar

Wiktionary


bacik

zdrob­nie­nie od: bat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bat

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Bacik (ur. 1965) – pol­ski dr hab. nauk o kul­tu­rze fi­zycz­nej
  • Ka­zi­mierz Bacik (1953–2017) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Ma­riusz Bacik (ur. 1972) – pol­ski ko­szy­karz
  • Paweł Bacik (ur. 1988) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bat m.

Wiktionary


back-story

[czy­taj: bek-story] pom­niej­sza opo­wiast­ka dzie­ją­ca się w tle głów­nej fa­bu­ły książ­ki lub filmu; back­sto­ry


SJP.pl


back-up

[czy­taj: bekap] kopia za­pa­so­wa pliku; bac­kup, ar­chi­wi­za­cja da­nych


SJP.pl


backdoor

[czy­taj: bek­dor] w in­for­ma­ty­ce: luka w za­bez­pie­cze­niach sy­ste­mu stwo­rzo­na umyśl­nie dla póź­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. luka w za­bez­pie­cze­niach, swo­i­sta furt­ka ut­wo­rzo­na umyśl­nie w celu póź­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia

Wiktionary

Back­do­or (z ang. „tylne drzwi”), także furt­ka – ukry­ty i nie­a­u­to­ry­zo­wa­ny me­cha­nizm umoż­li­wia­ją­cy obej­ście stan­dar­do­wych pro­ce­dur uwie­rzy­tel­nia­nia lub za­bez­pie­czeń sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go, apli­ka­cji, ser­we­ra lub sieci.

Back­do­or może zo­stać po­zo­sta­wio­ny przez ata­ku­ją­ce­go, który wcze­śniej wła­mał się do sy­ste­mu, np.

Wikipedia


backdoors

[czy­taj: bek­dors] ce­lo­wy błąd w war­stwie ochron­nej sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go, umoż­li­wia­ją­cy wej­ście do niego bez ko­niecz­no­ści lo­go­wa­nia się; back­do­or, furt­ka


SJP.pl


backend

[czy­taj: be­kend] w in­for­ma­ty­ce: część apli­ka­cji dzia­ła­ją­ca na ser­we­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. część sy­ste­mu in­for­ma­tycz­ne­go nie­wi­docz­na dla użyt­kow­ni­ka, re­a­li­zu­ją­ca lo­gi­kę biz­ne­so­wą i prze­cho­wu­ją­ca dane

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backendowiec mos.

 przym. backendowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. back-end, back end

Wiktionary


backendowiec

[czy­taj: be­ken­do­wiec] pro­gra­mi­sta zaj­mu­ją­cy się bac­ken­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. in­form. pro­gra­mi­sta zaj­mu­ją­cy się bac­ken­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szym ze­spo­le pra­cu­je 4 bac­ken­dow­ców i 2 fron­ten­dow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backend mrz.

 przym. backendowy

Wiktionary


backendowy

→ bac­kend [czy­taj: be­ken­do­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) środ. in­form. zwią­za­ny z bac­ken­dem, do­ty­czą­cy bac­ken­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usłu­ga bac­ken­do­wa zwra­ca dane o użyt­kow­ni­ku w for­ma­cie JSON.

 (1.1) Spring jest po­pu­lar­nym fra­me­wor­kiem bac­ken­do­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backend mrz., backendowiec mos.

Wiktionary


backgammon

[czy­taj: bak­ga­mon] gra plan­szo­wa dla dwóch gra­czy; tryk­trak


SJP.pl


background

[czy­taj: bek­grałnd] ze­spół czyn­ni­ków ma­ją­cych wpływ na bie­żą­cą sy­tu­a­cję czło­wie­ka, np. śro­do­wi­sko, wy­cho­wa­nie, otocz­nie, przesz­łe doś­wiad­cze­nia itd.


SJP.pl


backhand

[czy­taj: bek­hend] bek­hend; w te­ni­sie, ping-pongu itp.: ude­rze­nie z lewej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w pra­wej ręce bądź ze stro­ny pra­wej - trzy­ma­ną w lewej; w ho­ke­ju: przy ude­rze­niu z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej prawą ręką i na od­wrót


SJP.pl


backhandowy

→ back­hand [czy­taj: bek­hen­do­wy]; bek­hen­do­wy


SJP.pl


backlash

[czy­taj: ba­klasz] po­tocz­nie: fala sprze­ci­wu, kry­ty­ki


SJP.pl


backline

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. wzmac­nia­cze, ko­lum­ny i po­zo­sta­ły sprzęt na­gło­śnie­nio­wy do gitar czy syn­te­za­to­rów; nie­kie­dy za­li­cza się do niego także ze­sta­wy per­ku­syj­ne oraz in­stru­men­ty kla­wi­szo­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­ka ra­dość z otrzy­ma­nia an­ga­żu, je­szcze więk­sza z do­brze za­po­wia­da­ją­ce­go się wy­na­gro­dze­nia, a do tego in­for­ma­cja, że klub za­pew­nia bac­kli­ne?

Wiktionary


backmasking

[czy­taj: bek­ma­sking] me­to­da ukry­wa­nia wia­do­mo­ści po­przez uży­cie w ut­wo­rze mu­zycz­nym dźwię­ku na­gra­ne­go od tyłu


SJP.pl

Back­ma­sking (z ang. „tylne, wstecz­ne ma­sko­wa­nie”) – wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie w mu­zy­ce me­to­da ukry­wa­nia wia­do­mo­ści, moż­li­wej do od­czy­ta­nia tylko przy wstecz­nym prze­słu­cha­niu ut­wo­ru (tek­stu).

W mu­zy­ce back­ma­sking zo­stał spo­pu­la­ry­zo­wa­ny przez ze­spół The Be­at­les, który użył tej tech­ni­ki w al­bu­mie Re­vol­ver, na­gry­wa­jąc wokal i in­stru­men­ty od tyłu.

Wikipedia


backpacker

[czy­tak: bek­pe­ker] osoba po­dró­żu­ją­ca po świe­cie wy­łącz­nie z ple­ca­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) okre­śle­nie tu­ry­sty po­dró­żu­ją­ce­go po świe­cie z ple­ca­kiem jako je­dy­nym ba­ga­żem, sy­pia­ją­ce­go w schro­ni­skach i naj­czę­ściej od­wie­dza­ją­ce­go kraje, w któ­rych jest ta­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Back­pac­ke­rów można poz­nać po do­bo­rze miejsc noc­le­go­wych (schro­ni­ska, a nie ho­te­le), środ­ków tran­spor­tu (ko­mu­ni­ka­cja pu­blicz­na, a nie trans­fer), dłu­go­ści wa­ka­cji (mie­sią­ce) i wiel­ko­ści bu­dże­tu (mały). Back­pa­ke­rzy jeż­dżą do kra­jów, gdzie jest tanio/bied­nie. Do naj­po­pu­lar­niej­szych kie­run­ków na­le­żą Azja oraz Ame­ry­ka Po­łud­nio­wa i Środ­ko­wa.

 (1.1) Biura po­dró­ży do­sko­na­le wie­dzą, że naj­le­piej sprze­da­ją się dłu­gie po ho­ry­zont, per­ło­wo-białe, bez­lud­ne pla­ża­a­że. Które do­pie­ro my od­kry­je­my. Nikt nie jest rów­nie mocno przy­wią­za­ny do tej po­go­ni za niet­knię­tym, co back­pac­ke­rzy. Nikt tak bar­dzo nie oba­wia się tu­ry­stycz­nych pu­ła­pek i nikt tak bar­dzo nie upie­ra się przy na­zy­wa­niu sie­bie po­dróż­ni­kiem – a nie tu­ry­stą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backpacking

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżnik, turysta

Wiktionary


backpackerka

[czy­tak: bek­pe­ker­ka] ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca po świe­cie wy­łącz­nie z ple­ca­kiem


SJP.pl


backpackerski

→ back­pac­ker [czy­taj: bek­pe­ker­ski]


SJP.pl


backpacking

[czy­taj: bek­pe­king] po­dró­żo­wa­nie po świe­cie wy­łącz­nie z ple­ca­kiem, zwy­kle nie­wiel­kim kosz­tem dzię­ki ko­rzy­sta­niu z ta­nich noc­le­gów, włas­ne­go po­ży­wie­nia i tran­spor­tu pu­blicz­ne­go


SJP.pl

Back­pac­king („po­dró­żo­wa­nie z ple­ca­kiem” od ang. "back­pack" – „ple­cak”) – forma in­dy­wi­du­al­nej tu­ry­sty­ki, po­le­ga­ją­ca na od­by­wa­niu po­dró­ży z nie­wiel­kim ba­ga­żem. Taki model tu­ry­sty­ki czyn­nej cha­rak­te­ry­zu­je się or­ga­ni­zo­wa­niem po­dró­ży na włas­ną rękę, ko­rzy­sta­niem z tran­spor­tu pu­blicz­ne­go, ta­nich noc­le­gów (np. w schro­ni­sku, na­mio­cie).

Wikipedia


backslash

[czy­taj: beks­lesz] znak gra­ficz­ny (\) sto­so­wa­ny głów­nie w in­for­ma­ty­ce, dzie­lą­cy nazwy ka­ta­lo­gów, np. w sy­ste­mie MS-DOS; lewy uko­śnik, od­wrot­ne ła­ma­nie, uko­śnik od­wrot­ny, uko­śnik wstecz­ny


SJP.pl


backspace

[czy­taj: bek­spejs] kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra usu­wa­ją­cy znak znaj­du­ją­cy się przed kur­so­rem, co­fa­ją­cy kur­sor o jedną po­zy­cję; Back­spa­ce, co­facz


SJP.pl

Back­spa­ce – kla­wisz na kla­wia­tu­rze, który w ma­szy­nach do pi­sa­nia prze­su­wał kart­kę jedną po­zy­cję wstecz. W kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej kla­wisz ← Back­spa­ce usuwa znak sto­ją­cy przed kur­so­rem tek­sto­wym i prze­su­wa ten kur­sor o jedną po­zy­cję do tyłu.

W ma­szy­nach do pi­sa­nia ma­szy­nist­ka mogła wpi­sać na przy­kład małą li­te­rę „a” z ak­cen­tem (á) po­przez wpi­sa­nie „a”, wci­śnię­cie ← Back­spa­ce i wci­śnię­cie kla­wi­sza z ak­cen­tem.

Wikipedia


backstage

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. ku­li­sy, za­ple­cze, zwy­kle po­ka­zu mody

Wiktionary

Back­sta­ge – drugi wspól­ny album pol­skie­go ra­pe­ra Dioxa i duetu pro­du­cenc­kie­go The Re­tur­ners. Zo­stał wy­da­ny 14 maja 2012 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Pro­sto. Płyta za­wie­ra 15 ut­wo­rów, wśród któ­rych wy­stą­pi­li Pel­son, Hades, O.S.T.R. i Rak. Mik­so­wa­nie i ma­ste­ring na­grań wy­ko­nał znany z wy­stę­pów w ze­spo­le HiFi Banda – Czar­ny HIFI. W celu pro­mo­cji al­bu­mu zre­a­li­zo­wa­ne zo­sta­ły te­le­dy­ski do ut­wo­rów „Te­le­fon” i „Prze­stęp­cy”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­pro­wa­dzi­łem z nią krót­ki wy­wiad na back­sta­ge'u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekstejdż m.

 przym. backstage'owy, bekstejdżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bekstejdż

Wiktionary


backstory

[czy­taj: bek-story] pom­niej­sza opo­wiast­ka dzie­ją­ca się w tle głów­nej fa­bu­ły książ­ki lub filmu; back-story


SJP.pl


backup

[czy­taj: bekap] kopia za­pa­so­wa pliku; back-up, ar­chi­wi­za­cja da­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kopia za­pa­so­wa da­nych spo­rzą­dzo­na dla ich za­bez­pie­cze­nia

 (1.2) in­form. czyn­ność wy­ko­ny­wa­nia bac­ku­pu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W do­mo­wych wa­run­kach przy­dat­ność ta­kie­go „ca­ło­ścio­we­go” bac­ku­pu jest nieco ogra­ni­czo­na – na­pę­dy ta­śmo­we nie sta­no­wią stan­dar­do­we­go wy­po­sa­że­nia kom­pu­te­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backupowanie n., zbackupowanie n.

 czas. backupować ndk., zbackupować dk.

 przym. backupowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopia bezpieczeństwa, kopia zapasowa

Wiktionary


backupowy

→ bac­kup [czy­taj: be­ka­po­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. do­ty­czą­cy bac­ku­pu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­wer bac­ku­po­wy umoż­li­wia re­gu­lar­ne two­rze­nie kopii za­pa­so­wych pli­ków, fol­de­rów, baz da­nych i in­nych waż­nych da­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backup mrz., backupowanie n., zbackupowanie n.

 czas. backupować ndk., zbackupować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopiowy

Wiktionary


bacnąć

daw­niej: pac­nąć;
1. ude­rzyć, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą;
2. upaść z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem; klap­nąć


SJP.pl


bacon

[czy­taj: Bej­kon albo Bekon] naz­wi­sko pi­sa­rza an­giel­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bacon (ang. Bacon Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ver­non
  • hrab­stwo Bacon (ang. Bacon Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • Au­gu­stus Oc­ta­vius Bacon (1839–1914) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Char­les Bacon (1885–1968) – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta, bie­gacz
  • Delia Bacon (1811–1859) – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka i uczo­na
  • Dwa­y­ne Bacon (ur. 1995) – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Edgar Bacon 1887–1963) – bry­tyj­ski za­pa­śnik
  • Er­nest Bacon (1893–1966) – bry­tyj­ski za­pa­śnik
  • Fran­cis Bacon (1561–1626) – an­giel­ski fi­lo­zof
  • Fran­cis Bacon (1909–1992) – bry­tyj­ski ma­larz
  • Jim Bacon (1950–2004) – au­stra­lij­ski po­li­tyk
  • Kevin Bacon (ur. 1958) – ame­ry­kań­ski aktor

Wikipedia


bacowa

żona bacy


SJP.pl


bacowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie bacą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca m., bacówka ż.

 czas. bacować

 przym. bacowski

Wiktionary


bacować

być bacą, peł­nić funk­cję bacy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pra­co­wać jako baca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca mos., bacowanie n., bacówka ż.

 przym. bacowski

Wiktionary


bacowski

przy­miot­nik od: baca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bacą albo ba­co­wa­niem, na­le­żą­cy do bacy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca m., bacówka ż., bacowanie n.

 czas. bacować

Wiktionary


bacytracyna

an­ty­bio­tyk


SJP.pl

Ba­cy­tra­cy­na – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych z grupy an­ty­bio­ty­ków po­li­pep­ty­do­wych wyt­wa­rza­nych przez pewne szcze­py "Ba­cil­lus sub­ti­lis" lub "Ba­cil­lus li­che­ni­for­mis". Głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są ba­cy­tra­cy­ny A, B1, B2 i B3. Wy­ka­zu­ją dzia­ła­nie bak­te­rio­bój­cze wobec bak­te­rii Gram-do­dat­nich. Nie dzia­ła­ją na "Pse­u­do­mo­nas ae­ru­gi­no­sa" i "En­te­ro­bac­te­ria­ce­ae".

Wikipedia


bacza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. baca

Wiktionary


baczek

zdrob­nie­nie od: bak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bak m.

Wiktionary


baczenie

pil­no­wa­nie, zwra­ca­nie uwagi na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. baczyć

 rzecz. baczność ż.

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ba­czew­ski – pol­ski woj­sko­wy, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Józef Ba­czew­ski (1829–1911) – pol­ski prze­my­sło­wiec, pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Jan Ba­czew­ski (1890–1958) – pol­ski dzia­łacz w Niem­czech, poseł do pol­skie­go Sejmu Usta­wo­daw­cze­go (1947–1952)
  • Marek Kry­stian Ema­nu­el Ba­czew­ski (ur. 1964) – pol­ski poeta i pro­za­ik (praw­dzi­we naz­wi­sko Ko­wa­lik)
  • Ste­fan Ba­czew­ski (1892–1940) – pol­ski prze­my­sło­wiec
  • Ba­czew­ski – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


baczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na w pół­noc­nej Ser­bii i po­łud­nio­wych Wę­grzech, po­ło­żo­na mię­dzy Du­na­jem a Cisą;

Wiktionary

Zo­bacz też: Bacz­ka (rejon zło­czow­ski).

Bacz­ka (serb. "Bačka", węg. "Bácska", słow. "Báčka", rus. Бачка) − kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Ser­bii i po­łud­nio­wych Wę­grzech, sta­no­wią­ca część Woj­wo­di­ny. Jest na­tu­ral­nie ogra­ni­czo­na przez rzeki Cisę i Dunaj.

Na ob­sza­rze Bacz­ki żyje chor­wac­ka mniej­szość et­nicz­na i Bu­niew­cy.

Wikipedia


baczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Bacz­kow­ski (ur. 1951) – pol­ski chi­rurg or­to­pe­da
  • Krzysz­tof Bacz­kow­ski (ur. 1938) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mi­chał Bacz­kow­ski (ur. 1969) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mie­czy­sław Bacz­kow­ski (1898–1973) – pol­ski woj­sko­wy
  • Staw Bacz­kow­ski – sztucz­ny zbior­nik wodny w Poz­na­niu

Wikipedia


baczliwy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. uważ­ny

Wiktionary


baczmag

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­meg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. obuw. skó­rza­ny but tu­rec­ki ze ścię­tą uko­śnie z tyłu cho­le­wą, trze­wik na pła­skiej po­desz­wie, w Pol­sce obu­wie po­pu­lar­ne w XVII wieku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie boso, lecz zru­ci­wszy zdep­ta­ne bacz­ma­gi,
W sa­mych mesz­tach dla swo­ich me­cze­tów po­wa­gi
Bez broni na znak skru­chy Turcy do nich kro­czą,
Choć we krwi ludz­kiej ręce po łok­cie ubro­czą
.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baczmog, baszmag, baszmak

Wiktionary


baczmagi

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­meg


SJP.pl

Bacz­ma­gi (także bacz­me­gi, bacz­mo­gi, basz­ma­gi, basz­ma­ki, z osm. tur. باشمق "başmak") – skó­rza­ne buty, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się ścię­ty­mi uko­śnie z tyłu cho­le­wa­mi za­kry­wa­ją­cy­mi ko­la­no oraz pła­ską po­desz­wą i nieco za­dar­tym nosem.

Obu­wie po­pu­lar­ne w XVI–XVIII wieku w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, (Węgry, Pol­ska, Moł­da­wia, Wo­ło­szczyz­na) zwła­szcza wśród szlach­ty i ka­wa­le­rii[].

Wikipedia


baczmeg

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­mag


SJP.pl


baczmegi

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­mag


SJP.pl


bacznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) uważ­nie, z uwagą

 (1.2) stpol. roz­trop­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bacz­nie przy­glą­dał się wszyst­kim prze­chod­niom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃʲɲɛ, AS: bačʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baczność ż.

 przym. baczny

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bacz­nie


SJP.pl


baczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bacz­ny


SJP.pl


baczność

sku­pio­na uwaga, szcze­gól­na ostroż­ność; czuj­ność, uważ­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. uwaga, czuj­ność, ostroż­ność

 (1.2) daw. roz­są­dek, roz­trop­ność, prze­zor­ność

wy­krzy­knik

 (2.1) wojsk. harc. ko­men­da na­ka­zu­ją­ca przy­ję­cie po­sta­wy sto­ją­cej, wy­pro­sto­wa­nej, z rę­ka­mi wy­cią­gnię­ty­mi wzdłuż ciała i przy­le­ga­ją­cy­mi do boków, sto­pa­mi złą­czo­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Bacz­ność, pre­zen­tuj broń!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: bačność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baczenie n., niebaczność ż.

 czas. baczyć ndk.

 przym. baczny

 przysł. bacznie, na baczność

Wiktionary


baczny

uważ­ny, czuj­ny, ostroż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czuj­ny, uważ­ny

 (1.2) stpol. roz­sąd­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas let­nich i wczes­no­je­sien­nych wę­dró­wek po Ta­trach zwra­ca­łem bacz­niej­szą uwagę na ten pro­blem, za­się­ga­jąc rów­nież opi­nii na ten temat u in­nych tu­ry­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃnɨ, AS: bačny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bacznie

 rzecz. baczność ż.

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczyn

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
3. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­czyn – przy­sió­łek wsi Mni­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki.
  • Ba­czyn – wieś w woj. ma­ło­pol­skim w pow. su­skim, w gmi­nie Bu­dzów
  • Ba­czyn – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Ba­czy­na

Wikipedia


baczyć

uwa­żać na coś, strzec cze­goś (czę­ste z prze­cze­niem, np. nie ba­cząc na ...)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest., książk. uwa­żać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) stpol. roz­wa­żać

 (2.2) stpol. pa­trzeć

 (2.3) stpol. sły­szeć

 (2.5) gw-pl|Rogi (po­wiat kro­śnień­ski). usu­wać pest­ki z owo­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech kon­su­lo­wie baczą, żeby pań­stwo nie doz­na­ło ja­kie­goś uszczerb­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃɨt͡ɕ, AS: bačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baczność ż., baczenie n.

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­czyń­ski – herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Sas przy­na­leż­na ro­dzi­nie Ba­czyń­skich
  • Ba­czyń­ski – pol­ski film z 2013 roku
  • Ba­czyń­ski – album ze ścież­ką dźwię­ko­wą do filmu Ba­czyń­ski (2013)
  • Astro­no­mia poety. Ba­czyń­ski – album mu­zycz­ny Meli Ko­te­luk i kwar­te­tu Kwa­dro­fo­nik
  • Ba­czyń­ski – pol­skie naz­wi­sko. 27.01.2022 r. no­si­ło je 4 419 Pol­skich oby­wa­te­li.
  • Ba­czyń­ski (Pisz do mnie listy) – sin­gel pol­skiej pio­sen­kar­ki Sanah
  • Alex Ba­czyń­ski-Jen­kins (ur. 1987) – pol­ski cho­re­o­graf
  • An­drzej Ba­czyń­ski (1957–2015) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, te­o­log i me­dioz­naw­ca
  • Eryk Ba­czyń­ski (ur. 1998) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i praw­nik
  • Gosia Ba­czyń­ska (ur. 1965) – pol­ska pro­jek­tant­ka mody
  • Jerzy Ba­czyń­ski (ur. 1950) – pol­ski dzien­ni­karz, re­dak­tor na­czel­ny ty­god­ni­ka „Po­li­ty­ka”
  • Jerzy Lesz­ko­wicz-Ba­czyń­ski (ur. 1957) – pol­ski so­cjo­log

Wikipedia


bacówka

pa­ster­ski bu­dy­nek miesz­kal­ny, drew­nia­ny (sza­łas, ko­le­ba) zaj­mo­wa­ny przez bacę i ju­ha­sów pod­czas wy­pa­su owiec na hali; nie­wiel­kie schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­ny bu­dy­nek sta­wia­ny na ha­lach pa­ster­skich, w któ­rym przez kilka mie­się­cy w roku, na czas wy­pa­su, prze­by­wa baca wraz z ju­ha­sa­mi;

 (1.2) schro­ni­sko dla tu­ry­stów na gór­skim szla­ku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­ców­ka – drew­nia­ny domek pa­ster­ski
  • ba­ców­ka – małe gór­skie schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne
  • Ba­ców­ka – część wsi Po­ni­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Rabka-Zdrój
  • Ba­ców­ka – część wsi Kuków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Ba­ców­ka – część wsi Rze­pien­nik Mar­ci­szew­ski w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Grom­nik
  • Ba­ców­ka – część wsi Las w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Śle­mień

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈt͡sufka, AS: bacufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca m., bacowanie n.

 czas. bacować ndk.

 przym. bacowski

Wiktionary


bacławski

naz­wi­sko


SJP.pl


bad

dawne uz­dro­wi­sko, miej­sco­wość ką­pie­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. uz­dro­wi­sko, miej­sco­wość ką­pie­lo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bad – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej
  • Bad – siód­my so­lo­wy album Mi­cha­e­la Jack­so­na, wy­da­ny w 1987
  • „Bad” – sin­gel Mi­cha­e­la Jack­so­na, z al­bu­mu o tym samym ty­tu­le
  • „Bad” – utwór U2
  • „Bad” – sin­gel Da­vi­da Gu­et­ty oraz duetu Show­tek
  • „Bad” – sin­gel Ja­me­sa Bay
  • „Bad” – sin­gel Dona Dia­blo i Zaka Abla

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już w XIX w. wie­rzo­no w zdro­wot­ną moc czy­stej wody uży­wa­nej w każ­dej po­sta­ci. Wów­czas to upo­wszech­ni­ła się moda na wy­ja­zdy do „badów”, roz­ryw­kę do­stęp­ną wcze­śniej tylko dla ary­sto­kra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bat, AS: bat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrój, kurort, miejscowość kuracyjna, miejscowość uzdrowiskowa, uzdrowisko

Wiktionary


bada

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: badać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbada, AS: bada

Wiktionary


badachszan

kra­i­na hi­sto­rycz­na i pro­win­cja Af­ga­ni­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na i re­gion w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Ba­dach­szan (pers. بدخشان) – jedna z 34 pro­win­cji (wi­la­jet) w Af­ga­ni­sta­nie, w pol­skim pi­śmien­nict­wie także pod nazwą Ba­dak­szan. Za­miesz­ka­na jest głów­nie przez Ta­dży­ków, oraz przez mniej­szość kir­gi­ską i uzbec­ką. Ob­szar ten był daw­niej miej­scem po­sto­ju na Jed­wab­nym Szla­ku, a w la­tach 1657–1873 ist­niał tu cha­nat za­miesz­ka­ny przez Uzbe­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad sto lat temu w Ba­dach­sza­nie ist­niał cha­nat za­miesz­ka­ny przez Uzbe­ków.

 (1.1) Obec­nie miesz­kań­ca­mi Ba­dach­sza­nu są głów­nie Ta­dży­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. badachszański

Wiktionary


badachszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­dach­sza­nem, do­ty­czą­cy Ba­dach­sza­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badachszan mrz.

Wiktionary


badacki

ruch ba­dac­ki - ruch re­sto­ra­cjo­ni­stycz­ny pow­sta­ły w XIX wieku


SJP.pl


badacz

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ba­da­nia­mi na­u­ko­wy­mi; na­u­ko­wiec; uczo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ba­da­nia­mi na­u­ko­wy­mi

 (1.2) od­kryw­ca, po­dróż­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­cze z Uni­wer­sy­te­tu Ateń­skie­go od­kry­li, że elek­tro­nicz­ny pa­pie­ros może szko­dzić na­szym płu­com.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadat͡ʃ, AS: badač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badawczość ż., badanie n., zbadanie n.

:: fż. badaczka ż.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naukowiec, uczony, pracownik naukowy

 (1.2) odkrywca, podróżnik

Wiktionary


badaczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi na­u­ko­wy­mi; uczo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­u­ko­wiec, zgłę­bia­ją­ca jakiś temat, pro­blem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uz­na­jąc kon­flikt róż­nych po­rząd­ków war­to­ści za motyw stric­te Iwasz­kie­wi­czow­ski, wy­bit­na ba­dacz­ka szcze­gó­ło­wo opi­su­je jeden tylko z licz­nych przy­pad­ków tego typu kon­flik­tów, a mia­no­wi­cie zde­rze­nie „este­tyz­mu” z „tyr­te­iz­mem”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdat͡ʃka, AS: badačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., zbadanie n.

:: fm. badacz m.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksploratorka

Wiktionary


badadychuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Gru­dziądz. ręcz­nik

Wiktionary


badający

1. wy­ko­ny­wać czyn­no­ści sto­so­wa­ne w nauce w celu ści­słe­go, do­kład­ne­go poz­na­nia rze­czy­wi­sto­ści;
2. spraw­dzać stan zdro­wia czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia;
3. spraw­dzać coś, usta­lać coś za po­mo­cą wzro­ku, do­ty­ku, słu­chu, po­wo­nie­nia


SJP.pl

Patrz:

badać

badalny

moż­li­wy do zba­da­nia


SJP.pl


badan

garb­nik wy­o­dręb­nio­ny z ro­śli­ny ziel­nej - ber­ge­nii


SJP.pl


badana

→ ba­da­ny


SJP.pl


badanie

1. czyn­no­ści ma­ją­ce na celu poz­na­nie cze­goś za po­mo­cą ana­li­zy na­u­ko­wej;
2. ze­spół czyn­no­ści ma­ją­cych na celu skon­tro­lo­wa­nie stanu zdro­wia pa­cjen­ta;
3. wynik tej kon­tro­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. spraw­dze­nie stanu zdro­wia

 (1.2) po­szu­ki­wa­nie roz­wią­za­nia pro­ble­mu na­u­ko­we­go

 (1.3) szcze­gó­ło­wa ob­ser­wa­cja i ana­li­za

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­da­nie cy­to­lo­gicz­ne
  • ba­da­nie fi­zy­kal­ne
  • ba­da­nie hi­sto­pa­to­lo­gicz­ne
  • ba­da­nia kli­nicz­ne wy­ro­bów me­dycz­nych
  • ba­da­nie krwi bio­che­micz­ne
  • ba­da­nie krwi mor­fo­lo­gicz­ne
  • ba­da­nie le­kar­skie
  • ba­da­nie la­ryn­go­lo­gicz­ne
  • ba­da­nie moczu
  • ba­da­nie ne­u­ro­lo­gicz­ne
  • ba­da­nie opi­so­we
  • ba­da­nie per rec­tum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek przej­dzie ba­da­nia w za­grzeb­skiej kli­ni­ce i le­ka­rze po­dej­mą de­cyz­ję o ewen­tu­al­nej ope­ra­cji, która mia­ła­by się odbyć po za­koń­cze­niu se­zo­nu.

 (1.2) Pro­fe­sor wy­ko­nał sze­reg badań pot­wier­dza­ją­cych słusz­ność swo­jej tezy.

 (1.3) Ba­da­nie na­szych ba­ga­ży za­ję­ło cel­ni­kom go­dzi­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdãɲɛ, AS: badãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badacz m., badaczka ż., zbadanie n., badany mos.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary


badany

osoba pod­da­wa­na ba­da­niu


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: badać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba pod­da­wa­na ba­da­niom

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wy­da­je się, że etap na­rze­czeń­stwa na­sta­je tak po pro­stu, znie­nac­ka. Nikt z ba­da­nych nie wspo­mi­nał o de­cyz­ji po­prze­dzo­nej głę­bo­ki­mi prze­my­śle­nia­mi, czy to na pewno ten je­dy­ny/ta je­dy­na.

 (2.1) W cza­sie gdy ba­da­ni grali w zmo­dy­fi­ko­wa­ną wer­sję słyn­ne­go Pac-Mana, na­u­kow­cy za­ob­ser­wo­wa­li, że w za­leż­no­ści od bli­sko­ści za­gro­że­nia stra­chem za­rzą­dza­ją różne ob­sza­ry mózgu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., badacz m., badaczka ż.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary


badawczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ba­daw­czy, uważ­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badawczość ż., badacz m., badanie n., badaczka ż., badany mos.

 czas. badać ndk.

 przym. badawczy

Wiktionary


badawczo-rozwojowy

ba­daw­czy i roz­wo­jo­wy


SJP.pl


badawczo-zwiadowczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny jed­no­cze­śnie z wy­ko­ny­wa­niem badań i zwia­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój ze­spół ba­daw­czo-zwia­dow­czy do­tarł na po­wierzch­nię świa­ta, który fi­gu­ro­wał wów­czas pod nazwą Kan­dy­dat 19.2 z za­pa­sa­mi wy­star­cza­ją­cy­mi, aby za­pew­nić nam je­dze­nie i cie­pło na rok.

Wiktionary


badawczość

→ ba­daw­czy


SJP.pl

Patrz:

badawczy

badawczy

1. prze­ni­kli­wy, czuj­ny (np. ba­daw­cze spoj­rze­nie)
2. do­ty­czą­cy badań na­u­ko­wych (np. prace ba­daw­cze)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­da­niem, ma­ją­cy na celu ba­da­nie, do­cie­ka­nie, poz­na­wa­nie

 (1.2) o wzro­ku, spoj­rze­niu: ma­ją­cy na celu poz­na­nie in­ten­cji roz­mów­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze na stu­diach udało się jej wy­je­chać na wy­pra­wę ba­daw­czą do Nubii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., zbadanie n., badacz m., badaczka ż., badany mos.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) studialny, studyjny

Wiktionary


badać

1. wy­ko­ny­wać czyn­no­ści sto­so­wa­ne w nauce w celu ści­słe­go, do­kład­ne­go poz­na­nia rze­czy­wi­sto­ści;
2. spraw­dzać stan zdro­wia czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia;
3. spraw­dzać coś, usta­lać coś za po­mo­cą wzro­ku, do­ty­ku, słu­chu, po­wo­nie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­dać)

 (1.1) prze­pro­wa­dzać ob­ser­wa­cję, ana­li­zę na­u­ko­wą cze­goś (obiek­tu, po­ję­cia)

 (1.2) spraw­dzać stan zdro­wia pa­cjen­ta, pod­da­wać pa­cjen­ta oglę­dzi­nom le­kar­skim

 (1.3) przy­glą­dać się cze­muś lub komuś uważ­nie

 (1.4) pro­wa­dząc śledzt­wo, prze­słu­chi­wać kogoś

 (1.5) daw. tor­tu­ro­wać w celu wy­do­by­cia zez­nań

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny badać się (dk. zba­dać się)

 (2.1) poz­na­wać się naw­za­jem

 (2.2) pod­da­wać się ba­da­niu le­kar­skie­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Co po­wi­nien zro­bić le­karz, który za­u­wa­ży, że jego ko­le­ga nie­do­kład­nie bada pa­cjen­ta?

 (1.3) Badał wzro­kiem oko­li­cę, szcze­gól­nie przy­glą­da­jąc się jej miesz­kań­com.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadat͡ɕ, AS: badać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., badacz mos., badaczka ż., badany mos.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analizować, studiować

Wiktionary


baddeleit

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyr­ko­nu, od­kry­ty przez Jo­sep­ha Bad­de­le­ya; ba­de­le­it, bra­zy­lit


SJP.pl


badejki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Gru­dziądz,Gniez­no. ką­pie­lów­ki

 (1.2) gw-pl|Bi­sku­piz­na. majt­ki mę­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ba­dej­kach do bimby się ła­du­jesz? Chyba ci amba od­bi­ła!

Wiktionary


badeleit

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyr­ko­nu, od­kry­ty przez Jo­sep­ha Bad­de­le­ya; bad­de­le­it, bra­zy­lit


SJP.pl


baden

1. mia­sto w Au­strii;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baden – po­wiat w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria
  • Baden – mia­sto w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Baden
  • Baden – miej­sco­wość
  • Baden – dawna nazwa mia­sta Baden-Baden
  • Baden – nie­miec­ka nazwa kra­i­ny hi­sto­rycz­nej Ba­de­nia
  • Baden – były po­wiat
  • Baden – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Prin­ce Ge­or­ge’s
  • Baden – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Be­a­ver
  • Baden (ang. Baden Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • Baden – okręg w kan­to­nie Ar­go­wia
  • Baden – mia­sto w kan­to­nie Ar­go­wia, w okrę­gu Baden
    • Baden – sta­cja ko­le­jo­wa w Baden

Wikipedia


baden-baden

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Baden-Baden (do 1931 "Baden") – uz­dro­wi­sko­we mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wych Niem­czech, w za­chod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, w re­gio­nie Mitt­le­rer Oberr­he­in. Najm­niej­sze ze wszyst­kich dzie­wię­ciu miast na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym. Baden-Baden wy­ka­zu­je silne po­wią­za­nia z pół­noc­ną Al­za­cją we Fran­cji, do któ­rej na­le­ża­ło będąc pod zwierzch­nict­wem fran­cu­skim.

Wikipedia


baden-powell

[czy­taj: bej­den połel, beden połel albo baden powel] naz­wi­sko


SJP.pl


badeni

naz­wi­sko


SJP.pl


badenia

nie­miec­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Nie­miec, po­czą­wszy od śred­nio­wie­cza mar­grab­stwo, księ­stwo a wresz­cie wiel­kie księ­stwo;

Wiktionary

Ba­de­nia (niem. "Baden") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Nie­miec. Od 1951 roku wcho­dzi w skład kraju związ­ko­we­go Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia.

Od XI wieku po­sia­dłość rodu Zähringen, od 1112 r. mar­grab­stwo ("Mark­grafs­chaft Baden"). Przez mał­żeń­stwa, kupno i wy­mia­ny, nie­wiel­kie po­cząt­ko­wo mar­grab­stwo po­sze­rzy­ło swe te­ry­to­rium, ule­gło jed­nak od XIV w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księ­stwach nie­miec­kich re­wo­lu­cja roz­po­czę­ła się w wiel­kim księ­stwie Ba­de­ni z jego ad­mi­ni­stra­cyj­nym cen­trum Ra­statt i w ciągu kilku ty­god­ni roz­sze­rzy­ła się na wszyst­kie kraje Związ­ku Nie­miec­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badeńczyk mos., Badenka ż.

 przym. badeński

Wiktionary


badenia-wirtembergia

nie­miec­ki kraj związ­ko­wy gra­ni­czą­cy z Fran­cją i Szwaj­ca­rią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej czę­ści Nie­miec;

Wiktionary

Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia ( Baden-Württemberg) – kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej czę­ści Nie­miec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dróż po Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja, AS: badẽńa‿vʹirtẽmberʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. badeńsko-wirtemberski

Wiktionary


badenka

1. miesz­kan­ka Ba­de­nii;
2. miesz­kan­ka Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­de­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenia ż.

:: fm. Badeńczyk mos.

 przym. badeński

Wiktionary


badentuch

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ręcz­nik ką­pie­lo­wy

Wiktionary


badeńczyk

1. miesz­ka­niec Ba­de­nii;
2. miesz­ka­niec Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­de­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenia ż.

:: fż. Badenka ż.

 przym. badeński

Wiktionary


badeński

→ Baden, → Ba­de­nia, → Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­de­nią lub Ba­deń­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ba­de­nii

 (1.2) zwią­za­ny z mia­stem Baden-Baden (daw­niej Baden) po­ło­żo­nym w Ba­de­nii

 (1.3) zwią­za­ny z mia­stem Baden w Au­strii

Wiktionary

Patrz:

Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia

Przykłady

 (1.1) Bieg wy­pad­ków wska­zu­je jed­nak, że udzie­le­nie wy­dat­nej po­mo­cy Pa­la­ty­na­to­wi w ów­czes­nej sy­tu­a­cji mi­li­tar­nej, wobec sła­bo­ści sił ba­deń­skich, spo­wo­do­wa­ło­by na­tych­mia­sto­wy marsz na­przód sto­ją­ce­go nad Nec­ka­rem kor­pu­su wojsk gen. Pe­uc­ke­ra i za­miast Pa­la­ty­na­tu – Ba­de­nia zna­la­zła­by się w ręku wroga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenka ż., Badenia ż., Badeńczyk m.

Wiktionary


badeńsko-wirtemberski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­de­nią-Wir­tem­ber­gią, do­ty­czą­cy Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenia-Wirtembergia ż.

Wiktionary


badge

[czy­taj: badż] badż; śro­do­wi­sko­wo:
1. ma­gne­tycz­na karta iden­ty­fi­ka­cyj­na;
2. me­ta­lo­wy zna­czek z gra­fi­ką; przy­pin­ka


SJP.pl


badia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zob. mormi bor­ne­ań­ski.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Badia – wieś w Ban­gla­de­szu, w pro­win­cji Ćot­to­gram
  • Badia – wieś w Mali, w re­gio­nie Kayes
  • Badia – miej­sco­wość we Wło­szech, w Ty­ro­lu Po­łud­nio­wym
  • badia (Ca­to­pu­ma badia) – ssak ło­ży­sko­wy z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych
  • Badia – opact­wo be­ne­dyk­tyń­skie we Flo­ren­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Bor­neo wy­stę­pu­ją badia, na­zy­wa­ne też mormi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadʲja, AS: badʹi ̯a

Wiktionary


badian

1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych;
2. owoc tej ro­śli­ny, zwany także: anyż gwiaź­dzi­sty, ba­dia­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski nie­ży­wot­ny

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Il­li­cium|L.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew lub krze­wów o lan­ce­to­wa­tych li­ściach, wy­stę­pu­ją­cy pier­wot­nie w Azji Wschod­niej oraz w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej;

 (1.2) kulin. su­szo­ny owoc ba­dia­nu wła­ści­we­go w for­mie cha­rak­te­ry­stycz­nej gwia­zdy zło­żo­nej z kilku miesz­ków

 (1.3) czer­wo­no­bru­nat­ne, wonne drew­no po­zy­ski­wa­ne z drzew ro­dza­ju ba­dia­nu (1.1), wy­ko­rzy­sty­wa­ne w rzeź­biar­stwie

Wiktionary

Ba­dian ("Il­li­cium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny cy­tryń­co­wa­tych "Schi­san­dra­ce­ae", daw­niej w niek­tó­rych sy­ste­mach wy­o­dręb­nia­ny do mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny ba­dia­no­wa­tych ("Il­li­cia­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 40–42 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w Azji wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spo­krew­nio­ny z nim ba­dian ja­poń­ski (Il­li­cium ani­sa­tum) nie tylko nie po­sia­da wła­ści­wo­ści lecz­ni­czych, ale jest lekko tok­sycz­ny.

 (1.2) Wszyst­ko razem wrzu­ca­my do garn­ka i przy­grze­wa­my. Moż­li­we są inne do­dat­ki, jak np. anyż gwiazd­ko­wa­ty (ba­dian), skór­ka z cy­try­ny itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badianek mrz.

 przym. badianowy, badianowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anyż gwiazdkowaty, anyż gwiaździsty; daw. war. bodzian

Wiktionary


badianek

owoc ba­dia­nu; anyż gwiaź­dzi­sty, ba­dian


SJP.pl


badianowate

o ce­chach ba­dia­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


badianowaty

o ce­chach ba­dia­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­dia­no­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badianowate nmos., badian m.

Wiktionary


badianowce

rząd ro­ślin dwu­li­ścien­nych z pod­kla­sy ma­gno­lio­wych; Il­li­cia­les


SJP.pl


badianowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin dwu­li­ścien­nych z pod­kla­sy ma­gno­lio­wych


SJP.pl


badis

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

"Badis" - ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny ba­di­so­wa­tych (Ba­di­dae).

Wikipedia


badki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majt­ki, slip­ki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ką­pie­lów­ki

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. krót­kie spo­den­ki

Wiktionary

Badki ( बड्की) – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Kar­na­li w dy­stryk­cie Jumla. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 636 go­spo­darstw do­mo­wych i 3579 miesz­kań­ców (1735 ko­biet i 1844 męż­czyzn).

Wikipedia


badminton

gra przez­na­czo­na dla dwóch lub czte­rech osób po­le­ga­ją­ca na prze­bi­ja­niu nad siat­ką lotki (zaz­wy­czaj zro­bio­nej z piór i za­koń­czo­nej gu­mo­wym koń­cem) za po­mo­cą ra­kiet­ki; ko­met­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. gra po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu ra­kiet­ka­mi pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej lotki na bo­i­sku prze­dzie­lo­nym roz­pię­tą na pew­nej wy­so­ko­ści siat­ką;

Wiktionary

Zo­bacz też: Bad­min­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re (An­glia).

Bad­min­ton – 2- lub 4-oso­bo­wa dy­scy­pli­na spor­to­wa, kon­ku­ren­cja olim­pij­ska od 1992 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: badˈmʲĩntɔ̃n, AS: badmʹĩntõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badmintonista mos., badmintonistka ż.

 przym. badmintonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kometka

Wiktionary


badmintonista

za­wod­nik gra­ją­cy w bad­min­to­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gracz w bad­min­to­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badminton mrz.

:: fż. badmintonistka ż.

 przym. badmintonowy

Wiktionary


badmintonistka

→ bad­min­to­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej gra­ją­ca w bad­min­to­na

Wiktionary

Patrz:

badmintonista

Powiązane:

 rzecz. badminton mrz.

:: fm. badmintonista mos.

 przym. badmintonowy

Wiktionary


badmintonowy

zwią­za­ny z bad­min­to­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z bad­min­to­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badminton mrz., badmintonista mos., badmintonistka ż.

Wiktionary


badnonć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­ba­czyć, spraw­dzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk łobocyć

Wiktionary


badoglio

[czy­taj: ba­dol­jo] naz­wi­sko


SJP.pl


badowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­dow­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Adam Ba­dow­ski (1857–1903) – pol­ski ma­larz i ilu­stra­tor
  • Adam Ba­dow­ski (ur. 1975) – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Ber­nard Ba­dow­ski (1887–1948) – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy
  • Cze­sław Ba­dow­ski (1898–1979) – pol­ski na­u­czy­ciel, wy­cho­waw­ca i le­śnik
  • Jan Ba­dow­ski (1539–1575 lub 1539–1608) – pol­ski szlach­cic, pier­wszy „star­szy” i sę­dzia Ko­za­ków re­je­stro­wych
  • Jan Wła­dy­sław Ba­dow­ski (1907–1980) – pol­ski aktor, lal­karz i re­ży­ser
  • Józef Ba­dow­ski – ko­mor­nik ziem­ski so­cha­czew­ski
  • Ka­zi­mierz Ba­dow­ski (1907–1990) – pol­ski dzia­łacz ro­bot­ni­czy i ko­mu­ni­stycz­ny
  • Leon Ba­dow­ski (1880–1960) – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Ry­szard Ba­dow­ski (1930–2021) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ste­fan Ba­dow­ski (1909–1989) – pol­ski Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta

Wikipedia


badura

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ry­ka Ba­du­ra (1902–1943) – dzia­łacz­ka ruchu oporu
  • Jan Ba­du­ra (1898–1966) – pol­ski ro­bot­nik i dzia­łacz ro­bot­ni­czy
  • Jan Ba­du­ra (1907–1975) – pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Jerzy Ba­du­ra (1845–1911) – du­chow­ny ewan­ge­lic­ki, dzia­łacz na­ro­do­wy na Ślą­sku Cie­szyń­skim
  • Józef Ba­du­ra (1903–1943) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spół­dziel­czy i po­li­tyk
  • Paul Ba­du­ra-Skoda (1927–2019) – au­striac­ki pia­ni­sta
  • Paweł Ba­du­ra (1905–1979) – pol­ski hut­nik i dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Ry­szard Ba­du­ra (1923–2019) – pro­fe­sor chi­rur­gii we­te­ry­na­ryj­nej
  • Wanda Ba­du­ra-Madej (ur. 1943) – pol­ska psy­cho­log kli­nicz­na
  • Zbi­gniew Ba­du­ra (ur. 1920) – pol­ski kon­struk­tor lot­ni­czy i szy­bow­nik
  • Zofia Ba­du­ra (ur. 1954) – pol­ska po­et­ka
  • Ba­du­ra – pol­ska marka obuw­ni­cza

Wikipedia


badyhala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hala ką­pie­lo­wa

Wiktionary


badyl

1. us­chła ło­dy­ga ro­śli­ny, po­zba­wio­na liści;
2. po­tocz­nie ro­śli­na o dłu­gich ło­dy­gach;
3. w ło­wiect­wie noga łosia lub je­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ło­dy­ga ro­śli­ny, us­chła i po­zba­wio­na liści, ster­czą­cy patyk

 (1.2) gw-pl|Lwów. chwast

 (1.3) łow. noga łosia, je­le­nia

 (1.4) uczn. przen. wy­so­ka osoba

 (1.5) uczn. przen. lm. ba­dy­le – dłu­gie ręce

 (1.6)  gw-pl|Kra­ków. lm. ba­dy­le – sucha nać ziem­nia­ków

 (1.7) daw. bot. po­ziew­nik, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ga­le­op­sis|L.|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To są ba­dy­le zesz­ło­rocz­nych po­mi­do­rów.

 (1.2) Co ty, upra­wiasz tu ba­dy­le?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadɨl, AS: badyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badylarz m., badylarka ż., badylarstwo n.

:: zdrobn. badylek m.

 przym. badylowy, badylowaty, badylkowaty, badylasty, badylarski

Wiktionary


badylara

lek­ce­wa­żą­co: ogrod­nicz­ka, zie­le­niar­ka


SJP.pl


badylarka

1. nie­wiel­ki, po­spo­li­ty, ru­do­brą­zo­wy gry­zoń z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych;
2. lek­ce­wa­żą­co o ogrod­nicz­ce, zie­le­niar­ce


SJP.pl

Ba­dy­lar­ka ("Mi­cro­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia


badylarski

→ ba­dy­larz


SJP.pl

Patrz:

badylarz

badylarstwo

po­tocz­nie o pod­miej­skim ogrod­nict­wie, upra­wia­niu dzia­łek


SJP.pl


badylarz

1. lek­ce­wa­żą­co o ogrod­ni­ku, zie­le­nia­rzu;
2. w ło­wiect­wie: byk łosia lub da­nie­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­ce­wa­żą­co o ogrod­ni­ku

 (1.2) łódź. reg. pozn. za­wo­do­wy ho­dow­ca kwia­tów

 (1.3) łódź. bo­ga­ty pry­wat­ny przed­się­bior­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. byk łosia lub da­nie­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­dy­larz – po­cho­dzą­ce z okre­su PRL po­gard­li­we, pro­pa­gan­do­we okre­śle­nie pry­wat­ne­go przed­się­bior­cy-ogrod­ni­ka.
  • ba­dy­larz – sa­miec łosia – byk o po­ro­żu po­dob­nym do wień­ca je­le­nia, skła­da­ją­cym się z krót­kich tyk i dłu­gich odnóg, nie­ma­ją­cych kształ­tu łopat.
  • ba­dy­lar­ka (Mi­cro­mys mi­nu­tus) – ssak z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcia­ła uciec do mia­sta, ale wysz­ła za mąż za ba­dy­la­rza i zo­sta­ła na wsi.

 (1.2) Nic więc dziw­ne­go, że ba­dy­la­rze z Ple­wisk na­le­że­li do naj­za­moż­niej­szych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdɨlaʃ, AS: badylaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badyl mrz., badylek mrz., badylarstwo n., badylarzowa ż., badylarzówna ż.

:: fż. badylarka ż.

 przym. badylarski, badylowy, badylkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kwiaciarz; gw. Górny Śląsk badylorz

 (1.3) prywaciarz

Wiktionary


badylarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka ba­dy­la­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badyl m., badylek m., badylarz m., badylarstwo n., badylarzowa ż., badylarka ż.

 przym. badylarski, badylowy, badylkowy

Wiktionary


badyle

w gwa­rze my­śliw­skiej:
1. po­ro­że łosia w for­mie ro­soch, czyli pro­stych odnóg, a nie łopat;
2. koń­czy­ny je­le­nia, łosia


SJP.pl


badylek

zdrob­nie­nie od: badyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od badyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gło­wie kwiet­ny ma wia­nek, • W ręku zie­lo­ny ba­dy­lek, • A przed nią bieży ba­ra­nek, • A nad nią lata mo­ty­lek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badylarzówna ż., badyl m., badylarz m., badylarka ż., badylarstwo n.

 przym. badylowy, badylowaty, badylkowaty, badylasty, badylarski

Wiktionary


badylorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ba­dy­larz, przed­się­bior­ca ogrod­ni­czy

Wiktionary


badziak

naz­wi­sko


SJP.pl


badziew

po­tocz­nie: coś bez­na­dziej­ne­go, bez­war­to­ścio­we­go; ba­dzie­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ba­dzie­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbad͡ʑɛf, AS: baʒ́ef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziewie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. badziewie; barachło, tandeta, szmelc, szajs, chłam, dziadostwo, bubel

Wiktionary


badziewiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik pro­duk­tów ni­skiej ja­ko­ści lub uży­wa­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziewie n.

Wiktionary


badziewiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka pro­duk­tów ni­skiej ja­ko­ści lub uży­wa­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziewie n.

Wiktionary


badziewiarski

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dziew­ny, ba­dzie­wia­sty, do kitu


SJP.pl


badziewiasty

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dziew­ny, ba­dzie­wiar­ski, do kitu


SJP.pl


badziewie

po­tocz­nie: coś bez­na­dziej­ne­go, bez­war­to­ścio­we­go; ba­dziew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. rzecz tan­det­na, źle wy­ko­na­na, bez­war­to­ścio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pro­szek z mar­ke­tu to chyba ja­kieś ba­dzie­wie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈd͡ʑɛvʲjɛ, AS: baʒ́evʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziew m., badziewiak m., badziewiara ż., badziewstwo n., badziewność ż., badziewiowatość ż., badziewiarskość ż.

 przym. badziewny, badziewiowaty, badziewiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. badziew; barachło, tandeta, szmelc, szajs, chłam, dziadostwo, bubel

Wiktionary


badziewiowaty

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dziew­ny, ba­dzie­wiar­ski, ba­dzie­wia­sty


SJP.pl


badziewniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­dziew­nie


SJP.pl


badziewność

→ ba­dziew­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­dziew­ne; cecha tych, któ­rzy są ba­dziew­ni

Wiktionary

Patrz:

badziewny

Powiązane:

 rzecz. badziewie n., Badziewiak m., Badziewiakowa ż.

 przym. badziewny

 przysł. badziewnie

Wiktionary


badziewny

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dzie­wiar­ski, ba­dzie­wia­sty, do kitu


SJP.pl


badzik

śro­do­wi­sko­wo: mały me­ta­lo­wy zna­czek z gra­fi­ką, nie­wiel­ka przy­pin­ka; mały badż


SJP.pl


badzinia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Buj­wi­dze,Wi­leń­szczyz­na. włó­czy­kij, włó­czę­ga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. badziać się

Wiktionary


badziński

naz­wi­sko


SJP.pl


badż

badge; śro­do­wi­sko­wo:
1. ma­gne­tycz­na karta iden­ty­fi­ka­cyj­na;
2. me­ta­lo­wy zna­czek z gra­fi­ką; przy­pin­ka


SJP.pl


baedecker

[czy­taj: BEdeker] naz­wi­sko


SJP.pl


baedeker

prze­wod­nik dla tu­ry­stów; be­de­ker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. be­de­ker.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdɛkɛr, AS: bedeker

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewodnik

Wiktionary


baeyer

[czy­taj: bajer] naz­wi­sko, np. Adolf von Ba­e­y­er (1835-1917), nie­miec­ki che­mik


SJP.pl


baez

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dave Baez – ame­ry­kań­ski por­to­ry­kań­ski aktor te­le­wi­zyj­ny fil­mo­wy i te­a­tral­ny, model
  • Joan Baez – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka, kom­po­zy­tor­ka, au­tor­ka tek­stów oraz pro­du­cent­ka
  • Báez

Wikipedia


baffin

[czy­taj: BAfin] naz­wi­sko


SJP.pl


bafta

skrót an­giel­skie­go: Bri­tish Aca­de­my of Film and Te­le­vi­sion Arts - Bry­tyj­ska Aka­de­mia Sztuk Fil­mo­wych i Te­le­wi­zyj­nych, or­ga­ni­za­cja przyz­na­ją­ca co­rocz­nie na­gro­dy w dzie­dzi­nie fil­mów, te­le­wiz­ji i me­diów in­te­rak­tyw­nych


SJP.pl


bag-in-box

[czy­taj: beg in boks] kar­to­no­wy po­jem­nik z opa­ko­wa­niem fo­lio­wym do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów, wy­po­sa­żo­ny w kra­nik; bag in box


SJP.pl

Bag-in-box (ang. worek w pu­deł­ku) – kom­bi­na­cja opa­ko­wa­nia fo­lio­we­go i kar­to­no­we­go przez­na­czo­na do pa­ko­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia róż­no­ra­kich pro­duk­tów płyn­nych i pół­płyn­nych z za­cho­wa­niem ich świe­żo­ści i wszel­kich po­zo­sta­łych wa­lo­rów przez dłuż­szy czas.

Wikipedia


bagany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rzad. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­dzaj moc­ne­go obu­wia ro­bo­cze­go ze skóry wie­przo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagańcze lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagańcze

Wiktionary


bagatela

1. coś nie­i­stot­ne­go lub łat­we­go do zro­bie­nia; dro­biazg, głup­stwo, bła­host­ka;
2. ogro­do­wy pa­ła­cyk lub pa­wi­lon, modny w osiem­na­sto- i dzie­więt­na­sto­wiecz­nej Pol­sce;
3. krót­ki utwór, zwy­kle for­te­pia­no­wy, o po­god­nym na­stro­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rzecz bez więk­sze­go zna­cze­nia

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kłam­stwo

 (1.3) ar­chit. pa­wi­lon ogro­do­wy o funk­cji wy­po­czyn­ko­wej i roz­ryw­ko­wej, po­pu­lar­ny w XVIII i XIX wieku; rów­nież cała po­sia­dłość z ogro­dem;

 (1.4) muz. krót­ki utwór, zaz­wy­czaj for­te­pia­no­wy, utrzy­ma­ny w po­god­nym na­stro­ju;

wy­krzy­knik

 (2.1) uży­wa­ny dla pod­kre­śle­nia zni­ko­mo­ści licz­by, ilo­ści, kosz­tu, pracy, trudu itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­ga­te­la – rzecz bez zna­cze­nia
  • Ba­ga­te­la – część wsi Grusz­ka Duża w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Nie­lisz
  • Ba­ga­te­la – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Wiel­ko­pol­ski
  • Ba­ga­te­la – ze­spół pa­ła­co­wy w gmi­nie Ostrów Wiel­ko­pol­ski
  • ba­ga­te­la – krót­ki utwór, zwy­kle for­te­pia­no­wy, o po­god­nym na­stro­ju
  • ba­ga­te­la – pa­ła­cyk, zwy­kle w ogro­dzie, modny w XVIII–XIX w.
  • Ba­ga­te­la – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si
  • Ba­ga­te­la – dawny za­ścia­nek. Te­re­ny, na któ­rych leżał znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim, w siel­so­wie­cie Tu­mi­ło­wi­cze
  • Teatr Ba­ga­te­la w Kra­ko­wie
  • Ulica Ba­ga­te­la w War­sza­wie
  • s/y Ba­ga­te­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla cie­bie taka kwota to ba­ga­te­la, ale dla mnie nie.

 (1.3) Ma­jęt­ny teść za­ku­pił im pod mia­stem gu­stow­ną ba­ga­te­lę, gdzie od­by­wa­ły się we­so­łe spot­ka­nia.

 (1.4) Two­rzył je nawet sław­ny Be­et­ho­ven, który na­pi­sał kil­ka­dzie­siąt ba­ga­te­li.

 (2.1) Oddać w banku osiem­set rubli, aha… Do Lu­bli­na wy­słać trzy al­bu­my, tuzin port­mo­ne­tek… Wła­śnie!… Do Wied­nia prze­kaz na ty­siąc dwie­ście gul­de­nów… Z kolei ode­brać tran­sport… Zmo­ni­to­wać ry­ma­rza za nie­o­de­sła­nie wa­li­zek… Ba­ga­te­la!… Na­pi­sać list do Sta­sia… Ba­ga­te­la…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaɡaˈtɛla, AS: bagatela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatelizacja ż., bagatelizowanie n.

 czas. bagatelizować

 przym. bagatelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błahostka, drobnostka, drobiazg, szczegół, zdrobn. bagatelka

 (1.2) brechnia

Wiktionary


bagatelizacja

lek­ce­wa­że­nie, nie­do­ce­nia­nie cze­goś, nie­trak­to­wa­nie cze­goś z na­le­ży­tą po­wa­gą; ba­ga­te­li­zo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) um­niej­sze­nie zna­cze­nia ja­kiejś rze­czy, po­ję­cia, wy­da­rze­nia lub osobyfakt|Zob. uwagi w dy­sku­sji.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­ga­te­li­za­cja tego pro­ble­mu nie po­mo­że ci w jego przez­wy­cię­że­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaɡatɛlʲiˈzat͡sʲja, AS: bagatelʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatela ż., bagatelizowanie n.

 czas. bagatelizować

 przym. bagatelny

 wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banalizacja

Wiktionary


bagatelizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uz­na­wa­nie cze­goś za nie­i­stot­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatela ż., bagatel ż., bagatelka ż., bagatelność ż., bagatelizacja ż.

 czas. bagatelizować

 przym. bagatelny

 wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważenie

Wiktionary


bagatelizować

uwa­żać coś za drob­nost­kę, ba­ga­te­lę; lek­ce­wa­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­ga­te­li­zo­wać)

 (1.1) uwa­żać za nie­zbyt ważne

 (1.2) przed­sta­wiać jako mało ważne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ba­ga­te­li­zuj pro­ble­mu; jest po­waż­niej­szy, niż my­ślisz.

 (1.2) Rząd ce­lo­wo ba­ga­te­li­zu­je wzrost cen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatela ż., bagatelizowanie n., bagatelka ż., bagatelizacja ż.

 przym. bagatelny

 wykrz. bagatela, bagatelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważyć, nie doceniać, pot. olewać

 (1.2) lekceważyć, pomniejszać, umniejszać

Wiktionary


bagatelizujący

uwa­żać coś za drob­nost­kę, ba­ga­te­lę; lek­ce­wa­żyć


SJP.pl

Patrz:

bagatelizować

bagatelka

rzecz bez zna­cze­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ga­tel­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie So­kol­ni­ki
  • Ba­ga­tel­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Mi­ło­sław
  • Ba­ga­tel­ka – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Hol­sza­ny.

Wikipedia


bagatelny

mało zna­czą­cy, nie­waż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zni­ko­mą war­tość; nie­war­ty szcze­gól­nej uwagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Się­gnąć ręką do kosza to drob­nost­ka, ba­ga­tel­ny wy­czyn wobec tej klu­czo­wej spra­wy.

 (1.1) (…) zna­le­zie­nie 35 mln to nie jest ba­ga­tel­ny pro­blem, to na­praw­dę są ol­brzy­mie pie­nią­dze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatelizowanie n., bagatelizacja ż., bagatela ż.

 czas. bagatelizować

 wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błahy, drobny, nieistotny, nieważny, nieznaczący, trywialny

Wiktionary


bagazja

wzo­rzy­sta tka­ni­na jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


SJP.pl

Ba­gaz­ja, ba­ga­ia – tka­ni­na ba­weł­nia­na lub jed­wab­na, o wątku i os­no­wie w in­nych ko­lo­rach.

W Pol­sce tkana rzad­kim splo­tem płó­cien­nym, a na Wę­grzech tkana bar­dzo gęsto. Dość po­pu­lar­na i nie­dro­ga, uży­wa­na na chu­stecz­ki, su­knie oraz ka­mi­zel­ki.

Wikipedia


bagańcze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ro­dzaj moc­ne­go obu­wia ro­bo­cze­go ze skóry wie­przo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagany lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. bagany

Wiktionary


bagaż

rze­czy za­pa­ko­wa­ne do prze­wo­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­pa­ko­wa­ne przed­mio­ty za­bie­ra­ne w po­dróż

 (1.2) przen. doś­wiad­cze­nia, wspom­nie­nia gro­ma­dzo­ne w cza­sie życia

Wiktionary

Zo­bacz też: Bagaż – po­stać ze Świa­ta Dysku Terry’ego Prat­chet­ta.

Bagaż (franc. "bague" "pa­ku­nek", z łac. "bacca", "baga", niem. "Pack", "Gepäck"k) – rze­czy oso­bi­ste spa­ko­wa­ne do wa­li­zek, ku­frów, ple­ca­ków itp., przez­na­czo­ne do prze­wo­że­nia środ­ka­mi tran­spor­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szo­no mnie o od­da­nie ba­ga­żu do spraw­dze­nia.

 (1.2) Mój zna­jo­my wle­cze za sobą ogrom­ny bagaż doś­wiad­czeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡaʃ, AS: bagaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagażówka ż., bagażnik m., bagażowy mos., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

 przym. bagażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekwipunek, ładunek, walizki

 (1.2) ciężar

Wiktionary


bagażnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce na bagaż na ro­we­rach, mo­to­cy­klach, sa­mo­cho­dach, au­to­bu­sach itp.

 (1.2) mot. za­my­ka­ne miej­sce na bagaż w sa­mo­cho­dach, au­to­bu­sach itp.

Wiktionary

Ba­gaż­nik – część ła­dun­ko­wa sa­mo­cho­du umie­szczo­na naj­czę­ściej z tyłu sa­mo­cho­du. Może mieć małą ob­ję­tość (auta klas A i B) lub więk­szą (kombi, sedan). Naj­więk­szą prze­strzeń ła­dun­ko­wą mają z re­gu­ły sa­mo­cho­dy do­staw­cze. Ba­gaż­nik może być ot­wie­ra­ny klu­czem (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umo­cuj to pu­deł­ko na ba­gaż­ni­ku, bo spad­nie.

 (1.2) W tym aucie ba­gaż­nik jest wy­jąt­ko­wo z przo­du.

 (1.2) Ob­ję­tość ba­gaż­ni­ka była za­dzi­wia­ją­co duża jak na tak mały sa­mo­chód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɡaʒʲɲik, AS: bagažʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż mrz., bagażowy mos., bagażówka ż., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

 przym. bagażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. kufer

Wiktionary


bagażnikowy

→ ba­gaż­nik


SJP.pl

Patrz:

bagażnik

bagażowe

opła­ta za prze­wóz ba­ga­żu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opła­ta za prze­wóz ba­ga­żu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagażowy mos., bagaż mrz., bagażnik mrz., bagażownia ż.

 przym. bagażowy

Wiktionary


bagażownia

po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia ba­ga­żu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­cho­wal­nia ba­ga­żu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż mrz., bagażówka ż., bagażnik mrz., bagażowy mos., nadbagaż mrz., bagażowe n.

 przym. bagażowy

Wiktionary


bagażowy

przy­miot­nik od: bagaż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ga­żem, do­ty­czą­cy ba­ga­żu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­moc­nik wy­na­ję­ty do prze­nie­sie­nia ba­ga­żu, np. na dwor­cu lub w ho­te­lu

 (2.2) kolej. pra­cow­nik za­trud­nio­ny w ba­ga­żow­ni

 (2.3) kolej. pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy wagon ba­ga­żo­wy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jacku, czy mo­żesz po­pro­sić ja­kie­goś ba­ga­żo­we­go o pomoc, za­miast tak się mę­czyć?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż m., bagażówka ż., bagażnik m., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

Wiktionary


bagażówka

tak­sów­ka ba­ga­żo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tak­sów­ka ba­ga­żo­wa do prze­wo­zu du­żych przed­mio­tów (mebli, sprzę­tów AGD, RTV)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż m., bagażnik m., bagażowy m., bagażownia ż.

 przym. bagażowy

Wiktionary


bagdad

sto­li­ca Iraku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Iraku;

Wiktionary

Bag­dad ( ‏بغداد‎ []) – sto­li­ca Iraku, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy Bag­dad, głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy i kul­tu­ral­ny kraju. Znaj­du­je się w cen­trum Iraku, na Ni­zi­nie Me­zo­po­tam­skiej, na obu brze­gach rzeki Ty­grys, w miej­scu jej naj­więk­sze­go zbli­że­nia do Eu­fra­tu. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si ok. 900 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bag­da­dzie znaj­du­je się naj­więk­sza na świe­cie pla­ców­ka dy­plo­ma­tycz­na Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡdat, AS: bagdat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagdadczyk mos., bagdadka ż.

 przym. bagdadzki, podbagdadzki

Wiktionary


bagdadczyk

miesz­ka­niec Bag­da­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bag­da­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdaṭt͡ʃɨk, AS: bagdaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagdad mrz.

:: fż. bagdadka ż.

 przym. bagdadzki

Wiktionary


bagdadka

miesz­kan­ka Bag­da­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bag­da­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdatka, AS: bagdatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagdad m.

:: fm. bagdadczyk mos.

 przym. bagdadzki

Wiktionary


bagdady

skóry ba­ran­ków; futro z tych skór


SJP.pl


bagdadzki

→ Bag­dad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bag­da­du (sto­li­cy Iraku)

Wiktionary

Patrz:

Bagdad

Przykłady

 (1.1) W ten spo­sób za­po­cząt­ko­wa­na zo­sta­ła Kolej Bag­dadz­ka, czyli wiel­ka ma­gi­stra­la ma­ją­ca po­łą­czyć Ber­lin przez Wie­deń, Bel­grad, Sofię, Stam­buł z Bag­da­dem i Za­to­ką Per­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdat͡sʲci, AS: bagdacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagdad mrz., bagdadczyk mos., bagdadka ż.

Wiktionary


baggala

dwu- lub trzy­masz­to­wa łódź, spo­ty­ka­na u wy­brze­ży Oce­a­nu In­dyj­skie­go; bag­ha­la


SJP.pl

Bag­ga­la (arab. bağla - muł) – tra­dy­cyj­ny arab­ski sta­tek ża­glo­wy.

Wikipedia


baggio

[czy­taj: badż­jo] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dino Bag­gio (ur. 1971) – wło­ski pił­karz
  • Eddy Bag­gio (ur. 1974) – wło­ski pił­karz
  • Mi­che­le Bag­gio (ur. 1976) – wło­ski siat­karz
  • Ro­ber­to Bag­gio (ur. 1967) – wło­ski pił­karz
  • Se­ba­stia­no Bag­gio (1913–1993) – wło­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, kar­dy­nał
  • Fabio Bag­gio CS (ur. 1965) – wło­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, kar­dy­nał

Wikipedia


baggy

[czy­taj: bagi] luźne, sze­ro­kie spod­nie o ob­ni­żo­nym kroku


SJP.pl


baghala

dwu- lub trzy­masz­to­wa łódź, spo­ty­ka­na u wy­brze­ży Oce­a­nu In­dyj­skie­go; bag­ga­la


SJP.pl


baghlan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Bagh­lan (dari, pasz­to: بغلان, "Baghlān") – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie, w pro­win­cji Bagh­lan, po­ło­żo­ne w po­bli­żu rzeki Kon­doz, na te­re­nie Hin­du­ku­szu, ok. 500 m n.p.m. W 2010 roku mia­sto li­czy­ło 76 409 miesz­kań­ców.

Ważną rolę w go­spo­dar­ce mia­sta sta­no­wią upra­wy bu­ra­ków cu­kro­wych oraz ba­weł­ny oraz zwią­za­ny z nimi prze­mysł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­pro­wa­dzi­ła się z Bagh­la­nu na wios­nę 2021.

 (1.2) W Bagh­la­nie znaj­du­ją się ruiny świą­ty­ni za­ra­tusz­triań­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baghlański

Wiktionary


baghlański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bagh­la­nem, do­ty­czą­cy Bagh­la­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­po­ny stały się do­stęp­ne w bagh­lań­skich skle­pach i punk­tach usłu­go­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baghlan mrz.

Wiktionary


bagienice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­gie­ni­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Cho­rze­le
  • Ba­gie­ni­ce – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Ba­gie­ni­ce – część wsi Stare Kieł­cze w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w Kolno
  • Ba­gie­ni­ce – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Przy­tu­ły
  • Ba­gie­ni­ce – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Ba­gie­ni­ce –
  • Ba­gie­ni­ce Duże, Ba­gie­ni­ce Małe, Ba­gie­ni­ce Nowe, Ba­gie­ni­ce Szla­chec­kie, Ba­gie­ni­ce-Fol­wark

Wikipedia


bagieniec

owad z rzędu chru­ści­ków


SJP.pl

Ba­gie­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Ja­wo­rzy­na Ślą­ska.

Wikipedia


bagienka

zdrob­nie­nie od: bagno


SJP.pl

Ba­gien­ka (Ba­gien­ko) – ze­spół trzech śród­le­śnych je­zior wy­to­pi­sko­wych po­ło­żo­nych w Bo­rach Tu­chol­skich, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go na pół­noc od Mer­me­tu. Po­wierzch­nia naj­więk­sze­go Je­zio­ra Ba­gien­ko (środ­ko­we­go) wy­no­si 6,8 ha. Po obu jego stro­nach, pół­noc­no-za­chod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej, znaj­du­ją się dwa mniej­sze je­zio­ra leśne – rów­nież o naz­wie „Ba­gien­ko”.

Wikipedia


bagienko

zdrob­nie­nie od: bagno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: bagno

 (1.2) przen. niez­dro­we, nie­cie­ka­we, nie­mo­ral­ne śro­do­wi­sko lub sy­tu­a­cja

 (1.3) daw. bot. mo­drzew­ni­ca, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­dro­me­da|L.|ref=tak.

 (1.4) daw. bot. mo­drzew­ni­ca po­spo­li­ta, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­dro­me­da po­li­fo­lia|L.|ref=tak.

 (1.5) daw. bot. ró­ża­necz­nik, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rho­do­den­dron|L.|ref=tak.

 (1.6) daw. bot. lud. bagno zwy­czaj­ne, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ledum pa­lu­stre|L.|ref=tak. 1753

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­gien­ka, nazwa obocz­na Ba­gien­ko – ze­spół trzech śród­le­śnych je­zior wy­to­pi­sko­wych w Bo­rach Tu­chol­skich
  • Ba­gien­ko – ga­jów­ka w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Brań­szczyk
  • Ba­gien­ko – część wsi Zeł­wą­gi w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­tłoch uto­pił starą wiedź­mę w ba­gien­ku na uro­czy­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛ̃nkɔ, AS: baǵẽnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagnistość ż., bagno

 przym. bagienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) współcz. modrzewnica

 (1.4) współcz. modrzewnica pospolita, modrzewnica północna, modrzewnica zwyczajna

 (1.5) daw. bahun, daw. lud. bagienko indyjskie, współcz. azalia, rododendron, różanecznik

 (1.6) współcz. bagno zwyczajne, lud. bagno pospolite, bagniak, dziki rozmaryn, rozmaryn leśny

Wiktionary


bagiennik

mech ba­gien­ny z rzędu ro­kie­tow­ców, w Pol­sce praw­nie chro­nio­ny; mo­kra­dłosz żmi­jo­wa­ty, ba­gien­nik żmi­jo­wa­ty


SJP.pl


bagiennikowate

ro­dzi­na owa­dów wod­nych z rzędu chru­ści­ków


SJP.pl

Lim­nep­hi­li­dae (pol. "ba­gien­ni­ko­wa­te") – ro­dzi­na owa­dów wod­nych z rzędu chru­ści­ków ("In­sec­ta: Tri­chop­te­ra"). Jest to naj­licz­niej­sza w ga­tun­ki (do tej pory wy­ka­za­no z Pol­ski 99 ga­tun­ków z 31 ro­dza­jów) i naj­po­wszech­niej­sza w kraju ro­dzi­na chru­ści­ków. Larwy Lim­nep­hi­li­dae bu­du­ją prze­no­śne domki róż­ne­go kształ­tu i wy­ko­na­ne z róż­no­rod­ne­go ma­te­ria­łu: pia­sku, ka­mycz­ków, czę­ści ro­ślin­nych, de­try­tu­su a także wyt­wo­rów czło­wie­ka (sty­ro­pian, pa­pier, pla­stik).

Wikipedia


bagienność

→ ba­gien­ny


SJP.pl

Patrz:

bagienny

bagienny

po­kry­ty ba­gna­mi, ros­ną­cy na ba­gnach (np. te­re­ny ba­gien­ne, ro­ślin­ność ba­gien­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­gnem, do­ty­czą­cy bagna, wła­ści­wy ba­gnom, ros­ną­cy na ba­gnach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na trasę swoją ru­szy­ły ba­ta­lio­ny, do­cho­dząc lasem do ba­gien­ne­go roz­le­wi­ska zwa­nym bło­ta­mi Ho­ro­dzia­ty­na, a przez miej­sco­wą lud­ność Wiel­ki­mi Ba­gna­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛ̃nːɨ, AS: baǵẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagno n., bagienko n., bagnisko n., zabagnianie n., zabagnienie n., bagnica ż., bagiennik m., bagiennikowate nmos., bagnik m., Bagienna ż., Bagno n., bagnistość ż.

 czas. zabagniać ndk., zabagnić dk.

 przym. bagnisty, bagnowy, bagiennikowy, bagnicowy, bagiennikowaty

 przysł. bagiennie, bagnisto, bagniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagnisty, podmokły

Wiktionary


bagier

ma­szy­na do po­głę­bia­nia rzeki, ka­na­łu itp. po­przez wy­do­by­wa­nie grun­tu z dna wód; ba­grow­ni­ca, czer­pacz­ka, czer­par­ka, draga, po­głę­biar­ka, szla­mow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek wy­do­by­wa­ją­cy grunt z dna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɟɛr, AS: baǵer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagrownica ż., bagrowisko n., bagrowanie n.

 czas. bagrować ndk.

 przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagrownica, draga, pogłębiarka, czerpaczka, czerparka, szlamownik, szuflica

Wiktionary


bagieta

1. drew­nia­na li­stwa uży­wa­na do wy­ro­bu ram i gzym­sów;
2. zgru­bie­nie od: ba­giet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od ba­giet­ka

 (1.2) techn. drew­nia­na li­stwa o cha­rak­te­rze ozdob­nym, uży­wa­na do wy­ro­bu ram i gzym­sów

 (1.3) slang. po­li­cjant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem tak głod­ny, że zja­dłem całą ba­gie­tę z żół­tym serem i szyn­ką.

 (1.2) Do wy­ko­na­nia ramy lu­stra zu­ży­to 3 mb ba­gie­ty.

 (1.2) Sala ja­dal­na miała ba­gie­ty srebr­ne i była ma­lo­wa­na na biało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛta, AS: baǵeta

Wiktionary


bagietka

1. po­dłuż­na bułka z mąki pszen­nej;
2. szkla­ny prę­cik, spła­szczo­ny na końcu, uży­wa­ny w la­bo­ra­to­riach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. długa, cien­ka bułka;

 (1.2) chem. szkla­ny prę­cik słu­żą­cy w la­bo­ra­to­riach głów­nie do mie­sza­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­giet­ka – ro­dzaj pie­czy­wa
  • ba­giet­ka – przy­rząd la­bo­ra­to­ryj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wcze­śnie rano przy­nio­słem ze skle­pu je­szcze cie­płą ba­giet­kę, masło, mleko i dżem tru­skaw­ko­wy.

 (1.2) Za­war­tość pro­bó­wek wy­mie­sza­no do­kład­nie ba­giet­ką szkla­ną. Osad przy­le­ga­ją­cy do ba­giet­ki usu­wa­no, ocie­ra­jąc jąo wew­nętrz­ną ścia­nę pro­bów­ki i spłu­ku­jąc wodą dwu­krot­nie prze­kro­plo­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛtka, AS: baǵetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bułka paryska, bułka wrocławska

 (1.2) mieszadełko

Wiktionary


bagietkowy

→ ba­giet­ka


SJP.pl

Patrz:

bagietka

bagiewnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny chru­ście­li


SJP.pl


bagieński

naz­wi­sko


SJP.pl


bagiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Ba­giń­ski (forma żeń­ska: Ba­giń­ska; licz­ba mnoga Ba­giń­scy) – pol­skie naz­wi­sko, które nosi ponad 11 ty­się­cy osób, naj­wię­cej na pół­noc­no-wschod­nim Ma­zo­wszu (zie­mia łom­żyń­ska i wiska) oraz na Dol­nym Ślą­sku. W ran­kin­gu naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk w kraju na miej­scu 356.

Wikipedia


baglama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. bez­pro­go­wy in­stru­ment stru­no­wy po­cho­dzą­cy z Bli­skie­go Wscho­du;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈlãma, AS: baglãma

Wiktionary


bagnecik

zdrob­nie­nie od: ba­gnet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­gnet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ba­gnet, lecz tylko mały ba­gne­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnet m.

 przym. bagnetowy

Wiktionary


bagnet

szty­let na­sa­dzo­ny na lufę ka­ra­bi­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ro­dzaj noża za­kła­da­ny na lufę ka­ra­bi­nu umoż­li­wia­ją­cy uży­cie go do walki wręcz;

 (1.2) mot. wskaź­nik po­zio­mu oleju w sil­ni­ku sa­mo­cho­do­wym (lub in­nych urzą­dze­niach) w po­sta­ci dłu­gie­go, me­ta­lo­we­go ostrza

Wiktionary

Ba­gnet (fr. "baïonette" od mia­sta "Ba­y­on­ne") – ro­dzaj kol­nej broni bia­łej mo­co­wa­nej u wy­lo­tu lufy broni strze­lec­kiej (np. ka­ra­bi­nu). Po na­ło­że­niu ba­gnet sta­no­wi jej prze­dłu­że­nie, umoż­li­wia­jąc efek­tyw­niej­sze wy­ko­rzy­sta­nie jej w walce wręcz.

W Pol­sce po­cząt­ko­wo zwany był ba­jo­ne­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla żad­ne­go ko­mu­ni­sty nie była wtedy do przy­ję­cia teza, że PRL trzy­ma się na ra­dziec­kich ba­gne­tach.

 (1.1) Wy­cią­gną­łem z niego ba­gnet, a ten wstał i mówi, o, ul­ży­ło mi.

 (1.1) …w tej chwi­li sta­now­czej na wzgó­rzu (…) za­błys­nął ba­gnet i po­ka­zał się hełm żan­dar­ma.

 (1.2) Ba­gnet zła­mał się przy wy­cią­ga­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡnɛt, AS: bagnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bagnecik m.

 przym. bagnetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bajonet

Wiktionary


bagnetowy

przy­miot­nik od: ba­gnet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­gne­tem, do­ty­czą­cy ba­gne­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnet mrz., bagnecik mrz.

Wiktionary


bagniak

1. ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny szmo­tło­cho­wa­tych;
2. po­tocz­nie: ma­ślak pstry (ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny ma­śla­ko­wa­tych)


SJP.pl


bagnica

by­li­na z ro­dzi­ny ba­gni­co­wa­tych, ros­ną­ca na tor­fo­wi­skach; ba­gni­ca tor­fo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­gni­ca – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ba­gni­co­wa­tych (Sche­uch­ze­ria­ce­ae F. Ru­dolp­hi), obej­mu­ją­cy jeden ga­tu­nek - ba­gni­cę tor­fo­wą
  • Ba­gni­ca – osada w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Rze­cze­ni­ca
  • Ba­gni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Ba­gni­ca (do­pływ je­zio­ra Bu­ko­wo) – rów, do­pływ Bu­ko­wa
  • Ba­gni­ca (do­pływ Drawy) – stru­ga, do­pływ Drawy
  • Ba­gni­ca (do­pływ Jo­dłów­ki) – w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka

Wikipedia


bagnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


bagnicowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej


SJP.pl


bagnicowaty

o ce­chach ba­gni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­gni­co­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnicowate nmos.

Wiktionary


bagniczek

1. mo­dra­szek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych;
2. pió­ro­lo­tek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


SJP.pl


bagniczka

1. mo­dra­szek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych;
2. pió­ro­lo­tek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


SJP.pl


bagniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ba­gniew­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Po­mian.

Wikipedia


bagnik

1. pająk z ro­dzi­ny da­row­ni­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w około 100 ga­tun­kach;
2. mech z ro­dzi­ny szmo­tło­cho­wa­tych, w Pol­sce pod ochro­ną


SJP.pl


bagnisko

zgru­bie­nie od: bagno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. bagno.

 (1.2) zgrub. od: bagno

 (1.3) daw. bot. ba­ży­na (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­pe­trum|L.|ref=tak.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­gni­sko – inne okre­śle­nie bagna
  • Ba­gni­sko – potok, do­pływ Bo­ber­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za mie­dzą Da­nuś­ki za­czy­na­ły się ba­gni­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagno n.

 przym. bagienny

Wiktionary


bagnistość

→ ba­gni­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­pień za­ba­gnie­nia da­ne­go ob­sza­ru;

 (1.2) od­przym. cecha tego, co jest ba­gni­ste

Wiktionary

Ba­gni­stość – sto­pień za­ba­gnie­nia da­ne­go ob­sza­ru, okre­śla sto­su­nek po­wierzch­ni za­ję­tej przez bagna for­mu­la_1 do po­wierzch­ni pola od­nie­sie­nia for­mu­la_2 obli­cza­ny we­dług wzoru:

Wikipedia

Patrz:

bagnisty

Wymowa:

IPA: baɟˈɲistɔɕt͡ɕ, AS: baǵńistość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagno n., bagienko n.

 przym. bagienny, bagnisty

 przysł. bagiennie, bagniście

Wiktionary


bagnisty

taki jak na ba­gnach; błot­ni­sty (np. ba­gni­sty grunt, ba­gni­sty teren)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty ba­gna­mi

 (1.2) po­dob­ny do bagna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można zbu­do­wać domu na ba­gni­stym te­re­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagnistość ż., bagno n.

 przym. bagienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagienny

 (1.2) błotnisty, grząski

Wiktionary


bagno

1. teren pod­mo­kły;
2. ro­dzaj ro­śli­ny na­le­żą­cej do ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekol. ob­szar trwa­le pod­mo­kły, po­ro­śnię­ty spe­cy­ficz­ną ro­ślin­no­ścią;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ledum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju bagno (1.2);

 (1.4) przen. sy­tu­a­cja, śro­do­wi­sko nie­mo­ral­ne; de­mo­ra­li­za­cja, zep­su­cie

 (1.5) pot. przen. bez­na­dziej­na spra­wa, duże kło­po­ty

 (1.6) daw. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ri­ca­ria ger­ma­ni­ca|ref=tak., wrze­śnia po­brzeż­na

 (1.7) daw. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­ma­rix|L.|ref=tak., ta­ma­ry­szek

Wiktionary

Bagno – ob­szar o utrzy­mu­ją­cym się wy­so­kim na­wil­go­ce­niu, po­ro­śnię­ty przez ro­ślin­ność przy­sto­so­wa­ną do spe­cy­ficz­nych wa­run­ków zwią­za­nych z dużą wil­got­no­ścią.

Po­ję­cie "bagno" w ję­zy­ku po­tocz­nym ma nie­pre­cy­zyj­ne zna­cze­nie bli­skie tor­fo­wi­sku. Po­ję­cia bli­skoz­nacz­ne to trzę­sa­wi­sko, grzę­za­wi­sko lub błoto.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez bagno pro­wa­dzi ścież­ka edu­ka­cyj­na.

 (1.3) Bagno zwy­czaj­ne było nieg­dyś uży­wa­ne jako śro­dek prze­ciw molom.

 (1.5) Ta ro­bo­ta to bagno. Muszę się zwol­nić stam­tąd jak naj­szyb­ciej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡnɔ, AS: bagno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnistość ż., zabagnianie n., zabagnienie n., bagnica ż., bagiennik m., bagiennikowate nmos., bagnik m., Bagienna ż., Bagno n., Bagna nmos.

:: zdrobn. bagienko n.

:: zgrub. bagnisko n.

 czas. zabagniać ndk., zabagnić dk.

 przym. bagienny, bagnisty, bagnowy, bagiennikowy, bagnicowy, bagiennikowaty

 przysł. bagiennie, bagnisto, bagniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagnisko, mokradło, błota, trzęsawisko, grzęzawisko, topiel, torfowisko, moczar, moczary, oparzelisko; gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

 (1.2) lud. bagniak, dziki rozmaryn, rozmaryn leśny; reg-pl|Kresy|bahun.

 (1.4) błoto, błotko, bagienko, grzęzawisko, kloaka, rynsztok, szambo, trzęsawisko

 (1.6) współcz. września pobrzeżna

 (1.7) współcz. tamaryszek

Wiktionary


bagnoznawstwo

nauka o ewo­lu­cji i two­rze­niu się ba­gien; pa­lu­do­lo­gia


SJP.pl


bago

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ta­ba­ka do żucia

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. śmier­dzą­cy osad w fajce

Wiktionary


bagram

mia­sto w Af­ga­ni­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Ba­gram – mia­sto w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie, w pro­win­cji Par­wan. Leży około 60 km na pół­noc od Ka­bu­lu. Po­cho­dzi je­szcze z cza­sów sta­ro­żyt­nych. W mie­ście znaj­du­je się Baza lot­ni­cza Ba­gram. W 2021 roku li­czy­ło ponad 119 tys. miesz­kań­ców.

W roku 1938 bel­gij­scy ar­che­o­lo­dzy, pro­wa­dzą­cy wy­ko­pa­li­ska w cen­trum mia­sta, od­kry­li za­mu­ro­wa­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym ukry­to ar­te­fak­ty po­cho­dzą­ce „ze wszyst­kich stron świa­ta”. W skład tzw. skar­bu z Ba­gram wcho­dzi­ły m.in.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obra­zy z Ba­gra­mu po­zo­sta­ną już w pa­mię­ci Za­cho­du, szcze­gól­nie w Eu­ro­pie, i na pewno nie wpły­ną na wzmoc­nie­nie tran­sat­lan­tyc­kich więzi w ich tra­dy­cyj­nym sen­sie.

Wiktionary


bagrationowsk

mia­sto w Rosji; Iław­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Ba­gra­tio­nowsk, Iława Pru­ska, Iław­ka ros. Багратионовск, niem. "Preußisch Eylau," lit. "Prūsų Ylava," ros. hist. Прусская Илава, "Pru­ska­ja Iława" – mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim w Rosji (6,4 tys. miesz­kań­ców w 2021), po­ło­żo­ne przy gra­ni­cy z Pol­ską. Cen­trum re­jo­nu ba­gra­tio­now­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bagrationowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iława Pruska

Wiktionary


bagrationowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­gra­tio­now­skiem, do­ty­czą­cy Ba­gra­tio­now­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagrationowsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iławski

Wiktionary


bagrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­głę­bia­nie dna ba­grem

Wiktionary

Ba­gro­wa­nie – me­cha­nicz­ne usu­wa­nie war­stwy osa­dów den­nych ze zbior­ni­ków wod­nych lub cie­ków.

Usu­nię­cie ze zbior­ni­ka czę­ści osa­dów den­nych jest rów­noz­nacz­ne z usu­nię­ciem zde­po­no­wa­ne­go w nich ła­dun­ku sub­stan­cji bio­gen­nych, dla­te­go dzia­ła­nie to jest za­li­cza­ne do za­bie­gów re­kul­ty­wa­cyj­nych je­zior.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bagier m., bagrownica ż., bagrowisko n.

 czas. bagrować ndk.

 przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary


bagrować

wy­ko­ny­wać ro­bo­ty ziem­ne za po­mo­cą po­głę­biar­ki (bagra, ba­grow­ni­cy), zwła­szcza po­głę­biać dno zbior­ni­ka wod­ne­go


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­głę­biać dno ba­grem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­szy­na pod­jeż­dża­ła, opu­szcza­ła czer­pak i „ba­gro­wa­ła” zie­mię.

 (1.1) W wy­ni­ku badań oka­za­ło się, że naj­star­sze, rzym­skie ślady hi­sto­rii Ce­za­rei tkwią na głę­bo­ko­ści pię­ciu me­trów po­ni­żej dna mor­skie­go. Ba­gru­jąc na tej głę­bo­ko­ści, wy­do­by­to nie­usz­ko­dzo­ny wiel­ki dzban i pię­knie rzeź­bio­ną lampę oliw­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɡrɔvat͡ɕ, AS: bagrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagier m., bagrownica ż., bagrowisko n., bagrowanie n.

 przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary


bagrowisko

usy­pi­sko pow­sta­łe z pia­sku, gruzu itp. wy­bie­ra­ne­go przez po­głę­biar­ki (bagry, ba­grow­ni­ce)


SJP.pl


bagrownica

ma­szy­na do po­głę­bia­nia rzeki, ka­na­łu itp. po­przez wy­do­by­wa­nie grun­tu z dna wód; ba­gier, czer­pacz­ka, czer­par­ka, draga, po­głę­biar­ka, szla­mow­nik


SJP.pl


bagrowniczy

przy­miot­nik od: ba­grow­ni­ca


SJP.pl


bagrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bagrowy

zwią­za­ny z ba­grem


SJP.pl


bagrzysta

osoba ob­słu­gu­ją­ca po­głę­biar­kę


SJP.pl


bagulalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­gu­la­la­mi, do­ty­czą­cy Ba­gu­la­lów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ba­gu­lal­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagulalowie lm m.

Wiktionary


bahaicki

→ ba­ha­i­ta


SJP.pl

Patrz:

bahaita

bahaista

wyz­naw­ca ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­i­ta


SJP.pl


bahaistka

wyz­naw­czy­ni ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­it­ka


SJP.pl


bahaistyczny

→ ba­ha­izm


SJP.pl

Patrz:

bahaizm

bahaita

wyz­naw­ca ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­i­sta


SJP.pl


bahaitka

wyz­naw­czy­ni ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­ist­ka


SJP.pl


bahaizm

ruch re­li­gij­ny wy­o­dręb­nio­ny z ba­biz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia wy­wo­dzą­ca się z ba­biz­mu, któ­rej celem jest ut­wo­rze­nie re­li­gii ogól­noś­wia­to­wej, uni­fi­ku­ją­cej re­li­gie mo­no­te­i­stycz­ne – ba­bizm, ju­da­izm, chrze­ści­jań­stwo i islam;

Wiktionary

Ba­ha­izm, bahá'í – re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na za­ło­żo­na w Per­sji w XIX wieku przez Bahá’u’lláha, pod­kre­śla­ją­ca du­cho­wą jed­ność całej ludz­ko­ści. Sza­cu­je się, że obec­nie na świe­cie jest od pię­ciu do sze­ściu mi­lio­nów ba­ha­i­tów (ba­ha­i­stów) w ponad 200 pań­stwach i te­ry­to­riach. Ba­ha­izm wy­ło­nił się z is­la­mu szy­ic­kie­go, kon­kret­niej ba­biz­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈxajism̥, AS: baχai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bahaita m., bahaitka ż.

 przym. bahaicki

 przysł. bahaicko

Wiktionary


bahama

żół­to­po­ma­rań­czo­wy kolor


SJP.pl


bahamczyk

oby­wa­tel Ba­ha­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ba­ha­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po obez­wład­nie­niu Ba­ham­czy­ka, do­pro­wa­dzo­no go do po­mie­szczeń służ­bo­wych w celu prze­pro­wa­dze­nia dal­szych czyn­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmt͡ʃɨk, AS: baχãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamy nmos.

:: fż. Bahamka ż.

 przym. bahamski

Wiktionary


bahamka

1. oby­wa­tel­ka Ba­ha­mów (pań­stwa)
2. miesz­kan­ka Ba­ha­my (wyspy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ba­ha­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­ham­ka Sha­u­nae Mil­ler z cza­sem 49.44 s wy­gra­ła fi­na­ło­wy bieg na 400 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmka, AS: baχãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamy nmos.

:: fm. Bahamczyk mos.

 przym. bahamski

Wiktionary


bahamski

→ Ba­ha­ma, → Ba­ha­my


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ba­ha­my

 (1.2) od­no­szą­cy się do ar­chi­pe­la­gu Ba­ha­my

Wiktionary

Patrz:

Bahama, → Bahamy

Przykłady

 (1.1) Ba­ham­ska flaga ma trzy po­zio­me pasy ko­lo­ru nie­bie­skie­go i żół­te­go oraz czar­ny trój­kąt po lewej stro­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmsʲci, AS: baχãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamy nmos., Bahamczyk mos., Bahamka ż.

Wiktionary


bahamy

1. ar­chi­pe­lag około 700 wysp ko­ra­lo­wych na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, w In­diach Za­chod­nich;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Nas­sau; Wspól­no­ta Ba­ha­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim;

 (1.2) geogr. polit. pań­stwo wy­spiar­skie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

Wiktionary

Ba­ha­my ( The Ba­ha­mas), Wspól­no­ta Ba­ha­mów (ang. Com­mon­we­alth of The Ba­ha­mas) – pań­stwo wy­spiar­skie, po­ło­żo­ne na ar­chi­pe­la­gu Ba­ha­my na­le­żą­cym do Indii Za­chod­nich na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) We­dług da­nych ONZ Ba­ha­my po­sia­da­ją naj­młod­szą wie­ko­wo po­pu­la­cję świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmɨ, AS: baχãmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamczyk mos., Bahamka ż.

 przym. bahamski, bahama

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ofic. urz. Wspólnota Bahamów

Wiktionary


bahia

[czy­taj: baIja]
1. stan w Bra­zy­lii;
2. dawna nazwa Sal­va­do­ru (mia­sta w Bra­zy­lii)


SJP.pl

Bahía () – jeden z 26 sta­nów Bra­zy­lii, po­ło­żo­ny w Re­gio­nie Pół­noc­no-Wschod­nim. Od pół­no­cy gra­ni­czy ze sta­nem Per­nam­bu­co, od za­cho­du ze sta­na­mi Piauí, To­can­tins i Goiás, po­łud­nia ze sta­na­mi Minas Ge­ra­is i Espírito Santo, a wschod­nią gra­ni­cę wyz­na­cza Ocean At­lan­tyc­ki.

Wikipedia


bahnarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Re­gion Pła­sko­wy­żu Cen­tral­ne­go w Wiet­na­mie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Bahnar mos.

 przym. bahnarski

Wiktionary


bahr

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bahr – wieś
  • Bahr al-Dża­bal – ob­szar pod­mo­kły
  • Egon Bahr – nie­miec­ki po­li­tyk (1922–2015).
  • Fe­liks Bahr – pol­ski ad­wo­kat przy­się­gły, ofi­cer or­dy­nan­so­wy
  • Je­ro­me Bahr – ame­ry­kań­ski poeta i ese­i­sta.
  • Jerzy Bahr – pol­ski dy­plo­ma­ta i dzia­łacz pań­stwo­wy, były szef Biura Bez­pie­czeń­stwa Na­ro­do­we­go.
  • Bahr el Gha­zal
  • Al-Bahr al-Ahmar
  • Baar
  • Bar
  • Janbu al-Bahr
  • Sedd el Bahr

Wikipedia


bahrajn

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Ma­na­mie; Kró­le­stwo Bah­raj­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Ma­na­mie;

 (1.2) geogr. wyspa na Za­to­ce Per­skiej sta­no­wią­ca więk­szą część te­ry­to­rium Bah­raj­nu (1.1)

Wiktionary

Bah­rajn (#PATRZ

, trb. "Al-Bah­rajn"), ofi­cjal­nie Kró­le­stwo Bah­raj­nu (#PATRZ

, trb. "Mam­la­kat al-Bah­rajn") – pań­stwo wy­spiar­skie o ustro­ju mo­nar­chicz­nym, po­ło­żo­ne w Azji, w Za­to­ce Per­skiej, na ar­chi­pe­la­gu mię­dzy Ka­ta­rem a wschod­nim wy­brze­żem Ara­bii Sa­u­dyj­skiej. W 1971 roku uzy­skał nie­pod­le­głość. Od lat 30. XX wieku wy­do­by­wa się tam ropę naf­to­wą, a uzy­ska­ne do­cho­dy in­we­stu­je na miej­scu. Od 2002 roku pa­nu­ją­cy Bah­raj­nem używa ty­tu­łu "król" (wcze­śniej po­słu­gi­wał się ty­tu­łem "emir").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bah­rajn jest mo­nar­chią kon­sty­tu­cyj­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaxrajn, AS: baχrai ̯n

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajnka ż., Bahrajńczyk mos.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Królestwo Bahrajnu

Wiktionary


bahrajnka

oby­wa­tel­ka Bah­raj­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bah­raj­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrajnka, AS: baχrai ̯nka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahranka ż.

:: fm. Bahrańczyk mos., Bahrajńczyk mos.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahranka

Wiktionary


bahrajńczyk

oby­wa­tel Bah­raj­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bah­raj­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrajj̃n͇t͡ʃɨk, AS: baχrai ̯ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos.

:: fż. Bahranka ż., Bahrajnka ż.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahrańczyk

Wiktionary


bahrajński

→ Bah­rajn; bah­rań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. bah­rań­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajńczyk mos., Bahrajnka ż.

Wiktionary


bahranka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bah­raj­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãŋka, AS: baχrãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrajnka ż.

:: fm. Bahrańczyk mos., Bahrajńczyk mos.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahrajnka

Wiktionary


bahrańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bah­raj­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: baχrãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrajńczyk mos.

:: fż. Bahranka ż., Bahrajnka ż.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahrajńczyk

Wiktionary


bahrański

→ Bah­rajn; bah­rajń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Bah­rajn

 (1.2) od­no­szą­cy się do wyspy Bah­rajn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãj̃sʲci, AS: baχrãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajńczyk mos., Bahrajnka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bahrajński

Wiktionary


baht

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Taj­lan­dii (1 baht = 100 sa­tan­gów)


SJP.pl


baigneuse

Ba­i­gne­u­se (fr. – ką­pią­ca się) – ro­dzaj szez­lon­gu po­pu­lar­ne­go w I po­ło­wie XIX wieku w kształ­cie owalu, wy­ście­ła­ne­go, na ni­skich nóż­kach.

Sze­ro­ki fotel – le­żan­ka po­sia­dał owal­ne głę­bo­kie sie­dze­nie, kształ­tem przy­po­mi­nał ów­czes­ne wanny.

Oto­czo­ny był z trzech stron nie­rów­nej wy­so­ko­ści opar­cia­mi: wklę­słym i lekko wy­wi­nię­tym, wyż­szym od wez­gło­wia i niż­szym od nóg. Tylne opar­cie lekko wy­gię­te.

Wikipedia


bailly

[czy­taj: baJI] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anne-Lise Ba­il­ly (ur. 1983) – fran­cu­ska biath­lo­nist­ka
  • Ben­ja­min Ba­il­ly (ur. 1990) – bel­gij­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • David Ba­il­ly (1584–1657) – ho­len­der­ski ma­larz
  • Eric Ba­il­ly (ur. 1994) – iwo­ryj­ski pił­karz
  • Jean Syl­va­in Ba­il­ly (1736–1793) – fran­cu­ski astro­nom
  • Logan Ba­il­ly (ur. 1985) – bel­gij­ski pił­karz
  • Pa­tri­ce Ba­il­ly-Sa­lins (ur. 1964) – fran­cu­ski biath­lo­ni­sta
  • Pier­re Ba­il­ly (1889–1973) – fran­cu­ski ar­chi­tekt
  • Rosa Ba­il­ly (1890–1976) – fran­cu­ska pi­sar­ka i po­et­ka
  • San­dri­ne Ba­il­ly (ur. 1979) – fran­cu­ska biath­lo­nist­ka
  • Syl­vie Ba­il­ly-Sa­lins (ur. 1969) – fran­cu­ska biath­lo­nist­ka
  • Ba­il­ly – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce

Wikipedia


bainit

skład­nik struk­tu­ral­ny stali har­to­wa­nych i żeliw sza­rych; od­mia­na per­li­tu


SJP.pl

Ba­i­nit – skład­nik me­ta­sta­bil­ny pow­sta­ją­cy z roz­pa­du au­ste­ni­tu w prze­dzia­le tem­pe­ra­tur mię­dzy tem­pe­ra­tu­rą pow­sta­wa­nia per­li­tu, a tem­pe­ra­tu­rą po­cząt­ku po­ja­wia­nia się mar­ten­zy­tu. Za­wie­ra prze­sy­co­ny fer­ryt, w któ­rym wę­giel jest wy­dzie­la­ny w po­sta­ci wę­gli­ków.

Wikipedia


baird

[czy­taj: berd] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Boyd Baird (1891–1967) – ka­na­dyj­ski po­li­tyk
  • Bobby Baird (1912–1953) – bry­tyj­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Chris Baird (ur. 1982) – pół­noc­no­ir­landz­ki pił­karz
  • Diora Baird (ur. 1983) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i mo­del­ka
  • Don Baird (ur. 1951) – au­stra­lij­ski lek­ko­at­le­ta, sko­czek o tycz­ce
  • Ed­ward Jan Baird (1894–1971) – pol­ski przed­sta­wi­ciel nauk rol­ni­czych
  • Ge­or­ge Tho­mas Baird (1847–1917) – ka­na­dyj­ski po­li­tyk
  • Ge­or­ge Baird (1907–2004) – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta, sprin­ter
  • James Baird (1893–1917) – no­wo­ze­landz­ki rug­by­sta
  • John Baird (1874–1941) – bry­tyj­ski po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • John Logie Baird (1888–1946) – szkoc­ki in­ży­nier
  • Ka­de­cia Baird (ur. 1995) – gu­jań­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka

Wikipedia


bairiki

1. wyspa w atolu Ta­ra­wa;
2. sto­li­ca Ki­ri­ba­ti


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ki­ri­ba­ti;

Wiktionary

Ba­i­ri­ki – mia­sto na wy­spie Ba­i­ri­ki, na atolu Ta­ra­wa w gru­pie wysp Gil­ber­ta, w jed­nost­ce ad­mi­ni­stra­cyj­nej South Ta­ra­wa, fak­tycz­na sto­li­ca Ki­ri­ba­ti. Jest to głów­ne cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­pu­bli­ki Ki­ri­ba­ti (sie­dzi­ba pre­zy­den­ta i więk­szo­ści mi­ni­sterstw), ale par­la­ment zo­stał prze­nie­sio­ny na wyspę Ambo. Ba­i­ri­ki jest też sie­dzi­bą ka­to­lic­kiej die­cez­ji Ta­ra­wa i Nauru. W 2000 roku mia­sto li­czy­ło 3524 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbajiˈrʲici, AS: bai ̯irʹiḱi

Wiktionary


baisse

[czy­taj: bes] spa­dek cen to­wa­rów na gieł­dzie lub kursu pa­pie­rów war­to­ścio­wych; bessa


SJP.pl


bait

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. przen. pro­wo­ka­cyj­ny wpis na forum pu­blicz­nym

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarzutka, podpucha

Wiktionary


baixi

Baixi (chin. trad.: 百戲; chin. upr.: 百戏; pi­ny­in: "bǎixì"; dosł. sto sztuk) – ro­dzaj chiń­skich wi­do­wisk łą­czą­cych tra­dy­cyj­ne formy przed­sta­wień ta­necz­no-wo­kal­nych z akro­ba­ty­ką, żon­gler­ką lub sym­bo­licz­ny­mi ele­men­ta­mi walki, które po­ja­wi­ły się w cza­sach dy­na­stii Han (206 p.n.e.–220 n.e.), choć we­dług niek­tó­rych źró­deł były znane już w okre­sie dy­na­stii Qin (221 p.n.e.–206 p.n.e.).

Wikipedia


baiza

[czy­taj: bajza] wa­lu­ta zdaw­ko­wa Omanu (1/1000 riala)


SJP.pl

Baiza (baisa) – drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Omanu emi­to­wa­na:

Wikipedia


baić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gwara. mówić

Wiktionary


baj

w li­te­ra­tu­rze dzie­cię­cej: ba­śnio­wa po­stać opo­wia­da­ją­ca bajki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. po­stać ba­śnio­wa opo­wia­da­ją­ca bajki

wy­krzy­knik

 (2.1) …za­chę­ca­ją­cy kogoś do opo­wia­da­nia bajki

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. od: baja (forma cha­rak­te­ry­stycz­na)

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) 2. os. lp. rozk. od: bajać

Wiktionary

Baj – pol­skie naz­wi­sko. Po­ja­wi­ło się po 1624 roku. Pod­czas jed­nej z bitew pol­scy chło­pi wzię­li do nie­wo­li wielu Ta­ta­rów, któ­rzy potem obra­bia­li chłop­skie pola, gdy go­spo­da­rze mu­sie­li odra­biać pań­szczyz­nę. Osied­li­li się wtedy w oko­licz­nych wsiach, dając po­czą­tek ro­dzi­nom o naz­wi­sku Baj.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baja ż., bajacz mos., bajanie n., bajarz mos.

 czas. bajać ndk., nabajaćdk.

 przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajacz, bajarz

Wiktionary


baja

1. mięk­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na, grub­sza od­mia­na fla­ne­li
2. zgru­bie­nie od: bajka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. cie­pła i mięk­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na, grub­sza od fla­ne­li; Glo­ger.

 (1.2) zgrub. bajka

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ła­zien­ka

 (1.4) rel. is­lam­ska przy­się­ga wier­no­ści skła­da­na ka­li­fo­wi przez mu­zuł­ma­nów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: baj

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: bajać

Wiktionary

Baja lub bay'a ( ‏بَيْعَة‎ = „sprze­daż”, „tran­sak­cja hand­lo­wa”) – is­lam­ska przy­się­ga wier­no­ści skła­da­na ka­li­fo­wi przez mu­zuł­ma­nów. Od­bie­ra­ją­cy przy­się­gę kalif zo­bo­wią­zy­wał się do prze­strze­ga­nia prze­pi­sów prawa mu­zuł­mań­skie­go, na­to­miast mu­zuł­ma­nin skła­da­ją­cy ją uz­na­wał au­to­ry­tet ka­li­fa i przy­się­gał mu po­słu­szeń­stwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ło­żył płaszcz z bai.

 (1.2) Obej­rzyj baję i zmy­kaj spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaja, AS: bai ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baj mos., bajka ż.

 wykrz. baj

 czas. bajać

 przym. bajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bania, wanna

Wiktionary


baja-bongo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eufem. seks. sto­su­nek płcio­wy he­te­ro­sek­su­al­ny

wy­krzy­knik

 (2.1) żart. wyraz za­do­wo­le­nia; por. super, git, za­je­bi­ście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaja‿ˈbɔ̃ŋɡɔ, AS: bai ̯a‿bõŋgo

Wiktionary

Synonimy:

 bajabongo

Wiktionary


bajabongo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eufem. seks. sto­su­nek płcio­wy he­te­ro­sek­su­al­ny

wy­krzy­knik

 (2.1) żart. wyraz za­do­wo­le­nia; por. super, git, za­je­bi­ście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaja‿ˈbɔ̃ŋɡɔ, AS: bai ̯a‿bõŋgo

Wiktionary

Synonimy:

 baja-bongo

Wiktionary


bajader

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzad. długi, jed­wab­ny wo­re­czek w ja­skra­we, po­przecz­ne pasy, za­koń­czo­ny nie­wiel­ką ba­rył­ką

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ba­ja­de­ra

Wiktionary


bajadera

1. hin­du­ska tan­cer­ka kul­to­wa, peł­nią­ca służ­bę przy świą­ty­ni Buddy; al­me­ja
2. dawna tka­ni­na in­dyj­ska w po­przecz­ne, ko­lo­ro­we pasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ku­li­ste (rza­dziej pro­sto­kąt­ne) ciast­ko wyt­wa­rza­ne na bazie od­pa­dów cu­kier­ni­czych;

 (1.2) hin­du­ska tan­cer­ka peł­nią­ca służ­bę przy świą­ty­ni

 (1.3) dawna tka­ni­na in­dyj­ska w po­przecz­ne, ko­lo­ro­we pasy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ja­de­ra – ope­ret­ka
  • ba­ja­de­ra (de­wa­da­si) – hin­du­ska tan­cer­ka
  • ba­ja­de­ra (także w for­mie „ba­ja­der­ka”) – ciast­ko
  • Ba­ja­de­ra – książ­ka Ja­ro­sła­wa Abra­mo­wa-Ne­wer­ly

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. bajaderka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tanecznica indyjska, dewadasi

Wiktionary


bajaderka

ciast­ko wy­ra­bia­ne z okru­chów cu­kier­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zob. ba­ja­de­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajadera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajadera

Wiktionary


bajak

naz­wi­sko


SJP.pl


bajan

in­stru­ment mu­zycz­ny, udo­sko­na­lo­na har­mo­nia ręcz­na (ro­dzaj akor­de­o­nu) z kla­wia­tu­ra­mi gu­zi­ko­wy­mi dla obu rąk, spo­pu­la­ry­zo­wa­na w Rosji pod ko­niec XIX wieku; gu­zi­ków­ka, har­mosz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ba­jarz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bajan I – wódz Awa­rów
  • Bojan (Bajan) – le­gen­dar­ny ruski poeta-śpie­wak
  • Anna Bajan (ur. 1957) – pol­ska pię­cio­bo­ist­ka no­wo­czes­na
  • Jerzy Bajan (1901–1967) – pol­ski lot­nik
  • Kon­rad Bajan (1930–2016) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Marek Bajan (ur. 1956) – pol­ski pię­cio­bo­i­sta no­wo­czes­ny
  • Bajan – ro­syj­ski krą­żow­nik pan­cer­ny
  • Bajan – ro­syj­ski krą­żow­nik pan­cer­ny
  • Bajan – ro­syj­ski po­ciąg pan­cer­ny
  • bajan – ro­syj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny
  • lista Ba­ja­na – lista pi­lo­tów pol­skich II wojny świa­to­wej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbajãn, AS: bai ̯ãn

Wiktionary


bajanchongorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­jan­chon­go­rem, do­ty­czą­cy Ba­jan­chon­go­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajanchongor mrz.

Wiktionary


bajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bajać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajać

 rzecz. baj mos., bajarka ż., bajarz mos., bajka ż.

 wykrz. baj

Wiktionary


bajarka

ko­bie­ta, która opo­wia­da bajki albo ba­śnie, czyli ut­wo­ry o tre­ści fan­ta­stycz­nej, zmy­ślo­nej, os­nu­tej na po­da­niach, le­gen­dach; ga­wę­dziar­ka, plot­kar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej opo­wia­da­ją­ca ba­śnie, bajki itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka fż., bajanie n.

:: fm. bajarz mos.

 czas. bajać ndk.

 przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawędziarka, opowiadaczka

Wiktionary


bajarski

→ ba­jarz


SJP.pl

Patrz:

bajarz

bajarstwo

opo­wia­da­nie bajek, baśni


SJP.pl


bajarz

ten, kto opo­wia­da bajki albo ba­śnie, czyli ut­wo­ry o tre­ści fan­ta­stycz­nej, zmy­ślo­nej, os­nu­tej na po­da­niach, le­gen­dach; baj­czarz, ga­wę­dziarz, plot­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba opo­wia­da­ją­ca bajki lub ba­śnie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­jarz – ga­wę­dziarz, aneg­do­ciarz
  • Ba­jarz – mistrz gry w grach fa­bu­lar­nych
  • Ba­jarz (ang. Sto­ry­tel­ler) – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1987 roku
  • Ba­jarz pol­ski – zbiór baśni, bajek lu­do­wych i in­nych opo­wie­ści au­tor­stwa An­to­nie­go Jó­ze­fa Gliń­skie­go
  • Ba­jarz z Czer­tu­chi­na – po­wieść Sier­gie­ja Kłycz­ko­wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baj mos., bajarka ż., bajka fż., bajanie n.

 czas. bajać ndk.

 przym. bajkowy

 wykrz. baj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawędziarz

Wiktionary


bajać

prze­sta­rza­łe:
1. opo­wia­dać fan­ta­stycz­ne hi­sto­rie, ba­śnie;
2. opo­wia­dać nie­stwo­rzo­ne rze­czy; glę­dzić, pleść bzdu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ba­jać)

 (1.1) książk. opo­wia­dać ba­śnie, fan­ta­stycz­ne hi­sto­rie

 (1.2) książk. glę­dzić, pleść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajät͡ɕ, AS: bai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajarz m., bajarka ż., baja m./ż., bajanie n.

 przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bajdurzyć, pleść androny, pleść od rzeczy, pleść trzy po trzy

Wiktionary


bajbak

czło­wiek gnu­śny, le­ni­wy


SJP.pl


bajbardzo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. żart. byle co, nic waż­ne­go; także ktoś, kogo można lek­ce­wa­żyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty już Pana Boga nie miej za baj­bar­dzo – rzekł drugi. – On się zna na far­bo­wa­nych li­sach.

 (1.1) Mam sobie aspa­na za baj­bar­dzo i za hetkę pę­tel­kę, i mocno sobie tego życzę, abym wać­pa­nu w łeb strze­lił.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ba i bardzo; daw. lada co

Wiktionary


bajbot

mała łódź ża­glo­wa lub wio­sło­wa; bąk; bą­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nie­wiel­ka łódź wio­sło­wa

 (1.2) żegl. mała ża­glów­ka śród­lą­do­wa o nie­ty­po­wej bu­do­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajbɔt, AS: bai ̯bot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bączek, bąk

Wiktionary


bajca

rzad­ko: bejca;
1. farba do drew­na;
2. za­pra­wa do na­sion po­sia­da­ją­ca wła­ści­wo­ści grzy­bo­bój­cze;
3. za­pra­wa far­biar­ska;
4. za­pra­wa z octu i ko­rze­ni do ma­ry­no­wa­nia mięs


SJP.pl


bajcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bajt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajt m.

Wiktionary


bajcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie nie­praw­dy, wpro­wa­dza­nie w błąd

 (1.2) zob. bej­co­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajcować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdurzenie, bujanie, blagowanie, bajerowanie, kłamanie, chrzanienie

Wiktionary


bajcować

prze­sa­dzać w opo­wia­da­niu, w re­la­cjach, sta­ra­jąc się kogoś zwieść; bujać, bla­go­wać, ba­je­ro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pe­klo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajcowanie n.

Wiktionary


bajczany

daw­niej: ba­jecz­ny


SJP.pl


bajczarski

→ baj­czarz


SJP.pl

Patrz:

bajczarz

bajczarz

ten, kto opo­wia­da bajki albo ba­śnie, czyli ut­wo­ry o tre­ści fan­ta­stycz­nej, zmy­ślo­nej, os­nu­tej na po­da­niach, le­gen­dach; ba­jarz, ga­wę­dziarz, plot­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) plot­karz

Wiktionary


bajczyć

plot­ko­wać


SJP.pl


bajda

wia­do­mość, re­la­cja, opo­wia­da­nie zmy­ślo­ne, nie­praw­dzi­we, nie­ma­ją­ce sensu; bred­nia, bzdu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. opo­wia­da­nie zmy­ślo­ne, nie­ma­ją­ce sensu

 (1.2) lek­cew. bajka, baśń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań opo­wia­dać nam takie bajdy, prze­cież i tak nikt w nie nie wie­rzy.

 (1.2) Moją ulu­bio­ną bajdą jest po­wieść „Wspom­nie­nia nie­bie­skie­go mun­dur­ka”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajda, AS: bai ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary


bajdak

duża bez­po­kła­do­wa łódź rzecz­na ża­glo­wo-wio­sło­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. żegl. duża bez­po­kła­do­wa, jed­no­masz­to­wa łódź ża­glo­wo-wio­sło­wa, uży­wa­na daw­niej na rze­kach Ukra­i­ny i Bia­ło­ru­si oraz do wy­praw na Morzu Czar­nym;

Wiktionary

Baj­dak (baj­das), baj­dar­ka (ukr., ros. байдак) – jed­no­masz­to­wa, duża, sze­ro­ka, bez­po­kła­do­wa łódź ża­glo­wo-wio­sło­wa uży­wa­na daw­niej na rze­kach Ukra­i­ny, Bia­ło­ru­si i Rosji; ro­dzaj barki rzecz­nej.

Z ka­dłu­bem o nieco zwę­żo­nym przo­dzie, miała pła­skie dno i pro­ste burty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dam ci tedy parę cza­jek, bo baj­da­ka­mi po­ro­hów nie prze­je­dziesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdas, bajdarka

Wiktionary


bajdaracki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Baj­da­ra­tą, do­ty­czą­cy Baj­da­ra­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajdarata ż.

Wiktionary


bajdarata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, ucho­dzą­ca do Za­to­ki Baj­da­rac­kiej Morza Kar­skie­go;

Wiktionary

Baj­da­ra­ta – rzeka, po któ­rej bie­gnie umow­na gra­ni­ca Eu­ro­py i Azji, jed­no­cze­śnie jej uj­ście do Morza Kar­skie­go (68°15′) jest naj­da­lej na wschód wy­su­nię­tym punk­tem Eu­ro­py.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bajdaracki

Wiktionary


bajdarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. wio­sło­wo-ża­glo­wa łódź to­wa­ro­wa uży­wa­na na Woł­dze w oko­li­cach Astra­cha­nia, a w XIX w. rów­nież na Dnie­prze i Pry­pe­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdak

Wiktionary


bajdała

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pot. osoba która lubi baj­du­rzyć, bajać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już ta ban­du­ra mówi wciąż o po­go­dzie – klita baj­da­ła o uro­dza­jach i lep­szych cza­sach, – no­wi­niarz łże coś świe­że­go o te­a­trze lub uro­czy­sto­ściach pu­blicz­nych – resz­tę, do­koń­cza łgarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdziarka ż., bajduła m., bajdziarz m., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdziurzyć, bajdurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajarz, bajduła, bajdziarz

Wiktionary


bajdewind

wiatr wie­ją­cy od dzio­bu pod kątem ostrym do linii sy­me­trii stat­ku; bej­de­wind


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nazwa wia­tru z kie­run­ku po­mię­dzy wia­trem wie­ją­cym pro­sto­pad­le do burt stat­ku (pół­wiatr) a wia­trem wie­ją­cym od stro­ny kąta mart­we­go, czyli od stro­ny dzio­bu;

 (1.2) żegl. kurs przy baj­de­win­dzie (1.1)

Wiktionary

Baj­de­wind, też bej­de­wind, wiatr ostry (z ni­der­landz­kie­go. "bei den Wind" – dosł. przez wiatr). Wiatr wie­ja­cy na jacht z kie­run­ku dzio­bu: po­mię­dzy wia­trem wie­ją­cym pro­sto­pad­le do burt jed­nost­ki (pół­wiatr), a ło­po­tem żagli, kiedy jacht nie może po­ru­szac się na­przód (kąt mart­wy). W za­leż­no­ści od wiel­ko­ści kąta mart­we­go danej jed­nost­ki prze­dział ten wy­no­si od ok. 30° do ok. 80°.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bajˈdɛvʲĩnt, AS: bai ̯devʹĩnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejdewind, ćwierćwiatr

Wiktionary


bajdura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bred­nia, głup­stwo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. czło­wiek, który opo­wia­da bajki, ba­jarz

 (2.2) pot. osoba mó­wią­ca od rze­czy, nie­praw­do­mów­na

Wiktionary

Baj­du­ra – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po, w dy­stryk­cie As-Sa­fi­ra. W 2004 roku li­czy­ła 569 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wró­ci­łeś już do domu i wy­my­ślasz, że wy­gra­łeś kon­kurs. To na pewno baj­du­ra!

 (2.1) Z dru­giej stro­ny słowa o wy­raź­nie ujem­nej ko­no­ta­cji, na­zy­wa­ją­ce osobę o cesze na­chal­ne­go, na­tręt­ne­go ga­dul­stwa (ba­brok, żwok, cza­sem też baj­du­ra), są sto­so­wa­ne prze­de wszyst­kim na okre­śle­nie męż­czyzn […]

 (2.2) Synu, je­steś bar­dzo nie­praw­do­mów­ny, oni zacz­ną cię prze­zy­wać baj­du­rą!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdziarstwo n., bajdurzenie n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brednia, głupstwo, kłamstwo, bajka

 (2.1) bajdała, bajduła, bajdziarz, bajarz

 (2.2) kłamca, łgarz, blefiarz

Wiktionary


bajdurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zmy­śla­nie, opo­wia­da­nie bajd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę was, lu­dzie świa­to­wi, wy, któ­rzy, o tej porze, pę­dzi­cie za swymi ucie­cha­mi na bal lub do Opery i któ­rzy wie­czór, kła­dąc się, od­czy­ta­cie do po­dusz­ki ja­kieś zu­ży­te bluź­nier­stwo sta­re­go Wol­te­ra, ja­kieś roz­sąd­ne baj­du­rze­nie Pawła Lud­wi­ka Co­ur­rier, jakąś roz­pra­wę eko­no­micz­ną ko­mi­sji par­la­men­tar­nej […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdziarstwo

Wiktionary


bajdurzyć

opo­wia­dać zmy­ślo­ne rze­czy, mówić bez sensu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić głup­stwa

 (1.2) pot. zmy­ślać bajki, opo­wia­da­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co też pan baj­du­rzy, prze­cież to wszyst­ko nie­praw­da!

 (1.2) Lubię prze­by­wać z moim tatą, świet­ne opo­wia­da­nia nam baj­du­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż. bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajać, bzdurzyć, kłamać, okłamywać, pleść androny, pleść od rzeczy, pleść trzy po trzy

 (1.2) bajać

Wiktionary


bajduła

(r. żeń­ski) daw­niej: ga­wę­dziar­ka, ga­du­ła, nu­dzia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba lu­bią­ca baj­du­rzyć, opo­wia­dać bajdy

 (1.2) pot. osoba two­rzą­ca i opo­wia­da­ją­ca plot­ka­ot­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go ty wy­my­ślasz tyle bzdur? Je­steś ja­kimś baj­du­łą!

 (1.2) Ten osied­lo­wy baj­du­ła znów wy­my­ślił plot­ka­ot­kę o mnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdała, bajdziarz, bajarz

 (1.2) bajdziarz

Wiktionary


bajdziara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze. zgrub. osoba, która baj­dziu­rzy, mówi głup­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­na­wi­dzę jej za to, że opo­wia­da o mnie same głu­po­ty. Jest wiel­ką baj­dzia­rą!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajda ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. bajdziarka, fm. bajdziarz, bajduła

Wiktionary


bajdziarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze. osoba która baj­dziu­rzy, mówi głup­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szym mie­ście pa­łę­ta się wiele baj­dzia­rek, które strasz­nie zmy­śla­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. bajdziara, fm. bajdziarz

Wiktionary


bajdziarski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się, za­li­cza­ny do baj­dziar­stwa, do bajd

 (1.2) zmy­ślo­ny, mało praw­do­po­dob­ny

 (1.3) po­cho­dzą­cy od baj­dzia­rza, baj­dziar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj o dzie­sią­tej wy­bie­ram się do klubu baj­dziar­skie­go. Bę­dzie­my tam opo­wia­dać różny wy­my­ślo­ne przez nas bajki.

 (1.2) Strasz­nie mi naz­my­śla­łeś. Czy ty my­ślisz, że Ci uwie­rzę w tą baj­dziar­ską opo­wieść o tym, jak to Ci pies ze­żarł pracę do­mo­wą?!

 (1.3) Jak chcesz już tak kła­mać to nie mnie. Ubierz swój sło­mia­ny, baj­dziar­ski ka­pe­lusz i w mia­sto ludzi oszu­ki­wać!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

Wiktionary


bajdziarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opo­wia­da­nie bajd, baj­du­rze­nie

 (1.2) roz­sie­wa­nie plot­ka­o­tek, plot­kar­stwo

 (1.3) roz­sie­wa­nie kłamstw, kła­ma­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po całym na­szym mie­ście cho­dzi wiele ludzi, któ­rzy zaj­mu­ją się baj­dziar­stwem. Takie ba­jecz­ki wszyst­kim opo­wia­da­ją!

 (1.2) Moja przy­ja­ciół­ka jest świet­ną plot­ka­ra­ot­ka­rą. Myślę, że gdy przyj­dzie czas na jej eme­ry­tu­rę, to bę­dzie zaj­mo­wać się tylko baj­dziar­stwem.

 (1.3) Czy ty my­ślisz, że ktoś ci uwie­rzy w te ba­jecz­ki? Prze­cież to same baj­dziar­stwo!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdura ż., bajdurzenie n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdurzenie

 (1.2) bajdurzenie, plotkarstwo

 (1.3) kłamanie

Wiktionary


bajdziarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba opo­wia­da­ją­ca bajdy

 (1.2) czło­wiek two­rzą­cy i opo­wia­da­ją­cy plot­ka­ot­ki

 (1.3) osoba za­nu­dza­ją­ca in­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. daw. bajdała, bajduła; przest. bajarz

 (1.2) pot. plotkarz, bajduła, gaduła, gawędziarz

 (1.3) pot. nudziarz; reg. bałaguła

Wiktionary


bajdziurzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) reg. baj­du­rzyć, gadać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już nikt z na­sze­go mia­sta Ci nie wie­rzy! I to wszyst­ko tylko przez to, że cały czas mu­sisz coś baj­dziu­rzyć!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdurzenie

Wiktionary


baje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wa­ga­ry

Wiktionary

Baje (wł. "Baia", łac. "Baiae") – mia­sto nad Za­to­ką Ne­a­po­li­tań­ską w rzym­skiej Kam­pa­nii, modne uz­dro­wi­sko ze wspa­nia­ły­mi wil­la­mi, m.in. Ce­za­ra i Ne­ro­na. Miej­sce śmier­ci ce­sa­rza Ha­dria­na. Więk­sza część sta­ro­żyt­ne­go mia­sta zna­la­zła się w wy­ni­ku ak­tyw­no­ści wul­ka­nicz­nej pod wo­da­mi Za­to­ki Ne­a­po­li­tań­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We środa my byli na ba­jach i pi­li­my jab­co­ki. → W środę by­li­śmy na wa­ga­rach i pi­li­śmy ja­bo­le.

Wiktionary


bajeczka

zdrob­nie­nie od: bajka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ekspr. o bajce dla dzie­ci

 (1.2) pot. ekspr. o zmy­ślo­nej spra­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziw­nie pię­kna ba­jecz­ka / W uszach moich wciąż dzwo­ni...

 (1.2) Prze­stał­byś już opo­wia­dać takie ba­jecz­ki i tak ci nikt nie uwie­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɛt͡ʃka, AS: bai ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajeczność ż., bajka ż., bajkowość ż.

 przym. bajkowy, bajeczny

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajka

 (1.2) kłamstewko

Wiktionary


bajecznie

przy­słó­wek

 (1.1) niez­wy­kle i do­sko­na­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przysz­ła je­sień i w parku zro­bi­ło się ba­jecz­nie.

 (1.1) Wi­dzia­łem, że była ba­jecz­nie z tego kon­ten­ta, ale nie mam jej tego za złe...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż., bajkowość ż., bajeczność ż.

 przym. bajeczny, bajkowy

 przysł. bajkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajkowo

Wiktionary


bajeczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­jecz­nie


SJP.pl


bajeczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ba­jecz­ny


SJP.pl


bajeczno-historyczny

ma­ją­cy ele­men­ty baj­ko­we i hi­sto­rycz­ne


SJP.pl


bajeczność

→ ba­jecz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ba­jecz­ne

Wiktionary

Patrz:

bajeczny

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż.

 przym. bajeczny, bajkowy

 przysł. bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajkowość

Wiktionary


bajeczny

1. wspa­nia­ły, niez­wy­kły;
2. do­ty­czą­cy bajki; baj­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przen. ce­chu­ją­cy się niez­wy­kło­ścią

 (1.2) ist­nie­ją­cy w bajce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż., bajkowość ż., bajeczność ż.

 przym. bajkowy

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudny, cudowny, nadzwyczajny, niesłychany, niezwykły, piękny, przepiękny, śliczny, wspaniały, wyborny, wyjątkowy, wyśmienity, znakomity

 (1.2) bajkowy, baśniowy, magiczny, nieprawdopodobny, nieprawdziwy, zaczarowany

Wiktionary


bajek

utwór pi­sa­ny prozą lub wier­szem, któ­re­go bo­ha­te­ra­mi są naj­czę­ściej zwie­rzę­ta, lu­dzie bądź przed­mio­ty


SJP.pl


bajer

po­tocz­nie:
1. błahe kłam­stwo, zwy­kle w celu za­im­po­no­wa­nia komuś;
2. luk­su­so­wy, efek­tow­ny do­da­tek do cze­goś;
3. coś, co za­chwy­ca, budzi duże za­in­te­re­so­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. luk­su­so­wy ga­dżet lub do­da­tek

 (1.2) pot. na­gi­na­nie praw­dy lub za­ka­mu­flo­wa­ne kłam­stwo

 (1.3) gw-pl|Lwów, War­sza­wa. kłam­stwo

 (1.4) gw. więz. kłam­stwo, prze­chwał­ka

Wiktionary

Bajer ("Bair", "Bayer") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Le­li­wa, z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masz fajny bajer na stro­nie dy­sku­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajɛr, AS: bai ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajerant m., bajerantka ż., bajerowanie n., zbajerowanie n.

 czas. bajerować ndk., zbajerować dk.

 przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bałach, farmazon, haft, kicior, kit, pic

Wiktionary


bajera

po­tocz­nie: umie­jęt­ność po­dry­wa­nia


SJP.pl


bajerancki

po­tocz­nie: wspa­nia­ły, do­sko­na­ły, efek­tow­ny; bom­bo­wy, ba­jer­ny


SJP.pl


bajerant

po­tocz­nie: kłam­ca, oszust; ki­ciarz


SJP.pl


bajerantka

ko­bie­ta lu­bią­ca oszu­ki­wać, fan­taz­jo­wać


SJP.pl


bajerek

po­tocz­nie:
1. wy­po­wiedź ma­ją­ca na celu za­im­po­no­wa­nie komuś; bajer, ba­jer­ka;
2. luk­su­so­wy, efek­tow­ny do­da­tek do cze­goś; bajer, ba­jer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. luk­su­so­wy ga­dżet lub do­da­tek

Wiktionary


bajerka

po­tocz­nie:
1. wy­po­wiedź ma­ją­ca na celu za­im­po­no­wa­nie komuś; bajer, ba­je­rek;
2. luk­su­so­wy, efek­tow­ny do­da­tek do cze­goś; bajer, ba­je­rek;
3. okła­my­wa­nie, na­bie­ra­nie; ba­je­ro­wa­nie, bu­ja­nie


SJP.pl

Ba­jer­ka – stru­ga, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły o dłu­go­ści 16,14 km i po­wierzch­ni zlew­ni 21,55 km².

Stru­ga pły­nie na Po­gó­rzu Ślą­skim. Jej źró­dła znaj­du­ją się w oko­li­cy miej­sco­wo­ści Po­gó­rze. W gór­nym biegu prze­bie­ga poś­ród roz­pro­szo­nej za­bu­do­wy i pól upraw­nych, na­to­miast w środ­ko­wym i dol­nym do­li­na po­to­ku jest za­le­sio­na. Ucho­dzi w spo­sób na­tu­ral­ny do Je­zio­ra Go­czał­ko­wic­kie­go.

Wikipedia


bajerny

po­tocz­nie: wspa­nia­ły, do­sko­na­ły, efek­tow­ny; bom­bo­wy, ba­je­ranc­ki


SJP.pl


bajerok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ba­war­czyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajery lm nm.

Wiktionary


bajerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie nie­praw­dy w celu zro­bie­nia na kimś wra­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy ci się wresz­cie znu­dzi ba­je­ro­wa­nie na­sto­la­tek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajɛrɔˈvãɲɛ, AS: bai ̯erovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajer m., bajeranctwo n., bajerant m., bajerantka ż.

 czas. bajerować ndk., zbajerować dk., nabajerować dk.

 przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłamanie; pot. blagowanie, bajcowanie, bajtlowanie, bujanie, kitowanie, kręcenie, picowanie, ściemnianie

Wiktionary


bajerować

po­spo­li­cie: opo­wia­dać nie­praw­dę, prze­sa­dzać w opo­wia­da­niu czę­sto w celu za­im­po­no­wa­nia komuś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. kła­mać, prze­sa­dzać w opo­wia­da­niu

 (1.2) gw. wię­zien­na kła­mać, oszu­ki­wać

 (1.3) pot. mamić

 (1.4) pot. po­dry­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań mi tu ba­je­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajɛˈrɔvat͡ɕ, AS: bai ̯erovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajer m., bajeranctwo n., bajerant m., bajerantka ż., bajerowanie n., zbajerowanie n., nabajerowanie n.

 czas. zbajerować dk., nabajerować dk.

 przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kłamać.

 (1.2) picować

Wiktionary


bajerowski

na­le­żą­cy do Ba­y­e­ra, zwią­za­ny z Ba­y­e­rem, np. aspi­ry­na ba­je­row­ska; ba­y­e­row­ski


SJP.pl


bajerski

naz­wi­sko


SJP.pl


bajery

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. adm. Ba­wa­ria

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajerok mos.

Wiktionary


bajeryt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu


SJP.pl


bajgiel

ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku, czę­sto my­lo­ne z ob­wa­rzan­kiem; baj­gieł, baj­gie­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów, Kra­ków, War­sza­wa. ży­dow­skie pie­czy­wo w kształ­cie bułki z dziur­ką; słod­ka­wy pre­cel;

 (1.2) sport. w te­ni­sie ziem­nym: pot. wy­gra­na seta do zera

Wiktionary

Baj­giel ( ‏בייגל‎, w wy­mo­wie dia­lek­tal­nej "bajgl", w wy­mo­wie stan­dar­do­wej "bejgl"; por. Be­u­gel „rogal”) – ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku. Czę­sto bywa my­lo­ny z ob­wa­rzan­kiem.

Jest to ro­dzaj droż­dżo­wej bułki w kształ­cie pier­ście­nia, o zwar­tym miąż­szu i mięk­kiej skór­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze­go baj­gla upiekł ży­dow­ski pie­karz w sie­dem­na­stym wieku w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajgeł, obwarzanek

Wiktionary


bajgielek

zdrob­nie­nie od: baj­giel


SJP.pl


bajgieł

ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku, czę­sto my­lo­ne z ob­wa­rzan­kiem; baj­giel, baj­gie­łek


SJP.pl


bajgiełek

ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku, czę­sto my­lo­ne z ob­wa­rzan­kiem; baj­giel, baj­gieł


SJP.pl


baji

[czy­taj: badzi] baji chiń­ski - ga­tu­nek wa­le­nia; del­fin chiń­ski


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. na przy­kład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baji naszo słóż­ka mo wiyn­cej ro­zu­mu niż ni­kie­ry ga­zdow­ski syn.

Wiktionary


bajka

utwór pi­sa­ny prozą lub wier­szem, któ­re­go bo­ha­te­ra­mi są naj­czę­ściej zwie­rzę­ta, lu­dzie bądź przed­mio­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. krót­ki utwór li­te­rac­ki, zwy­kle wier­szo­wa­ny i żar­to­bli­wy, po­słu­gu­ją­cy się ale­go­rią i mo­ra­łem;

 (1.2) liter. utwór o tre­ści fan­ta­stycz­nej

 (1.3) pot. zmy­ślo­na in­for­ma­cja

 (1.4) pot. film lub se­rial ani­mo­wa­ny

Wiktionary

Bajka – krót­ki utwór li­te­rac­ki za­wie­ra­ją­cy morał (po­u­cze­nie), czę­sto jest wier­szo­wa­ny, cza­sem żar­to­bli­wy. Morał może znaj­do­wać się na po­cząt­ku ("pro­myt­hium") lub na końcu ("epi­myt­hium") ut­wo­ru albo wy­ni­kać z jego tre­ści. Istot­ną cechą bajki jest ale­go­rycz­ność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) bajki Ezopa

 (1.2) Mama czyta dziec­ku bajkę na do­bra­noc.

 (1.3) Co ty za bajki opo­wia­dasz?! Śnieg w czerw­cu?!

 (1.4) „Shrek” to moja ulu­bio­na bajka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajka, AS: bai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajarz m., bajarka ż., bajkowość ż., baja ż., bajanie n.

:: zdrobn. bajeczka ż.

 czas. bajać ndk.

 przym. bajkowy, bajeczny

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baśń; gw. Górny Śląsk bojka

 (1.3) bujda, bzdura, dyrdymały

 (1.4) kreskówka

Wiktionary


bajkalidy

grupa sta­rych, fał­do­wych pasm gór­skich, usy­tu­o­wa­nych głów­nie w oko­li­cach Baj­ka­łu


SJP.pl

Baj­ka­li­dy – grupa sta­rych fał­do­wych pasm gór­skich znaj­du­ją­cych się głów­nie w oko­li­cach je­zio­ra Baj­kał. Zo­sta­ły one sfał­do­wa­ne i pier­wot­nie wy­pię­trzo­ne na sku­tek ru­chów gó­rot­wór­czych w ne­o­pro­te­ro­zo­i­ku oraz kam­brze (oro­ge­ne­za baj­kal­ska). Za­li­cza się do nich:

Wikipedia


bajkalit

mi­ne­rał, diop­syd o dużej za­war­to­ści że­la­za; sa­la­it


SJP.pl


bajkalski

→ Baj­kał (je­zio­ro w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Baj­ka­łem, do­ty­czą­cy Baj­ka­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie baj­kal­skie­go re­zer­wa­tu czę­sto spo­ty­ka się ro­so­ma­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈkalsʲci, AS: bai ̯kalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajkał mrz., Zabajkale n.

Wiktionary


bajkał

je­zio­ro w Rosji, po­ło­żo­ne w Azji, 456 m n.p.m., w gó­rach po­łud­nio­wo-wschod­niej Sy­be­rii, naj­głęb­sze je­zio­ro na świe­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro w Azji, naj­star­sze i naj­głęb­sze na świe­cie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Rosji

Wiktionary

Baj­kał ( Байкал) – je­zio­ro tek­to­nicz­ne w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Bu­ria­cji i ob­wo­dzie ir­kuc­kim. Jest naj­star­szym i naj­głęb­szym je­zio­rem na świe­cie, a pod wzglę­dem po­wierzch­ni dru­gim je­zio­rem w Azji i siód­mym na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiek Baj­ka­łu oce­nia się na 20-30 mln lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajkaw, AS: bai ̯kau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przybajkale n., Zabajkale n., bajkałówka ż., Bajkalsk m.

 przym. bajkalski, zabajkalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. syberyjskie morze, błękitne oko Syberii

Wiktionary


bajkałówka

wę­drow­na kacz­ka po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; cy­ra­necz­ka baj­kal­ska, cy­ran­ka baj­kal­ska


SJP.pl

Baj­ka­łów­ka, cy­ra­necz­ka baj­kal­ska, cy­ran­ka baj­kal­ska, kłoch­tun ("Si­bi­rio­net­ta for­mo­sa") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści wę­drow­ne­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae).

Wikipedia


bajker

po­tocz­nie: ro­we­rzy­sta; baj­kers, bi­kers, biker


SJP.pl


bajkers

po­tocz­nie: ro­we­rzy­sta; baj­ker, biker, bi­kers


SJP.pl


bajkonur

kos­mo­drom w Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ro­syj­ski kos­mo­drom na te­re­nie Ka­zach­sta­nu;

Wiktionary

Baj­ko­nur ( Байқоңыр, Байконур) – za­ło­żo­ny w 1955 r. kos­mo­drom ulo­ko­wa­ny na te­re­nie Ka­zach­sta­nu. Miej­sce star­tów stat­ków kos­micz­nych. Kos­mo­drom Baj­ko­nur jest naj­star­szym i naj­więk­szym tego typu obiek­tem na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie loty za­ło­go­we star­tu­ją z kos­mo­dro­mu Baj­ko­nur, który Rosja wy­naj­mu­je od Ka­zach­sta­nu za sumę 115 mln do­la­rów rocz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bajkonurski

Wiktionary


bajkonurski

przy­miot­nik od: Baj­ko­nur (kos­mo­drom w Ka­zach­sta­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Baj­ko­nu­rem, do­ty­czą­cy Baj­ko­nu­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajkonur mrz.

Wiktionary


bajkopis

daw­niej: osoba pi­szą­ca bajki, autor bajek; baj­ko­pi­sarz


SJP.pl


bajkopisarka

ko­bie­ta pi­szą­ca bajki, au­tor­ka bajek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­sar­ka zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem bajek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wia­do­mo z da­le­ka, kto nad­cho­dzi z głębi li­te­rac­kich cze­lu­ści. Poeta z Pe­ters­bur­ga? Pro­za­ik z Wied­nia? Sce­na­rzy­sta z Birmy? Baj­ko­pi­sar­ka z Seulu? Ma­leń­ki liryk z Ja­po­nii? Tym razem jest to dra­ma­turg z Bots­wa­ny. – ((…)) – mówi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajkopisarstwo n.

:: fm. bajkopisarz m.

 przym. bajkopisarski

Wiktionary


bajkopisarski

→ baj­ko­pi­sar­stwo, → baj­ko­pi­sarz


SJP.pl

Patrz:

bajkopisarstwo, → bajkopisarz

bajkopisarstwo

sztu­ka pi­sa­nia bajek; fa­bu­li­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka pi­sa­nia bajek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­ro­żyt­no­ści wiele źró­deł było spi­sy­wa­nych po ja­kimś fak­cie. Trud­no by­ło­by uwie­rzyć w baj­ko­pi­sar­stwo tych ludzi, bo mu­sie­li się na czymś opie­rać, na ja­kichś po­da­niach, świad­kach, do­ku­men­tach, które nie za­cho­wa­ły się do na­szych cza­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajkopisarz m., bajkopisarka ż.

 przym. bajkopisarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabulistyka

Wiktionary


bajkopisarz

1. po­tocz­nie: osoba, która zmy­śla hi­sto­rie lub opo­wia­da nie­praw­dzi­we rze­czy;
2. osoba pi­szą­ca bajki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pi­sarz zaj­mu­ją­cy się two­rze­niem bajek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ezop był baj­ko­pi­sa­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajkɔˈpʲisaʃ, AS: bai ̯kopʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajkopisarstwo n.

:: fż. bajkopisarka ż.

 przym. bajkopisarski

Wiktionary


bajkoterapeuta

te­ra­pe­u­ta gło­śno czy­ta­ją­cy bajki dzie­ciom


SJP.pl


bajkoterapeutka

te­ra­pe­ut­ka gło­śno czy­ta­ją­ca bajki dzie­ciom


SJP.pl


bajkoterapia

gło­śne czy­ta­nie bajek dzie­ciom, bę­dą­ce formą te­ra­pii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­to­da te­ra­pe­u­tycz­na wspie­ra­ją­ca roz­wój dziec­ka po­przez li­te­ra­tu­rę dzie­cię­cą

Wiktionary

Baj­ko­te­ra­pia – ka­te­go­ria bi­blio­te­ra­pii po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu bajki w te­ra­pii, która po­czą­wszy od po­cząt­ku XXI wieku cie­szy się w Pol­sce coraz więk­szą po­pu­lar­no­ścią. Ter­min „bajka” ma tu bar­dzo sze­ro­ki za­kres se­man­tycz­ny, obej­mu­ją­cy za­rów­no tra­dy­cyj­ne ba­śnie, jak i licz­ne ga­tun­ki li­te­ra­tu­ry dzie­cię­cej.

Wikipedia


bajkowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Baj­kow­ce ( Байківці, "Baj­kiw­ci") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie tar­no­pol­skim, sie­dzi­ba hro­ma­dy.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość znaj­do­wa­ła się w po­wie­cie tar­no­pol­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go. Po­ło­żo­na nad rzeką Hnie­zdecz­na. Wieś liczy 3 265 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bajkowiecki

Wiktionary


bajkowo

przy­słó­wek

 (1.1) jak w bajce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baj­ko­wo – wieś w Buł­ga­rii
  • Baj­ko­wo – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­no­ra­ma Tatr oka­za­ła się być baj­ko­wo pię­kna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajeczka ż., bajka ż., bajkowość ż.

 przym. bajkowy, bajeczny

 przysł. bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajecznie

Wiktionary


bajkowość

→ baj­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co baj­ko­we

Wiktionary

Patrz:

bajkowy

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż.

 przym. bajeczny, bajkowy

 przysł. bajecznie, bajkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baśniowość

Wiktionary


bajkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bajkowy

1. wspa­nia­ły, niez­wy­kły;
2. do­ty­czą­cy bajki; ba­jecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który budzi sko­ja­rze­nie z baj­ka­mi

 (1.2) zwią­za­ny z bajką, do­ty­czą­cy bajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lo­ryt wody jest zu­peł­nie baj­ko­wy: sza­fir, pla­ma­a­my se­le­dy­no­we i jas­no­nie­bie­skie pasma po­sy­pa­ne bia­ły­mi grzyw­ka­mi fal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈkɔvɨ, AS: bai ̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajeczność ż., bajkowość ż., bajka ż., bajeczka ż., baj m., bajarz m., bajarka ż.

 czas. bajać

 przym. bajeczny

 przysł. bajkowo, bajecznie

 wykrz. baj

Wiktionary


bajkpark

wy­dzie­lo­ne miej­sce przez­na­czo­ne do spor­to­wej jazdy ro­we­rem; bi­ke­park, bike park


SJP.pl


bajlaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wkład­ka w ka­nap­ce (np. pla­ster węd­li­ny)

Wiktionary


bajlando

po­tocz­nie:
1. dobra za­ba­wa, im­pre­za, czas
2. wyraz za­do­wo­le­nia


SJP.pl


bajm

pol­ski ze­spół po­po­wo-roc­ko­wy


SJP.pl

Bajm – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 1978 w Lu­bli­nie. Po­cząt­ko­wo grał bal­la­dy i pio­sen­ki tu­ry­stycz­ne, póź­niej po­sze­rzył re­per­tu­ar o mu­zy­kę z po­gra­ni­cza popu i pop-rocka. Skład ze­spo­łu zmie­niał się kil­ku­krot­nie, przy czym od sa­me­go po­cząt­ku wy­stę­pu­je w nim Beata Ko­zi­drak.

Wikipedia


bajok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kra­ków. umiar­ko­wa­nie obraź­li­we ple­ciu­ga, mi­to­man

Wiktionary


bajon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ant­ho­ny Bajon (ur. 1994) – fran­cu­ski aktor
  • Filip Bajon (ur. 1947) – re­ży­ser fil­mo­wy
  • Ka­sper Bajon (ur. 1983) – pol­ski pi­sarz i sce­na­rzy­sta
  • Le­szek Bajon – pol­ski muzyk, pro­fe­sor Aka­de­mii Mu­zycz­nej im. I.J. Pa­de­rew­skie­go w Poz­na­niu
  • Bajon – świą­ty­nia bud­dyj­ska w Ang­kor Thom
  • Bajon – styl w ar­chi­tek­tu­rze khmer­skiej i taj­skiej
  • Bajon – po­stać fik­cyj­na z cyklu po­wie­ścio­we­go C.S. Le­wi­sa Opo­wie­ści z Nar­nii

Wikipedia


bajonet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. ba­gnet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɔ̃nɛt, AS: bai ̯õnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. bagnet

Wiktionary


bajonka

miesz­kan­ka Ba­jon­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­jon­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajonna ż.

:: fm. bajończyk mos.

 przym. bajoński

Wiktionary


bajonna

mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Ba­y­on­ne”. Zo­bacz też: Ba­y­on­ne – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Ba­jon­na ( Ba­y­on­ne, ; gask. i Ba­io­na) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Pyrénées-At­lan­ti­qu­es; pod­pre­fek­tu­ra de­par­ta­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spę­dzi­li­śmy w Ba­jon­nie trzy ty­god­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajończyk mos., bajonka ż.

 przym. bajoński

Wiktionary


bajor

daw­niej: ba­jo­ro; ba­ju­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. przest. zbior­nik brud­nej wody i błota

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ba­jo­ro

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­wi­da An­to­ni­na Bajor (1942–2024) – pol­ska pi­sar­ka i dzien­ni­kar­ka
  • Bar­ba­ra Bajor – pol­ska praw­nicz­ka
  • Bro­ni­sła­wa Bajor (ur. 1939) – pol­ska po­li­tyk i rol­nik
  • Fran­ci­szek Bajor (1921–2002) – pol­ski na­u­czy­ciel i po­li­tyk
  • Gizi Bajor (1893–1951) – wę­gier­ska ak­tor­ka
  • Marek Bajor (ur. 1970) – pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Mi­chał Bajor (ur. 1957) – pol­ski aktor i pio­sen­karz
  • Na­ta­lia Bajor (ur. 1997) – pol­ska te­ni­sist­ka sto­ło­wa
  • Piotr Bajor (ur. 1960) – pol­ski aktor
  • Piotr Bajor (ur. 1972) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Piotr Bajor (ur. 1981) – pol­ski po­li­to­log
  • Szy­mon Bajor (ur. 1988) – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bajoro n., bajorko n., bajorzysko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bajoro

Wiktionary


bajorek

małe ba­jo­ro


SJP.pl

Ba­jo­rek (wł. ba­glio­re – blask ośle­pia­ją­cy) – złota, srebr­na nić lub dru­cik do haftu ozdob­ne­go, zwy­kle skrę­co­na w spi­ra­lę.

W Pol­sce ba­jor­ka używa się m.in. do haf­to­wa­nia sztan­da­rów i oznak stop­ni woj­sko­wych, a także do oz­na­cza­nia klasy or­de­ru i stop­nia odz­na­cze­nia na ich ba­ret­kach.

Wikipedia


bajorko

małe ba­jo­ro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od ba­jo­ro

 (1.2) nie­wiel­kie ba­jo­ro

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zio­ro Ba­jor­ko – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Do­brzyń­skim, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Grą­ża­wy;
  • Je­zio­ro Ba­jor­ko – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ełc­kim, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ełk;

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Saba chłep­tał wodę od ba­jor­ka do ba­jor­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajoro n., bajorzysko n., bajor mrz.

Wiktionary


bajoro

po­gard­li­wie o te­re­nie pod­mo­kłym, błot­ni­stym, np. za­ro­śnię­tym sta­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbior­nik brud­nej wody i błota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­to­kiem woda huczy spa­da­jąc pianą po śli­skich ska­łach, a pod ja­za­mi na ba­jo­rach srebr­no­łu­skie pstrą­gi rzu­ca­ją się bły­ska­wicz­nie szyb­ko (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɔrɔ, AS: bai ̯oro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bajorko n.

:: zgrub. bajorzysko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. bajor

Wiktionary


bajorski

naz­wi­sko


SJP.pl


bajos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pię­tro (wiek) jury środ­ko­wej;

Wiktionary

Bajos (ang. "Ba­jo­cian")

Nazwa pię­tra (wieku) po­cho­dzi od nazwy mia­sta Ba­y­e­ux w Nor­man­dii (Fran­cja).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbajɔs, AS: bai ̯os

Wiktionary


bajowy

zro­bio­ny z bai (np. ba­jo­wa ko­szul­ka)


SJP.pl


bajończyk

czło­nek Le­gio­nu Ba­joń­skie­go - pol­skie­go ochot­ni­cze­go od­dzia­łu woj­sko­we­go ut­wo­rzo­ne­go w 1914 roku we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­jon­ny, osoba z tego mia­sta

 (1.2) hist. czło­nek pol­skiej for­ma­cji sfor­mo­wa­nej pod­czas I wojny świa­to­wej w Ba­jon­nie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajonna ż.

:: fż. bajonka ż.

 przym. bajoński

Wiktionary


bajoński

przy­miot­nik od: Ba­jon­na (mia­sto we Fran­cji); układ ba­joń­ski, kon­wen­cja ba­joń­ska - umowa mię­dzy Fran­cją a Księ­stwem War­szaw­skim, księ­stwo prze­ję­ło wie­rzy­tel­no­ści Prus (43 mln za 21 mln fran­ków), sumy te oka­za­ły się nie­ścią­gal­ne; ba­joń­skie sumy - wiel­kie, nie­ścią­gal­ne kwoty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­jon­ny, zwią­za­ny z Ba­jon­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajonna ż., bajończyk mos., bajonka ż.

Wiktionary


bajpas

by­pass, by-pass;
1. ope­ra­cja chi­rur­gicz­na po­le­ga­ją­ca na wszcze­pie­niu rurki z two­rzy­wa sztucz­ne­go i skie­ro­wa­niu przez nią biegu krwi w celu omi­nię­cia nie­droż­nej tęt­ni­cy;
2. ele­ment wszcze­pio­ny w cza­sie tej ope­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. obej­ście nie­droż­nej tęt­ni­cy wy­ko­na­ne z frag­men­tu na­czy­nia krwio­no­śne­go lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go

 (1.2) med. ope­ra­cja kar­dio­chi­rur­gicz­na wszcze­pie­nia baj­pa­sów (1.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) by-pass, bypass

Wiktionary


bajpasowy

→ baj­pas; by­pas­so­wy


SJP.pl


bajraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. zob. baj­rak.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bajrakowaty

Wiktionary


bajram

świę­to mu­zuł­mań­skie przy­pa­da­ją­ce na za­koń­cze­nie ra­ma­da­nu (Mały Baj­ram) i w sie­dem­dzie­siąt dni po nim (Duży Baj­ram)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Id al-Adha (Kur­ban Baj­ram) – Świę­to Ofia­ro­wa­nia w is­la­mie, ob­cho­dzo­ne jest 10. dnia mie­sią­ca zu al-hidż­dża (12. mie­siąc ka­len­da­rza mu­zuł­mań­skie­go) w 3. dniu piel­grzym­ki więk­szej do Mekki
  • Id al-Fitr (Ra­ma­dan Baj­ram) – świę­to za­koń­cze­nia postu w Ra­ma­da­nie

Wikipedia


bajroniczność

→ baj­ro­nicz­ny


SJP.pl

Patrz:

bajroniczny

bajroniczny

ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­now­ski (by­ro­now­ski), baj­roń­ski (by­roń­ski), baj­ro­ni­stycz­ny, by­ro­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. po­sia­da­ją­cy cechy bo­ha­te­rów dzieł By­ro­na, ta­jem­ni­czych i me­lan­cho­lij­nych sa­mot­nych bun­tow­ni­ków

Wiktionary


bajronista

poeta wzo­ru­ją­cy się na twór­czo­ści Ge­or­ga Gor­do­na By­ro­na, poety an­giel­skie­go ro­man­tyz­mu, a także czło­wiek wzo­ru­ją­cy się na bo­ha­te­rach tego poety


SJP.pl


bajronistka

→ baj­ro­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

bajronista

bajronistyczny

ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­now­ski (by­ro­now­ski), baj­roń­ski (by­roń­ski), baj­ro­nicz­ny (by­ro­nicz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy baj­ro­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Byron, bajronizm

Wiktionary


bajronizm

by­ro­nizm;
1. po­sta­wa ży­cio­wa wzo­ru­ją­ca się na bo­ha­te­rach By­ro­na (poety an­giel­skie­go) - sa­mot­nych bun­tow­ni­kach skłó­co­nych ze świa­tem;
2. prąd li­te­rac­ki pow­sta­ły pod wpły­wem twór­czo­ści By­ro­na (poety an­giel­skie­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze oraz styl oby­cza­jo­wo­ści zwią­za­ny z Ge­or­ge'em By­ro­nem

Wiktionary

Baj­ro­nizm – ter­min użyty po raz pier­wszy przez XIX-wiecz­ną kry­ty­kę li­te­rac­ką na okre­śle­nie kilku cha­rak­te­ry­stycz­nych cech wczes­nej twór­czo­ści an­giel­skie­go poety, Ge­or­ge’a Gor­do­na By­ro­na.

Po­ję­cie to od­no­si się głów­nie do li­te­ra­tu­ry i zwią­za­ne jest ze stwo­rzo­nym przez G.G. By­ro­na mo­de­lem bo­ha­te­ra ro­man­tycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Byron

 przym. bajronistyczny

Wiktionary


bajronizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. na­śla­do­wa­nie po­sta­ci z dzieł By­ro­na

 (1.2) książk. two­rze­nie dzieł pod wpły­wem in­spi­ra­cji By­ro­na

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajronizować

Wiktionary


bajronizować

na­wią­zy­wać do twór­czo­ści Ba­y­ro­na lub stylu jego po­ez­ji


SJP.pl


bajronowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do By­ro­na lub z nim zwią­za­ny; By­ro­now­ski, By­ro­no­wy, Baj­ro­no­wy


SJP.pl


bajronowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do By­ro­na lub z nim zwią­za­ny; Baj­ro­now­ski, By­ro­no­wy, By­ro­now­ski


SJP.pl


bajroński

ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­nicz­ny, baj­ro­now­ski, baj­ro­ni­stycz­ny


SJP.pl


bajrysz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów. lokfakt.

Wiktionary


bajs

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kęs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Dej no bajsa! – Ja, bier ta żymła i wci­nej!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajsnóńć dk., bajsnonć dk., bajsnyć dk.

Wiktionary


bajscanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscangi, canga, cangi

Wiktionary


bajscangi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscanga, canga, cangi

Wiktionary


bajsnyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć (także. skosz­to­wać)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajs mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk użrić

Wiktionary


bajsnóńć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajs mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) użrić

Wiktionary


bajstlować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. maj­ster­ko­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajstlyrz mos.

Wiktionary


bajstlyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. maj­ster­ko­wicz

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajstlować ndk.

Wiktionary


bajstruk

re­gio­nal­nie: nie­ślub­ne dziec­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Kresy po­łud­nio­we, Bu­ko­wi­na, Lu­bel­szczyz­na wschod­nia. nie­ślub­ne dziec­ko

 (1.2) gw-pl|Ka­mie­niec Po­dol­ski. zły duch chro­nią­cy krzak bzu przed wy­ko­pa­niem

Wiktionary


bajszpil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przy­kład

Wiktionary


bajt

najm­niej­sza adre­so­wal­na jed­nost­ka in­for­ma­cji pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej, skła­da­ją­ca się z 8 bitów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej równa 8 bitom;

 (1.2) ar­chit. jed­nost­ka miesz­kal­na w ar­chi­tek­tu­rze is­la­mu;

 (1.3) liter. typ wersu po­pu­lar­ne­go w po­ez­ji arab­skiej i per­skiej;

Wiktionary

Bajt (dop. "bajtu" lub "bajta") – hi­sto­rycz­nie najm­niej­sza adre­so­wal­na jed­nost­ka in­for­ma­cji pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej, naj­czę­ściej skła­da­ją­ca się z 8 bitów.

W związ­ku z tym, że jeden bajt mógł za­wie­rać do­wol­ną licz­bę bitów star­sze normy za­le­ca­ją uży­wa­nie ter­mi­nu oktet. Aby uni­knąć nie­jed­noz­nacz­no­ści IEC za­le­ca uży­wa­nie ter­mi­nu bajt tylko w zna­cze­niu ok­te­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re pliki zaj­mu­ją tylko kilka baj­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajt, AS: bai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajcik mrz., kilobajt mrz., megabajt mrz., gigabajt mrz., terabajt mrz., petabajt mrz., eksabajt mrz., zettabajt mrz., jottabajt mrz.

Wiktionary


bajta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Łódź. środ. dzie­ża do wy­ra­bia­nia cia­sta

Wiktionary

Bajta (arab. بيتا, w tłu­ma­cze­niu Dom) – mia­sto pa­le­styń­skie w mu­ha­fa­zie Na­blus w pół­noc­nym Za­chod­nim Brze­gu, po­ło­żo­ne 13 ki­lo­me­trów na pół­noc­ny wschód od Na­blu­su. We­dług Pa­le­styń­skie­go Cen­tral­ne­go Biura Sta­ty­stycz­ne­go w 2016 li­czy­ło 11 017 miesz­kań­ców. Skła­da się z pię­ciu kla­nów, które obej­mu­ją trzy­dzie­ści ro­dzin. Po­sia­da wiele domów i wię­zień się­ga­ją­cych cza­sów rzym­skich. Obec­nym bur­mi­strzem, który zo­stał wy­bra­ny w 2004 roku, jest Arab asz-Szu­ra­fa.

Wikipedia


bajtel

po­tocz­nie: chło­piec, po­dro­stek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. dziec­ko; osoba w wieku dzie­cię­cym, ale nie nie­mow­lę­cym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za bajt­la my ła­zi­li na rzeka chy­tać raki.

 (1.1) Nie było wtedy pie­nię­dzy, żyli my skrom­nie, w doma było pię­cio­ro bajt­li (trzy dzioł­chy i dwóch syn­kow), to i wy­dat­ków było dużo.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajtlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajtlik, synek

Wiktionary


bajtlik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bojt­lik.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. baj­tel.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Bajt­lik (ur. 1989) – pol­ski ar­ty­sta gra­fik
  • Piotr Bajt­lik (ur. 1982) – pol­ski aktor
  • Sta­ni­sław Bajt­lik (ur. 1955) – pol­ski astro­fi­zyk i dzien­ni­karz

Wikipedia


bajtlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bajt­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajtlować ndk.

Wiktionary


bajtlować

po­tocz­nie:
1. gadać głup­stwa, gadać dużo o byle czym; pa­plać, pleść, pyt­lo­wać;
2. mówić rze­czy nie­po­kry­wa­ją­ce się z praw­dą; bla­go­wać, fan­taz­jo­wać, zmy­ślać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. dużo i nie­po­trzeb­nie gadać

 (1.2) pot. oszu­ki­wać po­to­kiem słów

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. za­wra­cać głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈtlɔvat͡ɕ, AS: bai ̯tlovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajtel mos., bajtlowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paplać, pleść, pytlować

 (1.2) blagować, nabierać

Wiktionary


bajtowy

→ bajt


SJP.pl

Patrz:

bajt

bajtoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. leń

Wiktionary


baju

w wy­ra­że­niu "baj, baju (bę­dziesz w raju)" albo "baju, baju (bę­dziesz w raju)" - zmy­ślasz, nie mó­wisz praw­dy


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zob. baju, baju.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) Ms. i W. od baj

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) odzież. etn. ko­bie­cy weł­nia­ny kaf­tan, ele­ment por­tu­gal­skie­go stro­ju lu­do­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gadu, gadu, gadu, gadu, gadu, gadu nocą • Baju, baju, baju, baju, baju, baju w dzień.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. baj m., bajarz m., bajacz m., bajarka ż., baja ż., bajka ż., bajeczka ż., bajanie n., nabajanie n., bajkowość ż., bajeczność ż., bajdurzenie n., nabajdurzenie n., zabajdurzenie n.

 czas. bajać ndk., nabajać dk., bajdurzyć ndk., nabajdurzyć dk., zabajdurzyć dk.

 przym. bajkowy, bajeczny, bajarski

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary


bajukać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. racz­ko­wać

Wiktionary


bajura

daw­niej: ba­jo­ro; bajor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. błoto

 (1.2) pot. ben­zy­na lub inne pa­li­wo do sil­ni­ka

 (1.3) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

Wiktionary


bajzel

po­tocz­nie:
1. ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek;
2. za­mie­sza­nie, zamęt;
3. dom pu­blicz­ny; bur­del, bur­de­lów­ka;
4. miej­sce hand­lu nar­ko­ty­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wiel­ki nie­po­rzą­dek, ba­ła­gan

 (1.2) pot. za­mie­sza­nie, zamęt

 (1.3) przest. wulg. dom pu­blicz­ny, bur­del

 (1.4) środ. miej­sce ulicz­nej sprze­da­ży i łat­we­go kupna nar­ko­ty­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ro­bo­cie cały czas mają baj­zel.

 (1.2) Ale się zro­bił baj­zel.

 (1.3) Za ro­giem jest baj­zel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajzɛl, AS: bai ̯zel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzlowanie n., bajzelmama ż.

 czas. bajzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałagan, chlew, kipisz, kram, pieprznik, syf; wulg. burdel, burdel na kółkach, pierdolnik; przen. kołchoz; dziada z babą brakuje, stajnia Augiasza

 (1.2) bezprawie, bezrząd, chaos, galimatias, koniec świata, mętlik, pandemonium, pomieszanie z poplątaniem, nieład, nieporządek, rozgardiasz, zamęt; pot. dom wariatów, kociokwik, kołowacizna, kołowrót, meksyk, miszmasz, młyn, urwanie głowy; przen. kołchoz; książk. bezhołowie

 (1.3) iron. przybytek miłości; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; wulg. burdelchata, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo

Wiktionary


bajzelek

zdrob­nie­nie od: baj­zel


SJP.pl


bajzelmama

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dom pu­blicz­ny; bur­del­ma­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dom pu­blicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzel mrz.

Wiktionary


bajzeltata

bur­del­ta­ta;
1. al­fons, su­te­ner, strę­czy­ciel;
2. wła­ści­ciel domu pu­blicz­ne­go


SJP.pl


bajzelówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grub. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajzɛˈlufka, AS: bai ̯zelufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


bajzlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. posp. po­wo­do­wa­nie ba­ła­ga­nu, nie­po­rząd­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzel m.

 czas. bajzlować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bałaganienie

Wiktionary


bajzlować

po­tocz­nie: robić nie­po­rzą­dek, baj­zel


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ba­ła­ga­nić

 (1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. maj­ster­ko­wać, coś tam robić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzel mrz., bajzlowanie n.

Wiktionary


bajzlowy

→ baj­zel


SJP.pl

Patrz:

bajzel

bajęda

po­tocz­nie: nie­po­waż­ne opo­wia­da­nie, bzdu­ra, ba­ja­nie, bajda


SJP.pl


bak

1. zbior­nik na cie­cze;
2. żegl. górny po­kład dzio­bo­wej czę­ści stat­ku albo po­kład nad­bu­dów­ki dzio­bo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbior­nik na pa­li­wo w sa­mo­cho­dzie, mo­to­cy­klu;

 (1.2) za­war­tość baku (1.1)

 (1.3) za­rost na po­licz­kach

 (1.4) żegl. skraj­na część po­kła­du po­ło­żo­na naj­bli­żej dzio­bu;

 (1.5) pot. daw. ba­ka­rat

 (1.6) stpol. krzyk

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: baka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bak – mia­sto na Wę­grzech
  • Bak – pol­ski raper
  • bak – zbior­nik pa­li­wa
  • bak – skraj­na część po­kła­du dzio­bo­we­go na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej
  • bak – kod ISO 639-2 ję­zy­ka basz­kir­skie­go
  • Bäk – gmina w Niem­czech

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­ło mi nie­wie­le w baku, więc za­tan­ko­wa­łem do pełna.

 (1.2) Na wy­jazd w Bie­szcza­dy zu­ży­łem dwa baki i nic już nie zo­sta­ło w zbior­ni­ku.

 (1.3) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

 (1.4) W ba­ki­ście pod ba­kiem trzy­mam kot­wi­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bak, AS: bak

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3)

 rzecz.

:: zdrobn. baczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiornik paliwa

 (1.3) baczek, bokobroda, faworyt; gw. Górny Śląsk kotlet

 (1.4) fordek

Wiktionary


baka

1. sto­ją­cy znak na­wi­ga­cyj­ny; stawa
2. pły­wa­ją­ca becz­ka umo­co­wa­na do kot­wi­cy, słu­żą­ca za dro­gow­skaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. znak na­wi­ga­cyj­ny

 (1.2) pot. ma­ri­hu­a­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • András Baka (ur. 1952) – wę­gier­ski praw­nik
  • Józef Baka (1707–1780) – pol­ski poeta i kaz­no­dzie­ja, je­zu­i­ta
  • Mi­ro­sław Baka (ur. 1963) – pol­ski aktor
  • Sándor Baka (ur. 1994) – wę­gier­ski wio­ślarz
  • Wła­dy­sław Baka (1936–2021) – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk
  • Baka – szczyt gór­ski na wy­spie Bor­neo w In­do­nez­ji
  • Baka – wieś na Sło­wa­cji, w kraju trnaw­skim, w po­wie­cie Dunajská Stre­da
  • BAKA – dawny kon­went mangi i anime, który od­by­wał się we Wroc­ła­wiu
  • Baka – grupa et­nicz­na w Ga­bo­nie i Ka­me­ru­nie
  • Baka – le­gen­dar­ne ha­i­tań­skie widmo
  • Baka – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Baka – ame­ry­kań­ska nazwa na ja­poń­ski sa­mo­lot sa­mo­bój­czy Yo­ko­su­ka MXY7

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaka, AS: baka

Wiktionary


bakalarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


bakalariat

naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy przyz­na­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach an­glo­sa­skich i szwaj­car­skich; ba­ka­la­u­re­at


SJP.pl


bakalarski

→ ba­ka­łarz; ba­ka­łar­ski


SJP.pl


bakalarstwo

1. dawny naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy na­da­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach; ba­ka­łar­stwo;
2. praca na­u­czy­cie­la w daw­nej szko­le ele­men­tar­nej; ba­ka­łar­stwo;
3. żar­to­bli­wie: praca na­u­czy­cie­la; bel­fer­ka, bel­fer­stwo, na­u­czy­ciel­stwo;
4. pe­jo­ra­tyw­nie: bez­myśl­ne ko­rzy­sta­nie z usta­lo­nych, wy­u­czo­nych sche­ma­tów w pracy umy­sło­wej lub ar­ty­stycz­nej


SJP.pl


bakalarz

naz­wi­sko


SJP.pl


bakalaureat

naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy przyz­na­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach an­glo­sa­skich i szwaj­car­skich; ba­ka­la­riat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. osoba po­sia­da­ją­ca naj­niż­szy an­glo­sa­ski sto­pień uni­wer­sy­tec­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. eduk. dawny naj­niż­szy uni­wer­sy­tec­ki sto­pień na­u­ko­wy

 (2.2) eduk. an­glo­sa­ski naj­niż­szy uni­wer­sy­tec­ki sto­pień na­u­ko­wy

 (2.3) eduk. mię­dzy­na­ro­do­wa ma­tu­ra

Wiktionary

Ba­ka­la­u­re­at, A.B., AB ( ar­tium bac­ca­la­u­re­us, dosł. ba­ka­łarz sztuk, w do­my­śle „wyz­wo­lo­nych”) – niż­szy tytuł lub sto­pień wpro­wa­dza­ją­cy otrzy­mu­ją­ce­go go ba­ka­ła­rza do ka­rie­ry na­u­ko­wej.

Wikipedia

Powiązane:

:: fż. bakalaureatka ż.

Wiktionary


bakalie

su­szo­ne owoce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. su­szo­ne lub kan­dy­zo­wa­ne owoce po­łud­nio­we sto­so­wa­ne jako do­da­tek cu­kier­ni­czy;

Wiktionary

Ba­ka­lie – su­szo­ne owoce, zwy­kle po­łud­nio­we, i orze­chy, sto­so­wa­ne głów­nie w cu­kier­nict­wie. Sta­no­wią do­da­tek do niek­tó­rych ro­dza­jów ciast, m.in. kek­sów, ma­zur­ków czy pier­ni­ków oraz są uży­wa­ne jako de­ko­ra­cja wielu ro­dza­jów cia­stek. Ba­ka­lie sto­so­wa­ne są w ca­ło­ści, płat­kach lub po­kru­szo­ne na duże ka­wał­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bakaliówka ż., bakaliowiec m.

 przym. bakaliowy

Wiktionary


bakaliowy

przy­miot­nik od: ba­ka­lie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. od­no­szą­cy się do ba­ka­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stole wid­nia­ły różne ba­ka­lio­we sma­ko­ły­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakalie nmos.

Wiktionary


bakan

że­glu­go­wy znak na­wi­ga­cyj­ny; baken


SJP.pl


bakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bakać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bakać ndk.

Wiktionary


bakar

daw­niej: ba­ka­rat - ha­zar­do­wa gra w karty


SJP.pl

Bakar (wł. "Buc­ca­ri") – mia­sto w za­chod­niej Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Bakar. W 2011 roku li­czy­ło 1473 miesz­kań­ców.

Wikipedia


bakarat

1. ga­tu­nek cen­ne­go szkła z fran­cu­skiej huty w Bac­ca­rat;
2. przed­miot wy­ko­na­ny z ta­kie­go szkła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. ha­zar­do­wa gra w karty;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) szt. ro­dzaj szkła krysz­ta­ło­we­go wy­ra­bia­ny w hucie w Bac­ca­rat

Wiktionary

Ba­ka­rat – kar­cia­na gra ha­zar­do­wa sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­na w ka­sy­nach, roz­gry­wa­na mię­dzy ban­kie­rem (sta­łym lub zmien­nym – któ­re­go wy­bie­ra się spoś­ród gra­czy) i ko­lej­no z każ­dym z gra­czy. O wy­ni­ku roz­gryw­ki de­cy­du­je licz­ba zdo­by­tych punk­tów w 2 lub 3 kar­tach, zli­cza­nych we­dług pre­cy­zyj­nie okre­ślo­nych reguł. Jedną z od­mian tej gry jest "che­min de fer".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym ka­sy­nie w ba­ka­ra­ta gra się przy trzech sto­łach.

 (1.1) Nawet naj­lep­sze sy­ste­my gry w ba­ka­ra­ta za­wo­dzą, więc któ­re­goś dnia dzie­więt­na­sto­let­ni Wil­helm do­wie­dział się od matki, że odtąd musi sam za­rob­ko­wać na sie­bie.

 (2.1) W spad­ku po babci do­sta­łam kom­plet krysz­ta­ło­wych kie­lisz­ków z ba­ka­ra­tu z ręcz­ny­mi zdo­bie­nia­mi.

 (2.2) Wpu­szczam je w ka­ła­marz z gru­bo­ścien­ne­go szkła, osiem­na­sto­wiecz­ny ba­ka­rat bez atra­men­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkarat, AS: bakarat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. przest. bak, daw. bakar, daw. bakara

 (1-2) przym. bakaratowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bak, daw. bakar, daw. bakara

Wiktionary


bakaratowy

przy­miot­nik od: ba­ka­rat


SJP.pl


bakaraty

wy­ro­by ze szkła krysz­ta­ło­we­go


SJP.pl


bakasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; ba­lans na rę­kach, w któ­rym ko­la­na wspie­ra­ją się na ra­mio­nach, a po­ślad­ki i resz­ta ciała uno­szą się nad po­dło­gą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja żurawia, pozycja kruka, żuraw, kruk

Wiktionary


bakać

w sta­ro­pol­szczyź­nie:
1. wy­krzy­ki­wać coś z ra­do­ści;
2. krzy­czeć, wołać;
3. stro­fo­wać, łajać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. palić ma­ri­hu­a­nę

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. palić (tytoń)

 (1.3) stpol. wołać

 (1.4) stpol. upo­mi­nać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. pra­co­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakat͡ɕ, AS: bakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk kurzyć

Wiktionary


bakałarski

→ ba­ka­łarz; ba­ka­lar­ski


SJP.pl


bakałarstwo

ba­ka­lar­stwo;
1. dawny naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy na­da­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach;
2. praca na­u­czy­cie­la w daw­nej szko­le ele­men­tar­nej


SJP.pl


bakałarz

1. osoba, któ­rej przyz­na­no ba­ka­la­u­re­at;
2. daw­niej: na­u­czy­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. na­u­czy­ciel

 (1.2) śrpol. na­u­czy­ciel szko­ły ele­men­tar­nej

 (1.3) daw. osoba, która na śred­nio­wiecz­nym uni­wer­sy­te­cie uzy­ska­ła naj­niż­szy sto­pień aka­de­mic­ki ba­ka­la­u­re­at

 (1.4) żart. bel­fer, na­u­czy­ciel

 (1.5) nauk. m.in. w kra­jach an­glo­sa­skich osoba po­sia­da­ją­ca tytuł ba­ka­ła­rza (2.1);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) nauk. m.in. w kra­jach an­glo­sa­skich tytuł lub sto­pień na­u­ko­wy (za­wo­do­wy) uzy­ski­wa­ny po ukoń­cze­niu stu­diów pier­wsze­go stop­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Będąc ba­ka­ła­rzem, chciał zdo­być wyż­sze wyksz­tał­ce­nie na Uni­wer­sy­te­cie Bo­loń­skim, lecz jego ni­skie stop­nie nie­ste­ty na to mu nie poz­wo­li­ły.

 (1.4) Mój dzia­dek opo­wia­dał mi o swoim ba­ka­ła­rzu z hi­sto­rii, u któ­re­go nigdy nie do­stał oceny bar­dzo do­brej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkawaʃ, AS: bakau̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakałarzowanie n., bakałarzowa ż.

:: fż. bakałarka ż.

 przym. bakałarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) nauczyciel

Wiktionary


bakałarzewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, po­ło­żo­na nad Ro­spu­dą;

Wiktionary

Ba­ka­ła­rze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go, w po­wie­cie su­wal­skim. Sie­dzi­ba gminy Ba­ka­ła­rze­wo. Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską przed 1558 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1870 roku.

Miej­sce co­rocz­nych kon­fe­ren­cji na­u­ko­wych poś­wię­co­nych hi­sto­rycz­ne­mu dzie­dzict­wu Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go na daw­nym po­gra­ni­czu pol­sko-li­tew­sko-pru­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­pływ Ro­spu­dy z pd. czę­ści za­ro­śnię­te­go trzci­ną je­zio­ra. Na dal­szym szla­ku do Ba­ka­ła­rze­wa sze­reg przesz­kód.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakałarzewski

Wiktionary


bakałarzewski

→ Ba­ka­ła­rze­wo


SJP.pl

Patrz:

Bakałarzewo

bakałarzowa

daw­niej: żona ba­ka­ła­rza


SJP.pl


bakałarzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie ba­ka­ła­rzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakałarz mos., bakałarka ż.

 czas. bakałarzować

 przym. bakałarzowy

Wiktionary


bakałarzować

być ba­ka­ła­rzem; ba­ka­ła­rzyć


SJP.pl


bakałarzowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem ba­ka­ła­rza, do­ty­czą­cy ba­ka­ła­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakałarz mos., bakałarka ż., bakałarzowanie n.

 czas. bakałarzować dk.

 przym. bakalarski

Wiktionary


bakałarzówna

daw­niej: córka ba­ka­ła­rza


SJP.pl


bakbort

lewa burta stat­ku; bak­bur­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. bak­bur­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡbɔrt, AS: bagbort

Wiktionary


bakburta

lewa burta stat­ku; bak­bort


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. lewa burta stat­ku pa­trząc z rufy na dziób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ja od­po­wie­dzia­łem: „Tego na bak­bur­cie!”. Moje włas­ne usta zdra­dzi­ły mnie i syp­nę­ły że­glar­ską ter­mi­no­lo­gią. – To tro­chę jak pry­wat­ny język sza­leń­ca, praw­da? –

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈburta, AS: bagburta

Wiktionary


bakch

stopa wier­szo­wa w po­ez­ji an­tycz­nej; bak­chej


SJP.pl


bakchanalia

ba­cha­na­lia; ba­cha­na­lie; bak­cha­na­lie;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


SJP.pl


bakchanalie

ba­cha­na­lia; ba­cha­na­lie; bak­cha­na­lia;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


SJP.pl


bakchej

stopa wier­szo­wa w po­ez­ji an­tycz­nej; bakch


SJP.pl


bakcyl

1. bak­te­ria, za­ra­zek, drob­no­u­strój;
2. prze­no­śnie: zła­pać bak­cy­la - za­in­te­re­so­wać się czymś, dać się wcią­gnąć w coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. za­ra­zek

 (1.2) przen. sła­bość do cze­goś, pasja, za­in­te­re­so­wa­nie, ten­den­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakt͡sɨl, AS: bakcyl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobnoustrój, mikroorganizm, mikrob, zarazek

Wiktionary


bakczysaraj

mia­sto na Ukra­i­nie; Bach­czy­sa­raj, Bach­czy­se­raj (rzad­ko), Bak­czy­se­raj (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Kry­mie;

Wiktionary

Bak­czy­sa­raj ( Бахчисарай, "Bach­czy­sa­raj"; Бахчисарай, "Bach­czi­sa­raj"; Bağçasaray) – mia­sto na Kry­mie, po­ło­żo­ne w Gó­rach Krym­skich. W 2018 roku li­czy­ło ok. 26,9 tys. miesz­kań­ców.

Znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa Bak­czy­sa­raj.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bachczysaraj m.

 przym. bakczysarajski, bachczysarajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bachczysaraj

Wiktionary


bakczysarajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bak­czy­sa­ra­jem, do­ty­czą­cy Bak­czy­sa­ra­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bakczysaraj mrz., Bachczysaraj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachczysarajski

Wiktionary


bakczyseraj

rzad­ko: mia­sto na Ukra­i­nie; Bach­czy­sa­raj, Bak­czy­sa­raj, Bach­czy­se­raj (rzad­ko)


SJP.pl


bakczysz

na­pi­wek, ła­pów­ka, głów­nie na Bli­skim Wscho­dzie i w pół­noc­nej Afry­ce; bak­szysz


SJP.pl


bakelit

two­rzy­wo z żywic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. jedno z two­rzyw sztucz­nych, od­mia­na fe­no­pla­stu;

Wiktionary

Ba­ke­lit (Ba­ke­li­te) – two­rzy­wo sztucz­ne opar­te na ży­wi­cy fe­no­lo­wo-for­mal­de­hy­do­wej, praw­do­po­dob­nie jedno z pier­wszych two­rzyw sztucz­nych pro­du­ko­wa­nych na dużą skalę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy w to­a­le­cie sedes z ba­ke­li­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkɛlʲit, AS: bakelʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakelitowy, bakelizowany

Wiktionary


bakelitowy

zro­bio­ny z ba­ke­li­tu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest zro­bio­ny z ba­ke­li­tu, za­wie­ra­ją­cy ba­ke­lit lub skła­da­ją­cy się z ba­ke­li­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­ke­li­to­we obu­do­wy są trwa­łe ale dość kru­che.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakɛlʲiˈtɔvɨ, AS: bakelʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakelit m.

Wiktionary


bakelizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. na­sy­ca­nie ży­wi­ca­mi fe­no­lo­wo–for­mal­de­hy­do­wy­mi

 (1.2) techn. po­cią­ga­nie la­kie­rem ba­kie­li­to­wym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bakelizować

Wiktionary


bakelizować

na­są­czać ży­wi­cą


SJP.pl


bakembard

daw­niej: bak, fa­wo­ryt, za­rost na po­licz­kach; ba­ken­bard, ba­ken­bart


SJP.pl


bakembardy

daw­niej: baki, bo­ko­bro­dy; fa­wo­ry­ty, ba­ken­bar­dy, ba­ken­bar­ty


SJP.pl


baken

że­glu­go­wy znak na­wi­ga­cyj­ny; bakan


SJP.pl


bakenbard

daw­niej: bak, fa­wo­ryt, za­rost na po­licz­kach; ba­kem­bard, ba­ken­bart


SJP.pl


bakenbardy

daw­niej: baki, bo­ko­bro­dy; fa­wo­ry­ty, ba­kem­bar­dy, ba­ken­bar­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. bo­ko­bro­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pra­wił na­pręd­ce za­wie­si­ste ba­ken­bar­dy, pod­cią­gnął sztyw­ne koł­nie­rzy­ki, po­tarł z im­pe­tem czu­pry­nę (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakɛ̃nˈbardɨ, AS: bakẽnbardy

Wiktionary


bakenbart

daw­niej: bak, fa­wo­ryt, za­rost na po­licz­kach; ba­kem­bard, ba­ken­bard


SJP.pl


bakenbordy

prze­sta­rza­łe: baki, bo­ko­bro­dy; ba­kem­bar­dy, ba­ken­bar­dy


SJP.pl


baker

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baker – wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym na­le­żą­ca do Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Baker – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Ber­nar­di­no
  • Baker – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii East Baton Rouge
  • Baker – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Stod­dard
  • Baker – mia­sto w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Fal­lon
  • Baker – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Clay
  • Baker – miej­sco­wość w sta­nie Ne­va­da, w Parku Na­ro­do­wym Wiel­kiej Kot­li­ny
  • Baker (ang. Baker Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Izard
  • Baker (ang. Baker Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie La­fa­y­et­te
  • Baker (ang. Baker Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ran­dolph
  • Baker (ang. Baker Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mor­gan
  • Baker (ang. Baker Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Guth­rie

Wikipedia


bakfisza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. pod­lo­tek

Wiktionary


bakhand

rzad­ko: w te­ni­sie, ping-pongu itp.: ude­rze­nie z lewej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w pra­wej ręce bądź ze stro­ny pra­wej - trzy­ma­ną w lewej; w ho­ke­ju: przy ude­rze­niu z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej prawą ręką i na od­wrót; back­hand, bek­hend


SJP.pl


bakier

rze­czow­nik

 (1.1) wy­łącz­nie w wy­ra­że­niu na ba­kier; Glo­ger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) zob. na ba­kier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbacɛr, AS: baḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakierowanie n.

Wiktionary


bakiera

naz­wi­sko


SJP.pl


bakierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zsu­wa­nie na ba­kier

 (1.2) przen. zba­cza­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakier m.

 czas. bakierować

Wiktionary


bakierować

daw­niej: krzy­wić, zba­czać, skrę­cać, zwra­cać na bok, zsu­wać na ba­kier


SJP.pl


bakijczyk

miesz­ka­niec Baku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Baku, osoba po­cho­dzą­ca z Baku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijt͡ʃɨk, AS: baḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n.

:: fż. bakijka ż.

 przym. bakijski, bakiński

Wiktionary


bakijka

miesz­kan­ka Baku, sto­li­cy Azer­bej­dża­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Baku, ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Baku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijka, AS: baḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n.

:: fm. bakijczyk mos.

 przym. bakijski, bakiński

Wiktionary


bakijski

→ Baku; ba­kiń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Baku, do­ty­czą­cy Baku, po­cho­dzą­cy z Baku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ali­jew jest zbyt doś­wiad­czo­nym po­li­ty­kiem, by nie zda­wać sobie spra­wy z no­wych za­gro­żeń dla swo­jej wła­dzy. Nie bra­ku­je mu prze­ciw­ni­ków, któ­rzy szu­ka­ją moż­nych spon­so­rów i tylko cze­ka­ją na okaz­ję, by go usu­nąć z ba­kij­skie­go tronu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijsʲci, AS: baḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n., bakijczyk mos., bakijka ż.

 przym. bakiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakiński

Wiktionary


bakista

skrzy­nia lub scho­wek pod koją ma­ry­nar­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. scho­wek na łodzi pod po­kła­dem lub pod ko­ja­mi;

Wiktionary

Ba­ki­sta – scho­wek w po­sta­ci skrzy­ni, sto­so­wa­ny na jach­tach, ku­trach i in­nych jed­nost­kach pły­wa­ją­cych. Sta­no­wi ele­ment za­bu­do­wy wnę­trza ka­bi­ny lub wbu­do­wa­ny może być w za­głę­bie­nie po­kła­du zwane kok­pi­tem. Jego wieko bywa koją lub sie­dzi­skiem. Ba­ki­sta służy do prze­cho­wy­wa­nia np. wy­po­sa­że­nia ho­te­lo­we­go lub rze­czy oso­bi­stych za­ło­gi. Je­że­li jest umie­szczo­na w kok­pi­cie zwy­kle cho­wa­ne są w niej ele­men­ty wy­po­sa­że­nia po­kła­do­we­go takie jak np. cumy, od­bi­ja­cze itd.

Wikipedia


bakiński

→ Baku; ba­kij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Baku, do­ty­czą­cy Baku, po­cho­dzą­cy z Baku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woj­ska tu­rec­kie bez wszel­kie­go trudu »zdo­by­ły« po­zy­cye na wzgó­rzach ba­kiń­skich i wkro­czy­ły do mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n., bakijczyk m., bakijka ż.

 przym. bakijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakijski

Wiktionary


baklava

tu­rec­ki deser; ba­kla­wa, ba­kła­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. słod­kie, war­stwo­we cia­sto przy­go­to­wy­wa­ne z cien­kie­go cia­sta (filo), po­sie­ka­nych orze­chów i sy­ro­pu cu­kro­we­go lub miodu, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni Bli­skie­go Wscho­du, Bał­ka­nów i Ka­u­ka­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na deser po­da­no pysz­ną ba­kla­vę z pi­sta­cja­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. baklawa

Wiktionary


baklawa

tu­rec­ki deser; ba­kla­va, ba­kła­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. słod­ki deser orien­tal­ny roz­po­wszech­nio­ny w kuch­ni tu­rec­kiej, bał­kań­skiej i in­nych, zło­żo­ny z pła­tów cia­sta pół­fran­cu­skie­go prze­ło­żo­ne­go war­stwa­mi po­sie­ka­nych orze­chów (wło­skich albo mig­da­łów), na­są­czo­nych cu­kro­wym sy­ro­pem lub mio­dem;

Wiktionary

Zo­bacz też: ba­la­kla­wa – na­kry­cie głowy.

Ba­kla­wa, ba­kla­va – słod­ki deser po­cho­dze­nia orien­tal­ne­go, roz­po­wszech­nio­ny w Tur­cji i w kra­jach bał­kań­skich. Zło­żo­ny z wielu (nie­kie­dy z czter­dzie­stu) cien­kich pła­tów (ar­ku­szy) cia­sta filo, prze­kła­da­nych war­stwą do­wol­nych orze­chów i obla­nych słod­kim sy­ro­pem. Do naj­czę­ściej uży­wa­nych na­le­żą pi­sta­cje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wew­nątrz mó­wi­ło się po fran­cu­sku i jadło pti­fur­ki, lecz także tu­rec­ką ba­kla­wę, ro­syj­skie pi­roż­ki, wie­deń­skie strud­le – prze­gląd naj­waż­niej­szych w Ru­mu­nii wpły­wów kul­tu­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈlava, AS: baklava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baklava, bakława

Wiktionary


bakoma

marka pro­duk­tów mlecz­nych i firma


SJP.pl

Ba­ko­ma Sp. z o.o. – pol­ska spół­ka z ogra­ni­czo­ną od­po­wie­dzial­no­ścią dzia­ła­ją­ca w sek­to­rze spo­żyw­czym.

Wikipedia


bakonista

zwo­len­nik ba­ko­niz­mu


SJP.pl


bakonistka

zwo­len­nicz­ka ba­ko­niz­mu


SJP.pl


bakonistyczny

do­ty­czą­cy ba­ko­niz­mu, ba­ko­ni­sty


SJP.pl


bakonizm

sy­stem po­glą­dów po­cho­dzą­cy od F. Ba­co­na


SJP.pl


bakopa

ozdob­na ro­śli­na wodna lub ba­gien­na


SJP.pl

Ba­ko­pa ("Ba­co­pa") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych. Obej­mu­je ponad 60 ga­tun­ków. Są to ro­śli­ny roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w tro­pi­kal­nej Ame­ry­ce. Więk­szość ga­tun­ków to ro­śli­ny wodne lub ba­gien­ne.

Wikipedia


bakort

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ryb. lewy bok łodzi, bak­bur­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burty kwa­czy – raz ba­kor­tem, drugi raz sztym­bor­kiem – wy­nu­rza­ły się z piany, jakby je­szcze po­ra­tun­ku szu­ka­jąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakɔrt, AS: bakort

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakburta

Wiktionary


bakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ba­ko­wem, do­ty­czą­cy Ba­ko­wa (współcz. Bacău)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baków mrz.

Wiktionary


bakoński

przy­miot­nik od: Ba­ko­ny (góry zrę­bo­we na Wę­grzech; Las Ba­koń­ski)


SJP.pl


bakpulwer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. pro­szek do pie­cze­nia

Wiktionary


baks

po­tocz­nie: dolar; dolec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. dolar USA

Wiktionary

Baks – wieś i gmina po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej czę­ści Wę­gier, w po­wie­cie Ki­ste­lek, wcho­dzą­ce­go w skład ko­mi­ta­tu Csongrád.

Wikipedia


baksztag

1. część oli­no­wa­nia na stat­ku;
2. wiatr wie­ją­cy uko­śnie od rufy;
3. jeden z kur­sów stat­ku wzglę­dem wia­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina sta­bi­li­zu­ją­ca maszt, cią­gną­ca się od masz­tu ku ty­ło­wi i bur­cie;

 (1.2) żegl. lina od buksz­pry­tu do burty

 (1.3) żegl. uko­śny wiatr, wie­ją­cy od baksz­ta­gu (1.1) do masz­tu

 (1.4) żegl. kurs przy baksz­ta­gu (1.3)

Wiktionary

Baksz­tag (z niem. "Back­stag") – lina oli­no­wa­nia sta­łe­go sta­bi­li­zu­ją­ca maszt, bie­gną­ca od jego topu do oku­cia na bur­cie umie­szczo­ne­go na od­cin­ku mię­dzy masz­tem a rufą bądź nazwa kursu wzglę­dem wia­tru.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbakʃtak, AS: bakštak

Wiktionary


bakszysz

na­pi­wek, ła­pów­ka, głów­nie na Bli­skim Wscho­dzie i w pół­noc­nej Afry­ce; bak­czysz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du i Afry­ki pół­noc­nej: po­da­ru­nek pie­nięż­ny, na­pi­wek, jał­muż­na

 (1.2) pot. ła­pów­ka

Wiktionary

Bak­szysz (od ‏بخشش‎, "bach­szesz") – ro­dzaj na­piw­ku, a ra­czej coś w ro­dza­ju za­wo­a­lo­wa­nej jał­muż­ny, oby­czaj zwią­za­ny z re­li­gią is­la­mu na­ka­zu­ją­cy wier­nym dzie­le­nie się czę­ścią swo­ich do­cho­dów z bied­ny­mi, a żeby bied­ne­go nie ura­zić da­ro­wiz­ną w po­sta­ci czy­stej jał­muż­ny pre­tek­stem może być nawet sym­bo­licz­na pomoc czy po pro­stu zwy­kła uprzej­mość, którą się wy­na­gra­dza wła­śnie bak­szy­szem.

Wikipedia


bakteria

or­ga­nizm jed­no­ko­mór­ko­wy nie­wi­docz­ny gołym okiem, ma­ją­cy ogrom­ne zna­cze­nie w przy­ro­dzie oraz wy­wo­łu­ją­cy sze­reg cho­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. ro­dzaj mi­kro­sko­pij­ne­go or­ga­niz­mu jed­no­ko­mór­ko­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo­gurt pow­sta­je z mleka w wy­ni­ku ak­tyw­no­ści obec­nych w nim bak­te­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈtɛrʲja, AS: bakterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakterioza ż.

 przym. bakteryjny

 przysł. bakteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikrob, zarazek

Wiktionary


bakterie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|bak­te­ria.

Wiktionary

Ta stro­na do­ty­czy tak­so­nu "Bac­te­ria" "sensu" Woese, rów­no­waż­ne­go z bak­te­ria­mi wła­ści­wy­mi i wy­mie­nia­ne­go w sy­ste­ma­ty­ce trzech domen. Zo­bacz też: bez­ją­drow­ce – tak­son obej­mu­ją­cy bak­te­rie wła­ści­we i ar­che­o­ny, rów­no­waż­ny z "Bac­te­ria" "sensu lato".

Bak­te­rie (łac.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bakˈtɛrʲjɛ, AS: bakterʹi ̯e

Wiktionary


bakteriemia

obec­ność bak­te­rii we krwi nie wy­wo­łu­ją­ca ob­ja­wów cho­ro­bo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­ka­że­nie krwi bak­te­ria­mi, stwier­dzo­ne ich wy­i­zo­lo­wa­niem;

Wiktionary

Bak­te­rie­mia – obec­ność ży­wych bak­te­rii we krwi. U zdro­wych osób ła­god­ne za­ka­że­nia mają cha­rak­ter przej­ścio­wy i nie po­wo­du­ją żad­nych na­stępstw. W przy­pad­ku za­bu­rzeń ukła­du od­por­no­ścio­we­go może przeksz­tał­cić się w ze­spół ogól­no­u­stro­jo­wej re­ak­cji za­pal­nej (SIRS), sepsę, wstrząs sep­tycz­ny i nie­wy­dol­ność wie­lo­na­rzą­do­wą (MODS).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bak­te­rie­mia może nie mieć żad­nych po­wi­kłań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja, AS: bakterʹi ̯ẽmʹi ̯a

Wiktionary


bakteriobójczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bak­te­rio­bój­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­ci­wień­stwie do zwy­kłe­go cukru ksy­li­tol dzia­ła bak­te­rio­bój­czo, dla­te­go wpły­wa na wzmoc­nie­nie od­por­no­ści or­ga­niz­mu. Lik­wi­du­je za­pa­le­nie dzią­seł i ma dzia­ła­nie prze­ciw­próch­ni­cze – pot­wier­dzi­ła to ame­ry­kań­ska Agen­cja Żyw­no­ści i Leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈbujt͡ʃɔ, AS: bakterʹi ̯obui ̯čo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriobójczość ż.

 przym. bakteriobójczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyseptycznie, odkażająco, antybakteryjnie

Wiktionary


bakteriobójczość

→ bak­te­rio­bój­czy


SJP.pl

Patrz:

bakteriobójczy

bakteriobójczy

za­bi­ja­ją­cy bak­te­rie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. taki, który pow­strzy­mu­je roz­wój bak­te­rii, ni­szczy je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bak­te­rio­bój­czy me­cha­nizm dzia­ła­nia pe­ni­cy­li­ny po­le­ga na ha­mo­wa­niu bio­syn­te­zy ścia­ny ko­mór­ko­wej mło­dych, nam­na­ża­ją­cych się ko­mó­rek bak­te­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈbujt͡ʃɨ, AS: bakterʹi ̯obui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bakteriobójczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwbakteryjny, antybakteryjny

Wiktionary


bakteriochlorofil

zie­lo­ny bar­wik wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych bak­te­rii, bio­rą­cy udział w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy; chlo­ro­fil bak­te­ryj­ny


SJP.pl


bakteriocyd

sub­stan­cja ni­szczą­ca lub ha­mu­ją­ca roz­wój bak­te­rii i in­nych drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja bak­te­rio­bój­cza

Wiktionary


bakteriocydyna

sub­stan­cja ni­szczą­ca in­wa­zyj­ne bak­te­rie Gram-do­dat­nie


SJP.pl


bakteriocyna

biał­ko­wy me­ta­bo­lit wyt­wa­rza­ny przez bak­te­rie o dzia­ła­niu prze­ciw­drob­no­u­stro­jo­wym, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako bio­kon­ser­want do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści oraz do ha­mo­wa­nia wzro­stu bak­te­rii pa­to­gen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­ta­bo­lit wyt­wa­rza­ny przez bak­te­rie wy­ka­zu­ją­ce dzia­ła­nie prze­ciw­drob­no­u­stro­jo­we

Wiktionary


bakteriofag

wirus ma­ją­cy zdol­ność ni­szcze­nia bak­te­rii; fag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mi­kro­biol. wirus ata­ku­ją­cy bak­te­rie;

Wiktionary

Bak­te­rio­fag, fag – wirus ata­ku­ją­cy bak­te­rie. Prze­waż­nie dany bak­te­rio­fag zdol­ny jest do in­fek­cji tylko jed­ne­go ga­tun­ku (a cza­sem nawet tylko szcze­pu) bak­te­rii. Bak­te­rio­fa­gi mogą przy­bie­rać kształ­ty zło­żo­ne (bu­ław­ko­wa­te), pa­łecz­ko­wa­te lub wie­lo­ścien­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­ne szcze­py bak­te­rio­fa­gów są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do ni­szcze­nia bak­te­rii cho­ro­bot­wór­czych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɔfak, AS: bakterʹi ̯ofak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriofagia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fag

Wiktionary


bakteriofagowy

→ bak­te­rio­fag


SJP.pl

Patrz:

bakteriofag

bakteriofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed bak­te­ria­mi


SJP.pl


bakterioid

od­mien­na od nor­mal­nej forma roz­wo­jo­wa lub za­mie­ra­ją­ca bak­te­rii, pow­sta­ła w wy­ni­ku nie­ko­rzyst­nych wa­run­ków roz­wo­jo­wych; bak­te­ro­id


SJP.pl


bakteriolitycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) mi­kro­biol. w spo­sób pro­wa­dzą­cy do lizy ko­mór­ki bak­te­ryj­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­zo­zym dzia­ła bak­te­rio­li­tycz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakterioliza ż.

Wiktionary


bakteriolityczny

ni­szczą­cy bak­te­rie wsku­tek ich roz­pu­szcza­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. chem. ni­szczą­cy bak­te­rie na dro­dze bak­te­rio­li­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakterioliza ż.

Wiktionary


bakterioliza

zja­wi­sko roz­pa­du bak­te­rii pod wpły­wem dzia­ła­nia prze­ciw­ciał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. bio­lo­gicz­ny pro­ces zni­szcze­nia bak­te­rii, pro­wa­dzą­cy do roz­pa­du ich ścia­ny ko­mór­ko­wej i śmier­ci ko­mór­ki;

Wiktionary

Bak­te­rio­li­za, fe­no­men Pfe­if­fe­ra – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na usz­ko­dze­niu lub roz­pu­szcza­niu bak­te­rii, za­cho­dzą­ce wsku­tek dzia­ła­nia czyn­ni­ków che­micz­nych, fi­zycz­nych bądź bio­lo­gicz­nych. Do czyn­ni­ków bio­lo­gicz­nych na­le­żą np. en­zy­my tra­wien­ne ko­mó­rek fa­go­cy­tu­ją­cych oraz li­zo­zym wy­stę­pu­ją­cy w pły­nach ustro­jo­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bakteriolityczny

 przysł. bakteriolitycznie

Wiktionary


bakteriolizyna

prze­ciw­cia­ło po­wo­du­ją­ce bak­te­rio­li­zę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. sub­stan­cja, która po­wo­du­je roz­pad ko­mó­rek bak­te­ryj­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­ła­nie bak­te­rio­li­zy­ny po­le­ga na tra­wie­niu ścia­ny ko­mór­ko­wej bak­te­rii.

Wiktionary


bakteriolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bak­te­rio­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. mi­kro­bio­log spe­cja­li­zu­ją­cy się w bak­te­rio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­niem bak­te­rio­lo­gów, la­bo­ra­to­ryj­ne ba­da­nia dia­gno­stycz­ne w kie­run­ku obec­no­ści pa­łe­czek Yer­si­nia wy­ko­ny­wa­ne są w Pol­sce spo­ra­dycz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk, AS: bakterʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriologia ż.

:: fż. bakteriolożka ż.

 przym. bakteriologiczny

 przysł. bakteriologicznie

Wiktionary


bakteriologia

dzie­dzi­na mi­kro­bio­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bak­te­rii, ich bu­do­wą, spo­so­bem życia, wła­ści­wo­ścia­mi oraz ich zna­cze­niem dla czło­wie­ka, zwie­rząt i ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. dzie­dzi­na mi­kro­bio­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bak­te­rii, ich bu­do­wą, spo­so­bem życia, wła­ści­wo­ścia­mi oraz ich zna­cze­niem dla czło­wie­ka, zwie­rząt i ro­ślin;

Wiktionary

Bak­te­rio­lo­gia – dział mi­kro­bio­lo­gii poś­wię­co­ny ba­da­niu, wy­ko­rzy­sty­wa­niu i zwal­cza­niu bak­te­rii, a także spraw­dza­niu ich ogól­nych wła­ści­wo­ści.

Pod­sta­wy współ­czes­nej bak­te­rio­lo­gii stwo­rzył Lud­wik Pa­ste­ur w XIX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja, AS: bakterʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriolog mos., bakteriolożka ż.

 przym. bakteriologiczny

 przysł. bakteriologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. bakt.

Wiktionary


bakteriologicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy bak­te­rio­lo­gii, badań nad bak­te­ria­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prób­ka zo­sta­ła bak­te­rio­lo­gicz­nie prze­ba­da­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriolog mos., bakteriologia ż.

 przym. bakteriologiczny

Wiktionary


bakteriologiczny

od­no­szą­cy się do bak­te­rio­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bak­te­rio­lo­gią; do­ty­czą­cy świa­ta bak­te­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Broń bak­te­rio­lo­gicz­na jest za­bro­nio­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriolog mos., bakteriolożka ż., bakteriologia ż.

 przysł. bakteriologicznie

Wiktionary


bakteriolożka

→ bak­te­rio­log


SJP.pl

Patrz:

bakteriolog

bakteriomocz

obec­ność bak­te­rii w moczu; bak­te­riu­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. obec­ność bak­te­rii w moczu;

Wiktionary

Bak­te­rio­mocz, bak­te­riu­ria – stan, w któ­rym stwier­dza się obec­ność bak­te­rii w moczu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bakteriuria; daw. prątkomocz

Wiktionary


bakterioplankton

Bak­te­rio­plank­ton, bak­te­rie plank­to­no­we – ro­dzaj plank­to­nu skła­da­ją­cy się z drob­no­u­stro­jów za­wie­szo­nych w wo­dzie. Wiele z nich prze­mie­szcza się ak­tyw­nie, lecz ich zdol­no­ści lo­ko­mo­cyj­ne nie wy­star­cza­ją, by prze­ciw­sta­wiać się prą­dom wod­nym. Bak­te­rio­plank­ton ma zwy­kle wy­mia­ry mniej­sze niż 1 μm, lecz niek­tó­re bak­te­rie au­to­tro­ficz­ne są więk­sze.

Wikipedia


bakterioryza

współ­ży­cie bak­te­rii z ro­śli­na­mi wyż­szy­mi


SJP.pl


bakterioskopia

ba­da­nie bak­te­rii za po­mo­cą mi­kro­sko­pu


SJP.pl

Bak­te­rio­sko­pia – jedno z pod­sta­wo­wych badań w dia­gno­sty­ce mi­kro­bio­lo­gicz­nej, sta­no­wią­ce zwy­kle jej po­cząt­ko­wy etap. Jest to ob­ser­wa­cja mi­kro­sko­po­wa (co najm­niej kil­ku­na­stu pól wi­dze­nia) wy­bar­wio­ne­go i utr­wa­lo­ne­go pre­pa­ra­tu (zwy­kle pod po­więk­sze­niem 1000× z za­sto­so­wa­niem im­mer­sji).

Wikipedia


bakteriostatycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) mi­kro­biol. ha­mu­jąc wzrost i rozm­na­ża­nie się bak­te­rii, nie po­wo­du­jąc ich za­bi­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chlo­ram­fe­ni­kol dzia­ła bak­te­rio­sta­tycz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakteriostatyczny

Wiktionary


bakteriostatyczny

pow­strzy­mu­ją­cy rozm­na­ża­nie się bak­te­rii (np. śro­dek bak­te­rio­sta­tycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z bak­te­rio­sta­zą; ha­mu­ją­cy roz­wój i nam­na­ża­nie się bak­te­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriostatyk m., bakteriostaza ż.

 przysł. bakteriostatycznie

Wiktionary


bakteriostatyk

śro­dek bak­te­rio­sta­tycz­ny


SJP.pl


bakterioterapia

me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na uod­por­nie­niu or­ga­niz­mu przez wpro­wa­dze­nia do niego od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­nych za­wie­sin osła­bio­nych lub za­bi­tych bak­te­rii cho­ro­bot­wór­czych lub jadów bak­te­ryj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na sto­so­wa­niu pre­pa­ra­tów bak­te­ryj­nych

Wiktionary


bakterioza

cho­ro­ba ro­śli­ny wy­wo­ła­na przez bak­te­rie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na bak­te­ria­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stu­dent omó­wił bak­te­rio­zy ogór­ka i po­mi­do­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteria ż.

Wiktionary


bakteriuria

obec­ność bak­te­rii w moczu; bak­te­rio­mocz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. bak­te­rio­mocz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakteriomocz; daw. prątkomocz

Wiktionary


bakteroid

od­mien­na od nor­mal­nej forma roz­wo­jo­wa lub za­mie­ra­ją­ca bak­te­rii, pow­sta­ła w wy­ni­ku nie­ko­rzyst­nych wa­run­ków roz­wo­jo­wych; bak­te­rio­id


SJP.pl

Bak­te­ro­id – forma ży­cio­wa bak­te­rii bro­daw­ko­wych wew­nątrz ko­mó­rek bro­da­wek ko­rze­nio­wych wyt­wa­rza­nych przez ro­śli­ny mo­tyl­ko­we. Bak­te­rie w tej for­mie mają nie­re­gu­lar­ny roz­ga­łę­zio­ny kształt.

Bak­te­rie bro­daw­ko­we wy­stę­pu­ją w gle­bie w for­mie pa­łe­czek. Do wnę­trza ko­mó­rek ro­ślin prze­do­sta­ją się przez struk­tu­rę na­zy­wa­ną nicią in­fek­cyj­ną, ut­wo­rzo­ną ma­te­ria­łu ścia­ny ko­mór­ko­wej.

Wikipedia


bakterycyd

sub­stan­cja ni­szczą­ca lub ha­mu­ją­ca roz­wój bak­te­rii, śro­dek bak­te­rio­bój­czy; bak­te­rio­cyd


SJP.pl


bakteryjny

przy­miot­nik od: bak­te­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. biol. zwią­za­ny z bak­te­ria­mi lub po­wo­do­wa­ny przez bak­te­rie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W le­cze­niu bak­te­ryj­ne­go za­pa­le­nia spo­jó­wek sto­su­je się miej­sco­wo maści i kro­ple z an­ty­bio­ty­ka­mi bądź sul­fo­na­mi­da­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛˈrɨjnɨ, AS: bakteryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteria ż.

 przysł. bakteryjnie

Wiktionary


baktria

sta­ro­żyt­na kra­i­na w Azji Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na nazwa kra­i­ny po­ło­żo­nej obec­nie w pół­noc­nym Af­ga­ni­sta­nie mię­dzy Amu-Darią a Hin­du­ku­szem;

Wiktionary

Bak­tria (gr. "Bak­tria­na", Βακτριανα; pers. "Bākhtar"; arab. i ind. "Bha­li­ka"; chiń. 大夏, "Dàxià") – sta­ro­żyt­na, grec­ka nazwa kra­i­ny po­ło­żo­nej obec­nie w pół­noc­nym Af­ga­ni­sta­nie. Jej sto­li­ca to Bak­tra (Bal­hi­ka, Bokh­di, obec­nie Balch).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W VI wieku p.n.e. Cyrus II Wiel­ki przy­łą­czył Bak­trię do swego im­pe­rium jako sa­tra­pię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktryjczyk mos., Baktryjka ż., baktrian mzw.

 przym. baktryjski

Wiktionary


baktrian

wiel­błąd dwu­garb­ny, ży­ją­cy w sta­nie dzi­kim na pu­sty­ni Gobi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­me­lus ferus|Prze­wal­ski|ref=tak., duży ssak ko­pyt­ny z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w sta­nie dzi­kim na ste­pach cen­tral­nej Azji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bak­tria­ny żyją w dużej czę­ści Azji, nie tylko w Bak­trii.

 (1.1) Na bak­tria­nach jeź­dzi się wierz­chem i prze­wo­zi ła­dun­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaktrʲjãn, AS: baktrʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielbłąd dwugarbny

Wiktionary


baktrozaur

ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów; ja­szczur ma­czu­go­wa­ty, pa­ra­i­gu­a­no­don


SJP.pl

Bak­tro­za­ur ("Bac­tro­sa­u­rus john­so­ni"), ma­czu­go­wa­ty ja­szczur – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae). Spo­krew­nio­ny z lam­be­o­za­u­rem. Był jed­nym z pier­wszych ka­czo­dzio­bów nie­po­sia­da­ją­cych grze­bie­nia na gło­wie.

Żył w póź­nej kre­dzie (ok. 97–85 mln lat temu) na te­re­nach Azji. Dłu­gość ciała ok. 6 m, wy­so­kość ok. 2 m, masa ok. 1,5–3 t. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Chi­nach (Mon­go­lia Wew­nętrz­na) i w Mon­go­lii.

Wikipedia


baktryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bak­trii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wia­do­mo czy Bak­tryj­czy­kiem był Za­ra­tu­stra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktria ż.

:: fż. Baktryjka ż.

 przym. baktryjski

Wiktionary


baktryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bak­trii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­che­o­log za­ko­chał się w Bak­tryj­ce z kru­czo­czar­ny­mi wło­sa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktria ż.

:: fż. Baktryjczyk mos.

 przym. baktryjski

Wiktionary


baktryjski

→ Bak­tria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bak­trią, do­ty­czą­cy Bak­trii

Wiktionary

Patrz:

Baktria

Powiązane:

 rzecz. Baktryjka ż., Baktryjczyk mos., Baktria ż.

Wiktionary


baku

1. zbior­nik na cie­cze;
2. żegl. górny po­kład dzio­bo­wej czę­ści stat­ku albo po­kład nad­bu­dów­ki dzio­bo­wej


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) lp. D., Ms., W. od bak

Wiktionary

Baku ( Bakı) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Azer­bej­dża­nu, naj­star­szy i naj­więk­szy port nad Mo­rzem Ka­spij­skim. Znaj­du­je się we wschod­niej czę­ści kraju, na Pół­wy­spie Ap­sze­roń­skim. Po­ło­żo­ne jest na wy­so­ko­ści 28 m po­ni­żej po­zio­mu morza, będąc tym samym naj­ni­żej po­ło­żo­ną sto­li­cą świa­ta oraz naj­więk­szym mia­stem po­ło­żo­nym po­ni­żej po­zio­mu morza. W 2009 roku Baku za­miesz­ka­ne było przez ponad 2 mi­lio­ny miesz­kań­ców, co sta­no­wi­ło nie­mal 1/4 po­pu­la­cji Azer­bej­dża­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaku, AS: baku

Wiktionary


bakufu

szo­gu­nat, sio­gu­nat;
1. ja­poń­ska woj­sko­wa ad­mi­ni­stra­cja fe­u­dal­na w la­tach 1992-1868, w któ­rej rządy spra­wo­wał szo­gun;
2. okres w hi­sto­rii Ja­po­nii, w któ­rym rządy spra­wo­wał szo­gun


SJP.pl


bakulit

1. wa­pień z okre­su kre­do­we­go
2. gło­wo­nóg ko­pal­ny z grupy amo­ni­tów z okre­su kre­do­we­go


SJP.pl


bakulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. zool. kość prą­cia wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych ssa­ków;

 (1.2) anat. zool. część po­kła­deł­ka niek­tó­rych owa­dów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­ku­lum () – kość prą­cia wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych ssa­ków
  • ba­ku­lum, ba­ku­la () – część po­kła­deł­ka niek­tó­rych owa­dów

Wikipedia


bakun

1. lichy, tani tytoń faj­ko­wy;
2. od­mia­na ma­chor­ki upra­wia­na na daw­nej Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ro­dzaj ma­chor­ki upra­wia­nej kie­dyś na Ukra­i­nie i Wo­ły­niu

 (1.2) daw. po­śled­ni, tani tytoń faj­ko­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­tin Bakun (ur. 1985) – ro­syj­ski (wcze­śniej ukra­iń­ski) siat­karz
  • Nonna Bakun-Czu­ba­row (1937–2012) − pol­ska ge­o­log
  • Piotr Bakun (ur. 1972) – pol­ski ko­szy­karz
  • Ser­hij Bakun (ur. 1962) − ukra­iń­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Sta­ni­sław Bakun (1875–1942) – pol­ski woj­sko­wy i we­te­ry­narz
  • Woj­ciech Bakun (ur. 1981) – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Tytoń bakun − ga­tu­nek ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak je­cha­li­śmy po­cią­giem, to za­ob­ser­wo­wa­łem, że w ogród­kach ro­śnie cza­sem bakun — tytoń na Po­do­lu bar­dzo po­pu­lar­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bahun, korbacz, machorka, duchan, tiutium, tiutin

Wiktionary


bakunin

naz­wi­sko


SJP.pl


bakunowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ku­nem, do­ty­czą­cy ba­ku­nu, za­wie­ra­ją­cy bakun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pudel po ziemi – piłka po po­wie­trzu lata / A obłok ba­ku­no­wy prze­cią­ga nad gajem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakun m., bakunista m.

Wiktionary


bakutil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­kład prze­my­sło­wy prze­ra­bia­ją­cy padłe zwie­rzę­ta i po­u­bo­jo­we reszt­ki zwie­rzę­ce na paszę dla zwie­rząt, że­la­ty­nę spo­żyw­czą i mydło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkutʲil, AS: bakutʹil

Wiktionary


bakuła

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ku­ła – pol­skie naz­wi­sko
  • Bog­dan Ba­ku­ła (ur. 1963) – pol­ski cię­ża­ro­wiec
  • Elż­bie­ta Ba­ku­ła (ur. 1935) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka i dzia­łacz­ka par­tyj­na
  • Hanna Ba­ku­ła (ur. 1950) – pol­ska ma­lar­ka, sce­no­graf i ko­stiu­mo­log
  • Le­szek Ba­ku­ła (1930–1997) – pol­ski pi­sarz
  • Sta­ni­sła­wa Ba­ku­ła (1925–1989) – pol­ska wy­ci­nan­kar­ka, pi­san­kar­ka, tkacz­ka, haf­ciar­ka i ko­ron­czar­ka
  • Zyg­munt Ba­ku­ła (1920–1943) – pol­ski ro­bot­nik, żoł­nierz Gwar­dii Lu­do­wej
  • Ba­ku­ła – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Ba­ku­ła – dawna gro­ma­da

Wikipedia


baków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Bacău, mia­sto w Ru­mu­nii;

 (1.2) geogr. przy­sió­łek w Pol­sce, w gmi­nie Ma­słów w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim

 (1.3) geogr. szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baków – miej­sco­wość w Ru­mu­nii
  • Baków – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim (w Pa­śmie Pe­wel­skim)
  • Baków – przy­sió­łek w gmi­nie Ma­słów w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to z pol­ską or­ga­ni­za­cją ko­ściel­ną było zwią­za­ne bi­skup­stwo moł­daw­skie z sie­dzi­bą w Ba­ko­wie oraz aż do po­ło­wy XVIII w. bi­skup­stwo wroc­ław­skie (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bacău

Wiktionary


bakłaszka

re­gio­nal­nie: woj­sko­wa ma­nier­ka


SJP.pl


bakława

tu­rec­ki deser; ba­kla­va, ba­kla­wa


SJP.pl


bakłażan

ro­śli­na jed­no­rocz­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, do­ra­sta­ją­ca do 1 m wy­so­ko­ści; ober­ży­na, psian­ka po­dłuż­na, grusz­ka mi­łos­na, jajko krze­wia­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. ro­śli­na jed­no­rocz­na z ga­tun­ku psian­ka po­dłuż­na nazwa sy­ste­ma­tycz­na|So­la­num me­lon­ge­na|L.|ref=tak., o ja­dal­nych owo­cach;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) spoż. wa­rzy­wo, bę­dą­ce po­dłuż­nym, zwy­kle fio­le­to­wo­czar­nym owo­cem ba­kła­ża­na (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie wy­ro­sły nam do­rod­ne ba­kła­ża­ny.

 (2.1) Na obiad jed­li­śmy za­pie­kan­kę z ba­kła­ża­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈwaʒãn, AS: baku̯ažãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakłażanówka ż.

:: zdrobn. bakłażanek m.

 przym. bakłażanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psianka podłużna, oberżyna, jajko krzewiaste

 (2.1) gruszka miłosna, oberżyna, bakman; reg. bałtarzan

Wiktionary


bakłażanowy

→ ba­kła­żan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­śli­ny ba­kła­ża­na, zwią­za­ny z ro­śli­ną ba­kła­ża­na

 (1.2) kulin. spoż. do­ty­czą­cy owocu ba­kła­ża­na, zwią­za­ny z owo­cem ba­kła­ża­na, za­wie­ra­ją­cy owoc ba­kła­ża­na, zro­bio­ny z owocu ba­kła­ża­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor czar­no­fio­le­to­wy lub bru­nat­no­fio­le­to­wy, taki jak kolor owocu ba­kła­ża­na

Wiktionary

Patrz:

bakłażan

Przykłady

 (1.2) Do tego pa­so­wał­by sos ba­kła­ża­no­wy.

 (2.1) Ku­pi­łam sobie pię­kny ba­kła­ża­no­wy sta­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakwaʒãˈnɔvɨ, AS: baku̯ažãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakłażan m., bakłażanowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oberżynowy

 (2.1) oberżynowy, czarnofioletowy, brunatnofioletowy

Wiktionary


bal

gruby, bu­dul­co­wy pień drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uro­czy­ste przy­ję­cie, na któ­rym głów­nym ele­men­tem za­ba­wy są tańce;

 (1.2) duży, wstęp­nie obro­bio­ny pień

 (1.3) bud. tar­ci­ca ma­ją­ca gru­bość mi­ni­mum 5 cm i sze­ro­kość nie mniej­szą niż dwu­krot­na gru­bość

 (1.4) daw. duża pacz­ka

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. przy­ję­cie z okaz­ji chrzcin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bal (zm. 1646) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Adam Bal (1867–1927) – pol­ski praw­nik i urzęd­nik te­ry­to­rial­ny
  • An­drij Bal (1958–2014) – ukra­iń­ski pił­karz i tre­ner
  • Anton Bal (ur. 1963) – pa­pu­a­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • An­to­ni Bal – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Duygu Bal (ur. 1987) – tu­rec­ka siat­kar­ka
  • Ewa Bal (ur. 1973) – pol­ska fi­lo­log, ita­lia­nist­ka
  • Ma­ciej Bal (zm. 1511) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mat­jasz III Bal – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mi­chał Bal zm. 1496) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki ,ber­nar­dyn
  • Mieke Bal (ur. 1946) – ho­len­der­ska kry­tycz­ka i te­o­re­tycz­ka kul­tu­ry
  • My­ko­ła Bal (1913–1999) – ra­dziec­ki woj­sko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku Syl­we­stra spę­dza­my na balu.

 (1.2) Cię­ża­rów­ka przy­wio­zła ogrom­ne bale.

 (1.5) (gwara.) Ze­flik przy­wa­lił balem w eka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bal, AS: bal

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. balet mrz., baletnica ż., balowanie n., zabalowanie n.

:: czas. balować ndk., zabalować dk.

:: przym. balowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kłoda, kloc, pal, belka

 (1.4) bela

 (1.5) gw. Górny Śląsk bala

 (1.6) kyrściny

Wiktionary


bala

gruby, bu­dul­co­wy pień drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka (do gry)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bala – mia­sto w Walii
  • Bala – je­zio­ro w Walii
  • Bala – gaun wikas sa­mi­ti we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu
  • Băla – gmina w okrę­gu Ma­ru­sza w Ru­mu­nii
  • Bala – wieś w Ru­mu­nii
  • Bala – gmina w Ru­mu­nii
  • Bala – wieś w Syrii
  • Bala – mia­sto w Pa­le­sty­nie
  • Bala – piąta siła, du­cho­wa moc po­sia­da­na przez Buddę lub Bod­hi­satt­wę
  • At­ha­na­se Bala (1927–2019) – ka­me­ruń­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Ferid Bala (1934–2020) – al­bań­ski mu­zy­ko­log
  • Ha­ra­din Bala (1957–2018) – ko­sow­ski woj­sko­wy i zbrod­niarz wo­jen­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Hol­dek ciep­nył bala z autu.

Wiktionary


balaam

pro­rok z Me­zo­po­ta­mii


SJP.pl

Ba­la­am a. Bi­le­am, syn Beora ( ‏בִּלְעָם‎) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, pro­rok bło­go­sła­wią­cy naród wy­bra­ny.

Wikipedia


balafon

za­chod­nio­a­fry­kań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny z grupy idio­fo­nów, po­pu­lar­ny m.in. w Se­ne­ga­lu i Bur­ki­na Faso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny, w któ­rym jako pudła re­zo­nan­so­we służą wy­su­szo­ne owoce tykwy;

Wiktionary

Ba­la­fon – tra­dy­cyj­ny za­chod­nio­a­fry­kań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny z ro­dzi­ny idio­fo­nów, do dziś bar­dzo po­pu­lar­ny m.in. w ta­kich kra­jach jak Bur­ki­na Faso, Gam­bia, Gwi­nea, Mali i Se­ne­gal. Od­mia­na ksy­lo­fo­nu, w któ­rym wy­su­szo­ne owoce tykwy służą jako pudła re­zo­nan­so­we. Czę­sto w tyk­wach można spot­kać dziu­ry za­kle­jo­ne cien­ką folią, która pełni rolę mem­bra­ny, co na­da­je dźwię­ko­wi spe­cy­ficz­ne brzę­czą­ce brzmie­nie (tra­dy­cyj­nie do ro­bie­nia mem­bran uży­wa­ne były do tego celu bar­dzo gęste sieci pa­ją­ków).

Wikipedia


balak

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Balak – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Sju­nik
  • Balak – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu
  • Ope­ra­cja Balak – iz­ra­el­ska ope­ra­cja woj­sko­wa w 1948 roku

Wikipedia


balaklawa

po­tocz­nie: ko­mi­niar­ka


SJP.pl


balanchine

[czy­taj: BAlanczin] naz­wi­sko


SJP.pl


balandrować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. hulać

Wiktionary


balanga

po­tocz­nie: im­pre­za, za­ba­wa z dużą ilo­ścią al­ko­ho­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. hucz­na im­pre­za to­wa­rzy­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­lan­ga – pol­ski film z 1993 roku
  • Ba­lan­ga – mia­sto w pro­win­cji Ba­ta­an w re­gio­nie Luzon Środ­ko­wy na Fi­li­pi­nach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro w klu­bie jest ba­lan­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlãŋɡa, AS: balãŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balangowicz m., balangista m., balangowiczka ż., balangowanie n.

 czas. balangować ndk.

 przym. balangowy

 przysł. balangowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) party, biba, bibka, popijawa

Wiktionary


balangowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uczest­ni­cze­nie w ba­lan­dze lub w ba­lan­gach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowicz m., balangowiczka ż.

 czas. balangować ndk.

 przym. balangowy

Wiktionary


balangować

po­tocz­nie: bawić się, uczest­ni­czyć w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; ba­le­to­wać, im­pre­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) brać udział w im­pre­zach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łeb mnie boli, za długo wczo­raj ba­lan­go­wa­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalãŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: balãŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowanie n., balangowicz mos., balangowiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imprezować, bawić się

Wiktionary


balangowicz

1. osoba czę­sto uczest­ni­czą­ca w ba­lan­gach;
2. uczest­nik ba­lan­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czę­sty uczest­nik ba­lang, osoba lu­bią­ca im­pre­zo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowanie n.

:: fż. balangowiczka ż.

 czas. balangować ndk.

Wiktionary


balangowiczka

1. ko­bie­ta czę­sto uczest­ni­czą­ca w ba­lan­gach;
2. uczest­nicz­ka ba­lan­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. czę­sta uczest­nicz­ka ba­lang, ko­bie­ta lu­bią­ca im­pre­zo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowanie n.

:: fm. balangowicz m.

 czas. balangować ndk.

Wiktionary


balangowy

→ ba­lan­ga


SJP.pl

Patrz:

balanga

balans

1. chwia­nie się w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi;
2. za­łat­wia­nie na prze­mian róż­nych spraw z za­cho­wa­niem rów­no­wa­gi mię­dzy nimi;
3. przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­czeń rów­no­waż­nych, skła­da­ją­cy się z po­zio­mej belki opar­tej na dwóch słu­pach; rów­no­waż­nia, ba­lan­sjer;
4. drąg uży­wa­ny w niek­tó­rych spor­tach w celu łat­wiej­sze­go utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi; ba­lan­sjer;
5. re­gu­la­tor chodu ze­gar­ka, za­stę­pu­ją­cy wa­ha­dło; ba­lan­sjer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­chy­la­nie się w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi

 (1.2) ele­ment bu­do­wy ze­gar­ka me­cha­nicz­ne­go re­gu­lu­ją­cy jego chód;

Wiktionary

Ba­lans – re­gu­la­tor chodu w ze­ga­rach i ze­gar­kach me­cha­nicz­nych, od­po­wied­nik wa­ha­dła w ze­ga­rze wa­ha­dło­wym. Jest to ele­ment ze­gar­ka wy­ko­nu­ją­cy ruch obro­to­wy zwrot­ny, wokół osi prze­cho­dzą­cej przez jego śro­dek cięż­ko­ści. Ruch ten pod­trzy­my­wa­ny jest po­przez im­pul­sy na­pę­do­we, a oscy­la­cje wy­ko­nu­je pod wpły­wem dzia­ła­nia mo­men­tu zwrot­ne­go sprę­żyn­ki spi­ral­nej (tzw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalãw̃s, AS: balãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balansowanie n., balansjer m., balansjerka ż.

 czas. balansować

Wiktionary


balansista

ar­ty­sta cyr­ko­wy, wy­ko­nu­ją­cy, w celu za­ba­wie­nia pu­blicz­no­ści, sztucz­ki cyr­ko­we na linie za­wie­szo­nej na pew­nej wy­so­ko­ści nad zie­mią


SJP.pl


balansjer

1. część me­cha­niz­mu w po­sta­ci dźwi­gni prze­no­szą­cej siły w ruchu zmien­no­kie­run­ko­wym, daw­niej sto­so­wa­na np. w ma­szy­nach pa­ro­wych;
2. przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­czeń rów­no­waż­nych, skła­da­ją­cy się z po­zio­mej belki opar­tej na dwóch słu­pach; rów­no­waż­nia, ba­lans;
3. drąg uży­wa­ny w niek­tó­rych spor­tach w celu łat­wiej­sze­go utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi; ba­lans;
4. re­gu­la­tor chodu ze­gar­ka, za­stę­pu­ją­cy wa­ha­dło; ba­lans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kółko wa­ha­dło­we w ze­gar­kach me­cha­nicz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balans mrz.

Wiktionary


balansjera

mały, szyb­ki sta­tek z oża­glo­wa­niem lugra


SJP.pl


balansjerka

przy­rząd do bicia monet wy­na­le­zio­ny w XVI wieku, uży­wa­ny do roku 1830


SJP.pl


balansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­lan­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalãw̃sɔˈvãɲɛ, AS: balãũ̯sovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. balansować ndk.

 rzecz. balans m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równoważenie

Wiktionary


balansować

1. chwiać się, prze­chy­lać się w różne stro­ny w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi;
2. po­tocz­nie: zręcz­nie wy­mi­jać przesz­ko­dy, prze­chy­la­jąc ciało w różne stro­ny;
3. po­tocz­nie: skła­niać się na prze­mian ku cze­muś; la­wi­ro­wać;
4. daw­niej: bawić się, hulać, włó­czyć się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) utrzy­my­wać rów­no­wa­gę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­ty­sta ba­lan­so­wał na linie, nie tra­cąc rów­no­wa­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balansowanie n., balans mrz.

Wiktionary


balansowy

przy­miot­nik od: ba­lans


SJP.pl


balansówka

ręcz­na prasa śru­bo­wa


SJP.pl


balantydiaza

cho­ro­ba prze­wo­du po­kar­mo­we­go wy­wo­ła­na przez pa­so­ży­tu­ją­ce w je­li­tach orzę­ski


SJP.pl


balas

1. mała ozdob­na ko­lu­mien­ka, ele­ment ba­lu­stra­dy; tral­ka; ba­la­ska;
2. po­tocz­nie: sto­lec o po­dłuż­nym kształ­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. pio­no­wy ele­ment ba­lu­stra­dy w for­mie słup­ka lub ko­lu­mien­ki;

 (1.2) pot. przen. sto­lec o po­dłuż­nym kształ­cie

Wiktionary

Balas (także ba­la­sek, ba­la­ska, tral­ka) – pio­no­wy ele­ment ba­lu­stra­dy scho­dów, bal­ko­nu, ta­ra­su lub usta­wia­ne nad gzym­sem głów­nym, zło­żo­ny na ogół z jed­nej lub dwóch ko­lu­mie­nek o grusz­ko­wa­to wy­brzu­szo­nym trzo­nie, zwa­nych też lal­ka­mi, wspar­ty na bazie, zwień­czo­ny zaz­wy­czaj plin­tą, pod­pie­ra­ją­cy po­ręcz.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balasa ż., balaska ż.

:: zdrobn. balasaek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balasa, balasek, balaska, tralka

Wiktionary


balasa

słu­pek ba­lu­stra­dy rzeź­bio­ny lub to­czo­ny; balas


SJP.pl


balasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; siad, w któ­rym ko­la­na są po­łą­czo­ne, po­ślad­ki spo­czy­wa­ją na pię­tach, a tułów leży na udach, głowa luźno zwisa, ra­mio­na wzdłuż łydek

Wiktionary

Ba­la­sa­na (zapis sty­li­zo­wa­ny: BALASANA) – trze­ci sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Sobla z jego trze­cie­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Na­pisz jak bę­dziesz". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 10 kwiet­nia 2025.

Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus zło­te­go sin­gla, prze­kra­cza­jąc licz­bę 62 500 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pozycja dziecka, dziecko

Wiktionary


balasek

zdrob­nie­nie od: balas


SJP.pl


balaska

mała ozdob­na ko­lu­mien­ka, ele­ment ba­lu­stra­dy; tral­ka; balas


SJP.pl


balast

1. spe­cjal­ne ob­cią­że­nie, sto­so­wa­ne głów­nie na stat­kach, ło­dziach pod­wod­nych i ba­lo­nach, słu­żą­ce do re­gu­la­cji rów­no­wa­gi i głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia lub wy­so­ko­ści lotu;
2. nie­po­trzeb­ne, szkod­li­we ob­cią­że­nie czymś; coś zby­tecz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. ob­cią­że­nie sto­so­wa­ne głów­nie do ob­ni­że­nia środ­ka cięż­ko­ści i po­pra­wie­nia sta­tecz­no­ści;

 (1.2) mors. na okrę­tach pod­wod­nych zbior­nik ota­cza­ją­cy ka­dłub na­peł­nia­ny w chwi­li za­nu­rze­nia i opróż­nia­ny w chwi­li wy­nu­rza­nia

 (1.3) lotn. w ba­lo­nach i ste­row­cach: do­dat­ko­wy ła­du­nek słu­żą­cy do zrzu­ca­nia w ra­mach re­gu­lo­wa­nia tempa wzno­sze­nia się i opa­da­nia

 (1.4) przen. zbęd­ny cię­żar psy­chicz­ny lub fi­zycz­ny

Wiktionary

Ba­last – do­dat­ko­wy ele­ment lub ła­du­nek, któ­re­go pod­sta­wo­wą cechą jest znacz­ny cię­żar, wy­ko­rzy­sty­wa­ny na róż­ne­go ro­dza­ju stat­kach wod­nych (za­rów­no na­wod­nych, jak i pod­wod­nych), po­ja­zdach lą­do­wych spe­cjal­ne­go przez­na­cze­nia, oraz stat­kach po­wietrz­nych. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny także we wszyst­kich ro­dza­jach mo­de­li stat­ków i po­ja­zdów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) By ob­ni­żyć śro­dek cięż­ko­ści na sta­tek jako ba­last za­ła­do­wa­no gruz.

 (1.2) Ma­ry­narz krę­cił po­krę­tła­mi od ba­la­stu.

 (1.3) Za­ło­gi zrzu­ci­ły ba­last w okre­ślo­nym miej­scu.

 (1.4) Ko­niec pro­ce­su roz­wo­do­we­go był dla niego praw­dzi­wym zrzu­ce­niem ba­la­stu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalast, AS: balast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balastowanie n., balaścik mrz.

 czas. balastować

 przym. balastowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) ciężar, brzemię, jarzmo, garb

Wiktionary


balastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mors. lotn. ob­cią­ża­nie ba­la­stem

Wiktionary

Ba­la­sto­wa­nie – w ter­mi­no­lo­gii że­glar­skiej prze­ciw­dzia­ła­nie mo­men­to­wi prze­chy­la­ją­ce­mu jed­nost­kę bę­dą­ce­mu wy­ni­kiem od­dzia­ły­wa­nia wia­tru z oża­glo­wa­niem. Może być wy­ko­ny­wa­ne przez za­ło­gę po­przez przej­ście na burtę na­wietrz­ną oraz np. wy­ko­rzy­sta­nie tra­pe­zu lub za­pew­nio­ne przez od­po­wied­nio umie­szczo­ny cię­żar zwany ba­la­stem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balast m.

 czas. balastować

 przym. balastowy

Wiktionary


balastować

1. ob­cią­żać coś ba­la­stem, np. sta­tek, balon itp.;
2. w spor­cie: wy­chy­lać się w celu za­pew­nie­nia rów­no­wa­gi, np. na wi­ra­żu z mo­to­cy­kla z przy­cze­pą, z sanek spor­to­wych, jach­tu;
3. pod­sy­py­wać żwir, tłu­czeń pod pod­kła­dy torów ko­le­jo­wych


SJP.pl


balastowy

zwią­za­ny z ba­la­stem, do­ty­czą­cy ba­la­stu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­la­stem, do­ty­czą­cy ba­la­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balast m., balastowanie n.

Wiktionary


balata

1. drze­wo z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych; zwięź­la;
2. sub­stan­cja otrzy­my­wa­na z soku tego drze­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­la­ta – obóz pa­le­styń­skich uchodź­ców na Za­chod­nim Brze­gu Jor­da­nu
  • ba­la­ta – ro­dzaj ży­wi­cy
  • Jar­din de Ba­la­ta – ogród bo­ta­nicz­ny na Mar­ty­ni­ce

Wikipedia


balaton

je­zio­ro na Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro na Ni­zi­nie Pa­noń­skiej, naj­więk­sze je­zio­ro Wę­gier;

Wiktionary

Ba­la­ton, Je­zio­ro Błot­ne – naj­więk­sze je­zio­ro Wę­gier i za­ra­zem Eu­ro­py Środ­ko­wej, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Wę­grzech, w obrę­bie ko­mi­ta­tów So­mo­gy, Veszprém i Zala, na Ni­zi­nie Pa­noń­skiej, u po­łud­nio­wych pod­nó­ży Lasu Ba­koń­skie­go, około 80 km od Bu­da­pesz­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈlatɔ̃n, AS: balatõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balatoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezioro Błotne

Wiktionary


balatoński

→ Ba­la­ton


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­la­to­nem, do­ty­czą­cy Ba­la­to­nu

Wiktionary

Patrz:

Balaton

Powiązane:

 rzecz. Balaton mrz.

Wiktionary


balayage

[czy­taj: baleJAŻ] far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­le­jaż, ba­le­y­a­ge


SJP.pl


balazs

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drei Ba­lazs (ur. 1986) – ru­muń­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Artur Ba­lazs (ur. 1952) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


balaścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­last

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ba­last, lecz tylko mały ba­la­ścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balast m.

Wiktionary


balbecki

→ Ba­al­bek (mia­sto w Li­ba­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­al­be­kiem, do­ty­czą­cy Ba­al­be­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baalbek mrz.

Wiktionary


balbierski

przy­miot­nik od: bal­bierz


SJP.pl


balbierz

daw­niej: fryz­jer wy­ko­nu­ją­cy także za­bie­gi fel­czer­skie; cy­ru­lik, bal­wierz, bar­bierz


SJP.pl


balbina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Bal­bi­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Bal­bin o po­cho­dze­niu ła­ciń­skim.

W XXI wieku imię rzad­kie. W stycz­niu 2025 roku w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 986 ko­biet o imie­niu Bal­bi­na na­da­nym jako imię pier­wsze. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako imię pier­wsze – Anna, nosi 1,068,330 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wsze, gdy wi­dział Bal­bi­nę, ró­żo­wił się i nie mógł z sie­bie nic wykrz­tu­sić.

 (1.1) Spot­kaj­my się pod ko­ścio­łem św. Bal­bi­ny o 16.30.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈbʲĩna, AS: balbʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Balbin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Balbinka

Wiktionary


balbineczka

zdrob­nie­nie od: Bal­bi­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


balbininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bal­bi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


balbinka

zdrob­nie­nie od: Bal­bi­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


balboa

wa­lu­ta Pa­na­my równa 100 cen­te­si­mom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Pa­na­my;

Wiktionary

Bal­boa – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Re­pu­bli­ki Pa­na­my. Nazwa wa­lu­ty po­cho­dzi od naz­wi­ska hisz­pań­skie­go konk­wi­sta­do­ra Vasco Núñeza de Bal­boa. Kod wa­lu­ty to PAB. Bal­boa za­stą­pi­ła dolar ame­ry­kań­ski, uży­wa­ny wcze­śniej. Obec­nie Pa­na­ma nie ma włas­nych ban­kno­tów, w obie­gu jest dolar ame­ry­kań­ski. Kurs bal­boa jest po­wią­za­ny w sto­sun­ku 1:1 z do­la­rem ame­ry­kań­skim.

Wikipedia


balbutologopedia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział lo­go­pe­dii, do­ty­czy za­bu­rzeń mowy zwią­za­nych z ją­ka­niem

Wiktionary


balcar

naz­wi­sko


SJP.pl


balcer

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bal­cer – przy­sió­łek wsi Skaje w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Szczu­czyn
  • Adam Bal­cer (ur. 1976) – pol­ski po­li­to­log
  • Bog­dan Bal­cer (1936–2018) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Łu­kasz Bal­cer (ur. 1935) – pol­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Mie­czy­sław Bal­cer (1906–1995) – pol­ski pił­karz i lek­ko­at­le­ta
  • Pan Bal­cer w Bra­zy­lii – po­e­mat epic­ki Marii Ko­nop­nic­kiej

Wikipedia


balcerak

naz­wi­sko


SJP.pl


balcerek

naz­wi­sko


SJP.pl


balcerowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Jan Bal­ce­ro­wicz (ur. 1939) – pol­ski pi­sarz, poeta i dzien­ni­karz
  • Bo­le­sław Bal­ce­ro­wicz (ur. 1943) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ewa Bal­ce­ro­wicz (ur. 1953) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Le­szek Bal­ce­ro­wicz (ur. 1947) – pol­ski po­li­tyk i eko­no­mi­sta
  • Piotr Bal­ce­ro­wicz (ur. 1964) – pol­ski orien­ta­li­sta i fi­lo­zof
  • Bal­ce­ro­wicz – herb szla­chec­ki
  • Plan Bal­ce­ro­wi­cza – pro­gram re­form go­spo­dar­czo-ustro­jo­wych re­a­li­zo­wa­nych w Pol­sce od 1990 roku
  • Bal­ce­ro­wicz musi odejść – slo­gan po­li­tycz­ny uży­wa­ny w Pol­sce na prze­ło­mie XX i XXI wieku

Wikipedia


balcerowiczowski

→ Bal­ce­ro­wicz


SJP.pl

Patrz:

Balcerowicz

balcerowski

naz­wi­sko


SJP.pl


balcerski

naz­wi­sko


SJP.pl


balcerzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Bal­ce­rzak (1930–2021) – pol­ski gra­fik, ma­larz, ar­ty­sta pla­styk, po­pu­la­ry­za­tor sztu­ki i wy­kła­dow­ca
  • An­drzej Bal­ce­rzak (1925–2017) – pol­ski aktor
  • Fe­liks Bal­ce­rzak (1910–1996) – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jerzy Bal­ce­rzak (ur. 1942) – pol­ski ge­o­de­ta i kar­to­graf
  • Józef Bal­ce­rzak (1903–1942) – pol­ski dzia­łacz ro­bot­ni­czy
  • Józef Bal­ce­rzak (1909–?) – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy i po­li­tyk
  • Kla­u­diusz Bal­ce­rzak (ur. 1944) – pol­ski przed­się­bior­ca, sa­mo­rzą­do­wiec i po­li­tyk
  • Ma­rian Bal­ce­rzak (1949–2000) – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Bal­ce­rzak – pol­ski praw­nik
  • Piotr Bal­ce­rzak (ur. 1975) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, sprin­ter
  • Se­ba­stian Bal­ce­rzak (ur. 1980) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


balcewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


baldach

1. ro­dzaj kwia­to­sta­nu, np. ce­bu­li, mar­chwi;
2. daw­niej: bal­da­chim (osło­na z tka­ni­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj kwia­to­sta­nu i owo­co­sta­nu;

 (1.2) włók. ro­dzaj wschod­niej jed­wab­nej tka­ni­ny, zło­to­głów bag­dadz­ki

 (1.3) przest. zob. bal­da­chim.

Wiktionary

Bal­dach (łac. "um­bel­la", ang. "umbel") – u ro­ślin ro­dzaj kwia­to­sta­nu, w któ­rym po­je­dyn­cze kwia­ty wy­ra­sta­ją na mniej wię­cej jed­na­ko­wej dłu­go­ści szy­puł­kach z jed­ne­go miej­sca na szczy­cie pędu. Najw­cze­śniej rozk­wi­ta­ją kwia­ty zew­nętrz­ne, czym bli­żej środ­ka, tym póź­niej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baldachim mrz.

:: zdrobn. baldaszek m.

 przym. baldachowaty

Wiktionary


baldachim

osło­na z tka­ni­ny w kształ­cie dasz­ka na drąż­kach, prze­no­śna albo umo­co­wa­na nad tro­nem, am­bo­ną itp.; bal­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) osło­na umo­co­wa­na nad tro­nem, łożem lub roz­po­star­ta na drąż­kach, wy­ko­na­na z ozdob­nej tka­ni­ny

 (1.2) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ny ele­ment w kształ­cie wie­życz­ki lub ae­di­cu­li, umie­szczo­ny nad oł­ta­rzem, am­bo­ną, po­są­giem, na­grob­kiem itp.

 (1.3) lotn. środ­ko­wa część płata no­śne­go umie­szczo­ne­go nad ka­dłu­bem sa­mo­lo­tu dwu­pła­to­we­go lub jed­no­pła­to­we­go w ukła­dzie pa­ra­sol;

Wiktionary

Bal­da­chim (łac. "bal­da­ki­nus", z wł. "bal­dac­chi­no") – pod­sta­wo­we zna­cze­nia to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­ca szedł pod bal­da­chi­mem, przed nim ka­płan z pusz­ką, w któ­rej pa­li­ły się ka­dzi­dła – wresz­cie kilka mło­dych dziew­cząt rzu­ca­ją­cych róże na ścież­kę, którą ksią­żę miał prze­cho­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈdaxʲĩm, AS: baldaχʹĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baldach m.

 przym. baldachowaty

Wiktionary


baldachimowy

zwią­za­ny z bal­da­chi­mem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bal­da­chi­mem; wy­po­sa­żo­ny w bal­da­chim; w kształ­cie bal­da­chi­mu

Wiktionary


baldachogrono

ro­dzaj kwia­to­sta­nu


SJP.pl

Bal­da­cho­gro­no (łac. "co­rym­bus", ang. "co­rymb") – ro­dzaj kwia­to­sta­nu, w któ­rym szy­puł­ki po­szcze­gól­nych kwia­tów wy­ra­sta­ją na róż­nej wy­so­ko­ści na pę­dzie głów­nym i do­ra­sta­ją mniej wię­cej do tej samej wy­so­ko­ści. Zbli­żo­ny bu­do­wą do niego jest pod­bal­dach.

Bal­da­cho­gro­no na­le­ży do grupy kwia­to­sta­nów gro­nia­stych pro­stych.

Wikipedia


baldachokształtny

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem bal­dach


SJP.pl


baldachokwiatowe

rząd ro­ślin z bal­dasz­ko­wa­ty­mi kwia­to­sta­na­mi; Um­bel­li­flo­rae


SJP.pl


baldachokwiatowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych; ara­lio­wiec


SJP.pl


baldachokwiatowy

o ce­chach bal­da­chok­wia­to­wych (rząd ro­ślin)


SJP.pl


baldachowaty

po­dob­ny do bal­da­chu (kwia­to­sta­nu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy kształt bal­da­chu, przy­po­mi­na­ją­cy bal­dach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baldach mrz., baldachim mrz.

Wiktionary


baldaszek

zdrob­nie­nie od: bal­dach


SJP.pl

Bal­da­szek (łac. "um­bel­lu­la", ang. "um­bel­lu­le") – mały bal­dach, naj­czę­ściej bę­dą­cy czę­ścią skła­do­wą kwia­to­sta­nu zwa­ne­go bal­da­chem zło­żo­nym. W bal­dasz­ku po­je­dyn­cze kwia­ty wy­ra­sta­ją na mniej wię­cej jed­na­ko­wej dłu­go­ści szy­puł­kach z jed­ne­go miej­sca na osi pędu. Najw­cze­śniej rozk­wi­ta­ją kwia­ty zew­nętrz­ne, czym bli­żej środ­ka, tym póź­niej.

Wikipedia


baldaszkowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych z klasy dwu­li­ścien­nych, o kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­chy i pu­stych ło­dy­gach, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w stre­fach umiar­ko­wa­nych i cie­płych pół­ku­li pół­noc­nej; se­le­ro­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apia­ce­ae|Lindl.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu se­le­row­ców;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­szy­nian­ka na­le­ży do bal­dasz­ko­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baldaszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) selerowate

Wiktionary


baldaszkowaty

1. o ce­chach bal­dasz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ma­ją­cy kształt bal­dasz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych

 (1.2) ma­ją­cy kształt bal­dasz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baldaszkowate nmos., baldaszek mrz.

 przym. baldaszkowy

Wiktionary


baldaszkowiec

sro­goń bal­dasz­ko­wiec - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tasz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Bal­dasz­ko­wiec ("Echi­nop­ho­ra") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je 11 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go (w tym dwa ga­tun­ki w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie) oraz w za­chod­niej Azji po Pa­ki­stan, Kir­gi­stan i Ka­zach­stan na wscho­dzie.

Wikipedia


baldaszkowy

zwią­za­ny z bal­dasz­kiem, do­ty­czą­cy bal­dasz­ka


SJP.pl


baldasznik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bot. aga­pant, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­pant­hus|L’Hér.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. agapant

Wiktionary


baldur

w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej: syn Odyna i Frigg, sym­bol dobra, pię­kna i mą­dro­ści


SJP.pl

Bal­dur (rów­nież Baldr, Bal­der) – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej syn Odyna i Frigg, mał­żo­nek bo­gi­ni Nanny, oj­ciec For­se­tie­go; sym­bol dobra, pię­kna i mą­dro­ści.

Był ulu­bień­cem wszyst­kich bogów. W As­gar­dzie miał włas­ny dwór zwany Bre­i­da­blik.

Gdy Bal­du­ra za­czę­ły nękać sny o śmier­ci, za­nie­po­ko­jo­na Frigg ka­za­ła zło­żyć przy­się­gę wszyst­kim isto­tom i rze­czom na świe­cie, że nie uczy­nią Bal­du­ro­wi krzyw­dy.

Wikipedia


baldurek

bal­du­rek prę­go­wa­ny, bal­du­rek pstro­ka­ty - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


baldwin

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bald­win – gmina
  • Bald­win Stre­et – ulica w Du­ne­din
  • Bald­win – pół­wy­sep
  • Bald­win – miej­sco­wość w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Duval
  • Bald­win – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Banks
  • Bald­win – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ran­dolph
  • Bald­win – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Jack­son
  • Bald­win – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii St. Mary
  • Bald­win – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Cum­ber­land
  • Bald­win – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Lake
  • Bald­win – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Che­mung
  • Bald­win – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Nas­sau

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaldvʲĩn, AS: baldvʹĩn

Wiktionary


baldwina

imię żeń­skie


SJP.pl

Bald­wi­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Bald­win.

Wikipedia


balearczyk

miesz­ka­niec Ba­le­a­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­le­a­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baleary nmos.

:: fż. Balearka ż.

 przym. balearski

Wiktionary


balearka

miesz­kan­ka Ba­le­a­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­le­a­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baleary nmos.

:: fm. Balearczyk mos.

 przym. balearski

Wiktionary


balearski

→ Ba­le­a­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­le­a­rów

 (1.2) do­ty­czą­cy Morza Ba­le­ar­skie­go

Wiktionary

Patrz:

Baleary

Powiązane:

 rzecz. Baleary nmos., Balearczyk mos., Balearka ż.

Wiktionary


baleary

ar­chi­pe­lag na Morzu Śró­dziem­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) geogr. adm. wspól­no­ta au­to­no­micz­na Kró­le­stwa Hisz­pa­nii obej­mu­ją­ca wyspy Ba­le­a­ry (1.1)

Wiktionary

Ba­le­a­ry ( Islas Ba­le­a­res, Illes Ba­le­ars) – re­gion Hisz­pa­nii obej­mu­ją­cy ar­chi­pe­lag w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go o po­wierzch­ni 5014 km². Ba­le­a­ry liczą ok. 1,07 mln miesz­kań­ców. Znaj­du­je się w po­bli­żu wschod­nie­go hisz­pań­skie­go wy­brze­ża. Ar­chi­pe­lag skła­da się z kilku wysp, z czego trzy naj­więk­sze to Ma­jor­ka, Mi­nor­ka i Ibiza.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Balearczyk mos., Balearka ż.

 przym. balearski

Wiktionary


balecik

zdrob­nie­nie od: balet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od balet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie balet, lecz tylko mały ba­le­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m., baletka ż., baletnik m., baletnica ż., baletniczka ż.

 przym. baletowy, baletniczy

Wiktionary


baleja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Wilno,Ło­pa­tow­szczyz­na,Buj­wi­dze,Su­praśl,So­kół­ka,Su­wal­szczyz­na,Litwa,Bra­sław­szczyz­na,Mrą­go­wo,Olec­ko,Po­le­sie,Ty­ko­cin,Suraż,Sejny,Sła­wę­cin. balia

Wiktionary


balejaż

far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­la­y­a­ge, ba­le­y­a­ge


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. spo­sób far­bo­wa­nia wło­sów po­le­ga­ją­cy na na­kła­da­niu pę­dzel­kiem na wy­bra­ne cie­niut­kie pasma farby o róż­nych od­cie­niach; także fry­zu­ra pow­sta­ła w wy­ni­ku tego za­bie­gu

Wiktionary

Ba­le­jaż, ba­la­y­a­ge (z ba­la­y­a­ge – za­mia­ta­nie) – tech­ni­ka fryz­jer­ska ko­lo­ry­za­cji wło­sów, po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu pędz­lem na niek­tó­re, cien­kie pasma wło­sów farby o róż­nych to­nach. Re­zul­tat po­wi­nien być zbli­żo­ny do na­tu­ral­nych róż­nic ko­lo­ry­stycz­nych pasm wło­sów. Do ba­le­ja­żu używa się od trzech do sze­ściu od­cie­ni farby. Far­bo­wa­nie takie ma na celu uzy­ska­nie op­tycz­ne­go efek­tu na­da­nia fry­zu­rze ob­ję­to­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łaś Do­ro­tę z nowym ba­le­ja­żem na gło­wie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛjaʃ, AS: balei ̯aš

Wiktionary


balek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk belek

Wiktionary


balena

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. wie­lo­ryb da­ta­def|1534|2. poł. XVIII w..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛ̃na, AS: balẽna

Wiktionary


balenit

1. ulep­szo­ne drew­no war­stwo­we, sto­so­wa­ne w kon­struk­cjach lot­ni­czych
2. daw­niej: sztucz­ny fisz­bin


SJP.pl

Ba­le­nit – ro­dzaj usz­la­chet­nio­nej sklej­ki, która cha­rak­te­ry­zu­je się bar­dzo dużą wy­trzy­ma­ło­ścią na roz­ry­wa­nie. Pra­so­wa­nie ba­le­ni­tu od­by­wa się na go­rą­co, gdzie war­stwy brzo­zo­we­go for­ni­ru są na­sią­knię­te NaOH oraz na­są­czo­ne ży­wi­cą fe­no­lo­for­mal­de­hy­do­wą. [].

Wikipedia


baleno

model sa­mo­cho­du marki Su­zu­ki


SJP.pl

„Ba­le­no” – nazwa no­szo­na na prze­strze­ni dzie­jów przez okrę­ty Regia Ma­ri­na i Ma­ri­na Mi­li­ta­re:

Wikipedia


balerina

ba­le­ry­na;
1. tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go;
2. ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­rin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go

 (1.2) pot. dam­skie lek­kie czó­łen­ko, wzo­ro­wa­ne na ba­let­kach, na pła­skim ob­ca­sie lub bez ob­ca­sa, czę­sto ob­szy­te ela­stycz­ną taśmą lub gumą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­le­ri­na – film ani­mo­wa­ny z 2016 roku
  • Ba­le­ri­na – film do­ku­men­tal­ny z 2006 roku
  • Ba­le­ri­na na łodzi – film z 1969 roku
  • „Bal­le­ri­na” – sin­gel Malou Prytz z 2020 roku
  • „Bal­le­ri­na” – pio­sen­ka Namie Amuro z 2014 roku
  • Bal­le­ri­na – film z 1966 roku w re­ży­se­rii Nor­ma­na Camp­bel­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ba­le­ri­ny są co praw­da wy­god­ne, ale trud­no w nich wy­glą­dać ni­czym dłu­go­no­ga pię­kność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalɛˈrʲĩna, AS: balerʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) balerinka

Wiktionary


balerinka

ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­ri­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. obuw. dam­skie lek­kie czó­łen­ko, wzo­ro­wa­ne na ba­let­kach, na pła­skim ob­ca­sie lub bez ob­ca­sa, czę­sto ob­szy­te ela­stycz­ną taśmą lub gumą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balerina

Wiktionary


balerinki

obu­wie dam­skie, czó­łen­ka na pła­skim ob­ca­sie; ba­le­ryn­ki, ba­le­ri­ny


SJP.pl


baleriny

ba­le­ry­na;
1. tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go;
2. ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­rin­ka


SJP.pl


baleron

ro­dzaj węd­li­ny wy­ra­bia­nej z kar­ków­ki wie­przo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. ro­dzaj wę­dzo­nej lub go­to­wa­nej węd­li­ny z pe­klo­wa­nej kar­ków­ki bez kości, w osłon­ce na­tu­ral­nej lub sztucz­nej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. ktoś otyły

Wiktionary

Ba­le­ron – węd­li­na (wę­dzon­ka) wy­ra­bia­na z pe­klo­wa­ne­go i wę­dzo­ne­go karcz­ku wie­przo­we­go. Jest obok szyn­ki naj­wy­żej ce­nio­ną pol­ską węd­li­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjadł­bym ka­nap­kę z ba­le­ro­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛrɔ̃n, AS: balerõn

Wiktionary


baleryna

ba­le­ri­na;
1. tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go;
2. ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­rin­ka


SJP.pl


balerynka

ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ry­na, ba­le­ri­na, ba­le­rin­ka


SJP.pl


balerynki

obu­wie dam­skie, czó­łen­ka na pła­skim ob­ca­sie; ba­le­rin­ki


SJP.pl


balet

1. ro­dzaj wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go bę­dą­ce­go po­łą­cze­niem tańca ar­ty­stycz­ne­go, mu­zy­ki i fa­bu­ły; utwór mu­zycz­ny bę­dą­cy kanwą ta­kie­go wi­do­wi­ska;
2. grupa tan­ce­rzy, ze­spół tań­czą­cy w te­a­trze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. ro­dzaj ta­necz­ne­go wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go;

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny na­pi­sa­ny spe­cjal­nie dla ba­le­tu (1.1)

 (1.3) pot. skład oso­bo­wy tan­ce­rzy, bio­rą­cy udział w ba­le­cie (1.1) lub inny wi­do­wi­sku ta­necz­nym

Wiktionary

Ter­min balet (z fr. "bal­let", a to z wł. "bal­let­to" zdrob­nie­nie od "ballo" „ta­niec”) ma kilka po­wią­za­nych z sobą zna­czeń:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzi­siej­szym ba­le­cie wy­stą­pi­ła po­dob­no jakaś świa­to­wej sławy tan­cer­ka.

 (1.3) Od­wo­ła­no dzi­siej­sze przed­sta­wie­nie, bo straj­ku­je cały balet, a po­ło­wa or­kie­stry cho­ru­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalɛt, AS: balet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletnica ż., baletniczka ż., baletka ż., balety nmos., baletowanie n.

:: zdrobn. balecik m.

 czas. baletować ndk.

 przym. baletowy

 przysł. baletowo

Wiktionary


baletka

(naj­czę­ściej w licz­bie mno­giej - ba­let­ki) but przez­na­czo­ny do tańca w ba­le­cie albo przy­po­mi­na­ją­cy taki but, ale no­szo­ny na co dzień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. środ. teatr. lekki pan­to­fel przy­sto­so­wa­ny do tańca na pal­cach, sto­so­wa­ny w ba­le­cie

 (1.2) kulin. (bitka), cia­stecz­ko bisz­kop­to­we prze­ło­żo­ne mar­mo­la­dą lub po­wi­dła­mi i po­sy­pa­ne ma­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛtka, AS: baletka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet mrz., baletnica ż., baletniczka ż., baletowanie n., balecik mrz.

Wiktionary


baletki

pan­to­fle o sztyw­nej po­desz­wie dla tan­ce­rek, poz­wa­la­ją­ce wy­ko­ny­wać kroki ta­necz­ne na czub­kach pal­ców


SJP.pl

Ba­let­ki – buty do tańca kla­sycz­ne­go i tre­nin­gu w ba­le­cie.

Wikipedia


baletmistrz

kie­row­nik ze­spo­łu ba­le­to­we­go; osoba zaj­mu­ją­ca się re­ży­se­ro­wa­niem i cho­re­o­gra­fią przed­sta­wień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. kie­row­nik ar­ty­stycz­ny ze­spo­łu ba­le­to­we­go lub twór­ca ukła­dów cho­re­o­gra­ficz­nych

Wiktionary

Ba­let­mistrz (zapis sty­li­zo­wa­ny: BALETMISTRZ) – je­de­na­sty album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Bon­so­na. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 27 wrze­śnia 2024 na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Def Jam Re­cor­dings w dy­stry­bu­cji Uni­ver­sal Music Pol­ska.

Album jest utrzy­ma­ny w stylu mu­zy­ki hip-hop. Skła­da się z wer­sji stan­dar­do­wej (1 CD).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. baletmistrzyni ż.

 przym. baletmistrzowski

Wiktionary


baletmistrzowski

do­ty­czą­cy ba­let­mi­strza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem ba­let­mi­strza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletmistrz mos.

Wiktionary


baletmistrzyni

1. tan­cer­ka wy­stę­pu­ją­ca w ba­le­cie;
2. kie­row­nicz­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go


SJP.pl


baletnica

1. tan­cer­ka wy­stę­pu­ją­ca w ba­le­cie;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta, która do­brze tań­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. szt. ko­bie­ta, która tań­czy w ba­le­cie

 (1.2) pot. ko­bie­ta, dziew­czyn­ka tań­czą­ca per­fek­cyj­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalɛtʲˈɲit͡sa, AS: baletʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet mrz., baletka ż., baletniczka ż., baletowanie n., balecik mrz.

 przym. baletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka baletowa, balerina

Wiktionary


baletniczka

zdrob­nie­nie od: ba­let­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ba­let­ni­ca

 (1.2) dziew­czyn­ka-ba­let­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m., balecik m., baletnica ż., baletka ż., baletowanie n.

 przym. baletowy

 przysł. baletowo

Wiktionary


baletniczy

daw­niej: ba­le­to­wy


SJP.pl


baletnik

tan­cerz w ba­le­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. szt. męż­czyz­na, który tań­czy w ba­le­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balecik mrz., baletowanie n.

 przym. baletowy

Wiktionary


baletoman

mi­ło­śnik ba­le­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wiel­ki mi­ło­śnik ba­le­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletomania ż.,

:: fż. baletomanka ż.

Wiktionary


baletomania

uwiel­bie­nie ba­le­tu, fa­scy­na­cja sztu­ką ba­le­to­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiel­kie za­in­te­re­so­wa­nie ba­le­tem, za­mi­ło­wa­nie do ba­le­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletoman m., baletomanka ż.

Wiktionary


baletomanka

→ ba­le­to­man


SJP.pl

Patrz:

baletoman

baletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uczest­ni­cze­nie w po­tań­ców­kach, za­ba­wach to­wa­rzy­skich, za­kra­pia­nych spot­ka­niach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m., baletnik m., baletnica ż., baletniczka ż., baletka ż.

 czas. baletować

 przym. baletowy, baletniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balowanie, imprezowanie

Wiktionary


baletować

po­tocz­nie: bawić się, uczest­ni­czyć w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; ba­lan­go­wać, im­pre­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. cho­re­ogr. tań­czyć balet lub jak w ba­le­cie

 (1.2) pot. cho­dzić po im­pre­zach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet mrz., baletowanie n., balety nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bawić się, imprezować

Wiktionary


baletowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­le­to­we; cecha tych, któ­rzy są ba­le­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baletowy

 przysł. baletowo

Wiktionary


baletowy

zwią­za­ny z ba­le­tem, do­ty­czą­cy ba­le­tu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) cho­re­ogr. do­ty­czą­cy ba­le­tu, zaj­mu­ją­cy się ba­le­tem, sku­pia­ją­cy się na ba­le­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­ty­ka­ła tu inne uczen­ni­ce szko­ły ba­le­to­wej, po­dob­nie nie­pew­ne, czu­ją­ce się nies­wo­jo, za­że­no­wa­ne włas­ną fiz­jo­lo­gią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balety nmos., balet mrz., baletnica ż., baletnik mos., baletniczka ż., baletki nmos., baletowanie n., balecik mrz., baletowość ż.

Wiktionary


balety

po­tocz­nie: za­ba­wa ta­necz­na; tańce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go tań­czy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­brze, że nie grają w nie­dzie­lę, bo pew­nie po so­bot­nich ba­le­tach chłop­cy nie mie­li­by sił do bie­ga­nia […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m.

 czas. baletować ndk.

 przym. baletowy

Wiktionary


balewski

naz­wi­sko


SJP.pl


baley

[czy­taj: balej] naz­wi­sko


SJP.pl


baleyage

[czy­taj: baleJAŻ] far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­le­jaż, ba­la­y­a­ge


SJP.pl


bali

ga­tu­nek bydła wy­stę­pu­ją­ce­go na wy­spach in­do­ne­zyj­skich, daw­niej dziki, obec­nie udo­mo­wio­ny


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: bal

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bali – wyspa w In­do­nez­ji
  • Bali – pro­win­cja w In­do­nez­ji
  • Bali – cie­śni­na w In­do­nez­ji
  • Bali – morze w In­do­nez­ji
  • Bali – mia­sto w Ka­me­ru­nie
  • Bali – miej­sco­wość na Kre­cie
  • Bali – dziel­ni­ca No­we­go Taj­pej na Taj­wa­nie
  • (770) Bali – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Bali – album za­wie­ra­ją­cy mu­zy­kę et­nicz­ną w stylu ga­me­lan
  • bali – rasa bydła
  • Bali – se­rial ani­mo­wa­ny, pro­duk­cji fran­cu­skiej z 2006 roku
  • Chok­her Bali – ben­gal­ski dra­mat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalʲi, AS: balʹi

Wiktionary


balia

duże, drew­nia­ne na­czy­nie do pra­nia bie­liz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. hist. ro­dzaj płyt­kiej, dużej wanny do pra­nia;

 (1.2) daw. gw-pl|Kra­ków. wanna (do ką­pie­li)

Wiktionary

Balia (ba­le­ja, z niem. gwar. "Balje") – duże i płyt­kie na­czy­nie do ręcz­ne­go pra­nia do­mo­wej bie­liz­ny.

Pier­wot­nie wy­ko­ny­wa­ne z drew­nia­nych kle­pek, krą­głe lub wy­dłu­żo­ne, sze­ro­kie i płyt­kie. Po­dob­nie jak becz­ka, spa­ja­ne obrę­cza­mi drew­nia­nym (z le­szczy­ny) bądź z taśmy sta­lo­wej, zwa­nej bed­nar­ką. Rze­mieśl­ni­czo sprzęt ten wyt­wa­rza­li bed­na­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia prała w balii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalʲja, AS: balʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. balijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. baleja

Wiktionary


balice

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce;

 (1.2) pot. Mię­dzy­na­ro­do­wy Port Lot­ni­czy Kra­ków-Ba­li­ce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­li­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo
  • Ba­li­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Ba­li­ce – część wsi Wi­śnio­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Wi­śnio­wa
  • Ba­li­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • Ba­li­ce – nie­ist­nie­ją­ca wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Ba­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie bu­skim
  • Ba­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie kra­kow­skim
  • Ba­li­ce – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie mo­ści­skim
  • port lot­ni­czy Kra­ków-Ba­li­ce im. Jana Pawła II, ulo­ko­wa­ny w Ba­li­cach
  • lą­do­wi­sko Ba­li­ce-LPR

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mia­łem le­cieć z Balic, ale lecę z Py­rzo­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baliczanin m., baliczanka ż.

 przym. balicki

Wiktionary


balicki

→ Ba­li­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­li­ca­mi, do­ty­czą­cy Balic

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ba­lic­ka (ur. 1963) – pol­ska siat­kar­ka
  • Da­nu­ta Ba­lic­ka (1932–2020) – pol­ska ak­tor­ka
  • Ewa Ba­lic­ka-Wi­ta­kow­ska (ur. 1948) – pol­ska hi­sto­ryk stuki, etio­pist­ka
  • Ga­brie­la Ba­lic­ka-Iwa­now­ska (1867–1962) – pol­ska bo­ta­nik i po­li­tyk
  • Na­ta­lia Ba­lic­ka (1917–2009) – pol­ska mi­kro­bio­log
  • An­drzej Ba­lic­ki (zm. 1420) – pol­ski ry­cerz
  • Anton Ba­lic­ki (1891–1937) – bia­ło­ru­ski dzia­łacz na­ro­do­wy
  • An­to­ni Ba­lic­ki (1882–1956) – pol­ski pe­da­gog i pi­sarz
  • Bo­gu­sław Ba­lic­ki (1937–2010) – pol­ski ma­larz i pro­jek­tant gra­ficz­ny
  • Ce­za­ry Ba­lic­ki (ur. 1958) – pol­ski bry­dży­sta i sza­chi­sta
  • Fran­ci­szek Kle­mens Ba­lic­ki (zn. 1708) – pol­ski kaz­no­dzie­ja i te­o­log
  • Gri­go­rij Ba­lic­ki (1906–1989) – ra­dziec­ki do­wód­ca par­ty­zanc­ki i dzia­łacz par­tyj­ny

Wikipedia

Patrz:

Balice

Powiązane:

 rzecz. Balice nmos.

Wiktionary


baliczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: bal

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pi­łecz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bal mrz., balik mrz.

:: czas. balować ndk.

:: przym. balowy

:: przysł. balowo

 (1.2)

:: rzecz. bal mrz., balik mrz.

Wiktionary


baligrodzianin

miesz­ka­niec Ba­li­gro­du


SJP.pl


baligrodzianka

miesz­kan­ka Ba­li­gro­du


SJP.pl


baligrodzki

→ Ba­li­gród


SJP.pl

Patrz:

Baligród

baligród

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ba­li­gród – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Ba­li­gród. Ma sta­tut so­łect­wa.

Leży w do­li­nie rzeki Ho­czew­ki. Jest sie­dzi­bą gminy Ba­li­gród. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1634, zde­gra­do­wa­ny w 1919.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­li­gród. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kro­śnień­skim. Od 1 stycz­nia 1999 do 1 stycz­nia 2002 w po­wie­cie bie­szczadz­kim.

Wikipedia


balijczyk

miesz­ka­niec Bali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bali n., balijski mrz.

:: fż. Balijka ż.

 przym. balijski

Wiktionary


balijka

mała balia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: balia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balia ż.

Wiktionary


balijski

→ Bali (wyspa in­do­ne­zyj­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wyspą Bali

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ba­lij­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bali n., Balijczyk mos., Balijka ż., balijskość ż.

Wiktionary


balik

za­ba­wa przy mu­zy­ce dla dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: bal

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pi­łecz­ka

Wiktionary

Balik (bułg. Балик, grec. Μπαλίκας, zm. 1347) – wład­ca De­spo­ta­tu Do­bru­dży w la­tach ok. 1325–1347.

Przed 1345 ro­kiem oder­wa­ły się od Buł­ga­rii zie­mie mię­dzy dol­nym Du­na­jem a Mo­rzem Czar­nym, na któ­rych włas­ne pań­stwo ut­wo­rzył bojar praw­do­po­dob­nie ku­mań­skie­go po­cho­dze­nia, Balik.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bal mrz.

:: czas. balować ndk.

:: przym. balowy

:: przysł. balowo

 (1.2)

:: rzecz. bal mrz.

::: zdrobn. baliczek mrz.

Wiktionary


balin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Balin – po­stać li­te­rac­ka; ry­cerz z le­gend ar­tu­riań­skich
  • Balin – po­stać li­te­rac­ka; kras­no­lud ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia
  • Balin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Balin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Balin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Balin – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Chrza­nów
  • Balin – wieś, nieg­dyś mia­sto na Ukra­i­nie
  • Balin – dawna gro­ma­da w Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej w la­tach 1954–1972
  • Balin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy (dawna sta­cja) w przy­siół­ku Okra­dzie­jów­ka w Ba­li­nie

Wikipedia


balinger

mały sta­tek ża­glo­wy uży­wa­ny w XIII–XV wieku; ber­lin­ger


SJP.pl


balisa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. na­daj­nik lub tran­spon­der w torze, mię­dzy szy­na­mi, umoż­li­wia­ją­cy lo­ka­li­zo­wa­nie po­cią­gów

Wiktionary

Ba­li­sa – urzą­dze­nie mon­to­wa­ne w po­bli­żu toru po­ja­zdów szy­no­wych, słu­żą­ce do trans­mi­sji da­nych mię­dzy tym urzą­dze­niem a po­ja­zdem lub mię­dzy po­ja­zdem a tym urzą­dze­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W torze nr 5 za­in­sta­lo­wa­no ba­li­sę.

Wiktionary


balisong

nie­wiel­ki, skła­da­ny nóż do walki wręcz; mo­ty­lek


SJP.pl

Ba­li­song (nóż mo­tyl­ko­wy) – ro­dzaj nie­wiel­kie­go noża skła­da­ne­go, słu­żą­ce­go do walki, sto­so­wa­ne­go tra­dy­cyj­nie na Fi­li­pi­nach.

Kształt tego na­rzę­dzia pow­stał z po­łą­cze­nia Dulo Dulo z nożem. Praw­do­po­dob­nie jest to jedna z naj­star­szych broni sto­so­wa­nych w sy­ste­mie walki Arnis.

Wikipedia


balista

sta­ro­żyt­na i śred­nio­wiecz­na oblęż­ni­cza ma­chi­na wo­jen­na kształ­tem czę­sto zbli­żo­na do kuszy, która słu­ży­ła do mio­ta­nia kul ka­mien­nych i kłód oku­tych że­la­zem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. sta­ro­żyt­na i śred­nio­wiecz­na ma­chi­na oblęż­ni­cza;

Wiktionary

Ba­li­sta (od gr. "βαλλειν" – „rzu­cać”) – sta­ro­żyt­na ne­u­ro­ba­li­stycz­na ma­chi­na mio­ta­ją­ca, naj­czę­ściej uży­wa­na przy oblę­że­niu miast i umoc­nień, wy­strze­li­wu­ją­ca po­ci­ski (belki lub ka­mie­nie) po torze pła­skim.

Wy­na­la­zek ma­chi­ny wy­rzu­ca­ją­cej strza­ły lub ka­mie­nie stro­mo­to­ro­wo przez sztyw­ne ra­mio­na, któ­rych końce za­mo­co­wa­ne były w skrę­co­nych, sprę­ży­stych po­wro­zach z koń­skie­go wło­sia, przy­pi­su­je się miesz­kań­com Syrii, około 500-400 roku p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈlʲista, AS: balʹista

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kusza

Wiktionary


balistokardiograf

apa­rat do ba­da­nia ukła­du krą­że­nia


SJP.pl


balistokardiografia

me­to­da ba­da­nia ukła­du krą­że­nia za po­mo­cą ba­li­sto­kar­dio­gra­fu


SJP.pl

Ba­li­sto­kar­dio­gra­fia (bkg) – nie­in­wa­zyj­na me­to­da dia­gno­stycz­na, sto­so­wa­na do re­je­stro­wa­nia me­cha­nicz­nej czyn­no­ści serca. Me­to­da opie­ra się na re­je­stra­cji ru­chów ciała wy­wo­ła­nych skur­cza­mi mię­śnia ser­co­we­go – zgod­nie z III za­sa­dą dy­na­mi­ki wy­stę­pu­je odrzut ciała w kie­run­ku prze­ciw­nym do wy­rzu­ca­nej krwi przez serce. Ba­li­sto­kar­dio­gram po­ka­zu­je kie­ru­nek oraz przy­spie­sze­nie tego ruchu odrzu­to­we­go.

Wikipedia


balistokardiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z ba­li­sto­kar­dio­gra­fią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balistokardiografia ż.

Wiktionary


balistokardiogram

zapis ryt­micz­nych drgań ciała uzy­ska­ny w cza­sie ba­da­nia ukła­du krą­że­nia me­to­dą ba­li­sto­kar­dio­gra­fii


SJP.pl


balistycznie

→ ba­li­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

balistyczny

balistyczny

przy­miot­nik od: ba­li­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­li­sty­ką, do­ty­czą­cy ba­li­sty­ki

 (1.2) taki, który leci po krzy­wej ba­li­stycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No i teraz je­szcze trze­ba prze­pro­wa­dzić ek­sper­ty­zę ba­li­stycz­ną broni Wir­skie­go, żeby pot­wier­dzić, że to z jego pi­sto­le­tu za­strze­lo­no Kmie­cia­ka.

 (1.2) Korea Pół­noc­na wy­strze­li­ła ra­kie­tę ba­li­stycz­ną, która prze­le­cia­ła nad Ja­po­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: balʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balistyka ż., balistyt m., balista ż.

 przysł. balistycznie

Wiktionary


balistyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ba­li­sty­ki


SJP.pl


balistyka

nauka o ruchu po­ci­sków, bę­dą­ca pod­sta­wą przy pro­jek­to­wa­niu broni, amu­ni­cji i po­ci­sków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka ba­da­ją­ca ruch po­ci­sków;

Wiktionary

Ba­li­sty­ka (z gr. βάλλειν "bal­le­in" „rzut”) – nauka o mio­ta­niu i ruchu po­ci­sków oraz ra­kiet. Zo­sta­ła za­po­cząt­ko­wa­na w śred­nio­wie­czu. Jest pod­sta­wą pro­jek­to­wa­nia amu­ni­cji i broni oraz spo­rzą­dza­nia da­nych po­trzeb­nych przy strze­la­niu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. balistyczny

 przysł. balistycznie

Wiktionary


balistyt

proch be­zdym­ny, opra­co­wa­ny w roku 1888 przez Al­fre­da Nobla, sto­so­wa­ny jako pa­li­wo ra­kie­to­we, proch ar­ty­le­ryj­ski itp.


SJP.pl

Ba­li­styt – proch be­zdym­ny wy­pro­du­ko­wa­ny z uży­ciem trud­no lot­ne­go roz­pu­szczal­ni­ka, opra­co­wa­ny przez Al­fre­da Nobla w 1887 i opa­ten­to­wa­ny w 1889.

Do pro­duk­cji ba­li­sty­tu używa się ni­tro­ce­lu­lo­zy o ogra­ni­czo­nej za­war­to­ści azotu (ok. 12%). Ba­li­styt skła­da się w 49% z ni­tro­gli­ce­ry­ny, 49% ni­tro­ce­lu­lo­zy i 2% di­fe­ny­lo­a­mi­ny jako sta­bi­li­za­to­ra.

Wikipedia


baliszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


baliw

urzęd­nik bio­rą­cy udział w po­stę­po­wa­niu są­do­wym i eg­ze­ku­cji wy­ro­ków są­do­wych w śred­nio­wiecz­nej An­glii i Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. w prze­dre­wo­lu­cyj­nej Fran­cji: urzęd­nik sto­ją­cy na czele ba­li­wa­tu (se­ne­sza­lii), po­cząt­ko­wo wę­drow­ny, peł­nił role ad­mi­ni­stra­cyj­ne, po­dat­ko­we, woj­sko­we a zwła­szcza są­dow­ni­cze

 (1.2) hist. na Wy­spach Bry­tyj­skich: urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się utrzy­ma­niem po­rząd­ku w toku po­stę­po­wa­nia są­do­we­go oraz eg­ze­ku­cją wy­ro­ków są­do­wych

 (1.3) w niek­tó­rych kra­jach an­glo­sa­skich: po­moc­nik sze­ry­fa lub urzęd­nik są­do­wy zaj­mu­ją­cy się utrzy­ma­niem po­rząd­ku na sali są­do­wej

 (1.4) hist. urzęd­nik za­kon­ny zaj­mu­ją­cy się za­rzą­dem ba­li­wa­tu

Wiktionary

Baliw (ang. "ba­i­liff", z ła­ciń­skie­go "ba­iu­lus" – go­niec, wy­cho­waw­ca, na­u­czy­ciel) – w śred­nio­wiecz­nej An­glii i Fran­cji urzęd­nik, zaj­mu­ją­cy się utrzy­ma­niem po­rząd­ku w toku po­stę­po­wa­nia są­do­we­go oraz eg­ze­ku­cją wy­ro­ków są­do­wych. Współ­cze­śnie ter­min uży­wa­ny w kra­jach an­glo­sa­skich dla okre­śle­nia po­moc­ni­ka sze­ry­fa lub urzęd­ni­ka są­do­we­go zaj­mu­ją­ce­go się utrzy­ma­niem po­rząd­ku na sali są­do­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalʲif, AS: balʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baliwat

Wiktionary


baliwat

struk­tu­ra or­ga­ni­za­cyj­na w niek­tó­rych za­ko­nach ry­cer­skich, poś­red­nia mię­dzy prze­o­ra­tem a ko­man­do­rią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w prze­dre­wo­lu­cyj­nej Fran­cji: jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na na czele któ­rej stał baliw;

 (1.2) hist. rel. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na w niek­tó­rych za­ko­nach, poś­red­nia mię­dzy prze­o­ra­tem a ko­man­do­rią;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­li­wat – jed­nost­ka te­ry­to­rial­na we Fran­cji an­cien régime’u
  • Ba­li­wat – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na w or­ga­ni­za­cji za­ko­nów ry­cer­skich

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W za­ko­nie mal­tań­skim ba­li­wa­ty dzie­li­ły się na ko­man­do­rie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baliw mos.

Wiktionary


balizuar

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


SJP.pl

Ba­li­zu­ar ("Arc­to­nyx") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Me­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).

Wikipedia


baliński

naz­wi­sko


SJP.pl


balka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Gru­dziądz. piłka

Wiktionary


balkon

płyta na zew­nątrz bu­dyn­ku po­łą­czo­na z po­mie­szcze­niem wew­nętrz­nym oto­czo­na ba­lu­stra­dą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wy­sta­ją­ca z bu­dyn­ku płyta ogra­ni­czo­na ba­lu­stra­dą

 (1.2) teatr. pię­tro wi­dow­ni

Wiktionary

Bal­kon – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny bu­dyn­ku, nad­wie­szo­ny, po­sia­da­ją­cy formę ot­war­tą. Sta­no­wi część skła­do­wą lo­ka­lu (miesz­ka­nia) i zaz­wy­czaj po­wią­za­ny jest z po­mie­szcze­niem re­pre­zen­ta­cyj­nym. Jest to prze­strzeń użyt­ko­wa – umoż­li­wia­ją­ca lep­szy, wzro­ko­wy kon­takt z oto­cze­niem i re­kre­a­cyj­na – sta­no­wią­ca po­łą­cze­nie wnę­trza bu­dyn­ku z zew­nę­trzem, bę­dą­ca na­miast­ką „zie­lo­nej izby” lub ta­ra­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sze­dłem na bal­kon, żeby zo­ba­czyć pokaz sztucz­nych ogni.

 (1.2) Kup bi­le­ty na bal­kon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalkɔ̃n, AS: balkõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. balkonik m.

 przym. balkonowy

Wiktionary


balkonetka

biu­sto­nosz o ni­skim, po­zio­mym kroju, pod­no­szą­cy de­kolt po­przez wypch­nię­cie pier­si w górę i skie­ro­wa­nie ich ku środ­ko­wi klat­ki pier­sio­wej


SJP.pl


balkonik

1. mały bal­kon;
2. urzą­dze­nie po­ma­ga­ją­ce po­ru­szać się oso­bie nie­peł­no­spraw­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. mały bal­kon

 (1.2) urzą­dze­nie na kół­kach po­ma­ga­ją­ce prze­mie­szczać się oso­bie nie­peł­no­spraw­nej

Wiktionary

Cho­dzik dla se­nio­ra, bal­ko­nik – urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce prze­mie­szcza­nie się osoby star­szej lub nie­peł­no­spraw­nej.

Ze wzglę­du na kon­struk­cję wy­róż­nia się róż­ne­go typu cho­dzi­ki/bal­ko­ni­ki:

Bal­ko­ni­ki po­sia­da­ją czę­sto re­gu­la­cję wy­so­ko­ści, sie­dze­nie, cza­sem ko­szyk na za­ku­py, a w przy­pad­ku cho­dzi­ków na kół­kach też ha­mu­lec.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balkon m., balkuniorz mos.

Wiktionary


balkoning

ska­ka­nie z bal­ko­nu do ba­se­nu ho­te­lo­we­go lub z jed­ne­go bal­ko­nu na drugi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ska­ka­nie do ba­se­nu z bal­ko­nu ho­te­lo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 25-latek zgi­nął ska­cząc z siód­me­go pię­tra ho­te­lu do ba­se­nu na hisz­pań­skiej Ibi­zie (…) To już szó­sta tego lata ofia­ra śmier­tel­na tzw. bal­ko­nin­gu…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈkɔ̃ɲĩŋk, AS: balkõńĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balkoningowy

Wiktionary


balkoningowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bal­ko­nin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bal­ko­nin­go­wi za­pa­leń­cy uz­na­ją bal­ko­ning za sport ek­stre­mal­ny, nie za formę bez­myśl­nej roz­ryw­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalkɔ̃ɲĩŋˈɡɔvɨ, AS: balkõńĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balkoning m.

Wiktionary


balkonolodżia

ro­dzaj lo­dżii; bal­ko­no­log­gia


SJP.pl


balkonologgia

ro­dzaj lo­dżii; bal­ko­no­lo­dżia


SJP.pl


balkonowy

przy­miot­nik od: bal­kon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bal­ko­nem, do­ty­czą­cy bal­ko­nu; sta­no­wią­cy część bal­ko­nu; dzie­ją­cy się na bal­ko­nie

 (1.2) zwią­za­ny z bal­ko­nem (pię­trem wi­dow­ni w te­a­trach, ki­nach itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pre­zen­to­wa­li sprzęt do pie­lę­gna­cji ogro­dów, sze­ro­ką gamę kwia­tów, ro­ślin do­nicz­ko­wych, ra­ba­to­wych, bal­ko­no­wych oraz wod­nych i ak­wa­rio­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balkon mrz., balkuniorz mos.

Wiktionary


balkuniorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. osoba miesz­ka­ją­ca na wsi lecz nie zaj­mu­ją­ca się rol­nict­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balkon m., balkonik m.

 przym. balkonowy

Wiktionary


ballada

1. ga­tu­nek syn­kre­tycz­ny, łą­czą­cy w sobie cechy róż­nych ro­dza­jów li­te­rac­kich: epiki, li­ry­ki i dra­ma­tu,
2. utwór mu­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. wier­szo­wa­ny utwór opi­su­ją­cy niez­wy­kłe wy­da­rze­nia;

 (1.2) muz. na­stro­jo­wy utwór

Wiktionary

Bal­la­da – ga­tu­nek syn­kre­tycz­ny, łą­czą­cy w sobie cechy li­ry­ki (na­stro­jo­wość, emo­cjo­nal­ność), epiki (fa­bu­ła, nar­ra­tor) i dra­ma­tu (dia­lo­gi), któ­re­go te­ma­tem są niez­wy­kłe wy­da­rze­nia. Jej nazwa po­cho­dzi od wło­skie­go "bal­la­re" (tań­czyć), co wska­zu­je na wło­sko-pro­wan­sal­skie po­cząt­ki (zo­bacz: ba­la­da).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Król elfów” Go­et­he­go jest słyn­ną bal­la­dą.

 (1.2) Był to po­głos ja­kiejś roc­ko­wej bal­la­dy, któ­rej słowa wy­da­ły się Kubie dziw­nie zna­jo­me.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈːada, AS: ba•lada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balladystka ż., balladowość ż., balladyczność ż.

 przym. balladowy, balladyczny

 przysł. balladowo

Wiktionary


balladka

zdrob­nie­nie od: bal­la­da


SJP.pl


balladowość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla bal­la­dy; bal­la­dycz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bal­la­do­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ballada ż.

 przym. balladowy

 przysł. balladowo

Wiktionary


balladowy

zwią­za­ny z bal­la­dą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do bal­la­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­sen­ka bal­la­do­wa to jej ży­wioł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balladowość ż., ballada ż.

Wiktionary


balladyczność

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla bal­la­dy; bal­la­do­wość


SJP.pl


balladyczny

wła­ści­wy bal­la­dzie


SJP.pl


balladyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Bal­la­dy­na – dra­mat ro­man­tycz­ny w pię­ciu ak­tach, na­pi­sa­ny przez Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go w Ge­ne­wie w 1834 roku, a wy­da­ny w Pa­ry­żu w roku 1839.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbalːaˈdɨ̃na, AS: ba•ladỹna

Wiktionary


balladysta

1. autor bal­lad;
2. pio­sen­karz śpie­wa­ją­cy bal­la­dy


SJP.pl


balladystka

bal­la­dzist­ka
1. au­tor­ka bal­lad;
2. pio­sen­kar­ka śpie­wa­ją­ca bal­la­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­tor­ka bal­lad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ballada ż.

Wiktionary


balladzista

bal­la­dy­sta
1. autor bal­lad;
2. pio­sen­karz śpie­wa­ją­cy bal­la­dy


SJP.pl


balladzistka

→ bal­la­dzi­sta


SJP.pl

Patrz:

balladzista

ballard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bal­lard – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Santa Bar­ba­ra
  • Bal­lard – miej­sco­wość w sta­nie Utah, w hrab­stwie Uin­tah
  • hrab­stwo Bal­lard (ang. Bal­lard Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Ken­tuc­ky
  • Da­niel Bal­lard (ur. 1999) – pół­noc­no­ir­landz­ki pił­karz
  • Greg Bal­lard (1955–2016) – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz i tre­ner
  • Guy Bal­lard (1878–1939) – ame­ry­kań­ski twór­ca ruchu re­li­gij­ne­go „Jam jest”
  • Hank Bal­lard (1927–2003) – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz
  • J.G. Bal­lard (1930–2009) – bry­tyj­ski pi­sarz
  • Ro­bert Bal­lard (1575–1650) – fran­cu­ski kom­po­zy­tor i lut­ni­sta
  • Ro­bert Bal­lard (ur. 1942) – ame­ry­kań­ski oce­a­no­graf
  • (11277) Bal­lard – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


ballata

wło­ska pieśń 3-gło­so­wa, w któ­rej głos so­lo­wy śpie­wa na tle dwóch in­stru­men­tów


SJP.pl

Bal­la­ta – wło­ski układ stro­ficz­ny, wy­stę­pu­ją­cy w wielu od­mia­nach, skła­da­ją­cy się z krót­szej stro­fy (ri­pre­zy) i kilku dłuż­szych strof roz­wi­ja­ją­cych po­da­ny w ri­pre­zie temat. W za­leż­no­ści od dłu­go­ści ri­pre­zy wy­róż­nia się formy:

Bal­la­ty jako jeden z pier­wszych pisał Guido Ca­val­can­ti, wy­ko­rzy­stu­jąc stro­fę kró­lew­ską:

Wikipedia


balleyage

[czy­taj: baleJAŻ] far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­le­jaż, ba­la­y­a­ge


SJP.pl


bally

[czy­taj: baLI] naz­wi­sko


SJP.pl


balneoklimatyczny

zwią­za­ny z le­cze­niem bal­ne­o­lo­gicz­nym i kli­ma­tycz­nym


SJP.pl


balneolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie bal­ne­o­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz zaj­mu­ją­cy się bal­ne­o­lo­gią, le­cze­niem wo­da­mi i ką­pie­la­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneologia ż.

:: fż. balneolożka ż.

 przym. balneologiczny

Wiktionary


balneologia

nauka, dział me­dy­cy­ny obej­mu­ją­cy le­cze­nie ką­pie­la­mi w wo­dzie mi­ne­ral­nej i bo­ro­wi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny uz­dro­wi­sko­wej zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści lecz­ni­czych wód po­dziem­nych i bo­ro­win oraz ich za­sto­so­wa­niem w lecz­nict­wie;

Wiktionary

Bal­ne­o­lo­gia (z łac. "bal­ne­um" – „łaź­nia”, z gr. "lógos" – „słowo, nauka”) – jedna z naj­star­szych dzie­dzin me­dy­cy­ny uz­dro­wi­sko­wej zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści lecz­ni­czych wód po­dziem­nych i bo­ro­win oraz za­sto­so­wa­niem ich w lecz­nict­wie, zwła­szcza te­ra­pii cho­rób przew­le­kłych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbalnɛɔˈlɔɟja, AS: balneoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneolog mos.

 przym. balneologiczny

Wiktionary


balneologiczny

przy­miot­nik od: bal­ne­o­lo­gia (np. za­kład bal­ne­o­lo­gicz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z bal­ne­o­lo­gią, do­ty­czą­cy bal­ne­o­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Bu­da­pesz­cie jest też pięć luk­su­so­wych ho­te­li bal­ne­o­lo­gicz­nych, z naj­star­szym i słyn­nym ho­te­lem Gel­ler­ta na czele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneologia ż., balneolog mos.

Wiktionary


balneolożka

→ bal­ne­o­log


SJP.pl

Patrz:

balneolog

balneotechniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bal­ne­o­tech­ni­ką, do­ty­czą­cy bal­ne­o­tech­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneotechnika ż., balneotechnik mos.

Wiktionary


balneotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bal­ne­o­tech­ni­ki


SJP.pl


balneotechnika

nauka o bu­do­wie i urzą­dza­niu lecz­ni­czych za­kła­dów ka­pie­lo­wych, łaźni, zdro­jo­wisk


SJP.pl


balneoterapeutyczny

przy­miot­nik od: bal­ne­o­te­ra­pia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z bal­ne­o­te­ra­pią, do­ty­czą­cy bal­ne­o­te­ra­pii; opar­ty na bal­ne­o­te­ra­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneoterapia ż.

Wiktionary


balneoterapia

le­cze­nie za po­mo­cą ką­pie­li mi­ne­ral­nych, ga­zo­wych, bo­ro­wi­no­wych i mi­ne­ral­nych wód pit­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział fiz­jo­te­ra­pii zaj­mu­ją­cy się me­to­da­mi le­cze­nia za po­mo­cą ką­pie­li mi­ne­ral­nych;

Wiktionary

Bal­ne­o­te­ra­pia – dział fiz­jo­te­ra­pii zaj­mu­ją­cy się za­bie­ga­mi re­ha­bi­li­ta­cyj­ny­mi wy­ko­rzy­stu­ją­cy­mi wody lecz­ni­cze w róż­nych tem­pe­ra­tu­rach, pe­lo­i­dy i gazy, w celu le­cze­nia scho­rzeń pa­cjen­ta. Sto­so­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przez Hi­po­kra­te­sa. Roz­wi­nię­ty na sze­ro­ką skalę przez Rzy­mian.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja, AS: balneoterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balneoterapeutyczny

Wiktionary


balocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od balot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie balot, lecz tylko mały ba­lo­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balot m.

Wiktionary


balomania

nad­mier­ne uczę­szcza­nie na bale, za­ba­wy


SJP.pl


balometr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia pręd­ko­ści oraz prze­pły­wu po­wie­trza w in­sta­la­cjach wen­ty­la­cji

Wiktionary

Ba­lo­metr – przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia pręd­ko­ści oraz prze­pły­wu gazów, zwła­szcza po­wie­trza w in­sta­la­cjach wen­ty­la­cji i kli­ma­ty­za­cji. Od­mia­na ane­mo­me­tru. Poz­wa­la na szyb­ki po­miar prze­pły­wu bez ko­niecz­no­ści sto­so­wa­nia me­to­dy Log Cze­by­sze­wa. Skła­da się z kap­tu­ra po­mia­ro­we­go osa­dzo­ne­go na spe­cjal­nie za­pro­jek­to­wa­nym ze­sta­wie czuj­ni­ków. W za­leż­no­ści od roz­wią­za­nia kon­struk­cyj­ne­go war­tość prze­pły­wu ob­ję­to­ścio­we­go uzy­sku­je się na pod­sta­wie pręd­ko­ści prze­pły­wu, kom­pen­sa­cji spad­ku ci­śnie­nia.

Wikipedia


balon

1. sta­tek po­wietrz­ny po­ru­sza­ją­cy się razem z wia­trem, skła­da­ją­cy się z po­wło­ki wy­peł­nio­nej gazem oraz gon­do­li;
2. za­baw­ka dla dzie­ci wy­ko­na­na z gumy lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, na­peł­nia­na naj­czę­ściej po­wie­trzem lub helem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­ny przed­miot z gumy na­peł­nia­ny po­wie­trzem;

 (1.2) lotn. wy­po­sa­żo­ny w gon­do­lę ae­ro­stat bez na­pę­du;

 (1.3) gw-pl|Łomna Dolna,Ko­za­ko­wi­ce,Ko­nia­ków, Msza­na Górna,Sę­ko­wa, Żar­no­wiec (po­wiat kro­śnień­ski), Cze­la­ty­ce,Rad­goszcz (po­wiat dą­brow­ski), Nie­na­dów­ka. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. piłka (na Kre­sach: gu­mo­wa)

 (1.4) gw-pl|Lwów. tram­waj

 (1.5) na­czy­nie szkla­ne do do­mo­we­go wy­ro­bu wina

Wiktionary

Balon – sta­tek po­wietrz­ny z grupy ae­ro­sta­tów (stat­ków lżej­szych od po­wie­trza), bez na­pę­du sil­ni­ko­we­go. Skła­da się z po­wło­ki wy­ko­na­nej z nie­prze­pu­szczal­nej, lek­kiej tka­ni­ny na­gu­mo­wa­nej lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, o dużej wy­trzy­ma­ło­ści i za­wie­szo­ne­go pod nią kosza (gon­do­li).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Salę we­sel­ną ozdo­bio­no ba­lo­na­mi.

 (1.2) Nie­bie­ski balon z dużym ko­szem szy­bo­wał po nie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalɔ̃n, AS: balõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balonówka ż., balonówa ż., balony nmos.

:: zdrobn. balonik m.

 przym. balonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk balón, luftbalón

 (1.5) dymion

Wiktionary


balonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zdrobn. od: balon

 (1.2) daw. mały balon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon mrz., balonik mrz.

 przym. baloniasty, balonowaty, balonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balonik

Wiktionary


balonet

zbior­nik na­peł­nia­ny po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym


SJP.pl

Ba­lo­net – ko­mo­ra wy­peł­nio­na po­wie­trzem, znaj­du­ją­ca się wew­nątrz po­wło­ki ba­lo­nu lub ste­row­ca ci­śnie­nio­we­go, słu­żą­ca do utrzy­my­wa­nia od­po­wied­nie­go kształ­tu ba­lo­nu na uwię­zi lub ste­row­ca.

Wikipedia


balonfok

duży, trój­kąt­ny ża­giel, bar­dzo wy­pu­kły, pod­no­szo­ny do­dat­ko­wo na stat­kach spor­to­wych za­miast foka


SJP.pl

Ba­lon­fok – duży ża­giel uży­wa­ny przy sła­bych wia­trach za­miast foka.

Wikipedia


baloniarka

→ ba­lo­niarz


SJP.pl

Patrz:

baloniarz

baloniarski

przy­miot­nik od: ba­lo­niarz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ba­lo­niar­stwem albo ba­lo­nia­rza­mi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balonowy

 rzecz. balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary


baloniarstwo

sport ba­lo­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport lub hobby po­le­ga­ją­ce na la­ta­niu ba­lo­nem na go­rą­ce po­wie­trze

Wiktionary


baloniarz

1. pilot ba­lo­no­wy lub mi­ło­śnik spor­tów ba­lo­no­wych;
2. pro­du­cent lub sprze­daw­ca ba­lo­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­sjo­nat la­ta­nia ba­lo­nem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balonowy

 rzecz. balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary


baloniasty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem balon; ba­lo­no­wa­ty


SJP.pl


balonik

1. mały balon (po­jazd lub gu­mo­wa za­baw­ka);
2. zdrob­nie­nie od: balon (zwy­kle jako gu­mo­wa za­baw­ka);
3. po­tocz­nie: al­ko­mat, zwła­szcza ten uży­wa­ny przez po­li­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały balon, balon-za­baw­ka

 (1.2) pot. przest. po­dręcz­ny al­ko­mat, któ­rym mi­li­cja spraw­dza­ła trzeź­wość kie­row­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­lo­nik po­do­bał się wszyst­kim dzie­ciom, dla­te­go czę­sto się nim ba­wi­ły.

 (1.2) Wy­pi­łam wcze­śniej trzy piwa, więc wpa­dłam w pa­ni­kę, gdy mi­li­cjant kazał mi dmuch­nąć w ba­lo­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balonowy

 rzecz. balonek mrz., balon mrz., balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary


balonikowanie

za­bieg lecz­ni­czy ma­ją­cy na celu udroż­nie­nie i po­sze­rze­nie na­czy­nia krwio­no­śne­go; an­gio­pla­sty­ka


SJP.pl


balonikowy

→ ba­lo­nik


SJP.pl

Patrz:

balonik

baloniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fura na gu­mo­wych ko­łach

Wiktionary


balonkliwer

trój­kąt­ny ża­giel pod­no­szo­ny na szta­gu, sil­nie uwy­pu­kla­ją­cy się pod wpły­wem wia­tru, uży­wa­ny na stat­kach spor­to­wych za­miast kli­wra


SJP.pl


balonowanie

1. w me­dy­cy­nie - za­bieg po­le­ga­ją­cy na roz­sze­rza­niu świa­tła na­czy­nia krwio­no­śne­go lub innej struk­tu­ry ciała;
2. po­tocz­nie: po­tocz­nie: wy­brzu­sza­nie się lub uwy­pu­kla­nie cze­goś


SJP.pl


balonowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem balon; ba­lo­nia­sty


SJP.pl


balonowy

przy­miot­nik od: balon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­lo­nem, do­ty­czą­cy ba­lo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balonek mrz., balonówka ż., balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n., balonówa ż.

 przym. baloniarski

Wiktionary


balony

1. sta­tek po­wietrz­ny po­ru­sza­ją­cy się razem z wia­trem, skła­da­ją­cy się z po­wło­ki wy­peł­nio­nej gazem oraz gon­do­li;
2. za­baw­ka dla dzie­ci wy­ko­na­na z gumy lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, na­peł­nia­na naj­czę­ściej po­wie­trzem lub helem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) slang. ko­bie­ce pier­si

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: balon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta laska ma za­je­bi­ste ba­lo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biust, grub. melony, wulg. cyce, cycki

Wiktionary


balonówa

po­tocz­nie: guma ba­lo­no­wa, guma do żucia; ba­lo­nów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pot. guma ba­lo­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n.

 przym. balonowy, baloniarski

Wiktionary


balonówka

po­tocz­nie: guma ba­lo­no­wa, guma do żucia; ba­lo­nó­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. guma ba­lo­no­wa

 (1.2) mot. opona o sze­ro­kim prze­kro­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzia­ło się więc na tym trze­pa­ku i żuło ba­lo­nów­kę albo łu­ska­ło sło­necz­ni­ki, plu­ću­jąc ob­fi­cie łu­pi­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n.

 przym. balonowy, baloniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guma balonowa

Wiktionary


balot

1. szczel­nie za­pa­ko­wa­na pacz­ka to­wa­rów tego sa­me­go ro­dza­ju, naj­czę­ściej przez­na­czo­na do wy­sył­ki;
2. śro­do­wi­sko­wo: bela zwi­nię­tej, spra­so­wa­nej słomy, siana lub torfu;
3. daw­niej: gło­so­wa­nie za po­mo­cą gałek lub kar­tek; ba­lo­taż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szczel­nie za­pa­ko­wa­na pacz­ka z to­wa­rem jed­ne­go ro­dza­ju

 (1.2) bela spra­so­wa­nej i zwi­nię­tej słomy, siana lub ściół­ki

Wiktionary

Balot – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Côte-d’Or.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 93 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 6 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Balot pla­su­je się na 817. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 623.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalɔt, AS: balot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) balotaż

Wiktionary


balotada

w jeź­dziect­wie: pod­skok konia na tyl­nych no­gach, wy­ko­na­ny w miej­scu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. pod­skok konia w miej­scu na tyl­nych no­gach bez wierz­gnię­cia, sto­so­wa­ny w ujeż­dża­niu kla­sycz­nym i po­ka­zach jeź­dziec­kich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woj­ciech Orlik ze swoją grupą [...] wy­ko­nu­ją bar­dzo ro­zbu­do­wa­ne po­ka­zy [...]. Takie ele­men­ty jak „ba­lo­ta­da” wy­ko­ny­wa­ne są bez ogło­wia: koń po­zo­sta­je cał­ko­wi­cie wolny i ni­czym nie skrę­po­wa­ny.

Wiktionary


balotaż

1. do­dat­ko­we gło­so­wa­nie, wybór jed­ne­go z dwóch kan­dy­da­tów, któ­rzy wcze­śniej uzy­ska­li tę samą licz­bę gło­sów; do­gryw­ka;
2. daw­niej: gło­so­wa­nie za po­mo­cą gałek lub kar­tek; balot


SJP.pl

Ba­lo­taż (z jęz. franc. "bol­lo­ta­ge")

daw­niej było to tajne gło­so­wa­nie za po­mo­cą bia­łych i czar­nych kul (ewen­tu­al­nie kart) za lub prze­ciw np. przy­ję­ciu do or­ga­ni­za­cji (białe kule za, czar­ne – prze­ciw).

Obec­nie oz­na­cza spo­sób wy­bo­ru kan­dy­da­ta ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w sy­tu­a­cji, kiedy żaden z kan­dy­da­tów nie uzy­skał w trak­cie gło­so­wa­nia wy­ma­ga­nej więk­szo­ści.

Wikipedia


balotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gło­so­wa­nie przy po­mo­cy czar­nych i bia­łych kar­tek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balotaż m.

 czas. balotować

Wiktionary


balotować

1. ukła­dać w ba­lo­ty;
2. daw­niej: gło­so­wać za po­mo­cą gałek lub kar­tek


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­lo­to­wać)

 (1.1) pod­da­wać kogoś gło­so­wa­niu (ba­lo­ta­żo­wi), zwła­szcza za po­mo­cą gałek, kul lub kar­tek

 (1.2) roln. pra­so­wać i wią­zać siano, słomę lub ki­szon­ki w duże, cy­lin­drycz­ne lub pro­sto­pa­dło­ścien­ne bele (ba­lo­ty)

 (1.3) ogrod. za­bez­pie­czać bryłę ko­rze­nio­wą krze­wu lub drze­wa (zaz­wy­czaj wraz z zie­mią) po­przez owi­nię­cie jej jutą, siat­ką lub folią na czas tran­spor­tu

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) med. wy­ka­zy­wać zdol­ność do prze­mie­szcza­nia się w śro­do­wi­sku płyn­nym pod wpły­wem ude­rze­nia lub pchnię­cia pal­ca­mi, a na­stęp­nie po­wra­cać na swoje miej­sce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balotowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wotować

 (2.1) odbijać się

Wiktionary


balowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uczest­ni­cze­nie w po­tań­ców­kach, za­ba­wach to­wa­rzy­skich, za­kra­pia­nych spot­ka­niach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bal m., zabalowanie n.

 czas. balować ndk., zabalować ndk.

 przym. balowy

 przysł. balowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baletowanie, imprezowanie

Wiktionary


balować

1. bawić się na balu;
2. po­tocz­nie: bawić się, uczest­ni­czyć w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; ba­lan­go­wać, im­pre­zo­wać, ba­le­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ba­lo­wać)

 (1.1) pot. bawić się na balu

 (1.2) pot. bez­tro­sko spę­dzać czas, cho­dząc na przy­ję­cia i za­ba­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed jed­nym ze spot­kań mi­strzów Pol­ski mło­dzie­niec do póź­nej nocy ba­lo­wał ze swo­i­mi kom­pa­na­mi we wroc­ław­skich knaj­pach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabalowanie n., bal m., balowicz m., balowiczka ż., balowanie n.

 czas. zabalować dk.

 przym. balowy

Wiktionary


balowicz

1. uczest­nik za­ba­wy, im­pre­zy;
2. hu­la­ka, utra­cjusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik balu

 (1.2) osoba spę­dza­ją­ca czas na za­ba­wach i przy­ję­ciach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bal mrz.

 czas. balować ndk.

 przym. balowy

Wiktionary


balowiczka

1. uczest­nicz­ka za­ba­wy, im­pre­zy;
2. utra­cjusz­ka


SJP.pl


balownica

daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca uczę­szczać na bale, za­ba­wy


SJP.pl


balowy

przy­miot­nik od: bal (za­ba­wa ta­necz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z balem, do­ty­czą­cy balu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bi­ło się na za­mó­wie­nie: buty z cho­le­wa­mi, wy­wrot­ki, takie ba­lo­we czó­łen­ka z mię­ciu­teń­kiej skór­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bal m., balowicz m., balowiczka ż., balownik m., balownica ż., balowanie n., zabalowanie n.

 czas. balować ndk., zabalować dk.

 przysł. balowo

Wiktionary


balsa

1. drze­wo z ro­dzi­ny se­recz­ni­ko­wa­tych, któ­re­go drew­na uży­wa­no daw­niej do bu­do­wy tratw, dziś jach­tów; ogo­rzał­ka;
2. dawna trat­wa in­ka­ska, wy­ko­ny­wa­na z drew­na drze­wa o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ochro­ma la­go­pus|ref=tak., drze­wo ros­ną­ce w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej;

 (1.2) drew­no balsy (1.1)

 (1.3) trat­wa bądź łódka z drew­na balsy (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Balsa – ga­tu­nek drze­wa
  • Balsa – pro­gram do ob­słu­gi pocz­ty elek­tro­nicz­nej
  • Balsa – wieś i gmina na Wę­grzech

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Balsa jest bar­dzo lekka, lżej­sza nawet od korka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalsa, AS: balsa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balsowy

Wiktionary


balsam

1. na­tu­ral­ny rozt­wór z ży­wi­cy drzew (np. w ter­pen­ty­nie);
2. kos­me­tyk lub lek otrzy­ma­ny z ta­kie­go rozt­wo­ru;
3. coś przy­no­szą­ce­go ulgę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. kos­met. techn. pół­płyn­na mie­sza­ni­na wy­dzie­lin ro­ślin­nych;

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ny pre­pa­rat do bal­sa­mo­wa­nia zwłok

 (1.3) przen. coś lub ktoś kto ła­go­dzi, przy­no­si spo­kój

 (1.4) stpol. ży­wi­ca

 (1.5) środ. prze­stęp­cze sa­mo­gon, bim­ber

 (1.6) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oci­mum ba­si­li­cum|L.|ref=tak., ba­zy­lia po­spo­li­ta

Wiktionary

Bal­sam (łac. "bal­sa­mum", ze stgr. βάλσαμον "bal­sa­mon") – wie­loz­nacz­ne po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce na­tu­ral­ną sub­stan­cję po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go (rozt­wór żywic w olej­kach ete­rycz­nych) lub go­to­wy pre­pa­rat kos­me­tycz­ny i far­ma­ce­u­tycz­ny o cha­rak­te­rze pół­płyn­nej emul­sji przez­na­czo­nej do apli­ka­cji na skórę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam sobie bal­sam do ciała z ber­ga­mot­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalsãm, AS: balsãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsamik mrz., balsamowanie n., balsamista, balsaminka, balsamowiec

 czas. balsamować

 przym. balsamiczny, balsamowy, balsamowaty

 przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krem

 (1.3) pociecha

 (1.6) bazylia pospolita, pot. bazylia wonna, bazylek ogrodowy, bazylijka zwyczajna, bazyliszka polska

Wiktionary


balsamacja

za­bez­pie­cza­nie zwłok przed roz­kła­dem; bal­sa­mi­za­cja, ta­na­to­prak­sja, ta­na­to­prak­ty­ka


SJP.pl


balsamicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) tak, jak bal­sam; w spo­sób ła­go­dzą­cy, ko­ją­cy, przy­jem­ny lub lecz­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz., balsamowanie n.

 przym. balsamiczny

Wiktionary


balsamiczny

1. świe­ży i aro­ma­tycz­ny;
2. uspo­ka­ja­ją­cy, ko­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o przy­jem­nym za­pa­chu, aro­ma­tycz­ny, prze­sy­co­ny bal­sa­mem

 (1.2) przen. uspo­ka­ja­ją­cy, przy­no­szą­cy uko­je­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: balsãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

 czas. balsamować ndk.

 przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uspokajający

Wiktionary


balsamik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bal­sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bal­sam, lecz tylko mały bal­sa­mik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

Wiktionary


balsamina

ro­śli­na ziel­na lub pół­krzew z ro­dzi­ny nie­cierp­ko­wa­tych; nie­cier­pek ogro­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Im­pa­tiens bal­sa­mi­na|ref=tak., ro­śli­na ozdob­na o du­żych róż­no­barw­nych kwia­tach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãˈmʲĩna, AS: balsãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsaminka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niecierpek ogrodowy

Wiktionary


balsaminka

1. na­czyn­ko na wonne zioła, uży­wa­ne przez Żydów w domu i bóż­ni­cy, naj­czę­ściej w for­mie wie­życz­ki; be­sa­min­ka;
2. ro­śli­na kwia­to­wa z ro­dzi­ny nie­cierp­ko­wa­tych, upra­wia­na w ce­lach ozdob­nych; bal­sa­mi­na, nie­cier­pek bal­sa­mi­na


SJP.pl

Bal­sa­min­ka (spol­szczo­na z Be­sa­min­ka z hebr. הבשמים "be­sa­mim" – ka­dzi­dła, zioła) – li­tur­gicz­ne na­czy­nie ży­dow­skie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia won­nych ziół, zwła­szcza goź­dzi­ków, im­bi­ru, musz­ka­tu, ziela an­giel­skie­go z mir­tem, czy płat­ków róży.

Wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest w trak­cie haw­da­li – mod­lit­wy koń­czą­cej sza­bat.

Wikipedia


balsamista

osoba bal­sa­mu­ją­ca ciała zmar­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która bal­sa­mu­je zwło­ki

Wiktionary

Bal­sa­mi­sta (jap. 死化粧師 Shi­ges­ho­us­hi) – manga au­tor­stwa Mit­su­ka­zu Mi­ha­ry. Przez­na­czo­na dla osób do­ro­słych. W Pol­sce wy­da­wa­na jest przez wy­daw­nict­wo Ha­na­mi. Do tej pory uka­za­ło się sześć tomów. W 2007 roku na pod­sta­wie ko­mik­su "Bal­sa­mi­sta" pow­stał se­rial te­le­wi­zyj­ny, który wy­e­mi­to­wa­ła te­le­wiz­ja TV Tokyo. "Bal­sa­mi­sta" wy­bra­ny zo­stał mangą roku 2008 w ple­bi­scy­cie por­ta­li Pol­ter­ge­ist i Anime.com.pl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak przy­go­to­wa­ną mumię bal­sa­mi­ści włożą do drew­nia­nej, zdo­bio­nej trum­ny w kształ­cie czło­wie­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

:: fż. balsamistka ż.

 czas. balsamować dk.

 przym. balsamowy

Wiktionary


balsamistka

→ bal­sa­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

balsamista

balsamizacja

za­bez­pie­cza­nie zwłok przed roz­kła­dem; bal­sa­ma­cja, ta­na­to­prak­sja, ta­na­to­prak­ty­ka


SJP.pl


balsamka

bal­sam­ka ogór­ko­wa­ta - tro­pi­kal­na i sub­tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


SJP.pl

Nie mylić z: orzech mod­li­tew­ny.

Bal­sam­ka, po­man­der, jabł­ko za­pa­cho­we – nie­du­ża kulka za­pa­cho­wa, fla­ko­nik lub naj­czę­ściej sfe­rycz­ny me­ta­lo­wy po­jem­nik z dziur­ka­mi w gór­nej lub dol­nej czę­ści albo na całej po­wierzch­ni, ot­wie­ra­ny w taki spo­sób, by do środ­ka można było wło­żyć wkład za­pa­cho­wy; jako ele­ment bi­żu­te­rii no­szo­na w for­mie wi­sio­ra lub bre­lo­ka, po­pu­lar­na w wie­kach XVI–XVIII, w śred­nio­wie­czu i re­ne­san­sie czę­sto­kroć przy­sta­wia­na do nosa przez przed­sta­wi­cie­li wyż­szych warstw spo­łecz­nych obu płci w celu od­pę­dza­nia brzyd­kich za­pa­chów i ochro­ny przed za­ra­zą.

Wikipedia


balsamodrzew

daw­niej: bal­sa­mo­wiec - ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych


SJP.pl


balsamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bez­pie­cza­nie zwłok przed roz­kła­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­e­gip­skie me­to­dy bal­sa­mo­wa­nia zwłok oka­za­ły się niez­wy­kle sku­tecz­ne.

 (1.1) No­wo­czes­ne bal­sa­mo­wa­nie, zwane przez spe­cja­li­stów ta­na­to­prak­sją, po­le­ga na wpom­po­wa­niu w żyły zmar­łe­go che­micz­nych pły­nów in­fu­zyj­nych i na­sy­ce­nia ciała środ­ka­mi che­micz­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãmɔˈvãɲɛ, AS: balsãmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsamacja ż., balsam m., balsamik m., balsamista m., zabalsamowanie n., balsamowiec mrz.

 czas. balsamować ndk., zabalsamować dk.

 przym. balsamiczny, balsamowy

 przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balsamacja, tanatopraksja

Wiktionary


balsamowaty

taki, który przy­po­mi­na bal­sam


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy bal­sam

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz.

Wiktionary


balsamować

1. za­bez­pie­czać zwło­ki przed roz­kła­dem za po­mo­cą środ­ków kon­ser­wu­ją­cych;
2. roz­pro­wa­dzać na skó­rze bal­sam - lek lub kos­me­tyk


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­ny­wać bal­sa­mo­wa­nia zwłok, czyli za­bez­pie­cze­nia ich przed roz­kła­dem za po­mo­cą spe­cjal­nych bal­sa­mów, żywic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­żyt­ni Egip­cja­nie uży­wa­li tej samej me­to­dy, aby bal­sa­mo­wać zwie­rzę­ta, jak i ludzi, co za­ska­ku­je na­u­kow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz., balsamowanie n., balsamowiec mrz., balsamista mos.

 przym. balsamiczny

Wiktionary


balsamowiec

ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Com­mip­ho­ra|ref=tak., ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Afry­ce i Bli­skim Wscho­dzie;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju bal­sa­mo­wiec (1.1)

Wiktionary

Bal­sa­mo­wiec ("Com­mip­ho­ra") – ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych ("Bur­se­ra­ce­ae"). Liczy ok. 180 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Afry­ce (na tym kon­ty­nen­cie roz­prze­strze­nio­nych jest 150 ga­tun­ków), poza tym w po­łud­nio­wej Azji i w rów­ni­ko­wej czę­ści Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

 czas. balsamować ndk.

Wiktionary


balsamowy

→ bal­sam


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bal­sa­mem, do­ty­czą­cy bal­sa­mu

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy bal­sam

Wiktionary

Patrz:

balsam

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz., balsamowanie n., balsamista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) balsamiczny

Wiktionary


balsowy

od­no­szą­cy się do balsy


SJP.pl


baltazar

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bal­ta­zar – imię
  • Bal­ta­zar – ba­bi­loń­ski ksią­żę
  • Bal­ta­zar – au­to­bio­gra­fia Sła­wo­mi­ra Mroż­ka
  • Bal­ta­zar – po­e­mat Jana Ka­spro­wi­cza
  • Bal­ta­zar (1477–1507) – ksią­żę Me­klem­bur­gii
  • Bal­ta­zar (1336–1406) – mar­gra­bia Miśni i land­graf Tu­ryn­gii
  • Bal­ta­zar (1926–1997) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Bal­ta­zar (ur. 1959) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek na­u­czył Bal­ta­za­ra jeź­dzić na ro­we­rze.

 (1.1) Wtedy Bal­ta­zar prze­ra­ził się bar­dzo i kolor jego twa­rzy zmie­nił się, a jego moż­no­wład­ców ogar­nę­ło zmie­sza­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈtazar, AS: baltazar

Wiktionary


balteus

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: część uprzę­ży lub pas do no­sze­nia mie­cza


SJP.pl


balthasar

[czy­taj: BALtazar]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


baltimorczyk

[czy­taj: bol­ti­mor­czyk] miesz­ka­niec Bal­ti­mo­re (mia­sta w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bal­ti­mo­re

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baltimore n.

:: fż. baltimorka ż.

 przym. baltimorski

Wiktionary


baltimore

[czy­taj: BOLtimor] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto stanu Ma­ry­land w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Bal­ti­mo­re (wym. []) – mia­sto na wschod­nim wy­brze­żu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, naj­więk­sze w sta­nie Ma­ry­land, po­ło­żo­ne nad za­to­ką Che­sa­pe­a­ke. Leży około 60 km na pół­noc­ny wschód od Wa­szyng­to­nu, z któ­rym two­rzy wspól­ny skon­so­li­do­wa­ny ob­szar me­tro­po­li­tal­ny (CSA Bal­ti­mo­re–Was­hing­ton). Bal­ti­mo­re jest mia­stem nie­za­leż­nym (niew­cho­dzą­cym w skład żad­ne­go hrab­stwa), dla­te­go w ce­lach sta­ty­stycz­nych i ad­mi­ni­stra­cyj­nych trak­to­wa­ne jest na równi z hrab­stwem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nie­dzie­lę zwie­dzi­my ak­wa­rium w Bal­ti­mo­re.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baltimorczyk mos., baltimorka ż.

 przym. baltimorski

Wiktionary


baltimorka

[czy­taj: bol­ti­mor­ka] miesz­kan­ka Bal­ti­mo­re (mia­sta w USA)


SJP.pl


baltimorski

→ Bal­ti­mo­re [czy­taj: bol­ti­mor­ski]; bol­ti­mor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bal­ti­mo­re, do­ty­czą­cy Bal­ti­mo­re

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baltimore n., baltimorczyk mos., baltimorka ż.

Wiktionary


baltolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bal­to­lo­gii; na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy kul­tu­rę i ję­zy­ki ludów nad­bał­tyc­kich; bał­to­log, bał­ty­sta


SJP.pl


baltologia

nauka o kul­tu­rze, ję­zy­ku i hi­sto­rii ludów nad­bał­tyc­kich; bał­to­lo­gia


SJP.pl


baltona

przed­się­bior­stwo hand­lo­we


SJP.pl

Bal­to­na, właśc. Przed­się­bior­stwo Hand­lu Za­gra­nicz­ne­go „Bal­to­na” Spół­ka Ak­cyj­na – pol­ska spół­ka ak­cyj­na z sie­dzi­bą w War­sza­wie, za­ło­żo­na w 1946 roku w Gdyni. Nazwa przed­się­bior­stwa jest akro­ni­mem słów Bal (Bał­tyk) i tona (jed­nost­ka wagi to­wa­rów). Przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­je się w sprze­da­ży de­ta­licz­nej w stre­fach wol­noc­ło­wych, dzia­łal­no­ści ga­stro­no­micz­nej w por­tach lot­ni­czych i dwor­cach ko­le­jo­wych oraz za­o­pa­try­wa­niu stat­ków.

Wikipedia


baltonowski

chleb bal­to­now­ski - tra­dy­cyj­ny, pol­ski chleb pszen­no-żytni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Bal­to­ny, skle­pu bezc­ło­we­go, a w cza­sach PRL-u - skle­pu dla ma­ry­na­rzy i in­nych osób za­trud­nio­nych za gra­ni­cą, któ­re­go pro­duk­ty uwa­ża­ne były za dobre ja­ko­ścio­wo

Wiktionary


baluchiterium

wy­mar­ły bez­ro­gi no­so­ro­żec


SJP.pl


balustrada

po­ręcz opar­ta na słup­kach, sta­no­wią­ca obra­mo­wa­nie bal­ko­nu, scho­dów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­bez­pie­cze­nie, obra­mo­wa­nie bal­ko­nów, da­chów, mo­stów, scho­dów, ta­ra­sów, wia­duk­tów, itp., mon­to­wa­ne zaz­wy­czaj na kra­wę­dzi za­bez­pie­cza­ne­go ele­men­tu i czę­sto peł­nią­ce jed­no­cze­śnie funk­cję ozdob­ną;

Wiktionary

Ba­lu­stra­da – ażu­ro­we lub pełne za­bez­pie­cze­nie (ogro­dze­nie) scho­dów, ta­ra­sów, bal­ko­nów, da­chów, wia­duk­tów, mo­stów itp., mon­to­wa­ne zaz­wy­czaj na kra­wę­dzi za­bez­pie­cza­ne­go ele­men­tu i peł­nią­ce jed­no­cze­śnie funk­cję ozdob­ną. Ba­lu­stra­da może być rów­nież ażu­ro­wą prze­gro­dą po­mię­dzy po­mie­szcze­nia­mi lub wy­dzie­la­ją­cą część więk­szej prze­strze­ni (np. w ko­ścio­łach od­dzie­la pre­zbi­te­rium od nawy, ka­pli­ce od nawy).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaluˈstrada, AS: balustrada

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balustradowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barierka, poręcz, reg. śl. gelender

Wiktionary


balustradka

zdrob­nie­nie od: ba­lu­stra­da


SJP.pl


balustrado

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ba­lu­stra­da

Wiktionary


balustradowy

zwią­za­ny z ba­lu­stra­dą, do­ty­czą­cy ba­lu­stra­dy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­lu­stra­dą, do­ty­czą­cy ba­lu­stra­dy; ma­ją­cy formę ba­lu­stra­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balustrada ż.

Wiktionary


balut

fi­li­piń­ska po­tra­wa w po­sta­ci go­to­wa­ne­go pta­sie­go jaja, w któ­rym znaj­du­je się roz­wi­nię­ty za­ro­dek


SJP.pl

Balut ( balut, "Khai Luk", khmer. "Pong tea khon", Trứng vịt lộn lub Hột vịt lộn) – tra­dy­cyj­na po­tra­wa wielu kuch­ni po­łud­nio­wo-wschod­nio­az­ja­tyc­kich, zwła­szcza kuch­ni wiet­nam­skiej, la­o­tań­skiej, khmer­skiej, fi­li­piń­skiej oraz – w mniej­szym stop­niu – chiń­skiej (ści­ślej: po­łud­nio­wo­chiń­skiej).

Wikipedia


balwierka

→ bal­wierz


SJP.pl

Patrz:

balwierz

balwierski

→ bal­wierz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem bal­wie­rza, do­ty­czą­cy bal­wie­rza

Wiktionary

Patrz:

balwierz

Powiązane:

 rzecz. balwierz mos., balwierka ż.

Wiktionary


balwierz

1. daw­niej: fryz­jer wy­ko­nu­ją­cy także za­bie­gi fel­czer­skie; cy­ru­lik, bal­bierz, bar­bierz;
2. re­gio­nal­nie: fryz­jer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. fryz­jer zaj­mu­ją­cy się także m.in. rwa­niem zębów i wy­ko­nu­ją­cy za­bie­gi fel­czer­skie; Glo­ger.

 (1.2) reg. pozn. fryz­jer

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ina­czej: cy­ru­lik
  • Bal­wierz
    • Wa­len­ty­na Bal­wierz
  • Bal­wier­czak
  • Don Ki­chot (po­wieść)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do świe­żej rany nie­raz byłem wzy­wa­ny, zwła­szcza w oko­li­cy mało w me­dy­ków i bal­wie­rzy za­sob­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalvʲjɛʃ, AS: balvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balwiernia ż.

:: fż. balwierka ż.

 przym. balwierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrulik, golibroda

Wiktionary


balzac

[czy­taj: balZAK] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Honoré de Bal­zac [czy­taj: onoRE de balZAK] - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bal­zac – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Cha­ren­te
  • Cat­he­ri­ne Hen­riet­te de Bal­zac d’En­tra­gu­es (1579–1633) – fran­cu­ska ary­sto­krat­ka
  • Honoré de Bal­zac (1799–1850) – fran­cu­ski po­wie­ścio­pi­sarz
  • Jean-Louis Guez de Bal­zac (1597–1654) – fran­cu­ski pi­sarz

Wikipedia


balzak

naz­wi­sko, np. Ho­no­riusz Bal­zak (Honoré de Bal­zac, 1799-1850), pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. spol­szczo­ne naz­wi­sko fran­cu­skie­go po­wie­ścio­pi­sa­rza Bal­za­ca;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy w bi­blio­tecz­ce dwie po­wie­ści Bal­za­ka.

Wiktionary


balzakiana

wszyst­ko, co do­ty­czy życia i twór­czo­ści Bal­za­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. au­to­gra­fy i do­ku­men­ty do­ty­czą­ce Bal­za­ka

 (1.2) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z Bal­za­kiem i jego twór­czo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sali na dru­gim pię­trze pre­zen­to­wa­ne są bal­za­kia­na.

 (1.2) Wszyst­kie bal­za­kia­na bi­blio­te­ka otrzy­ma­ła w darze od wdowy po pro­fe­so­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balzakista mos., balzakowskość ż.

 przym. balzakowski

 przysł. balzakowsko

Wiktionary


balzakista

znaw­ca, mi­ło­śnik dzieł Bal­za­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. znaw­ca lub ba­dacz twór­czo­ści Bal­za­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch bal­za­ki­stów przy­je­cha­ło na kon­gres z Fran­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balzakiana lm nm., balzakowskość ż.

 przym. balzakowski

 przysł. balzakowsko

Wiktionary


balzakistka

→ bal­za­ki­sta


SJP.pl

Patrz:

balzakista

balzakowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bal­za­ka lub z nim zwią­za­ny; Bal­za­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z twór­czo­ścią Ho­no­riu­sza Bal­za­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balzakiana nmos., balzakista mos.

 przym. Balzakowski

Wiktionary


balzakowy

taki jak u Bal­za­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bal­za­ka; bal­za­kow­ski


SJP.pl


balón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lotn. balon

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk luftbalón

Wiktionary


bam

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy bicie ze­ga­ra; bim, bom, bim-bam, bim-bom


SJP.pl

Bam ( ‏بم‎) – mia­sto po­ło­żo­ne w pu­styn­nym re­jo­nie po­łud­nio­wo-wschod­nie­go Iranu, w pro­win­cji Ker­man. Znane na świe­cie dzię­ki ru­i­nom sta­ro­żyt­ne­go mia­sta "Arg-e Bam". W 2004 kra­jo­braz kul­tu­ro­wy mia­sta Bam zo­stał wpi­sa­ny na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia


bama

oł­tarz pod gołym nie­bem wznie­sio­ny ku czci ka­na­nej­skich bogów płod­no­ści


SJP.pl

Bama (hebr. "wy­ży­na") – typ ka­na­nej­skie­go sank­tu­a­rium. Zaz­wy­czaj miała po­stać sztucz­ne­go lub na­tu­ral­ne­go wzgó­rza, na szczy­cie któ­re­go usta­wio­ne były be­ty­le albo ka­mien­ne stele poś­wię­co­ne bó­stwu. Wy­ży­ny mie­wa­ły także formę ni­skie­go ka­mien­ne­go pod­wyż­sze­nia, z kil­ko­ma stop­nia­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi wej­ście.

Wikipedia


bamakijczyk

miesz­ka­niec Ba­ma­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­ma­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijt͡ʃɨk, AS: bãmaḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamako n.

:: fż. bamakijka ż.

 przym. bamakijski

Wiktionary


bamakijka

miesz­kan­ka Ba­ma­ko (sto­li­cy Mali)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­ma­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijka, AS: bãmaḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamako n.

:: fm. bamakijczyk mos.

 przym. bamakijski

Wiktionary


bamakijski

→ Ba­ma­ko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ba­ma­ko

Wiktionary

Patrz:

Bamako

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijsʲci, AS: bãmaḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamako n., bamakijczyk mos., bamakijka ż.

Wiktionary


bamako

sto­li­ca Mali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Mali;

Wiktionary

Ba­ma­ko – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Mali. Po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści kraju, nad rzeką Niger, w po­bli­żu gra­ni­cy z Gwi­neą. Współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne Ba­ma­ko to 12°39′N i 8°0′W.

Ba­ma­ko to jedno z naj­szyb­ciej za­lud­nia­ją­cych się miast na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­ma­ko jest sto­li­cą, a za­ra­zem naj­więk­szym mia­stem Mali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈmakɔ, AS: bãmako

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bamakijczyk m., bamakijka ż.

 przym. bamakijski

Wiktionary


bambara

język afry­kań­ski, uży­wa­ny głów­nie w Mali


SJP.pl

Bam­ba­ra albo Ba­ma­na – grupa et­nicz­na w Afry­ce Za­chod­niej, któ­rej przed­sta­wi­cie­le za­miesz­ku­ją ob­sza­ry w środ­ko­wym biegu Nigru – głów­nie w po­łud­nio­wo-wschod­nim Mali, gdzie sta­no­wią 31% lud­no­ści. Mniej­sze spo­łecz­no­ści Bam­ba­ra znaj­du­ją się w Gwi­nei (1% lud­no­ści), Fran­cji, Se­ne­ga­lu, Ni­grze, Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej i Ma­u­re­ta­nii. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem bam­ba­ra na­le­żą­cym do grupy mande ro­dzi­ny ni­ge­ro-kon­gij­skiej.

Wikipedia


bambaryła

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta głu­pia, ocię­ża­ła umy­sło­wo; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym);
2. ko­bie­ta gruba, otyła; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Bia­ły­stok. głu­pek, cięż­ki umysł

 (1.2) reg-pl|Bia­ły­stok., gw-pl|Rogi (po­wiat kro­śnień­ski). gru­bas

Wiktionary


bamber

1. miesz­ka­niec kilku wsi pod Poz­na­niem, po­to­mek osad­ni­ków nie­miec­kich;
2. po­tocz­nie: bo­ga­ty miesz­ka­niec wsi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań., łódź. za­moż­ny chłop, bo­ga­ty go­spo­darz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bo­ga­ty rol­nik

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. nie­miec­ki osad­nik, wie­śniak po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go;

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, pry­mi­tyw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

 (1.1) Po­sze­dłech do bam­bra i ku­piołch cet­nar mą­czy­tych pyr.

 (1.2) Hajna to je srogi bam­ber, mo kupa pola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberga ż., reg-pl|Poznań|bambera. ż., gw. Górny Śląsk bamberstwo n.

 przym. bamberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk bauer, bur, gospodorz

 (1.4) prostak, gbur, burak, współcz. pogard. wieśniak

Wiktionary


bamberczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bam­ber­gu; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bam­ber­czy­kom, po­dob­nie jak innym osad­ni­kom nie­miec­kim przy­by­łym do Wiel­ko­pol­ski, za­pro­po­no­wa­no bar­dzo dobre wa­run­ki osied­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos.

:: fż. bamberka ż.

 przym. bamberski

Wiktionary


bamberg

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Niem­czech, w Ba­wa­rii;

Wiktionary

Bam­berg – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Górna Fran­ko­nia, sie­dzi­ba re­gio­nu Ober­fran­ken-West oraz po­wia­tu Bam­berg (do któ­re­go nie na­le­ży). Leży nad rzeką Re­gnitz, która w od­le­gło­ści około 7 km od cen­trum mia­sta dwoma ra­mio­na­mi ucho­dzi do Menu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bamberczyk mos., bamberka ż., bamber mos.

 przym. bamberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. daw. Bamberga

Wiktionary


bamberga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Bam­berg, mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da 324;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bam­ber­ga – mia­sto w Niem­czech
  • Bam­ber­ga – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To na ten czas da­tu­je się wspa­nia­łą da­ro­wiz­nę za­no­to­wa­ną w do­ku­men­tach klasz­to­ru św. Mi­cha­ła w Bam­ber­dze

 (1.1) W do­tych­cza­so­wej hi­sto­rio­gra­fii prze­wa­ża po­gląd, że tem­pla­riu­szy spro­wa­dził na swe zie­mie (Śląsk) ksią­żę Hen­ryk Bro­da­ty za poś­red­nict­wem swego szwa­gra Ek­ber­ta (bi­sku­pa bam­ber­skie­go) z ko­men­dy za­ko­nu ist­nie­ją­cej już wów­czas w Bam­ber­dze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bamberczyk mos., bambr mos., bamber mos., bamberka ż.

 przym. bamberski

Wiktionary


bamberka

re­gio­nal­nie:
1. osad­nicz­ka nie­miec­ka;
2. żona bo­ga­te­go go­spo­da­rza;
3. ko­bie­ta pry­mi­tyw­na, nie­o­krze­sa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bam­ber­gu; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos.

:: fm. bamberczyk mos.

 przym. bamberski

Wiktionary


bamberski

→ Bam­berg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bam­ber­giem, do­ty­czą­cy Bam­ber­gu (hist. Bam­ber­gi)

 (1.2) reg. pozn. do­ty­czą­cy bam­bra, po­tom­ka nie­miec­kich osad­ni­ków w Poz­nań­skiem

 (1.3) reg. pozn. gw-pl|Górny Śląsk. łódź. do­ty­czą­cy bo­ga­te­go chło­pa

Wiktionary

Patrz:

Bamberg

Przykłady

 (1.2) Mó­wio­no, że to bam­ber­skie chaty, bo w ten spo­sób domy bu­do­wa­li tu Niem­cy na prze­ło­mie dzie­więt­na­ste­go i dwu­dzie­ste­go wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɛrsʲci, AS: bãmbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos., bamberczyk mos., bamberka ż.

Wiktionary


bambersko

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­mie­rzo­ny po­li­czek

Wiktionary


bamberstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. duże go­spo­dar­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bamber mos.

Wiktionary


bambetle

po­tocz­nie: ma­nat­ki, rze­czy oso­bi­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rze­czy oso­bi­ste

 (1.2) sta­ro­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɛtlɛ, AS: bãmbetle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeczy, manatki, manele, klamoty

 (1.2) graty, rupiecie, starzyzna

Wiktionary


bambi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. zo­o­nim, imię je­lon­ka z bajki

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id o nu­me­rze 15845;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – ty­tu­ło­wy bo­ha­ter po­wie­ści (Bambi. Eine Le­bens­ges­chich­te aus dem Walde, 1923) Fe­li­xa Sal­te­na
  • Bambi – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 1942 roku na pod­sta­wie ww. po­wie­ści Fe­li­xa Sal­te­na
  • Bambi – nie­miec­ka na­gro­da me­dial­na
  • Bambi – pla­ne­to­i­da
  • Bambi – pol­ska ra­per­ka
  • „Bambi” – utwór Bry­ski z al­bu­mu biorę wdech (hi­ki­ko­mo­ri)
  • „Bambi sa­ren­ka” – utwór Darii Za­wia­łow z al­bu­mu Dziew­czy­na pop

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bambizm m.

Wiktionary


bambik

ktoś słaby, po­cząt­ku­ją­cy; sła­be­usz, nie­u­dacz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) no­wi­cjusz, osoba nie­doś­wiad­czo­na

Wiktionary


bambinizm

wy­i­de­a­li­zo­wa­ne i na­iw­ne po­strze­ga­nie świa­ta przy­ro­dy; bam­bizm, bam­bi­za­cja


SJP.pl


bambino

1. po­tocz­nie: czułe, ser­decz­ne zwró­ce­nie się do ja­kiejś osoby, np. na­rze­czo­nej, dziec­ka itp.;
2. od­mia­na dyni me­lo­no­wej; bania;
3. wi­ze­ru­nek dzie­ciąt­ka Jezus;
4. śro­do­wi­sko­wo: ta­blet­ka am­fe­ta­mi­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bam­bi­no – gra­mo­fon pro­du­ko­wa­ny przez Uni­tra Fo­ni­ca
  • Bam­bi­no – nazwa po­pu­lar­nych lodów, zwią­za­ne z okre­sem PRL
  • Bam­bi­no – od­mia­na dyni me­lo­no­wej
  • Bam­bi­no – marka kos­me­ty­ków pro­du­ko­wa­nych przez Pol­le­na Uroda
  • Bam­bi­no – iko­no­gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie dzie­ciąt­ka Jezus
  • Bam­bi­no – drugi utwór mu­zycz­ny Da­li­dy, który przy­niósł jej po­pu­lar­ność
  • Bam­bi­no – rasa kotów krót­ko­wło­sych
  • Bam­bi­no – cze­ski se­rial z 1984
  • Bam­bi­no - kred­ki ołów­ko­we i świe­co­we

Wikipedia


bambizm

wy­i­de­a­li­zo­wa­ne i na­iw­ne po­strze­ga­nie świa­ta przy­ro­dy; bam­bi­nizm, bam­bi­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pejor. rze­ko­ma na­iw­na po­sta­wa wobec przy­ro­dy, bę­dą­ca za­rzu­tem w kie­run­ku osób zaj­mu­ją­cych się ochro­ną śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bambi m.

Wiktionary


bambo

po­gard­li­wie: Mu­rzyn; czar­nuch, morus, bam­bus, as­falt


SJP.pl

Bambo – wiersz dla dzie­ci Ju­lia­na Tu­wi­ma opu­bli­ko­wa­ny po raz pier­wszy w 1935 na ła­mach „Wia­do­mo­ści Li­te­rac­kich”.

Wiersz zo­stał także do­da­ny do póź­niej­szych wydań "Ele­men­ta­rza" Ma­ria­na Fal­skie­go przez­na­czo­ne­go do na­u­cza­nia po­cząt­ko­we­go.

Wikipedia


bambocjada

scen­ka ro­dza­jo­wa, zwy­kle o cha­rak­te­rze gro­te­sko­wym, w ma­lar­stwie eu­ro­pej­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. hist. gro­te­sko­wa scen­ka ro­dza­jo­wa przed­sta­wio­na na obra­zie stwo­rzo­nym w Eu­ro­pie w XVII lub XVIII wieku przez grupę tzw. bam­boc­cian­tów

 (1.2) daw. żart. dzie­ło uwa­ża­ne za dzi­wacz­ne, nie­tu­zin­ko­we

 (1.3) daw. ru­basz­ny, bez­ce­re­mo­nial­ny żart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Este­ty­ka szoku wy­pra­co­wa­na przez Wertmüller wy­róż­nia­ła się na tle ca­łe­go ów­czes­ne­go kina wło­skie­go ce­cha­mi ty­po­wy­mi dla bam­bo­cja­dy […], od­mia­ny ga­tun­ko­wej, która była bar­dzo po­pu­lar­na w sztu­ce sie­dem­na­sto- i osiem­na­sto­wiecz­nej, a póź­niej stała się trwa­łym ele­men­tem wło­skie­go te­a­tru lu­do­we­go.

Wiktionary


bambosz

cie­pły, mięk­ki pan­to­fel do­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. mięk­ki, cie­pły kapeć no­szo­ny w domu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy wi­dzia­łeś może, gdzie Pim­pek zaw­lókł moje zie­lo­ne bam­bo­sze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãmbɔʃ, AS: bãmboš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciap, kapeć, laczek, łapeć, papeć, papuć; zdrobn. bamboszek

Wiktionary


bamboszada

daw­niej: ru­basz­ny fi­giel, żart; bam­bo­cja­da


SJP.pl


bambosze

mięk­kie obu­wie do­mo­we


SJP.pl


bamboszek

mały bam­bosz, zwy­kle dzie­cię­cy


SJP.pl


bamboszki

mały bam­bosz, zwy­kle dzie­cię­cy


SJP.pl


bambotle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. rze­czy oso­bi­ste

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ładuj te swoje bam­bot­le i w drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɔtlɛ, AS: bãmbotle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klamoty

Wiktionary


bambrzok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pla­cek ziem­nia­cza­ny pie­czo­ny bez­poś­red­nio na piecu

Wiktionary


bambuko

w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: zro­bić kogoś w bam­bu­ko - oszu­kać kogoś, ośmie­szyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ktoś głupi (tylko we fra­ze­o­lo­gii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbukɔ, AS: bãmbuko

Wiktionary


bambus

drew­nie­ją­ca by­li­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych (traw); źdźbła do 30 cm śred­ni­cy; ro­śnie bar­dzo szyb­ko, do 1 m na dobę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bam­bu­sa|Shreb.|ref=tak., ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin tra­wia­stych o drew­nie­ją­cych ło­dy­gach, z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) bot. pot. ro­śli­na z ro­dza­ju bam­bus (1.1)

 (1.3) pot. ro­śli­na z po­dro­dzi­ny bam­bu­so­wych, po­dob­na do bam­bu­sa (1.2), jed­nak z in­ne­go ro­dza­ju

 (1.4) pot. ma­te­riał, drew­no uzy­ska­ne z bam­bu­sa (1.2) lub bam­bu­sa (1.3)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) po­gard. obraź. osoba rasy żół­tej bądź czar­nej

 (2.2) stud. stu­dent rasy żół­tej bądź czar­nej

 (2.3) uczn. ktoś głupi

Wiktionary

Bam­bus ("Bam­bu­sa" Shreb.) – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich o drew­nie­ją­cych ło­dy­gach, z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Sta­no­wi jeden z kil­ku­dzie­się­ciu ro­dza­jów zwy­cza­jo­wo okre­śla­nych mia­nem „bam­bu­sów”, wcho­dzą­cych w skład po­dro­dzi­ny bam­bu­so­wych ("Bam­bu­so­i­de­ae"). Ro­dzaj liczy ok. 150 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej czę­ści Azji, poza tym niek­tó­re ga­tun­ki są sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ne w upra­wie i rosną jako dzi­cze­ją­ce na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki bam­bu­su mogą bar­dzo szyb­ko ros­nąć.

 (2.1) Na ob­co­kra­jow­ca rodem z Czar­ne­go Lądu lecą epi­te­ty, np. "czar­nuch" lub "bam­bus".

 (2.3) Strasz­ny z cie­bie bam­bus!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãmbus, AS: bãmbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bambusowiec m., bambusówka ż., bambusowe nmos.

:: zdrobn. bambusik m.

 przym. bambusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łaskotnica

 (2.1) bambuko

Wiktionary


bambuska

→ bam­bus


SJP.pl

Patrz:

bambus

bambusowate

o ce­chach bam­bu­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


bambusowaty

o ce­chach bam­bu­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny bam­bu­so­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bambusowate nmos.

Wiktionary


bambusowe

przy­miot­nik od: bam­bus


SJP.pl

Bam­bu­so­we – po­dro­dzi­na ("Bam­bu­so­i­de­ae" Lu­erss.) ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Typem no­men­kla­to­rycz­nym jest ro­dzaj bam­bus ("Bam­bu­sa"). Na­le­ży tu w za­leż­no­ści od uję­cia 84–101 ro­dza­jów li­czą­cych 940–1320 ga­tun­ków. Gru­po­wa­ne są one w dwa ple­mio­na – "Bam­bu­se­ae" i "Oly­re­ae".

Wikipedia


bambusowiec

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ślep­co­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­tun­ki gry­zo­ni z po­dro­dzi­ny bam­bu­sow­ców (Rhi­zo­my­i­nae, daw­niej kla­sy­fi­ko­wa­nej w ran­dze ro­dzi­ny Rhi­zo­my­i­dae), w tym:
    • Bam­bu­so­wiec (gry­zoń) – (Rhi­zo­mys su­ma­tren­sis),
  • Ge­ci­nu­lus gran­tia – dzię­cioł z ro­dza­ju Ge­ci­nu­lus oraz jego pod­ga­tun­ki, przez część sy­ste­ma­ty­ków uz­na­wa­ne za odręb­ne ga­tun­ki:
    • G. (g.) gran­tia – bam­bu­so­wiec rdza­wogrz­bie­ty,
    • G. (g.) vi­ri­dis – bam­bu­so­wiec zie­lo­ny.

Wikipedia


bambusowy

przy­miot­nik od: bam­bus


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bam­bu­sem, do­ty­czą­cy bam­bu­sa, zro­bio­ny z bam­bu­sa, skła­da­ją­cy się z bam­bu­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­da­li przy tym dużo i sprze­cza­li się tro­chę, ale wresz­cie za po­mo­cą po­wro­zów, koców oraz bam­bu­so­wych drąż­ków urzą­dzi­li coś w ro­dza­ju głę­bo­kie­go, nie­ru­cho­me­go kosza, w któ­rym Nel mogła sie­dzieć lub leżeć, lecz z któ­re­go nie mogła spaść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bambus m.

:: zdrobn. bambusik m.

Wiktionary


bambusówka

bam­bu­sów­ka chiń­ska - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


SJP.pl


bambyrsko

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. wy­mie­rzo­ny po­li­czek

Wiktionary


bamian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie, w gó­rach Hin­du­kusz;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­mian – pro­win­cja w środ­ko­wym Afa­gni­sta­nie
  • Ba­mian – mia­sto w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie, sto­li­ca pro­win­cji Ba­mian

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­pro­wa­dzi­ła się z Ba­mia­nu na wios­nę 2021.

 (1.2) To w Ba­mia­nie ta­li­bo­wie wy­sa­dzi­li posąg Buddy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bamiański

Wiktionary


bamiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­mia­nem, do­ty­czą­cy Ba­mia­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamian mrz.

Wiktionary


bamoncić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bre­dzić

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. krę­cić się w gło­wie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bamontny

Wiktionary


bamontny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszo­ło­mio­ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bamoncić ndk.

Wiktionary


ban

1. w śred­nio­wie­czu (od X w.): za­rząd­ca ba­na­tu - okrę­gu woj­sko­we­go na Wę­grzech;
2. wę­gier­ski na­miest­nik w kra­jach sło­wiań­skich w okre­sie ich przy­na­leż­no­ści do Wę­gier;
3. w Ju­go­sła­wii w la­tach 1929-1941: za­rząd­ca okrę­gu (ba­no­wi­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) drob­na mo­ne­ta ru­muń­ska równa set­nej czę­ści leja;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. wę­gier­ski woj­sko­wy za­rząd­ca lub na­miest­nik;

 (2.2) hist. w Ju­go­sła­wii lat 1929–1941: za­rząd­ca pro­win­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) środ. in­form. blo­ka­da użyt­kow­ni­ka w In­ter­ne­cie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ban – jed­nost­ka in­for­ma­cji
  • ban – dawna drob­na mo­ne­ta tu­rec­ka (na­zy­wa­na rów­nież sze­lą­giem). Obec­nie drob­na mo­ne­ta ru­muń­ska i moł­daw­ska, równa 1/100 lei
  • ban – blo­ka­da użyt­kow­ni­ka w in­for­ma­ty­ce
  • ban – tytuł wład­cy
  • ban – kod ISO 639-2 ję­zy­ka ba­lij­skie­go
  • Ban – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Sălaj, w gmi­nie Bănișor
  • BAN – Buł­gar­ska Aka­de­mia Nauk – pań­stwo­wa au­to­no­micz­na or­ga­ni­za­cja uczo­nych w Buł­ga­rii
  • BAN – Bu­si­ness An­gels Net­work – sieć anio­łów biz­ne­su
  • Shi­ge­ru Ban – ja­poń­ski ar­chi­tekt
  • Ban Ki-moon – se­kre­tarz ge­ne­ral­ny ONZ

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To było bar­dzo tanie, kosz­to­wa­ło tylko 50 banów.

 (3.1) Daj bana temu wan­da­lo­wi, zanim znowu coś zni­szczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãn, AS: bãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banowy

 czas. zbanować

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. banowy

 czas. zbanować

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|rum.

 (2.1-2) etym|serb.-etym|chorw., być może z etym|tur.

 (3.1) etym|ang|ban.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ban (język angielski.) ==

wymowa.

 IPA|bæn., SAMPA|b{n.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-ban.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-ban.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Fake estate-ban.wav.

znaczenia.

czasownik

 (1.1) zakazać, zabronić

rzeczownik

 (2.1) zakaz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


bana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kolej. po­ciąg

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tram­waj

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolej

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. dwo­rzec ko­le­jo­wy

 (1.5) stpol. pła­szczyz­na na­rzę­dzia (ko­wa­dła, młota)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (gwara.) Po­ja­dy­my baną do Al­traj­chu.

 (1.4) (gwara.) Ecik po­szoł na bana po fatra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniok mos., baniorz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk banka

 (1.4) gw. Górny Śląsk banhof

Wiktionary


banach

1. w śred­nio­wie­czu (od X w.): za­rząd­ca ba­na­tu - okrę­gu woj­sko­we­go na Wę­grzech;
2. wę­gier­ski na­miest­nik w kra­jach sło­wiań­skich w okre­sie ich przy­na­leż­no­ści do Wę­gier;
3. w Ju­go­sła­wii w la­tach 1929-1941: za­rząd­ca okrę­gu (ba­no­wi­ny)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ba­nach (1910–1990) – pol­ski pi­sarz, kry­tyk ar­ty­stycz­ny, fi­lo­zof i po­dróż­nik
  • An­drzej Ka­zi­mierz Ba­nach (1944–2019) – pol­ski hi­sto­ryk nauki i wy­cho­wa­nia XVI–XX w.
  • Cze­sław Ba­nach (1931–2020) – pol­ski pe­da­gog
  • Ed Ba­nach (ur. 1960) – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik
  • Iwona Ba­nach (ur. 1960) – pol­ska pi­sar­ka i tłu­macz­ka
  • Jerzy Ba­nach (1922–2005) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki
  • Jo­an­na Ba­nach (ur. 1992) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Jo­lan­ta Ba­nach (ur. 1958) – pol­ska po­li­tyk
  • Ka­zi­mierz Ba­nach (1904–1985) – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy, pu­bli­cy­sta i pe­da­gog
  • Kor­ne­liusz Ba­nach (ur. 1994) – pol­ski siat­karz
  • Lou Ba­nach (ur. 1960) – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik
  • Łu­kasz Ba­nach → Nor­man Leto (ur. 1980) – pol­ski ar­ty­sta i pi­sarz

Wikipedia


banachewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


banachiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ta­de­usz Ba­na­chie­wicz (1882–1954) – pol­ski astro­nom
  • Ba­na­chie­wicz – kra­ter na Księ­ży­cu
  • (1286) Ba­na­chie­wi­cza – pla­ne­to­i­da pasa głów­ne­go

Wikipedia


banachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ba­na­cho­wicz (ur. 1952) – pol­ski pro­fe­sor sztuk pla­stycz­nych
  • Bo­że­na Ba­na­cho­wicz (ur. 1945) – pol­ska pie­lę­gniar­ka i dzia­łacz­ka związ­ko­wa
  • Da­riusz Ba­na­cho­wicz (ur. 1962) – pol­ski po­li­cjant
  • Eu­ge­niusz Ba­na­cho­wicz (ur. 1946) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Ewa Ba­na­cho­wicz – pol­ska bio­fi­zyk

Wikipedia


banachowski

naz­wi­sko


SJP.pl


banacki

→ Banat (kra­i­na hi­sto­rycz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­na­tem, do­ty­czą­cy Ba­na­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Banat mrz., ban mos., banat mrz., Banatyjczyk mos., Banatyjka ż., Banatczyk mos., Banatka ż., banatka ż.

 przym. bański

Wiktionary


banaczek

naz­wi­sko


SJP.pl

Ba­na­czek (ang. "Ba­na­cek") – ame­ry­kań­ski te­le­wi­zyj­ny se­rial kry­mi­nal­ny, zre­a­li­zo­wa­ny w la­tach 1972–1974 z Ge­or­ge’em Pep­par­dem w roli ty­tu­ło­we­go de­tek­ty­wa pol­skie­go po­cho­dze­nia. W Pol­sce był emi­to­wa­ny pod ko­niec lat 70. w TVP.

Wikipedia


banak

naz­wi­sko


SJP.pl


banalizacja

1. na­da­wa­nie cech ba­nal­no­ści, łat­wiz­ny, try­wial­no­ści;
2. sta­wa­nie się ba­nal­nym, pro­stym, bła­hym


SJP.pl

Ba­na­li­za­cja – tech­nicz­ne przy­sto­so­wa­nie szla­ku ko­le­jo­we­go do kur­so­wa­nia po­cią­gów po każ­dym z torów szla­ko­wych w obu kie­run­kach. Umoż­li­wia to ruch po­cią­gów po torze szla­ko­wym w kie­run­ku prze­ciw­nym do za­sad­ni­cze­go (po­tocz­nie "pod prąd") pod­czas prac mo­der­ni­za­cyj­nych, awa­rii czy też w celu wy­prze­dze­nia (lub prze­pu­szcze­nia) in­ne­go po­cią­gu.

Wikipedia


banalizm

nurt w li­te­ra­tu­rze pol­skiej, za­kła­da­ją­cy ce­lo­we pi­sa­nie nie­in­te­re­su­ją­cych tek­stów w nudny spo­sób


SJP.pl

Ba­na­lizm – ter­min Pawła Dunin-Wą­so­wi­cza, oz­na­cza­ją­cy nurt w li­te­ra­tu­rze pol­skiej prze­ja­wia­ją­cy się ce­lo­wym pi­sa­niem tek­stów nie­in­te­re­su­ją­cych w spo­sób nudny. Twór­ca ter­mi­nu dodał to hasło do ty­tu­łu pol­skie­go tłu­ma­cze­nia pracy Mi­cha­e­la Fle­is­che­ra "Over­gro­und: cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne – ten­den­cje – prądy".

Wikipedia


banalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś ba­nal­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbanalizowanie n., banał m., banalizacja ż., banalność ż., banalizm m.

 czas. banalizować ndk., zbanalizować dk.

 przym. banalny

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banalizacja

Wiktionary


banalizować

uwa­żać coś za ba­nal­ne, czy­nić coś ba­nal­nym


SJP.pl


banalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ba­nal­ny, bar­dzo pro­sty, po­spo­li­ty, oczy­wi­sty, po­zba­wio­ny ory­gi­nal­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor ba­nal­nie przed­sta­wił ten pro­blem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banalność ż.

 przym. banalny

Wiktionary


banalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­nal­nie


SJP.pl


banalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ba­nal­ny


SJP.pl


banalnieć

sta­wać się ba­nal­nym, try­wial­nym, oczy­wi­stym; po­wszed­nieć


SJP.pl


banalność

→ ba­nal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ba­nal­ne

Wiktionary

Patrz:

banalny

Powiązane:

 rzecz. banał m., banalizacja ż., banalizowanie n., zbanalizowanie n.

 czas. banalizować ndk., zbanalizować dk.

 przym. banalny

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwykłość, pospolitość, konwencjonalność, schematyczność, stereotypowość, szablonowość, tuzinkowość

Wiktionary


banalny

1. po­zba­wio­ny ory­gi­nal­no­ści; po­spo­li­ty, sza­blo­no­wy, okle­pa­ny;
2. mało zna­czą­cy, nie­i­stot­ny; błahy;
3. bar­dzo łatwy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwy­czaj­ny, prze­cięt­ny, po­zba­wio­ny ory­gi­nal­no­ści

 (1.2) błahy, mało ważny

 (1.3) bar­dzo łatwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z nudów posz­li­śmy do kina na ba­nal­ną ko­me­dię.

 (1.2) Oba­wia­łem się, że to był rak, na szczę­ście to jest ba­nal­ne scho­rze­nie.

 (1.3) Za­da­nia ma­tu­ral­ne z ma­te­ma­ty­ki były w tym roku ba­nal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈnalnɨ, AS: bãnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banał m., banalność ż., banalizowanie n.

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konwencjonalny, oklepany, pospolity, rutynowy, schematyczny, standardowy, stereotypowy, szablonowy, sztampowy, tuzinkowy, typowy, zwyczajny, zwykły

 (1.2) bagatelny, błahy, głupi, mało znaczący, nic nieznaczący, nieistotny, nieważny, niepoważny; pot. bzdurny

 (1.3) nieskomplikowany, prosty, trywialny

Wiktionary


banan

owoc tro­pi­kal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych;

 (1.2) spoż. owoc ba­na­na (1.1), po­dłuż­ny, zaz­wy­czaj żółty

 (1.3) pot. sze­ro­ki i szcze­ry uśmiech

 (1.6) środ. pałka po­li­cyj­na

 (1.7) pot. po­dłuż­ny pon­ton przy­po­mi­na­ją­cy banan (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. po­gard. młody czło­wiek po­cho­dzą­cy z bo­ga­tej ro­dzi­ny, pro­wa­dzą­cy bez­tro­ski tryb życia

Wiktionary

Banan ("Musa" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych ("Mu­sa­ce­ae" Juss.). We­dług "The Plant List" w obrę­bie tego ro­dza­ju znaj­du­je się co najm­niej 70 ga­tun­ków o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych, pod­czas gdy ko­lej­nych 5 tak­so­nów ma sta­tus ga­tun­ków nie­pew­nych (niez­we­ry­fi­ko­wa­nych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ja­li­śmy plan­ta­cja­an­ta­cje ba­na­nów.

 (1.2) Na obiad zjed­li­śmy pie­czo­ne ba­na­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnãn, AS: bãnãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananowiec mrz., bananownia ż., bananojad mzw., bananówka ż., bananówa ż.

:: zdrobn. bananik m.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figa rajska, błogosława, muza, pizang

 (1.5) ogórek, zbananowiec

 (2.1) bananowiec

Wiktionary


banana

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: banan

Wiktionary

Ba­na­na – mia­sto w za­chod­niej czę­ści De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjem sobie ba­na­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈnãna, AS: bãnãna

Wiktionary


bananek

zdrob­nie­nie od: banan


SJP.pl


bananiarnia

miej­sce ho­dow­li ba­na­nów


SJP.pl


bananik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od banan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie banan, lecz tylko mały ba­na­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananownia ż., bananowate nmos., bananówa ż., banan m., bananówka ż.

Wiktionary


bananojad

ptak afry­kań­ski; szy­szak; cheł­miak; turak


SJP.pl


bananowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, spo­ty­ka­nych w oko­li­cach zwrot­ni­ko­wych, o wiel­kich li­ściach wy­ra­sta­ją­cych z kłą­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­sa­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin tro­pi­kal­nych na­le­żą­ca do rzędu im­bi­row­ców;

Wiktionary

Ba­na­no­wa­te ("Mu­sa­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na tro­pi­kal­nych ro­ślin owo­co­wych na­le­żą­ca do rzędu im­bi­row­ców. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia 2 lub 3 ro­dza­je, w obrę­bie któ­rych wy­róż­nia się ponad 40 ga­tun­ków (we­dług niek­tó­rych ujęć ponad 80 lub 90). Wy­stę­pu­ją one w tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej czę­ści Afry­ki i Azji, na wscho­dzie się­ga­jąc po Qu­e­ens­land, Nową Gwi­neę i inne wyspy Me­la­nez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ni­by­ło­dy­ga u ba­na­no­wa­tych pow­sta­je z po­chew liści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mrz., bananik mrz., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówka ż., bananówa ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary


bananowaty

o ce­chach ba­na­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem owoc ba­na­na

 (1.2) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananownia ż., bananówa ż., bananowate nmos., banan mrz., bananówka ż.

Wiktionary


bananowiec

1. palma ba­na­no­wa;
2. sta­tek, który jest przy­sto­so­wa­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny do tran­spor­to­wa­nia ba­na­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. banan (ro­śli­na)

 (1.2) żegl. sta­tek do prze­wo­że­nia ba­na­nów (owo­ców ba­na­now­ca (1.1))

 (1.3) kulin. cia­sto z ba­na­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. młody czło­wiek pro­wa­dzą­cy „ba­na­no­wy”, bez­tro­ski tryb życia dzię­ki po­zy­cji spo­łecz­nej ro­dzi­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Palmy, ba­na­now­ce, ta­ma­ryn­dy i krze­wy ka­wo­we – wszyst­ko to rosło wokół, dom tonął w po­plą­ta­nej, zbi­tej ro­ślin­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mos./mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) banan

Wiktionary


bananownia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li palm ba­na­no­wych; doj­rze­wal­nia ba­na­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. doj­rze­wal­nia ba­na­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mrz., bananik mrz., bananowate nmos., bananowiec mrz., bananówka ż., bananówa ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary


bananowy

1. przy­miot­nik od: banan; zro­bio­ny z ba­na­nów lub po­dob­ny do ba­na­na;
2. o ko­lo­rze: taki, jak banan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­na­nów (drzew i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z ba­na­nów, z do­dat­kiem ba­na­nów

 (1.3) ma­ją­cy kolor ba­na­na: żółty o od­cie­niu zie­lon­ka­wym, jas­no­żół­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ba­na­no­we ba­to­ny są naj­lep­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãnãˈnɔvɨ, AS: bãnãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananówa ż., banan m., bananowiec m., bananownia ż., bananówka ż., bananowate nmos.

Wiktionary


bananówa

się­ga­ją­ca ziemi spód­ni­ca, uszy­ta z po­dłuż­nych ka­wał­ków ma­te­ria­łu; ba­na­nów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. spód­ni­ca uszy­ta z dłu­gich pasm ma­te­ria­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała ubra­ną ba­na­nó­wę i prze­wiew­ną blu­zecz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mzw./mrz., bananek mrz., bananik mrz., bananowate lm nm., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówka ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bananowa spódnica, bananówka

Wiktionary


bananówka

li­kier ba­na­no­wy na spi­ry­tu­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. spód­ni­ca uszy­ta z dłu­gich pasm ma­te­ria­łu

 (1.2) pot. daw. dziew­czy­na ży­ją­ca bez­tro­sko na koszt ro­dzi­ców

 (1.3) spoż. na­lew­ka ba­na­no­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka Ha­li­na chęt­nie cho­dzi­ła w ba­na­nów­kach, a dzia­dek Zby­szek w dzwo­nach.

 (1.3) Ak­sa­mit­ny ale wy­ra­zi­sty smak moc­nej ba­na­nów­ki ua­trak­cyj­ni nie­jed­no spot­ka­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mzw./mrz., bananek mrz., bananik mrz., bananowate lm nm., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówa ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bananowa spódnica, bananówa

Wiktionary


banasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


banasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


banasik

naz­wi­sko


SJP.pl


banasiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


banasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


banaszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ba­na­szak (1881–1932) – pol­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Bo­gu­sław Ba­na­szak (1955–2018) – pol­ski praw­nik
  • Ed­ward Ba­na­szak (1892–1977) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ewa Le­wic­ka-Ba­na­szak (ur. 1951) – pol­ska dzia­łacz­ka związ­ko­wa i go­spo­dar­cza
  • Ewa Ba­na­szak (ur. 1964) – pol­ska so­cjo­log
  • Grze­gorz Ba­na­szak (ur. 1958) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Hanna Ba­na­szak (ur. 1957) – pol­ska wo­ka­list­ka
  • Jerzy Ba­na­szak (ur. 1956) – pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Józef Ba­na­szak (ur. 1947) – pol­ski en­to­mo­log
  • Li­lia­na Ba­na­szak (ur. 2000) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Lud­wik Ba­na­szak (1901–1968) – pol­ski in­ży­nier, dzia­łacz go­spo­dar­czy
  • Ma­ciej Ba­na­szak (ur. 1975) – pol­ski przed­się­bior­ca i po­li­tyk

Wikipedia


banaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


banaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


banaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


banaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Ba­nasz­kie­wicz (ur. 1961) – pol­ska bry­dżyst­ka
  • Gra­ży­na Ba­nasz­kie­wicz (ur. 1953) – pol­ska re­ży­ser­ka, po­et­ka, dzien­ni­kar­ka i fo­to­gra­fik
  • Jacek Ba­nasz­kie­wicz (ur. 1947) – pol­ski hi­sto­ryk me­die­wi­sta
  • Marek Ba­nasz­kie­wicz (1956–2000) – pol­ski pił­karz
  • Marek Ba­nasz­kie­wicz – pol­ski astro­nom
  • Sta­ni­sław Ba­nasz­kie­wicz (ur. 1932) – pol­ski che­mik
  • Te­les­for Ba­nasz­kie­wicz (1908–1940) – pol­ski woj­sko­wy, pił­karz, lek­ko­at­le­ta, eko­no­mi­sta i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wac­ław Ba­nasz­kie­wicz (1872–1931) – pol­ski woj­sko­wy
  • Wła­dy­sław Ba­nasz­kie­wicz (1902–1944) – pol­ski woj­sko­wy i lek­ko­at­le­ta, bie­gacz
  • Wła­dy­sław Ba­nasz­kie­wicz – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz
  • Zbi­gniew Ba­nasz­kie­wicz (ur. 1959) – pol­ski po­li­tyk i urzęd­nik pań­stwo­wy

Wikipedia


banaszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


banat

nad­gra­nicz­na pro­win­cja woj­sko­wa w śred­nio­wiecz­nych Wę­grzech, za­rzą­dza­na przez bana


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie, w po­łud­nio­wej czę­ści Wiel­kiej Ni­zi­ny Wę­gier­skiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Banat – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej czę­ści Wiel­kiej Ni­zi­ny Wę­gier­skiej, mię­dzy Du­na­jem, Cisą i jej do­pły­wem Ma­ru­szą oraz Kar­pa­ta­mi Po­łud­nio­wy­mi
  • Banat – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh

Wikipedia

Powiązane:

 przym. banacki

Wiktionary


banatka

psze­ni­ca po­cho­dze­nia wę­gier­skie­go


SJP.pl


banał

to, co jest oczy­wi­ste, po­wszech­nie znane; ko­mu­nał, tru­izm, fra­zes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­wie­dze­nie nie­ma­ją­ce głęb­szej tre­ści, ogól­nie znane

 (1.2) brak ory­gi­nal­no­ści w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­na­ły można tylko pow­ta­rzać. Ci, któ­rym uda się po­wie­dzieć coś nie­ba­nal­ne­go, prze­cho­dzą do hi­sto­rii. A to co po­wie­dzie­li, szyb­ko staje się ba­na­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnaw, AS: bãnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banalność ż., banalizacja ż., banalizowanie n.

 czas. banalizować, banalizować się

 przym. banalny

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frazes, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, slogan, stara śpiewka, truizm

 (1.2) banalność, schematyzm, stereotypowość, pospolitość, przeciętność, tuzinkowość, szablonowość

Wiktionary


banaś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Banaś (ur. 1951) – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz par­tyj­ny
  • Adam Banaś (ur. 1982) – pol­ski pił­karz
  • An­to­ni Banaś (1873–1936) – pol­ski praw­nik i po­li­tyk lu­do­wy
  • Bo­le­sław Banaś (1912–1991) – pol­ski eko­no­mi­sta i szer­mierz
  • Da­riusz Banaś (ur. 1969) – pol­ski fizyk i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Fran­ci­szek Banaś (1901–1985) – pol­ski woj­sko­wy i po­li­cjant
  • Grze­gorz Banaś (ur. 1960) – pol­ski in­ży­nier i po­li­tyk
  • Jan Banaś (ur. 1943) – pol­ski pił­karz
  • Ja­nusz Banaś (ur. 1954) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, sko­czek w dal
  • Józef Banaś (ur. 1950) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Julia Banaś (ur. 1997) – pol­ska mo­del­ka
  • Ka­ta­rzy­na Banaś (ur. 1973) – pol­ska ma­lar­ka

Wikipedia


banaśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bancerz

naz­wi­sko


SJP.pl


bancik

zdrob­nie­nie od: bant


SJP.pl


banczek

zdrob­nie­nie od: bank


SJP.pl


band

[czy­taj: bend] ze­spół mu­zycz­ny (zwła­szcza jaz­zo­wy lub roz­ryw­ko­wy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół mu­zycz­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: banda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Band – miej­sco­wość w Ira­nie, w osta­nie Azer­bej­dżan Za­chod­ni
  • Band – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Ma­ru­sza, w gmi­nie Band
  • Band – gmina w Ru­mu­nii, w okrę­gu Ma­ru­sza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chłop­cy za­ło­ży­li band, który pró­bo­wał w har­ców­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃nt, AS: bẽnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zespół

Wiktionary


band-zola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izo­la­cyj­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk izolband

Wiktionary


banda

1. grup­ka osób po­peł­nia­ją­cych czyny niez­god­ne z pra­wem;
2. po­tocz­nie: grupa, gro­ma­da osób;
3. ogro­dze­nie za­bez­pie­cza­ją­ce usta­wia­ne na zew­nętrz­nych kra­wę­dziach torów wy­ści­go­wych, sa­necz­ko­wych i lo­do­wisk;
4. li­stwa wokół stołu bi­lar­do­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza

 (1.2) przen. żart. kil­ko­ro ludzi, któ­rych łączy np. po­do­bień­stwo, za­in­te­re­so­wa­nia, prze­ży­cia, ży­ją­cych po­dob­nie

 (1.3) przen. duża i uciąż­li­wa grupa ludzi

 (1.4) ochron­na ba­rie­ra wzdłuż jezd­ni

 (1.5) sport. ochron­ne ogro­dze­nie oka­la­ją­ce miej­sce od­by­wa­nia kon­ku­ren­cji spor­to­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • banda – ele­ment stro­ju kor­po­ra­cji aka­de­mic­kich, ro­dzaj szar­fy
  • banda – ro­dzaj ścia­ny, ota­cza­ją­cej pole gry, np. w ho­ke­ja na lo­dzie, także w bi­lar­dzie. W ho­ke­ju banda ma wy­so­kość 40 cali (ok. 1 m)
  • banda – grupa ludzi, zaz­wy­czaj nie­zor­ga­ni­zo­wa­na; okre­śle­nie uży­wa­ne zaz­wy­czaj przy oma­wia­niu grup prze­stęp­czych, szcze­gól­nie mło­do­cia­nych („banda wy­rost­ków”)
  • Morze Banda – morze ot­war­te po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go
  • Wyspy Banda – wyspy w ar­chi­pe­la­gu Mo­lu­ków
  • banda – język z Mo­lu­ków
  • Banda – grupa et­nicz­na w Afry­ce Środ­ko­wej
  • Banda – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Banda – dy­strykt w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Banda – były przy­wód­ca Ma­la­wi
  • Banda – pol­ska grupa ar­ty­stycz­na z Wilna
  • Banda – pol­ska wer­sja cze­skie­go prze­bo­ju Ja­ro­mi­ra Vej­vo­dy Škoda lásky (wym. szko­da laski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy pew­ne­go razu sze­dłem na zbiór­kę har­cer­ską, za­a­ta­ko­wa­ła mnie banda.

 (1.2) Do­sko­na­le na­da­je się do dzi­kich plą­sów o za­cho­dzie słoń­ca, we­spół w ze­spół z bandą przy­ja­ciół na dobre i na złe.

 (1.3) Banda idio­tów gra w piłkę przed moimi drzwia­mi!

 (1.5) W ubie­głym ty­god­niu w lidze szwedz­kiej Ro­sja­nin do­pro­wa­dził do ka­ram­bo­lu, który gdyby nie dmu­cha­na banda skoń­czył­by się tra­gicz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnda, AS: bãnda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandzior m., bandytka ż.

 przym. bandycki

 (1.4-5)

 rzecz. bandaż m., banderola ż., bandażowanie n., zabandażowanie n.

 czas. bandażować ndk., zabandażować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gang, szajka

 (1.2) grupa, paczka, towarzystwo

 (1.3) hałastra, horda, wataha, zgraja

Wiktionary


bandama

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dam­ka, ban­dan­na, ban­da­na


SJP.pl

Ban­da­ma – rzeka w Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej, obok Komoé i Sas­san­dry jedna z trzech naj­waż­niej­szych rzek kraju.

Ma dłu­gość ok. 700 km (od źró­deł Bia­łej Ban­da­my), a po­wierzch­nia jej do­rze­cza wy­no­si 97 tys. km². Ucho­dzi do Za­to­ki Gwi­nej­skiej.

W środ­ko­wym biegu rzeki znaj­du­je się elek­trow­nia wodna i zbior­nik re­ten­cyj­ny Kos­sou.

Wikipedia


bandamka

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dan­na, ban­da­na, ban­da­ma


SJP.pl


bandana

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dam­ka, ban­dan­na, ban­da­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wzo­rzy­sta chust­ka no­szo­na na szyi, twa­rzy lub na gło­wie;

Wiktionary

Ban­da­na – trój­kąt­na lub kwa­dra­to­wa chu­sta o dużym wy­bo­rze ko­lo­rów za­kła­da­na na głowę lub szyję, wią­za­na zaz­wy­czaj na karku. Ma ona cha­rak­ter ochron­ny lub de­ko­ra­cyj­ny.

Ban­da­ny wy­stę­pu­ją czę­sto w róż­nych kul­tu­rach i re­li­giach, głów­nie wśród ko­biet: or­to­dok­syj­nych ży­dó­wek, mu­zuł­ma­nek oraz or­to­dok­syj­nych chrze­ści­ja­nek (na przy­kład ami­szek). Są także po­pu­lar­ne wśród człon­ków kul­tu­ry hip-hopu oraz gan­gów ulicz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bãnˈdãna, AS: bãndãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandaż mrz.

Wiktionary


bandanek

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dam­ka


SJP.pl


bandanka

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dam­ka, ban­dan­na, ban­da­na, ban­da­ma


SJP.pl


bandanna

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dam­ka, ban­dan­ka, ban­da­na, ban­da­ma


SJP.pl


bandarzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


bandaż

taśma słu­żą­ca do mo­co­wa­nia opa­trun­ku, unie­ru­cho­mie­nia koń­czy­ny itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. długi pas tka­ni­ny lub dzia­ni­ny sto­so­wa­ny do owi­ja­nia na ciele z róż­nych po­wo­dów, np. mo­co­wa­nia opa­trun­ku, ochro­ny dłoni w bok­sie itp.;

 (1.2) techn. izo­lu­ją­ca lub wzmac­nia­ją­ca taśma na­kła­da­na na prze­wo­dy, rury lub po­dłuż­ne ele­men­ty kon­struk­cyj­ne

Wiktionary

Ban­daż (fr. "ban­da­ge") – płat lub wstę­ga gazy, płót­na, mu­śli­nu bądź innej tka­ni­ny, dzia­ni­ny a nawet tka­ni­no-dzia­ni­ny; sto­so­wa­ny do mo­co­wa­nia opa­trun­ków, unie­ru­cho­mie­nia koń­czy­ny lub pow­strzy­ma­nia krwa­wie­nia. W sprze­da­ży wy­stę­pu­je naj­czę­ściej w po­sta­ci rolek taśmy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z nich wspie­rał się na kuli świe­żo wy­stru­ga­nej i miał głowę prze­wią­za­ną ban­da­żem, drugi trzy­mał rękę na chust­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãndaʃ, AS: bãndaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandażowanie n., banda ż., bandana ż., bandażownica ż., bandażownictwo n.

 czas. bandażować, zabandażować, obandażować

 przym. bandażowy

Wiktionary


bandażowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) owi­ja­nie ban­da­żem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndaʒɔˈvãɲɛ, AS: bãndažovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandaż m., bandażyk m., bandażownictwo n., bandażownica ż., zabandażowanie n.

 czas. bandażować ndk., zabandażować dk.

Wiktionary


bandażować

1. za­bez­pie­czać przed usz­ko­dze­niem, zni­szcze­niem;
2. owi­jać ban­da­żem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) za­kła­dać ban­daż, owi­jać ban­da­żem

 (1.2) techn. za­bez­pie­czać rury przez owi­ja­nie ich ma­te­ria­ła­mi izo­la­cyj­ny­mi lub ochron­ny­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndaˈʒɔvat͡ɕ, AS: bãndažovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandaż m., bandażyk m., bandażownica ż., bandażownictwo n., bandażowanie n., zabandażowanie n., obandażowanie n.

 czas. zabandażować dk., obandażować dk.

 przym. bandażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opatrywać

Wiktionary


bandażownica

1. ma­szy­na do ban­da­żo­wa­nia uz­wo­jeń wir­ni­ków sil­ni­ków elek­trycz­nych;
2. torba sa­ni­ta­riu­sza woj­sko­we­go, za­wie­ra­ją­ca ma­te­ria­ły opa­trun­ko­we


SJP.pl


bandażownictwo

1. dział rze­mio­sła obej­mu­ją­cy wyt­wa­rza­nie ma­te­ria­łów i urzą­dzeń or­to­pe­dycz­nych i pro­te­tycz­nych;
2. tech­ni­ka ban­da­żo­wa­nia cho­rych


SJP.pl


bandażowy

→ ban­daż


SJP.pl

Patrz:

bandaż

bandażyk

zdrob­nie­nie od: ban­daż


SJP.pl


bandażysta

rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy czę­ści do pro­tez oraz ele­men­ty do apa­ra­tów or­to­pe­dycz­nych


SJP.pl


bandeau

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odzież. sze­ro­ka opa­ska przy­kry­wa­ją­ca biust i two­rzą­ca pro­sty de­kolt, bez ra­mią­czek, cza­sem mar­szczo­na w celu uwy­dat­nie­nia biu­stu; także bluz­ka lub su­kien­ka z takim de­kol­tem

przy­miot­nik

 (2.1) ma­ją­cy de­kolt w for­mie ban­de­au (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W naj­prost­szym wa­rian­cie sta­nik ban­de­au to po pro­stu taśma ela­stycz­ne­go ma­te­ria­łu, nie­kie­dy zmar­szczo­ne­go poś­rod­ku w celu wy­o­dręb­nie­nia pier­si. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary


bandelok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. kol­czyk z po­dłuż­nym ka­mie­niem

Wiktionary


bandeneon

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów dę­tych kla­wi­szo­wych, ro­dzaj małej har­mo­nii ręcz­nej


SJP.pl


bandera

1. flaga na stat­ku, bę­dą­ca fla­go­wym zna­kiem przy­na­leż­no­ści pań­stwo­wej i cha­rak­te­ru dzia­ła­nia;
2. prze­no­śnie: flota, ma­ry­nar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. flaga okre­śla­ją­ca przy­na­leż­ność pań­stwo­wą stat­ku wod­ne­go;

 (1.2) żegl. przy­na­leż­ność pań­stwo­wa stat­ku wod­ne­go lub floty;

Wiktionary

Ban­de­ra (z hiszp. "Ban­de­ra") – pod­sta­wo­wa flaga pod­no­szo­na na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej, okre­śla­ją­ca przy­na­leż­ność pań­stwo­wą stat­ku, w szer­szym zna­cze­niu sama przy­na­leż­ność pań­stwo­wa (np. "sta­tek ban­de­ry estoń­skiej"). Ban­de­ra ma naj­czę­ściej kształt pro­sto­ką­ta, jej ko­lo­ry­sty­ka, wzór oraz pro­por­cje wy­mia­rów okre­ślo­ne są w usta­wo­daw­stwie da­ne­go pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stat­ku pod­nie­sio­no w końcu ban­de­rę.

 (1.2) Do portu za­wi­nął sta­tek ban­de­ry pa­nam­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdɛra, AS: bãndera

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banderowy

Wiktionary

Synonimy:

 daw. pawilon

Wiktionary


banderas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­nio Ban­de­ras – aktor po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go
  • Ban­de­ras – bry­tyj­ski duet pop-roc­ko­wy
  • Bahía de Ban­de­ras (za­to­ka) – za­to­ka w Mek­sy­ku

Wikipedia


banderfał

lina słu­żą­ca do wcią­ga­nia ban­de­ry


SJP.pl


banderia

1. konny od­dział eskor­ty ho­no­ro­wej, bio­rą­cy udział w pew­nych uro­czy­sto­ściach, np. w po­wi­ta­niu zna­ko­mi­tych osób; świta konna, or­szak konny;
2. daw­niej: wę­gier­ska cho­rą­giew jazdy, wy­sta­wia­na przez króla, ma­gna­tów, mia­sta itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hipol. konna eskor­ta ho­no­ro­wa

 (1.2) daw. cho­rą­giew, sztan­dar

 (1.3) daw. hipol. wojsk. wę­gier­ska cho­rą­giew jazdy

Wiktionary


banderilla

[czy­taj: bandeRILja lub bandeRIja] mała włócz­nia uży­wa­na w cza­sie kor­ri­dy do draż­nie­nia byka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. dzi­ryt z cho­rą­giew­ką uży­wa­ny pod­czas cor­ri­dy

Wiktionary

Ban­de­ril­la (l.mn. "ban­de­ril­las") – od­mia­na hisz­pań­skiej prze­ką­ski (tapas).

Ban­de­ril­la skła­da się z pro­duk­tów na­dzia­nych na drew­nia­ny szpi­ku­lec dłu­go­ści około 10 cm (może to być wy­ka­łacz­ka). Na­dzie­wa się na niego naj­czę­ściej pikle, np. ogór­ki, oliw­ki, ce­bu­lę, pa­pry­kę chili, ale może to też być jajko lub ka­wa­łek chle­ba. Isto­tą dania jest umie­jęt­ne po­łą­cze­nie smaku kwa­śne­go (pikle) z ostrym (chili).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. banderillero m.

Wiktionary


banderillero

[czy­taj: banderilJEro lub banderiJEro] za­pa­śnik kor­ri­dy wbi­ja­ją­cy by­ko­wi ban­de­ril­lę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. uczest­nik kor­ri­dy wbi­ja­ją­cy w kark byka ban­de­ril­lę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderilla ż.

Wiktionary


banderola

1. opa­ska na pliku ban­kno­tów, świad­czą­ca, że zo­sta­ły one prze­li­czo­ne;
2. opa­ska na opa­ko­wa­niu, świad­czą­ca, że za­war­tość jest nie­na­ru­szo­na albo że ui­szczo­no cło lub po­da­tek ak­cy­zo­wy;
3. opa­ska na pa­pie­rach prze­sy­ła­nych pocz­tą;
4. or­na­ment w kształ­cie wstę­gi, zwy­kle z na­pi­sem;
5. daw­niej: pro­por­czyk, cho­rą­giew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­pie­ro­wa opa­ska na to­wa­rach, ban­kno­tach, do­ku­men­tach;

 (1.2) or­na­ment w for­mie wstę­gi, zwy­kle z od­po­wied­nim na­pi­sem, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w ma­lar­stwie śred­nio­wiecz­nym

 (1.3) daw. cho­rą­giew­ka, pro­por­czyk

Wiktionary

Ban­de­ro­la – pro­sto­kąt­na, pa­pie­ro­wa opa­ska na­kle­ja­na na opa­ko­wa­nie, świad­czą­ca o tym, że towar jest ory­gi­nal­ny i nie­na­ru­szo­ny lub jako świa­dect­wo za­pła­ce­nia przez pro­du­cen­ta lub im­por­te­ra po­dat­ku ak­cy­zo­we­go.

Wy­mia­ry ban­de­ro­li i wzory na­dru­ku za­le­żą od ro­dza­ju to­wa­ru i wy­so­ko­ści opła­co­ne­go po­dat­ku, a ga­tu­nek pa­pie­ru i sto­so­wa­na tech­ni­ka dru­kar­ska mają unie­moż­li­wiać jej sfał­szo­wa­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbãndɛˈrɔla, AS: bãnderola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderolowanie n.

:: zdrobn. banderolka ż.

 czas. banderolować ndk.

Wiktionary


banderolka

zdrob­nie­nie od: ban­de­ro­la


SJP.pl


banderolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­kła­da­nie lub na­kle­ja­nie ban­de­ro­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderola ż., banderolka ż.

 czas. banderolować ndk.

Wiktionary


banderolować

za­kła­dać na coś ban­de­ro­lę, okle­jać ban­de­ro­lą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) opa­try­wać ban­de­ro­lą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderola ż., banderolka ż., banderolowanie n.

Wiktionary


banderowiec

1. czło­nek Or­ga­ni­za­cji Ukra­iń­skich Na­cjo­na­li­stów, dzia­ła­ją­cej w cza­sie II wojny świa­to­wej;
2. po­gard­li­wie: Ukra­i­niec; ukr, ukrak, wid­larz, upad­li­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. hist. czło­nek or­ga­ni­za­cji na­cjo­na­li­stycz­nej dzia­ła­ją­cej w cza­sie II wojny świa­to­wej na Ukra­i­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ban­de­row­cy pod­da­ni ma­so­wym re­pre­sjom nie­miec­kim przesz­li je­sie­nią 1941 do kon­spi­ra­cji.

 (1.1) W lecie 1943 roku roz­po­czę­ła się na sze­ro­ką skalę lu­do­bój­cza akcja ban­de­row­ców skie­ro­wa­na prze­ciw­ko Po­la­kom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: bãnderovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banderowski

Wiktionary


banderowski

→ ban­de­ro­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. hist. zwią­za­ny ze Ste­pa­nem Ban­de­rą lub z jedną z po­wią­za­nych z nim or­ga­ni­za­cji (OUN-B, UPA);

 (1.2) polit. zwią­za­ny z kul­tem, upa­mięt­nia­niem Ste­pa­na Ban­de­ry, od­wo­łu­ją­cy się do dzie­dzict­wa po­li­tycz­ne­go po Ste­pa­nie Ban­de­rze, ban­de­ryz­mu

 (1.3) pot. pejor. zwią­za­ny z ukra­iń­skim na­cjo­na­liz­mem

Wiktionary

Patrz:

banderowiec

Powiązane:

 rzecz. banderowiec mos., banderyzm mrz.

Wiktionary


banderowy

zwią­za­ny z ban­de­rą, do­ty­czą­cy ban­de­ry


SJP.pl


banderylier

rzad­ko: za­pa­śnik kor­ri­dy wbi­ja­ją­cy by­ko­wi ban­de­ril­lę; ban­de­ril­le­ro


SJP.pl


banderyzm

sto­so­wa­nie re­to­ry­ki i sym­bo­li­ki ban­de­row­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. kult od­wo­łu­ją­cy się do dzie­dzict­wa po­li­tycz­ne­go Ste­pa­na Ban­de­ry

Wiktionary


banderówka

człon­ki­ni na­cjo­na­li­stycz­no-fa­szy­stow­skiej or­ga­ni­za­cji na Ukra­i­nie w okre­sie dru­giej wojny świa­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyz­naw­czy­ni ban­de­ryz­mu

Wiktionary


bandik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­e­ro­pus|Ogil­by|ref=tak., wy­mar­ły tor­bacz z ro­dzi­ny ban­di­ko­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sierść na grzbie­cie ban­di­ka miała kolor brą­zo­wo­po­ma­rań­czo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandikowate nmos.

Wiktionary


bandikot

ro­dzaj gry­zo­ni z po­dro­dzi­ny myszy


SJP.pl

Ban­di­kot ("Ban­di­co­ta") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia


bandikowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­e­ro­po­di­dae|Gill|ref=tak., wy­mar­ła mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych;

Wiktionary

Ban­di­ko­wa­te (Cha­e­ro­po­di­dae) – wy­mar­ła mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych (Pe­ra­me­le­morp­hia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny ban­di­ko­wa­tych za­sied­la­li Au­stra­lię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandik mzw.

Wiktionary


bandla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wstąż­ka do wło­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bandliczka ż.

Wiktionary


bandleader

[czy­taj: bend­li­der] lider ze­spo­łu mu­zycz­ne­go; band­li­der


SJP.pl


bandleaderka

→ band­le­a­der [czy­taj: band­li­der­ka]; band­li­der­ka


SJP.pl


bandliczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wstą­żecz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandla ż.

Wiktionary


bandlider

lider ze­spo­łu mu­zycz­ne­go; band­le­a­der


SJP.pl

Band­li­der (ang. "band­le­a­der") – muzyk kie­ru­ją­cy ze­spo­łem mu­zycz­nym, zwła­szcza jaz­zo­wym. Band­li­der może być za­ra­zem wo­ka­li­stą, in­stru­men­ta­li­stą lub dy­ry­gen­tem ze­spo­łu.

Do zadań band­li­de­ra może na­le­żeć kom­ple­to­wa­nie skła­du, or­ga­ni­zo­wa­nie mu­zy­ków w ze­spół, pro­wa­dze­nie prób i wy­stę­pów, dobór lub przy­go­to­wa­nie re­per­tu­a­ru oraz kształ­to­wa­nie dy­na­mi­ki, fra­zo­wa­nia i ek­spre­sji wy­ko­na­nia. W odróż­nie­niu od dy­ry­gen­ta band­li­der czę­sto wy­stę­pu­je razem z pro­wa­dzo­nym ze­spo­łem.

Wikipedia


bandliderka

→ band­li­der; band­le­a­der­ka


SJP.pl


bando

bir­mań­ska sztu­ka walki wręcz


SJP.pl


bandog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. ro­dzaj psa obron­ne­go o nie­u­jed­no­li­co­nym ge­no­ty­pie i zróż­ni­co­wa­nym wy­glą­dzie, bę­dą­cy krzy­żów­ką du­żych, wa­lecz­nych ras

Wiktionary

Ban­dog – pol­ski ze­spół hard­co­re punk, dzia­ła­ją­cy w la­tach 90.

Nazwa ze­spo­łu wy­wo­dzi się od rasy psów, które po­sia­da­ją człon­ko­wie ze­spo­łu. Człon­ko­wie ze­spo­łu są wiel­ki­mi fa­na­mi ho­ke­ja na lo­dzie, a szcze­gól­nie klubu Cra­co­via, czemu dali wyraz w pio­sen­ce "Jest so­bo­ta", która jed­nak­że nie uka­za­ła się na żad­nym ofi­cjal­nym wy­daw­nict­wie.

Wikipedia


bandolet

1. pas skó­rza­ny prze­wie­szo­ny przez ramię, uży­wa­ny przez jazdę w XVII i XVIII wieku do za­wie­sza­nia na nim lek­kiej broni pal­nej;
2. lekka broń palna no­szo­na przez jazdę w XVII i XVIII wieku na takim pasie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ban­do­let – ro­dzaj broni pal­nej uży­wa­nej w XVI i XVII w.
  • ban­do­let (ban­do­lier) – sze­ro­ki woj­sko­wy pas prze­wie­sza­ny przez ramię

Wikipedia


bandolier

daw­niej: sze­ro­ki pas skó­rza­ny prze­wie­szo­ny przez ramię, pod­trzy­mu­ją­ce broń palną albo ła­dow­ni­cę; ban­do­let


SJP.pl

Ban­do­lier, także ban­do­let (z fr. "bandoulière" – pas przez ramię) – sze­ro­ki pas no­szo­ny przez ramię (sko­śnie w po­przek tu­ło­wia), słu­żą­cy do prze­no­sze­nia amu­ni­cji. Nie­kie­dy do ban­do­lie­rów mo­co­wa­no rów­nież broń palną (zob. ban­do­let) oraz ak­ce­so­ria do jej ob­słu­gi.

Wikipedia


bandoneon

ro­dzaj har­mo­nii ręcz­nej, od­mia­na kon­cer­ty­ny; po­pu­lar­na w Ar­gen­ty­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ro­dzaj in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go z grupy ae­ro­fo­nów;

Wiktionary

Ban­do­ne­on – in­stru­ment z grupy idio­fo­nów dę­tych kla­wi­szo­wych (we­dług innej kla­sy­fi­ka­cji na­le­ży do grupy ae­ro­fo­nów), ro­dzaj har­mo­nii ręcz­nej w typie con­cer­ti­ny, czę­sto my­lo­ny z akor­de­o­nem. Po­sia­da 88 lub wię­cej gu­zi­ków i czwo­ro­kąt­ną obu­do­wę. Zbu­do­wa­ny zo­stał w 1854 roku w Niem­czech przez He­in­ri­cha Banda i od jego naz­wi­ska po­cho­dzi nazwa in­stru­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wot­nie na ban­do­ne­o­nie miano wy­ko­ny­wać re­per­tu­ar ko­ściel­ny.

 (1.1) Pier­wsze ban­do­ne­o­ny pow­sta­ły w Niem­czech.

Wiktionary


bandoneonista

muzyk gra­ją­cy na ban­do­ne­o­nie


SJP.pl


bandora

rzad­ko: lu­do­wy ukra­iń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; ban­du­ra


SJP.pl

Ban­do­ra – dawny, stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny w XVI i XVII wieku w An­glii. Wy­glą­dem przy­po­mi­na­ła du­żych roz­mia­rów cy­ta­rę, która roz­po­wszech­nio­na była w tym samym cza­sie w za­chod­nich re­gio­nach Eu­ro­py kon­ty­nen­tal­nej. Ban­do­ra miała pła­skie pudło re­zo­nan­so­we z ni­ski­mi, fa­li­sty­mi bocz­ka­mi i długą szyj­kę z me­ta­lo­wy­mi pro­ga­mi, zwień­czo­ną eso­wa­to ufor­mo­wa­ną i ozdo­bio­ną rzeź­biar­ski­mi or­na­men­ta­mi głów­ką.

Wikipedia


bandos

prze­sta­rza­łe: ro­bot­nik naj­mu­ją­cy się do pracy na roli poza miej­scem za­miesz­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zaw. na­jem­ny se­zo­no­wy ro­bot­nik rolny;

Wiktionary

Ban­dos (ban­doch, ban­dor) – dawna nazwa ro­bot­ni­ka se­zo­no­we­go wy­naj­mu­ją­ce­go się do pracy w rol­nict­wie, naj­czę­ściej latem i je­sie­nią, w oko­li­cach znacz­nie od­da­lo­nych od miej­sca za­miesz­ka­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wesz­ło do karcz­my kilku ga­li­cyj­skich ban­do­sów.

 (1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, od­mien­na od tej miej­skiej, wiej­skiej, osia­dłej. To ci, co nie przy­na­le­żą do żad­ne­go pana ani do żad­nej gminy, wa­łę­si różni, wa­ga­bun­dy, swa­wol­ni ban­do­si, bie­gu­ni róż­ne­go ro­dza­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãndɔs, AS: bãndos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. bandoska ż.

 przym. bandoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandoch

Wiktionary


bandoska

na­jem­na ro­bot­ni­ca rolna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca na roli poza miej­scem za­miesz­ka­nia

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza dziew­czy­na ze wsi

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Patrz:

bandos

Wymowa:

IPA: bãnˈdɔska, AS: bãndoska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. bandos m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zob. prostytutka.

Wiktionary


bandoski

→ ban­dos


SJP.pl

Patrz:

bandos

bandosz

naz­wi­sko


SJP.pl


bandowy

→ banda


SJP.pl

Patrz:

banda

bandrowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ban­drow­ski (1881–1966) – pol­ski pia­ni­sta i ma­larz
  • Alek­san­der Ban­drow­ski (1860–1913) – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy, tenor
  • Bro­ni­sław Ban­drow­ski (1879–1914) – pol­ski fi­lo­zof i psy­cho­log
  • Dy­mitr Ban­drow­ski (XVII/XVII w.) – łow­czy buski
  • Er­nest Ban­drow­ski (1853–1920) – pol­ski na­u­czy­ciel, che­mik, poseł i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ewa Ban­drow­ska-Tur­ska (1894–1979) – śpie­wacz­ka
  • Jan Ban­drow­ski (1928–2006) – pol­ski che­mik
  • Jerzy Ban­drow­ski (1883–1930) – pol­ski pi­sarz i dzien­ni­karz
  • Ju­liusz Ma­rian Ban­drow­ski (1855–1919) – pol­ski le­karz, dzien­ni­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ju­liusz Kaden-Ban­drow­ski (1885–1944) – pol­ski pi­sarz
  • Ka­zi­mierz Ban­drow­ski (1927–2007) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz
  • Ta­de­usz Ban­drow­ski (1895–?) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


bandrów

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl


bandtkie

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Win­cen­ty Bandt­kie (1783–1846) − pol­ski hi­sto­ryk prawa
  • Jerzy Sa­mu­el Bandt­kie (1768–1835) − pol­ski fi­lo­log i bi­blio­te­karz

Wikipedia


bandung

mia­sto w In­do­nez­ji


SJP.pl

Ban­dung – mia­sto w In­do­nez­ji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Jawa Za­chod­nia, liczy ponad 2,4 mln miesz­kań­ców, a razem z przed­mie­ścia­mi około 6 mi­lio­nów.

Wikipedia


bandura

lu­do­wy ukra­iń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny przy­po­mi­na­ją­cy lut­nię z długą szyj­ką;

 (1.2) gw-pl|Rogi (po­wiat kro­śnień­ski). ziem­niak

Wiktionary

Ban­du­ra (praw­do­po­dob­nie z gr. "pan­dó­ra" – wszyst­ko da­ją­ca) – ukra­iń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny na­le­żą­cy do chor­do­fo­nów, w któ­rym stru­ny szar­pie się pal­ca­mi lub plek­tro­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawni ban­du­rzy­ści, zwła­szcza ukra­iń­scy, de­kla­mo­wa­li przy to­wa­rzy­sze­niu ban­du­ry rap­so­dy i śpie­wa­li dumy na­ro­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdura, AS: bãndura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandurzysta m., bandurzystka ż., bandurzenie n.

:: zdrobn. bandurka ż.

 czas. bandurzyć ndk.

Wiktionary


bandurek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. mit. duch ba­gien­ny, stra­szy­dło

Wiktionary


bandurka

mała ban­du­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ban­dur­ka (1948–2022) – pol­ska ar­tyst­ka
  • Mie­czy­sław Ban­dur­ka (1927–2003) – pol­ski hi­sto­ryk i po­li­tyk
  • Zofia Ban­dur­ka (1913–1993) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka

Wikipedia


bandurski

naz­wi­sko


SJP.pl


bandurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ban­du­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bandurzyć

 rzecz. bandura ż.

Wiktionary


bandurzysta

gra­ją­cy na ban­du­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na ban­du­rze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ban­du­rzy­sta – osoba gra­ją­ca na ban­du­rze
  • Ban­du­rzy­sta – wiersz Mar­ki­ja­na Szasz­ke­wy­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawni ban­du­rzy­ści, zwła­szcza ukra­iń­scy, de­kla­mo­wa­li przy to­wa­rzy­sze­niu ban­du­ry rap­so­dy i śpie­wa­li dumy na­ro­do­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandura ż.

:: fż. bandurzystka ż.

 przym. bandurowy

 czas. bandurzyć

Wiktionary


bandurzystka

→ ban­du­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

bandurzysta

bandurzyć

cza­sow­nik

 (1.1) daw. grać, po­brzę­ki­wać na ban­du­rze

 (1.2) daw. gadać, gwa­rzyć o rze­czach małej wagi i nie­mą­drych

cza­sow­nik zwrot­ny ban­du­rzyć się

 (2.1) zbie­rać się na burzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈduʒɨt͡ɕ, AS: bãndužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandura ż., bandurzysta m., bandurzenie n.

 przym. bandurowy

Wiktionary


banduński

→ Ban­dung


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ban­dun­giem, do­ty­czą­cy Ban­dun­gu

Wiktionary

Patrz:

Bandung

Powiązane:

 rzecz. Bandung mrz.

Wiktionary


bandy

ro­dzaj ho­ke­ja na lo­dzie, w któ­rym za­miast krąż­ka używa się pi­łecz­ki; hokej ro­syj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. od­mia­na ho­ke­ja;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: banda

 (2.2) M., B. i W. lm. od: band

Wiktionary

Bandy – ze­spo­ło­wa gra spor­to­wa po­dob­na do ho­ke­ja na lo­dzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãndɨ, AS: bãndy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hokej rosyjski

Wiktionary


bandycki

przy­miot­nik od: ban­dy­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ban­dy­tą, do­ty­czą­cy ban­dy­ty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy ban­dy­cie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ban­dy­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandyctwo n., bandzior mos./mzw.

 przysł. bandycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozbójniczy, zbójecki

Wiktionary


bandyctwo

1. do­ko­ny­wa­nie na­pa­dów, gra­bie­ży i mor­derstw; ban­dy­tyzm;
2. dzia­ła­nie przy­no­szą­ce lu­dziom szko­dę, za­słu­gu­ją­ce na po­tę­pie­nie i karę; ban­dy­tyzm;
3. ogół ban­dy­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ban­dy­tyzm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandytyzm m., bandyta m., bandzior mos./mzw.

 przym. bandycki

 przysł. bandycko

Wiktionary


bandyk

naz­wi­sko


SJP.pl


bandyta

zbir, czło­wiek ży­ją­cy z ban­dy­tyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek do­pu­szcza­ją­cy się cięż­kich prze­stępstw, w tym na­pa­dów i mor­derstw

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ban­dy­ta – wło­ski film w re­ży­se­rii Al­ber­ta Lat­tu­a­dy z 1946 roku
  • Ban­dy­ta – pol­ski film w re­ży­se­rii Ma­cie­ja Dej­cze­ra z 1997 roku
  • Ban­dy­ta – album Mi­cha­ła Lo­ren­ca ze ścież­ką dźwię­ko­wą do filmu fa­bu­lar­ne­go pt. Ban­dy­ta
  • Ban­dy­ta – ar­gen­tyń­ski film w re­ży­se­rii Pablo Fen­dri­ka z 2007 roku
  • Ban­dy­ta – sin­gel pol­skie­go ra­pe­ra Sobla
  • Ban­dy­ta – ka­na­dyj­ski film z 2022 roku z Jos­hem Du­ha­me­lem w roli głów­nej
  • Jed­no­rę­ki ban­dy­ta – ma­szy­na ha­zar­do­wa
  • Ro­zbój­nik
  • Ostat­ni żywy ban­dy­ta – ame­ry­kań­ski we­stern z 1993 roku
  • Ban­dy­ci – film fa­bu­lar­ny pro­duk­cji ame­ry­kań­skiej z 2001 roku
  • Ban­dy­ci czasu – bry­tyj­ska ko­me­dia fan­ta­sy z 1981
  • Uwaga! Ban­dy­ci! – film dra­ma­tycz­ny pro­duk­cji wło­skiej z 1951 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sze­ryf w mil­cze­niu pa­trzył na za­bi­te­go ban­dy­tę, po czym zdmuch­nął dym wy­do­by­wa­ją­cy się z lufy jego re­wol­we­ru i wło­żył broń do ka­bu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdɨta, AS: bãndyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banda ż., bandyctwo n., bandytyzm mrz.

:: zgrub. bandzior

 przym. bandycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandzior, oprych, opryszek, rzezimieszek, łotr, łotrzyk, zbir; przest. apasz

Wiktionary


bandyterka

po­tocz­nie:
1. ban­dyc­kie po­stę­po­wa­nie;
2. ogół ban­dy­tów


SJP.pl


bandytka

→ ban­dy­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ban­dy­ta

Wiktionary

Patrz:

bandyta

bandytyzm

ban­dyct­wo;
1. do­ko­ny­wa­nie na­pa­dów, gra­bie­ży i mor­derstw;
2. dzia­ła­nie przy­no­szą­ce lu­dziom szko­dę, za­słu­gu­ją­ce na po­tę­pie­nie i karę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie cięż­kich prze­stępstw, w tym za­bójstw i ro­zbo­jów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banda ż., bandyctwo n., bandyta m., bandzior m.

 przym. bandycki

 przysł. bandycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozbójnictwo; pot. bandyctwo

Wiktionary


bandzioch

po­tocz­nie: brzuch; bań­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioch, wan­cioł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­ków. brzuch

 (1.2) gw. wię­zien­na brzuch, żo­łą­dek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. więzienna ambasada, bebech, samara

Wiktionary


bandzior

zło­czyń­ca, ga­ga­tek, opry­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. ban­dy­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. mot. Fiat 125

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch ban­dzio­rów ukra­dło mi sa­mo­chód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲd͡ʑɔr, AS: bãńʒ́or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandyctwo n.

 przym. bandycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandyta, oprych, opryszek, rzezimieszek, zbir

Wiktionary


bandziorek

→ ban­dzior


SJP.pl

Patrz:

bandzior

bandziorka

→ ban­dzior


SJP.pl

Patrz:

bandzior

bandziorski

→ ban­dzior


SJP.pl

Patrz:

bandzior

bandziorstwo

do­ko­ny­wa­nie aktów prze­mo­cy, ro­zbo­jów, mor­derstw; ban­dy­tyzm


SJP.pl


bandż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek osza­ła­mia­ją­cy po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bendź, blekot

Wiktionary


bandżi

ska­ka­nie z dużej wy­so­ko­ści na dłu­giej, ela­stycz­nej linie; lina uży­wa­na pod­czas ta­kich sko­ków; bun­gee; bun­gie


SJP.pl


bandżo

in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; banjo; ban­jo­la; ban­dżo­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, ma­ją­cy okrą­gły kor­pus z na­pię­tą mem­bra­ną za­miast tra­dy­cyj­ne­go pudła re­zo­nan­so­we­go oraz gryf ze stru­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ban­dżo jest cha­rak­te­ry­stycz­nym in­stru­men­tem blu­e­gras­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒɔ, AS: bãṇǯo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. banjo

Wiktionary


bandżola

in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; ban­jo­la; banjo; ban­dżo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na banjo;

Wiktionary

Ban­dżo­la, ban­dżol­ka – in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na banjo man­do­li­no­we­go; bar­dzo po­pu­lar­ny w War­sza­wie przed II wojną świa­to­wą, uży­wa­ny przez pod­wór­ko­we ka­pe­le; wy­par­ty przez gi­ta­rę.

Pudło re­zo­nan­so­we ban­dżo­li zbu­do­wa­ne jest po­dob­nie jak w tra­dy­cyj­nym banjo, na­to­miast układ strun od­po­wia­da man­do­li­nie (czte­ry pod­wój­ne stru­ny). Tech­ni­ka gry jest taka sama jak dla man­do­li­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­sarz gry­wał na ban­dżo­li i to bar­dzo do­brze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. banjola

Wiktionary


bandżul

sto­li­ca Gam­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Gam­bii;

Wiktionary

Ban­dżul (ang. "Ban­jul") – sto­li­ca i czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto Gam­bii (naj­więk­sze jest po­bli­skie mia­sto Ser­re­kun­da), usy­tu­o­wa­ne na wy­spie St. Mary (albo "Ban­jul Is­land") u uj­ścia rzeki Gam­bii do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Lud­ność mia­sta zmniej­szy­ła się w ostat­nich la­tach, obec­nie za­miesz­ku­je je 34,4 tys.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ban­dżul jest po­ło­żo­ny w za­chod­niej Gam­bii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒul, AS: bãṇǯul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandżulanin mos., bandżulanka ż.

 przym. bandżulski

Wiktionary


bandżulanin

miesz­ka­niec Ban­dżu­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ban­dżu­lu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãn͇d͡ʒuˈlãɲĩn, AS: bãṇǯulãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bandżul mrz.

:: fż. bandżulanka ż.

 przym. bandżulski

Wiktionary


bandżulanka

miesz­kan­ka Ban­dżu­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ban­dżu­lu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãn͇d͡ʒuˈlãnka, AS: bãṇǯulãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bandżul mrz.

:: fm. bandżulanin mos.

 przym. bandżulski

Wiktionary


bandżulczyk

miesz­ka­niec Ban­dżu­lu (sto­li­cy Gam­bii)


SJP.pl


bandżulka

miesz­kan­ka Ban­dżu­lu (sto­li­cy Gam­bii)


SJP.pl


bandżulski

→ Ban­dżul (sto­li­ca Gam­bii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ban­dżul

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãn͇ˈd͡ʒulsʲci, AS: bãṇǯulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bandżul m., bandżulanin m., bandżulanka ż.

Wiktionary


bandżysta

osoba gra­ją­ca na ban­dżo


SJP.pl


bandżystka

ko­bie­ta gra­ją­ca na ban­dżo


SJP.pl


banek

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych; sosna Bank­sa


SJP.pl


baner

ban­ner, re­kla­ma umie­szcza­na na stro­nie in­ter­ne­to­wej, a także za­wie­sza­na na bu­dyn­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jedna z form re­kla­my w po­sta­ci zdję­cia lub innej gra­fi­ki umie­szcza­nej na stro­nach in­ter­ne­to­wych lub na bu­dyn­kach

 (1.2) stpol. ganek, al­tan­ka, strych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnɛr, AS: bãner

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banner

Wiktionary


banerek

zdrob­nie­nie od: baner


SJP.pl


banerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. pusz­ka

 (1.2) bia­ły­stok. kon­ser­wa

Wiktionary


banerowy

→ baner; ban­ne­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ne­rem, do­ty­czą­cy ba­ne­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baner m.

Wiktionary


baneroza

po­tocz­nie: nad­miar ba­ne­rów re­kla­mo­wych


SJP.pl


bang

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos wy­strza­łu z broni pal­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bang – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Bang – grec­ki ze­spół mu­zycz­ny
  • Bang – album Anit­ty
  • Bang – album Chie­fa Keefa
  • Bang – album ze­spo­łu The Jesus Li­zard
  • Bang – sin­gel Anit­ty
  • Bang – sin­gel ze­spo­łu Gorky Park
  • Bang – sin­gel ze­spo­łu Blur
  • Bang – sin­gel Mor­tal­cia

Wikipedia


bangalur

mia­sto w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Ban­ga­lu­ru, mia­sto w po­łud­nio­wych In­diach (ofi­cjal­na nazwa do 2006 roku);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bangalurczyk mos., bangalurka ż.

 przym. bangalurski

Wiktionary


bangalurczyk

miesz­ka­niec Ban­ga­lu­ru


SJP.pl


bangalurka

miesz­kan­ka Ban­ga­lu­ru


SJP.pl


bangalurski

→ Ban­ga­lur (mia­sto w In­diach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ban­ga­lu­rem (od 2006 roku: Ben­ga­lu­ru)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangalur m./ż.

Wiktionary


banger

[czy­taj: ben­ger] prze­bo­jo­wy utwór mu­zycz­ny; hit, szla­gier


SJP.pl


bangi

sto­li­ca Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. sto­li­ca Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Bangi (Arg­hak­han­chi).

Bangi (fr. "Ban­gui") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju na za­chod­nim brze­gu rzeki Uban­gi. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1889 jako fort wojsk fran­cu­skich.

Bangi było rów­nież miej­scem dzia­łal­no­ści re­be­lian­tów i zni­szczeń spo­wo­do­wa­nych przez bunty na tle po­li­tycz­nym. Z tych po­wo­dów mia­sto w 1996 zo­sta­ło ogło­szo­ne jed­nym z naj­bar­dziej nie­bez­piecz­nych na świe­cie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲɟi, AS: bãŋʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bangijczyk mos., bangijka ż.

 przym. bangijski

Wiktionary


bangijczyk

miesz­ka­niec Bangi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec mia­sta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijt͡ʃɨk, AS: bãŋʹǵii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangi n.

:: fż. bangijka ż.

 przym. bangijski

Wiktionary


bangijka

miesz­kan­ka Bangi (sto­li­cy Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijka, AS: bãŋʹǵii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangi n.

:: fm. bangijczyk mos.

 przym. bangijski

Wiktionary


bangijski

→ Bangi (sto­li­ca Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijsʲci, AS: bãŋʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangi n., bangijczyk mos., bangijka ż.

Wiktionary


bangiowe

kras­no­rost ban­gio­wy - glon mor­ski na­le­żą­cy do rzędu ban­gio­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym m.in. do wy­ro­bu agaru, skład­ni­ków sushi


SJP.pl

Ban­gio­we ("Ban­giop­hy­ce­ae" Wettst.) – klasa kras­no­ro­stów.

Wikipedia


bangiowy

kras­no­rost ban­gio­wy - glon mor­ski na­le­żą­cy do rzędu ban­gio­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym m.in. do wy­ro­bu agaru, skład­ni­ków sushi


SJP.pl


bangkocki

→ Bang­kok (sto­li­ca Taj­lan­dii); bang­ko­kij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bang­ko­ku (sto­li­cy Taj­lan­dii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋkˈːɔt͡sʲci, AS: bãŋ•kocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangkok m., bangkokijczyk m., bangkokijka ż.

Wiktionary


bangkok

sto­li­ca Taj­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Taj­lan­dii;

Wiktionary

Bang­kok (taj. Krung Thep lub Krung Thep Ma­ha­nak­hon) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Taj­lan­dii, po­ło­żo­na przy uj­ściu rzeki Menam do Za­to­ki Taj­landz­kiej. Licz­ba lud­no­ści wy­no­si ponad 5,6 mi­lio­na[], a aglo­me­ra­cja ma około 15 mi­lio­nów. Po­łą­cze­nie az­ja­tyc­kich tra­dy­cji z no­wo­czes­ną in­fra­struk­tu­rą spra­wi­ło, że jest to jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych na świe­cie celów tu­ry­stycz­nych. W 2018 mia­sto od­wie­dzi­ło 21,98 mln tu­ry­stów – Bang­kok był naj­czę­ściej od­wie­dza­nym mia­stem na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W aglo­me­ra­cji Bang­ko­ku znaj­du­je się bar­dzo dużo te­re­nów zie­lo­nych za­pro­jek­to­wa­nych jako zie­lo­ne stre­fy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkːɔk, AS: bãŋ•kok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bangkokijczyk mos., bangkokijka ż.

 przym. bangkocki

Wiktionary


bangkokijczyk

miesz­ka­niec Bang­ko­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bang­ko­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangkok m.

:: fż. bangkokijka ż.

 przym. bangkocki

Wiktionary


bangkokijka

miesz­kan­ka Bang­ko­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bang­ko­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangkok m.

:: fż. bangkokijczyk mos.

 przym. bangkocki

Wiktionary


bangkokijski

→ Bang­kok (sto­li­ca Taj­lan­dii); bang­koc­ki


SJP.pl


bangladeski

→ Ban­gla­desz; ban­glij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ban­gla­de­szem, do­ty­czą­cy Ban­gla­de­szu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci, AS: bãŋgladesʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

 przym. banglijski, probanglijski, antybanglijski, probangladeski, antybangladeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banglijski

Wiktionary


bangladesz

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Dhace; Lu­do­wa Re­pu­bli­ka Ban­gla­de­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Dhace;

Wiktionary

Ban­gla­desz ( বাংলাদেশ), Lu­do­wa Re­pu­bli­ka Ban­gla­de­szu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, "Go­no­pro­dźa­ton­tri Ban­gla­desz") – pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Ben­gal­ską i gra­ni­czą­ce z za­cho­du, pół­no­cy i wscho­du z In­dia­mi, a na po­łud­nio­wym wscho­dzie z Mjan­mą. Jest jed­nym z naj­gę­ściej za­lud­nio­nych kra­jów świa­ta, a sto­li­cą Ban­gla­de­szu jest Dhaka (dawna Dakka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ban­gla­desz jest re­pu­bli­ką oraz człon­kiem Wspól­no­ty Na­ro­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋɡˈladɛʃ, AS: bãŋgladeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Banglijczyk mos., Banglijka ż., bangladeskość ż.

 przym. bangladeski, banglijski, probangladeski, antybangladeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Ludowa Republika Bangladeszu; hist. Pakistan Wschodni

Wiktionary


banglać

żar­to­bli­wie: dzia­łać (speł­niać swoje funk­cje)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) slang. dzia­łać, po­praw­nie funk­cjo­no­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banglanie n.

Wiktionary


banglijczyk

oby­wa­tel Ban­gla­de­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ban­gla­de­szu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baŋˈɡlij.t͡ʂɘk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz.

:: fż. Banglijka ż.

 przym. bangladeski, banglijski, probanglijski, probangladeski, antybanglijski, antybangladeski

Wiktionary


banglijka

oby­wa­tel­ka Ban­gla­de­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ban­gla­de­szu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baŋˈɡlij.ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz.

:: fm. Banglijczyk mos.

 przym. bangladeski, banglijski, probanglijski, probangladeski, antybanglijski, antybangladeski

Wiktionary


banglijski

→ Ban­gla­desz; ban­gla­de­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ban­gla­de­szem lub Ban­glij­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ban­gla­de­szu lub Ban­glij­czy­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

 przym. bangladeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bangladeski

Wiktionary


banhof

daw­niej, dziś w gwa­rze ślą­skiej: dwo­rzec ko­le­jo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dwo­rzec ko­le­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kej­sik sam bůł ban­hof, a te­roz­ki je ru­de­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bana

Wiktionary


bania

1. ku­li­sty przed­miot;
2. duże na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia pły­nów; duża bańka;
3. po­tocz­nie: dynia;
4. ro­syj­ska łaź­nia pa­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie, Ma­zu­ry, Górny Śląsk. dynia

 (1.2) pot. głowa

 (1.3) wschod­nio­e­u­ro­pej­ska łaź­nia pa­ro­wa;

 (1.4) gwara. więz. wódka

 (1.5) uczn. stud. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.6) na­czy­nie, duża bańka

 (1.7) stpol. źró­dło lecz­ni­cze

 (1.8) stpol. ko­pal­nia soli

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. gnia­zdo os lub szer­sze­ni

 (1.10) ar­chit. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ko­pu­ła

 (1.11) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. siar­czy­sty po­li­czek, mocne ude­rze­nie

 (1.12) gw-pl|Za­ol­zie. guz

 (1.13) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ła­zien­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: banie (się)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bania – ro­dzaj łaźni
  • bania – w gwa­rze pod­ha­lań­skiej: ko­pal­nia rudy
  • Bania – część wsi Sta­ni­sła­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Bania – część wsi Tar­na­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Bania – część wsi Kwi­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Szczu­ro­wa
  • Bania – część wsi La­sko­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie La­sko­wa
  • Bania – część wsi Młyn­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Bania – część wsi Sie­kier­czy­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Bania – część wsi Sow­li­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa,
  • Bania – część wsi Pcim w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Pcim
  • Bania – część wsi Cie­nia­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gry­bów
  • Bania – część wsi Stara Wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gry­bów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ale mnie bania boli po wczo­raj­szej ba­lan­dze.

 (1.4) On jest na bani. → On jest nie­trzeź­wy.

 (1.5) Niby ge­niusz, a ma gołe banie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲa, AS: bãńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banieczka ż., baniak m., bannik mos., zabaniak mrz., bańka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baniak

 (1.13) baja, wanna

Wiktionary


baniaczek

zdrob­nie­nie od: ba­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­niak

 (1.2) lwów. ka­pe­lusz, me­lo­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud­mi­ła w tro­sce o swoje pe­o­nie ku­pi­ła cały ba­nia­czek z na­wo­zem kwia­to­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniak m., zabaniak mrz.

Wiktionary


baniaczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Lwów. obi­jać się, próż­no­wać, próż­nia­czyć się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ba­nia­czyć się

 (2.1) gw-pl|Lwów. ba­nia­czyć (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­ne­mu goszcz pu­cu­je, to drugi tym­cza­sem ucze­knie, bo un si spie­szy. Un cały noc ba­nia­czył, a teraz to un nima czasu na mi­nu­ty albo pół…

 (1.1) Wicek był lek­ko­du­chem, lubił „ba­nia­czyć” i du­rzyć wszyst­kie dziew­czę­ta, które za nim prze­pa­da­ły.

 (2.1) — Ba­nia­czysz się przez całe po­po­łud­nie. Ino su­mu­jesz i su­mu­jesz — po­wie­dzia­ła babka Le­o­ka­dia, pa­trząc z tro­ską na swo­je­go dzie­więt­na­sto­let­nie­go wnuka.

 (2.1) Można by było Tru­pi­szy­na wziąć dziś na wer­de­bę, ba­nia­czyć się z nim do rana, spoić go fest, a rano pi­ja­ne­mu wy­ję­li­by­śmy list z kie­sze­ni […].

Wiktionary


baniak

1. pę­ka­ty gar­nek lub po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów;
2. po­tocz­nie: głowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży, za­my­ka­ny po­jem­nik na płyn

 (1.2) reg-pl|Kra­ków. głowa

 (1.3) pot. głowa

 (1.4) gwara. więz. głowa

 (1.5) grub. duża pierś ko­bie­ca

 (1.6) reg-pl|Kresy. gar­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec kupił dwu­dzie­sto­li­tro­wy ba­niak wody mi­ne­ral­nej.

 (1.3) Do­stał w ba­niak z całej siły.

 (1.5) Ta ko­bie­ta miała kon­kret­ne ba­nia­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲak, AS: bãńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bania ż., bańka ż., banieczka ż., baniaczek mrz., zabaniak mrz.

 czas. zabaniaczyć dk.

 przym. bańkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bania

 (1.4) gwara. więz. bańka, czapa, dekiel

 (1.5) balon, bufor, melon, zderzak

Wiktionary


baniakarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. muz. per­ku­si­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲakaʃ, AS: bãńakaš

Wiktionary


banialuka

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: bred­nia, nie­do­rzecz­ność, głup­stwo; pier­do­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. opo­wieść zmy­ślo­na, nie­praw­dzi­wa lub po­zba­wio­na sensu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ty mi za ba­nia­lu­ki opo­wia­dasz?! Prze­cież oboje wiemy, że to nie­praw­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãɲaˈluka, AS: bãńaluka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brednia, niedorzeczność, andron, trele-morele, farmazon, bzdura, duby smalone

Wiktionary


banian

1. ol­brzy­mie drze­wo z ro­dza­ju fi­go­wiec, po­cho­dzą­ce z Hi­ma­la­jów, z któ­re­go ka­na­rów wy­ra­sta­ją licz­ne ko­rze­nie przy­by­szo­we (tzw. ko­lum­no­we) ota­cza­ją­ce ma­cie­rzy­sty pień ogrom­ną ko­lum­na­dą; fi­go­wiec ben­gal­ski;
2. kasta kup­ców i hand­la­rzy hin­du­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. fi­go­wiec ben­gal­ski

Wiktionary


baniastość

→ ba­nia­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­nia­ste; cecha tych, któ­rzy są ba­nia­ści

Wiktionary

Patrz:

baniasty

Powiązane:

 przym. baniasty

 przysł. baniasto

Wiktionary


baniasty

ma­ją­cy kształt bani; ku­li­sty, pę­ka­ty, wy­pu­kły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ku­li­sty kształt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniastość ż.

Wiktionary


banica

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­ni­ca – buł­gar­skie danie
  • ba­ni­ca – 1/100 kuny – wa­lu­ty chor­wac­kiej
  • Ba­ni­ca – wieś w Buł­ga­rii
  • Ba­ni­ca – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, w gmi­nie Czasz­ka
  • Ba­ni­ca – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, w gmi­nie Stru­mi­ca
  • Ba­ni­ca – przy­sió­łek wsi Krzy­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Sę­ko­wa
  • Ba­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Uście Gor­lic­kie

Wikipedia


banicja

w śred­nio­wie­czu: kara po­le­ga­ją­ca na po­zba­wie­niu ska­za­ne­go praw pu­blicz­nych i wy­da­le­niu go poza gra­ni­ce pań­stwa; wy­gna­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karne wy­gna­nie bez prawa po­wro­tu

 (1.2) przen. wy­klu­cze­nie ze śro­do­wi­ska

Wiktionary

Ba­ni­cja (łac. "ban­ni­tio", od "ban­ni­re" – ska­zać na wy­gna­nie) – ogło­szo­ne wy­gna­nie z oj­czyz­ny. Ska­za­ny na taką karę to ba­ni­ta.

Wyrok po­zba­wiał czci i ho­no­ru oraz naj­czę­ściej do­pu­szczał bez­kar­ne za­bi­cie ba­ni­ty, gdyby po­ja­wił się na te­ry­to­rium swego kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W śred­nio­wie­czu na ba­ni­cję mógł ska­zy­wać król lub ce­sarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banit mos., banita mos., banitka ż.

Wiktionary


banicyjny

→ ba­ni­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­ni­cji

Wiktionary

Patrz:

banicja

Powiązane:

 rzecz. banita mos.

Wiktionary


baniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Banica m.

:: fm. baniczanin m.

 przym. banicki

Wiktionary


banie

bać się:
a) od­czu­wać lęk, strach;
b) być nie­spo­koj­nym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie od­wa­żać się na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. banie się.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. i W. od: ban

 (2.2) M., B. i W. lm. od: bania

Wiktionary

Zo­bacz też: Banie (żleb).

Banie (daw­niej niem. "Bahn") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Banie, nad rzeką Tywą, po­mię­dzy je­zio­ra­mi Dłu­żec (Dłu­gie Bań­skie) i Je­zio­rem Mo­sto­wym. Sie­dzi­ba gminy Banie.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: czas. bać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lękanie, obawianie

Wiktionary


banieczka

zdrob­nie­nie od: bańka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: bańka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲɛt͡ʃka, AS: bãńečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bania ż., bańka ż., baniak m.

 przym. bańkowaty

Wiktionary


baniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ba­nie­wicz (ur. 1963) – pol­ski pi­sarz fan­ta­sy
  • Do­mi­ni­ka Ba­nie­wicz (ur. 2007) – li­tew­ska za­wod­nicz­ka na­ro­do­wo­ści pol­skiej, upra­wia­ją­ca bre­a­king
  • Elż­bie­ta Ba­nie­wicz (ur. 1949) – pol­ska kry­tycz­ka te­a­tral­na
  • Mał­go­rza­ta Front­czak-Ba­nie­wicz (ur. 1960) – pol­ska le­kar­ka, ne­u­ro­bio­log i pa­to­mor­fo­log
  • Na­po­le­on Ba­nie­wicz (1904–1979) – pol­ski le­karz, ne­u­ro­log i psy­chia­tra
  • Ta­de­usz Ba­nie­wicz (1879–1974) – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, współt­wór­ca mia­sta ogro­du Pod­ko­wa Leśna, dłu­go­let­ni dy­rek­tor WKD
  • Wiera Ba­nie­wicz (1949–2020) – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa

Wikipedia


banino

ka­szub­ska wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś ka­szub­ska w gmi­nie Żu­ko­wo, w po­wie­cie kar­tu­skim, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wiktionary

Ba­ni­no (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku Ba­ni­no; Banin) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ba­ni­no". W skład so­łect­wa wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Bo­ro­wiec.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej oraz pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia NMP, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Żu­ko­wo w ar­chi­die­cez­ji gdań­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­du­je­my się z żoną w Ba­ni­nie od roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baninianin m., baninianka ż.

 przym. baniński

Wiktionary


baniocha

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ba­nio­cha – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria. Leży nad Małą (rzeka), która two­rzy ba­gien­ną do­li­nę cią­gną­cą się na po­łud­nie w stro­nę wsi Łu­gów­ka, przy dro­dze kra­jo­wej nr 79.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Ba­nio­cha-Wieś" i "Ba­nio­cha-Osied­le"

Wikipedia


baniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. ko­le­jarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. na­czy­nie spo­rych roz­mia­rów, o ob­ję­to­ści rów­nej czte­rem wia­drom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nos we wsi co drugo chał­pa, to ba­niok miesz­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banhof mrz., baniorz m., bana ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baniorz, ajzynbaniok

Wiktionary


baniopień

glon wy­stę­pu­ją­cy w przy­brzeż­nej stre­fie Pa­cy­fi­ku


SJP.pl


baniorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. ko­le­jarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bana ż., baniok mos.

Wiktionary


banioski

→ Ba­nio­cha


SJP.pl

Patrz:

Baniocha

baniowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem banię


SJP.pl


baniowy

przy­miot­nik od: bania


SJP.pl


banit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. ba­ni­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banita mos., banitka ż., banicja ż.

Wiktionary


banita

czło­wiek po­zba­wio­ny swych praw i ska­za­ny na wy­gna­nie, wy­rzu­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­wiek ska­za­ny na ba­ni­cję, wy­pę­dzo­ny z oj­czyz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲita, AS: bãńita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banicja ż., banit m.

:: fż. banitka

 czas. banitować

 przym. banicyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygnaniec; przest. ekspatriant; daw. banit

Wiktionary


banitka

→ ba­ni­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ska­za­na na ba­ni­cję, wy­pę­dzo­na z oj­czyz­ny

Wiktionary

Patrz:

banita

Powiązane:

 rzecz. banit mos., banita mos., banicja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygnanka

Wiktionary


banitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ni­to­wać.

Wiktionary


banitować

daw­niej: ska­zy­wać na wy­gna­nie z kraju


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ska­zy­wać na ba­ni­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I za ten to błąd ba­ni­tu­je­my go na za­wsze stąd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banita mos.

Wiktionary


banjan

czło­nek in­dyj­skiej kasty kup­ców


SJP.pl


banjo

[czy­taj: ban­dżo] mu­rzyń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; ban­dżo; ban­dżo­la; ban­jo­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ro­dzaj gi­ta­ry z okrą­głym pu­dłem re­zo­nan­so­wym i dłu­gim gry­fem;

Wiktionary

Banjo (ban­dżo) – mu­zycz­ny in­stru­ment stru­no­wy z grupy szar­pa­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒɔ, AS: bãṇǯo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandżo n., banjolina ż., banjola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bandżo

Wiktionary


banjola

[czy­taj: ban­dżo­la] in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; ban­dżo­la; ban­dżo; banjo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na banjo;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bard przy­gry­wał sobie na ban­jo­li i śpie­wał o Czer­nia­ko­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banjo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bandżola

Wiktionary


banjumasańskojęzyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ban­ju­ma­sań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ban­ju­ma­sań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ban­ju­ma­sań­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãnʲjũmaˈsãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bãnʹi ̯ũmasãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bank

1. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się róż­ne­go ro­dza­ju ope­ra­cja­mi pie­nięż­ny­mi; gmach tego przed­się­bior­stwa;
2. ma­ga­zyn, na­gro­ma­dze­nie cen­nych ma­te­ria­łów lub in­for­ma­cji (bank krwi, bank da­nych itp.);
3. suma sta­wek w grze ha­zar­do­wej; pula


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się fi­nan­sa­mi, w szcze­gól­no­ści udzie­la­niem kre­dy­tów, prze­cho­wy­wa­niem oszczęd­no­ści swo­ich klien­tów

 (1.2) bank. ar­chit. bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­je się sie­dzi­ba banku (1.1)

 (1.3) gry ha­zar­do­we zgro­ma­dzo­na kwota, przez­na­czo­na na wy­gra­ne

 (1.4) med. miej­sce prze­cho­wy­wa­nia or­ga­nów, tka­nek, pły­nów ustro­jo­wych itp. przez­na­czo­nych do póź­niej­szych za­bie­gów

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. ławka

 (1.6) gw. wię­zien­na pew­ność

 (1.7) gw. wię­zien­na zapas

Wiktionary

Bank – osoba praw­na wy­ko­nu­ją­ca na pod­sta­wie od­po­wied­nich zez­wo­leń dzia­łal­ność go­spo­dar­czą, po­le­ga­ją­cą na przyj­mo­wa­niu de­po­zy­tów, udzie­la­niu kre­dy­tów oraz wy­ko­ny­wa­niu in­nych czyn­no­ści okre­ślo­nych prze­pi­sa­mi prawa (w Pol­sce usta­wy Prawo ban­ko­we) i wy­mie­nio­nych w sta­tu­cie banku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W któ­rym banku ot­wo­rzy­łeś ra­chu­nek?

 (1.2) Czemu w tym banku za­wsze są takie ko­lej­ki?

 (1.3) Pani w fu­trze prze­ję­ła bank.

 (1.4) Wczo­raj do­nie­sio­no o bra­kach w banku krwi.

 (1.5) Pie­roń­skie gizdy zaś ten bank za­chach­mę­ci­li, co stoł przy fa­mi­lo­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋk, AS: bãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bankowiec mos., bankowczyni ż., bankierstwo n., bankier mos., bankierowa ż., bankierówna ż., bankierka ż., bankowanie n.

 czas. bankować ndk.

 przym. bankowy, wewnątrzbankowy, wokółbankowy, bankierski

 przysł. bankowo, na bank

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pula

Wiktionary


bank.

skrót od: ban­ko­wość, ban­ko­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


banka

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych; sosna Bank­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tram­waj

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. słoik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym kie­run­ku po­win­no się je­chać: nocną banką do Świę­to­chło­wic i po­cze­kać 10 minut na nocny 23 czy 7.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk|bana.

 (1.2) słoik, gw-pl|Bukowina. borkan

Wiktionary


banki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|bank.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Banki – część wsi An­drze­jów w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Ka­mień
  • Banki – część wsi Li­pin­ki w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Banki – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii istryj­skiej, w mie­ście Poreč
  • Banki – mia­sto we wschod­nich In­diach, w sta­nie Orisa
  • Banki – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Bańki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲci, AS: bãŋʹḱi

Wiktionary


bankiecik

zdrob­nie­nie od: ban­kiet


SJP.pl


bankier

1. wła­ści­ciel, dy­rek­tor lub li­czą­cy się ak­cjo­na­riusz banku;
2. w grach ha­zar­do­wych: gracz trzy­ma­ją­cy bank


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel lub dy­rek­tor banku

 (1.2) karc. gracz trzy­ma­ją­cy bank

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Były ban­kier zo­stał nowym pre­mie­rem Gre­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowiec m., bankierz m., bankierstwo n.

:: fż. bankierka

 przym. bankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankierka

1. wła­ści­ciel­ka, dy­rek­tor­ka lub ak­cjo­na­riusz­ka banku;
2. rzad­ko: ko­bie­ta trzy­ma­ją­ca bank w grze w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­ciel­ka, dy­rek­tor­ka lub ak­cjo­na­riusz­ka banku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowiec m., bankierz m., bankierstwo n.

:: fm. bankier mos.

 przym. bankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankierowa

→ ban­kier (daw­niej); ban­kier­ski


SJP.pl


bankierowy

→ ban­kier (daw­niej); ban­kier­ski


SJP.pl


bankierski

1. wła­ści­wy ban­kie­ro­wi, na­le­żą­cy do ban­kie­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wła­ści­cie­la lub dy­rek­to­ra banku;
2. na­le­żą­cy do osoby trzy­ma­ją­cej bank w grach ha­zar­do­wych;
3. czek ban­kier­ski - czek wy­sta­wio­ny przez bank ze wska­za­niem jako tra­sa­ta banku-ko­re­spon­den­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­kie­rem, do­ty­czą­cy ban­kie­ra; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ban­kie­rów

 (1.2) na­le­żą­cy do ban­kie­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowość ż., bankier mos., bankierka ż., bankowiec mos.

 przym. bankowy

Wiktionary


bankierstwo

1. zawód ban­kie­ra;
2. ogół ban­kie­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód ban­kie­ra

 (1.2) ogół ban­kie­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bankowiec mos., bank mrz., bankier mos., bankierka ż.

 przym. bankowy

Wiktionary


bankierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ban­kier

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲcɛʃ, AS: bãŋʹḱeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankier m., bankierka ż.

Wiktionary


bankierówna

daw­niej: córka ban­kie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka ban­kie­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz., bankowiec mos.

Wiktionary


bankiet

1. wy­staw­ne przy­ję­cie urzą­dzo­ne w celu uś­wiet­nie­nia ja­kiejś uro­czy­sto­ści lub ucz­cze­nia ja­kiejś osoby;
2. przesz­ko­da jeź­dziec­ka na hi­po­dro­mie;
3. po­tocz­nie: przy­ję­cie, pry­wat­ka, za­ba­wa;
4. nie­wy­so­ki nasyp ziemi za­bez­pie­cza­ją­cy wykop lub tor ko­le­jo­wy przed na­pły­wem wód po­wierzch­nio­wych; ban­kie­ta;
5. w bu­dow­nict­wie: naj­niż­sza część muru fun­da­men­to­we­go w grun­cie no­śnym, po­sze­rzo­na w celu lep­sze­go ro­zło­że­nia cię­ża­ru bu­dow­li na grunt; ława fun­da­men­to­wa; ban­kie­ta;
6. w oko­pach: ława ziem­na do opie­ra­nia i usta­wia­nia broni do strze­la­nia; ban­kie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­staw­ne, uro­czy­ste przy­ję­cie

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. za­ba­wa or­ga­ni­zo­wa­na na za­koń­cze­nie szko­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent urzą­dził ban­kiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋcɛt, AS: bãŋḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankietowicz m., bankietnik m., bankietowiczka ż., bankietowanie n., bankietówka ż.

 czas. bankietować ndk.

 przym. bankietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wypusknoj

Wiktionary


bankieta

ban­kiet;
1. nie­wy­so­ki nasyp ziemi za­bez­pie­cza­ją­cy wykop lub tor ko­le­jo­wy przed na­pły­wem wód po­wierzch­nio­wych;
2. w bu­dow­nict­wie: naj­niż­sza część muru fun­da­men­to­we­go w grun­cie no­śnym, po­sze­rzo­na w celu lep­sze­go ro­zło­że­nia cię­ża­ru bu­dow­li na grunt; ława fun­da­men­to­wa;
3. w oko­pach: ława ziem­na do opie­ra­nia i usta­wia­nia broni do strze­la­nia


SJP.pl


bankietka

ro­dzaj ni­skiej ła­wecz­ki bez opar­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. po­dłuż­na, niska, obita ła­wecz­ka bez opar­cia;

Wiktionary

Ban­kiet­ka – ro­dzaj mebla. Nie­wiel­ka, lekka, mięk­ko wy­ście­lo­na lub wy­pla­ta­na ławka. Ban­kiet­ka była po­zba­wio­na opar­cia, mogła po­sia­dać ni­skie po­rę­cze bocz­ne. Sie­dzi­sko spo­czy­wa­ło na czte­rech, sze­ściu lub ośmiu no­gach. Mebel bywał rzeź­bio­ny, ma­lo­wa­ny i zło­co­ny. Usta­wia­no go pod ścia­na­mi i we wnę­kach okien­nych w sa­lach ba­lo­wych i kon­cer­to­wych, w po­mie­szcze­niach re­cep­cyj­nych, ho­lach i ko­ry­ta­rzach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mu­ze­al­nej ban­kiet­ce przy­siadł ostat­ni ży­ją­cy czło­nek rządu Pol­ski Po­dziem­nej Adam Bień.

Wiktionary


bankietowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczest­ni­cze­nie w ban­kie­cie, by­wa­nie na ban­kie­tach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankiet m., bankietowicz m., bankietnik m., bankietowiczka ż.

 czas. bankietować

 przym. bankietowy

Wiktionary


bankietować

po­tocz­nie: uczest­ni­czyć w ban­kie­cie, cho­dzić na przy­ję­cia, pry­wat­ki; im­pre­zo­wać


SJP.pl


bankietowicz

1. osoba czę­sto uczest­ni­czą­ca w ban­kie­tach;
2. uczest­nik ban­kie­tu


SJP.pl


bankietowiczka

1. ko­bie­ta czę­sto uczest­ni­czą­ca w ban­kie­tach;
2. uczest­nicz­ka ban­kie­tu


SJP.pl


bankietowo-konferencyjny

or­ga­ni­zu­ją­cy ban­kie­ty i kon­fe­ren­cje, słu­żą­cy na ban­kie­ty i kon­fe­ren­cje (np. sala ban­kie­to­wo-kon­fe­ren­cyj­na)


SJP.pl


bankietowo-weselny

or­ga­ni­zu­ją­cy ban­kie­ty i we­se­la, słu­żą­cy na ban­kie­ty i we­se­la (np. oś­ro­dek ban­kie­to­wo-we­sel­ny)


SJP.pl


bankietowy

przy­miot­nik od: ban­kiet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­kie­tem, do­ty­czą­cy ban­kie­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankiet mrz., bankiecik m., bankietnik m., bankietowicz m., bankietowiczka ż., bankietowanie n.

 czas. bankietować ndk.

Wiktionary


bankietówka

1. ele­ganc­kie, bo­ga­to zdo­bio­ne ciast­ko o nie­ty­po­wych kształ­tach;
2. ser­wet­ka ban­kie­to­wa


SJP.pl

Ban­kie­tów­ka – ele­ganc­kie, bo­ga­to zdo­bio­ne ciast­ko o nie­ty­po­wych kształ­tach, uzy­ski­wa­nych przez za­sto­so­wa­nie spe­cjal­nych tac z wgłę­bie­nia­mi (gniazd­ka­mi) i wy­ci­na­ków (wy­kra­wa­czek). Pod­sta­wę sta­no­wi cien­ki blat bisz­kop­to­wy. Na to wy­kła­da się do­dat­ki, takie jak: owoce, przet­wo­ry owo­co­we, musy, kremy, cze­ko­la­da, ga­la­ret­ki, masy orze­cho­we, orze­chy, mig­da­ły, po­le­wy, żele, mar­ce­pan. Ban­kie­tów­ki są wy­ro­ba­mi oko­licz­no­ścio­wy­mi, po­da­je się je np. na wy­staw­nych przy­ję­ciach.

Wikipedia


bankiwa

ptak z ro­dzi­ny ba­żan­tów, uwa­ża­ny po­wszech­nie za przod­ka kury do­mo­wej


SJP.pl


banknocik

zdrob­nie­nie od: ban­knot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ban­knot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banknot m.

Wiktionary


banknot

pie­niądz w for­mie pa­pie­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. od­ci­nek pa­pie­ru z od­po­wied­nim na­dru­kiem, emi­to­wa­ny przez bank, ma­ją­cy okre­ślo­ną war­tość pie­nięż­ną (na­byw­czą);

Wiktionary

Ban­knot (niem. "Ban­kno­te", ang. "bank-note" – kwit ban­ko­wy) – pa­pie­ro­wy pie­niądz emi­to­wa­ny przez bank cen­tral­ny sta­no­wią­cy praw­ny śro­dek płat­ni­czy w danym kraju lub ob­sza­rze. Daw­niej ro­dzaj weks­la emi­to­wa­ne­go przez do­wol­ny bank, poś­wiad­cza­ją­cy po­sia­da­nie przez oka­zi­cie­la pew­nej war­to­ści (np. złota). Ban­kno­ty wy­par­ły z po­wszech­ne­go użyt­ku pie­nią­dze krusz­co­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na chod­ni­ku le­ża­ły roz­rzu­co­ne stu­zło­to­we ban­kno­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋknɔt, AS: bãŋknot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. banknocik m.

 przym. bankotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bilet bankowy, daw. asygnata, bankocetel, slang. fałat, motyl

Wiktionary


banknotowy

zwią­za­ny z ban­kno­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ban­kno­tem, do­ty­czą­cy ban­kno­tów

Wiktionary


banknotówka

po­tocz­nie: mały port­fel na ban­kno­ty


SJP.pl


bankofon

śro­do­wi­sko­wo: usłu­ga ban­ko­wa po­le­ga­ją­ca na moż­li­wo­ści spraw­dze­nia stanu włas­ne­go konta, pła­ce­niu ra­chun­ków lub zle­ca­niu prze­le­wów przez te­le­fon


SJP.pl


bankokracja

nie­for­mal­ne rządy ban­ków i ban­kie­rów, po­sia­da­nie przez fi­nan­sje­rę nad­mier­ne­go wpły­wu na go­spo­dar­kę i po­li­ty­kę


SJP.pl

Ban­ko­kra­cja – nie­for­mal­ne rządy ban­ków i ban­kie­rów, po­sia­da­nie przez fi­nan­sje­rę nad­mier­ne­go wpły­wu na po­li­ty­kę (głów­nie go­spo­dar­czą) pań­stwa, lub sy­stem ustro­jo­wy, w któ­rym wła­dzę jawną spra­wu­ją ban­kie­rzy.

Jako pier­wszy okre­śle­nia tego użył bry­tyj­ski poseł do par­la­men­tu Wil­liam Ful­lar­ton 10 kwiet­nia 1797 roku, ko­men­tu­jąc nim mo­no­pol Banku An­glii na ryn­kach fi­nan­so­wych Im­pe­rium Bry­tyj­skie­go.

Wikipedia


bankolinia

sy­stem umoż­li­wia­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie ope­ra­cji ban­ko­wych przez te­le­fon


SJP.pl


bankomacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ban­ko­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ban­ko­mat, lecz tylko mały ban­ko­ma­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankomat m.

Wiktionary


bankomat

ma­szy­na wy­da­ją­ca go­tów­kę po wsu­nię­ciu karty toż­sa­mo­ści w otwór i wy­bi­ciu na kla­wia­tu­rze żą­da­nej sumy oraz nu­me­ru szy­fru; cas­ho­mat, au­to­ma­tycz­ny ka­sjer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­pła­ty go­tów­ki za po­mo­cą karty płat­ni­czej;

Wiktionary

Ban­ko­mat (ang. "au­to­ma­ted tel­ler ma­chi­ne", ATM) – sa­mo­ob­słu­go­we urzą­dze­nie słu­żą­ce prze­de wszyst­kim do wy­pła­ty go­tów­ki. Obec­nie ban­ko­ma­ty służą także do dru­ko­wa­nia pot­wier­dzeń, do­star­cza­nia in­for­ma­cji o sta­nie konta, przyj­mo­wa­nia wpłat na konto itp. ope­ra­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­ła­nie ban­ko­ma­tu opie­ra się na sy­ste­mie in­for­ma­tycz­nym umoż­li­wia­ją­cym wy­mia­nę in­for­ma­cji z cen­tra­lą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkɔ̃mat, AS: bãŋkõmat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bankomatowy

 rzecz. bankomacik mrz.

Wiktionary


bankomatowy

→ ban­ko­mat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­ko­ma­tem; zwią­za­ny z ob­słu­gą ban­ko­ma­tu

Wiktionary

Patrz:

bankomat

Powiązane:

 rzecz. bankomat mrz.

Wiktionary


bankować

po­tocz­nie:
1. prze­cho­wy­wać coś w spe­cjal­nym banku, np. krew, na­sie­nie;
2. prze­pro­wa­dzać tran­sak­cje ban­ko­we


SJP.pl


bankowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bankowiec

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się ban­ko­wo­ścią, pra­cow­nik banku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik banku

Wiktionary

Ban­ko­wiec – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się pie­niędz­mi, za­rzą­dza­niem ry­zy­kiem oraz po­mo­cą klien­tom w po­zy­ska­niu ka­pi­ta­łu.

Ban­ko­wiec jest pra­cow­ni­kiem umy­sło­wym za­trud­nio­nym w banku, a praca osób za­trud­nio­nych jako ban­kow­cy po­le­gać może np. na do­ko­ny­wa­niu ope­ra­cji pie­nięż­nych, po­le­ga­ją­cych na: pro­wa­dze­niu oraz ob­słu­dze wszel­kich ra­chun­ków ban­ko­wych – tak do­ty­czą­cych osób fi­zycz­nych, co i pod­mio­tów go­spo­dar­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcesz być do­brym ban­kow­cem, mu­sisz być zo­rien­to­wa­nym w no­wych pro­duk­tach ban­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bankierka ż., bank m., bankier m., bankierowa ż., bankierówna ż., bankierczyk m., bankierstwo n.

 przym. bankowy, bankierski

Wiktionary


bankowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ban­ko­wy, zgod­nie z za­sa­da­mi ban­ko­wo­ści

 (1.2) pot. na pewno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bank mrz., bankier mos., bankierka ż.

 przym. bankowy

Wiktionary


bankowość

1. ogół spraw do­ty­czą­cych dzia­łal­no­ści ban­ków;
2. nauka o ban­ko­wych ope­ra­cjach fi­nan­so­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. bank. nauka zaj­mu­ją­ca się dzia­łal­no­ścią sek­to­ra ban­ko­we­go;

 (1.2) bank. dzia­łal­ność ban­ków i in­sty­tu­cji po­krew­nych, dzie­dzi­na go­spo­dar­ki

Wiktionary

Ban­ko­wość – nauka o przed­się­bior­stwie ban­ko­wym i jego oto­cze­niu. Zaj­mu­je się m.in. za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z funk­cjo­no­wa­niem sy­ste­mu ban­ko­we­go, pro­duk­tów i ope­ra­cji ban­ko­wych, za­rzą­dza­nia ry­zy­kiem ban­ko­wym.

Ter­min „ban­ko­wość” może od­no­sić się do sze­ro­kie­go spek­trum pod­mio­tów fi­nan­so­wych: od in­sty­tu­cji gro­ma­dzą­cych oszczęd­no­ści i udzie­la­ją­cych kre­dy­tów po ogrom­ne cen­tra fi­nan­so­we zor­ga­ni­zo­wa­ne w for­mie ban­ków ko­mer­cyj­nych w Sta­nach Zjed­no­czo­nych lub od spół­dziel­czych kas oszczęd­no­ścio­wo-miesz­ka­nio­wych po „wiel­ką czwór­kę” ban­ków ak­cyj­nych w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jurek jest wy­kła­dow­cą ban­ko­wo­ści na na­szej uczel­ni.

 (1.2) W la­tach sześć­dzie­sią­tych za­czę­ła funk­cjo­no­wać ban­ko­wość mię­dzy­na­ro­do­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz., bankier mos., bankierstwo n., bankowiec mos.

 przym. bankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankowy

1. zwią­za­ny z ban­kiem, do­ty­czą­cy jego dzia­łal­no­ści
2. po­tocz­nie: taki, który ma stu­pro­cen­to­we szan­se na re­a­li­za­cję, speł­nie­nie się; pewny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­ka­mi, do­ty­czą­cy ban­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez 10 mie­się­cy wroc­ław­skiej po­li­cji i pro­ku­ra­tu­rze nie udało się zła­pać spraw­ców kra­dzie­ży trzech mi­lio­nów zło­tych z wrzut­ni ban­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkɔvɨ, AS: bãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowość ż., bankowiec m., bankierstwo n., bankier m., bankierka ż.

 przym. przybankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankowóz

opan­ce­rzo­ny sa­mo­chód cię­ża­ro­wy do prze­wo­zu pie­nię­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opan­ce­rzo­ny po­jazd prze­wo­żą­cy pie­nią­dze, wa­lo­ry, me­ta­le, ka­mie­nie szla­chet­ne itp., któ­ry­mi obra­ca bank

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wów­czas, przy­pom­nij­my, rabuś po­da­ją­cy się za kon­wo­jen­ta skradł z ban­ko­wo­zu 8 mi­lio­nów zło­tych, któ­rych do tej pory nie odzy­ska­no

Wiktionary


bankroft

ka­na­dyj­ska od­mia­na ja­bło­ni


SJP.pl


bankrucki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ban­kru­ta lub ban­kru­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrut mos., bankrutka ż.

Wiktionary


bankructwo

1. nie­wy­pła­cal­ność lub za­wie­sze­nie wy­płat na rzecz wie­rzy­cie­li;
2. upa­dłość, ruina ma­jąt­ko­wa, krach;
3. prze­no­śnie: utra­ta zna­cze­nia i wpły­wów, ide­o­wy, mo­ral­ny upa­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. upa­dłość osoby praw­nej lub fi­zycz­nej ogło­szo­na przez sąd

 (1.2) nie­wy­pła­cal­ność lub za­wie­sze­nie wy­płat na rzecz wie­rzy­cie­li

 (1.3) utra­ta zna­cze­nia i wpły­wów, ide­o­wy, mo­ral­ny upa­dek, klę­ska pla­nów ży­cio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd orzekł ban­kruct­wo FC Parma. Klubu nie było stać nawet na opła­ce­nie ra­chun­ków za ener­gię elek­trycz­ną, a wczo­raj pre­zes klubu zo­stał aresz­to­wa­ny pod za­rzu­tem "pra­nia brud­nych pie­nię­dzy".

 (1.2) Na ban­kruct­wie Gre­cji można za­ro­bić

 (1.3) To ko­lej­ny dowód mo­ral­ne­go ban­kruct­wa sa­moz­wań­czych stró­żów je­dy­nie słusz­nej mo­ral­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkrut͡stfɔ, AS: bãŋkructfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankrut m., bankrutka ż., bankrutowanie n.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

 przym. bankrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upadłość, niewypłacalność, krach, plajta

 (1.2) niewypłacalność

Wiktionary


bankrut

czło­wiek zban­kru­to­wa­ny, nie­wy­pła­cal­ny, któ­re­go upa­dłość ogło­szo­no są­dow­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub firma, która ogło­si­ła nie­wy­pła­cal­ność

 (1.2) przen. osoba lub firma, któ­rej grozi nie­wy­pła­cal­ność

 (1.3) przen. ktoś, kto się skom­pro­mi­to­wał, za­wiódł za­u­fa­nie, doz­nał klę­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed­się­bior­stwo, któ­re­go kie­row­nik używa pie­cząt­ki „za­rząd­ca ko­mi­sa­rycz­ny”, jest po­strze­ga­ne jako ban­krut

 (1.3) Nie­ste­ty, zły los ni­we­czył wszyst­kie na­dzie­je. Nie widzi pani, że je­stem ży­cio­wym ban­kru­tem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkrut, AS: bãŋkrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrutowanie n.

:: fż. bankrutka ż.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

 przym. bankrucki

Wiktionary


bankrutka

→ ban­krut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która stra­ci­ła cały ma­ją­tek, zban­kru­to­wa­ła

Wiktionary

Patrz:

bankrut

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrutowanie n.

:: fm. bankrut mos.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

 przym. bankrucki

Wiktionary


bankrutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. po­pa­da­nie w stan nie­wy­pła­cal­no­ści i upa­dło­ści

 (1.2) przen. doz­na­wa­nie klę­ski, doś­wiad­cza­nie upad­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrut m., bankrutka ż.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

Wiktionary


bankrutować

1. sta­wać się ban­kru­tem;
2. tra­cić zna­cze­nie, war­tość


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny nie­prze­chod­ni (dk. zban­kru­to­wać)

 (1.1) fi­nans. sta­wać się ban­kru­tem, tra­cić cały ma­ją­tek

 (1.2) przen. o idei, gru­pie ludzi: tra­cić war­tość i zna­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­rzy­cie­le ban­kru­tu­ją­cej fa­bry­ki bar­dzo długo nie mogli dojść do po­ro­zu­mie­nia, w końcu kra­kow­skim tar­giem usta­lo­no, że w za­mian za prze­ję­cie nie­ru­cho­mo­ści przez pier­wszą firmę, druga firma otrzy­ma wszyst­kie ma­te­ria­ły z ma­ga­zy­nów i resz­tę pie­nię­dzy z kont ban­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãŋkruˈtɔvat͡ɕ, AS: bãŋkrutovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrut mos., bankrutka ż., bankrutowanie n.

 czas. zbankrutować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plajtować, upadać

 (1.2) upadać

Wiktionary


banks

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (13956) Banks – pla­ne­to­i­da
  • Banks – miej­sco­wość w Kum­brii (An­glia)
  • Banks – miej­sco­wość w hrab­stwie Lan­cas­hi­re (An­glia)
  • Banks – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Pike
  • Banks – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Brad­ley
  • Banks – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Banks – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Boise
  • Banks (ang. Banks Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Fa­y­et­te
  • Banks (ang. Banks Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie An­trim
  • Banks (ang. Banks Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Car­bon
  • Banks (ang. Banks Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie In­dia­na
  • hrab­stwo Banks (ang. Banks Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Ge­or­gia w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wikipedia


banksja

pi­ro­fit, ro­śli­na z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Bank­sja ("Bank­sia") – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew i krze­wów na­le­żą­cych do ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je 183 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Au­stra­lii, głów­nie w jej po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści. Kwia­ty za­py­la­ne są przez ptaki (np. mio­do­ja­dy) oraz tor­ba­cze. Bank­sje są pi­ro­fi­ta­mi – na­sio­na czę­sto uwal­nia­ne są do­pie­ro w wy­ni­ku po­ża­ru buszu. Niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia


bankster

po­gard­li­wie: ban­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. przen. ban­kier-gang­ster, ban­kier po­strze­ga­ny jako kry­mi­na­li­sta, bezwz­ględ­nie wy­łu­dza­ją­cy pie­nią­dze od oby­wa­te­li, cy­nicz­nie bo­ga­cą­cy się kosz­tem klien­tów w opre­sji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są spra­wy, w któ­rych nie ma dzie­le­nia włosa na czwo­ro i ham­le­ty­zo­wa­nia. Tak jest w spra­wie Gre­cji – ofia­ry bank­ste­rów, ne­o­li­be­ral­nej po­li­ty­ki cięć (…) i ego­iz­mu bo­ga­tych kra­jów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkstɛr, AS: bãŋkster

Wiktionary


banksterka

→ bank­ster


SJP.pl

Patrz:

bankster

banksterski

→ bank­ster


SJP.pl

Patrz:

bankster

banksterstwo

po­gard­li­wie: ban­kier­stwo;
1. dzia­ła­nia ban­kie­ra po­strze­ga­ne jako nie­le­gal­ne;
2. ogół ban­kie­rów po­strze­ga­nych jako prze­stęp­cy


SJP.pl


bankuch

ro­dzaj słod­kie­go cia­sta pie­czo­ne­go w kształ­cie sę­ka­te­go pnia drze­wa; ba­um­kuch, ba­um­ku­chen, sę­kacz


SJP.pl


banner

re­kla­ma umie­szcza­na na stro­nie in­ter­ne­to­wej, a także za­wie­sza­na na bu­dyn­kach; baner


SJP.pl

Ban­ner, baner – forma re­kla­my, ko­mu­ni­ka­tu lub in­ne­go prze­ka­zu. Naj­czę­ściej jest to wy­dru­ko­wa­ny na płach­cie ma­te­ria­łu prze­kaz in­for­ma­cyj­ny lub re­kla­mo­wy.

W in­ter­ne­cie ban­ner to gra­ficz­na forma prze­ka­za­nia tre­ści in­for­ma­cyj­nych bądź re­kla­mo­wych, czę­sto bę­dą­ca od­no­śni­kiem do stro­ny pro­mo­wa­ne­go pro­duk­tu. Jed­nym z ro­dza­jów ba­ne­rów in­ter­ne­to­wych jest in­te­rak­tyw­ny „baner roz­wi­ja­ny” (ang. ex­pand ban­ner), który roz­wi­ja się do więk­szej po­sta­ci w wy­ni­ku pew­nej in­te­rak­cji.

Wikipedia


bannerowy

→ ban­ner [czy­taj: ba­ne­ro­wy]; ba­ne­ro­wy


SJP.pl


bannik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit­słow. duch opie­kuń­czy zwią­za­ny z łaź­nia­mi (ba­nia­mi)

Wiktionary

Ban­nik (ros.), łaź­nik, ła­zien­nik (biał.) – wschod­nio­sło­wiań­ski demon wła­da­ją­cy łaź­nią. Ban­nik był za­sad­ni­czo wrogi wobec ludzi i mógł uto­pić ką­pią­cych się.

Wy­o­bra­ża­no go sobie jako star­ca z wiel­ką głową po­kry­tą roz­czo­chra­ny­mi wło­sa­mi. Po­zo­sta­wia­no mu w łaźni jako ofia­rę tro­chę wody, skła­da­no mu także w ofie­rze czar­ną kurę dla za­bez­pie­cze­nia przed uto­pie­niem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãɲːik, AS: bã•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bania ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łaźnik

Wiktionary


banoffee

[czy­taj: ba­no­fi] wyrób cu­kier­ni­czy bę­dą­cy po­łą­cze­niem ba­na­nów i toffi; ba­nof­fi


SJP.pl


banoffi

[czy­taj: ba­no­fi] wyrób cu­kier­ni­czy bę­dą­cy po­łą­cze­niem ba­na­nów i toffi; ba­nof­fee


SJP.pl


banowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. banować, zbanować

Wiktionary


banować

blo­ko­wać do­stęp do usłu­gi w In­ter­ne­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­no­wać)

 (1.1) in­form. pot. dawać komuś bana, unie­moż­li­wia­jąc ko­rzy­sta­nie z ja­kiejś usłu­gi in­ter­ne­to­wej

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na, Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ża­ło­wać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Za­ol­zie. na­le­gać, na­przy­krzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzie­li, że na forum będą ba­no­wać wszyst­kich za takie za­cho­wa­nie!

 (1.2) Chcia­ło ci sie, matko bo­ga­te­go zię­cia, • be­dziesz ty ba­no­wać swo­i­go dziyw­czę­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banowanie n.

 czas. zbanować

Wiktionary


banowi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. lm. od: ban

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈnɔvʲi, AS: bãnovʹi

Wiktionary


banowina

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Kró­le­stwie Ju­go­sła­wii w la­tach 1929 - 1941, od­po­wied­nik wo­je­wództ­wa


SJP.pl


banshee

[czy­taj: ben­szi] z fol­klo­ru ir­landz­kie­go: zjawa zwia­stu­ją­ca śmierć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) folk. w mi­to­lo­gii ir­landz­kiej zjawa w ko­bie­cej po­sta­ci, naj­czę­ściej zwia­stu­ją­ca śmierć w ro­dzi­nie;

Wiktionary

Bans­hee (ang. [], z irl. "bean-sidhe", w no­wo­ir­landz­kim "bean sí" [], „ko­bie­ta z kur­ha­nu”) – w mi­to­lo­gii ir­landz­kiej zjawa w ko­bie­cej po­sta­ci, naj­czę­ściej zwia­stu­ją­ca śmierć w ro­dzi­nie.

Wikipedia


bant

1. wąski pas płót­na na­szy­ty na żaglu, zwięk­sza­ją­cy jego sztyw­ność i wy­trzy­ma­łość; banta;
2. ele­ment drew­nia­nej kon­struk­cji dachu, belka spa­ja­ją­ca krok­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. wzmoc­nie­nie frag­men­tów żagla w po­sta­ci na­szy­tych, do­dat­ko­wych ka­wał­ków płót­na;

 (1.2) stpol. belka wzmac­nia­ją­ca kro­kiew

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. techn. za­wias

Wiktionary

Bant – wieś w Ho­lan­dii w pro­win­cji Fle­vo­land.

Wieś pow­sta­ła po osu­sze­niu te­re­nów Pol­de­ru Pół­noc­no-Wschod­nie­go.

Leży około 10 ki­lo­me­trów na pół­noc od Em­me­lo­ord.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bant ma za za­da­nie zwięk­szyć wy­trzy­ma­łość żagla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnt, AS: bãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Górny Śląsk zowiasa

Wiktionary


banta

1. wąski pas płót­na na­szy­ty na żaglu, zwięk­sza­ją­cy jego sztyw­ność i wy­trzy­ma­łość; banta;
2. ele­ment drew­nia­nej kon­struk­cji dachu, belka spa­ja­ją­ca krok­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. zob. bant.

 (1.2) reg-pl|Kresy. grzę­da

Wiktionary

Banta, bant – grube, płó­cien­ne na­szy­cie wzmac­nia­ją­ce ża­giel, umie­szcza­ne po­przecz­nie oraz w jego na­roż­ni­kach, czyli w miej­scach szcze­gól­nie na­ra­żo­nych na dzia­ła­nie du­żych na­prę­żeń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãnta, AS: bãnta

Wiktionary


bantam

1. za­byt­ko­we mia­sto w In­do­nez­ji na Jawie; Ban­ten;
2. miej­sco­wość na wy­spie Home Is­land; Ban­tam Vil­la­ge


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ban­tam (ob. Ban­ten) – mia­sto w In­do­nez­ji
  • Suł­ta­nat Ban­tam (Ban­ten) – pań­stwo hi­sto­rycz­ne
  • Ban­tam – miej­sco­wość na Wy­spach Ko­ko­so­wych
  • Ame­ri­can Ban­tam – dawne ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • BSA Ban­tam – mo­to­cykl pro­duk­cji BSA
  • Ford Ban­tam – sa­mo­chód pro­duk­cji Forda
  • BAT Ban­tam – bry­tyj­ski sa­mo­lot my­śliw­ski
  • North­rop X-4 Ban­tam – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot ek­spe­ry­men­tal­ny
  • Ban­tam – szwedz­ki prze­ciw­pan­cer­ny po­cisk kie­ro­wa­ny
  • Ban­tam Books

Wikipedia


bantamczyk

miesz­ka­niec Ban­ta­mu (mia­sta w In­do­nez­ji)


SJP.pl


bantamka

wschod­nio­az­ja­tyc­ka kura kar­ło­wa­ta, ho­do­wa­na ama­tor­sko jako ptak ozdob­ny ze wzglę­du na ory­gi­nal­ne upie­rze­nie


SJP.pl

Ban­tam­ka – po­pu­lar­na rasa kury do­mo­wej z grupy ozdob­nych kur kar­ło­wa­tych, ho­do­wa­na jako ptak ozdob­ny.

Wikipedia


bantamki

wschod­nio­az­ja­tyc­ka kura kar­ło­wa­ta, ho­do­wa­na ama­tor­sko jako ptak ozdob­ny ze wzglę­du na ory­gi­nal­ne upie­rze­nie


SJP.pl


bantamski

przy­miot­nik od: Ban­tam


SJP.pl


banteng

az­ja­tyc­ki ga­tu­nek dzi­kie­go bydła; bydło bali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos ja­va­ni­cus|ref=tak. ban­teng az­ja­tyc­ki (ssak z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãntɛ̃ŋk, AS: bãntẽŋk

Wiktionary


banting

Ban­ting – mia­sto we Ma­lez­ji w sta­nie Se­lan­gor. W 2000 roku li­czy­ło 50 274 miesz­kań­ców.

Wikipedia


bantka

re­gio­nal­nie: żerd­ka


SJP.pl


bantować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. trza­skać, ha­ła­so­wać

Wiktionary


bantu

1. język afry­kań­ski, uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przez lud Bantu;
2. zwią­za­ny z Bantu - grupą ple­mion;
3. zwią­za­ny z bantu - ję­zy­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. grupa ple­mię­e­mion afry­kań­skich za­li­cza­nych do rasy czar­nej, za­miesz­ku­ją­cych stepy w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce;

 (1.2) jęz. ro­dzi­na ję­zy­ków afry­kań­skich, któ­ry­mi po­słu­gu­ją się ple­mię­e­mio­na bantu (1.1);

Wiktionary

Bantu – ze­spół około 400 grup et­nicz­nych za­miesz­ku­ją­cych te­re­ny prze­de wszyst­kim ste­po­we w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce. Liczą łącz­nie około 100 mln ludzi, trud­nią się głów­nie rol­nict­wem i ho­dow­lą. Ich or­ga­ni­za­cje ple­mien­ne zo­sta­ły ro­zbi­te w XIX w. przez eu­ro­pej­skich ko­lo­ni­za­to­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­rią mi­gra­cji ludów bantu zaj­mu­je się ban­tu­i­sty­ka.

 (1.2) Po­cho­dze­nie ję­zy­ków bantu od wspól­ne­go pra­ję­zy­ka nie jest dziś w za­sa­dzie przez ni­ko­go pod­wa­ża­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bantustan mrz., bantuistyka ż.

Wiktionary


bantuidalny

język ban­tu­i­dal­ny - język z grupy ni­ge­ro-kon­gij­skich, np. język bantu


SJP.pl


bantuski

→ bantu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bantu, do­ty­czą­cy Bantu

Wiktionary

Patrz:

bantu

Powiązane:

 rzecz. bantustan mrz., Bantu

Wiktionary


bantustan

1. jedno z wy­dzie­lo­nych w la­tach 1971–1981 z ob­sza­ru Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki te­ry­to­riów, które miały być au­to­no­micz­ny­mi re­gio­na­mi a stały się re­zer­wa­ta­mi wy­ko­rzy­sty­wa­ny­mi w po­li­ty­ce apart­he­i­du;
2. nie­pra­wo­rząd­ne i źle za­rzą­dza­ne pań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. jeden z za­miesz­ka­nych przez lud­ność mu­rzyń­ską re­gio­nów au­to­no­micz­nych ut­wo­rzo­nych w Afry­ce Po­łud­nio­wej doby apart­he­i­du;

 (1.2) przen. bied­ne, za­co­fa­ne pań­stwo

Wiktionary

Ban­tu­stan (od Bantu – grupy ludów od­mia­ny czar­nej) – te­ry­to­ria wy­dzie­lo­ne w la­tach 1971–1981 z ob­sza­ru Po­łud­nio­wej Afry­ki, które miały być miej­scem za­miesz­ka­nia po­szcze­gól­nych grup czar­no­skó­rej lud­no­ści. Zaj­mo­wa­ły one około 1/8 po­wierzch­ni Po­łud­nio­wej Afry­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bantu n.

 przym. bantuski

Wiktionary


banusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z mąki ku­ku­ry­dzia­nej i śmie­ta­ny

Wiktionary

Ba­nusz – po­tra­wa, którą przy­go­to­wu­je się z mąki ku­ku­ry­dzia­nej i śmie­ta­ny, do­da­je się do niej skwar­ki, grzy­by, bryn­dzę itp. Roz­po­wszech­nio­na jest w re­gio­nie kar­pac­kim na Ukra­i­nie oraz w Ru­mu­nii (pod nazwą "bălmuș").

Wikipedia


bany

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ban.

Wiktionary


banzai

ja­poń­skie poz­dro­wie­nie w for­mie okrzy­ku, wy­ra­ża­ją­ce en­tuz­jazm albo triumf; hurra!, wiwat!, niech żyje!


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ja­poń­skie poz­dro­wie­nie

Wiktionary

Ban­zai! (jap. 万歳 ban­zai; dosł. 10 tys. lat; dawna pi­sow­nia 萬歳) – ja­poń­ski okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość, uz­na­nie, poz­dro­wie­nie: „Niech żyje!”, „Hurra!”, wi­wa­to­wa­nie na cześć kogoś lub z po­wo­du osią­gnię­cia cze­goś (np. suk­ce­su wy­bor­cze­go).

Zwrot po­cho­dzi z Chin. Znaki 万歳 (obec­na pi­sow­nia w ChRL 万岁) czyta się po chiń­sku "wànsuì".

Wikipedia


banzaj

ja­poń­skie poz­dro­wie­nie w for­mie okrzy­ku, wy­ra­ża­ją­ce en­tuz­jazm albo triumf; ban­zai


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ja­poń­skie poz­dro­wie­nie

Wiktionary


banówka

1. szczyt w Ta­trach;
2. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nie­wiel­ka rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w Rosji (obwód kró­le­wiec­ki), ucho­dzi do Za­le­wu Wi­śla­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­nów­ka – szczyt w Ta­trach
  • Ba­nów­ka – rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w Rosji (obwód kró­le­wiec­ki)

Wikipedia


bao

chiń­skie ku­li­ste klu­ski z far­szem, go­to­wa­ne na parze; baozi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bao (ina­czej: bau, baozi) – po­tra­wa kuch­ni chiń­skiej (klu­ski go­to­wa­ne na parze)
  • BaO (tle­nek baru) – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny
  • BAO – ba­rio­no­we oscy­la­cje aku­stycz­ne

Wikipedia


baobab

ogrom­ne, dłu­go­wiecz­ne drze­wo li­ścia­ste ros­ną­ce w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. ogrom­ne, dłu­go­wiecz­ne drze­wo li­ścia­ste o bar­dzo gru­bym pniu ros­ną­ce w Afry­ce;

Wiktionary

Ba­o­bab, pal­cza­ra ("Adan­so­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych. Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. Sześć ga­tun­ków z tego ro­dza­ju to en­de­mi­ty Ma­da­ga­ska­ru. Jeden – ba­o­bab afry­kań­ski "A. di­gi­ta­ta" ro­śnie w Afry­ce kon­ty­nen­tal­nej z wy­jąt­kiem jej pół­noc­nych i po­łud­nio­wych krań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam zebu na tle afry­kań­skich ba­o­ba­bów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɔbap, AS: baobap

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baobabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpi chleb

Wiktionary


baobabowy

→ ba­o­bab


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ba­o­ba­bu lub ba­o­ba­bów

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ba­o­ba­bu

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ba­o­ba­bu

Wiktionary

Patrz:

baobab

Wymowa:

IPA: ˌbaɔbaˈbɔvɨ, AS: baobabovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baobab m.

Wiktionary


baon

po­dod­dział w róż­nych ro­dza­jach wojsk, zło­żo­ny zwy­kle z kilku kom­pa­nii (lub jed­no­stek im rów­no­rzęd­nych); ba­ta­lion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ba­ta­lion

Wiktionary

Baon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Yonne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 43 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 5 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Baon pla­su­je się na 867. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1008.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batalion

Wiktionary


baonowy

→ baon


SJP.pl

Patrz:

baon

baor

po­tocz­nie: bo­ga­ty chłop, zwła­szcza w Niem­czech, za­trud­nia­ją­cy ro­bot­ni­ków; bauer (czę­ściej)


SJP.pl


baozi

chiń­skie ku­li­ste klu­ski z far­szem, go­to­wa­ne na parze; bao


SJP.pl

Baozi (chiń. 包子; pi­ny­in "bāozi", także: "bao", "bau", "hum­bow", "nunu", "ba­u­sak", "pow" oraz "pau") – zróż­ni­co­wa­nych roz­mia­rów klu­ski go­to­wa­ne na parze, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni chiń­skich, ale ja­da­ne także w Ma­lez­ji i Sin­ga­pu­rze. Po­pu­lar­ne w re­sta­u­ra­cjach chiń­skich na całym świe­cie. Wy­wo­dzą się z pół­noc­nych re­gio­nów Chin. "Baozi" w dia­lek­tach pół­noc­nych oz­na­cza "bu­łecz­kę".

Wikipedia


baptista

naz­wi­sko


SJP.pl


baptiste

[czy­taj: baTIST]
1. fran­cu­skie imię mę­skie;
2. fran­cu­skie naz­wi­sko;
3. skró­co­na wer­sja fran­cu­skie­go imie­nia Jean-Bap­ti­ste


SJP.pl

Bap­ti­ste – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny wy­pro­du­ko­wa­ny przez Two Brot­hers Pic­tu­res, który jest spin-offem Za­gi­nio­ny. Se­rial jest emi­to­wa­ny od 17 lu­te­go 2019 roku przez BBC One.

Wikipedia


baptysja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


SJP.pl

Bap­ty­sja, brat­wa ("Bap­ti­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 18 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Ka­na­dzie oraz wschod­niej i środ­ko­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Rosną na ob­sza­rach pod wpły­wem kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go kon­ty­nen­tal­ne­go i cie­płe­go, w pre­rii i wid­nych la­sach, w miej­scach wil­got­nych, nad stru­mie­nia­mi i su­chych – na pia­skach i te­re­nach ska­li­stych.

Wikipedia


baptysta

wyz­naw­ca bap­tyz­mu (odła­mu pro­te­stan­tyz­mu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek jed­ne­go z Ko­ścio­łów pro­te­stanc­kich, który uz­na­je wy­łącz­nie chrzest w wieku świa­do­mym na wyz­na­nie wiary

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bap­ty­sta – wyz­naw­ca bap­tyz­mu
  • Bap­ty­sta – imię

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta­de­usz jest bap­ty­stą, więc nie ochrz­cił swo­je­go dziec­ka jako nie­mow­lę­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baptystyczny

 rzecz. baptyzm mrz.

Wiktionary


baptysterium

1. bu­dy­nek ze zbior­ni­kiem wody poś­rod­ku, przez­na­czo­ny do od­pra­wia­nia obrzę­dów chrztu
2. na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia wody chrzciel­nej; chrzciel­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. chrzciel­ni­ca

 (1.2) rel. ar­chit. bu­dy­nek w któ­rym do­ko­ny­wa­no chrztu

Wiktionary

Bap­ty­ste­rium ( bap­ti­ste­rium z gr. "βαπτιστήριον" od "βαπτίζειν" 'za­nu­rzać') – bu­dow­la wzno­szo­na przez chrze­ści­jan, przez­na­czo­na do wy­ko­ny­wa­nia obrzę­du chrztu, nie­kie­dy usy­tu­o­wa­na w po­bli­żu ko­ścio­ła. Okre­śle­nie „bap­ty­ste­rium” od­no­si się także do samej niec­ki (sa­dzaw­ki, ba­se­nu) chrzciel­nej, umoż­li­wia­ją­cej przy­najm­niej czę­ścio­we za­nu­rze­nie kan­dy­da­ta do chrztu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chrzcielnica

Wiktionary


baptystka

→ bap­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

baptysta

baptystyczny

→ bap­tyzm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z bap­tyz­mem lub bap­ty­sta­mi

Wiktionary

Patrz:

baptyzm

Powiązane:

 rzecz. baptyzm m., baptysta m., baptystka ż.

Wiktionary


baptyzm

odłam wyz­na­nia pro­te­stanc­kie­go pow­sta­ły w XVII wieku w An­glii, przyj­mu­ją­cy Bi­blię jako je­dy­ny au­to­ry­tet w spra­wach wiary i oby­cza­jów; bap­ty­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. nurt wyz­nań chrze­ści­jań­skich na­le­żą­cych do pro­te­stan­tyz­mu;

Wiktionary

Bap­tyzm (z gr. "baptídzein" „za­nu­rzać; chrzcić” od "báptein" „za­nu­rzać”) – nurt chrze­ści­jań­stwa na­le­żą­cy do pro­te­stan­tyz­mu, ak­cen­tu­ją­cy in­dy­wi­du­a­lizm w re­la­cji do Boga, na­drzęd­ną rolę Pisma Świę­te­go jako au­to­ry­te­tu w spra­wach wiary i życia chrze­ści­ja­ni­na oraz ogra­ni­cza­ją­cy prak­ty­kę chrztu do osób świa­do­mych tego aktu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaptɨsm̥, AS: baptysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baptysta m., baptystka ż.

 przym. baptystyczny

Wiktionary


baptyści

odłam wyz­na­nia pro­te­stanc­kie­go pow­sta­ły w XVII wieku w An­glii, przyj­mu­ją­cy Bi­blię jako je­dy­ny au­to­ry­tet w spra­wach wiary i oby­cza­jów; bap­tyzm


SJP.pl


bar

1. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ba
2. za­kład ga­stro­no­micz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gastr. lokal ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym spo­ży­wa się cie­płe po­sił­ki lub pije al­ko­ho­le;

 (1.2) gastr. miej­sce w lo­ka­lu, przy któ­rym od­bie­ra się lub kon­su­mu­je po­sił­ki lub al­ko­hol

 (1.3) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ba i licz­bie ato­mo­wej 56;

 (1.4) fiz. jedna z jed­no­stek ci­śnie­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar – mia­sto
    • Bar – sta­cja ko­le­jo­wa w Bar
  • Bar – gmina
  • Bar – miej­sco­wość
  • Bar – rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez teren de­par­ta­men­tu Ar­de­ny, lewy do­pływ rzeki Mozy
  • Bar – miej­sco­wość
  • Bar – potok, do­pływ Du­naj­ca
  • Bar – wieś w Bu­ria­cji, w re­jo­nie mu­chor­szy­bir­skim
  • Bar – mia­sto w ob­wo­dzie win­nic­kim
  • Bar – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim
    • Bar – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bar
  • Bar – osada

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkąd rzu­ci­ła mnie żona, cho­dzę na obia­dy do baru.

 (1.2) Jacek pod­szedł do baru i za­pła­cił za drin­ki.

 (1.3) Bar zo­stał od­kry­ty w 1794 roku.

 (1.4) Ci­śnie­nie at­mos­fe­rycz­ne wy­no­si 1 bar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bar, AS: bar

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. barman m., barmanka ż., barmaństwo n.

:: zdrobn. barek m., bareczek m.

 przym. barowy

 przym. barowy

 przym. baryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knajpa

 (1.2) kontuar

 (1.3) Ba

Wiktionary


bar-do

bud­dyj­ski stan poś­red­ni po­mię­dzy ży­ciem a śmier­cią; bardo


SJP.pl


bara

jed­nost­ka ci­śnie­nia, uży­wa­na w me­te­o­ro­lo­gii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bara – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • Bara – osada wsi Na­wod­na w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na
  • Bara – miej­sco­wość w Hisz­pa­nii, w Ara­go­nii
  • Bara – miej­sco­wość na Sło­wa­cji, w kraju ko­szyc­kim, w po­wie­cie Trebišov
  • Bara – miej­sco­wość w Szwe­cji
  • Bara – mia­sto w Pa­ki­sta­nie
  • Bara – mia­sto i dy­strykt w Su­da­nie
  • Bara – dy­strykt w Ne­pa­lu
  • Bara – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Te­mesz, w gmi­nie Bara
    • Bara – gmina w Ru­mu­nii, w Okrę­gu Te­mesz
  • Bara – mal­ga­ska grupa et­nicz­na ży­ją­ca w Ma­da­ga­ska­rze
  • Irina Bara (ur. 1995) – ru­muń­ska te­ni­sist­ka

Wikipedia


bara-bara

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: sto­su­nek sek­su­al­ny; bara bara, cim­ci­rim­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bi­li­śmy bara-bara całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbara‿ˈbara, AS: bara‿bara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figo-fago, fiku-miku, umcia-umcia, mambo w poziomie

Wiktionary


baraba

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łaj­dak, chu­li­gan

Wiktionary


baraban

wiel­ki bęben uży­wa­ny przez tu­rec­kie pułki jan­czar­skie; ta­ra­ban


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. muz. ta­ra­ban — wiel­ki bęben po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, uży­wa­ny w daw­nych for­ma­cjach woj­sko­wych;

 (1.2) gw-pl|Bia­ło­stoc­kie, Bu­skie, Gar­wo­liń­skie, Ił­żec­kie, Kie­lec­kie, Ko­nec­kie, Ko­niń­skie, Ko­zie­nic­kie, Ła­skie, Opo­czyń­skie, Piotr­kow­skie, Ra­dom­skie, Raw­sko-Ma­zo­wiec­kie, Skier­nie­wic­kie, Su­wal­szczyz­na, Wi­leń­szczyz­na., reg-pl|Kresy Pół­noc­ne. muz. bęben

 (1.3) gw-pl|Kol­bu­szow­skie, Su­wal­szczyz­na, Po­le­sie. techn. roln. wal­co­wa­ty ele­ment ma­szyn rol­ni­czych, peł­nią­cy funk­cję ło­ży­ska dla noży w siecz­kar­ni lub obu­do­wy sil­ni­ka w młoc­kar­ni

 (1.4) przest. gw-pl|Wi­leń­szczyz­na. że­laz­na szta­ba lub inny przed­miot ude­rza­ny w celu wy­do­by­cia dźwię­ku, peł­nią­cy funk­cję za­stęp­czą dla dzwo­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy głę­bo­kich dźwię­kach wiel­kie­go ba­ra­ba­nu śpie­wa­li li­czą­cą setki zwro­tek pieśń „Witaj, Matko uwiel­bio­na”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barabanszczyk mos., barabąszczyk mos., barabanista mos.

 czas. barabanić ndk., zabarabanić dk.

Wiktionary


barabasz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ba­ra­basz – w Nowym Te­sta­men­cie współ­wię­zień Je­zu­sa, prze­wi­dzia­ny do uła­ska­wie­nia z okaz­ji świę­ta Pas­chy i gło­sem ludu osta­tecz­nie uwol­nio­ny od kary ukrzy­żo­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A Ba­ra­basz był zbrod­nia­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrabaʃ, AS: barabaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Barabaszowy

Wiktionary


barabański

daw­niej: wąs ba­ra­bań­ski - su­mia­sty wąs; wąs ba­ła­bań­ski


SJP.pl


barabińsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim;

Wiktionary

Ba­ra­bińsk (ros. Барабинск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim. 28,7 tys. miesz­kań­ców (2020).

Miej­sco­wość zo­sta­ła za­ło­żo­na w roku 1893, a prawa miej­skie otrzy­ma­ła w roku 1917.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł mle­czar­ski, dzia­ła­ją za­kła­dy na­praw­cze ta­bo­ru ko­le­jo­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barabiński

Wiktionary


barabiński

przy­miot­nik od: Ba­ra­bińsk (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ra­biń­skiem, do­ty­czą­cy Ba­ra­biń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barabińsk mrz.

Wiktionary


barabola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Biała Pod­la­ska. ziem­niak, kar­to­fel

Wiktionary


barabolec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. wino owo­co­we

 (1.2) bia­ły­stok. cia­sto z za­kal­cem

Wiktionary


barachło

1. po­tocz­nie: coś sta­re­go, bez­war­to­ścio­we­go, be­zu­ży­tecz­ne­go;
2. po­gard­li­wie o lu­dziach; ho­ło­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. coś bez­war­to­ścio­we­go, tan­det­ne­go, byle co

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. stare rze­czy

 (1.3) pot. posp. lek­ce­wa­żą­co o lu­dziach; ho­ło­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po co ku­pi­łeś to ba­ra­chło?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baraxwˈɔ, AS: baraχu̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziewie, tandeta, siaja

Wiktionary


barack

[czy­taj: barak] obce imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barak

Wiktionary


baraczek

zdrob­nie­nie od: barak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od barak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barak m.

 przym. barakowy

Wiktionary


barajas

[czy­taj: ba­ra­has] dziel­ni­ca Ma­dry­tu z naj­więk­szym na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim lot­ni­skiem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ra­jas – dziel­ni­ca Ma­dry­tu
  • Ba­ra­jas – sta­cja metra w Ma­dry­cie
  • Ba­ra­jas – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Pénjamo, w Mek­sy­ku
  • port lot­ni­czy Ma­dryt-Ba­ra­jas

Wikipedia


barak

pro­wi­zo­rycz­na bu­dow­la, przez­na­czo­na na tym­cza­so­we za­miesz­ka­nie, prze­cho­wy­wa­nie to­wa­ru etc.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­wi­zo­rycz­ny bu­dy­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • barak – pro­wi­zo­rycz­na bu­dow­la, przez­na­czo­na na tym­cza­so­we za­miesz­ka­nie, prze­cho­wy­wa­nie to­wa­ru itp.
  • Barak – mo­szaw w Iz­ra­e­lu, w Dy­stryk­cie Pół­noc­nym, w Sa­mo­rzą­dzie Re­gio­nu Ha-Gil­boa
  • Barak – bi­blij­ny sę­dzia Iz­ra­e­la
  • Barak – nazwa in­dyj­skiej rzeki Surma w jej gór­nym biegu
  • Barak – część wsi Ko­ryt­no w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce
  • Barak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków
  • Barak – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Szy­dło­wiec
  • Barak – część wsi Mie­dzie­rza w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Smy­ków
  • Barak – przy­sió­łek wsi Sor­bin w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn
  • Barak – gro­ma­da
  • Borak-chan, Barak – chan Zło­tej Ordy
  • Ehud Barak – iz­ra­el­ski pre­mier

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pół go­dzi­nie wszedł do że­bra­czej dziel­ni­cy koło rzeki i w końcu do­tarł do za­mie­rzo­ne­go ma­ga­zy­nu, sto­ją­ce­go osob­no mię­dzy roz­rzu­co­ny­mi szo­pa­mi, ba­ra­ka­mi i prze­cho­wal­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarak, AS: barak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. baraczek m.

 przym. barakowy

Wiktionary


baraka

rasa psów my­śliw­skich, po­cho­dzą­ca z XIX wieku z Bośni; bo­śniac­ki pies goń­czy


SJP.pl

Ba­ra­ka ( ‏بركة‎ "ba­ra­ka") – z arab­skie­go „bło­go­sła­wień­stwo”. Dar, jakim ob­da­rzył pro­ro­ka Ma­ho­me­ta Allah. Mu­zuł­ma­nie wie­rzą, że każdy pro­rok od Adama do Ma­ho­me­ta ob­da­rzo­ny jest po­dob­ną opie­ką, a po­nad­to nie­o­myl­no­ścią w spra­wach wiary. Dla­te­go też Ma­ho­me­ta na­zy­wa się czę­sto "al-insān al-kāmil" ( ‏الانسان الكامل‎) (dosł. „czło­wiek do­sko­na­ły”).

Wikipedia


barakowy

przy­miot­nik od: barak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ra­kiem, do­ty­czą­cy ba­ra­ków; mie­szczą­cy się w ba­ra­kach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barak mrz., baraczek mrz.

Wiktionary


barakowóz

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wóz speł­nia­ją­cy funk­cje miesz­kal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć to tylko ocie­plo­ny ba­ra­ko­wóz, przy obec­nym lokum wy­glą­da jak pałac.

Wiktionary


barakuda

bar­ra­ku­da;
1. po­dob­na do szczu­pa­ka dra­pież­na, tro­pi­kal­na ryba mor­ska o ja­dal­nym mię­sie, do­cho­dzą­ca do trzech me­trów dłu­go­ści;
2. prze­no­śnie: chci­wa, ego­i­stycz­na ko­bie­ta in­te­re­su; me­gie­ra, ksan­ty­pa, mod­lisz­ka


SJP.pl


barakudowate

ro­dzi­na ryb dra­pież­nych, ży­ją­cych w mo­rzach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych; bar­ra­ku­do­wa­te


SJP.pl


barakudowaty

o ce­chach ba­ra­ku­do­wa­tych (ro­dzi­na ryb); bar­ra­ku­do­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny ba­ra­ku­do­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barakudowate nmos., barakuda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barrakudowaty

Wiktionary


baran

1. sa­miec owcy; tryk;
2. po­tocz­nie: czło­wiek głupi, nie­in­te­li­gent­ny;
3. futro ba­ra­nie; ko­żuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. sa­miec owcy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. po­gard. głu­pek, idio­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • baran – sa­miec owcy do­mo­wej
  • baran – znak zo­dia­ku
  • Baran – gwia­zdo­zbiór
  • Baran – uro­czy­sko w Pol­sce, w Ką­ko­lew­ni­cy koło Ra­dzy­nia Pod­la­skie­go, miej­sce eg­ze­ku­cji w cza­sie II wojny świa­to­wej
  • Baran – pol­skie naz­wi­sko
  • Baran – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Fir­lej
  • Baran – część wsi Koc­my­rzów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca
  • Baran – część wsi Lu­bo­rzy­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca
  • Baran – część wsi Sław­niów w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Pi­li­ca
  • Baran – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów
  • Baran – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
  • An­drzej Baran (1944–2024) – pol­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Dą­bro­wy Gór­ni­czej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biały dywan ze skór ba­ra­nów, nadz­wy­czaj pu­szy­sty, tłu­mił zu­peł­nie kroki.

 (2.1) Gdzie się pchasz, ba­ra­nie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarãn, AS: barãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baranek m., baranina ż., baranica ż., Baran m.

 czas. baranieć, zbaranieć dk.

 przym. barani

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tryk

 (2.1) małpa, głupek

Wiktionary


baranek

1. młody sa­miec owcy do­mo­wej i owiec dzi­kich;
2. mały baran (tryk);
3. w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej: fi­gur­ka wy­o­bra­ża­ją­ca ba­ran­ka, sta­wia­na na stole w cza­sie Świąt Wiel­ka­noc­nych;
4. po­tocz­nie: wy­pra­wio­na skóra ja­gnię­cia;
5. po­tocz­nie: futro ze skór ja­gniąt; ba­ra­ni­ca;
6. krzew z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych (wi­tuł­ko­wa­tych), ros­ną­cy dziko w ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim; nie­po­ka­la­nek po­spo­li­ty;
7. ba­ra­nek scy­tyj­ski - ro­śli­na z gro­ma­dy pa­prot­ni­ków;
8. w ło­wiect­wie: ptak z ro­dzi­ny be­ka­sów, na­le­żą­cy do rzędu siew­ko­wa­tych;
9. prze­no­śnie: mała, biała chmur­ka;
10. prze­no­śnie: pie­ni­sta fala, biały grze­bień fali;
11. prze­no­śnie: czło­wiek ła­god­ny, po­kor­ny, po­tul­ny; anio­łek, tru­sia, nie­wi­niąt­ko;
12. prze­no­śnie: dziec­ko, które pod­le­ga na­szej opie­ce; owiecz­ka, po­do­piecz­ny;
13. prze­no­śnie: każdy z pa­ra­fian pod­le­ga­ją­cych opie­ce pro­bo­szcza; owiecz­ka, po­do­piecz­ny;
14. w bu­dow­nict­wie: kę­dzie­rza­wa po­wierzch­nia tynku kła­dzio­ne­go w ce­lach ozdob­nych; 15. żar­to­bli­wie: fry­zu­ra z krót­kich, bar­dzo skrę­co­nych wło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mały, młody baran

 (1.2) pot. ła­god­na, miła osoba

 (1.3) pot. biały obłok, z wy­glą­du pu­szy­sty

 (1.4) biała spie­nio­na szczy­to­wa część fali mor­skiej

 (1.5) skóra z ba­ra­na

 (1.6) mocno skrę­co­ne krót­kie włosy

 (1.7) bud. środ. nie­rów­ny wierzch tynku z grud­ka­mi

 (1.8) pot. tra­dy­cyj­na fi­gur­ka wiel­ka­noc­na

 (1.9) ornit. zob. kszyk.

 (1.10) rzem. ele­ment słu­żą­cy do blo­ko­wa­nia z tyłu ucha kol­czy­ka w kształ­cie sztyf­tu

 (1.11) środ. jeźdz. jed­no­czes­ne wy­bi­ja­nie się na­ro­wią­ce­go się zwie­rzę­cia z czte­rech nóg

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­ra­nek – młody sa­miec owcy do­mo­wej
  • ba­ra­nek – ro­dzaj tynku
  • Ba­ra­nek – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Ba­ra­nek – przy­sió­łek wsi Cios­ny w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Wi­śniew
  • Frida Ba­ra­nek (ur. 1961) – bra­zy­lij­ska rzeź­biar­ka, gra­ficz­na, ar­chi­tekt i ar­ty­sta pla­styk
  • Mi­ros­lav Ba­ra­nek (ur. 1973) – cze­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Ba­ra­nek – kra­kow­ski ar­chi­tekt
  • Wik­tor Ba­ra­nek – pol­ski urzęd­nik, dzia­łacz na­ro­do­wy, uczest­nik pow­stań ślą­skich.
  • Ba­ra­nek – pio­sen­ka Sta­ni­sła­wa Sta­szew­skie­go
  • Ba­ra­nek Boży – w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej sym­bol Chry­stu­sa
  • Ba­ra­nek Shaun – se­rial ani­mo­wa­ny oraz po­stać fik­cyj­na z filmu ani­mo­wa­ne­go Go­le­nie owiec
  • Ba­ra­nek tu­ryń­ski – rasa kró­li­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wilk por­wał dwa ba­ran­ki z na­sze­go stada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãnɛk, AS: barãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baran mzw., Baran mos., baranina ż., baranienie n., zbaranienie n.

 czas. baranieć ndk., zbaranieć dk.

 przym. barani, barankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.9) kszyk, koziołek

Wiktionary


barani

1. od­no­szą­cy się do ba­ra­na;
2. zro­bio­ny z futra lub mięsa ba­ra­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ra­nem, do­ty­czą­cy ba­ra­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ba­ra­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ko­żuch jest zro­bio­ny z ba­ra­niej wełny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãɲi, AS: barãńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran m., baran m., baranek mzw., baranina ż., baranica ż.

 przym. barańczy

 czas. zbaranieć

Wiktionary


baraniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ba­ra­niak (1904–1977) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, sa­lez­ja­nin, bi­skup
  • Bar­ba­ra Ba­ra­niak (1954–2022) – pol­ska pe­da­gog
  • Mi­ro­sław Ba­ra­niak (1964–2019) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, oszczep­nik

Wikipedia


baraniarz

daw­niej:
1. osoba wy­pra­wia­ją­ca ba­ra­nie skóry;
2. pa­sterz owiec; ow­czarz


SJP.pl


baranica

1. wy­pra­wio­na skóra ba­ra­nia, czę­sto pod­szy­ta su­knem, słu­żą­ca daw­niej do przy­kry­wa­nia nóg w po­dró­ży;
2. czap­ka z futra ba­ra­nie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. wy­pra­wia­na skóra ba­ra­nia; skóra ba­ra­nia do przy­kry­cia nóg w po­dró­ży

 (1.2) czap­ka z futra ba­ra­nie­go

 (1.3) kraw. długi ko­żuch ba­ra­ni

 (1.4) daw. stru­na skrzy­piec z ba­ra­nie­go je­li­ta

Wiktionary

Ba­ra­ni­ca – wieś we wschod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Gorz­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Gorz­ków. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 115 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okryj się ba­ra­ni­cą, bo nogi odm­ro­zisz.

 (1.2) Wdział na głowę ba­ra­ni­cę i spiesz­nie wy­szedł z izby.

 (1.3) Szedł przez za­sy­pa­ne śnie­giem pole w tej swo­jej ba­ra­ni­cy, która się­ga­ła mu do kolan.

 (1.4) Jan­ko­wi pękła ba­ra­ni­ca, gdy przy­gry­wał do ober­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãˈɲit͡sa, AS: barãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baran mzw., Baran mos./mzw.

 przym. barani

Wiktionary


baraniec

po­dłuż­ny lub ko­pu­la­sty wy­stęp po­dło­ża skal­ne­go, wy­gła­dzo­ny i po­ry­so­wa­ny przez lo­do­wiec; muton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) stpol. ba­ra­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­ra­niec – forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni ziemi
  • Ba­ra­niec – szczyt w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Ba­ra­niec – szczyt w Ta­trach Za­chod­nich
  • Ba­ra­niec – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Ba­ra­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Oj­rzeń
  • Ba­ra­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kar­nie­wo
  • Ba­ra­niec – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Pyz­dry

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrãɲɛt͡s, AS: barãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran mos./mzw.

Wiktionary


baraniecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Ba­ra­niec­ki (1828–1891) – pol­ski le­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • An­drzej Ba­ra­niec­ki (1934–2003) – pol­ski po­li­tyk
  • Bro­ni­sław Ba­ra­niec­ki (ur. 1934) – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Karol Ba­ra­niec­ki (1911–1986) – pol­ski ry­sow­nik i sa­ty­ryk
  • Le­szek Ba­ra­niec­ki (1926–2007) – pol­ski ge­o­graf i ge­o­mor­fo­log
  • Lud­wik Ba­ra­niec­ki (1897–1920) – pol­ski woj­sko­wy
  • Łu­kasz Ba­ra­niec­ki (1798–1858) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Ka­zi­mierz Ba­ra­niec­ki (1900–1940) – pol­ski woj­sko­wy
  • Marek Ba­ra­niec­ki (ur. 1954) – pol­ski pi­sarz i dzien­ni­karz
  • Ma­rian Ba­ra­niec­ki (1848–1895) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • To­masz Ba­ra­niec­ki (1801–1859) – pol­ski le­karz, spo­łecz­nik i fi­lan­trop
  • Wanda Ba­ra­niec­ka-Sza­y­nok (1889–1971) – pol­ska le­kar­ka i woj­sko­wa

Wikipedia


baranieć

głu­pieć, mie­szać się, tra­cić trzeź­wość umy­słu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­ra­nieć)

 (1.1) pot. tra­cić orien­ta­cję; nie wie­dzieć, jak się za­cho­wać, będąc za­sko­czo­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran mzw./mos., baran mrz., baranek mrz., baranienie n., baranina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupieć, mieszać się

Wiktionary


baranina

mięso z ba­ra­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso otrzy­my­wa­ne z owcy lub ba­ra­na;

Wiktionary

Ba­ra­ni­na (mięso ba­ra­nie) – mięso otrzy­ma­ne z owcy. Jest jed­nym z kilku mięs uży­wa­nych w kuch­ni eu­ro­pej­skiej (głów­nie na po­łud­niu Eu­ro­py). Daw­niej ba­ra­ni­na była bar­dzo po­pu­lar­na, dziś jed­nak jej spo­ży­cie jest znacz­nie mniej­sze. Ba­ra­ni­na jest rów­nież po­pu­lar­na w kra­jach mu­zuł­mań­skich, gdzie re­li­gia za­bra­nia spo­ży­cia wie­przo­wi­ny. Sta­no­wi pod­sta­wę diety w Mon­go­lii. Jest także pod­sta­wo­wym ro­dza­jem po­ży­wie­nia (obok ryb) na Is­lan­dii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj na obiad jed­li­śmy pie­czo­ną ba­ra­ni­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãˈɲĩna, AS: barãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran mos./mzw., baran m., baranek m.

 przym. barani

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. skopowina

Wiktionary


baraninka

zdrob­nie­nie od: ba­ra­ni­na


SJP.pl


baraniogórski

→ Ba­ra­nia Góra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­ra­niej Góry, zwią­za­ny z Ba­ra­nią Górą

Wiktionary

Patrz:

Barania Góra

Przykłady

 (1.1) W lesie ba­ra­nio­gór­skim można spot­kać sze­reg do­rod­nych świer­ków, a także grzy­by, zerwy skal­ne oraz osu­wi­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãɲɔˈɡursʲci, AS: barãńogursʹḱi

Wiktionary


baranisko

zgru­bie­nie od: baran


SJP.pl


baranki

futro z ja­gnię­cych skór


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ran­ki – wieś w re­jo­nie ka­mie­niec­kim ob­wo­du brze­skie­go w skła­dzie siel­so­wie­tu Wi­dom­la
  • Ba­ran­ki – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny
  • Ba­ran­ki – osied­le w Ełku (w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim)
  • Ba­ran­ki – pasmo na­le­żą­ce do Wzgórz Trzeb­nic­kich, w Gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Pru­szan­ka-Ba­ran­ki – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk

Wikipedia


barankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


barankowaty

po­tocz­nie: po­tul­ny, ła­god­ny, po­kor­ny


SJP.pl


barankowy

→ ba­ra­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­ran­ka, od­no­szą­cy się do ba­ran­ka

Wiktionary

Patrz:

baranek

Przykłady

 (1.1) Przy­glą­dał się sobie długo, z po­waż­ną twa­rzą, po­pra­wia­jąc ba­ran­ko­wą czap­kę i gła­dząc brodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baranek mzw., Baran ż./mos./mzw.

Wiktionary


baranow

naz­wi­sko, m.in. Alek­san­der A. Ba­ra­now (1747-1819) - ro­syj­ski ku­piec i hand­larz futer, jeden z or­ga­ni­za­to­rów ko­lo­ni­za­cji Ala­ski


SJP.pl


baranowianin

1. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa; także. osoba po­cho­dzą­ca z Ba­ra­no­wa, uro­dzo­na w Ba­ra­no­wie

 (1.2) miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go; także. osoba po­cho­dzą­ca z Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go, uro­dzo­na w Ba­ra­no­wie San­do­mier­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baranów mrz.

:: fż. baranowianka ż.

 przym. baranowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wybitny / znany baranowianin • szanowni / drodzy baranowianie! • rodowity baranowianin • baranowianin z krwi i kości / od urodzenia / z dziada pradziada

Wiktionary


baranowianka

1. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wa


SJP.pl


baranowice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. część Żor


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ra­no­wi­ce – część mia­sta Żory
  • Ba­ra­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Ba­ra­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Ba­ra­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Ba­ra­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie San­tok
  • Ba­ra­no­wi­ce – część wsi Ocha­by Wiel­kie w woj., w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Sko­czów
  • Ba­ra­no­wi­ce – część wsi Dro­go­myśl woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Stru­mień
  • Ba­ra­no­wi­ce – gro­ma­da
  • Ba­ra­no­wi­ce – dawna gmina

Wikipedia


baranowicki

→ Ba­ra­no­wi­cze, → Ba­ra­no­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­ra­no­wicz, zwią­za­ny z Ba­ra­no­wi­cza­mi

Wiktionary

Patrz:

Baranowicze, → Baranowice

Przykłady

 (1.1) Dom Pol­ski jest ot­war­ty na po­trze­by Po­la­ków z mniej­szych miej­sco­wo­ści w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baranowicze nmos.

Wiktionary


baranowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ba­ra­no­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Sy­ro­kom­la.

Wikipedia


baranowiczanin

1. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wicz (mia­sta na Bia­ło­ru­si);
2. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


baranowiczanka

1. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wicz (mia­sta na Bia­ło­ru­si);
2. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


baranowicze

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si;

Wiktionary

Ba­ra­no­wi­cze ( Баранавічы, "Ba­ra­na­wi­czy"; Барановичи, "Ba­ra­no­wi­czi") – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu ba­ra­no­wic­kie­go.

Ba­ra­no­wi­cze są oś­rod­kiem prze­my­słu me­ta­lo­we­go i włó­kien­nict­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ba.ra.nɔˈvi.t͡ʂɛ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baranowicki

Wiktionary


baranowo

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. wieś na Bia­ło­ru­si;
3. wieś na Lit­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ba­ra­no­wo
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Wiel­bark
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na
  • Ba­ra­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne
  • Ba­ra­no­wo – część wsi Gó­recz­ki Wiel­kie w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Pa­ko­sław
  • Ba­ra­no­wo – gmina
  • Ba­ra­no­wo – gro­ma­da w po­wie­cie przas­ny­skim

Wikipedia


baranowski

→ Ba­ra­nów, → Ba­ra­no­wo, → Ba­ra­nów San­do­mier­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

Wikipedia

Patrz:

Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

baranów

1. sa­miec owcy; tryk;
2. po­tocz­nie: czło­wiek głupi, nie­in­te­li­gent­ny;
3. futro ba­ra­nie; ko­żuch


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ra­nów – część mia­sta Su­ched­niów
  • Ba­ra­nów – część wsi Trzyd­nik Mały w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Trzyd­nik Duży
  • Ba­ra­nów – osada w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Ba­ra­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Ba­ra­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Chot­cza
  • Ba­ra­nów – część wsi Fa­la­ty­cze w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Pla­te­rów
  • Ba­ra­nów – część wsi We­so­ła w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec
  • Ba­ra­nów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Ba­ra­nów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz
  • Ba­ra­nów – część wsi Ma­ło­szów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz
  • Ba­ra­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Ba­ra­nów – dawna nazwa wsi Przy­bo­rów w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bo­dze­chów

Wikipedia


baranówek

1. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ra­nó­wek – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Bać­ko­wi­ce
  • Ba­ra­nó­wek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Ple­szew
  • Ba­ra­nó­wek – dziel­ni­ca Kielc

Wikipedia


baranówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, sie­dzi­ba władz re­jo­nu ba­ra­now­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ra­nów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Lu­bar­tów
  • Ba­ra­nów­ka – nazwa nie­stan­da­ry­zo­wa­na, część wsi Smar­dze­wi­ce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki
  • Ba­ra­nów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca
  • Ba­ra­nów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie From­bork
  • Ba­ra­nów­ka – część wsi Śniad­ków Górny A, po­ło­żo­nej w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry
  • Ba­ra­nów­ka – przy­sió­łek wsi Jelna w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Nowa Sa­rzy­na
  • Ba­ra­nów­ka – część Rze­szo­wa
  • Ba­ra­nów­ka – osied­le w Rze­szo­wie
  • Ba­ra­nów­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ba­ra­nów­ce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Ba­ra­nów­ka – po­przed­nia nazwa le­śni­czów­ki Ba­ra­nów­ka-Le­śni­czów­ka w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie From­bork
  • Ba­ra­nów­ka – mia­sto w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim
  • Ba­ra­nów­ka – wieś w re­jo­nie jar­mo­li­niec­kim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baranowski

Wiktionary


barasinga

ssak z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w In­diach i Ne­pa­lu


SJP.pl

Ba­ra­sin­ga ("Ru­cer­vus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny je­le­ni (Cer­vi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).

Wikipedia


baraszki

fi­glo­wa­nie, do­ka­zy­wa­nie; figle, psoty, zbyt­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rzad. do­ka­zy­wa­nie, swa­wo­le­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­rasz­ki – skała w gru­pie Cho­cho­ło­wych Skał w Do­li­nie Szklar­ki na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Ba­rasz­ki – mi­kro­re­jon na Lit­wie, część Wilna
  • Ba­rasz­ki – wieś na Lit­wie, w re­jo­nie wi­leń­skim
  • Ba­rasz­ki – dawna wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Za­u­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam nie śmiesz­ki, nie za gę­sia­mi hu­ka­nie, nie schów­ki nie dudki, nie ba­rasz­ki, tam moc­nej ręki po­trze­ba i moc­ne­go ro­zu­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baraszkowanie n.

 czas. baraszkować ndk., pobaraszkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baraszkowanie, figle, swawola, zabawa, zbytki

Wiktionary


baraszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


baraszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ba­wa i do­ka­zy­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baraszki nmos.

 czas. baraszkować ndk.

Wiktionary


baraszkować

bawić się bez­tro­sko, do­ka­zy­wać, swa­wo­lić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ba­rasz­ko­wać)

 (1.1) spę­dzać czas na pso­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogli jed­nak usnąć i je­szcze długo w noc ba­rasz­ko­wa­li, śmie­jąc się i wydr­wi­wa­jąc spło­szo­ne­go dok­to­ra, a wy­no­sząc pod nie­bio­sa, pię­kność i przy­mio­ty niez­rów­na­ne, jego lep­szej po­ło­wy.

 (1.1) Aż wszy po grzbie­cie mi ba­rasz­ku­ją, gdy na nią spo­glą­dam!

 (1.1) Oto grupa pół­na­gich ma­ry­na­rzy ba­rasz­ku­je na dol­nym po­kła­dzie z ob­ska­ku­ją­cą ich niby żywa piłka — sucz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baraszki lm nm., baraszkowanie n.

 czas. pobaraszkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokazywać, figlować, zabawiać się

Wiktionary


barat

szczel­nie zam­knię­ty zbior­nik sta­lo­wy, sto­so­wa­ny m.in. w pa­pier­niach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Barat – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii istryj­skiej, w gmi­nie Kan­fa­nar
  • Barat – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii istryj­skiej, w gmi­nie Višnjan

Wikipedia


barateria

roz­myśl­ne, bez­praw­ne dzia­ła­nie ka­pi­ta­na lub człon­ka za­ło­gi na szko­dę stat­ku


SJP.pl


baratron

1. w sta­ro­żyt­nych Ate­nach: prze­paść, do któ­rej wrzu­ca­no prze­stęp­ców;
2. prze­no­śnie: ot­chłań, za­gła­da


SJP.pl


barańczak

naz­wi­sko


SJP.pl


barańczy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ba­ra­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãj̃n͇t͡ʃɨ, AS: barãĩ ̯ṇčy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barani

Wiktionary


barańczyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go, sie­dzi­ba gminy wiej­skiej w II RP;

Wiktionary

Ba­rań­czy­ce ( Баранівці) – wieś w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy 545 miesz­kań­ców (2025).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barańczycki

Wiktionary


barański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bi­na Ba­rań­ska (1932–2018) – pol­ska de­ko­ra­tor­ka wnętrz, sce­no­graf­ka i ko­stiu­mo­graf fil­mo­wa
  • An­drzej Ba­rań­ski (1934–2023) – pol­ski che­mik
  • An­drzej Ba­rań­ski (ur. 1941) – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Anna Ba­rań­ska (ur. 1965) – pol­ska hi­sto­ryk
  • Anna Ba­rań­ska (ur. 1976) – pol­ska hi­ma­la­ist­ka
  • Anna Ba­rań­ska (ur. 1984) – pol­ska siat­kar­ka
  • An­to­ni Ba­rań­ski (1850–1915) – pol­ski le­karz i we­te­ry­narz
  • Bo­gu­mi­ła Ba­rań­ska (ur. 1986) – pol­ska siat­kar­ka
  • Bo­że­na Brun-Ba­rań­ska (1919–1993) – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa i ak­tor­ka
  • Ewa Ba­rań­ska (1947–2017) – pol­ska pi­sar­ka
  • Fa­bian Ba­rań­ski (ur. 1999) – pol­ski wio­ślarz
  • Fe­liks Ba­rań­ski (1915–2006) – pol­ski ma­te­ma­tyk

Wikipedia


baraństwo

po­tocz­nie: ogół osób głu­pich, mało in­te­li­gent­nych


SJP.pl


baraż

do­dat­ko­wy mecz lub do­gryw­ka de­cy­du­ją­ca o ko­lej­no­ści miejsc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. do­dat­ko­wa walka mię­dzy za­wod­ni­ka­mi ma­ją­cy­mi tyle samo punk­tów, ma­ją­ca usta­lić osta­tecz­ną ko­lej­ność miejsc

Wiktionary

Baraż – w wielu dy­scy­pli­nach spor­tu np. szer­mier­ce, ka­ja­kar­stwie czy żużlu do­dat­ko­wy mecz, wy­ścig, walka lub do­gryw­ka, roz­strzy­ga­ją­ca o miej­scu za­ję­tym przez zwy­cię­ską dru­ży­nę lub za­wod­ni­ków, roz­gry­wa­ny w przy­pad­ku braku roz­strzy­gnię­cia do­tych­cza­so­wych roz­gry­wek np. re­mi­su, zdo­by­cia rów­nej ilo­ści punk­tów czy też iden­tycz­ne­go czasu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze­spół wy­wal­czył awans do­pie­ro po wy­gra­niu ba­ra­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaraʃ, AS: baraš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dogrywka

Wiktionary


barażowy

zwią­za­ny z ba­ra­żem, do­ty­czą­cy ba­ra­żu


SJP.pl


barbacki

naz­wi­sko


SJP.pl


barbados

wyspa i pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Brid­ge­town;

 (1.2) geogr. wyspa, którą zaj­mu­je pań­stwo Bar­ba­dos (1.1)

Wiktionary

Bar­ba­dos – pań­stwo wy­spiar­skie w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, zaj­mu­ją­ce wyspę o tej samej naz­wie, po­ło­żo­ną w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li, na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim. Naj­bar­dziej na wschód wy­su­nię­ta wyspa Ka­ra­i­bów. Po­wierzch­nia kraju wy­no­si 430 km², a licz­ba lud­no­ści – 294 560 (2020). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem jest Brid­ge­town. Ję­zy­kiem urzę­do­wym jest an­giel­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Bar­ba­do­su jest Brid­ge­town.

 (1.2) Wy­sia­da­jąc z sa­mo­lo­tu na lot­ni­sku Grant­le­ya Adam­sa na Bar­ba­dos, Ted z tru­dem pow­strzy­mał gło­śny śmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbadɔs, AS: barbados

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbadoska ż., Barbadosyjka ż., Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

 przym. barbadoski, probarbadoski, antybarbadoski

Wiktionary


barbadoska

→ Bar­ba­dos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bar­ba­do­su

Wiktionary

Patrz:

Barbados

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadosyjka ż.

:: fm. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadosyjka

Wiktionary


barbadoski

→ Bar­ba­dos


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. od­no­szą­cy się do Bar­ba­do­su jako pań­stwa

Wiktionary

Patrz:

Barbados

Przykłady

 (1.1) Ri­han­na jest bar­ba­do­ską pio­sen­kar­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarbaˈdɔsʲci, AS: barbadosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjka ż., Barbadosyjczyk mos., Barbadoska ż., Barbados mrz.

Wiktionary


barbadosyjczyk

oby­wa­tel Bar­ba­do­su; Bar­ba­do­szczyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bar­ba­do­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadoszczyk mos.

:: fż. Barbadosyjka ż., Barbadoska ż.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadoszczyk

Wiktionary


barbadosyjka

oby­wa­tel­ka Bar­ba­do­su; Bar­ba­do­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bar­ba­do­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadoska ż.

:: fm. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadoska

Wiktionary


barbadoszczyk

oby­wa­tel Bar­ba­do­su; Bar­ba­do­syj­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bar­ba­do­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadosyjczyk mos.

:: fż. Barbadoska ż., Barbadosyjka ż.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadosyjczyk

Wiktionary


barbakan

ele­ment śred­nio­wiecz­nej for­ty­fi­ka­cji obron­nych mia­sta lub zamku, bro­nią­cy do­stę­pu do bramy lub mostu; ron­del


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wojsk. zwy­kle okrą­gła, mu­ro­wa­na bu­dow­la sta­no­wią­ca ele­ment śred­nio­wiecz­ne­go bu­dow­nict­wa obron­ne­go, wy­su­nię­ta przed linię murów i po­łą­czo­na z bramą miej­ską;

Wiktionary

Bar­ba­kan – ele­ment śred­nio­wiecz­ne­go bu­dow­nict­wa obron­ne­go, ważny skład­nik for­ty­fi­ka­cji miej­skich, zaz­wy­czaj w for­mie okrą­głej, mu­ro­wa­nej bu­dow­li wy­su­nię­tej przed linię murów obron­nych i po­łą­czo­nej z bramą miej­ską za poś­red­nict­wem osło­nię­te­go przej­ścia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­wi­nię­ciem bar­ba­ka­nów były sto­so­wa­ne od XVI wieku ra­we­li­ny.

 (1.1) Re­kon­struk­cję war­szaw­skie­go bar­ba­ka­nu wy­ko­na­no na pod­sta­wie rycin.

Wiktionary


barbar

imię żeń­skie


SJP.pl

Bar­bar (rów­nież Ber­ber, arab. بربر, "Bar­bar") – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Su­da­nie, w wi­la­je­cie Nahr an-Nil, po­ło­żo­ne nad Nilem. W 2010 roku mia­sto li­czy­ło 27 254 miesz­kań­ców.

Wikipedia


barbara

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 234;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra – dawna wieś
  • Bar­ba­ra – potok, do­pływ Osła­wi­cy
  • Bar­ba­ra – potok, do­pływ Wa­pie­ni­cy
  • Bar­ba­ra – osied­le Cze­cho­wic-Dzie­dzic w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim
  • Bar­ba­ra (Ber­be­ra) – mia­sto
  • Bar­ba­ra – miej­sco­wość
  • Bar­ba­ra – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny pio­sen­kar­ki fran­cu­skiej Mo­ni­que Serf (1930 - 1997)
  • Bar­ba­ra – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny ma­lar­ki Olgi Bi­glie­ri
  • Bar­ba­ra (1843-1915) – ro­syj­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na,
  • Bar­ba­ra (1908-1986) – pol­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na
  • Bar­ba­ra (zm. 1918) – ro­syj­ska świę­ta no­wo­mę­czen­ni­ca, mnisz­ka pra­wo­sław­na
  • Bar­ba­ra (ur. 1947) – ro­syj­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Bar­ba­ra i pra­cu­ję w ko­pal­ni doś­wiad­czal­nej na Gór­nym Ślą­sku.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 4 grud­nia przy­pa­da wspom­nie­nie św. Bar­ba­ry z Ni­ko­me­dii, pa­tron­ki gór­ni­ków i ar­ty­le­rzy­stów.

 (1.1) Część ło­ży­ska w tym miej­scu była za­ro­śnię­ta i okry­ta kwit­ną­cy­mi ne­nu­fa­ra­mi, które bar­dzo się po­do­ba­ły pan­nie Bar­ba­rze.

 (1.1) Zyg­munt II Au­gust, król pol­ski i wiel­ki ksią­żę li­tew­ski, po­ślu­bił po­ta­jem­nie Bar­ba­rę Ra­dzi­wił­łów­nę.

 (1.1) Bar­ba­ry dzień swej pa­tron­ki, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 4 grud­nia.

 (1.2) Bar­ba­ra po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbara, AS: barbara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbórka ż., barbórka ż., barbarka ż., barburka ż., barbaryzacja ż., barbarzyńca mos., barbarzyniec mos., barbarus mos., barbarzynka ż., barbaryzm mrz., barbarzyńskość ż., barbarzyństwo n., barbaria ż.

:: zdrobn. Barbarka ż., Basia ż., Baśka ż., Basieńka ż., Basiunia ż., Basiulka ż., Barbórka ż.

::: reg. śl. Barborka ż.

:: zgrub. Bacha ż., Bachna ż.

:: reg. śl. Barbora ż.

 czas. barbaryzować ndk., barbaryzować się ndk.

 przym. Barbarzyn, barbórkowy, barbarzyński, barbarski

 przysł. barbarzyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Barbarka, Basia, Baśka, Basieńka, Basiunia, Basiulka, Barbórka; zgrub. Bacha, Bachna; gw. Górny Śląsk Barbora; zdrobn. gw. Górny Śląsk Barborka

Wiktionary


barbarella

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) liter. imię żeń­skie z li­te­ra­tu­ry i filmu

Wiktionary

Bar­ba­rel­la lub Bar­ba­rel­la: kró­lo­wa ga­lak­ty­ki – film fan­ta­stycz­ny pro­duk­cji fran­cu­sko-wło­skiej z 1968 roku w re­ży­se­rii Ro­ge­ra Va­di­ma. Obraz pow­stał na pod­sta­wie ko­mik­su Jean-Cla­u­de’a Fo­re­sta pod tym samym ty­tu­łem.

Pol­ska pre­mie­ra od­by­ła się w czerw­cu w 1970 roku.

Wikipedia


barbari

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny irań­ski duży pla­cek chle­bo­wy o po­dłuż­nym kształ­cie i cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi żłob­ko­wa­nia­mi

Wiktionary


barbaria

kraj dziki, nie­cy­wi­li­zo­wa­ny; bar­ba­rzyń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brak kul­tu­ry, pry­mi­ty­wizm

 (1.2) grupa ludzi pry­mi­tyw­nych i nie­kul­tu­ral­nych

 (1.3) ob­szar za­miesz­ka­ny przez dzi­kie, pry­mi­tyw­ne ludy

 (1.4) dzi­kość, okru­cień­stwo, bru­tal­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbarʲja, AS: barbarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Berber mos.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) barbarzyństwo, prymitywizm

Wiktionary


barbaricum

zie­mie za­miesz­ka­ne przez bar­ba­rzyń­ców w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

Bar­ba­ri­cum (grec. "Βαρβαρικόν" "za­gra­nicz­ny, bar­ba­rzyń­ski") – nazwa ge­o­gra­ficz­na, uży­wa­na przez hi­sto­ry­ków i ar­che­o­lo­gów na okre­śle­nie te­re­nów poza gra­ni­ca­mi Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, za­miesz­ka­łych przez bar­ba­rzyń­ców. Ob­sza­ry te le­ża­ły poza rzym­ską kon­tro­lą ad­mi­ni­stra­cyj­ną, ale były czę­ścią rzym­skie­go świa­ta.

Wikipedia


barbarka

za­ba­wa z okaz­ji świę­ta gór­ni­ków; bar­bór­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­bar­ka – osied­le w To­ru­niu
  • Bar­bar­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • Bar­bar­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Go­li­na
  • Bar­bar­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Bar­bar­ka – szczyt w Gó­rach Wał­brzy­skich (635 m n.p.m.)
  • Bar­bar­ka – rzeka w do­rze­czu Pi­li­cy, do­pływ Czar­nej

Wikipedia


barbarkowy

zwią­za­ny z bar­bar­ką, do­ty­czą­cy bar­bar­ki


SJP.pl


barbaro

w mu­zy­ce: okre­śle­nie wy­ko­naw­cze - gwał­tow­nie, dziko


SJP.pl

Bar­ba­ro (ur. 29 kwiet­nia 2003, zm. 29 stycz­nia 2007) – ame­ry­kań­ski koń wy­ści­go­wy peł­nej krwi an­giel­skiej, który za­sły­nął ze spek­ta­ku­lar­ne­go zwy­cię­stwa w Ken­tuc­ky Derby w 2006 roku.

Wikipedia


barbarossa

1. Fry­de­ryk I Bar­ba­ros­sa, Ru­do­bro­dy (ok. 1125-90), z dyn. Ho­hen­sta­u­fów, król Nie­miec od 1152, ce­sarz od 1155;
2. (1466?-1546), kor­sarz; Ha­y­red­din; Chajr ad-Din


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fry­de­ryk I Bar­ba­ros­sa – król Nie­miec, ce­sarz rzym­ski
  • Ha­y­red­din, w źró­dłach za­chod­nich okre­śla­ny jako Bar­ba­ros­sa – ad­mi­rał os­mań­ski
  • Oruç Reis lub Arudż Bar­ba­ros­sa (1474 – 1518) – os­mań­ski pirat i kor­sarz
  • Ope­ra­cja Bar­ba­ros­sa
  • (1860) Bar­ba­ros­sa – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


barbarski

daw­niej: bar­ba­rzyń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. bar­ba­rzyń­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbarsʲci, AS: barbarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż.

Wiktionary


barbaryt

ma­te­riał wy­bu­cho­wy


SJP.pl


barbaryzacja

1. zdzi­cze­nie, upa­dek oby­cza­jów;
2. wpro­wa­dza­nie ob­cych słów i wy­ra­żeń do ję­zy­ka


SJP.pl


barbaryzm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa nie­wła­ści­we dla da­ne­go ję­zy­ka, użyte w tek­ście na­pi­sa­nym w ję­zy­ku oj­czy­stym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zob. za­po­ży­cze­nie.;

Wiktionary

Bar­ba­ryzm (z gr. "bar­ba­ris­mós", od "bárbaros" „bar­ba­rzyń­ca, cu­dzo­zie­miec”) – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa nie­wła­ści­wa dla da­ne­go ję­zy­ka, prze­nie­sio­na do wy­po­wie­dzi z ję­zy­ka ob­ce­go (o cha­rak­te­rze za­po­ży­cze­nia lub kalki ję­zy­ko­wej). Ter­min ten od­no­szo­ny jest w szcze­gól­no­ści do ele­men­tów oce­nia­nych ne­ga­tyw­nie, ła­mią­cych usta­lo­ne kon­we­nan­se ję­zy­ko­we i po­strze­ga­nych jako zbęd­ne (ma­ją­cych swoje ro­dzi­me od­po­wied­ni­ki).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barbarzynka ż., Barbara ż., barbarzyństwo n., barbarzyńca m., barbaryzowanie n.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapożyczenie, pożyczka, wyraz obcy

Wiktionary


barbaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. czy­nie­nie cze­goś bar­ba­rzyń­skim

 (1.2) jęz. uży­wa­nie słów i wy­ra­żeń ob­co­ję­zycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbaryzacja ż., barbaryzm m.

 czas. barbaryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) barbaryzacja

Wiktionary


barbaryzować

1. po­grą­żać w bar­ba­rzyń­stwie, pro­wa­dzić do zdzi­cze­nia oby­cza­jów, upad­ku cy­wi­li­za­cji;
2. bar­ba­ry­zo­wać się - po­grą­żać się w bar­ba­rzyń­stwie, tra­cić cechy wła­ści­we lu­dziom cy­wi­li­zo­wa­nym


SJP.pl


barbarzynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. hist. sta­roż. ko­bie­ta, która nie na­le­ży do kręgu kul­tu­ry grec­ko-rzym­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbarzyństwo n., barbarzyńskość ż., barbaryzm mrz., Barbara ż., Berber mos.

:: fm. barbarzyńca mos.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudzoziemka

Wiktionary


barbarzyńca

1. czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, dzi­kus;
2. w sta­ro­żyt­no­ści osoba spoza kręgu cy­wi­li­za­cji grec­ko-rzym­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. sta­roż. czło­wiek, który nie na­le­ży do kręgu kul­tu­ry grec­ko-rzym­skiej;

 (1.2) ktoś nie­cy­wi­li­zo­wa­ny, pry­mi­tyw­ny

 (1.3) pot. okre­śle­nie uży­wa­ne wzglę­dem ob­cych, niez­na­nych ludzi i kul­tur

Wiktionary

Bar­ba­rzyń­ca (gr. "βάρβαρος/bárbaros", bar­ba­rus „cu­dzo­zie­miec”) – czło­wiek dziki, pier­wot­ny, nie­cy­wi­li­zo­wa­ny, okrut­ny, o pry­mi­tyw­nych odru­chach, niez­na­ją­cy kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej. W sta­ro­żyt­nej Gre­cji każdy cu­dzo­zie­miec, w Rzy­mie ten, kto nie był Rzy­mia­ni­nem lub Gre­kiem. Homer pod­kre­ślał ob­cość Karów (so­jusz­ni­ków Tro­jan), na­zy­wa­jąc ich "βάρβαροφονοι/Bar­ba­rop­ho­noi", czyli mó­wią­cych „bar-bar”, a więc wy­da­ją­cych bez­sen­sow­ne, niez­ro­zu­mia­łe dźwię­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) słusz­ną jest rze­czą, by Hel­le­no­wie nad bar­ba­rzyń­ca­mi pa­no­wa­li, jako że bar­ba­rzyń­ca i nie­wol­nik to z na­tu­ry jedno i to samo.

 (1.3) Mi­ja­jąc ulicę De­scar­tes • Scho­dzi­łem ku Sek­wa­nie, młody bar­ba­rzyń­ca w po­dró­ży • Onie­śmie­lo­ny przy­by­ciem do sto­li­cy świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa, AS: barbažỹĩ ̯nca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbarzyństwo n., barbarzyńskość ż., barbaryzm mrz., Barbara ż., Berber mos.

:: fż. barbarzynka ż.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Berber, cudzoziemiec, ignorant, dzikus, daw. barbarzyniec

 (1.2) okrutnik, prymityw

 (1.3) cudzoziemiec, dzikus, ignorant

Wiktionary


barbarzyński

1. wła­ści­wy dla bar­ba­rzyń­cy, pier­wot­ny, dziki, pry­mi­tyw­ny;
2. w cza­sach sta­ro­żyt­nych: obcy cy­wi­li­za­cji i kul­tu­rze grec­ko-rzym­skiej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ce­chu­ją­cy się pry­mi­ty­wiz­mem lub okru­cień­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1387 r. zbun­to­wa­li się is­fa­hań­czy­cy w Per­sji po­łud­nio­wej. I tym razem bar­ba­rzyń­ski wódz stłu­mił re­be­lię zaś każ­de­mu ze swo­ich wo­jow­ni­ków kazał wró­cić z głową jed­ne­go Persa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbaria ż., barbaryzacja ż., barbaryzm mrz., barbarzyńca mos., barbarzynka ż., barbarzyństwo n., Barbara ż., barbarzyńskość ż.

 przysł. barbarzyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalny, dziki, niecywilizowany, okrutny, prymitywny

Wiktionary


barbarzyńskość

→ bar­ba­rzyń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bar­ba­rzyń­skie; cecha tych, któ­rzy są bar­ba­rzyń­scy

Wiktionary

Patrz:

barbarzyński

Powiązane:

 rzecz. barbarzynka ż., barbarzyńca m., barbarzyństwo n., Barbara ż.

 przym. barbarzyński

 przysł. barbarzyńsko

Wiktionary


barbarzyństwo

1. po­stę­po­wa­nie odz­na­cza­ją­ce się pry­mi­ty­wiz­mem, okru­cień­stwem; nie­o­krze­sa­nie
2. pier­wszy okres roz­wo­ju kul­tu­ry spo­łe­czeństw na­stę­pu­ją­cy po okre­sie dzi­ko­ści
3. daw­niej: bar­ba­rzyń­cy, ludy uz­na­wa­ne za bar­ba­rzyń­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brak cy­wi­li­za­cji

 (1.2) ogół ludów nie­cy­wi­li­zo­wa­nych w sta­ro­żyt­no­ści

 (1.3) an­trop. etap roz­wo­ju ludz­ko­ści we­dług Le­wi­sa Mor­ga­na

 (1.4) przen. za­cho­wa­nie uz­na­ne za nie do za­ak­cep­to­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Po eta­pie dzi­ko­ści na­stał etap bar­ba­rzyń­stwa.

 (1.4) Wy­rzu­ce­nie sta­re­go kre­den­su było bar­ba­rzyń­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbarzynka ż., Berber mos., Barbara ż., barbaryzm mrz., barbarzyńca mos., barbarzyńskość ż.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) barbaria

 (1.4) prostactwo, prymitywizm

Wiktionary


barbasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


barbatka

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w rze­kach eu­ro­pej­skich, az­ja­tyc­kich i afry­kań­skich; brza­na


SJP.pl


barbecue

[czy­taj: BARbekju]
1. grill, gril;
a) urzą­dze­nie w for­mie prze­no­śne­go rusz­tu opa­la­ne­go wę­glem albo elek­trycz­ne­go pie­kar­ni­ka z roż­nem bądź rusz­tem, słu­żą­ce do bez­tłu­szczo­we­go pie­cze­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­traw;
b) po­tra­wy przy­rzą­dza­ne na takim urzą­dze­niu;
c) przy­ję­cie na świe­żym po­wie­trzu, pod­czas któ­re­go przy­go­to­wy­wa­ne i spo­ży­wa­ne są takie po­tra­wy;
2. sos do mięsa przy­rzą­dza­ny prze­de wszyst­kim z czosn­ku, miodu i ke­czu­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spot­ka­nie to­wa­rzy­skie na wol­nym po­wie­trzu, czę­sto z je­dze­niem z gril­la

 (1.2) kulin. spoż. ro­dzaj czer­wo­no-bru­nat­ne­go sosu o słod­ko-kwa­śno-pi­kant­nym smaku, do mięsa z rusz­tu;

 (1.3) kulin. przy­pra­wa do mięs

Wiktionary

Bar­be­cue (w skró­cie BBQ) – an­giel­ska nazwa za­rów­no pie­cy­ka (ga­zo­we­go, elek­trycz­ne­go lub na wę­giel drzew­ny), jak i ro­dza­ju przy­ję­cia na świe­żym po­wie­trzu.

Urzą­dze­nia typu BBQ są po­pu­lar­ne na te­re­nie całej Au­stra­lii, do­stęp­ne pu­blicz­nie w wielu par­kach, na wielu par­kin­gach. Ko­rzy­sta­nie jest bez­płat­ne lub za sym­bo­licz­ną opła­tą (20 cen­tów do 1 do­la­ra). BBQ znaj­du­ją się też w pra­wie każ­dym domu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarbɛkʲju, AS: barbeḱju

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grill, grilowanie

Wiktionary


barber

fryz­jer męski lub salon fryz­jer­ski zaj­mu­ją­cy się także go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fryzj. fryz­jer męski, zaj­mu­ją­cy się głów­nie strzy­że­niem wło­sów i go­le­niem brody

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ber – miej­sco­wość (pla­ats) w dy­stryk­cie Ban­da­bou, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Bar­ber (ang. Bar­ber Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Logan
  • Bar­ber (ang. Bar­ber Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Fa­ri­ba­ult
  • Bar­ber (ang. Bar­ber Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Kan­sas
  • Ant­ho­ny Bar­ber – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Chris Bar­ber – an­giel­ski muzyk jaz­zo­wy
  • Eu­ni­ce Bar­ber – fran­cu­ska lek­ko­at­let­ka, wie­lo­bo­ist­ka, skocz­ki­ni w dal, mi­strzy­ni świa­ta
  • Ri­chard Bar­ber – bry­tyj­ski hi­sto­ryk
  • Sa­mu­el Bar­ber – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Shaw­na­cy Bar­ber – ka­na­dyj­ski lek­ko­at­le­ta
  • bar­ber – współ­czes­ne okre­śle­nie fryz­je­ra mę­skie­go
  • C.S.D. Bar­ber – klub pił­kar­ski z Curaçao

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec ty­god­nia pla­no­wa­ća­nu­ję pójść do bar­be­ra.

Wiktionary


barber-shop

[czy­taj: bar­ber szop] salon dla męż­czyzn, w któ­rym strzy­że i sty­li­zu­je się męski za­rost; bar­bers­hop, bar­ber shop


SJP.pl


barbera

fryz­jer męski lub salon fryz­jer­ski zaj­mu­ją­cy się także go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu


SJP.pl


barbering

fryz­jer­stwo mę­skie po­łą­czo­ne z go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu; bar­ber­stwo


SJP.pl


barberingowy

→ bar­be­ring


SJP.pl

Patrz:

barbering

barberka

fryz­jer­ka męska zaj­mu­ją­ca się także go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fryzj. fryz­jer­ka męska, zaj­mu­ją­ca się głów­nie strzy­że­niem wło­sów i go­le­niem brody

Wiktionary


barbershop

[czy­taj: bar­ber szop] salon dla męż­czyzn, w któ­rym strzy­że i sty­li­zu­je się męski za­rost; bar­ber-shop, bar­ber shop


SJP.pl

Bar­bers­hop – film ko­me­dio­wy pro­duk­cji ame­ry­kań­skiej z 2002 roku w re­ży­se­rii Tima Story. Za sce­na­riusz od­po­wia­da­ły trzy osoby Mark Brown, Mars­hall Todd i Don D. Scott. W ro­lach głów­nych wy­stą­pi­li Eve, Ice Cube, Ant­ho­ny An­der­son czy Ce­dric the En­ter­ta­i­ner. Zdję­cia od­by­wa­ły się w miej­sco­wo­ści Chi­ca­go, w sta­nie Il­li­no­is. Kon­ty­nu­a­cja filmu uka­za­ła się w 2004 roku, pt. "".

Wikipedia


barberski

zwią­za­ny z fryz­jer­stwem mę­skim


SJP.pl


barberstwo

fryz­jer­stwo mę­skie po­łą­czo­ne z go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu; bar­be­ring


SJP.pl


barbet

koł­nierz za­kry­wa­ją­cy szyję i pier­si, no­szo­ny daw­niej przez za­kon­ni­ce, a także przez star­sze ko­bie­ty i wdowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów z grupy psów apor­tu­ją­cych, pło­cha­czy i psów wod­nych po­cho­dzą­ca z Fran­cji;

Wiktionary

Bar­bet – rasa psów my­śliw­skich, śred­niej wiel­ko­ści, przez­na­czo­na do po­lo­wa­nia na ptact­wo wodne, wy­szu­ku­je i wy­pła­sza ptact­wo, ukry­te w za­ro­ślach i trzci­nach, i apor­tu­je strze­lo­ne sztu­ki. Bar­dzo od­por­ny na zimno, po­wi­nien iść do wody bez wzglę­du na po­go­dę. Rasa obec­nie rzad­ko spo­ty­ka­na, zak­wa­li­fi­ko­wa­na przez FCI do sek­cji 3 grupy VIII. Rasa pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarbɛt, AS: barbet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) francuski pies dowodny, francuski pies wodny

Wiktionary


barbeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. mar. nie­ru­cho­ma opan­ce­rzo­na niska cy­lin­drycz­na osło­na dzia­ła na okrę­cie;

 (1.2) wojsk. w for­ty­fi­ka­cjach: miej­sce do usta­wie­nia dział;

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby z tego ar­ty­ku­łu in­for­ma­cje nt. for­ty­fi­ka­cji do ar­ty­ku­łu bar­be­ta (for­ty­fi­ka­cje).

Bar­be­ta – nie­ru­cho­ma, opan­ce­rzo­na, niska, cy­lin­drycz­na osło­na na okrę­tach, sta­no­wią­ca pod­sta­wę wieży ar­ty­le­ryj­skiej, która obra­ca­ła się na ło­ży­sku na bar­be­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­be­ta chro­ni­ła me­cha­niz­my i ele­men­ty mo­co­wa­nia dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbɛta, AS: barbeta

Wiktionary


barbie

[czy­taj: barbi] pe­jo­ra­tyw­nie: nie­zbyt in­te­li­gent­na ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się w spo­sób wy­zy­wa­ją­cy i ma­ją­ca zbyt ostry ma­ki­jaż; pom­po­nia­ra


SJP.pl

Bar­bie – lalka pro­du­ko­wa­na przez przed­się­bior­stwo Mat­tel, jedna z naj­le­piej sprze­da­ją­cych się za­ba­wek i jed­no­cze­śnie naj­bar­dziej zna­nych ikon kul­tu­ry ma­so­wej. Bar­bie to naj­po­pu­lar­niej­sza lalka na świe­cie.

Bar­bie zo­sta­ła stwo­rzo­na przez Ruth Hand­ler w 1958 na pod­sta­wie przez­na­czo­nej dla do­ro­słych nie­miec­kiej lalki Lilli. Bar­bie za­de­biu­to­wa­ła 9 marca 1959 na no­wo­jor­skich tar­gach za­ba­wek, po wy­ku­pie­niu praw do Lilli przez za­ło­żo­ne przez Ruth i El­liot­ta Hand­le­rów przed­się­bior­stwo Mat­tel.

Wikipedia


barbierski

przy­miot­nik od: bar­bierz


SJP.pl


barbierz

daw­niej: fryz­jer wy­ko­nu­ją­cy także za­bie­gi fel­czer­skie; cy­ru­lik, bal­wierz, bal­bierz


SJP.pl


barbital

zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny daw­niej jako śro­dek na­sen­ny; we­ro­nal


SJP.pl

Bar­bi­tal, we­ro­nal ( bar­bi­ta­lum) oraz sól so­do­wa bar­bi­ta­lu (łac. "bar­bi­ta­lum na­trium") – dwu­e­ty­lo­wa po­chod­na ma­lo­ny­lo­mocz­ni­ka, pier­wszy bar­bi­tu­ran wpro­wa­dzo­ny do lecz­nict­wa (w 1903 roku).

Wikipedia


barbiton

in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do liry, choć nieco dłuż­szy, z co najm­niej sied­mio­ma stru­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. sta­ro­grec­ki in­stru­ment stru­no­wy, po­dob­ny do liry

Wiktionary


barbitos

bar­bi­ton (in­stru­ment sta­ro­grec­ki)


SJP.pl


barbituran

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. zwią­zek or­ga­nicz­ny o wła­ści­wo­ściach na­sen­nych i prze­ciwdr­gaw­ko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­bi­tu­ra­ny, kar­ba­ma­ze­pi­na, izo­nia­zyd i ri­fam­pi­cy­na na­si­la­ją he­pa­to­tok­sycz­ność pa­ra­ce­ta­mo­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barbituranowy

Wiktionary


barbituranowy

przy­miot­nik od: bar­bi­tu­ran


SJP.pl


barbiturany

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go


SJP.pl

Bar­bi­tu­ra­ny (bar­bi­tu­ra­ty) – po­tocz­na nazwa po­chod­nych kwasu bar­bi­tu­ro­we­go, uży­wa­nych na sze­ro­ką skalę w la­tach 50–70. XX wieku jako leki na­sen­ne, znie­czu­la­ją­ce i prze­ciw­pa­dacz­ko­we. Naj­bar­dziej znane są bar­bi­tal ("We­ro­nal"), fe­no­bar­bi­tal ("Lu­mi­nal") – sto­so­wa­ne do dzi­siaj, cy­klo­bar­bi­tal ("Fa­no­dorm") – obec­nie sto­so­wa­ny wy­łącz­nie w Rosji. W la­tach 70. XX w. były czę­sto na­du­ży­wa­ne w ce­lach odu­rza­ją­cych.

Wikipedia


barbiturat

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go; śro­dek na­sen­ny, nar­ko­tycz­ny


SJP.pl


barbiturowy

kwas bar­bi­tu­ro­wy, ma­lo­ny­lo­mocz­nik - he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, ciało stałe; sto­so­wa­ny głów­nie do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych; duże zna­cze­nie w lecz­nict­wie mają jego po­chod­ne - bar­bi­tu­ra­ny


SJP.pl


barbizończyk

ma­larz re­a­li­zu­ją­cy kon­cep­cje fran­cu­skiej szko­ły w Bar­bi­zon, pro­pa­gu­ją­cej w po­ło­wie XIX wieku ma­lar­stwo re­a­li­stycz­nych, siel­skich pej­za­ży


SJP.pl


barbora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|ż. zob. Bar­ba­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Barborka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. gw. Górny Śląsk Barborka

Wiktionary


barbotaż

pro­ces prze­pły­wu gazu w po­sta­ci pę­che­rzy­ków przez war­stwę cie­czy


SJP.pl


barbotażowy

→ bar­bo­taż


SJP.pl

Patrz:

barbotaż

barbotine

[czy­taj: BARbotin] sta­ro­żyt­na me­to­da zdo­bie­nia ce­ra­mi­ki przez na­no­sze­nie wzo­rów przed wy­pa­la­niem, obec­na m.in. w ce­ra­mi­ce egip­skiej


SJP.pl

Bar­bo­ti­ne (fr.) – tech­ni­ka de­ko­ra­cji ce­ra­mi­ki.

Po­le­ga na na­nie­sie­niu pla­stycz­ne­go wy­o­bra­że­nia na wysch­nię­ty lecz nie­wy­pa­lo­ny cze­rep na­czy­nia płyn­ną glin­ką ce­ra­micz­ną (ka­o­li­nem) lub szla­mem an­go­by za po­mo­cą rożka garn­car­skie­go albo na­try­sku­jąc (bryz­ga­jąc – fr. "bar­bo­ter") je na po­wierzch­nię wy­ro­bu. Na­czy­nie może być wcze­śniej an­go­bo­wa­ne. Ozdo­bio­ne w ten spo­sób re­lie­fo­wo na­czy­nie pod­da­je się wy­pa­ło­wi. Na po­wierzch­nię można potem na­ło­żyć je­szcze przej­rzy­ste szkli­wo i pow­tór­nie wy­pa­lić.

Wikipedia


barbotowanie

prze­pływ gazu w po­sta­ci wielu drob­nych pę­che­rzy­ków przez war­stwę cie­czy, sto­so­wa­ny w celu zwięk­sze­nia po­wierzch­ni kon­tak­tu cie­czy i gazu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. fiz. prze­mie­szcza­nie się pę­che­rzy­ków gazu przez ciecz

Wiktionary

Bar­bo­to­wa­nie – pro­ces bę­dą­cy czę­ścią ana­li­zy ema­na­cyj­nej po­le­ga­ją­cy na przed­mu­chi­wa­niu stru­mie­niem po­wie­trza spe­cjal­ne­go na­czy­nia. Stru­mień usuwa z rozt­wo­ru zgro­ma­dzo­ny radon w celu oz­na­cze­nia ak­tyw­no­ści pro­mie­niot­wór­czej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barbotaż m.

 czas. barbotować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbotaż

Wiktionary


barbra

obce imię żeń­skie


SJP.pl


barbuda

wyspa na Morzu Ka­ra­ib­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa po­ło­żo­na na Morzu Ka­ra­ib­skim, za­li­cza­ją­ca się do Wysp Na­wietrz­nych, wcho­dzą­ca w skład pań­stwa An­ti­gua i Bar­bu­da;

Wiktionary

Bar­bu­da – wyspa po­ło­żo­na na Morzu Ka­ra­ib­skim, za­li­cza­ją­ca się do Wysp Na­wietrz­nych, wcho­dzą­ca w skład pań­stwa An­ti­gua i Bar­bu­da; 161 km² po­wierzch­ni, ok. 1500 miesz­kań­ców, sku­pio­nych w osa­dzie Co­dring­ton. Po­wierzch­nia ni­zin­na i pła­ska z nie­licz­ny­mi wznie­sie­nia­mi na­tu­ry wul­ka­nicz­nej. Wyspa ma słabo roz­wi­nię­tą sieć rzecz­ną. Duże i sze­ro­kie pia­szczy­ste plaże oraz rafy ko­ra­lo­we czy­nią z wyspy dużą atrak­cję tu­ry­stycz­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barbudzki

Wiktionary


barbudzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­bu­dą, do­ty­czą­cy Bar­bu­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbuda ż.

Wiktionary


barbula

wschod­nio­az­ja­tyc­ki krzew z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­bu­la – nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju mchów zwo­jek
  • bar­bu­la – jedna z nazw zwy­cza­jo­wych ro­dza­ju ro­ślin na­czy­nio­wych – ka­riop­te­ris Ca­ry­op­te­ris
  • Bárbula – miej­sco­wość w We­ne­zu­e­li

Wikipedia


barbusse

[czy­taj: barBIS] naz­wi­sko


SJP.pl


barbórka

1. za­ba­wa z okaz­ji świę­ta gór­ni­ków; bar­bar­ka;
2. po­tocz­nie: do­dat­ko­wa pen­sja dla gór­ni­ków z okaz­ji Bar­bór­ki; bar­bór­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ba­wa z okaz­ji Bar­bór­ki

 (1.2) do­dat­ko­we wy­na­gro­dze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne gór­ni­kom z okaz­ji ich świę­ta

Wiktionary

Bar­bór­ka (dawna pi­sow­nia Bar­bur­ka), Dzień Gór­ni­ka – tra­dy­cyj­ne świę­to gór­ni­cze, ob­cho­dzo­ne w Pol­sce 4 grud­nia, w dniu św. Bar­ba­ry z Ni­ko­me­dii, pa­tron­ki do­brej śmier­ci i trud­nej pracy. Poza gór­ni­ka­mi Bar­bór­kę ob­cho­dzą także ge­o­lo­dzy i inne osoby wy­ko­nu­ją­ce za­wo­dy zwią­za­ne z po­szu­ki­wa­niem paliw ko­pal­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gór­ni­cy zgro­ma­dzą się na bar­bór­ce w dużej sali ce­cho­wej.

 (1.2) Za bar­bór­kę kupił dzie­ciom kom­pu­ter.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈburka, AS: barburka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbórka ż., barbórkowość ż.

 przym. barbórkowy

 zob. Barbara.

Wiktionary


barbórkowe

zwią­za­ny z bar­bór­ką, do­ty­czą­cy bar­bór­ki


SJP.pl


barbórkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla ob­cho­dów Bar­bór­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­dy­nek dy­rek­cji ude­ko­ro­wa­no bar­bór­ko­wo, wszak to wiel­kie świę­to gór­ni­czej braci.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barbórkowy

 rzecz. Barbórka ż., barbórka ż.

Wiktionary


barbórkowy

zwią­za­ny z bar­bór­ką, do­ty­czą­cy bar­bór­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­bór­ką, do­ty­czą­cy bar­bór­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol po­szedł na za­ba­wę bar­bór­ko­wą do domu kul­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Barbórka ż., barbórka ż.

 przysł. barbórkowo

Wiktionary


barca

[czy­taj: barsa] po­tocz­nie o hisz­pań­skim klu­bie pił­kar­skim FC Bar­ce­lo­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Barça – FC Bar­ce­lo­na
  • Barca – miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii, w gmi­nie Maia
  • Barca – część mia­sta Ko­szy­ce w IV dziel­ni­cy, na Sło­wa­cji
  • Barca – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Soria, w Ka­sty­lii i León
  • Barca – wieś (obec) na Sło­wa­cji po­ło­żo­na w kraju bań­sko­by­strzyc­kim, w po­wie­cie Ry­maw­ska So­bo­ta
  • Barca – bi­skup­stwo ty­tu­lar­ne w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim

Wikipedia


barcelona

1. mia­sto w Hisz­pa­nii;
2. mia­sto w We­ne­zu­e­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii, sto­li­ca Ka­ta­lo­nii;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w Hisz­pa­nii z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Bar­ce­lo­nie (1.1);

 (1.3) geogr. mia­sto w We­ne­zu­e­li sto­li­ca stanu Anzoátegui;

 (1.4) geogr. osada w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w Korn­wa­lii;

 (1.5) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 945;

Wiktionary

Bar­ce­lo­na (wym. katal. [], wym. hiszp. []) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, około 110 km na po­łud­nie od grzbie­tu Pi­re­ne­jów i gra­ni­cy hisz­pań­sko-fran­cu­skiej. Sto­li­ca pro­win­cji o tej samej naz­wie oraz wspól­no­ty au­to­no­micz­nej Ka­ta­lo­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kan­ce Bar­ce­lo­ny nie mów, że jest Hisz­pan­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbart͡sɛˈlɔ̃na, AS: barcelõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barcelończyk m., barcelonka ż.

 przym. barceloński

Wiktionary


barcelonka

miesz­kan­ka Bar­ce­lo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­ce­lo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barcelona ż.

:: fm. barcelończyk mos.

 przym. barceloński

Wiktionary


barcelończyk

miesz­ka­niec Bar­ce­lo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­ce­lo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barcelona ż.

:: fż. barcelonka ż.

 przym. barceloński

Wiktionary


barceloński

→ Bar­ce­lo­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­ce­lo­ną, do­ty­czą­cy Bar­ce­lo­ny, po­cho­dzą­cy z Bar­ce­lo­ny

Wiktionary

Patrz:

Barcelona

Przykłady

 (1.1) W roku 1328 najm­niej 20 stat­ków ma­jor­kań­skich po­pły­nę­ło do środ­ko­wej Bar­ba­rii. Na­le­ży tu jed­nak zaz­na­czyć, że stat­ki ma­jor­kań­skie były ra­czej nie­wiel­kie i pod wzglę­dem to­na­żu nie mogły się mie­rzyć z bar­ce­loń­ski­mi, a tym bar­dziej z ge­nu­eń­ski­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbart͡sɛˈlɔ̃j̃sʲci, AS: barcelõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barcelona ż., barcelończyk m., barcelonka ż.

 przym. podbarceloński

Wiktionary


barcewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


barchaczów

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim


SJP.pl

Bar­cha­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Ła­bu­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ła­bu­nie. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 466 miesz­kań­ców.

Wikipedia


barchan

1. tka­ni­na ba­weł­nia­na;
2. wydma w kształ­cie półk­się­ży­ca, wy­pu­kłym zbo­czem zwró­co­na do kie­run­ku wia­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ro­dzaj gru­bej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej;

 (1.2) geol. wydma w kształ­cie półk­się­ży­ca;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­chan – ro­dzaj tka­ni­ny
  • Bar­chan – ro­dzaj wydmy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po nie­wo­li ska­za­ny na nowe miej­sce po­by­tu Iwan o mało nie klas­nął w ręce na taką po­u­fa­łość i w mil­cze­niu wska­zał pal­cem pi­ża­mę z pą­so­we­go bar­cha­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarxãn, AS: barχãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barchany nmos., barchannik mos.

 przym. barchanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk futerbach

 (1.2) wydma sierpowata

Wiktionary


barchanik

zdrob­nie­nie od: bar­chan


SJP.pl


barchanka

su­kien­ka lub spód­nicz­ka z bar­cha­nu


SJP.pl


barchannik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. fa­bry­kant bar­cha­nu

 (1.2) daw. tkacz bar­cha­nu

 (1.3) daw. hand­larz bar­cha­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barchan mrz.

 przym. barchanowy

Wiktionary


barchanowy

1. zro­bio­ny z bar­cha­nu - tka­ni­ny ba­weł­nia­nej;
2. do­ty­czą­cy bar­cha­nu - wydmy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) włók. wy­ko­na­ny z bar­cha­nu

 (1.2) geol. zwią­za­ny z bar­cha­na­mi, do­ty­czą­cy bar­cha­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał na sobie bar­cha­no­we gacie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. barchan mrz., barchany lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z barchanu; gw. Górny Śląsk futerbachowy

Wiktionary


barchany

1. tka­ni­na ba­weł­nia­na;
2. wydma w kształ­cie półk­się­ży­ca, wy­pu­kłym zbo­czem zwró­co­na do kie­run­ku wia­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. majt­ki z bar­cha­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimą babka wkła­da­ła bar­cha­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barchan mrz.

Wiktionary


barches

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chał­ka

Wiktionary


barchetta

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl

Bar­chet­ta (czyt. "bar­ket­ta"; włos. "łó­decz­ka") – ro­dzaj kon­struk­cji nad­wo­zia sto­so­wa­ne­go zaz­wy­czaj w sa­mo­cho­dach wy­ści­go­wych w la­tach 40. i 50. XX wieku.

Sil­nik był umie­szczo­ny z przo­du. Sa­mo­chód był przez­na­czo­ny tylko dla kie­row­cy (wer­sje wy­ści­go­we) lub dla kie­row­cy i pa­sa­że­ra (wer­sje typu ro­ad­ster).

Wikipedia


barciak

drob­ny motyl nocny, szkod­nik pa­siek (jego gą­sie­ni­ce żywią się wo­skiem pszcze­lim)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Bar­ciak – pol­ski hi­sto­ryk
  • Bar­ciak mniej­szy → Łaź­biec
  • Bar­ciak więk­szy – owad z rzędu mo­ty­li

Wikipedia


barcianianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­cian

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bar­cian, uro­dzo­na w Bar­cia­nach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barciany nmos.

:: fż. barcianianka ż.

 przym. barciański

Wiktionary


barcianianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­cian

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bar­cian, uro­dzo­na w Bar­cia­nach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barciany nmos.

:: fm. barcianianin m.

 przym. barciański

Wiktionary


barciany

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bar­cia­ny (niem. "Bar­ten", "Bart­hen", lit. "Bartėniai") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny, na te­re­nie kra­i­ny hi­sto­rycz­nej Prusy Dolne. Sie­dzi­ba gminy Bar­cia­ny.

Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1628 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1945 roku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bar­cia­ny. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


barciański

przy­miot­nik od: Bar­cia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­cia­na­mi, do­ty­czą­cy Bar­cian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barciany nmos., barcianianin m., barcianianka ż.

Wiktionary


barcice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ci­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz
  • Bar­ci­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie So­mian­ka
  • Bar­ci­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo
  • Bar­ci­ce – gro­ma­da
  • Bar­ci­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bar­ci­cach w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Bar­ci­ce Dolne, Bar­ci­ce Drwa­lew­skie, Bar­ci­ce Górne, Bar­ci­ce Ro­so­skie

Wikipedia


barcicki

naz­wi­sko


SJP.pl


barciel

chrząszcz z ro­dzi­ny prze­kra­sko­wa­tych, szkod­nik pa­siek


SJP.pl

Bar­ciel ("Tri­cho­des") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny prze­kra­sko­wa­tych.

Wikipedia


barcik

naz­wi­sko


SJP.pl


barcikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


barcin

drze­wo lub drew­no za­wie­ra­ją­ce barć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Bar­cin ( Barts­chin) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­cin, nad No­te­cią, około 25 km od Byd­go­szczy w linii pro­stej.

Bar­cin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1479 ro­kiem. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie, po­ło­żo­ne było w pier­wszej po­ło­wie XVII wieku w po­wie­cie kcyń­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarʲt͡ɕĩn, AS: barʹćĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barcinianin m., barcinianka ż.

 przym. barciński

Wiktionary


barcina

drze­wo lub drew­no za­wie­ra­ją­ce barć


SJP.pl


barcinek

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ci­nek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Stara Ka­mie­ni­ca
  • Bar­ci­nek – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn
  • Bar­ci­nek – część wsi Bugaj w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska

Wikipedia


barcinianin

miesz­ka­niec Bar­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


barcinianka

miesz­kan­ka Bar­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


barciowy

→ barć


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­cią, do­ty­czą­cy barci

Wiktionary

Patrz:

barć

Powiązane:

 rzecz. barć ż.

Wiktionary


barciński

→ Bar­cin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bar­ci­na, zwią­za­ny z Bar­ci­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flo­rian Bar­ciń­ski – pol­ski ge­o­graf i eko­no­mi­sta
  • Hen­ryk Bar­ciń­ski – pol­ski prze­my­sło­wiec, dzia­łacz go­spo­dar­czy, spo­łecz­ny i oś­wia­to­wy.
  • Mar­ce­li Bar­ciń­ski – pol­ski prze­my­sło­wiec, dzia­łacz go­spo­dar­czy, spo­łecz­ny i oś­wia­to­wy, dzien­ni­karz i li­te­rat
  • Piotr Bar­ciń­ski – pol­ski po­li­tyk, rol­nik, poseł na Sejm
  • Sa­lo­mon Bar­ciń­ski – pol­ski prze­my­sło­wiec
  • Ste­fan Bar­ciń­ski – pol­ski prze­my­sło­wiec
  • de­ka­nat bar­ciń­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ka jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na

Wikipedia

Patrz:

Barcin

Powiązane:

 rzecz. Barcin m., barcinianin m., barcinianka ż.

Wiktionary


barciś

naz­wi­sko


SJP.pl


barcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pru­sach, na wschod­nim brze­gu Łyny, za­miesz­ki­wa­na w śred­nio­wie­czu przez Bar­tów;

Wiktionary

Bar­cja (niem. "Bar­ten", "Bar­ten­land," "Bart­ho­nia," lit. i prus. "Barta") – kra­i­na hi­sto­rycz­na oraz dawne te­ry­to­rium ple­mien­ne, zlo­ka­li­zo­wa­ne w cen­tral­nej czę­ści Prus.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barcyjski, barcki

Wiktionary


barclays

Barc­la­ys PLC – bry­tyj­ska firma hol­din­go­wa, glo­bal­ny do­staw­ca usług fi­nan­so­wych dzia­ła­ją­cy na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, na­dzo­ro­wa­ny przez Fi­nan­cial Con­duct Aut­ho­ri­ty oraz Pru­den­tial Re­gu­la­tion Aut­ho­ri­ty.

Wikipedia


barcz

naz­wi­sko


SJP.pl


barczak

naz­wi­sko


SJP.pl


barczatka

motyl z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych, szkod­nik lasów i ogro­dów


SJP.pl


barczatkowate

ro­dzi­na mo­ty­li o ma­syw­nej bu­do­wie ciała i sze­ro­kich skrzy­dłach, wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie, głów­nie w la­sach i sa­dach


SJP.pl

Bar­czat­ko­wa­te (La­sio­cam­pi­dae) - ro­dzi­na owa­dów z rzędu mo­ty­li. Obej­mu­je ponad 1000 ga­tun­ków noc­nych mo­ty­li, wy­stę­pu­ją­cych w la­sach i sa­dach wszyst­kich kon­ty­nen­tów. W Pol­sce wy­stę­pu­je około 19 ga­tun­ków.

Wikipedia


barczatkowaty

o ce­chach bar­czat­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


barczel

bar­czel świer­ko­wy, bar­czel sos­no­wy - ga­tun­ki plusk­wia­ków z ro­dzi­ny brudź­co­wa­tych


SJP.pl


barczewianin

miesz­ka­niec Bar­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­cze­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bar­cze­wa, uro­dzo­na w Bar­cze­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barczewo n.

:: fż. barczewianka ż.

 przym. barczewski

Wiktionary


barczewianka

miesz­kan­ka Bar­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­cze­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bar­cze­wa, uro­dzo­na w Bar­cze­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barczewo n.

:: fm. barczewianin m.

 przym. barczewski

Wiktionary


barczewko

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

Bar­czew­ko "(daw­niej "Stary War­tem­bork", niem. Alt War­ten­burg)" – wieś war­miń­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bar­cze­wo.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bar­czew­ko, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Tu­ław­ki. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


barczewo

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Bar­cze­wo (daw­niej "War­tem­bork", War­ten­burg in Ost­pre­us­sen) – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­cze­wo. Po­ło­żo­ne jest nad rzeką Pisą War­miń­ską. Oś­ro­dek usług, drob­ne­go prze­my­słu: drzew­ne­go, me­ta­lo­we­go, che­micz­ne­go, włó­kien­ni­cze­go oraz spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈt͡ʃɛvɔ, AS: barčevo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barczewianin mos., barczewianka ż.

 przym. barczewski

Wiktionary


barczewski

→ Bar­cze­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­cze­wem, do­ty­czą­cy Bar­cze­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­czew­ski (herb szla­chec­ki) – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Ernst Bar­czew­ski – ma­zur­ski pa­stor ewan­ge­lic­ki, poseł na Sejm
  • Les­lie Bar­czew­ski – ame­ry­kań­ski ko­larz to­ro­wy
  • Pro­bus Bar­czew­ski – pol­ski wła­ści­ciel ziem­ski, fi­lan­trop
  • Wa­len­ty Bar­czew­ski – ka­to­lic­ki dzia­łacz na­ro­do­wy, hi­sto­ryk, pi­sarz, fol­klo­ry­sta, re­dak­tor i wy­daw­ca
  • Wie­sław Bar­czew­ski – pol­ski szop­karz i po­pu­la­ry­za­tor szop­kar­stwa kra­kow­skie­go

Wikipedia

Patrz:

Barczewo

Powiązane:

 rzecz. Barczewo n., barczewianin m., barczewianka ż.

Wiktionary


barczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


barczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


barczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


barczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osob o sze­ro­kich bar­kach

Wiktionary


barczysty

sze­ro­ki w ra­mio­nach


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) sze­ro­ki w bar­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­dzia­le sie­dzia­ła star­sza pani z jam­nicz­kiem oraz drze­mią­cy bar­czy­sty mło­dzik w gra­na­to­wej czap­ce z dasz­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈt͡ʃɨstɨ, AS: barčysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bark m., bary

 przym. barkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. atletyczny, dobrze zbudowany, korpulentny, krępy, potężny, przysadzisty

Wiktionary


barczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


bard

1. piew­ca, poeta, wieszcz;
2. cel­tyc­ki nad­wor­ny pie­śniarz lub poeta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) u ludów cel­tyc­kich: śred­nio­wiecz­ny poeta opie­wa­ją­cy boje i bo­ha­te­rów;

 (1.2) przen. poeta, piew­ca, wieszcz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: barda

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „bar­do­wie”. Zo­bacz też: Bar­do­wie (ze­spół mu­zycz­ny) i Bard (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Bard – cel­tyc­ki poeta i pie­śniarz, spo­ty­ka­ny od XI do XVII wieku na dwo­rach Ir­lan­dii, Szko­cji, Walii i Bre­ta­nii.

Współ­cze­śnie mia­nem „bard” okre­śla się wy­bit­ne­go ar­ty­stę, wy­ko­nu­ją­ce­go włas­ne, li­te­rac­ko i mu­zycz­nie opra­co­wa­ne ut­wo­ry z to­wa­rzy­sze­niem in­stru­men­tu – zwy­kle gi­ta­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług podań ten bard miał pię­kny głos.

 (1.2) Bułat Oku­dża­wa był zna­nym ro­syj­skim bar­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bart, AS: bart

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bardowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minstrel

Wiktionary


barda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. barta.

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. sie­kie­ra do ob­cio­sy­wa­nia drze­wa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: bard

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Barda – część wsi Bo­ja­nów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Bo­ja­nów
  • Bərdə – mia­sto re­jo­no­we w Azer­bej­dża­nie
  • Barda – wieś w Rosji
  • Barda – rejon w Azer­bej­dża­nie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarda, AS: barda

Wiktionary


bardach

śro­do­wi­sko­wo: ubi­ka­cja, kibel, sedes; bar­da­cha


SJP.pl

Bar­dach – pol­ski herb szla­chec­ki, na­da­ny w za­bo­rze au­striac­kim.

Wikipedia


bardacha

śro­do­wi­sko­wo: ubi­ka­cja, kibel, sedes; bar­dach


SJP.pl


bardaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bar­dak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bardak m.

Wiktionary


bardak

po­tocz­nie: nie­po­rzą­dek, ba­ła­gan; baj­zel, ko­ło­wa­ciz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. brak po­rząd­ku, nie­ład

 (1.2) śrpol. chu­sta do za­wi­ja­nia fajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pro­sił­bym cię do mnie, ale przez ten re­mont mam wiel­ki bar­dak w miesz­ka­niu.

 (1.1) Zło­śli­wi po­wia­da­ją, że gdy gdzieś pa­nu­je to­tal­ny bar­dak, wy­star­czy naz­wać go cha­o­sem, by przez samo na­da­nie nazwy skla­sy­fi­ko­wać go i nadać mu po­zo­ry po­rząd­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈdak, AS: bardak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bardaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. pierdolnik, burdel, burdel na kółkach, bajzel, syf; neutr. bałagan, nieporządek

Wiktionary


bardaszka

pry­mi­tyw­na ubi­ka­cja, sła­woj­ka


SJP.pl


bardejowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­de­jo­wem, do­ty­czą­cy Bar­de­jo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bar.dɛˈjɔf.ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bardejów mrz.

Wiktionary


bardejów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Sło­wa­cji;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Bar­de­jov”. Zo­bacz też: Bar­de­jov (sta­cja ko­le­jo­wa).

Bar­de­jów (słow. "Bar­de­jov"; hist. "Bar­diów", "Bar­dy­jów"; niem. "Bart­feld"; węg. "Bártfa"; czes. "Bar­di­jov" lub "Bardějov"; cyg. "Bart­wa") – mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Sło­wa­cji, w kraju pre­szow­skim, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Sza­rysz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka ki­lo­me­trów od Bar­de­jo­wa znaj­du­je się uz­dro­wi­sko Bar­de­jów-Zdrój i Mu­ze­um Ar­chi­tek­tu­ry Lu­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈdɛ.juf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bardejowianin, bardejowianka

 przym. bardejowski

Wiktionary


bardela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. jeźdz. ro­dzaj sio­dła zro­bio­ne­go ze słomy słu­żą­ce­go zaz­wy­czaj do ujeż­dża­nia koni, które przed­tem nie no­si­ły jeźdź­ca; Glo­ger.

Wiktionary


bardijewski

naz­wi­sko


SJP.pl


bardini

naz­wi­sko


SJP.pl


bardiów

mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Sło­wa­cji, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Sza­rysz; Bar­die­jów, Bar­dy­jów, Bar­de­jów


SJP.pl


bardka

→ bard


SJP.pl

Patrz:

bard

bardo

we włó­kien­nict­wie: ze­spół ni­ciel­nic kros­na, po­trzeb­nych do wyt­wo­rze­nia okre­ślo­nej tka­ni­ny; grze­bień tkac­ki, pło­cha, przy­bi­jacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) w tkact­wie: część kros­na, która pro­wa­dzi os­no­wę

 (1.2) rel. w bud­dyz­mie ty­be­tań­skim: każdy przej­ścio­wy stan eg­zy­sten­cji, np. życie, me­dy­ta­cja, sen, śmierć;

 (1.3) rel. w bud­dyz­mie ty­be­tań­skim: prak­ty­ka ma­ją­ca dawać roz­poz­na­nie na­tu­ry zja­wisk w okre­sie mię­dzy śmier­cią a po­now­ny­mi na­ro­dzi­na­mi;

 (1.4) daw. stpol. wzgó­rze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bardo – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, sie­dzi­ba gminy Bardo
  • Bardo – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Raków
  • Bardo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Bardo – dawna osada zlo­ka­li­zo­wa­na na wy­spie Po­lic­kie Łąki
  • Bardo – gmina w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim
  • Bardo – gro­ma­da w po­wie­cie opa­tow­skim
  • Bardo – gro­ma­da w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim
  • Bardo – część wsi Ro­za­lin w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie tar­bo­brze­skim, w gmi­nie Nowa Dęba
  • Bardo – szczyt na Po­gó­rzu Strzy­żow­skim
  • Bardo – szczyt w Gor­cach
  • Bar­dau (fr. Le Bardo) – mia­sto w Tu­nez­ji
  • Bardo – hi­sto­rycz­na, pol­ska nazwa mia­sta Barth w Niem­czech

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbardɔ, AS: bardo

Wiktionary


bardon

dawny stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do lutni, liry i man­do­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. hist. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, po­dob­ny do liry lub lutni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­don – miej­sco­wość w Qu­e­ens­land (Au­stra­lia)
  • Bar­don – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Le­i­ce­sters­hi­re
  • Le Bar­don – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz lud, rozw­ście­czo­ny prze­nie­wier­stwem Jurgi, wnet por­wał go siłą i wlókł na stos, gdy nagle prze­bił się Sła­weń­ko i śmia­ło wstą­pił na stos, ude­rza­jąc w stru­ny bar­do­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbardɔ̃n, AS: bardõn

Wiktionary


bardot

[czy­taj: barDO] naz­wi­sko


SJP.pl


bardotka

1. biu­sto­nosz z usz­tyw­nie­nia­mi, od­sła­nia­ją­cy część biu­stu;
2. ro­dzaj chust­ki z przez­ro­czy­ste­go szy­fo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) typ usz­tyw­nio­ne­go biu­sto­no­sza, któ­re­go mi­secz­ki są ufor­mo­wa­ne tak, aby mak­sy­mal­nie od­sło­nić i wy­ek­spo­no­wać górną część biu­stu, jed­no­cze­śnie pod­no­sząc go do góry

 (1.2) ro­dzaj szy­fo­no­wej chust­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­tocz­ne okre­śle­nie na Bri­git­te Bar­dot
  • ro­dzaj biu­sto­no­sza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na moje zde­rza­ki bar­dot­ka to chyba za słaba?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balkonetka, balkonik, stanik balkonowy

Wiktionary


bardowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­dem, bar­da­mi, do­ty­czą­cy barda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bard mos.

Wiktionary


bardski

naz­wi­sko


SJP.pl


bardysz

topór bo­jo­wy na dłu­gim drzew­cu; ber­dysz


SJP.pl


bardyzana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. ha­la­bar­da

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbardɨˈzãna, AS: bardyzãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bardyzan m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardyzan, halabarda

Wiktionary


bardzianin

miesz­ka­niec Barda


SJP.pl


bardzianka

miesz­kan­ka Barda


SJP.pl


bardziej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bar­dzo; wyraz uży­wa­ny do two­rze­nia zło­żo­nych form stop­nia wyż­sze­go przy­miot­ni­ków (np. bar­dziej pol­ski) i przy­słów­ków (np. bar­dziej swoj­sko)


SJP.pl

forma przy­słów­ka.

 (1.1) sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka bar­dzo

 (1.2) wyraz two­rzą­cy opi­so­wy sto­pień wyż­szy od niek­tó­rych przy­miot­ni­ków i przy­słów­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­raj się tro­chę bar­dziej!

 (1.2) Bar­dziej wio­sen­ny dzień trud­no sobie wy­o­bra­zić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarʲd͡ʑɛ̇j, AS: barʹʒ́ėi ̯

Wiktionary


bardziński

naz­wi­sko


SJP.pl


bardzki

→ Bardo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­dem, do­ty­czą­cy Barda

Wiktionary

Patrz:

Bardo

Powiązane:

 rzecz. Bardo n.

Wiktionary


bardzo

w wy­so­kim stop­niu, mocno, dużo, np. "Bar­dzo (mocno) Cię ko­cham"


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) słu­żą­cy do pod­kre­śle­nia cechy przy­miot­ni­ka, przy­słów­ka lub cza­sow­ni­ka w wy­so­kim stop­niu, dużo

 (1.2) bar­dziej, naj­bar­dziej wyraz po­moc­ni­czy, sto­so­wa­ny do two­rze­nia form stop­nia wyż­sze­go i naj­wyż­sze­go niek­tó­rych przy­miot­ni­ków i przy­słów­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­steś bar­dzo mądry.

 (1.1) Bar­dzo cię ko­cham.

 (1.2) A mój ko­stium na bal jest bar­dziej ko­lo­ro­wy niż twój!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbard͡zɔ, AS: barʒo

Wiktionary

Synonimy:

 (1) daw. barzo

 (1.1) wielce, nader, niezmiernie, niesłychanie, ogromnie, szalenie, zabójczo

Wiktionary


bardzośmy

po­tocz­nie: przy­słó­wek "bar­dzo" po­łą­czo­ny z koń­ców­ka cza­sow­ni­ko­wą "-śmy" (np. "Bar­dzo­śmy was po­lu­bi­li.", "Bar­dzo­śmy się cie­szy­li.")


SJP.pl


bareczek

zdrob­nie­nie od: barek


SJP.pl


bareizm

coś ab­sur­dal­ne­go, przy­po­mi­na­ją­ce­go sy­tu­a­cje lub sceny z fil­mów ko­me­dio­wych Sta­ni­sła­wa Barei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­baw­ny zwrot bę­dą­cy cy­ta­tem z ko­me­dii fil­mo­wych Sta­ni­sła­wa Barei

 (1.2) pot. iron. ab­sur­dal­na wy­po­wiedź, zda­rze­nie lub sy­tu­a­cja ze sfery pu­blicz­nej po­dob­ne do sur­re­a­li­stycz­ne­go gagu z ko­me­dii fil­mo­wych Sta­ni­sła­wa Barei

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzy de­ka­dy po upad­ku PRL ba­re­iz­my wciąż żywe!

Wiktionary


bareja

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­re­ja – pol­skie naz­wi­sko
  • Mie­czy­sław Ba­re­ja (1939–2003) – praw­nik, pre­zy­dent War­sza­wy w 1994 r.,
  • Sta­ni­sław Ba­re­ja (1929–1987) – re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i aktor fil­mo­wy,
  • Elż­bie­ta Ba­re­ja – pol­ska ge­o­log – dok­tor nauk przy­rod­ni­czych w za­kre­sie ge­o­lo­gii.

Wikipedia


barejowie

naz­wi­sko


SJP.pl


barek

1. mały bar (jako za­kład ga­stro­no­micz­ny lub bufet);
2. po­dręcz­ny sto­lik na kół­kach na trun­ki, sło­dy­cze itp.;
3. od­dziel­ne po­mie­szcze­nie w re­ga­le, szaf­ce itp. do prze­cho­wy­wa­nia na­po­jów al­ko­ho­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bar

 (1.2) mały bar

 (1.3) półka w meblu do trzy­ma­nia na­po­jów al­ko­ho­lo­wych

 (1.4) sto­lik na kół­kach na al­ko­ho­le

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: barka

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W barku stały trzy na­po­le­o­ny i żu­brów­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar mrz., barman mos., barmanka ż.

 przym. barowy

Wiktionary


barelief

mało wy­pu­kła rzeź­ba; pła­ski re­lief, pła­sko­rzeź­ba, bas-re­lief


SJP.pl


barestezjometr

przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia wraż­li­wo­ści skóry na na­cisk


SJP.pl


bareta

żel­be­to­wy fun­da­ment głę­bo­ki w po­sta­ci krót­kie­go od­cin­ka ścia­ny szcze­li­no­wej


SJP.pl

Ba­re­ta – ro­dzaj żel­be­to­we­go fun­da­men­tu poś­red­nie­go sto­so­wa­ny w bu­dow­nict­wie.

Wikipedia


bareter

opor­nik z drutu sta­lo­we­go, umie­szczo­ny w bańce szkla­nej z roz­rze­dzo­nym wo­do­rem, który wy­ka­zu­je wzrost opor­no­ści elek­trycz­nej wraz ze wzro­stem tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl

Ba­re­ter (ina­czej: "lampa opo­ro­wa") – dru­to­wy opor­nik wy­ko­na­ny z że­la­za i umie­szczo­ny w her­me­tycz­nej obu­do­wie, np. szkla­nej bańce wy­peł­nio­nej gazem (naj­czę­ściej wo­do­rem) pod zmniej­szo­nym ci­śnie­niem, słu­żą­cy do sta­bi­li­zo­wa­nia, w pew­nym za­kre­sie, na­tę­że­nia prądu sta­łe­go lub zmien­ne­go.

Wikipedia


baretka

ka­wa­łek wstąż­ki o prze­pi­so­wych bar­wach i wy­mia­rach, na­szy­wa­nej na kurt­ce mun­du­ru lub ma­ry­nar­ce, za­stę­pu­ją­cy wła­ści­wy order lub odz­na­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąski ka­wa­łek wstąż­ki no­szo­ny na mun­du­rze za­miast odz­na­cze­nia;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɛtka, AS: baretka

Wiktionary


barełkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bareż

ma­te­riał z cien­kiej wełny i jed­wa­biu


SJP.pl


bareżowy

przy­miot­nik od: bareż


SJP.pl


bargiel

ptak leśny z rzędu wró­blo­wych, za­miesz­ku­ją­cy lasy Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, w Pol­sce pod ochro­ną; ko­wa­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. zob. ko­wa­lik.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wol­de­mar Bar­giel (1828–1897) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor mu­zy­ki po­waż­nej
  • Ma­ciej Bar­giel (ur. 1973) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Grze­gorz Bar­giel (ur. 1976) – pol­ski nar­ciarz wy­so­ko­gór­ski, in­struk­tor
  • An­drzej Bar­giel (ur. 1988) – pol­ski nar­ciarz wy­so­ko­gór­ski
  • bar­giel, ina­czej ko­wa­lik zwy­czaj­ny (Sitta eu­ro­pa­ea) – ga­tu­nek ptaka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barglik mzw.

Wiktionary


bargielski

naz­wi­sko


SJP.pl


bargieł

naz­wi­sko


SJP.pl


bargiełowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Bar­gie­łow­ska (1934–2019) – pol­ska ak­tor­ka
  • Da­niel Bar­gie­łow­ski (1932–2016) – pol­ski aktor i re­ży­ser
  • Jakub Bar­gie­łow­ski (1921–2010) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ka­ta­rzy­na Bar­gie­łow­ska (ur. 1962) – pol­ska ak­tor­ka
  • Marek Bar­gie­łow­ski (1942–2016) – pol­ski aktor i re­ży­ser

Wikipedia


barglik

ga­tu­nek no­wo­ze­landz­kie­go ptaka z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acant­hi­sit­ti­dae|ref=tak.

Wiktionary

Bar­glik ("Acant­hi­sit­ta chlo­ris") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny bar­gli­ków (Acant­hi­sit­ti­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Acant­hi­sit­ta. Wy­stę­pu­je en­de­micz­nie w Nowej Ze­lan­dii. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bargiel mzw.

Wiktionary


barguzin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Bu­ria­cji, ucho­dzą­ca do je­zio­ra Baj­kał;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­gu­zin – lo­kal­ny wiatr sy­be­ryj­ski
  • Bar­gu­zin – rzeka wpa­da­ją­ca do Baj­ka­łu
  • Bar­gu­zin – wieś nad rzeką Bar­gu­zin
  • Bar­gu­zin – pół­wy­sep na je­zio­rze Baj­kał

Wikipedia


barguziński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­gu­zi­nem (rzeką w Rosji)

Wiktionary


bargłowski

przy­miot­nik od: Bar­głów Ko­ściel­ny


SJP.pl


bargłówka

1. wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­głów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny
  • Bar­głów­ka – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie So­śni­co­wi­ce
  • Bar­głów­ka – rów, do­pływ Ka­na­łu Au­gu­stow­skie­go

Wikipedia


bari

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, sto­li­ca Apu­lii i pro­win­cji Bari (1.2);

 (1.2) daw. adm. była wło­ska pro­win­cja w re­gio­nie Apu­lia;

 (1.3) hist. polit. wło­skie księ­stwo

Wiktionary

– mia­sto i gmina w po­łud­nio­wych Wło­szech, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Adria­tyc­kim. Bari jest sto­li­cą pro­win­cji Bari i re­gio­nu Apu­lia. W 2022 lud­ność mia­sta wy­no­si­ła 315 972 miesz­kań­ców, cały ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Bari liczy ok. 1,5 mln miesz­kań­ców.

Bari jest naj­więk­szym mia­stem nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, waż­nym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym, hand­lo­wym i kul­tu­ral­nym Włoch po­łud­nio­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od końca IX wieku mia­sto Bari znaj­do­wa­ło się pod pa­no­wa­niem Bi­zan­cjum.

 (1.3) Żona króla Zyg­mun­ta I Sta­re­go po­cho­dzi­ła z księ­stwa Bari.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bari, AS: bari

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryjczyk mos.

 przym. baryjski, daw. barski

Wiktionary


baria

jed­nost­ka ci­śnie­nia uży­wa­na w ukła­dzie CGS równa 0,1 pa­ska­la; mi­kro­bar


SJP.pl

Baria (z gr. βαρύς "barýs" – cięż­ki) – jed­nost­ka ci­śnie­nia ukła­du miar CGS, oz­na­cza­na sym­bo­lem b. Jest równa 1 dynie na cen­ty­metr kwa­dra­to­wy.

Wikipedia


bariatra

le­karz zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem oty­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­ro­bli­wej oty­ło­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka z dzie­dzi­ny ba­ria­trii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś idę do ba­ria­try, bo chcę otrzy­mać skie­ro­wa­nie na ope­ra­cyj­ne zmniej­sze­nie żo­łąd­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲˈjatra, AS: barʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariatria ż.

 przym. bariatryczny

 przysł. bariatrycznie

Wiktionary


bariatria

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny, która leczy cho­ro­bli­wą oty­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem oty­ło­ści

Wiktionary

Ba­ria­tria – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­zo­wa­niem, okre­śla­niem przy­czyn, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem nad­wa­gi, a zwła­szcza oty­ło­ści, w tym me­to­da­mi chi­rur­gicz­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bariatra mos.

 przym. bariatryczny

Wiktionary


bariatryczny

przy­miot­nik od: ba­ria­tria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z ba­ria­trią, le­cze­niem oty­ło­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariatria ż., bariatra mos./ż.

Wiktionary


baribal

ga­tu­nek niedź­wie­dzia; za­miesz­ku­je lasy Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ursus ame­ri­ca­nus|Pal­las|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

 (1.2) zool. dra­pież­nik z ga­tun­ku ba­ri­ba­li (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fiz­jo­lo­gicz­nie licz­ba skur­czów serca na mi­nu­tę u ba­ri­ba­la wy­no­si ok. 55.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrʲibal, AS: barʹibal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedźwiedź czarny

 (1.2) niedźwiedź czarny

Wiktionary


bariera

1. pło­tek, po­ręcz itp., które wy­dzie­la­ją ja­kieś miej­sce, unie­moż­li­wia­ją przej­ście itp.;
2. na­tu­ral­na przesz­ko­da, która utrud­nia lub unie­moż­li­wia prze­mie­szcza­nie się;
3. rzecz, która utrud­nia pow­sta­nie ja­kie­goś zja­wi­ska lub sy­tu­a­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przesz­ko­da, która utrud­nia lub unie­moż­li­wia prze­mie­szcza­nie się

 (1.2) coś, co utrud­nia lub unie­moż­li­wia zaj­ście cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­rie­ra ar­chi­tek­to­nicz­na,
  • ba­rie­ra dźwię­ko­chłon­na,
  • ba­rie­ra dźwię­ku,
  • ba­rie­ra (elek­tro­tech­ni­ka),
  • ba­rie­ra im­mu­no­lo­gicz­na,
  • ba­rie­ra in­for­ma­cyj­na,
  • ba­rie­ra (in­for­ma­ty­ka),
  • ba­rie­ra ję­zy­ko­wa
  • ba­rie­ra kul­tu­ro­wa,
  • ba­rie­ra pełna,
  • ba­rie­ra po­ten­cja­łu (fi­zy­ka),
  • ba­rie­ra prze­ciw­czoł­go­wa,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ty­be­tań­skiej le­gen­dzie o Szam­ba­li jest także opo­wia­da­ne, że droga do tej kra­i­ny leży przez wy­so­kie góry, ciem­ne lasy, po­dziem­ne la­bi­ryn­ty i mi­stycz­ne ba­rie­ry.

 (1.2) Mimo tych na­kła­dów podaż ko­ka­i­ny na rynku ame­ry­kań­skim sy­ste­ma­tycz­nie się zwięk­sza, nar­ko­tyk prze­do­sta­je się "ponad" ba­rie­rą high-tech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barierka ż.

 przym. barierowy

Wiktionary


barierka

zdrob­nie­nie od: ba­rie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ba­rie­ra

 (1.2) prze­gro­da po­sta­wio­na, aby unie­moż­li­wić przej­ście w danym miej­scu lub za­bez­pie­czyć coś

Wiktionary

Zo­bacz też: Ba­rier­ka w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Ba­rier­ka (ba­lu­stra­da, po­ręcz) – ścian­ka skła­da­ją­ca się z tra­lek po­łą­czo­nych od góry po­rę­czą. Naj­czę­ściej sto­so­wa­na jako za­bez­pie­cze­nie bal­ko­nów (ba­lu­stra­dy bal­ko­no­we), okien (za­bez­pie­cze­nie okien­ne), scho­dów (ba­lu­stra­da scho­do­wa). Po­tocz­nie inne zna­cze­nie płotu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lenda wspar­ła stopę o dolną belkę ba­rier­ki, za­czę­ła ją otrze­py­wać dło­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲˈjɛrka, AS: barʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariera ż.

 rzecz. barierowy, barierkowy

 przym. barierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) balustrada

Wiktionary


barierkowy

→ ba­rier­ka


SJP.pl

Patrz:

barierka

barierkoza

nad­mier­ne i czę­sto nie­po­trzeb­ne wy­stę­po­wa­nie w prze­strze­ni pu­blicz­nej ba­rier od­gra­dza­ją­cych jezd­nię od ja­kie­goś frag­men­tu te­re­nu, np. od chod­ni­ka; ba­rie­ro­za


SJP.pl


barieroporęcz

ochron­na ba­rie­ra z po­rę­czą, uży­wa­na na mo­stach, wia­duk­tach itp.


SJP.pl


barierowy

przy­miot­nik od: ba­rie­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­rie­rą, do­ty­czą­cy ba­rie­ry; bę­dą­cy ba­rie­rą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariera ż., barierka ż.

Wiktionary


barieroza

nad­mier­ne i czę­sto nie­po­trzeb­ne wy­stę­po­wa­nie w prze­strze­ni pu­blicz­nej ba­rier od­gra­dza­ją­cych jezd­nię od ja­kie­goś frag­men­tu te­re­nu, np. od chod­ni­ka; ba­rier­ko­za


SJP.pl


bariolage

[czy­taj: bar­jo­laż] w grze skrzyp­co­wej: róż­ni­co­wa­nie barwy jed­ne­go dźwię­ku przez wy­do­by­wa­nie go na prze­mian ze stru­ny pu­stej i z innej stru­ny od­po­wied­nio skró­co­nej


SJP.pl


barion

cząst­ka ele­men­tar­na o spi­nie po­łów­ko­wym i o masie spo­czyn­ko­wej więk­szej od masy pro­to­nu albo rów­nej jej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. fer­mion o nie­ze­ro­wej licz­bie ba­rio­no­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­rion – cząst­ka ele­men­tar­na z grupy sil­nie od­dzia­łu­ją­cych fer­mio­nów o spi­nie po­łów­ko­wym
  • Hans Ba­rion (1899–1973) – nie­miec­ki ksiądz ka­to­lic­ki, pro­fe­sor prawa ko­ściel­ne­go, rek­tor Pań­stwo­wej Aka­de­mii w Bra­nie­wie
  • Jakob Ba­rion (1898–1996) – nie­miec­ki fi­lo­zof, ostat­ni rek­tor Pań­stwo­wej Aka­de­mii w Bra­nie­wie (1938–1945)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barionowy

Wiktionary


barionowy

→ ba­rion


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ba­rio­na­mi, do­ty­czą­cy ba­rio­nów

Wiktionary

Patrz:

barion

Przykłady

 (1.1) Je­że­li jed­nak by­ło­by moż­li­we prze­cho­dze­nie kwar­ków w lep­to­ny z nie­za­cho­wa­niem licz­by ba­rio­no­wej, to pro­ton po­wi­nien być cząst­ką nie­sta­bil­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barion mrz.

Wiktionary


barionyks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­ry­o­nyx|Cha­rig & Mil­ner|ref=tak., ro­dzaj mię­so­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów;

 (1.2) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­ry­o­nyx wal­ke­ri|Cha­rig & Mil­ner|ref=tak., ga­tu­nek mię­so­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów;

Wiktionary

Ba­rio­nyks ("Ba­ry­o­nyx wal­ke­ri") – dwu­noż­ny, mię­so­żer­ny di­no­za­ur, te­ro­pod z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów ży­ją­cy w okre­sie wczes­nej kredy 130–125 mi­lio­nów lat temu na te­re­nach dzi­siej­szej Eu­ro­py.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) barionyks Walkera

Wiktionary


barista

osoba za­wo­do­wo trud­nią­ca się pa­rze­niem kawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się do­bo­rem, pa­rze­niem oraz ser­wo­wa­niem kawy

Wiktionary

Ba­ri­sta ( ba­ri­sta – bar­man; także: ka­wiarz, ka­wiar­ka) – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się wy­bie­ra­niem, pa­rze­niem oraz po­da­wa­niem kawy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrʲista, AS: barʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. baristka ż.

 przym. baristyczny

Wiktionary


baristerski

→ ba­ri­sta; ba­ri­stycz­ny


SJP.pl


baristka

ko­bie­ta za­wo­do­wo trud­nią­ca się pa­rze­niem kawy; ka­wiar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się do­bo­rem, pa­rze­niem oraz ser­wo­wa­niem kawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej matka pra­co­wa­ła jako ba­rist­ka we wło­skiej re­sta­u­ra­cji w Kuala Lum­pur.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m.

:: fm. barista m.

 przym. barowy

 przysł. barowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawiarka

Wiktionary


baristyczny

→ ba­ri­sty­ka; ba­ry­stycz­ny


SJP.pl


baristyka

za­ję­cie osób za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cych się pa­rze­niem i po­da­wa­niem kawy; ba­ry­sty­ka


SJP.pl


barito

rzeka w In­do­nez­ji


SJP.pl

Ba­ri­to – rzeka w In­do­nez­ji na Bor­neo, dłu­gość 880 km.

Źró­dła w gó­rach Müllera, w gór­nym biegu pły­nie głę­bo­ką do­li­ną two­rząc licz­ne wo­do­spa­dy, w środ­ko­wym i dol­nym przez za­ba­gnio­ną ni­zi­nę, ucho­dzi deltą do Morza Ja­waj­skie­go.

Wikipedia


barium

z ła­ci­ny: bar (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl


bark

1. ze­spół kości łą­czą­cy koń­czy­nę górną z tu­ło­wiem;
2. ro­dzaj ża­glow­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. część ciała w miej­scu po­łą­cze­nia ręki lub (u zwie­rząt) koń­czy­ny przed­niej z tu­ło­wiem;

 (1.2) żegl. ża­glo­wiec ma­ją­cy co najm­niej trzy masz­ty; ostat­ni z nich ma omasz­to­wa­nie sko­śne, po­zo­sta­łe masz­ty niosą oża­glo­wa­nie re­jo­we;

 (1.3) zob. barki.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bark – obręcz koń­czy­ny gór­nej w ana­to­mii czło­wie­ka
  • bark – skala wy­so­ko­ści dźwię­ku
  • bark – ro­dzaj ża­glow­ca
  • bark – ro­dzaj for­ty­fi­ka­cji
  • Bark – album ze­spo­łu Jef­fer­son Air­pla­ne
  • Bark – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Se­ge­berg
  • Bark – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim
  • Bark – dawna wieś, obec­nie część dziel­ni­cy Ko­mo­ro­wi­ce w Biel­sku-Bia­łej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znów zwich­ną­łem sobie bark.

 (1.2) Nasza ża­glów­ka jest bar­dzo mała przy tym barku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bark, AS: bark

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. bary nmos., obarczanie n., obarczenie n., barczystość ż.

 czas. obarczać ndk., obarczyć dk.

 przym. barczysty, barkowy

 (1.2)

 rzecz. barkentyna ż., barka ż., barkas m.

Wiktionary


barka

sta­tek o nie­wiel­kich wy­mia­rach, uży­wa­ny do prze­wo­zu to­wa­rów dro­ga­mi śród­lą­do­wy­mi oraz w por­tach mor­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. ro­dzaj stat­ku o pła­skim dnie, słu­żą­ce­go do tran­spor­tu ła­dun­ków zaz­wy­czaj w że­glu­dze śród­lą­do­wej;

Wiktionary

Barka – ro­dzaj stat­ku o pła­skim dnie, słu­żą­ce­go do tran­spor­tu ła­dun­ków w że­glu­dze śród­lą­do­wej. Barki są naj­czę­ściej po­zba­wio­ne włas­ne­go na­pę­du.

Pier­wot­nie barki po­ru­sza­ły się z prą­dem rzeki a pod prąd były ho­lo­wa­ne przez ludzi (bur­ła­cy) lub zwie­rzę­ta po­cią­go­we, które po­ru­sza­ły się po spe­cjal­nej dro­dze wzdłuż rzeki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Barka prze­wio­zła uro­bek z po­głę­biar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarka, AS: barka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barkowiec m.

Wiktionary


barkan

bu­dow­la obron­na, for­ty­fi­ka­cja o tra­pe­zo­wym na­ry­sie


SJP.pl

Bar­kan ( ‏بركان‎, Ber­ka­ne, ber. ⴱⵔⴽⴰⵏ) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ma­ro­ku, w Re­gio­nie Wschod­nim, po­ło­żo­ne na rów­ni­nie Trif­fa, u pod­nó­ża pasma gór­skie­go Beni-Snas­sen. Jest sie­dzi­bą ad­mi­ni­stra­cyj­ną pro­win­cji Bar­kan.

We­dług da­nych Haut-Com­mis­sa­riat au Plan w 2024 roku Bar­kan li­czył 99 069 miesz­kań­ców, w tym 98 805 oby­wa­te­li Ma­ro­ka i 264 cu­dzo­ziem­ców. W tym samym roku pro­win­cja Bar­kan li­czy­ła 284 061 miesz­kań­ców.

Wikipedia


barkarola

li­rycz­na pieśń gon­do­lie­rów we­nec­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. li­rycz­na pieśń gon­do­lie­rów w We­ne­cji;

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny przy­po­mi­na­ją­cy bar­ka­ro­lę (1.1)

Wiktionary

Bar­ka­ro­la (wł. "barca" – czół­no; także gon­do­lie­ra) – typ pie­śni śpie­wa­nej przez gon­do­lie­rów, a także wy­wo­dzą­ca się od niej in­stru­men­tal­na forma mu­zycz­na, nie­kie­dy o ce­chach mi­nia­tu­ry.

Cha­rak­te­ry­zu­je ją wy­ko­rzy­sta­nie środ­ków wa­ria­cyj­nych, umiar­ko­wa­ne tempo oraz takt dwu­dziel­ny for­mu­la_1 Rytm akom­pa­nia­men­tu czę­sto przy­bie­ra po­stać osti­na­ta na­śla­du­ją­ce­go ruch wio­seł lub ko­ły­sa­nie łodzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wy­tarł smy­czek ka­la­fo­nią, brzę­knął na stru­nach, po­krę­cił klu­cze i w chwi­lę póź­niej spod de­li­kat­nych pal­ców roz­le­gły się dźwię­ki bar­ka­ro­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarkaˈrɔla, AS: barkarola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gondoliera

Wiktionary


barkarz

wła­ści­ciel barki, prze­woź­nik barką


SJP.pl


barkas

1. duża, zwy­kle 16-20-wio­sło­wa łódź okrę­to­wa (sza­lu­pa) do prze­wo­że­nia ła­dun­ków lub osób
2. mały sta­tek o na­pę­dzie me­cha­nicz­nym do prac por­to­wych
3. 10-me­tro­wa łódź ry­bac­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ki­dzi – ród pu­nic­ki w Kar­ta­gi­nie
  • Bar­kas (łódź)
  • Bar­kas V 901/2 – sa­mo­chód do­staw­czy pro­du­ko­wa­ny w la­tach 1954–1961
  • Bar­kas B1000 – sa­mo­chód do­staw­czy i mi­kro­bus pro­du­ko­wa­ny w la­tach 1961–1991
  • Bar­kas (piwo)
  • Wa­si­lios Bar­kas – grec­ki pił­karz

Wikipedia


barkasowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bar­ka­su, zwią­za­ny z bar­ka­sa­mi; sta­no­wią­cy część bar­ka­su; taki jak bar­kas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barkas mrz.

Wiktionary


barkentyna

ża­glo­wiec hand­lo­wy ma­ją­cy przy­najm­niej 3 masz­ty; szku­ner­bark


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ża­glo­wiec ma­ją­cy co najm­niej trzy masz­ty; pier­wszy z nich ma omasz­to­wa­nie re­jo­we, po­zo­sta­łe masz­ty niosą oża­glo­wa­nie sko­śne;

Wiktionary

Bar­ken­ty­na (ina­czej "szku­ner­bark") – ża­glo­wiec po­sia­da­ją­cy trzy lub wię­cej masz­tów, nio­są­cy na pier­wszym od dzio­bu oża­glo­wa­nie re­jo­we, a na po­zo­sta­łych oża­glo­wa­nie sko­śne - prze­waż­nie ga­flo­we, rza­dziej ber­mudz­kie.

Pol­ski­mi ża­glow­ca­mi typu bar­ken­ty­na są ORP Iskra (II) oraz STS Po­go­ria.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od za­wietrz­nej po­wo­li zbli­ża­ła się bar­ken­ty­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na, AS: barkẽntỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkunerbark

Wiktionary


barker

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ker – rzeka w Au­stra­lii, w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia
  • Bar­ker – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Bro­o­me
  • Bar­ker – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Nia­ga­ra
  • Bar­ker (ang. Bar­ker Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Bro­o­me

Wikipedia


barki

górna część grzbie­tu


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: bark

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: barka

Wiktionary

Barki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 838.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Barki, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Cyców. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wikipedia


barkowiec

sta­tek mor­ski słu­żą­cy do tran­spor­tu barek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek słu­żą­cy do tran­spor­tu ła­dun­ku w po­jem­ni­kach bę­dą­cych ro­dza­jem barek;

Wiktionary

Bar­ko­wiec – sta­tek wodny przy­sto­so­wa­ny do tran­spor­tu spe­cjal­nych barek.

Ist­nie­je kilka sy­ste­mów, róż­nią­cych się wiel­ko­ścią barek i spo­so­bem ich prze­ła­dun­ku (barki mogą wpły­wać do ła­dow­ni bar­kow­ca lub być tam umie­szcza­ne spe­cjal­nym sy­ste­mem suw­nic za­mon­to­wa­nych na stat­ku).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barka ż.

Wiktionary


barkowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ko­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • Bar­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Bar­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Bar­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Bar­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie człu­chow­skim
  • Bar­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie mi­lic­kim
  • Bar­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Bar­ko­wo – wieś w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, w re­jo­nie pusz­kiń­skim

Wikipedia


barkowo-obojczykowy

zwią­za­ny z bar­kiem i oboj­czy­kiem (np. staw bar­ko­wo-oboj­czy­ko­wy)


SJP.pl


barkowy

→ bark, → barka, → barki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­kiem, do­ty­czą­cy barku

 (1.2) zwią­za­ny z barką, do­ty­czą­cy barki

Wiktionary

Patrz:

bark, → barka, → barki

Przykłady

 (1.1) Wró­cił z za­wo­dów z pro­ble­ma­mi w sta­wie bar­ko­wym.

 (1.2) Zaraz za por­tem bar­ko­wym za­czy­na­ją się te­re­ny na­le­żą­ce do MOSiR-u.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. bark m., bary

 przym. barczysty

 (1.2)

 rzecz. barka ż.

Wiktionary


barkracht

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. do­chód po­dat­ko­wy z żupy sol­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarkraxt, AS: barkraχt

Wiktionary


barkówka

pióro na skrzyd­le ptaka le­żą­ce bez­poś­red­nio w po­bli­żu tu­ło­wia


SJP.pl


barlerka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych, sto­so­wa­na w tra­dy­cyj­nej me­dy­cy­nie in­dyj­skiej


SJP.pl


barlicki

naz­wi­sko


SJP.pl


barlinczanin

miesz­ka­niec Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­li­nia­nin


SJP.pl


barlinczanka

miesz­kan­ka Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­li­nian­ka


SJP.pl


barlinecki

→ Bar­li­nek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bar­lin­ka, zwią­za­ny z Bar­lin­kiem

Wiktionary

Patrz:

Barlinek

Powiązane:

 rzecz. Barlinek m., barlinczanin m., barlinczanka ż.

Wiktionary


barlinek

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Bar­li­nek (niem. "Ber­lin­chen") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­li­nek. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. go­rzow­skie­go. Naj­lud­niej­sze mia­sto po­wia­tu my­śli­bor­skie­go. Z mia­stem gra­ni­czy Bar­li­nec­ki Park Kra­jo­bra­zo­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈlʲĩnɛk, AS: barlʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barlinczanin m., barlinczanka ż.

 przym. barlinecki

Wiktionary


barlinianin

miesz­ka­niec Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­lin­cza­nin


SJP.pl


barlinianka

miesz­kan­ka Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­lin­czan­ka


SJP.pl


barlow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­low – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Bal­lard
  • Bar­low – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Clac­ka­mas
  • Bar­low (ang. Bar­low Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Bar­low – miej­sco­wość w hrab­stwie Der­bys­hi­re (An­glia)
  • Bar­low – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)
  • Ho­ra­ce Bar­low – bry­tyj­ski ne­u­ro­fiz­jo­log

Wikipedia


barman

osoba ob­słu­gu­ją­ca bufet w re­sta­u­ra­cji, barze itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ob­słu­gu­je bufet w barze;

Wiktionary

Bar­man – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gą bu­fe­tu (pot. "baru") w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym (np. barze, re­sta­u­ra­cji, pubie, ka­wiar­ni).

Do obo­wiąz­ków bar­ma­na za­li­cza się głów­nie przy­go­to­wy­wa­nie na­po­jów (za­rów­no be­zal­ko­ho­lo­wych jak i al­ko­ho­lo­wych - w tym wy­ko­ny­wa­nie kok­taj­li), co czę­sto zwią­za­ne jest rów­nież z ich bez­poś­red­nim wy­da­wa­niem klien­tom przy bu­fe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten bar­man zręcz­nie żon­glu­je sha­ke­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarmãn, AS: barmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m., barek m., barmaństwo n.

:: fż. barmanka ż.

 przym. barmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bufetowy

Wiktionary


barmanka

ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca bufet w barze lub re­sta­u­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która sprze­da­je i po­da­je na­po­je al­ko­ho­lo­we w barze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­si­li­śmy bar­man­kę o orzesz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈmãnka, AS: barmãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m., barek m.

:: fm. barman m.

 przym. barmański

Wiktionary


barmański

zwią­za­ny z bar­ma­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem bar­ma­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do bar­ma­na, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi adep­ci sztu­ki bar­mań­skiej po­bie­ra­li nauki od mi­strza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barman mos., barmanka ż., barmaństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) barmanowy

Wiktionary


barn

jed­nost­ka po­wierzch­ni sto­so­wa­na w fi­zy­ce ją­dro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka prze­kro­ju czyn­ne­go równa 10-28 m²;

Wiktionary

Barn (b) – jed­nost­ka prze­kro­ju czyn­ne­go. Wy­ra­ża się nią rów­nież elek­trycz­ny mo­ment kwa­dru­po­lo­wy jądra. Sto­so­wa­na w fi­zy­ce ją­dro­wej i fi­zy­ce czą­stek ele­men­tar­nych. 1 barn to w przy­bli­że­niu pole po­wierzch­ni prze­kro­ju jądra atomu uranu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barn, AS: barn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. b

Wiktionary


barnaba

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Bar­na­ba – imię mę­skie po­cho­dze­nia ara­mej­skie­go. Wy­wo­dzi się od "Bar-ne­buch" i oz­na­cza syna po­cie­sze­nia, syna pro­roct­wa.

Bar­na­ba imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 czerw­ca, 16 czerw­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zza brzóz i wierzb, sto­ją­cych nad po­to­kiem, widać było trzy sku­lo­ne po­sta­cie. Byli to dwaj ry­ba­cy, Szy­mon i Ma­te­usz, i pu­stel­nik, oj­ciec Bar­na­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈnaba, AS: barnaba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barnabita m.

 przym. Barnabowy, barnabicki

Wiktionary


barnabici

człon­ko­wie za­kon­ne­go zgro­ma­dze­nia mi­sjo­na­rzy


SJP.pl

Bar­na­bi­ci, Zgro­ma­dze­nie Księ­ży świę­te­go Pawła – Ojców Bar­na­bi­tów, zakon za­ło­żo­ny przez św. An­to­nie­go Marie Zac­ca­ria w 1530, a zat­wier­dzo­ny przez pa­pie­ża Kle­men­sa VII 18 lu­te­go 1533.

Wikipedia


barnabicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­na­bi­ta­mi, do­ty­czą­cy bar­na­bi­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspól­no­ta bar­na­bic­ka liczy pię­ciu ojców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barnabita m., Barnaba mos.

Wiktionary


barnabita

czło­nek zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go mi­sjo­na­rzy za­ło­żo­ne­go przy ko­ście­le św. Bar­na­by w Me­dio­la­nie w 1530 r.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. An­to­nie­go Marię Zac­ca­ria;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego bar­na­bi­tę spot­ka­łem w Af­ga­ni­sta­nie.

 (1.1) Można wy­na­jąć salę kon­fe­ren­cyj­ną u bar­na­bi­tów w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarnaˈbʲita, AS: barnabʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barnaba m.

 przym. barnabicki, Barnabowy m.

Wiktionary


barnard

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Che­ster Bar­nard – ame­ry­kań­ski prak­tyk i te­o­re­tyk za­rzą­dza­nia
  • Chri­stia­an Bar­nard (1922–2001) – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski kar­dio­chi­rurg
  • Ed­ward Emer­son Bar­nard (1857–1923) – ame­ry­kań­ski astro­nom
  • John Bar­nard – pro­jek­tant wy­ści­go­wy
  • Ma­rius Bar­nard – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski te­ni­si­sta
  • Ro­bert Bar­nard – an­giel­ski pi­sarz i li­te­ra­tu­roz­naw­ca, autor po­wie­ści kry­mi­nal­nych
  • Bar­nard – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Lin­coln
  • Bar­nard – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie No­da­way
  • Bar­nard – mia­sto w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Wind­sor
  • Bar­nard (ang. Bar­nard Town) – gmina w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Wind­sor
  • Bar­nard – kra­ter na Księ­ży­cu
  • Bar­nard – kra­ter na Mar­sie

Wikipedia


barnaulski

→ Bar­na­uł


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­na­u­łem, do­ty­czą­cy Bar­na­u­łu

Wiktionary

Patrz:

Barnauł

Przykłady

 (1.1) Nie mając fo­to­gra­fii ani rycin miast pol­skich, wy­cho­waw­czy­ni bar­na­ul­skie­go przedsz­ko­la sama spo­rzą­dzi­ła album z ry­sun­ka­mi i w ten spo­sób ilu­stru­je dzie­ciom opo­wia­da­nia o Pol­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barnauł mrz., Barnaułka ż.

Wiktionary


barnauł

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Ał­taj­skim, nad Obem;

Wiktionary

Bar­na­uł ( Барнаул) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, sto­li­ca Kraju Ał­taj­skie­go, nad rzeką Ob, ok. 250 km na po­łud­nie od No­wo­sy­bir­ska. W 2020 roku li­czy­ło ok. 632 tys. miesz­kań­ców.

Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy i prze­my­sło­wy Ał­ta­ju. W 1900 za­no­to­wa­no tutaj naj­wyż­sze ci­śnie­nie wszech cza­sów – 1088 hPa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Barnaułka ż.

 przym. barnaulski

Wiktionary


barnaułka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Obu, prze­pły­wa przez Kraj Ał­taj­ski;

Wiktionary

Bar­na­uł­ka (ros. "Барнаулка") – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Obu. Prze­pły­wa przez Kraj Ał­taj­ski. Dłu­gość rzeki od źró­deł (Je­zio­ro Zier­kal­ne) do uj­ścia – 207 km.

Górny bieg rzeki znaj­du­je się w gru­pie je­zior po­łą­czo­nych po­mię­dzy sobą za­ba­gnio­ny­mi prze­to­ka­mi. Naj­więk­sze z nich to: Ur­ła­pow­skie, Śred­nie, Bach­ma­tow­skie, Pies­cza­no­je.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Barnauł mrz.

 przym. barnaulski

Wiktionary


barnaś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Bar­naś – pol­ski ar­chi­tekt, pro­jek­tant, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Józef Bar­naś – pol­ski fizyk
  • Ka­zi­mierz Bar­naś – pol­ski dra­ma­turg, pu­bli­cy­sta, re­ży­ser te­a­tral­ny

Wikipedia


barnes

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ash­ley Bar­nes – an­giel­ski pił­karz
  • Ben Bar­nes – an­giel­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Ber­rick Bar­nes – au­stra­lij­ski rug­by­sta
  • Bin­nie Bar­nes – an­giel­ska ak­tor­ka fil­mo­wa
  • Bran­don Bar­nes – ame­ry­kań­ski muzyk, kom­po­zy­tor i pro­du­cent
  • Bran­don Bar­nes – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Char­les Bar­nes – ame­ry­kań­ski ofi­cer wy­wia­du
  • Chris Bar­nes – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta i autor tek­stów
  • De­bo­rah Bar­nes-Jones – gu­ber­na­tor Mont­ser­ra­tu
  • Djuna Bar­nes – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • Fred Bar­nes – an­giel­ski muzyk
  • Fred Bar­nes – ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


barnevernet

rze­czow­nik

 (1.1) nor­we­ski urząd ochro­ny praw dziec­ka

Wiktionary

Bar­ne­ver­net (nor. urząd dziec­ka) – urząd ochro­ny praw dziec­ka w Nor­we­gii kon­tro­lu­ją­cy pro­ces wy­cho­waw­czy dzie­ci i za­pew­nia­ją­cy dzie­ciom wa­run­ki wy­ni­ka­ją­ce bez­poś­red­nio z prawa nor­we­skie­go. Dzia­ła w po­ro­zu­mie­niu z ra­da­mi gmin, które mają obo­wią­zek za­po­bie­ga­nia za­nied­bań w wy­cho­wa­niu dzie­ci; w każ­dej gmi­nie ist­nie­je ko­mór­ka Bar­ne­ver­net.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby urzęd­ni­cy Bar­ne­ver­ne­tu dzia­ła­li w Pol­sce, ich po­stę­po­wa­nie można by uznać za na­du­ży­cie upraw­nień przez funk­cjo­na­riu­sza pu­blicz­ne­go.

Wiktionary


barnewelder

ho­len­der­ska rasa kur


SJP.pl


barniewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­nie­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo
  • Bar­nie­wi­ce – osied­le w Gdań­sku, w dziel­ni­cy Osowa

Wikipedia


barnim

imię mę­skie


SJP.pl

Bar­nim – mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Było spo­ty­ka­ne wśród ksią­żąt po­mor­skich.

Skrót od imion za­czy­na­ją­cych się na „Barni-”, czyli „Broni-”, jak np. Bro­ni­mir czy Bro­ni­sław, któ­rych wer­sje po­mor­skie wy­glą­da­ją: Bar­ni­mir i Bar­ni­sław.

Bar­nim imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


barnum

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­num – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Web­ster
  • Bar­num – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Carl­ton
  • Bar­num (ang. Bar­num Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Carl­ton
  • P.T. Bar­num (zm. 1891) – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca cyr­ko­wy

Wikipedia


barnówko

wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­nów­ko – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno, nad rzeką Myślą
  • Bar­nów­ko – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno, nad rzeką Myślą
  • Bar­nów­ko – nie­ist­nie­ją­cy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w osa­dzie Bar­nów­ko

Wikipedia


barobalistyczny

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­rzy­stu­ją­cy cię­żar w celu na­da­nia pręd­ko­ści

Wiktionary


barobus

po­jazd sa­mo­cho­do­wy od­po­wied­nio wy­po­sa­żo­ny, umoż­li­wia­ją­cy do­raź­ne wy­da­wa­nie po­sił­ków, dań ba­ro­wych, na­po­jów; ba­ro­wóz


SJP.pl


baroccio

[czy­taj: ba­ro­czio] naz­wi­sko, np. Fe­de­ri­go Ba­roc­cio (albo: Ba­roc­ci) (1526-1612), ma­larz wło­ski


SJP.pl


barocyklonometr

przy­rząd wska­zu­ją­cy zbli­ża­nie się i kie­ru­nek cy­klo­nu


SJP.pl


barodontalgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­wraż­li­wość zębów, dzią­seł i oko­licz­nych tka­nek na zmia­ny ci­śnie­nia

Wiktionary

Ba­ro­don­tal­gia – ból zęba zwią­za­ny ze znacz­ny­mi zmia­na­mi ci­śnie­nia oto­cze­nia, na który na­ra­żo­ne są osoby upra­wia­ją­ce nur­ko­wa­nie, po­dró­żu­ją­ce sa­mo­lo­ta­mi lub pod­da­wa­ne tle­no­te­ra­pii hi­per­ba­rycz­nej. Ból wy­stę­pu­je zaz­wy­czaj u osób, które mają pre­dy­spo­nu­ją­ce pa­to­lo­gie zębów, m.in. ostre lub przew­le­kłe za­pa­le­nie tka­nek oko­ło­wierz­choł­ko­wych, próch­ni­cę, głę­bo­kie lub nie­u­da­ne wy­peł­nie­nia, po­zo­sta­ło­ści tor­bie­li na­zęb­nych, za­pa­le­nie zatok przy­no­so­wych lub nie­daw­no przesz­li ope­ra­cje w oko­li­cach zębów.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) aerodontalgia

Wiktionary


barodynamika

dział me­cha­ni­ki, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za­cho­wa­nia się róż­ne­go ro­dza­ju bu­dow­li (np. mo­stów, szy­bów itp.) pod wpły­wem dzia­ła­nia ich włas­ne­go cię­ża­ru


SJP.pl


barograf

ba­ro­metr z urzą­dze­niem sa­mo­pi­szą­cym, za­pi­su­ją­cym sa­mo­czyn­nie w spo­sób cią­gły zmia­ny ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. mier­nik ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go (ba­ro­metr), zdol­ny do sa­mo­czyn­ne­go za­pi­sy­wa­nia wy­ni­ków po­mia­rów

Wiktionary

Ba­ro­graf (grec. "baros" - cię­żar, "grap­ho" - piszę) – ba­ro­metr wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nie do re­je­stra­cji do­ko­ny­wa­nych po­mia­rów ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go. Wy­ni­ki są za­pi­sy­wa­ne na spe­cjal­nej ta­śmie pa­pie­ro­wej (tzw. ba­ro­gra­mie) umie­szczo­nej na obro­to­wym bęb­nie po­ru­sza­ją­cym się zgod­nie z ru­chem wska­zó­wek ze­ga­ra. Zaz­wy­czaj bęben wy­ko­nu­je jeden obrót na dobę, ty­dzień lub mie­siąc, wybór pręd­ko­ści za­le­ży od kon­struk­cji urzą­dze­nia i w niek­tó­rych mo­de­lach jest moż­li­wy do wy­bo­ru przez użyt­kow­ni­ka ba­ro­gra­fu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barograficzny

Wiktionary


barogram

wy­kres zmian ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go wy­ko­na­ny przez ba­ro­graf


SJP.pl


barok

1. okres w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej, który trwał od około 1590 do 1760 roku; Barok;
2. kie­ru­nek, który wy­stę­po­wał w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej w XVII wieku i w po­ło­wie XVIII wieku, za­po­cząt­ko­wa­ny we Wło­szech, odz­na­cza­ją­cy się w sztu­ce prze­py­chem form, bo­gact­wem barw i szcze­gó­łów de­ko­ra­cyj­nych, w li­te­ra­tu­rze - na­gro­ma­dze­niem figur re­to­rycz­nych, ozdob­ni­ków; Barok;
3. prze­no­śnie: prze­ła­do­wa­nie szcze­gó­ła­mi, ozdo­ba­mi; prze­pych, nad­miar, nie­na­tu­ral­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. szt. ar­chit. głów­ny kie­ru­nek w kul­tu­rze środ­ko­wo- i za­chod­nio­e­u­ro­pej­skiej, któ­re­go trwa­nie da­tu­je się na za­kres cza­so­wy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

Wiktionary

Barok (praw­do­po­dob­nie z port. "bar­ro­co" – perła o nie­re­gu­lar­nym kształ­cie, z wł. – dziw­ność, nie­ty­po­wość) – głów­ny kie­ru­nek w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej, któ­re­go trwa­nie da­tu­je się od końca XVI wieku do XVIII wieku. Nie­o­fi­cjal­ny styl Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go cza­sów po­try­denc­kich, stąd po­ja­wia­ją­ce się je­szcze w po­ło­wie XX wieku za­mien­ne okre­śle­nia: „sztu­ka je­zu­ic­ka” czy „sztu­ka kontr­re­for­ma­cyj­na”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogrom­ną rolę w for­ma­cji du­cho­wej i in­te­lek­tu­al­nej ba­ro­ku ode­gra­li je­zu­i­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarɔk, AS: barok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barokowość ż., barokizacja ż., barokizowanie n.

 czas. barokizować ndk., zbarokizować dk.

 przym. barokowy

 przysł. barokowo

Wiktionary


barokizować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać cze­muś, naj­czę­ściej bu­dow­li, ba­ro­ko­we­go stylu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barokizowanie n., zbarokizowanie n., barok m., barokowość ż.

 czas. zbarokizować dk.

 przym. barokowy

 przysł. barokowo

Wiktionary


barokowość

→ ba­ro­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

barokowy

barokowy

1. → barok;
2. prze­no­śnie: zbyt prze­sad­ny, ozdob­ny, prze­ła­do­wa­ny or­na­men­ty­ką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny z ba­ro­kiem, do­ty­czą­cy ba­ro­ku

 (1.2) przen. pełen prze­py­chu, prze­sad­nie ozdob­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­siąt­ki anioł­ków pa­trzy­ło na nas w tym ba­ro­ko­wym skarb­cu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔˈkɔvɨ, AS: barokovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barok m., barokowość ż.

 czas. barokizować

Wiktionary


barologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. fiz. nauka zaj­mu­ją­ca się masą i po­wią­za­ną z nią siłą cią­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ne ga­łę­zie fi­zy­ki ukła­da Comte w po­rząd­ku na­stę­pu­ją­cym: ba­ro­lo­gia, ter­mo­lo­gia, aku­sty­ka, op­ty­ka, elek­tro­lo­gia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔˈlɔɟja, AS: baroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barologiczny

Wiktionary


barometr

przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go; ba­ro­skop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go;

Wiktionary

Ba­ro­metr – przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go. W za­leż­no­ści od za­sa­dy dzia­ła­nia, ba­ro­me­try dzie­lą się na cie­czo­we i sprę­ży­no­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Par­la­ment Eu­ro­pej­ski za­bro­nił sto­so­wa­nia rtęci w sfig­mo­ma­no­me­trach i ba­ro­me­trach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃mɛtr̥, AS: barõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barometryczny

Wiktionary


barometryczny

do­ty­czą­cy ba­ro­me­tru, bę­dą­cy czę­ścią skła­do­wą ba­ro­me­tru


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ba­ro­me­tru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barometr mrz.

Wiktionary


baron

1. tytuł szla­chec­ki, niż­szy od ty­tu­łu hra­bie­go;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł;
3. w śred­nio­wie­czu: wasal pod­le­ga­ją­cy wy­łącz­nie kró­lo­wi;
4. w prze­no­śni: osoba wpły­wo­wa w pew­nej dzie­dzi­nie lub na ja­kimś te­re­nie z racji swo­jej za­moż­no­ści lub po­wią­zań po­li­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) niski tytuł ary­sto­kra­tycz­ny;

 (1.2) osoba no­szą­ca tytuł ba­ro­na (1.1)

 (1.3) po­ten­tat fi­nan­so­wy

Wiktionary

Baron – tytuł szla­chec­ki; ko­bie­ta no­szą­ca tytuł ba­ro­na to ba­ro­nes­sa, żona ba­ro­na to ba­ro­nes­sa lub ba­ro­no­wa.

Tytuł ba­ro­na jest naj­niż­szym ty­tu­łem ary­sto­kra­tycz­nym[]. Uży­wa­ny we wszyst­kich mo­nar­chiach eu­ro­pej­skich, wpro­wa­dzo­ny także w ra­mach eu­ro­pe­i­za­cji w okre­sie Meiji w ce­sar­stwie ja­poń­skim. Przy­ję­ty rów­nież do ty­tu­łów na­da­wa­nych w ce­sar­stwie fran­cu­skim przez Na­po­le­o­na I. W róż­nych kra­jach miał różną spe­cy­fi­kę:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Baron po­dzi­wiał prze­bo­jo­wą arię fal­se­ci­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarɔ̃n, AS: barõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. baronowa ż., baronessa ż.

 przym. baronowski

Wiktionary


baronat

sta­tus praw­ny ba­ro­na i zwią­za­ne z tym przy­wi­le­je


SJP.pl


baronessa

żona ba­ro­na lub ko­bie­ta no­szą­ca tytuł ba­ro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta no­szą­ca tytuł ba­ro­na

 (1.2) daw. ba­ro­no­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔ̃ˈnɛsːa, AS: barõne•sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. baron

 przym. baronowski

Wiktionary


baronet

1. an­giel­ski tytuł szla­chec­ki, niż­szy od ba­ro­na, dzie­dzicz­ny w linii mę­skiej;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­dzicz­ny, szla­chec­ki bry­tyj­ski tytuł ho­no­ro­wy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na no­szą­cy tytuł ba­ro­ne­ta (1.1)

Wiktionary

Ba­ro­net – je­dy­ny dzie­dzicz­ny, szla­chec­ki, ale nie­a­ry­sto­kra­tycz­ny (nie­pa­row­ski) bry­tyj­ski tytuł ho­no­ro­wy. Spo­ra­dycz­nie na­da­wa­ny już w XIV w., ale w obec­nej, dzie­dzicz­nej for­mie zo­stał usta­no­wio­ny przez Ja­ku­ba I w 1611 r. jako za­chę­ta dla ko­lo­ni­za­cji Ul­ste­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1625 r. usta­no­wio­no tytuł ba­ro­ne­ta Szko­cji dla wspar­cia ko­lo­ni­za­cji Nowej Szko­cji.

 (2.1) Wi­dzia­łem, że ba­ro­net jest nie­za­do­wo­lo­ny z na­sze­go wy­ja­zdu i że ma do nas żal, iż go opu­szcza­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃nɛt, AS: barõnet

Wiktionary


baronia

po­sia­dło­ści ba­ro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ści, ma­ją­tek ba­ro­na

 (1.2) ogół ba­ro­nów

Wiktionary

Ba­ro­nia – ro­dzaj mo­ty­li dzien­nych z ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych. Wy­stę­pu­je tylko w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Wy­stę­po­wa­nie tego ro­dza­ju jest ogra­ni­czo­ne tylko do re­jo­nu Sier­ra Madre del Sur w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Mek­sy­ku. W skład tego ro­dza­ju wcho­dzi 1 ga­tu­nek:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃ɲja, AS: barõńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baronostwo, baronat

 (1.2) baronostwo

Wiktionary


baronostwo

tytuł, god­ność ba­ro­na; ba­roń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) baron wraz z żoną

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) god­ność ba­ro­na

 (2.2) wło­ści pod­le­głe ba­ro­no­wi

 (2.3) zbio­ro­wość ba­ro­nów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baronowski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) baronat, baronia

Wiktionary


baronowa

mał­żon­ka ba­ro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona ba­ro­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­ro­no­wa przyj­mu­je gości wy­łącz­nie w nie­dzie­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baron mos., baronówna ż.

 przym. baronowski

Wiktionary


baronowski

→ baron; ba­roń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem ba­ro­na, ba­ro­no­stwem

 (1.2) na­le­żą­cy do ba­ro­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baron mos., baronowa ż., baronessa ż., baronówna ż., baronostwo n., baronowicz mos.

 przym. baroński, baronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baroński

 (1.2) baroński, baronowy

Wiktionary


baronowy

→ baron (daw­niej); ba­ro­now­ski, ba­roń­ski


SJP.pl


baronówna

daw­niej: córka ba­ro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka ba­ro­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baron mos., baronowa ż., baronessa ż.

 przym. baronowski

Wiktionary


baroreceptor

re­cep­tor re­a­gu­ją­cy na zmia­ny ci­śnie­nia w or­ga­niz­mie; pre­so­re­cep­tor


SJP.pl

Ba­ro­re­cep­to­ry, pre­so­re­cep­to­ry – me­cha­no­re­cep­to­ry od­po­wia­da­ją­ce za stałą wiel­kość ci­śnie­nia krwi.

Wikipedia


baroskop

przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go; ba­ro­metr


SJP.pl


barostat

urzą­dze­nie re­gu­lu­ją­ce ci­śnie­nie w niek­tó­rych ro­dza­jach chło­dzia­rek; pre­so­stat


SJP.pl


barotermograf

urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce au­to­ma­tycz­nie war­tość ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry, po­łą­cze­nie ba­ro­me­tru z ter­mo­gra­fem


SJP.pl


barotrauma

usz­ko­dze­nie fi­zycz­ne tkan­ki spo­wo­do­wa­ne róż­ni­cą ci­śnie­nia w ciele i nowym oto­cze­niu


SJP.pl


barotropizm

ukie­run­ko­wa­ny ruch ro­ślin spo­wo­do­wa­ny dzia­ła­niem przy­cią­ga­nia ziem­skie­go; ge­o­tro­pizm; gra­wi­tro­pizm


SJP.pl


barotropowy

1. ba­ro­tro­po­wy roz­kład masy - roz­kład masy cie­czy, w któ­rym gę­stość za­le­ży wy­łącz­nie od ci­śnie­nia, a nie od in­nych czyn­ni­ków;
2. płyn ba­ro­tro­po­wy - płyn o takim roz­kła­dzie masy;
3. prze­pływ ba­ro­tro­po­wy - usta­lo­ny prze­pływ ta­kiej cie­czy


SJP.pl


barowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ro­wać się.

Wiktionary

Ba­ro­wa­nie (ang. "bar" – po­przecz­ka, przesz­ko­da) – tre­ning konia, ma­ją­cy na­u­czyć go re­spek­tu przed drą­ga­mi z przesz­kód, które prze­ska­ku­je.

Ba­ro­wa­nie tre­su­je konia przez strach i ból, zo­sta­ło więc za­ka­za­ne przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Fe­de­ra­cję Jeź­dziec­ką. Może spo­wo­do­wać uraz psy­chi­ki konia, oraz wyt­wo­rze­nie głę­bo­kiej nie­uf­no­ści wzglę­dem jeźdź­ca.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bary nmos.

 czas. barować się

Wiktionary


barować

po­tocz­nie: ba­ro­wać się - si­ło­wać się, mo­co­wać się


SJP.pl


barowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


barowy

1. przy­miot­nik od: bar; taki, któ­re­go część sta­no­wi bar, taki, który znaj­du­je się w barze (np. sto­lik, sto­łek ba­ro­wy) lub cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla baru;
2. o po­go­dzie: de­szczo­wy, mgli­sty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z barem ga­stro­no­micz­nym, do­ty­czą­cy tego baru

 (1.2) chem. zwią­za­ny z pier­wiast­kiem barem, do­ty­czą­cy tego pier­wiast­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baristka ż., barek mrz.

Wiktionary


barowóz

sa­mo­chód przy­sto­so­wa­ny do wy­da­wa­nia po­sił­ków, na­po­jów, peł­nią­cy czę­sto rolę sto­łów­ki; ba­ro­bus


SJP.pl


baroński

→ baron; ba­ro­now­ski


SJP.pl


baroństwo

1. tytuł, god­ność ba­ro­na; ba­ro­no­stwo;
2. ogół ba­ro­nów


SJP.pl


barquisimeto

[czy­taj: bar­kłiz-iMEto] mia­sto w We­ne­zu­e­li


SJP.pl

Bar­qu­i­si­me­to – mia­sto w We­ne­zu­e­li, po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści kraju, w gó­rach Cor­dil­le­ra de Me­ri­da w do­li­nie rzeki Co­je­des. Sto­li­ca stanu Lara.

Czwar­te pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto kraju, za­miesz­ku­je je 1 172 799 osób (2013).

Wikipedia


barrakuda

ba­ra­ku­da;
1. po­do­ba do szczu­pa­ka dra­pież­na, tro­pi­kal­na ryba mor­ska o ja­dal­nym mię­sie, do­cho­dzą­ca do trzech me­trów dłu­go­ści;
2. prze­no­śnie: chci­wa, ego­i­stycz­na ko­bie­ta in­te­re­su; me­gie­ra, ksan­ty­pa, mod­lisz­ka


SJP.pl


barrakudowate

ro­dzi­na ryb dra­pież­nych, ży­ją­cych w mo­rzach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych; ba­ra­ku­do­wa­te


SJP.pl

Bar­ra­ku­do­wa­te, ba­ra­ku­do­wa­te (Sphy­ra­e­ni­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na dra­pież­nych, mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes). Są uwa­ża­ne za po­ten­cjal­nie nie­bez­piecz­ne dla czło­wie­ka. Na nie­wiel­ką skalę po­ła­wia się je go­spo­dar­czo dla smacz­ne­go mięsa, ale w mię­śniach du­żych, star­szych osob­ni­ków niek­tó­rych ga­tun­ków gro­ma­dzi się tok­sycz­na dla ludzi ci­gu­a­tok­sy­na.

Wikipedia


barrakudowaty

o ce­chach bar­ra­ku­do­wa­tych (ro­dzi­na dra­pież­nych ryb); ba­ra­ku­do­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny bar­ra­ku­do­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barrakudowate nmos., barrakuda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barakudowaty

Wiktionary


barramunda

ga­tu­nek ryby dwu­dysz­nej z ro­dzi­ny ro­go­zę­bo­wa­tych; bar­ra­mun­di, ro­go­ząb


SJP.pl


barramundi

ga­tu­nek ryby dwu­dysz­nej z ro­dzi­ny ro­go­zę­bo­wa­tych; bar­ra­mun­da, ro­go­ząb


SJP.pl

To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia haseł: „Bar­ra­mun­di”, „bar­ra­mun­da”.

Bar­ra­mun­di lub bar­ra­mun­da – nazwa zwy­cza­jo­wa kilku róż­nych ga­tun­ków ryb. W pol­skiej i ro­syj­skiej li­te­ra­tu­rze ich­tio­lo­gicz­nej pod tymi naz­wa­mi opi­sa­no ro­go­zą­ba au­stra­lij­skie­go ("Ne­o­ce­ra­to­dus for­ste­ri"). W in­nych ję­zy­kach jako "bar­ra­mun­di" lub "bar­ra­mun­da" opi­sy­wa­ne są "Lates cal­ca­ri­fer" i "Scle­ro­pa­ges le­i­chard­ti".

Wikipedia


barranquilla

[czy­taj: barranKIja] mia­sto w Ko­lum­bii


SJP.pl

Bar­ran­qu­il­la – gmina, mia­sto i sto­li­ca de­par­ta­men­tu Atlántico, w pół­noc­nej Ko­lum­bii. W 2018 roku mia­sto li­czy­ło 1 274 250 miesz­kań­ców (4. miej­sce w Ko­lum­bii po Bo­go­cie, Medellínie i Cali), a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 8274,35 os./km². Mia­sto znaj­du­je się na za­chod­nim brze­gu rzeki Mag­da­le­na, około 7,5 km od jej uj­ścia do Morza Ka­ra­ib­skie­go.

Wikipedia


barre

ro­dzaj chwy­tu gi­ta­ro­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ta­niec
  • Miej­sco­wo­ści we Fran­cji:
  • Miej­sco­wo­ści w USA:
  • Gminy w USA:

Wikipedia


barrel

[czy­taj: barel] jed­nost­ka ob­ję­to­ści cie­czy w an­giel­skich i ame­ry­kań­skich ukła­dach miar równa około 1,43 hl; ba­rył­ka


SJP.pl


barrens

ja­ło­we, nie­u­ro­dzaj­ne te­re­ny


SJP.pl


barrer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka prze­pu­szczal­no­ści gazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku kom­po­zy­to­wych ma­te­ria­łów po­li­me­ro­wych se­lek­tyw­nych dla azotu można spo­dzie­wać się se­lek­tyw­no­ści wzór che­micz­ny|N2/CH4. wy­no­szą­cej 4,5 przy prze­pu­szczal­no­ści azotu 6,3 bar­re­ra […].

Wiktionary


barriadas

[czy­taj: baRIAdas] dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, zwła­szcza w Peru; slum­sy, slam­sy


SJP.pl

Bar­ria­das – dziel­ni­ce bie­do­ty w mia­stach Peru, two­rzo­ne i za­miesz­ka­ne głów­nie przez imi­gran­tów ze wsi. Sta­no­wią zbio­ro­wi­ska sub­stan­dar­do­wej za­bu­do­wy, lo­ka­li­zo­wa­nej "na dziko" w re­jo­nach szcze­gól­nie nies­przy­ja­ją­cych osied­la­niu się (np. te­re­ny ba­gien­ne czy za­le­wo­we, są­siedzt­wo czyn­nych wy­sy­pisk ko­mu­nal­nych, ob­sza­ry wy­sy­pisk zam­knię­tych itp.), są pod­sta­wo­wym ele­men­tem kształ­to­wa­nia się i roz­wo­ju pro­ce­sów tzw. dzi­kiej ur­ba­ni­za­cji i su­bur­ba­ni­za­cji.

Wikipedia


barrie

Bar­rie – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio, w hrab­stwie Sim­coe.

Po­wierzch­nia Bar­rie to 76,98 km². We­dług da­nych spisu po­wszech­ne­go z roku 2001 Bar­rie li­czy­ło 103 710 miesz­kań­ców (1347,23 os./km²).

Wikipedia


barrigudo

naj­więk­sza z ame­ry­kań­skich ka­pu­cy­nek; weł­niak szary


SJP.pl


barros

[czy­taj: bar­rusz] naz­wi­sko


SJP.pl


barroso

[czy­taj: bar­ro­zo] naz­wi­sko


SJP.pl

Bar­ro­so – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Minas Ge­ra­is. Znaj­du­je się w me­zo­re­gio­nie Campo das Ver­ten­tes i mi­kro­re­gio­nie Bar­ba­ce­na.

Wikipedia


barry

[czy­taj: bäri]
1. naz­wi­sko, m.in. Phi­lip Barry (1896-1949) - ko­me­dio­pi­sarz ame­ry­kań­ski;
2. obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Barry – dziel­ni­ca To­ur­nai
  • Barry – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je, w de­par­ta­men­cie Pi­re­ne­je Wy­so­kie
  • Barry – mia­sto w Walii w po­bli­żu Car­diff
  • Barry – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Pike
  • Barry – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Big Stone
  • Barry – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Na­var­ro
  • Barry (ang. Barry Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Pike
  • Barry (ang. Barry Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Barry
  • Barry (ang. Barry Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pine
  • Barry (ang. Barry Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Schu­yl­kill
  • hrab­stwo Barry (ang. Barry Co­un­ty) – w sta­nie Mi­chi­gan
  • hrab­stwo Barry (ang. Barry Co­un­ty) – w sta­nie Mis­so­u­ri

Wikipedia


barré

ro­dzaj chwy­tu gi­ta­ro­we­go


SJP.pl


barski

przy­miot­nik od: Bar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Barem, do­ty­czą­cy Baru (mia­sta na Ukra­i­nie)

 (1.2) hist. zwią­za­ny z księ­stwem albo mia­stem Bari

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Piotr Skar­ga, na­wią­zu­jąc do bar­skie­go sy­no­du, in­ter­pre­tu­je pro­wa­dzo­ne dy­sku­sje jako w zu­peł­no­ści udane, za­koń­czo­ne znie­sie­niem schiz­my i uz­na­niem przez «Gre­ków» zwierzch­no­ści pa­pie­ża Ur­ba­na II.

 (1.2) Choć sumy ne­a­po­li­tań­skie (bar­skie) wesz­ły do po­tocz­nej pol­szczyz­ny jako sy­no­nim uto­pij­nych mrzo­nek o wzbo­ga­ce­niu się, fak­tycz­nie sta­no­wi­ły stały ele­ment dzia­ła­nia dy­plo­ma­cji pol­skiej w Ma­dry­cie, ab­sor­bu­jąc 150 dy­plo­ma­tów przez ponad 100 lat (ok. 1560–1674).

 (1.2) Za wpły­wem To­mic­kie­go po­ślu­bił ow­do­wia­ły król w r. 1518 krew­ną ce­sar­ską, Bonę Sfo­rzę. Księż­nicz­ka ta wło­ska przy­nio­sła mu w po­sa­gu ma­ją­tek (ks. Bar­skie), le­żą­cy we Wło­szech, o który nie­u­stan­nie to­czy­ły się spory (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryjczyk mos., Bar mrz., Bari n., barzanin mos., barzanka ż.

 przym. baryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baryjski

Wiktionary


barss

naz­wi­sko


SJP.pl


barszcz

1. ro­dzaj zupy na zak­wa­sie;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. zak­wa­sza­na zupa na wy­wa­rze z bu­ra­ków;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­rac­le­um|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju barszcz (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • barszcz – po­tra­wa
  • barszcz – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych
  • Ed­ward Barszcz (1928–1981) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­la­ny i po­li­tyk. Pre­zy­dent Kra­ko­wa w la­tach 1978–1980.
  • Bar­szcze­wo w gmi­nie Cho­roszcz (Barszcz) – przej­ścio­wa nazwa wsi Za­sie­ki
  • Barszcz z kro­kie­tem − ka­ba­ret

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli można mówić o bom­bie ka­lo­rycz­nej w bar­szczu, to zde­cy­do­wa­nie są to uszka – po­sta­raj się ogra­ni­czyć ich licz­bę do mi­ni­mum.

 (1.1) Burak jest po­wszech­nie uży­wa­ny w kuch­ni sło­wiań­skiej, np. w zu­pach ta­kich jak barszcz czy bot­win­ka.

 (1.3) Barszcz bywa ro­śli­ną ozdob­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʃt͡ʃ, AS: baršč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barszczówka ż.

:: zdrobn. barszczyk m.

 przym. barszczowy

Wiktionary


barszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


barszczanin

czło­nek kon­fe­de­ra­cji bar­skiej, kon­fe­de­rat bar­ski


SJP.pl


barszczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


barszczowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie pu­sto­myc­kim;

Wiktionary

Bar­szczo­wi­ce (ukr. Борщовичі, "Bor­szczo­wy­czi") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim (do 2020 roku w re­jo­nie pu­sto­myc­kim).

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Bar­szczo­wi­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barszczowicki

Wiktionary


barszczowski

naz­wi­sko


SJP.pl


barszczowy

→ barszcz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy barwę liści bar­szczu (ciem­no­zie­lo­ną)

 (1.2) ma­ją­cy barwę czer­wo­ne­go bar­szczu

Wiktionary

Patrz:

barszcz

Powiązane:

 rzecz. barszcz mrz.

Wiktionary


barszczyk

zdrob­nie­nie od: barszcz


SJP.pl


barta

sze­ro­ki dwu­siecz­ny topór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ber­dysz o krót­kim sze­ro­kim trzon­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tamás Barta
  • Mi­chał Barta
  • István Barta
  • Ar­ka­diusz Barta
  • Franz Barta
  • Nóra Barta
  • Ostat­ni ba­stion Barta Da­we­sa
  • Dziew­czy­na Barta
  • Barta gór­ni­cza
  • Barta – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup ku­jaw­sko-po­mor­ski
  • „Barta” – ło­tew­ski pa­tro­lo­wiec, na­le­żą­cy do Stra­ży Gra­nicz­nej Łotwy
  • Jan Bárta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarta, AS: barta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barda, topór, oksza

Wiktionary


bartczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Bart­czak (ur. 1981) – pol­ska te­ni­sist­ka
  • Anna Bart­czak (ur. 1973) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • An­drzej Ma­rian Bart­czak (ur. 1945) – pol­ski pe­da­gog
  • Bog­dan Bart­czak (ur. 1953, zm. 2010) – pol­ski pię­cio­bo­i­sta no­wo­czes­ny
  • Fran­ci­szek Bart­czak (ur. 1896, zm. 1958) – pol­ski po­li­tyk
  • Grze­gorz Bart­czak (ur. 1985) – pol­ski pił­karz
  • Jo­lan­ta Bart­czak (ur. 1964) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Jo­lan­ta Mo­len­da z d. Bart­czak (ur. 1963) – pol­ska siat­kar­ka
  • Kac­per Bart­czak (ur. 1972) – pol­ski poeta
  • Ma­te­usz Bart­czak (ur. 1979) – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Bart­czak (ur. 1987) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Ta­de­usz Bart­czak (ur. 1935) – pol­ski che­mik

Wikipedia


bartecki

naz­wi­sko


SJP.pl


barteczko

naz­wi­sko


SJP.pl


bartek

zdrob­nie­nie od imion mę­skich: Bar­tło­miej, Bar­tosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Bar­tło­miej

 (1.2) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Bar­tosz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zdrob­nie­nie od imion Bar­tosz i Bar­tło­miej
  • Bar­tek – dąb
  • „Bar­tek” – pse­u­do­nim Hen­ry­ka Flame
  • Bar­tek – album pol­skie­go ra­pe­ra Ma­łach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Do­pie­ro gdy le­karz pot­wier­dził jej słowa, uwie­rzy­łem – mówi Artur Wa­wrzy­niak, 29-latek, oj­ciec dzie­wię­cio­mie­sięcz­ne­go Bart­ka.

 (1.1-2) Cześć, je­stem Bar­tek i po­cho­dzę z War­sza­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartɛk, AS: bartek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej m., Bartłomiejek m., Bartosz m., Bartoszek m., Bartuś m.

 przym. Bartkowy, Bartoszowy, Bartłomiejowy, Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bartuś, Bartłomiejek

 (1.2) Bartuś, Bartoszek

Wiktionary


bartel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­an­na Bar­tel (ur. 1952) – pol­ska ak­tor­ka i ar­tyst­ka ka­ba­re­to­wa
  • Ka­ta­rzy­na Bar­tel – pol­ska ko­stiu­mo­graf fil­mo­wa
  • Ka­zi­mierz Bar­tel (1882–1941) – pol­ski po­li­tyk, pier­wszy pre­mier Pol­ski po prze­wro­cie ma­jo­wym, pre­mier pię­ciu rzą­dów II RP
  • Ma­te­usz Bar­tel (ur. 1985) – pol­ski sza­chi­sta, wie­lo­krot­ny mistrz Pol­ski w sza­chach, ar­cy­mistrz od roku 2004
  • Ry­szard Bar­tel (1897–1982) – pol­ski kon­struk­tor lot­ni­czy, pilot i hi­sto­ryk lot­nict­wa, jeden z pol­skich pio­nie­rów lot­nict­wa
  • Woj­ciech Bar­tel (1923–1992) – pol­ski hi­sto­ryk prawa, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go i Pa­pie­skiej Aka­de­mii Te­o­lo­gicz­nej w Kra­ko­wie, czło­nek Pol­skiej Aka­de­mii Umie­jęt­no­ści
  • Bar­tel Mały
  • Bar­tel Wiel­ki

Wikipedia


bartela

naz­wi­sko


SJP.pl


bartelski

naz­wi­sko


SJP.pl


barter

wy­mia­na jed­ne­go to­wa­ru na drugi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. hand. wy­mia­na bez­go­tów­ko­wa, czyli towar (bądź usłu­ga) za towar;

Wiktionary

Bar­ter – wy­mia­na to­wa­ru lub usłu­gi na inny towar lub usłu­gę.

W bar­te­rze osoby, które do­ko­nu­ją wy­mian, od­da­ją dobra, któ­rych mają w nad­mia­rze, w za­mian za te, które chcą sami skon­su­mo­wać lub wy­ko­rzy­stać w pro­duk­cji.

Cho­ciaż bar­ter może sto­sun­ko­wo spraw­nie dzia­łać w go­spo­dar­kach ma­łych i re­la­tyw­nie słabo roz­wi­nię­tych, to zde­cy­do­wa­nie ogra­ni­cza on zdol­no­ści tych go­spo­da­rek do wzro­stu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbartɛr, AS: barter

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barterowy

Wiktionary


barterowo

→ bar­te­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

barterowy

barterowy

przy­miot­nik od: bar­ter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bar­te­rem, hand­lem wy­mien­nym, bez­go­tów­ko­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barter mrz.

Wiktionary


barth

[czy­taj: bart] naz­wi­sko


SJP.pl

Barth – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Rügen, sie­dzi­ba urzę­du Barth, nad Bod­den (za­to­ką Morza Bał­tyc­kie­go, na pół­wy­spie Darß).

Wikipedia


barthez

[czy­taj: barTEZ] naz­wi­sko


SJP.pl


bartkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bru­non Bart­kie­wicz – pol­ski ban­ko­wiec, pre­zes ING Banku Ślą­skie­go
  • Eu­ge­niusz Bart­kie­wicz – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny, prze­wod­ni­czą­cy Pre­zy­dium MRN w Ko­sza­li­nie
  • Jacek Bart­kie­wicz – pol­ski eko­no­mi­sta i me­ne­dżer
  • Ka­zi­mierz Bart­kie­wicz (1930–2002) – pol­ski hi­sto­ryk, rek­tor Wyż­szej Szko­ły Pe­da­go­gicz­nej w Zie­lo­nej Górze w la­tach 1984–1990
  • Sta­ni­sław Bart­kie­wicz – pol­ski in­ży­nier
  • Syl­we­ster Bart­kie­wicz – pol­ski praw­nik, dzia­łacz spo­łecz­ny, pił­karz
  • Ur­szu­la Bart­kie­wicz – pol­ska kla­we­sy­nist­ka
  • Zyg­munt Bart­kie­wicz – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz i fe­lie­to­ni­sta

Wikipedia


bartkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Bart­ko­wiak (ur. 1950) – ope­ra­tor fil­mo­wy i re­ży­ser
  • An­drzej Bart­ko­wiak (ur. 1972) – pol­ski stra­żak, w la­tach 2019–2024 ko­men­dant głów­ny PSP
  • An­to­ni Bart­ko­wiak (1897–1922) – pod­po­rucz­nik pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Lon­gin Bart­ko­wiak (ur. 1971) – gi­ta­rzy­sta ba­so­wy
  • Paweł Bart­ko­wiak (ur. 1962) – ko­larz szo­so­wy, mistrz i re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Ta­de­usz Bart­ko­wiak (ur. 1933) – aktor
  • Wła­dy­sław Bart­ko­wiak (1900–1920) – sier­żant pilot Woj­ska Pol­skie­go II RP
  • Zenon Bart­ko­wiak (ur. 1929) – po­li­tyk, poseł na Sejm PRL IX ka­den­cji
  • Ha­li­na Chrząszcz-Bart­ko­wiak (1932–2008) – pły­wacz­ka, 22-krot­na mi­strzy­ni Pol­ski w sko­kach do wody i tre­ner­ka mło­dzie­ży
  • Ka­mil­la Mar­chew­ka-Bart­ko­wiak (ur. 1973) – dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny, pol­ska eko­no­mist­ka, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Mał­go­rza­ta Śli­wiń­ska-Bart­ko­wiak (ur. 1947) – pro­fe­sor nauk fi­zycz­nych
  • Ma­te­usz Bart­ko­wiak (ur. 2003) – żuż­lo­wiec

Wikipedia


bartkowice

Bart­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce.

Wikipedia


bartkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Bart­ko­wicz – pol­ska ar­chi­tekt­ka
  • Le­szek Bart­ko­wicz – pol­ski le­śnik
  • Ta­de­usz Bart­ko­wicz (1932–2016) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Woj­ciech Bart­ko­wicz (ur. 1963) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, te­o­log

Wikipedia


bartkowski

przy­miot­nik od: Bart­ko­wo, Bart­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bart­kow­ski, pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herb u Prze­go­nia
  • Bo­le­sław Bart­kow­ski
  • Cze­sław Bart­kow­ski (* 1943, Łódź), pol­ski per­ku­si­sta jaz­zo­wy; pe­da­gog
  • Jakub Bart­kow­ski (* 1987, Łódź), pol­ski pił­karz
  • Jan Bart­kow­ski (1811–1893), ofi­cer pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go, re­wo­lu­cjo­ni­sta, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny, kar­bo­na­riusz, pa­mięt­ni­karz, tłu­macz, na­u­czy­ciel ję­zy­ków ob­cych.
  • Ju­lian Sta­ni­sław Bart­kow­ski (* 1954, Ju­ro­wi­ce), pol­ski po­li­tyk
  • Wa­le­rian Za­wier­ski-Bart­kow­ski (1798–1861, Paryż), do­wód­ca w pow­sta­niu
  • Wie­sław Bart­kow­ski (* 1968), pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy
  • Zyta Anna Ory­szyn, née Bart­kow­ska (* 1940, Za­górz), pol­ska pi­sar­ka
  • Bart­kow­ski Dwór, osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki

Wikipedia


bartkowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bart­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kinga po­mo­gła po­zbie­rać Bart­ko­we kloc­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartek m., Bartłomiej mos., Bartłomiejek mos., Bartosz mos.

Wiktionary


bartków

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bart­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Bart­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Do­bro­szy­ce
  • Bart­ków – ga­jów­ka w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Kor­czew
  • Bart­ków – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk

Wikipedia


bartman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Bart­man-Czecz (1934–2009) – pol­ska re­ży­ser­ka i sce­na­rzyst­ka
  • Ed­ward Bart­man (1929–2018) – pol­ski ar­chi­tekt kra­jo­bra­zu
  • Mi­chiel Bart­man (ur. 1967) – ho­len­der­ski wio­ślarz
  • Zbi­gniew Bart­man (ur. 1987) – pol­ski siat­karz

Wikipedia


bartmiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flo­rian Bart­miń­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki, dzia­łacz opo­zy­cji
  • Jacek Bart­miń­ski – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy, me­ne­dżer i praw­nik
  • Jan Bart­miń­ski – pol­ski eko­no­mi­sta i sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz opo­zy­cji
  • Jerzy Bart­miń­ski – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, et­no­ling­wi­sta, fol­klo­ry­sta, sla­wi­sta
  • Ma­rian Bart­miń­ski – pol­ski bry­dży­sta i sę­dzia pił­kar­ski
  • Rafał Bart­miń­ski – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Sta­ni­sław Bart­miń­ski – pol­ski ksiądz rzym­sko­ka­to­lic­ki, pra­łat

Wikipedia


bartne

po­da­tek od po­sia­da­nych barci, pła­co­ny przez osoby zaj­mu­ją­ce się ho­dow­lą pszczół w tych bar­ciach


SJP.pl

Bart­ne (łem­kow. Бортне, "Bort­ne") – wieś łań­cu­cho­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Sę­ko­wa.

Wikipedia


bartnicki

przy­miot­nik od: Bart­ni­ki (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Bart­nic­ki (1933–2004) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Bar­ba­ra Bart­nic­ka (1927–2011) – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Bar­tło­miej Bart­nic­ki (ur. 1981) – pol­ski za­pa­śnik
  • Bog­dan Bart­nic­ki (ur. 1957) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i urzęd­nik
  • Elż­bie­ta Bart­nic­ka (ur. 1972) – pol­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • Ha­li­na Koł­dras-Bart­nic­ka (ur. 1958) – pol­ska ho­ke­ist­ka na tra­wie
  • Hen­ry­ka Bart­nic­ka-Taj­chert (1922–1997) – pol­ska den­tyst­ka, więź­niar­ka obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych
  • Jerzy Bart­nic­ki (ur. 1951) – pol­ski po­li­tyk i urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy
  • Ka­li­na Bart­nic­ka (ur. 1937) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Krzysz­tof Bart­nic­ki (ur. 1953) – pol­ski dzien­ni­karz i pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny
  • Krzysz­tof Bart­nic­ki (ur. 1971) – pol­ski tłu­macz
  • Mi­ko­łaj Bart­nic­ki (XV/XVI w.) – pol­ski dy­plo­ma­ta

Wikipedia


bartnictwo

ho­dow­la pszczół w pa­sie­kach lub bar­ciach oraz zyski przy­no­szo­ne przed pro­wa­dze­nie ta­kiej ho­dow­li; pa­siecz­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pszcz. chów pszczół w spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nych drze­wach ma­ją­cych bar­cie;

Wiktionary

Bart­nict­wo – dawna forma pszcze­lar­stwa le­śne­go, po­le­ga­ją­ca na cho­wie pszczół (głów­nie pszczół le­śnych, tzw. "bo­ró­wek") w na­tu­ral­nych lub sztucz­nie wy­drą­żo­nych dziu­plach drzew, zwa­nych bar­cia­mi. Prak­ty­ka ta była roz­po­wszech­nio­na w stre­fie lasów Eu­ro­py Środ­ko­wej i Wschod­niej, zwła­szcza na te­re­nach dzi­siej­szej Pol­ski, Litwy, Bia­ło­ru­si oraz za­chod­niej Rosji. Bart­nict­wo sta­no­wi­ło istot­ny ele­ment go­spo­dar­ki le­śnej i wiej­skiej od śred­nio­wie­cza do cza­sów no­wo­żyt­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­ność za­miesz­ku­ją­ca obec­ną Pu­szczę Kur­piow­ską otrzy­ma­ła nazwę Kur­piów praw­do­po­dob­nie w XVII w. Głów­nym jej za­ję­ciem było bart­nict­wo i my­śli­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż., bartodziej mos., bartnik mos.

 przym. bartny

Wiktionary


bartniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bart­nicz­ki

 (1.2) miesz­kan­ka Bart­nik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Bartniczka m.

::: fm. bartniczanin m.

:: przym. bartniczański

 (1.2)

:: rzecz. Bartniki m.

::: fm. bartniczanin m.

:: przym. bartnicki

Wiktionary


bartniczański

→ Bart­nicz­ka


SJP.pl

Patrz:

Bartniczka

bartniczka

→ bart­nik


SJP.pl

Bart­nicz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 544.

Wikipedia

Patrz:

bartnik

bartniczy

przy­miot­nik od: bart­nik


SJP.pl


bartnik

pszcze­larz ho­du­ją­cy daw­niej pszczo­ły w bar­ciach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pszcz. daw. pszcze­larz, który zaj­mo­wał się ho­dow­lą pszczół w bar­ciach; Glo­ger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lesie spot­kał bart­ni­ka, który szedł pod­bie­rać bar­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartʲɲik, AS: bartʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż., bartodziej m., bartnictwo n.

 przym. bartny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasiecznik, pszczelarz

Wiktionary


bartniki

pszcze­larz ho­du­ją­cy daw­niej pszczo­ły w bar­ciach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bart­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Bart­ni­ki – osada w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim
  • Bart­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Bart­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz
  • Bart­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Pu­szcza Ma­riań­ska
  • Bart­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Lipsk
  • Bart­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Ki­wi­ty
  • Bart­ni­ki – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca na prze­ło­mie XIX i XX wieku w gu­ber­ni su­wal­skiej
  • Bart­ni­ki – nie­stan­da­ry­zo­wa­na nazwa daw­nej ko­lo­nii wsi Niw­ni­ce w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Lwó­wek Ślą­ski
  • Bart­ni­ki – gro­ma­da w po­wie­cie dą­brow­skim
  • Bart­ni­ki – gro­ma­da w po­wie­cie mi­lic­kim
  • Bart­ni­ki – gro­ma­da w po­wie­cie przas­ny­skim

Wikipedia


bartnikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Bart­ni­kow­ski – re­ży­ser te­a­tral­ny, dra­ma­turg, pi­sarz, ese­i­sta i poeta
  • Bog­dan Bart­ni­kow­ski – pro­za­ik, poeta i re­por­ta­ży­sta, puł­kow­nik pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Wi­told Bart­ni­kow­ski – żoł­nierz Armii Kra­jo­wej, pow­sta­niec war­szaw­ski

Wikipedia


bartny

ty­czą­cy się barci


SJP.pl


bartochów

wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl

Bar­to­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, naj­więk­sza wieś w gmi­nie Warta.

Wikipedia


bartodziej

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy bar­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pszcz. daw. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się wy­ra­bia­niem barci w ros­ną­cych drze­wach le­śnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈtɔd͡ʑɛ̇j, AS: bartoʒ́ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż., bartnik mos., bartnictwo n.

 przym. bartny

Wiktionary


bartokowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bar­to­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


barton

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Pier­ce
  • Bar­ton – miej­sco­wość w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Bar­ton – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tioga
  • Bar­ton – wieś w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Or­le­ans
  • Bar­ton – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Bar­ton (ang. Bar­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ar­kan­sas
  • Bar­ton (ang. Bar­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Gib­son
  • Bar­ton (ang. Bar­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Worth
  • Bar­ton (ang. Bar­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ne­wa­y­go
  • Bar­ton (ang. Bar­ton Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tioga
  • Bar­ton (ang. Bar­ton Town) – gmina w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Or­le­ans
  • Bar­ton (ang. Bar­ton Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Was­hing­ton

Wikipedia


bartoneloza

bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na o ostrym prze­bie­gu, wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, prze­no­szo­na przez ko­ma­ry, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. wy­so­ką go­rącz­ką i nie­dokr­wi­sto­ścią; cho­ro­ba Car­rio­na; go­rącz­ka Oroya; bro­daw­ka pe­ru­wiań­ska


SJP.pl

Bar­to­ne­lo­za – jedna z odz­wie­rzę­cych cho­rób za­kaź­nych, wy­wo­ła­na przez bak­te­rie ro­dza­ju "Bar­to­nel­la", zaz­wy­czaj prze­no­szo­ne na czło­wie­ka przez owady. Do za­ka­że­nia do­cho­dzi przez uką­sze­nie. W za­leż­no­ści od ga­tun­ku bak­te­rii wy­wo­łu­ją­cych in­fek­cję, mo­że­my mieć do czy­nie­nia z róż­ny­mi bar­to­ne­lo­za­mi:

Wikipedia


bartos

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Bar­tos – pol­ski pił­karz
  • Józef Bar­tos – pol­ski du­chow­ny
  • Karl Bar­tos – nie­miec­ki muzyk
  • Ta­de­usz Bar­tos – pol­ski dzia­łacz spół­dziel­czy i po­li­tyk
  • Wło­dzi­mierz Bar­tos – pol­ski sę­dzia pił­kar­ski

Wikipedia


bartosiak

naz­wi­sko


SJP.pl


bartosiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bar­to­sie­wicz – żoł­nierz za­wo­do­wy
  • Boh­dan Bar­to­sie­wicz – ko­szy­karz i siat­karz
  • Da­nu­ta Bar­to­sie­wicz – na­u­czy­ciel­ka, po­li­tycz­ka
  • Edyta Bar­to­sie­wicz – wo­ka­list­ka
  • Na­ta­lia Bar­to­sie­wicz – lek­ko­at­let­ka
  • Oliw­ka Bra­zil (właśc. Oli­wia Bar­to­sie­wicz) – pol­ska ra­per­ka
  • Roman Bar­to­sie­wicz – aktor
  • Ry­szard Bar­to­sie­wicz – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Sta­ni­sła­wa Bar­to­sie­wicz – eko­no­mist­ka
  • Ta­de­usz Bar­to­sie­wicz – aktor dzie­cię­cy
  • Zbi­gniew Bar­to­sie­wicz – aktor
  • Zbi­gniew Bar­to­sie­wicz – po­li­tyk

Wikipedia


bartosik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Bar­to­sik – pol­ski dzien­ni­karz
  • Józef Bar­to­sik – pol­ski woj­sko­wy
  • Lud­wik Pius Bar­to­sik – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, dzien­ni­karz, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ry­szard Bar­to­sik – pol­ski po­li­tyk, rol­nik i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Sta­ni­sław Bar­to­sik – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, ofi­cer służb bez­pie­czeń­stwa
  • Syl­we­ster Bar­to­sik – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Ta­de­usz Bar­to­sik – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy, te­le­wi­zyj­ny, dub­bin­go­wy i ra­dio­wy oraz śpie­wak

Wikipedia


bartosiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Bar­to­siń­ski – za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • Ma­rian Bar­to­siń­ski – po­rucz­nik
  • Ilona Bar­to­siń­ska – ak­tor­ka

Wikipedia


bartosz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Bar­tosz – sta­ro­pol­ska skró­co­na forma imie­nia Bar­tło­miej (jedna z wielu wów­czas ist­nie­ją­cych, inne to np. Bar­tek, Bart­ko, Bar­tusz czy Bar­tysz). [].

Wedle da­nych PESEL ze stycz­nia 2024 roku imię to no­si­ło w Pol­sce 204 121 męż­czyzn. We­dług stanu na 22 stycz­nia 2025 imię to nosi 204 697 męż­czyzn, a więc jest na 29. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panie Bar­to­szu, pro­szę się zgło­sić do szefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartɔʃ, AS: bartoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszowa ż., Bartoszówna ż., Bartoszostwo lm m., Bartłomiej mos.

:: zdrobn. Bartek m., Bartoszek m., Bartuś m.

 przym. Bartoszowy, Bartkowy

Wiktionary


bartoszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nard Bar­to­szak – pol­ski pił­karz
  • Fran­ci­szek Bar­to­szak – pol­ski woj­sko­wy
  • Mi­chał Bar­to­szak – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


bartoszcze

naz­wi­sko


SJP.pl


bartoszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


bartoszek

1. zdrob­nie­nie od: Bar­tło­miej, Bar­tosz (imio­na mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Bar­tosz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­to­szek – wznie­sie­nie w Ma­sy­wie Ślęży
  • Aloj­zy Bar­to­szek (1933–2015) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • An­drzej Bar­to­szek (1946–2021) – pol­ski gi­ta­rzy­sta
  • An­to­ni Bar­to­szek (ur. 1968) – pol­ski ka­płan
  • Bo­le­sław Bar­to­szek (1919–2015) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Fran­ci­szek Bar­to­szek (1910–1943) – pol­ski pla­styk
  • Józef Bar­to­szek (1940–1997) – pol­ski lut­nik
  • Jó­ze­fa Szkop-Bar­to­szek (ur. 1936) – pol­ska ak­tor­ka
  • Ma­ciej Bar­to­szek (ur. 1977) – pol­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Ma­te­usz Bar­to­szek (ur. 1990) – pol­ski rug­by­sta
  • Paweł Bar­to­szek (ur. 1980) – is­landz­ki fe­lie­to­ni­sta
  • Sta­ni­sław Bar­to­szek (1947–2015) – pol­ski praw­nik, po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo­an­no, czy weź­miesz Bar­tosz­ka na spa­cer?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartosz m., Bartoszkowa ż., Bartoszkówna ż.

 przym. Bartoszowy, Bartoszkowy

Wiktionary


bartoszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bar­to­sze­wicz – pol­ski urzęd­nik i woj­sko­wy
  • Agniesz­ka Bar­to­sze­wicz – pol­ska hi­sto­ryk
  • An­drzej Bar­to­sze­wicz – pol­ski te­o­re­tyk ste­ro­wa­nia
  • An­to­ni (Bar­to­sze­wicz) – bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Artur Bar­to­sze­wicz – pol­ski dok­tor nauk eko­no­micz­nych
  • Bar­tło­miej Bar­to­sze­wicz – pol­ski ko­szy­karz
  • Bo­le­sław Bar­to­sze­wicz – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta kul­tu­ral­ny
  • Gien­na­dij Bar­to­sze­wicz – ra­dziec­ki po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • Iwona Bar­to­sze­wicz – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni, ger­ma­nist­ka
  • Jo­a­chim Ste­fan Bar­to­sze­wicz – pol­ski po­li­tyk, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, praw­nik, le­karz
  • Ju­lian Bar­to­sze­wicz – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ju­sty­na Bar­to­sze­wicz – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na

Wikipedia


bartoszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­to­sze­wo – ko­lo­nia wsi Zę­bó­wiec w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Bar­to­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Po­li­ce
  • Bar­to­sze­wo – je­zio­ro po­ło­żo­ne w Bar­to­sze­wie (po­wiat po­lic­ki)
  • Bar­to­sze­wo – część wsi Za­u­cie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Za­u­cie.

Wikipedia


bartoszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Bar­to­szew­ski – no­ta­riusz, bur­mistrz Ja­ro­sła­wia, poseł
  • Kon­rad Bar­to­szew­ski – do­wód­ca od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go dzia­ła­ją­ce­go pod Jó­ze­fo­wem pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Wa­len­ty Bar­to­szew­ski – je­zu­i­ta, z pier­wszej po­ło­wy XVII wieku
  • Wła­dy­sław Bar­to­szew­ski – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz spo­łecz­ny, hi­sto­ryk, dzien­ni­karz, pi­sarz, były mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych
  • Wła­dy­sław Te­o­fil Bar­to­szew­ski – pol­ski hi­sto­ryk i po­li­tyk

Wikipedia


bartoszkowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bar­tosz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abi­ga­il po­mo­gła pos­kła­dać Bar­tosz­ko­we ubran­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszek m., Bartłomiej mos.

Wiktionary


bartoszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Bar­to­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsta­waj, usia­dłeś na Bar­to­szo­wych bry­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartosz m., Bartek mos., Bartoszek ż./mos.

Wiktionary


bartoszuk

naz­wi­sko


SJP.pl


bartoszyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

}|-

Bar­to­szy­ce (daw­niej "Barsz­tyn", Bar­ten­ste­in) – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu bar­to­szyc­kie­go. Mia­sto leży na Ni­zi­nie Sę­po­pol­skiej w dol­nym biegu rzeki Łyny.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Bar­to­szy­ce leżą w Pru­sach Dol­nych, na ob­sza­rze śred­nio­wiecz­ne­go pru­skie­go te­ry­to­rium ple­mien­ne­go Bar­cji, kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów na pół­noc od gra­nic War­mii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bar­to­szy­cach znaj­do­wał się zamek krzy­żac­ki, który zo­stał zbu­rzo­ny na po­cząt­ku wojny trzy­na­sto­let­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbartɔˈʃɨt͡sɛ, AS: bartošyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., bartoszyczanin mos., bartoszyczanka ż.

 przym. bartoszycki

Wiktionary


bartoszycki

→ Bar­to­szy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­to­szy­ca­mi

Wiktionary

Patrz:

Bartoszyce

Powiązane:

 rzecz. Bartoszyce nmos., bartoszyczanin mos., bartoszyczanka ż.

Wiktionary


bartoszyczanin

miesz­ka­niec Bar­to­szyc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­to­szyc

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bar­to­szyc, uro­dzo­na w Bar­to­szy­cach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszyce nmos.

:: fż. bartoszyczanka ż.

 przym. bartoszycki

Wiktionary


bartoszyczanka

miesz­kan­ka Bar­to­szyc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­to­szyc

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bar­to­szyc, uro­dzo­na w Bar­to­szy­cach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszyce nmos.

:: fm. bartoszyczanin mos.

 przym. bartoszycki

Wiktionary


bartoń

naz­wi­sko


SJP.pl


bartoś

naz­wi­sko


SJP.pl


bartsja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych


SJP.pl


bartusiowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bar­tu­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­dzia po­mo­gła po­zbie­rać Bar­tu­sio­we sa­mo­cho­dzi­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartuś m., Bartek mos., Bartłomiej mos., Bartłomiejek mos.

Wiktionary


bartuś

zdrob­nie­nie od: Bar­tosz, Bar­tło­miej (imio­na mę­skie); Bar­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od: Bar­tło­miej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tuś – zdrob­nie­nie od imion Bar­tło­miej i Bar­tosz
  • Dąb Bar­tuś – dąb szy­puł­ko­wy zlo­ka­li­zo­wa­ny na te­re­nie Parku Na­ro­do­we­go „Bory Tu­chol­skie”, pom­nik przy­ro­dy
  • Bar­ba­ra Bar­tuś (ur. 1967) – pol­ska po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Te­o­dor Bar­tuś (1902–po 1939) – pol­ski ad­wo­kat i po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­tu­siu, zmó­wi­łeś już pa­cio­rek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartek mos., Bartosz mos., Bartłomiej mos., Bartłomiejek

 przym. Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bartek

Wiktionary


bartymeusz

Bar­ty­me­usz (gr. "Βαρτίμαιος" „syn Ti­ma­io­sa”) – po­stać bi­blij­na z No­we­go Te­sta­men­tu.

Syn Ty­me­u­sza (Ti­ma­io­sa), nie­wi­do­my, który pod Je­ry­chem wołał Je­zu­sa: "Synu Da­wi­da, uli­tuj się nade mną!", a któ­re­go Jezus uz­dro­wił. Patrz Mk 10,46 - 52. Po­nie­waż oba okre­śle­nia „Bar­ty­me­usz” i „syn Ty­me­u­sza” zna­czą to samo, jego praw­dzi­we imię nie jest znane. Imię Ti­ma­ios oz­na­cza po grec­ku kogoś sza­no­wa­ne­go ("τιμή" 'cześć, sza­cu­nek').

Wikipedia


bartyzel

naz­wi­sko


SJP.pl

Bar­ty­zel – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 2000 osób.

Wikipedia


bartók

[czy­taj: bar­tok] naz­wi­sko wę­gier­skie


SJP.pl


bartókowski

[czy­taj: bar­to­kow­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bar­tó­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bartłomiej

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Bar­tło­miej (od ‏בר-תולמי‎ – „syn ora­cza” lub „syn Tolmy”) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ara­mej­skie­go.

Znane od po­cząt­ków chrze­ści­jań­stwa w for­mie "Bart­ho­lo­ma­e­us", od któ­rej po­cho­dzi spol­szczo­ny Bar­tło­miej. W Pol­sce śred­nio­wiecz­nej bar­dzo po­pu­lar­ne. Jedno z jego zdrob­nień – Bar­tosz, funk­cjo­nu­je obec­nie jako osob­ne imię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Bar­tło­miej i je­stem bi­blio­te­ka­rzem z Kra­ko­wa.

 (1.1) Kiedy Bar­tło­miej ob­cho­dzi imie­ni­ny? Na 30 kwiet­nia, 5 lipca, 3 wrze­śnia i 11 li­sto­pa­da przy­pa­da­ją imie­ni­ny Bar­tło­mie­ja oraz Bar­to­sza.

 (1.1) Na stoku wi­dzie­li­śmy szu­su­ją­ce­go Bar­tło­mie­ja.

 (1.1) Panie Bar­tło­mie­ju, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j, AS: bartu̯õmʹi ̯ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiejowa ż., Bartłomiejówna ż., Bartłomiejostwo lm m., Bartoszowa ż., Bartoszek mos./ż., Bartoszkowa ż., Bartoszkówna ż., Bartkowiakowa ż., Bartkowiakówna ż., Bartosze nmos., Bartoszyce nmos., Bartoszówka ż., bartłomiejówka ż.

:: war. Bartosz mos.

:: zdrobn. Bartłomiejek mos., Bartek mos., Bartuś mos., Bartosz mos., Bartoszek mos.

 przym. bartłomiejski

:: przest. gwara. Bartłomiejowy, Bartłomiejkowy, Bartkowy, Bartusiowy, Bartoszowy, Bartoszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Bartosz; zdrobn. Bartłomiejek, Bartek, Bartuś, Bartoszek

Wiktionary


bartłomiejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


bartłomiejek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Bar­tło­miej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­tło­miej­ku, po­wiedz ba­bu­ni, co byś chciał na obia­dek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartuś mos., bartłomiejówka ż.

 przym. Bartłomiejkowy, Bartłomiejowy, Bartkowy, Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bartek, Bartuś

Wiktionary


bartłomiejkowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bar­tło­miej­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zosia po­mo­gła po­zbie­rać Bar­tło­miej­ko­we za­baw­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiejek m., Bartłomiej mos.

Wiktionary


bartłomiejowie

imię mę­skie


SJP.pl


bartłomiejowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Bar­tło­mie­ja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Bar­tło­mie­jo­wym domem rosną dwa stare orze­chy.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Bar­tło­mie­jo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ma­cie­jo­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartłomiejek mos.

Wiktionary


baru

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: bar

Wiktionary

Baru – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Hu­ne­do­a­ra, w gmi­nie Baru. W 2011 roku li­czy­ła 1136 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaru, AS: baru

Wiktionary


baruch

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ruch – imię se­mic­kie
  • Ba­ruch – po­stać bi­blij­na
  • Ba­ruch (Mrocz­ne ma­te­rie) – anioł; bo­ha­ter try­lo­gii fan­ta­stycz­nej Mrocz­ne ma­te­rie
  • Ba­ruch Spi­no­za – fi­lo­zof

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je się, że Je­re­miasz, trzy­ma­ny sa­mot­nie w wię­zie­niu, wy­ko­rzy­stał wi­zy­tę Ba­ru­cha, by po­wie­rzyć mu do­ku­men­ty praw­ne.

 (1.2) Ba­ruch uro­dził się w Pol­sce, ale teraz miesz­ka w Iz­ra­e­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Baruchowy

Wiktionary


baruchowo

wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


SJP.pl

Ba­ru­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 597 miesz­kań­ców. Jest naj­więk­szą miej­sco­wo­ścią gminy Ba­ru­cho­wo.

Wikipedia


baruchowski

→ Ba­ru­cho­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ba­ru­chow­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Sta­ni­sław Ba­ru­chow­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia

Patrz:

Baruchowo

barwa

wra­że­nie wy­wo­ły­wa­ne w mózgu, gdy oko od­bie­ra pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne z za­kre­su świa­tła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. cecha przed­mio­tu, okre­śla­ją­ca, część pasma wi­dzial­ne­go świa­tła jest od­bi­ja­na przez przed­miot;

 (1.2) muz. cha­rak­te­ry­stycz­ne brzmie­nie, dzię­ki któ­re­mu można roz­poz­nać źró­dło tego dźwię­ku poś­ród in­nych

 (1.3) barwy: ru­mie­niec

 (1.4) stpol. pię­kno, uroda

 (1.5) śrpol. cera, kolor skóry}}

 (1.8) śrpol. li­be­ria da­ta­def|od 1549.

 (1.9) śrpol. kos­my­ki na twa­rzy da­ta­def|1564|1587.

 (1.10) śrpol. róż lub bie­li­dło do twa­rzy, blansz da­ta­def|1564|1643.

 (1.11) śrpol. zwy­czaj, oby­czaj da­ta­def|1558|1579.

 (1.12) śrpol. pięt­no

 (1.13) śrpol. nie­za­po­mi­naj­ka da­ta­def|1564.

Wiktionary

Barwa (także kolor) – wra­że­nie zmy­sło­we wy­wo­ły­wa­ne w mózgu zwie­rząt, gdy oko od­bie­ra pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne z za­kre­su świa­tła wi­dzial­ne­go. Głów­ny wpływ na to wra­że­nie ma skład wid­mo­wy pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go, w dru­giej ko­lej­no­ści ilość ener­gii świetl­nej, jed­nak nie­ba­ga­tel­ny udział w od­bio­rze danej barwy ma rów­nież obec­ność in­nych barw w polu wi­dze­nia ob­ser­wa­to­ra, oraz jego cechy osob­ni­cze, jak zdro­wie, sa­mo­po­czu­cie, na­strój, a nawet doś­wiad­cze­nie i wie­dza w po­słu­gi­wa­niu się zmy­słem wzro­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niebo ma nie­bie­ską barwę.

 (1.3) Zosia na myśl o Zbi­gnie­wie od razu na­bra­ła barw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarva, AS: barva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n., zabarwianie n., zabarwienie n.

 czas. odbarwiać, barwić ndk., zabarwiać ndk., zabarwić dk.

 przym. barwny, barwisty, barwnikowy

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolor

 (1.2) tembr

 (1.3) rumieniec, wypieki, kolor

Wiktionary


barwałd

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­wałd Dolny
  • Bar­wałd Górny
  • Bar­wałd Śred­ni
  • Bar­wałd Górny – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bar­wał­dzie Gór­nym, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Bar­wałd Śred­ni – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Bar­wał­dzie Śred­nim, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Bar­wałd – gro­ma­da
  • Zamek w Bar­wał­dzie

Wikipedia


barwałdzki

→ Bar­wałd


SJP.pl

Patrz:

Barwałd

barwena

ryba o czer­wo­no-żół­tym ubar­wie­niu ży­ją­ca m.in. w Morzu Śró­dziem­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ja­skra­wa ryba z Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) icht. daw. zob. brza­na.

Wiktionary

Bar­we­na ("Mul­lus sur­mu­le­tus") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny bar­we­no­wa­tych ("Mul­li­dae").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈvɛ̃na, AS: barvẽna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cefal

Wiktionary


barwenowate

ro­dzi­na ryb (około 55 ga­tun­ków) z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, za­miesz­ku­ją­cych przy­brzeż­ne wody tro­pi­kal­ne, sub­tro­pi­kal­ne i umiar­ko­wa­ne, po­ła­wia­nych dla wy­bor­ne­go mięsa; bar­we­ny


SJP.pl

Bar­we­no­wa­te (Mul­li­dae) – ro­dzi­na ryb oko­nioksz­tałt­nych.

Po­ła­wia­ne jako ryba kon­sump­cyj­na o smacz­nym mię­sie.

Wikipedia


barwenowaty

o ce­chach bar­we­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny bar­we­no­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwenowate nmos.

Wiktionary


barwiarka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się bar­wie­niem tka­nin;
2. ma­szy­na włó­kien­ni­cza do bar­wie­nia tka­nin


SJP.pl


barwiarski

do­ty­czą­cy bar­wia­rza, bar­wiar­stwa; słu­żą­cy do bar­wie­nia, sto­so­wa­ny w bar­wiar­stwie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­wiar­stwem, do­ty­czą­cy bar­wiar­stwa

 (1.2) słu­żą­cy do bar­wie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n., barwiarstwo n.

Wiktionary


barwiarstwo

zawód bar­wia­rza


SJP.pl


barwiarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się bar­wie­niem, far­bo­wa­niem tka­nin, skór itp.


SJP.pl

Bar­wiarz – jedna z ka­te­go­rii człon­ków kor­po­ra­cji aka­de­mic­kich, różna w za­leż­no­ści od przy­ję­te­go mo­de­lu struk­tu­ry kor­po­ra­cji.

Wikipedia


barwica

1. wada drew­na wy­wo­ła­na przez pa­so­żyt­ni­cze grzy­by; si­niz­na drew­na;
2. farba ko­lo­ru zło­ci­stosz­kar­łat­ne­go; bar­wicz­ka;
3. daw­niej: róż kos­me­tycz­ny, szmin­ka; bar­wicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. róż do twa­rzy

 (1.2) stpol. li­be­ria

 (1.3) stpol. pozór

 (1.4) stpol. szmin­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲit͡sa, AS: barvʹica

Wiktionary

Synonimy:

barwa

Wiktionary


barwice

1. wada drew­na wy­wo­ła­na przez pa­so­żyt­ni­cze grzy­by; si­niz­na drew­na;
2. farba ko­lo­ru zło­ci­stosz­kar­łat­ne­go; bar­wicz­ka;
3. daw­niej: róż kos­me­tycz­ny, szmin­ka; bar­wicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Bar­wi­ce (do 1945 r. niem. "Bärwalde") – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, nad rzeką Gęsią (lewy do­pływ Par­sę­ty). Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­wi­ce znaj­du­je się w ra­tu­szu z końca XIX wieku.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2018 Bar­wi­ce li­czy­ły 3 742 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­wi­ce na­le­żą do naj­star­szych osad na Po­mo­rzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲit͡sɛ, AS: barvʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barwicki

 rzecz. barwiczanin, barwiczanka

Wiktionary


barwicki

→ Bar­wi­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Bar­wic­ki – pol­ski dy­ry­gent chó­ral­ny, wy­daw­ca mu­zycz­ny i dzia­łacz ruchu śpie­wa­cze­go
  • Mie­czy­sław Bar­wic­ki – pol­ski dy­ry­gent chó­ral­ny, wy­daw­ca mu­zycz­ny i dzia­łacz ruchu śpie­wa­cze­go
  • Wła­dy­sław Bar­wic­ki – pol­ski ma­larz, rzeź­biarz i poeta

Wikipedia

Patrz:

Barwice

barwiczanin

miesz­ka­niec Bar­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


barwiczanka

miesz­kan­ka Bar­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


barwiczka

bar­wi­ca;
1. farba ko­lo­ru zło­ci­stosz­kar­łat­ne­go;
2. daw­niej: róż kos­me­tycz­ny, szmin­ka


SJP.pl


barwidło

1. sub­stan­cja bar­wią­ca róż­ne­go ro­dza­ju ma­te­ria­ły; barw­nik;
2. daw­niej: barw­nik do ust; szmin­ka


SJP.pl


barwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bar­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: barvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m.

 czas. barwić ndk.

 przym. barwny, barwisty, barwnikowy, barwiarski, barwierski, barwiony

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowanie, farbowanie

Wiktionary


barwieniec

część nazwy wielu ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych


SJP.pl


barwierski

ro­śli­ny bar­wier­skie (np. brat­wa bar­wier­ska) - ro­śli­ny wyt­wa­rza­ją­ce barw­ni­ki sto­so­wa­ne obec­nie prze­de wszyst­kim w prze­my­słach spo­żyw­czym i per­fu­me­ryj­nym, a także w rę­ko­dziel­nict­wie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­wiar­stwem, do­ty­czą­cy bar­wiar­stwa

 (1.2) słu­żą­cy do bar­wie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n., barwiarstwo n.

Wiktionary


barwierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. fryz­jer, go­li­bro­da, rów­nież (czę­sto jed­no­cze­śnie) fel­czer

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲjɛʃ, AS: barvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. barwierka ż.

Wiktionary


barwik

daw­niej: barw­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­wik – część wsi Budy w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Trzcian­ne
  • Bar­wik – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo
  • Bar­wik – była osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, so­łect­wo Ryd­wą­gi.
  • Bar­wi­ki

Wikipedia


barwinek

ro­śli­na za­wsze zie­lo­na, o peł­za­ją­cych ło­dy­gach i jas­no­nie­bie­skich kwia­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vinca|L.|ref=Viola (L.)., ro­dzaj ro­ślin okry­wo­wych z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, o zi­motr­wa­łych li­ściach i nie­bie­skich kwia­tach

 (1.2) rzad. od­cień fio­le­to­wo-nie­bie­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bar­wi­nek – ro­dzaj krze­wi­nek z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych
  • Bar­wi­nek – część mia­sta Kiel­ce
  • Bar­wi­nek – ko­lo­nia ko­lo­nii Gem­bar­tów­ka w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­drąb
  • Bar­wi­nek – skała wspi­nacz­ko­wa na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Bar­wi­nek – szczyt w Gó­rach Le­lu­chow­skich
  • Bar­wi­nek – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barwinkowy, barwny

 rzecz. barwność ż., barwienie n., barwa ż.

 czas. barwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kolor barwinkowy

Wiktionary


barwinka

ro­śli­na za­wsze zie­lo­na, o peł­za­ją­cych ło­dy­gach i jas­no­nie­bie­skich kwia­tach


SJP.pl


barwinkowy

przy­miot­nik od: bar­wi­nek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. farm. do­ty­czą­cy bar­win­ku, na­le­żą­cy do bar­win­ku, zro­bio­ny z bar­win­ku, zwią­za­ny z bar­win­kiem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor la­wen­do­wo­nie­bie­ski, taki jak kolor kwia­tu bar­win­ka po­spo­li­te­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adaś po­da­ro­wał swo­jej ma­mu­si uro­czy bar­win­ko­wy bu­kie­cik.

 (1.1) Dep­cząc w poś­pie­chu sze­le­szczą­ce bar­win­ko­we grząd­ki bie­gła do płotu.

 (2.1) Więc to kolor bar­win­ko­wy.

 (2.1) Ku­pi­łam sobie pię­kny bar­win­ko­wy la­kier do paz­nok­ci.

 (2.1) Niek­tó­rzy lu­dzie mają fioł­ko­we lub bar­win­ko­we oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarvʲĩŋˈkɔvɨ, AS: barvʹĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwinek mrz., barwinkowość ż.

Wiktionary


barwiony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: bar­wić

przy­miot­nik

 (2.1) stpol. wie­lo­ko­lo­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wie­sza­kach wi­sia­ły róż­no­ko­lo­ro­wo bar­wio­ne pod­ko­szul­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲjɔ̃nɨ, AS: barvʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n.

 czas. barwić ndk.

Wiktionary


barwistość

→ bar­wi­sty


SJP.pl

Patrz:

barwisty

barwisty

ko­lo­ro­wy, o ży­wych bar­wach


SJP.pl


barwić

spra­wiać, że coś przy­bie­ra jakąś barwę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) na­da­wać barwę, za­bar­wiać

 (1.2) środ. łow. zna­czyć po­so­ką

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bar­wić się (dk. brak)

 (2.1) na­bie­rać ko­lo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­chód słoń­ca bar­wił krwi­sto całe pod­wó­rze.

 (1.2) Fe­no­lof­ta­le­i­na barwi się w śro­do­wi­sku sil­nie kwa­so­wym na po­ma­rań­czo­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲit͡ɕ, AS: barvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwnik m., barwienie n., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwność ż., barwinek m., zabarwianie n., zabarwienie n.

 czas. zabarwiać ndk., zabarwić dk., ubarwiać ndk., ubarwić dk., wybarwiać ndk., wybarwić dk., przebarwiać się ndk., przebarwić się dk., odbarwiać ndk., odbarwić dk., podbarwiać ndk., podbarwić dk.

 przym. barwny, barwiony

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorować, nadawać barwę, farbować

 (1.2) farbować

Wiktionary


barwiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­wiń­ski (herb)
  • Bar­wiń­ski - naz­wi­sko pol­skie oraz ukra­iń­skie
    • An­to­ni Bar­wiń­ski (1923–2005) – pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski

Wikipedia


barwiściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: bar­wi­ście, bar­wi­sto


SJP.pl


barwliwość

→ barw­li­wy


SJP.pl

Patrz:

barwliwy

barwliwy

łatwo bar­wią­cy się; zdol­ny do bar­wie­nia


SJP.pl


barwnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. kolor, barwa, za­bar­wie­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) barw­nia, od­cień i fak­tu­ra drew­na na ramie mogą ocie­plić su­ro­wą, in­du­strial­ną ła­zien­kę.

Wiktionary


barwniak

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


SJP.pl


barwnica

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl


barwnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ko­lo­ro­wo

 (1.2) przen. w spo­sób róż­no­rod­ny, cie­ka­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Umiesz tak barw­nie opo­wia­dać o wszyst­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲɲɛ, AS: barvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwnik mrz., barwa ż., barwienie n., barwność ż.

 przym. barwny

 czas. odbarwiać, barwić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowo, kwieciście, jaskrawo, pastelowo

 (1.2) ciekawie, różnorodnie, kwieciście, wesoło, wspaniale

Wiktionary


barwniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: barw­nie


SJP.pl


barwniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: barw­ny


SJP.pl


barwnik

sub­stan­cja bar­wią­ca róż­ne­go ro­dza­ju ma­te­ria­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja słu­żą­ca do bar­wie­nia in­nych rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sok za­wie­ra sztucz­ne barw­ni­ki.

 (1.1) Jest to go­to­wa do kła­dze­nia masa szpach­lo­wa, do któ­rej do­da­je się barw­ni­ki w pły­nie. Kła­dzie się kilka ko­lej­nych warstw w róż­nych ko­lo­rach, a na końcu bli­chu­je się i szli­fu­je – aż do uzy­ska­nia efek­tu mar­mu­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲɲik, AS: barvʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n., wybarwienie n., wybarwianie n., odbarwiacz m., zabarwienie n., barwiarstwo n., barwiarka ż., zabarwianie n., barwa ż., barwność ż.

 czas. barwić ndk., wybarwić dk., wybarwiać ndk., odbarwiać ndk., odbarwić dk., zabarwić dk., zabarwiać ndk.

 przym. barwny, barwnikowy

 przysł. barwnie

Wiktionary


barwnikarstwo

nauka o barw­ni­kach; prze­mysł pro­du­ku­ją­cy barw­ni­ki


SJP.pl


barwnikotwórczy

po­wo­du­ją­cy two­rze­nie się barw­ni­ka


SJP.pl


barwnikowy

zwią­za­ny z barw­ni­kiem


SJP.pl


barwnolicy

man­dryl barw­no­li­cy - ga­tu­nek małpy z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


SJP.pl


barwność

→ barw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co barw­ne, ko­lo­ro­we

 (1.2) cecha tego, co barw­ne, cie­ka­we, obra­zo­we

Wiktionary

Patrz:

barwny

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n.

 czas. barwić ndk.

 przym. barwny, barwisty

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwistość, kolorowość

 (1.2) malowniczość, wielobarwność, obrazowość, ciekawość, żywość

Wiktionary


barwny

ko­lo­ro­wy;
1.
a) ma­ją­cy jakiś kolor (z wy­jąt­kiem czar­ne­go lub bia­łe­go);
b) ma­ją­cy parę ko­lo­rów (z wy­jąt­kiem czar­ne­go i bia­łe­go); róż­no­ko­lo­ro­wy; róż­no­barw­ny;
2. prze­no­śnie: uroz­ma­i­co­ny, cie­ka­wy, efek­tow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jakiś kolor inny niż biały lub czar­ny

 (1.2) po­sia­da­ją­cy wiele ko­lo­rów

 (1.3) przen. wzbu­dza­ją­cy cie­ka­wość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ tu po­nu­ro, bar­dziej pa­so­wa­ły­by barw­ne ścia­ny, a nie ta sza­rzyz­na…

 (1.2) W mu­ze­um sztu­ki współ­czes­nej nie po­dzi­wia­li­śmy prze­cież barw­nych pej­za­ży.

 (1.3) Uwiel­biam, jak o spor­cie opo­wia­da Ma­te­usz – jego wy­po­wie­dzi i re­la­cje są takie barw­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvnɨ, AS: barvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n., zabarwianie n., zabarwienie n.

 czas. odbarwiać, barwić ndk., zabarwiać ndk., zabarwić dk.

 przym. barwisty, barwnikowy

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowy, chromatyczny, nie czarno-biały, pastelowy

 (1.2) różnokolorowy, wielokolorowy, różnobarwny, wielobarwny, kolorowy, pstry, pstrokaty, pofarbowany, jaskrawy

 (1.3) kolorowy, różnorodny, urozmaicony, ciekawy, efektowny, interesujący, żywy, radosny, wesoły

Wiktionary


barwoczułość

moż­li­wość re­ak­cji ja­kichś sub­stan­cji, przed­mio­tów lub czę­ści ciała isto­ty żywej na różne od­cie­nie, barwy; pan­chro­ma­tycz­ność


SJP.pl

Bar­wo­czu­łość to uczu­le­nie emul­sji fo­to­gra­ficz­nej na świa­tło o róż­nych bar­wach.

Wikipedia


barwoczuły

re­a­gu­ją­cy na różne od­cie­nie, barwy; pan­chro­ma­tycz­ny


SJP.pl


barwowy

→ barwa


SJP.pl

Patrz:

barwa

barwoślep

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. med. śle­po­ta barw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ka­za­ło się także, że u oz­dro­wień­ców po­zor­nych me­ta­lo­te­ra­pią le­czo­nych z hi­ste­rii cięż­kiej po­wra­ca dawna nie­czu­li­ca, bar­wo­ślep, nie­do­wład po­ło­wi­czy (…).

 (1.1) Współ­mier­no­ści mię­dzy ob­ni­że­niem siły wi­dze­nia i stop­niem bar­wo­śle­pu nie ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwoślepiec

 war. barwoślepota ż.

Wiktionary


barwoślepota

nie­zdol­ność do odróż­nia­nia okiem niek­tó­rych barw; dal­to­nizm, dys­chro­ma­top­sja, achro­ma­top­sja


SJP.pl


barwy

znak lub kolor cha­rak­te­ry­zu­ją­cy pewne pań­stwo, sto­wa­rzy­sze­nie, klub


SJP.pl


bary

sil­nie roz­wi­nię­te barki, ra­mio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. sze­ro­kie, at­le­tycz­ne barki, ra­mio­na

 (1.2) sport. przy­rząd gim­na­stycz­ny zło­żo­ny z dwóch opar­tych na słup­kach, rów­no­le­głych po­rę­czy

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. pręt u kosy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty, An­to­niu­szu, ze swym gar­dłem, z tymi sze­ro­ki­mi ba­ra­mi, z tą gla­dia­to­rom wła­ści­wą siłą fi­zycz­ną, tyleś wina na we­se­lu z Hip­pia­szem wyż­ło­pał, iż na­za­jutrz mu­sia­łeś rzy­gać w obli­czu na­ro­du rzym­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. bark m.

 (1.1) przym. barczysty, barkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poręcze

Wiktionary


barycentrum

ge­o­me­trycz­ny śro­dek cięż­ko­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • śro­dek cięż­ko­ści w fi­zy­ce i astro­no­mii (po­ję­cie różne od środ­ka masy)
  • śro­dek cięż­ko­ści lub śro­dek masy w ge­o­me­trii i to­po­lo­gii

Wikipedia


barycentryczny

→ ba­ry­cen­trum


SJP.pl

Patrz:

barycentrum

barycz

rzeka w za­chod­niej Pol­sce ucho­dzą­ca do Odry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­rycz – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Mści­wo­jów
  • Ba­rycz – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Do­broń
  • Ba­rycz – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno
  • Ba­rycz – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Do­ma­radz
  • Ba­rycz – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Stub­no
  • Ba­rycz – część wsi Wola Li­ber­tow­ska w woj. ślą­skiem, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Żar­no­wiec
  • Ba­rycz – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ło­pusz­no
  • Ba­rycz – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Ba­rycz – przy­sió­łek wsi Dąbie w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa
  • Ba­rycz – gro­ma­da w po­wie­cie brzo­zow­skim
  • Ba­rycz – gro­ma­da w po­wie­cie ła­skim
  • Ba­rycz – rzeka, do­pływ Odry

Wikipedia


baryczny

zwią­za­ny z ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) me­te­o­rol. zwią­za­ny z ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wia­try ba­rycz­ne rzędu 30-40 km/h lub wię­cej na wy­so­ko­ści 3000 m mogą spo­wo­do­wać bar­dzo duże tur­bu­len­cje (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɨt͡ʃnɨ, AS: baryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m.

Wiktionary


baryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bari

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szu­ka­jąc roz­wią­za­nia, ba­ryj­czy­cy swoje za­in­te­re­so­wa­nia skie­ro­wa­li w stro­nę Myry (obec­nie Demre) – sta­ro­żyt­ne­go portu we wschod­niej Lycji (=Licji) na te­re­nie dzi­siej­szej Tur­cji.

 (1.1) Za Bony gród li­czył 40 tys. miesz­kań­ców, dzi­siaj ma 400 ty­się­cy. Gdy książ­ka ta znaj­dzie się w ręku czy­tel­ni­ka, licz­ba ba­ryj­czy­ków z pew­no­ścią wzro­śnie.

 (1.1) Wcho­dząc dzi­siaj do ba­zy­li­ki, można od­nieść wra­że­nie, że także mar­mu­ro­we ma­u­zo­le­um Bony razi ba­ryj­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bari n.

:: fż. baryjka ż.

 przym. baryjski, barski

Wiktionary


baryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bari, do­ty­czą­cy Bari

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­szak Bony wy­ru­szył z po­ło­żo­nej pod Ne­a­po­lem willi kró­lew­skiej w Pog­gio­re­a­le. (…) Było to miej­sce o ran­dze tak wy­so­kiej, że noc­leg w willi zna­la­zły tylko dwie ba­ryj­skie księż­ne. Ostro­ro­ga i Ko­nar­skie­go nie wpu­szczo­no do środ­ka (…).

 (1.1) Zna­la­złem słow­nik wy­ra­żeń z dia­lek­tu ba­ryj­skie­go prze­tłu­ma­czo­nych na język wło­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bari n., baryjczyk mos.

 przym. barski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. barski

Wiktionary


baryka

naz­wi­sko


SJP.pl


barykada

za­po­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­raź­na za­po­ra zbu­do­wa­na w po­przek ulicy pod­czas walk w mie­ście;

 (1.2) przen. każda przesz­ko­da z ja­kichś przed­mio­tów, która utrud­nia przej­ście

Wiktionary

Ba­ry­ka­da (fr. "bar­ri­ca­de") – do­raź­na for­ty­fi­ka­cja prze­gra­dza­ją­ca w ca­ło­ści prze­jazd danym szla­kiem ko­mu­ni­ka­cyj­nym, zbu­do­wa­na w miej­scu unie­moż­li­wia­ją­cym jego bez­poś­red­nie obej­ście i z ma­te­ria­łów do­stęp­nych na miej­scu lub zgro­ma­dzo­nych spe­cjal­nie w tym celu. Ba­ry­ka­da z uwagi na jej cha­rak­ter musi być bro­nio­na przed jej ro­ze­bra­niem lub sfor­so­wa­niem przez prze­ciw­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pow­stań­cy zbu­do­wa­li ba­ry­ka­dę w po­przek ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɨˈkada, AS: barykada

Wiktionary

Powiązane:

 czas. barykadować ndk., zabarykadować dk.

 przym. barykadowy

 rzecz. barykadowanie n.

Wiktionary


barykadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­wia­nie ba­ry­ka­dy lub ba­ry­kad

 (1.2) za­sta­wia­nie drogi, przej­ścia, prze­ja­zdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barykada ż.

 czas. barykadować ndk.

 przym. barykadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tarasowanie

Wiktionary


barykadować

1. bu­do­wać ba­ry­ka­dy;
2. za­my­kać, za­ta­ra­so­wy­wać drogę, przej­ście


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ba­ry­ka­do­wać)

 (1.1) bu­do­wać ba­ry­ka­dy

 (1.2) przen. ta­ra­so­wać drogę lub przej­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W nie­du­żej od­le­gło­ści od Oco­sin­go drogę do­ja­zdo­wą ba­ry­ka­do­wa­ły ka­mie­nie i drze­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barykada ż., barykadowanie n.

 czas. zabarykadować dk.

Wiktionary


barykadowy

→ ba­ry­ka­da


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ry­ka­dą, do­ty­czą­cy ba­ry­ka­dy; dzie­ją­cy się na ba­ry­ka­dach

Wiktionary

Patrz:

barykada

Powiązane:

 rzecz. barykada ż., barykadowanie n.

Wiktionary


barylski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ba­ryl­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Jan Ba­ryl­ski – pol­ski dzien­ni­karz i li­te­rat
  • Sta­ni­sław Ba­ryl­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Woj­ciech Ba­ryl­ski – pol­ski ma­larz, gra­fik, me­da­lier, twór­ca eks­li­bri­sów

Wikipedia


barymetria

okre­śla­nie cię­ża­ru zwie­rzę­cia za po­mo­cą od­po­wied­nich po­mia­rów ciała


SJP.pl


barysfera

cen­tral­na część kuli ziem­skiej zło­żo­na głów­nie z niklu (Ni) i że­la­za (Fe), jądro Ziemi; nife


SJP.pl


baryski

naz­wi­sko


SJP.pl


barysta

→ ba­ri­sta


SJP.pl

Patrz:

barista

barystyczny

→ ba­ry­sty­ka; ba­ri­stycz­ny


SJP.pl


barystyka

za­ję­cie osób za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cych się pa­rze­niem i po­da­wa­niem kawy; ba­ri­sty­ka


SJP.pl


barysz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś, a do II wojny świa­to­wej mia­sto, na Ukra­i­nie, w re­jo­nie bu­czac­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ba­rysz (Rosja).

Ba­rysz (ukr. Бариш) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim. Od 1947 wieś jest sie­dzi­bą rady wiej­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baryski

Wiktionary


barysznikow

naz­wi­sko


SJP.pl


baryszówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, sie­dzi­ba władz re­jo­nu ba­ry­szow­skie­go, po­ło­żo­ne nad rzeką Tru­biż;

Wiktionary

Ba­ry­szów­ka (ukr. Ба́ришівка, Ba­ry­sziw­ka) – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bro­war­skim. Do 2020 roku sie­dzi­ba władz re­jo­nu ba­ry­szow­skie­go.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie po­ło­żo­ne było w po­wie­cie ki­jow­skim wo­je­wództ­wa ki­jow­skie­go, włas­ność wo­je­wo­dy kra­kow­skie­go Sta­ni­sła­wa Lu­bo­mir­skie­go, w 1643 roku włas­ność wo­je­wo­dy ru­skie­go Ja­ku­ba So­bie­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baryszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baryszów

Wiktionary


baryt

mi­ne­rał, siar­czan baru; szpat cięż­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów;

Wiktionary

Baryt (gr. "baros" – „cięż­ki”, cho­dzi o cha­rak­te­ry­stycz­ną dla ba­ry­tu gę­stość; daw­niej także jako "szpat cięż­ki", "szpat bo­loń­ski") – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów (siar­czan baru).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarɨt, AS: baryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barytowy

Wiktionary


barytobeton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj be­to­nu, w któ­rym wy­peł­niacz sta­no­wi kru­szy­wo ba­ry­to­we, sto­so­wa­ny do bu­do­wy osłon po­chła­nia­ją­cych pro­mie­nio­wa­nie jo­ni­zu­ją­ce

Wiktionary


baryton

osoba ob­da­rzo­na śred­nim gło­sem mę­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. głos męski niż­szy od te­no­ru, wyż­szy od basu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy ba­ry­to­nem (1.1)

Wiktionary

Ba­ry­ton ( βαρύτονος „ni­skobrz­mią­cy” od "barýs" „cięż­ki; głę­bo­ki; silny” i "tónos" „lina; stru­na; na­pię­cie”) – głos męski, mie­szczą­cy się w środ­ko­wym za­kre­sie skali głosu (niż­szy od te­no­ru, wyż­szy od basu). Skala ba­ry­to­nu chó­ral­ne­go sięga od A do f 1, zaś so­lo­we­go – od G do g 1, ale może być po­sze­rzo­na za­rów­no w górę, jak i w dół.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mie­czy­sław Fogg śpie­wał i te­no­rem, i ba­ry­to­nem.

 (2.1) Mie­czy­sław Fogg był i te­no­rem, i ba­ry­to­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɨtɔ̃n, AS: barytõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barytonowy

 przysł. barytonowo

Wiktionary


barytonista

1. osoba śpie­wa­ją­ca ba­ry­to­nem;
2. osoba gra­ją­ca na ba­ry­to­nie


SJP.pl


barytonowy

zwią­za­ny z ba­ry­to­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. od­no­szą­cy się do ba­ry­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Par­tia ba­ry­to­no­wa w tej ope­rze jest bar­dzo trud­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryton mos./mrz.

Wiktionary


barytowy

taki, który do­ty­czy ba­ry­tu - siar­cza­nu baru


SJP.pl


baryła

1. duża ba­rył­ka;
2. prze­no­śnie: czło­wiek otyły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża, pę­ka­ta becz­ka słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia lub tran­spor­tu pły­nów oraz ciał syp­kich

 (1.2) ilość sub­stan­cji (zwy­kle cie­czy) mie­szczą­ca się w ta­kiej becz­ce

 (1.3) hist. me­trol. dawna jed­nost­ka miary ob­ję­to­ści pły­nów i ciał syp­kich, o war­to­ściach zmien­nych za­leż­nie od re­gio­nu i epoki (czę­sto równa 24 garn­com, ok. 51–70 li­trów)

 (1.4) hist. ba­ry­ły pio­ru­nu­ją­ce: wy­peł­nio­ne pro­chem becz­ki zrzu­ca­ne z murów obron­nych na ata­ku­ją­cych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. po­gard. osoba o bar­dzo tę­giej bu­do­wie ciała, niska i pę­ka­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] ugiął nogi, opa­sał ra­mio­na­mi ba­ry­łę, przy­mie­rzył się, po­pra­wił, na­brał po­wie­trza w płuca i szarp­nął.

 (1.2) W ubie­głym roku [...] ba­ry­ła ropy kosz­to­wa­ła je­szcze po­ni­żej 100 do­la­rów.

 (1.3) Czte­ry kwar­ty za­li­czo­no na gar­niec, dwa­dzie­ścia czte­ry garn­ce na ba­ry­łę, a trzy ba­ry­ły na becz­kę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryłkarz mos.

:: zdrobn. baryłka ż., baryłeczka ż.

 przym. baryłkowaty, baryłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. war. bareła; beczka, beka, fasa, antał, kufa

 (1.2-3) daw. war. bareła

 (2.1) grubas, tłuścioch, opas, spaślak, brzuchacz, pulpet, klucha, szafa trzydrzwiowa

Wiktionary


baryłeczka

1. zdrob­nie­nie od: ba­rył­ka;
2. osoba otyła, cię­żar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ba­rył­ka

Wiktionary

Ba­ry­łecz­ka (fr. "Boule de Suif") – opo­wia­da­nie Guy de Ma­u­pas­san­ta wy­da­ne w 1880 w zbio­rze "Wie­czo­ry me­dań­skie".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbarɨˈwɛt͡ʃka, AS: baryu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryła mos./ż., baryłka ż.

Wiktionary


baryłeczkowaty

po­dob­ny do małej ba­rył­ki


SJP.pl


baryłka

1. mała becz­ka; be­czuł­ka;
2. jed­nost­ka ob­ję­to­ści cie­czy w an­giel­skich i ame­ry­kań­skich ukła­dach miar równa około 1,43 hl; bar­rel;
3. prze­no­śnie: osoba gruba, otyła; tłu­ścioch, becz­ka, pul­pet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała becz­ka

 (1.2) jed­nost­ka ob­ję­to­ści cie­czy równa 143,12 litra

 (1.3) pot. osoba otyła

 (1.4) cu­kie­rek cze­ko­la­do­wy w kształ­cie ba­rył­ki (1.1) na­peł­nio­ny al­ko­ho­lem

 (1.5) frag­ment węzła słu­żą­cy re­gu­lo­wa­nia (ścią­ga­nia lub roz­cią­ga­nia) pętli

Wiktionary

Ba­rył­ka (ang. "bar­rel") – jed­nost­ka ob­ję­to­ści (ok. 159 l) cie­czy i ciał syp­kich, poza kra­ja­mi an­glo­sa­ski­mi uży­wa­na głów­nie w hand­lu ropą naf­to­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stała tam rów­nież ba­rył­ka przed­nie­go pro­chu, ma­szyn­ka do wy­ta­pia­nia kul, krą­żek oło­wiu i worek śrutu.

 (1.2) Przez cie­śni­nę Ormuz prze­pły­wa ok. 15 stat­ków dzien­nie, prze­wo­żąc 17 mln (=mi­lio­nów) ba­ry­łek ropy naf­to­wej na dobę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryła ż., baryłeczka ż., baryłkarz mos.

 przym. baryłkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antałek, beczułka (beczka), faska

 (1.3) grubas, grubaska, grubcio, spaślak

Wiktionary


baryłkarz

1. ro­dzaj nie­wiel­kie­go owada z rzędu błon­kó­wek, któ­re­go larwy pa­so­ży­tu­ją w lar­wach in­nych owa­dów;
2. ba­rył­karz bie­li­niak - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny mę­czel­ko­wa­tych, pa­so­ży­tu­ją­cy na gą­sie­ni­cach bie­lin­ka ka­pust­ni­ka


SJP.pl


baryłkowaty

kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy ba­rył­kę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ba­rył­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryła mos./ż., baryłka ż.

 przym. baryłkowy

Wiktionary


baryłkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­rył­ko­we; cecha tych, któ­rzy są ba­rył­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baryłkowy

 przysł. baryłkowo

Wiktionary


baryłkowy

→ ba­rył­ka


SJP.pl

Patrz:

baryłka

barz

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) stpol. i gw-pl|Pod­ha­le, Bu­ko­wi­na. bar­dzo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne i pośli my na to we­se­li­sko, bo nom stor­sy dru­zba pe­dzioł, co nos Ja­siek barz piéknie pytoł:25. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baʃ, AS: baš

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Górny Śląsk barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzanin

miesz­ka­niec Baru


SJP.pl


barzanka

miesz­kan­ka Baru


SJP.pl


barzej

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. bar­dziej, wię­cej

Wiktionary


barzelisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzelletta

[czy­taj: bar­ce­let­ta] z wło­skie­go: żart, dow­cip; ro­dzaj krót­kie­go wier­sza lub pio­sen­ki o lek­kiej te­ma­ty­ce, po­pu­lar­ny w re­ne­san­so­wej sztu­ce wło­skiej


SJP.pl


barzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzysko, barżiny

Wiktionary


barziny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mo­kra­dła, szu­wa­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie właź w ba­rzi­ny, bo sie ton­kniesz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzoł, barzoła, barzoły, barzysko, barżiny, bażoły

Wiktionary


barzkowice

Barz­ko­wi­ce ( Bar­ske­witz) – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard, nad rzeką Pę­zin­ką.

W la­tach 1975–1998 osada ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


barzo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) góry. stpol. bar­dzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Leży ciało, barzo stęka, / Du­szy­ca się barzo lęka, / Bog się z licz­by upo­mi­na, / Dy­ja­beł na grze­chy wspo­mi­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barz

Wiktionary


barzolisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ba­rzo­wi­ce (do 1945 niem. "Barz­witz") (IPA: [], r-z wy­ma­wia się od­dziel­nie) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo. W oko­li­cy Ba­rzo­wic znaj­du­je się wczes­noś­red­nio­wiecz­ne gro­dzi­sko sło­wiań­skie.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2011 roku wieś miała 272 sta­łych miesz­kań­ców.

Wikipedia


barzowicki

→ Ba­rzo­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Barzowice

barzowski

naz­wi­sko


SJP.pl


barzoł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barzoły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzoły, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barzoły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzoły, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mo­kra­dła, szu­wa­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie właź w ba­rzo­ły, bo sie ton­kniesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barzoł mrz., barzoła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny, bażoły

Wiktionary


barzy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. by­stry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarzɨ, AS: barzy

Wiktionary


barzyj

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) góry. bar­dziej

Wiktionary


barzyna

osada w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­rzy­na – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Ba­rzy­na – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Rych­li­ki

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barżiny

Wiktionary


barzyński

→ Ba­rzy­na


SJP.pl

Patrz:

Barzyna

barón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. baran

Wiktionary


barć

dziu­pla w drze­wie lub kłoda z rojem pszczół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. dziu­pla z gnia­zdem pszczół;

 (1.2) pszcz. kłoda z wy­drą­żo­nym ot­wo­rem dla ro­dzi­ny pszcze­lej

Wiktionary

Barć – wy­drą­żo­na w ce­lach ho­dow­li pszczół ko­mo­ra wew­nątrz pnia ros­ną­ce­go drze­wa. Bar­cie lo­ko­wa­no prze­waż­nie na dę­bach i sos­nach, rza­dziej gra­bach, bu­kach czy li­pach. Wy­ko­rzy­sty­wa­no na­tu­ral­ne dziu­ple, jed­nak naj­czę­ściej były one spe­cjal­nie drą­żo­ne (dzia­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma on tu kawał ziemi i lasu, barci swo­ich pil­nu­je, rze­mio­sło spra­wia, czło­wiek spo­koj­ny…

 (1.1) U góry w dębie spróch­nia­łym widać było dziu­plę ogrom­ną, jakby stwo­rzo­ną na to, aby w niej pszczo­ły dzi­kie barci za­ło­ży­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲt͡ɕ, AS: barʹć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bartnik mos., bartodziej mos., bartnictwo n., barta ż., barciak m.

 przym. bartny, barciowy, bartniczy, barciakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ul kłodowy

Wiktionary


barłożanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­ło­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barłogi m.

:: fm. barłożanin m.

 przym. barłoski

Wiktionary


barłożnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­łoż­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barłożno m.

:: fm. barłożnianin m.

 przym. barłożeński

Wiktionary


barłożyć

1. po­tocz­nie: wpro­wa­dzać za­mie­sza­nie, wy­wo­ły­wać burdy; awan­tu­ro­wać się, han­dry­czyć się, roz­ra­biać;
2. wul­gar­nie: od­by­wać sto­su­nek płcio­wy, uczest­ni­czyć w orgii sek­su­al­nej;
3. prze­sta­rza­łe: wy­ście­łać bar­ło­giem (nie­po­rząd­nym po­sła­niem);
4. prze­sta­rza­łe: pleść bzdu­ry, głup­stwa; bajać, baj­du­rzyć, bre­dzić, zmy­ślać;
5. bar­ło­żyć się - po­spo­li­cie: wy­le­gi­wać się


SJP.pl


barłóg

1. dzien­ne le­go­wi­sko niedź­wie­dzia lub dzika
2. niech­luj­ne, nie­pos­przą­ta­ne po­sła­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. nędz­ne, nie­po­rząd­ne po­sła­nie

 (1.2) pejor. pot. ba­ła­gan

 (1.3) łow. dzien­ne le­go­wi­sko niedź­wie­dzia lub dzika

 (1.4) na­tu­ral­na pod­ściół­ka w lesie

Wiktionary

Bar­łóg – le­go­wi­sko niedź­wie­dzi lub dzi­ków, wy­stę­pu­ją­ce w wa­run­kach na­tu­ral­nych, two­rzo­ne przez zwie­rzę­ta w celu za­pew­nie­nia sobie miej­sca od­po­czyn­ku. Sło­wem "bar­łóg", w po­ję­ciu po­tocz­nym i pe­jo­ra­tyw­nym, na­zy­wa­ne jest także miej­sce snu czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaj­do­wał go zaz­wy­czaj pi­ja­niu­teń­kie­go w ja­kimś bar­ło­gu rów­nych mu fran­tów albo wy­cią­gał za bujną czu­pry­nę z łóżka przy­god­nej uwo­dzi­ciel­ki.

 (1.3) Je­sie­nią niedź­wie­dzie przy­go­to­wu­ją bar­łóg na zi­mo­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. barłożyć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bajzel, burdel, nieporządek, pierdolnik, syf

Wiktionary


barżiny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry, opa­rze­li­ska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko

Wiktionary


barży

forma przy­słów­ka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bar­dziej

Wiktionary


bas

1. naj­niż­szy głos męski
2. in­stru­ment mu­zycz­ny
3. (zwy­kle w lm) naj­niż­szy re­jestr dźwię­ków w in­stru­men­tach mu­zycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. naj­niż­szy głos męski;

 (1.2) pot. muz. gi­ta­ra ba­so­wa

 (1.3) pot. muz. kon­tra­bas

 (1.4) pot. niski dźwięk

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. brzuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) muz. śpie­wak o takim gło­sie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bas-Heers – fran­cu­ska nazwa miej­sco­wo­ści Bats­he­ers
  • Bas-Hèpe – fran­cu­ska nazwa miej­sco­wo­ści Ne­er­he­spen
  • Bas-Oha – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Wanze w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Huy
  • Bas-War­ne­ton – dziel­ni­ca Co­mi­nes-War­ne­ton
  • Bas-In­ty­a­mon – gmina w kan­to­nie Fry­burg, w okrę­gu Gruyère
  • Bas-Vully – miej­sco­wość w gmi­nie Mont-Vully w kan­to­nie Fry­burg, w okrę­gu Lac
  • Bas lub Bias – wład­ca Bi­ty­nii
  • bas – naj­niż­szy głos męski, zwy­kle obej­mu­je w chó­rze skalę od F do c1 lub e1, a w śpie­wie so­lo­wym skalę C (od D do e1); niż­sze dźwię­ki osią­ga tzw. basso pro­fon­do
  • bas – naj­niż­szy głos in­stru­men­tal­ny kom­po­zy­cji po­li­fo­nicz­nej (wie­lo­gło­so­wej)
  • bas – po­tocz­na nazwa gi­ta­ry ba­so­wej oraz kon­tra­ba­su
  • bas – lewa stro­na kla­wia­tu­ry for­te­pia­nu i kla­we­sy­nu
  • bas – pedał w or­ga­nach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój są­siad śpie­wa basem.

 (1.2) Mój brat gra na basie.

 (1.4) Basy kiep­sko prze­no­szą się przez mój wzmac­niacz.

 (2.1) W ope­rze wy­stą­pił znany na cały świat bas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bas, AS: bas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basok mzw./mrz., basowanie n., basik mrz., basista mos., basistka ż.

 czas. basować ndk.

 przym. basowy

Wiktionary


bas-baryton

śpie­wak śpie­wa­ją­cy bas-ba­ry­to­nem


SJP.pl

Bas-ba­ry­ton – ro­dzaj głosu łą­czą­cy w sobie cechy basu i ba­ry­to­nu. Czę­sto są to śpie­wa­cy o niez­wy­kle roz­le­głej skali głosu umoż­li­wia­ją­cej im śpie­wa­nie za­rów­no par­tii ba­ry­to­no­wych jak i ba­so­wych. Skala bas-ba­ry­to­nu obej­mu­je ponad dwie ok­ta­wy i sięga od F (cza­sem E) wiel­kie­go do g raz­kreśl­ne­go.

Wikipedia


bas-relief

[czy­taj: ba reljEf] mało wy­pu­kła rzeź­ba; pła­ski re­lief, pła­sko­rzeź­ba, ba­re­lief


SJP.pl


basa

osoba śpie­wa­ją­ca basem


SJP.pl

Basa – gaun wikas sa­mi­ti we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Sa­gar­mat­ha w dy­stryk­cie So­luk­hum­bu. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 617 go­spo­darstw do­mo­wych i 3256 miesz­kań­ców (1643 ko­biet i 1613 męż­czyzn).

Wikipedia


basaj

naz­wi­sko


SJP.pl


basajew

naz­wi­sko, np. Sza­mil Ba­sa­jew (1965-2006), cze­czeń­ski przy­wód­ca re­be­lian­tów


SJP.pl


basak

naz­wi­sko


SJP.pl


basakówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl


basarunek

ba­se­ru­nek; daw­niej:
1. chło­sta, baty, cięgi;
2. wy­na­gro­dze­nie za krzyw­dę, odsz­ko­do­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. chło­sta

 (1.2) daw. odsz­ko­do­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbasaˈrũnɛk, AS: basarũnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baty, chłosta, cięgi

 (1.2) odszkodowanie, wynagrodzenie

Wiktionary


basałyk

1. żar­to­bli­we okre­śle­nie ma­łe­go, nies­for­ne­go dziec­ka;
2. dawna broń ta­tar­ska, bicz za­koń­czo­ny kol­cza­stą kulką;
3. prze­sta­rza­łe okre­śle­nie śladu po ude­rze­niu;
4. daw­niej: urwis, nic­poń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. bicz za­koń­czo­ny oło­wia­ną kulką

 (1.2) żart. psot­ne dziec­ko

 (1.3) daw. ślad po ude­rze­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsawɨk, AS: basau̯yk

Wiktionary


baseball

[czy­taj: bej­zbol albo bejs­bol] bejs­bol, bej­zbol;
1. dy­scy­pli­na spor­to­wa wy­wo­dzą­ca się z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, po­dob­na do pa­lan­ta;
2. kij do tej dy­scy­pli­ny spor­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa, w któ­rej na­ji­stot­niej­szym ele­men­tem roz­gryw­ki jest od­bi­cie piłki drew­nia­nym kijem;

 (1.2) slang. kij ba­se­bal­lo­wy

Wiktionary

Ba­se­ball, bejs­bol (dosł. piłka ba­zo­wa) – spor­to­wa gra ze­spo­ło­wa, szcze­gól­nie po­pu­lar­na w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej oraz w Azji Wschod­niej.

W trak­cie gry bejs­bo­lo­wej za­wod­ni­cy dru­żyn na­prze­mien­nie od­bi­ja­ją rzu­ca­ną przez prze­ciw­ni­ka piłkę za po­mo­cą spe­cjal­ne­go kija, a na­stęp­nie w celu uzy­ska­nia punk­tów sta­ra­ją się obiec czte­ry bazy, pod­czas gdy dru­ży­na prze­ciw­na pró­bu­je im to unie­moż­li­wić po­przez zła­pa­nie ude­rzo­nej piłki w locie, dot­knię­cie piłką bie­ga­cza lub do­star­cze­nie piłki do bazy, nim ten do niej do­bie­gnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­steś świet­ny w ba­se­bal­lu, ale kiep­ski w golfa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbol m., baseballista m., bejsbolista m., baseballistka ż., baseballówka ż., bejsbolówka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejsbol

Wiktionary


baseballista

[czy­taj: bej­zbo­li­sta albo bejs­bo­li­sta] za­wod­nik upra­wia­ją­cy ba­se­ball; bejs­bo­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś, kto gra w bejs­bol, spor­to­wo lub re­kre­a­cyj­nie

Wiktionary

Ba­se­bal­li­sta (jap. "Ip­pat­su Kanta-kun", wł. "Il fi­chis­si­mo del Ba­se­ball") – ja­poń­ski se­rial anime wy­pro­du­ko­wa­ny w 1977 roku przez Tat­su­no­ko Pro­duc­tion w re­ży­se­rii Hi­ros­hie­go Sa­sa­ga­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klub od­wie­dził ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta pol­skie­go po­cho­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbolówka ż., bejsbol mrz., baseball mrz., baseballówka ż.

:: fż. baseballistka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejsbolista

Wiktionary


baseballistka

→ ba­se­bal­li­sta [czy­taj: bej­zbo­list­ka albo bejs­bo­list­ka]; bejs­bo­list­ka


SJP.pl


baseballowy

→ ba­se­ball [czy­taj: bej­zbo­lo­wy lub bejs­bo­lo­wy]; bej­zbo­lo­wy, bejs­bo­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­se­bal­lem, do­ty­czą­cy ba­se­bal­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dry­blas miał w ręce kij ba­se­bal­lo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbolówka ż., bejsbol mrz., baseball mrz., baseballista mos., baseballistka ż.

 przym. bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejsbolowy

Wiktionary


baseballówka

[czy­taj: bejs­bo­lów­ka] bejs­bo­lów­ka; po­tocz­nie:
1. czap­ka z za­o­krą­glo­nym dasz­kiem;
2. kurt­ka ma­ją­ca przy pasie oraz na za­koń­cze­niach rę­ka­wów ścią­ga­cze o tym samym wzo­rze;
3. kij do gry w ba­se­ball


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. sport. czap­ka spor­to­wa z dasz­kiem, wy­wo­dzą­cą się z gry w ba­se­ball

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball mrz., baseballista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bejsbolówka

Wiktionary


basedow

1. naz­wi­sko obce, np. Karl Adolph von Ba­se­dow (1799-1854) - nie­miec­ki le­karz;
2. cho­ro­ba Ba­se­do­wa - cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się wy­trze­szczem oczu, po­więk­sze­niem tar­czy­cy i ta­chy­kar­dią; cho­ro­ba Gra­ve­sa-Ba­se­do­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­se­dow – dziel­ni­ca Prenz­lau
  • Ba­se­dow – gmina w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Mec­klen­bur­gis­che Se­en­plat­te
  • Ba­se­dow – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie He­rzog­tum La­u­en­burg
  • Jo­han­nes Bern­hard Ba­se­dow – nie­miec­ki pe­da­gog
  • Karl Adolph von Ba­se­dow – nie­miec­ki le­karz

Wikipedia


basek

naj­ni­żej stro­jo­na stru­na w skrzyp­cach


SJP.pl


basen

1. sztucz­ny zbior­nik na wodę; staw, sa­dzaw­ka;
2. teren, na któ­rym znaj­du­je się ten zbior­nik; ką­pie­li­sko, pły­wal­nia;
3. zbior­nik na pia­sek, wę­giel, ropę itp.;
4. na­czy­nie umoż­li­wia­ją­ce cho­rym od­da­wa­nie moczu bez wsta­wa­nia z łóżka; kacz­ka, noc­nik;
5. w ge­o­gra­fii: ob­ni­że­nie, za­głę­bie­nie te­re­nu;
6. w ge­o­gra­fii: ze­spół do­rze­czy, któ­rych wody spły­wa­ją do jed­ne­go morza lub oce­a­nu;
7. część ob­sza­ru wod­ne­go portu przez­na­czo­na do po­sto­ju lub na­pra­wy stat­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sztucz­ny zbior­nik wody przez­na­czo­ny do pły­wa­nia

 (1.2) med. pła­skie na­czy­nie naj­czę­ściej z uchwy­tem umoż­li­wia­ją­ca oso­bom obłoż­nie cho­rym wy­próż­nia­nie się w po­zy­cji le­żą­cej lub pół­le­żą­cej bez opu­szcza­nia łóżka;

 (1.3) geogr. hy­drol. re­gion wokół morza lub in­ne­go zbior­ni­ka wod­ne­go

 (1.4) część ob­sza­ru wod­ne­go portu, bę­dą­ca miej­scem po­sto­ju albo na­pra­wy stat­ków

 (1.5) sztucz­ny zbior­nik z wodą, słu­żą­cy do celów re­kre­a­cyj­nych, hi­gie­nicz­nych, tech­nicz­nych lub ry­tu­al­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • basen oce­a­nicz­ny, wiel­kie ob­ni­że­nia w sko­ru­pie ziem­skiej, po­ni­żej szel­fu i sto­ków kon­ty­nen­tal­nych
  • basen – ro­dzaj zbior­ni­ka an­tro­po­ge­nicz­ne­go
  • basen (zle­wi­sko) – zbiór do­rze­czy
  • basen ar­te­zyj­ski
    • Wiel­ki Basen Ar­te­zyj­ski
  • basen por­to­wy – akwen na te­re­nie portu (mor­skie­go lub rzecz­ne­go) przez­na­czo­ny do ma­ne­wro­wa­nia i cu­mo­wa­nia stat­ków
  • basen pły­wac­ki – zbior­nik wodny przez­na­czo­ny dla ludzi, do ką­pie­li i pły­wa­nia, można wy­róż­nić na­stę­pu­ją­ce ro­dza­je:
    • basen spor­to­wy – basen z wy­dzie­lo­ny­mi to­ra­mi do pły­wa­nia.
    • basen re­kre­a­cyj­ny – basen przez­na­czo­ny do za­ba­wy w wo­dzie o głę­bo­ko­ści naj­czę­ściej 1,20 m.
    • bro­dzik dla dzie­ci – płyt­ki basen dla naj­młod­szych, głę­bo­kość naj­czę­ściej 40 cm.
    • park wodny – kom­pleks ba­se­nów ze zjeż­dżal­nia­mi oraz atrak­cja­mi do za­ba­wy dla dzie­ci i ro­dzi­ców
    • basen ter­mal­ny – ba­se­ny wy­peł­nio­ne go­rą­cą wodą, wy­do­by­wa­ną ze źró­deł po­dziem­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie cho­dzę na basen, bo nie umiem pły­wać.

 (1.2) Po­proś pie­lę­gniar­kę, żeby przy­nio­sła mi basen.

 (1.3) Kraje ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go pod­pi­sa­ły umowę o współ­pra­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbasɛ̃n, AS: basẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basenowa ż.

:: zdrobn. basenik m.

 przym. basenowy, wokółbasenowy, przybasenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pływalnia

Wiktionary


basenik

mały basen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od basen

 (1.2) mały basen

 (1.3) dmu­cha­ny bro­dzik dla dzie­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał­ku, idź je­szcze tro­chę do ba­se­ni­ku, bo za go­dzin­kę bę­dzie­my się zbie­ra­li.

 (1.2) Do tej pory w ju­da­iz­mie prak­ty­ko­wa­ne jest ob­my­cie z ry­tu­al­nej nie­czy­sto­ści, cha­sy­dzi czy­nią to w spe­cjal­nie do tego przez­na­czo­nym ba­se­ni­ku zwa­nym mykwą.

 (1.2) Pa­pu­zi­ki błę­kit­ne po­trze­bu­ją rów­nież sta­łe­go do­stę­pu do ba­se­ni­ku z wodą.

 (1.3) Pro­du­ko­wa­ne przez nas ba­se­ni­ki przez­na­czo­ne są dla dzie­ci od 3 lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basen mrz., basenowa ż.

 przym. basenowy, wokółbasenowy, przybasenowy

Wiktionary


basenji

[czy­taj: ba­sen­dżi] rasa psów z grupy szpi­ców i psów pier­wot­nych


SJP.pl

Ba­sen­ji, (wy­mo­wa: "ba­sen­dżi") – jedna z ras psów na­le­żą­ca do grupy szpi­ców i psów w typie pier­wot­nym. Na­le­ży do grupy 5 FCI. Nie pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


basenowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. osoba ko­rzy­sta­ją­ca z ba­se­nu, zwła­szcza re­gu­lar­nie

Wiktionary


basenowy

→ basen


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­se­nem, do­ty­czą­cy ba­se­nu

Wiktionary

Patrz:

basen

Powiązane:

 rzecz. basen mrz., basenik mrz.

Wiktionary


baserunek

ba­sa­ru­nek; daw­niej:
1. chło­sta, baty, cięgi;
2. wy­na­gro­dze­nie za krzyw­dę, odsz­ko­do­wa­nie


SJP.pl


baserunk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. po­pra­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛrũŋk, AS: baserũŋk

Wiktionary


baset

pies o ma­syw­nej bu­do­wie ciała, dłu­gim tu­ło­wiu i krót­kich no­gach; bas­set


SJP.pl


basethorn

nieco więk­sza od­mia­na klar­ne­tu al­to­we­go; ba­se­torn, rożek ba­se­to­wy, rożek ba­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. od­mia­na klar­ne­tu ba­so­we­go, rożek ba­se­to­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rożek ba­se­to­wy, zwany też ba­set­hor­nem, jest al­to­wą od­mia­ną klar­ne­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtxɔrn, AS: basetχorn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rożek basetowy

Wiktionary


basetla

1. lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy o ni­skich dźwię­kach, poś­red­niej wiel­ko­ści mię­dzy wio­lon­cze­lą a kon­tra­ba­sem, uży­wa­ny w ka­pe­lach lu­do­wych;
2. ar­cha­icz­nie: wio­lon­cze­la;
3. prze­no­śnie: nie­do­łę­ga, głu­piec; ła­ma­ga, niez­gu­ła, nie­zda­ra;
4. prze­no­śnie: grupa ko­bie­ta; ba­rył­ka, becz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ro­dzaj smycz­ko­we­go in­stru­men­tu lu­do­we­go;

 (1.2) daw. wio­lon­cze­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przo­dzie or­sza­ku smycz­ki dotąd w po­wie­trzu ster­czą­ce na stru­ny opa­dły; z dźwię­ka­mi skrzy­piec i ba­set­li wy­gry­wa­ją­cych mar­sza zmie­szał się tur­kot kół i tę­tent koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtla, AS: basetla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basetlista m.

Wiktionary


basetlista

in­stru­men­ta­li­sta gra­ją­cy na ba­set­li


SJP.pl


basetlistka

→ ba­set­li­sta


SJP.pl

Patrz:

basetlista

basetorn

nieco więk­sza od­mia­na klar­ne­tu al­to­we­go; ba­set­horn, rożek ba­se­to­wy, rożek ba­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. zob. ba­set­horn.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rożek ba­se­to­wy, na­zy­wa­ny także ba­se­tor­nem, jest al­to­wą od­mia­ną klar­ne­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtɔrn, AS: basetorn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rożek basetowy; war. basethorn

Wiktionary


basetowy

rożek ba­se­to­wy - nieco więk­sza od­mia­na klar­ne­tu al­to­we­go; ba­se­torn, ba­set­horn, rożek ba­so­wy


SJP.pl


basf

pro­dukt marki BASF


SJP.pl

BASF SE – naj­więk­sze przed­się­bior­stwo che­micz­ne na świe­cie z sie­dzi­bą w Niem­czech.

Nazwa "BASF" pow­sta­ła jako skrót od "Ba­dis­che Ani­lin- und Soda-Fa­brik". Te czte­ry li­te­ry są za­re­je­stro­wa­nym zna­kiem to­wa­ro­wym.

Akcje BASF no­to­wa­ne są na gieł­dach pa­pie­rów war­to­ścio­wych we Frank­fur­cie (BAS), Lon­dy­nie (BFA) i Zu­ry­chu (AN).

Wikipedia


basia

po­tocz­nie: wie­wiór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od Bar­ba­ra

 (1.2) zo­o­nim któ­rym po­wszech­nie woła się wie­wiór­ki

 (1.3) geogr. rzeka na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim;

Wiktionary

Basia, właśc. Bar­ba­ra Sta­ni­sła­wa Trze­trze­lew­ska (ur. 30 wrze­śnia 1954 w Ja­worz­nie) – pol­sko-bry­tyj­ska pio­sen­kar­ka wy­ko­nu­ją­ca mu­zy­kę bę­dą­cą po­łą­cze­niem współ­czes­ne­go jazzu i popu o po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skim brzmie­niu.

Za­czę­ła śpie­wać w pol­skich ze­spo­łach pod ko­niec lat 60.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już tam oj­ciec do swej Basi mówi za­pła­ka­ny […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɕa, AS: baśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basiuchna ż., Barbara ż., Baśka ż., Basieńka ż., Barbórka ż., barbórka ż., Basiunia ż., Barbora ż., Bacha ż.

 przym. Basiny, Baśkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Basiuchna, Baśka, Basieńka, Basiunia

Wiktionary


basiak

naz­wi­sko


SJP.pl


basic

[czy­taj: bejz-ik] język pro­gra­mo­wa­nia (skrót od: Be­gin­ner's All Pur­po­ses Sym­bo­lic In­struc­tion Code); BASIC


SJP.pl

BASIC ("Be­gin­ner’s All-pur­po­se Sym­bo­lic In­struc­tion Code") – język pro­gra­mo­wa­nia wy­so­kie­go po­zio­mu, opra­co­wa­ny w 1964 przez Johna Ge­or­ge’a Ke­me­ny’ego i Tho­ma­sa E. Kurt­za w Dart­mo­uth Col­le­ge na bazie For­tra­na i Al­go­la-60. Jego pier­wsza wer­sja znana była póź­niej pod nazwą Dart­mo­uth BASIC, pier­wszy pro­gram w BASIC-u zo­stał uru­cho­mio­ny 1 maja 1964 na kom­pu­te­rze Ge­ne­ral Elec­tric GE-225 typu ma­in­fra­me.

Wikipedia


basicowy

[czy­taj: bejz-ikowy] po­tocz­nie: stan­dar­do­wy, nor­mal­ny


SJP.pl


basieńka

zdrob­nie­nie od: Bar­ba­ra (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Bar­ba­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spor­tre­to­wał Ba­sień­kę w czer­wo­nym ki­mo­no.

 (1.1) Wiele razy roz­ma­wiał z Ba­sień­ką przez do­mo­fon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Basia ż., Baśka ż., Barbórka ż., barbórka ż.

 przym. Basiny, Baśkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbara, Basia, Baśka

Wiktionary


basik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bas, lecz tylko słaby basik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas mrz., basista mos., basistka ż.

 przym. basowy

Wiktionary


basileus

ba­zy­le­us;
1. tytuł mo­nar­chy pań­stwa bi­zan­tyj­skie­go
2. jeden z trzech zwierzch­nich ar­chon­tów w sta­ro­żyt­nych Ate­nach ma­ją­cy pie­czę nad spra­wa­mi re­li­gij­ny­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­si­le­us – w sta­ro­żyt­no­ści: tytuł wład­ców niek­tó­rych polis oraz państw hel­le­ni­stycz­nych
  • Ba­si­le­us – w śred­nio­wie­czu: jeden z dwóch ty­tu­łów (obok ty­tu­łu au­to­kra­to­ra) ce­sa­rzy bi­zan­tyj­skich
  • Ba­si­le­us – współ­cze­śnie: grec­ki od­po­wied­nik ty­tu­łu króla, no­szo­ny przez ko­ro­no­wa­nych wład­ców tego pań­stwa w la­tach 1832–1924, 1935–1941 i 1944–1973

Wikipedia


basilicata

[czy­taj: baz-iliKAta] re­gion we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wych Wło­szech z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Po­ten­zy;

Wiktionary

Ba­si­li­ca­ta (; daw­niej także Lu­ca­nia) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wych Wło­szech, z sto­li­cą w Po­ten­za. Gra­ni­czy z Apu­lią, Ka­la­brią i Kam­pa­nią. Ma do­stęp do dwóch mórz: krót­ki od­ci­nek wy­brze­ża Morza Tyr­reń­skie­go na po­łud­nio­wym za­cho­dzie i wy­brze­że Za­to­ki Ta­renc­kiej Morza Joń­skie­go na po­łud­niu. Re­gion za­miesz­ki­wa­ło w 2025 roku około 530 tys. osób – to jeden z naj­sła­biej za­lud­nio­nych re­gio­nów Włoch. W skład re­gio­nu wcho­dzą dwie pro­win­cje: Po­ten­za i Ma­te­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak Ka­la­bria i Apu­lia Ba­si­li­ca­ta na­le­ża­ła do ka­te­pa­na­tu Ita­lii.

Wiktionary


basilissa

tytuł ce­sa­rzo­wych i ce­sa­rzó­wien bi­zan­tyj­skich; ba­zy­lis­sa


SJP.pl


basin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Basi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Basin (biał. Басіна, ros. Басино) – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie no­wo­gródz­kim, w siel­so­wie­cie Wsie­lub
  • Basin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Basin – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Basin – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Big Horn
  • Basin (ang. Basin Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Boyd

Wikipedia


basinger

[czy­taj: bejs-inger] Kim Ba­sin­ger - ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa (uro­dzo­na w 1953 roku)


SJP.pl


basiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Basi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Basi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spraw­dza­łeś już w Ba­si­nym po­ko­ju?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Basia ż., Baśka ż., Basieńka ż.

Wiktionary


basio

[czy­taj: basjo] tur­niej za­pa­śni­czy sumo, na­ro­do­wy sport ja­poń­ski


SJP.pl


basior

1. sa­miec wilka
2. gwa­ro­wo: bat, bicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. sa­miec wilka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. bat, bicz

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: ba­sio­ra

Wiktionary

Ba­sior – sa­miec wilka. Okre­śle­nie to jest sto­so­wa­ne w od­nie­sie­niu do do­ro­słe­go, zwy­kle sta­re­go osob­ni­ka, a zwła­szcza do do­mi­nu­ją­ce­go w sta­dzie, tak zwa­ne­go "samca alfa".

Ba­sior jest więk­szy od sa­mi­cy wilka (wa­de­ry) o ok. 1/4. Wiel­kość i masa ciała są uza­leż­nio­ne od stre­fy kli­ma­tycz­nej i pod­ga­tun­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zza drze­wa zal­śni­ły lampy ba­sio­ra.

 (2.1) Sma­gnął go przez plecy ba­sio­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɕɔr, AS: baśor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basiora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilk

 (2.1) bicz, bat

Wiktionary


basiora

sa­mi­ca wilka; wil­czy­ca, wa­de­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. sa­mi­ca wilka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy drze­wa­mi przem­knę­ła ba­sio­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɕɔra, AS: baśora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basior

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczyca, wadera

Wiktionary


basista

osoba gra­ją­ca na basie lub kon­tra­ba­sie; ba­set­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muzyk, który gra na gi­ta­rze ba­so­wej

 (1.2) muzyk, który gra na kon­tra­ba­sie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. sa­miec je­le­nia (byk) wy­róż­nia­ją­cy się ba­so­wą barwą głosu

Wiktionary

Ba­si­sta – po­pu­lar­nie muzyk, in­stru­men­ta­li­sta, który gra na in­stru­men­cie ba­so­wym, takim jak gi­ta­ra ba­so­wa, kon­tra­bas, ba­set­la, rza­dziej dętym (np. tuba, su­za­fon). Cza­sem ter­mi­nem tym okre­śla się wo­ka­li­stę śpie­wa­ją­ce­go basem, choć w tym przy­pad­ku pra­wi­dło­wym na­zew­nict­wem jest wła­śnie bas.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Nim do­szedł tego ba­si­stę na strzał, z da­le­ka po gło­sie go tro­pił i roz­poz­na­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɕista, AS: baśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas m., kontrabas m., kontrabasista m.

:: fż. basistka ż.

 czas. basować ndk.

 przym. basowy, kontrabasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kontrabasista

Wiktionary


basistka

ko­bie­ta, dziew­czy­na gra­ją­ca na basie lub kon­tra­ba­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na basie – gi­ta­rze ba­so­wej

 (1.2) muz. ko­bie­ta, która gra na basie – kon­tra­ba­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basista mos., basik mrz., bas mos./mrz.

 przym. basowy

 czas. basować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kontrabasistka

Wiktionary


basiuchna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Bar­ba­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ślij­my Ba­siuch­nie kart­kę z poz­dro­wie­nia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Basia ż., Basiunia ż., Baśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Basia, Basieńka

Wiktionary


basiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


basiulka

zdrob­nie­nie od: Bar­ba­ra (imię żeń­skie)


SJP.pl


basiunia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Bar­ba­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy Ba­siu­ni kla­se­rek na znacz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basiuchna ż., Barbara ż., Basia ż., Baśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Basia, Basieńka

Wiktionary


basiur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. łow. zob. ba­sior.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cież i ba­siur, wy­ru­szy­wszy na łowy, przy­sta­je na kra­wę­dzi pu­szczy i stoi, słu­cha­jąc i wę­sząc.

 (1.1) — Po­wia­da, że jak na­gan­ka wyj­dzie z lasu, to ba­siur przy­cza­jo­ny gdzie w gą­szczu, pew­ni­kiem zaj­rzy do gnia­zda, czy wil­czy­ca ze szcze­nię­ta­mi nie wró­ci­ła…

Wiktionary


basiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ba­siń­ski (ur. 1952) – pol­ski le­karz ane­stez­jo­log,
  • An­to­ni Ba­siń­ski (1905–1990) – pol­ski che­mik
  • Bo­le­sław Ba­siń­ski (1948–2022) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy i spor­to­wy, pre­zy­dent No­we­go Sącza
  • Da­riusz Ba­siń­ski (ur. 1967) – pol­ski aktor
  • Jakub Ba­siń­ski (1768–1848) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Sta­ni­sław Ba­siń­ski (1866-?) – pol­ski na­u­czy­ciel

Wikipedia


bask

czło­nek na­ro­du miesz­ka­ją­ce­go po obu stro­nach Pi­re­ne­jów nad Za­to­ką Bi­skaj­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny na gra­ni­cy Hisz­pa­nii i Fran­cji nad Za­to­ką Bi­skaj­ską;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bask – koń, ogier
  • Ba­sko­wie – naród

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brak do­wo­dów pot­wier­dza­ją­cych ge­ne­zę eu­ske­ra i jego szcze­gól­na uni­ka­to­wość spra­wia­ją, że Ba­sków przed­sta­wia się jako lud ory­gi­nal­ny, praw­do­po­dob­nie naj­star­szy współ­cze­śnie ży­ją­cy lud eu­ro­pej­ski, a nie­kie­dy nawet jako „abo­ry­ge­nów pół­wy­spu”.

 (1.1) Ze Szwaj­ca­rem Ci­ria­co Sfo­rzą rów­nież w Ba­y­er­nie są spore kło­po­ty na­tu­ry wy­cho­waw­czej, krew­ki cha­rak­ter ma też fran­cu­ski Bask, Bi­xen­te Li­za­ra­zu (to on pobił się kie­dyś na tre­nin­gu z Matthäusem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bask, AS: bask

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baskijski mrz., baskijka ż., baskina ż., Baskonia ż.

:: fż. Baskijka ż.

 przym. baskijski

Wiktionary


baskak

śred­nio­wiecz­ny na­miest­nik mon­gol­ski, przed­sta­wi­ciel wła­dzy chana i po­bor­ca danin


SJP.pl

Ba­skak – urzęd­nik ad­mi­ni­stra­cji Cha­na­tu Kara Ki­ta­jów i im­pe­rium mon­gol­skie­go. Do jego obo­wiąz­ków na­le­ża­ło eg­zek­wo­wa­nie ob­cią­żeń po­dat­ko­wych, po­sia­dał także ogra­ni­czo­ne kom­pe­ten­cje woj­sko­we i na­dzor­cze.

Wikipedia


baskerville

ba­sker­wil;
1. jeden z kro­jów an­giel­skiej osiem­na­sto­wiecz­nej an­tyk­wy ba­ro­ko­wej;
2. czcion­ka kroju o tej samej naz­wie


SJP.pl

Ba­sker­vil­le – uni­wer­sal­ny i mię­dzy­na­ro­do­wy krój pisma za­pro­jek­to­wa­ny w 1754 roku przez an­giel­skie­go dru­ka­rza i li­ter­ni­ka Johna Ba­sker­vil­le’a. Ba­sker­vil­le jest pis­mem sze­ry­fo­wym, kla­sy­fi­ko­wa­nym jako an­tyk­wa ba­ro­ko­wa. Cha­rak­te­ry­zu­je się moc­ny­mi sze­ry­fa­mi oraz za­ak­cen­to­wa­niem pio­no­wych kre­sek liter. Dzię­ki swym wa­lo­rom este­tycz­nym i funk­cjo­nal­nym Ba­sker­vil­le jest jed­nym z naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych pism, adap­to­wa­nym przez wielu pro­du­cen­tów czcio­nek.

Wikipedia


baskerwil

ba­sker­vil­le;
1. jeden z kro­jów an­giel­skiej osiem­na­sto­wiecz­nej an­tyk­wy ba­ro­ko­wej;
2. czcion­ka kroju o tej samej naz­wie


SJP.pl


basket

śro­do­wi­sko­wo: ko­szy­ków­ka, ba­sket­ball (rzad­ko), piłka ko­szy­ko­wa (gra ze­spo­ło­wa po­le­ga­ją­ca na zdo­by­wa­niu punk­tów przez umie­szcza­nie piłki w koszu ry­wa­li, przyt­wier­dzo­nym do wy­so­ko znaj­du­ją­cej się ta­bli­cy)


SJP.pl

Ba­sket – czte­ro­ko­ło­wy, lekki po­jazd konny o nad­wo­ziu ot­war­tym, wy­ko­na­nym czę­ścio­wo z wi­kli­ny, w kształ­cie kosza. Po­ja­zdy tego typu pro­du­ko­wa­ne były w Wiel­kiej Bry­ta­nii od ok. 1870.

Wikipedia


basketball

[czy­taj: ba­sket­bol] rzad­ko: ko­szy­ków­ka, piłka ko­szy­ko­wa (gra ze­spo­ło­wa po­le­ga­ją­ca na zdo­by­wa­niu punk­tów przez umie­szcza­nie piłki w koszu ry­wa­li, przyt­wier­dzo­nym do wy­so­ko znaj­du­ją­cej się ta­bli­cy); ba­sket (śro­do­wi­sko­wo)


SJP.pl


basketballowy

→ ba­sket­ball [czy­taj: ba­sket­bo­lo­wy]; ko­szy­ków­ko­wy


SJP.pl


baskijka

na­kry­cie głowy bez dasz­ka; beret ba­skij­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) beret ba­skij­ski; pła­skie, okrą­głe na­kry­cie głowy bez dasz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Los emi­gran­ta był tu me­te­fo­rą po­sta­wy wszyst­kich od­ma­wia­ją­cych współ­pra­cy: „Miał na sobie mun­dur ofi­ce­ra an­giel­skie­go z na­pi­sem >Po­land< na rękawie, na głowie baskijkę. Przybywał z Włoch, z armii Andersa, w Paryżu miał być krótko."

 (1.1) (…) in­waz­ja ba­ski­jek na naszą wieś (i mę­skie ele­men­ty wiej­skie w mia­stach) jest zja­wi­skiem bez pre­ce­den­su. Przed­wo­jen­ne ma­cie­jów­ki zni­kły bez śladu (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bask mos., Baskijka ż., Baskonia ż., baskijski mrz.

 przym. baskijski

Wiktionary


baskijski

→ Ba­sko­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ska­mi, do­ty­czą­cy Ba­sków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ba­sków;

Wiktionary

Patrz:

Baskonia

Przykłady

 (1.1) Juan Sebastián El­ca­no był ba­skij­skim że­gla­rzem i od­kryw­cą.

 (2.1) Ba­skij­ski jest ję­zy­kiem er­ga­tyw­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsʲcijsʲci, AS: basʹḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baskonia ż., Bask mos., Baskijka ż., baskina ż., baskijka ż.

Wiktionary


baskijskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ba­skij­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ba­skij­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ba­skij­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsʲcijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: basʹḱii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


baskijskość

→ ba­skij­ski


SJP.pl

Patrz:

baskijski

baskil

ro­dzaj zam­knię­cia okna lub drzwi za po­mo­cą wsu­wa­nych prę­ci­ków wcho­dzą­cych w fu­try­nę; bask­wil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. zob. bask­wil.

 (1.2) jeźdz. po­zy­cja, jaką przy­bie­ra do­brze ujeż­dżo­ny koń w cza­sie skoku nad przesz­ko­dą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­skil, ba­ski­la – pra­wi­dło­wa po­zy­cja konia w cza­sie skoku nad przesz­ko­dą
  • ba­skil, bask­wil lub ba­ski­la – ro­dzaj me­cha­niz­mu ry­glu­ją­ce­go w sto­lar­ce okien­nej oraz sto­so­wa­ny w broni
  • – dy­strykt w Tur­cji

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baskilowy

 czas. baskilować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baskwil

 (1.2) baskila

Wiktionary


baskilowy

zwią­za­ny z ba­ski­lem


SJP.pl


baskina

1. ozdob­na, sze­ro­ka spód­ni­ca no­szo­na przez Ba­skij­ki i Hisz­pan­ki;
2. roz­klo­szo­wa­na albo roz­ci­na­na część dłu­giej bluz­ki lub ża­kie­tu, do­szy­ta w talii, wy­kła­da­na na wierzch spód­ni­cy; ba­skin­ka;
3. daw­niej: wy­de­kol­to­wa­ny sta­nik bez rę­ka­wów, modny we Fran­cji w pier­wszej po­ło­wie XVI wieku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­ski­na – ele­ment gór­nej czę­ści stro­ju mę­skie­go lub ko­bie­ce­go
  • ba­ski­na – spód­ni­ca hisz­pań­ska
  • ba­ski­na – część zbroi pły­to­wej
  • Elya Ba­skin – ło­tew­sko-ame­ry­kań­ski aktor
  • Whit Ba­skin – strong­man

Wikipedia


baskinka

roz­klo­szo­wa­na albo roz­ci­na­na część dłu­giej bluz­ki lub ża­kie­tu, do­szy­ta w talii, wy­kła­da­na na wierzch spód­ni­cy; ba­ski­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­klo­szo­wa­ny ele­ment gór­nej czę­ści stro­ju mę­skie­go lub ko­bie­ce­go przy­po­mi­na­ją­cy fal­ba­nę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki ża­kiet może wy­stę­po­wać w wer­sji z ba­skin­ką, dzię­ki niej ko­bie­ty wy­glą­da­ją bar­dziej po­wab­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. baskina ż.

Wiktionary


basklarnet

in­stru­ment mu­zycz­ny niż­szy o ok­ta­wę od zwy­kłe­go klar­ne­tu


SJP.pl


baskonia

re­gion i kra­i­na hi­sto­rycz­na w Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dawna nazwa Kraju Ba­sków

Wiktionary

Ba­sko­nia, Kraj Ba­sków (bask. "Eu­skal Her­ria", "Eu­ska­di", hiszp. "Pais Vasco", "Va­sco­nia", fr. "Pays Bas­que") – kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­gra­ni­czu Hisz­pa­nii i Fran­cji, po­ło­żo­na nad Za­to­ką Bi­skaj­ską, za­miesz­ka­na w znacz­nej czę­ści przez Ba­sków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech żyje wolna Ba­sko­nia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈskɔ̃ɲja, AS: baskõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baskijski

 rzecz. baskijka ż., Bask mos., Baskijka ż., baskijski mrz.

Wiktionary


baskowie

czło­nek na­ro­du miesz­ka­ją­ce­go po obu stro­nach Pi­re­ne­jów nad Za­to­ką Bi­skaj­ską


SJP.pl

Ba­sko­wie – pro­to­na­ród wa­skoń­ski za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny na gra­ni­cy Hisz­pa­nii i Fran­cji nad Za­to­ką Bi­skaj­ską. Obec­nie żyje około 10 mi­lio­nów Ba­sków, z czego 2,3 mi­lio­na w Hisz­pa­nii, około 285 ty­się­cy we Fran­cji i kilka mi­lio­nów na emi­gra­cji (głów­nie w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej).

Wikipedia


baskwil

ro­dzaj zam­knię­cia okna lub drzwi za po­mo­cą wsu­wa­nych prę­ci­ków wcho­dzą­cych w fu­try­nę; ba­skil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj me­cha­niz­mu ry­glu­ją­ce­go w sto­lar­ce okien­nej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baskwilowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baskil

Wiktionary


baskwilowy

zwią­za­ny z bask­wi­lem


SJP.pl


basma

1. me­ta­lo­wa osło­na za­kła­da­na na ikonę, za­kry­wa­ją­ca tło obra­zu; ko­szul­ka, okład, su­kien­ka;
2. farba do wło­sów za­wie­ra­ją­ca na­tu­ral­ny barw­nik


SJP.pl

Basma (hebr. בסמ"ה, arab. بسم) – sa­mo­rząd lo­kal­ny po­ło­żo­ny w dy­stryk­cie Hajfa, w Iz­ra­e­lu.

Mia­stecz­ko leży na po­łud­nie od mia­sta Umm al-Fahm, w pa­śmie gór­skim Kar­mel.

Wikipedia


basmacz

czło­nek an­ty­bol­sze­wic­kie­go, zbroj­ne­go ruchu na­ro­do­wo­ścio­wo-re­li­gij­ne­go w Azji Środ­ko­wej w la­tach 1918-26, in­spi­ro­wa­ne­go przez fe­u­da­łów i du­cho­wień­stwo mu­zuł­mań­skie


SJP.pl


basmala

for­mu­ła roz­po­czy­na­ją­ca surę Ko­ra­nu, sta­no­wią­ca także mu­zuł­mań­ski or­na­ment ka­li­gra­ficz­ny i ar­chi­tek­to­nicz­ny; bis­ma­la, bis­mil­la, bis­mil­lah


SJP.pl

Bas­ma­la ( ‏بسملة‎) – for­mu­ła „w imię Boga mi­ło­sier­ne­go li­to­ści­we­go” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, "Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm") roz­po­czy­na­ją­ca pra­wie każdą surę Ko­ra­nu, którą prak­ty­ku­ją­cy mu­zuł­ma­nin roz­po­czy­na każdą waż­niej­szą czyn­ność i która świad­czy o przy­na­leż­no­ści do ummy.

Wikipedia


basmati

in­dyj­ska od­mia­na ryżu o dłu­gich ziar­nach


SJP.pl


basok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­gard. (także. żart.) osoba otyła; osoba z wiel­kim brzu­chem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. opa­sły brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie wie­dzio­łech, że od niej chop to je taki basok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubas

 (2.1) gw. Górny Śląsk bas

Wiktionary


basowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) śpie­wa­nie basem

 (1.2) gra­nie na basie

 (1.3) gra­nie akom­pa­nia­men­tu

 (1.4) daw. przy­ta­ki­wa­nie, schle­bia­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas m., basista m.

 czas. basować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) akompaniowanie, przygrywanie

Wiktionary


basować

1. po­tocz­nie: śpie­wać basem; wy­da­wać głos o ni­skim tonie;
2. po­tocz­nie: wtó­ro­wać, akom­pa­nio­wać;
3. prze­sta­rza­łe: po­ta­ki­wać, schle­biać komuś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wtó­ro­wać, przy­ta­ki­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas, basek, basista, basistka, basowanie

 przym. basowy

Wiktionary


basowy

zwią­za­ny z basem, do­ty­czą­cy basu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy basu, okre­śla­ją­cy bas

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla basu, ma­ją­cy cechy basu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas mrz., basik mrz., basista mos., basistka ż.

 czas. basować

Wiktionary


basra

mia­sto w Iraku; Al-Basra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wym Iraku, po­ło­żo­ne nad rzeką Szatt al-Arab;

 (1.2) geogr. wieś w Pa­ki­sta­nie, w pro­win­cji Pen­dżab

 (1.3) geogr. wieś w Je­me­nie, w mu­ha­fa­zie Ha­dra­ma­ut

 (1.4) geogr. adm. pro­win­cja w po­łud­nio­wej czę­ści Iraku, ze sto­li­cą w mie­ście Basra (1.1);

Wiktionary

Basra ( ‏البصرة‎, "Al-Basra"; także "Busra", "Bus­rah") – trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto w Iraku, li­czą­ce 1 293 052 miesz­kań­ców (2024).

Basra jest po­ło­żo­na na szla­ku wod­nym Szatt al-Arab w po­bli­żu Za­to­ki Per­skiej (55 km od uj­ścia), jest głów­nym por­tem kraju i sto­li­cą mu­ha­fa­zy Basra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. basryjczyk mos., basryjka ż.

 przym. basryjski

Wiktionary


basryjczyk

miesz­ka­niec Basry (Al-Basry)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Basry; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­te­lek­tu­al­na dzia­łal­ność ku­fij­czy­ków i bas­ryj­czy­ków obej­mo­wa­ła nie tylko stu­dia ję­zy­koz­naw­cze, jak to wyżej sy­gna­li­zo­wa­łem, ale także mię­dzy in­ny­mi li­te­ra­tu­rę pię­kną, te­o­lo­gię i hi­sto­rio­gra­fię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basra ż.

:: fż. basryjka ż.

 przym. basryjski

Wiktionary


basryjka

miesz­kan­ka Basry (Al-Basry)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Basry; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basra ż.

:: fm. basryjczyk mos.

 przym. basryjski

Wiktionary


basryjski

→ Basra (Al-Basra)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Basrą, do­ty­czą­cy Basry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basryjka ż., basryjczyk mos., Basra ż.

Wiktionary


bass

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; m.in. bass wiel­ko­gę­bo­wy, bass sło­necz­ny, bass zie­lo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ryba z ro­dzi­ny bas­so­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cen­trar­chi­dae|ref=tak.)

 (1.2) spoż. an­giel­skie piwo marki Bass Bre­we­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BASS – bi­blio­te­ka dźwię­ko­wa
  • bass wiel­ko­gę­bo­wy (Mi­crop­te­rus sal­mo­i­des) – ryba z ro­dzi­ny bas­so­wa­tych
  • Bass Astral – pol­ski muzyk, ba­si­sta i pro­du­cent mu­zycz­ny.
  • Colin Bass – bry­tyj­ski pro­gre­syw­ny muzyk roc­ko­wy, ba­si­sta, czło­nek ze­spo­łu Camel.
  • Edu­ard Bass – cze­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, pio­sen­karz, aktor, kon­fe­ran­sjer i autor pio­se­nek.
  • Lance Bass – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz, aktor, pro­du­cent fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wło­dek zło­wił dwa bassy i kilka okoni.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. bassek mzw., bassowate lm nm.

 przym. bassowaty

Wiktionary


basse-terre

[czy­taj: basTER] sto­li­ca Gwa­de­lu­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go Gwa­de­lu­py;

 (1.2) geogr. jedna z dwóch wysp two­rzą­cych Gwa­de­lu­pę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Basse-Terre – jedna z wysp two­rzą­cych te­ry­to­rium Gwa­de­lu­py
  • Basse-Terre – mia­sto na Gwa­de­lu­pie
  • Bas­se­ter­re

Wikipedia


bassek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nie­wiel­ka ryba słod­ko­wod­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ło­wio­ny z ak­wa­rium bas­sek po­dry­gi­wał w siat­ce do ła­pa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bass mzw., bassowate lm nm.

Wiktionary


basset

pies o ma­syw­nej bu­do­wie ciała, dłu­gim tu­ło­wiu i krót­kich no­gach; baset


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. ma­syw­ny pies my­śliw­ski o zwi­sa­ją­cych uszach;

Wiktionary

Bas­set hound – jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych i po­so­kow­ców, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów goń­czych w pod­sek­cji goń­czych krót­ko­noż­nych. Typ jam­ni­ko­wa­ty. We­dług kla­sy­fi­ka­cji FCI pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbasːɛt, AS: ba•set

Wiktionary


basseterre

[czy­taj: basTER] sto­li­ca Saint Kitts i Nevis


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Saint Kitts i Nevis;

Wiktionary

Nie mylić z: Basse-Terre.

Bas­se­ter­re – sto­li­ca Saint Kitts i Nevis, na wy­spie Saint Kitts, port nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim; 14,000 miesz­kań­ców (2018). Sto­li­ca pa­ra­fii Saint Ge­or­ge Bas­se­ter­re.

W Bas­se­ter­re głów­ną rolę sta­no­wi prze­mysł spo­żyw­czy i ba­weł­nia­ny. W mie­ście jest zlo­ka­li­zo­wa­ne lot­ni­sko: port lot­ni­czy Ro­bert L. Brads­haw. Sta­cja ka­blo­wa o mię­dzy­na­ro­do­wym zna­cze­niu. Mia­sto jest sie­dzi­bą Wschod­nio­ka­ra­ib­skie­go Banku Cen­tral­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbasːɛˈtɛrːɛ, AS: ba•sete•re

Wiktionary


bassowate

ro­dzi­na ryb słod­ko­wod­nych z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; oko­niop­strą­go­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cen­trar­chi­dae|Lacépède|ref=tak., ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb o krę­pym ciele;

Wiktionary

Bas­so­wa­te, [], [] (Cen­trar­chi­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych, na­zy­wa­nych rów­nież oko­nia­mi sło­necz­ny­mi. Niek­tó­re ga­tun­ki po­ła­wia­ne dla celów kon­sump­cyj­nych. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne w ba­da­niach la­bo­ra­to­ryj­nych. Bass pawik, bass tar­czo­wy i bass sło­necz­ny ho­do­wa­ne w ak­wa­riach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie ga­tun­ki bas­so­wa­tych bu­du­ją gnia­zda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bass mzw., bassek mzw.

Wiktionary


bassowaty

o ce­chach bas­so­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


basta

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy nakaz za­koń­cze­nia cze­goś; dosyć, dość, fi­ni­to, ko­niec, kwita, szlus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wyraz okre­śla­ją­cy za­koń­cze­nie danej wy­po­wie­dzi lub sta­now­czy nakaz za­koń­cze­nia cze­goś; dość

 (1.2) gw. wię­zien­na za­klę­cie od­wo­łu­ją­ce zakaz lub prze­kleń­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Basta – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie astra­chań­skim
  • Basta – wieś w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w Szko­cji, na Szet­lan­dach
  • Bașta – wieś w Ru­mu­nii
  • Basta – ro­syj­ski raper
  • Basta – album Ka­ta­rzy­ny No­sow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam za­mia­ru tego zro­bić i basta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbasta, AS: basta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bastować ndk., zbastować dk.

 rzecz. bastowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzekłem, i już, dość, dosyć, wystarczy, kwita

Wiktionary


bastard

dziec­ko ze związ­ku po­za­mał­żeń­skie­go; bę­kart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mie­sza­niec zwie­rzę­cy, głów­nie mię­dzy­ga­tun­ko­wy, zwy­kle nie­płod­ny lub z ogra­ni­czo­ną płod­no­ścią, np. muł;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. nie­ślub­ne dziec­ko, głów­nie w od­nie­sie­niu do po­za­mał­żeń­skich po­tom­ków kró­lew­skich

 (2.2) obraź­li­wie o kimś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­stard – zwie­rzę uzy­ska­ne w wy­ni­ku krzy­żo­wa­nia mię­dzy­ga­tun­ko­we­go (czyli ba­star­dy­za­cji).
  • Ba­stard – okre­śle­nie dziec­ka z nie­pra­we­go łoża, zwła­szcza po­tom­ka kró­lew­skie­go. Okre­śle­nie jest to nadal uży­wa­ne w ge­ne­a­lo­gii i he­ral­dy­ce, a także li­te­ra­tu­rze hi­sto­rycz­nej.
  • Ba­stard – W he­ral­dy­ce funk­cjo­nu­je jako oz­na­cze­nie herbu, tzw. uszczer­bie­nie, oz­na­cza­ją­ce herb ba­star­da. Zaz­wy­czaj jest to uko­śny pas – barre – skie­ro­wa­ny w lewo, lub jego pom­niej­szo­na wer­sja – baton.
  • Ba­stard – ro­dzaj mie­cza, łą­czą­cy w sobie cechy mie­cza jed­no­ręcz­ne­go oraz mie­cza dłu­gie­go.
  • Ba­stard – album ze­spo­łu Kat.
  • Viola ba­star­da – smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze­bry­na jest ba­star­dem zebry i osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbastart, AS: bastart

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bastardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżówka, mieszaniec, hybryda

 (2.1) bękart

Wiktionary


bastarda

1. krój pisma dru­kar­skie­go; czcion­ka tego kroju
2. dzia­ło uży­wa­ne w XVII w., od­mia­na ko­lu­bry­ny, ma­ją­ca krót­szą lufę i mniej­szy cię­żar


SJP.pl

Ba­star­da – typ pisma go­tyc­kie­go, sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie cech pism ka­li­gra­ficz­nych oraz kur­syw­nych. Sto­so­wa­no ją m.in. do pi­sa­nia ko­dek­sów.

Ba­star­da pow­sta­ła we Fran­cji, []. Silne są rów­nież wpły­wy kur­sy­wy.

Ce­cha­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ba­star­dy, róż­nią­cy­mi ją od tek­stu­ry, są (oprócz wska­za­nych wyżej):

Wikipedia


bastardowy

→ ba­stard


SJP.pl

Patrz:

bastard

bastardyzacja

mię­dzy­ga­tun­ko­we krzy­żo­wa­nie zwie­rząt


SJP.pl

Ba­star­dy­za­cja (ze sta­rofr. "bâtard", ang. "ba­star­di­za­tion"), krzy­żo­wa­nie mię­dzy­ga­tun­ko­we zwie­rząt – pro­ces po­le­ga­ją­cy na krzy­żo­wa­niu osob­ni­ków na­le­żą­cych do róż­nych, ale bli­sko ze sobą spo­krew­nio­nych ga­tun­ków. W wy­ni­ku ba­star­dy­za­cji uzy­sku­je się mie­szań­ce zwane ba­star­da­mi. W od­nie­sie­niu do ro­ślin używa się okre­śle­nia hy­bry­dy­za­cja lub krzy­żo­wa­nie mię­dzy­ga­tun­ko­we ro­ślin.

Wikipedia


basteja

pó­ło­krą­gła bu­dow­la, wy­su­nię­ta na zew­nątrz linii umoc­nień, sta­no­wią­ca ele­ment for­ty­fi­ka­cji w XV wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ar­chit. wojsk. ele­ment daw­nych for­ty­fi­ka­cji miej­skich lub zam­ko­wych, ma­ją­cy po­stać ni­skiej, ma­syw­nej, zwy­kle pó­ło­krą­głej lub wie­lo­bocz­nej bu­dow­li wy­su­nię­tej przed mur obron­ny

Wiktionary

Ba­ste­ja ("ron­del") – bu­dow­la for­ty­fi­ka­cyj­na, bę­dą­ca mu­ro­wa­nym lub ziem­nym umoc­nie­niem w for­mie ni­skiej, przy­sa­dzi­stej basz­ty obron­nej, zwy­kle z dwie­ma kon­dy­gna­cja­mi. Zbu­do­wa­na na pla­nie pół­ko­la, wie­lo­bo­ku lub pod­ko­wy, wy­su­nię­ta przed mur obron­ny, była sta­no­wi­skiem ognio­wym ar­ty­le­rii blo­ku­ją­cym do­stęp do kur­ty­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rondel

Wiktionary


bastejowy

→ ba­ste­ja


SJP.pl

Patrz:

basteja

bastek

zdrob­nie­nie od: Se­ba­stian (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. imię|pol­ski|m. zdrobn. Se­ba­stian

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Ba­stek – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, pow­sta­niec ślą­ski
  • Er­hard Ba­stek – pol­ski po­li­tyk
  • Ewald Ba­stek – pol­ski pły­wak i pił­karz wodny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rano spa­ce­ro­wa­li­śmy z Bast­kiem po wyd­mach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baścik mos., Sebastian mos., Seba mos., Sebastiana ż., Sebastianek mos., Sebastianowa ż., Sebastianowo n., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

 przym. Sebastianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Seba, Sebastian, Sebastianek

Wiktionary


basten

naz­wi­sko


SJP.pl


bastet

egip­ska bo­gi­ni, pro­tek­tor­ka króla i ko­biet cię­żar­nych, czczo­na pod po­sta­cią kota


SJP.pl

Ba­stet, znana też jako Bast, Bo­u­ba­stis, Pasht, Uba­sti, Ba en Aset – w mi­to­lo­gii egip­skiej bo­gi­ni mi­ło­ści, ra­do­ści, mu­zy­ki, tańca, do­mo­we­go ogni­ska, płod­no­ści, a także kotów.

Wie­rzo­no, że Ba­stet chro­ni męż­czyzn przed cho­ro­ba­mi i de­mo­na­mi. Przed­sta­wia­na jako kot lub ko­bie­ta z głową kota, czę­sto ze ska­ra­be­u­szem na gło­wie, który był sym­bo­lem wscho­dzą­ce­go słoń­ca.

Wikipedia


bastia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. głów­ne mia­sto hand­lo­we i prze­my­sło­we na Kor­sy­ce we Fran­cji;

Wiktionary

Ba­stia (, Bastìa) – głów­ne mia­sto hand­lo­we i prze­my­sło­we na Kor­sy­ce, głów­ny oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny de­par­ta­men­tu Górna Kor­sy­ka. Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w XIV wieku. Ma do­brze roz­wi­nię­ty prze­mysł me­ta­lo­wy i ty­to­nio­wy. Dzię­ki do­stę­po­wi do Morza Śró­dziem­ne­go i dłu­giej hi­sto­rii Ba­stia jest dużym oś­rod­kiem re­kre­a­cyj­nym z plażą i ką­pie­li­ska­mi. Oprócz sta­re­go mia­sta ma inne tu­ry­stycz­ne atrak­cje takie jak:

Wikipedia


bastion

bul­war, część for­ty­fi­ka­cji sta­łej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. sto­so­wa­ny od XVI wieku ele­ment for­ty­fi­ka­cji w po­sta­ci pię­cio­kąt­nej bu­dow­li ziem­nej o wzmoc­nio­nych, mu­ro­wa­nych ścia­nach; sta­no­wi­sko ar­ty­le­rii flan­ku­ją­cej do­stęp do umoc­nień;

 (1.2) przen. niewz­ru­szo­ne opar­cie dla cze­goś

Wiktionary

Ba­stion – pod­sta­wo­wy ele­ment umoc­nień w daw­nych for­ty­fi­ka­cjach o na­ry­sie ba­stio­no­wym, wzno­szo­ny na za­ła­ma­niach ob­wa­ło­wa­nia twier­dzy (na wy­su­nię­tych na­roż­ni­kach). Wy­wo­dzi się z wcze­śniej sto­so­wa­nych ba­stei. Ba­stio­ny jako ele­ment for­ty­fi­ka­cji były uży­wa­ne od po­ło­wy XVI do po­ło­wy XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ata­ko­wa­ny ba­stion cią­gle się bro­nił.

 (1.2) Ko­ściół był ba­stio­nem oporu prze­ciw­ko ko­mu­niz­mo­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbastʲjɔ̃n, AS: bastʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bastionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beluarda, bulwar

Wiktionary


bastionik

mały ba­stion


SJP.pl


bastionowy

zwią­za­ny z ba­stio­nem, do­ty­czą­cy ba­stio­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­stio­nem, do­ty­czą­cy ba­stio­nu

 (1.2) wy­po­sa­żo­ny w ba­stion, ma­ją­cy formę ba­stio­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bastion mrz.

Wiktionary


bastonada

dawny ro­dzaj kary po­le­ga­ją­cej na biciu kijem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. kara bicia ki­ja­mi w pięty lub w plecy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbastɔ̃ˈnada, AS: bastõnada

Wiktionary


bastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zry­wa­nie z czymś, koń­cze­nie cze­goś, za­prze­sta­wa­nie cze­goś

 (1.2) daw. karc. pa­so­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bastować

 wykrz. basta

Wiktionary


bastować

koń­czyć, prze­sta­wać, sto­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­sto­wać)

 (1.1) rzad. prze­sta­wać coś robić, od­ma­wiać dal­sze­go udzia­łu, prze­ry­wać coś z włas­nej woli

 (1.2) daw. karc. mówić basta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bastowanie n.

 wykrz. basta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kończyć, powstrzymywać się, przerywać, rezygnować, wstrzymywać się, zaprzestawać, zrywać

 (1.2) pasować

Wiktionary


bastyda

basz­ta war­tow­ni­cza w umoc­nio­nych for­ty­fi­ka­cja­mi mia­stach śred­nio­wiecz­nych


SJP.pl

Ba­sty­da (fr. "ba­sti­de" z pro­wan­sal­skie­go "ba­sti­da") – typ nie­wiel­kiej wa­row­nej osady miej­skiej, w śred­nio­wie­czu cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ob­sza­rów po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji.

Ba­sty­dy two­rzo­no jako nowe sku­pi­ska po­pu­la­cji („mia­sta nowe” – "vil­les ne­u­ves") z ini­cja­ty­wy wła­dzy se­nio­ral­nej, kró­lew­skiej bądź ko­ściel­nej.

Wikipedia


bastylia

w śred­nio­wie­czu: nie­wiel­ki zamek bu­do­wa­ny poza mu­ra­mi mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki, śred­nio­wiecz­ny zamek wy­bu­do­wa­ny za mu­ra­mi mia­sta

Wiktionary

Ba­sty­lia (fr. "la Ba­stil­le") – zamek wy­bu­do­wa­ny pod Pa­ry­żem, w la­tach 1370–1383, jako część jego umoc­nień, w celu obro­ny bramy Św. An­to­nie­go. Słowo "la ba­stil­le" w wol­nym tłu­ma­cze­niu oz­na­cza każdy zamek tuż za ro­gat­ka­mi mia­sta i jest mniej wię­cej od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go słowa bar­ba­kan.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈstɨlʲja, AS: bastylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bastylia

Wiktionary


bastylski

przy­miot­nik od: Ba­sty­lia


SJP.pl


basuto

1. lud afry­kań­ski miesz­ka­ją­cy w gó­rach Le­sot­ho i w RPA;
2. te­ry­to­rium za­leż­ne w Afry­ce po­łud­nio­wej od XIX wieku do 1966 roku


SJP.pl

Ba­su­to, Ba­su­to­land – od XIX wieku do roku 1966 te­ry­to­rium za­leż­ne w Afry­ce po­łud­nio­wej, pro­tek­to­rat bry­tyj­ski (po­wierzch­nia: ~30 tys. km²). Pow­sta­ło po anek­sji przez Bry­tyj­czy­ków ziem za­miesz­ka­nych od około XV wieku przez klany mó­wią­ce ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny bantu ludów Sotho-Tswa­na, zin­te­gro­wa­nych w I po­ło­wie XIX wieku w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści miej­sco­we­go króla, Mos­ho­es­hoe I, w jeden naród naz­wa­ny Ba­sot­ho (do­słow­nie – „po­łud­nio­wi Sotho”).

Wikipedia


basy

1. naj­niż­szy głos męski
2. in­stru­ment mu­zycz­ny
3. (zwy­kle w lm) naj­niż­szy re­jestr dźwię­ków w in­stru­men­tach mu­zycz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • basy – lu­do­wa nazwa ba­set­li (in­stru­ment mu­zycz­ny)
  • Basy – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • Basy – łąka we wsi Wo­li­ca Sie­sław­ska
  • Basy – skała w Pie­ni­nach Spi­skich

Wikipedia


basza

pasza; tytuł do­stoj­ni­ka w im­pe­rium os­mań­skim; osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. inna pi­sow­nia → pasza

 (1.2) daw. przen. inna pi­sow­nia → pasza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Basza (król Iz­ra­e­la)
  • pasza (urząd)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Twar­dow­ski siadł w końcu stoła, pod­parł się w boki jak basza (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃa, AS: baša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasza m., baszybuzuk m., paszalik m., paszałyk m., paszałykat m., daw. paszanica m., daw. paszowstwo n., daw. paszostwo n., stpol. paszeństwo n., daw. baszowstwo n., daw. baszostwo n.

 przym. paszowski, baszowski, daw. baszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasza

Wiktionary


baszak

naz­wi­sko


SJP.pl


baszan

sta­ro­żyt­ny re­gion na Bli­skim Wscho­dzie; bi­blij­na nazwa Wzgórz Golan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Pa­le­sty­nie, rów­ni­na na wschód od rowu Jor­da­nu;

Wiktionary

Ba­szan, Ba­ta­nea, Tra­cho­ni­tis – bo­ga­ty w wodę głów­nie rów­nin­ny re­gion, zlo­ka­li­zo­wa­ny na wschód od rowu Jor­da­nu. Współ­cze­śnie na te­ry­to­rium po­łud­nio­wo-za­chod­niej Syrii i pół­noc­no-za­chod­niej Jor­da­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ota­cza mnie mnó­stwo ciel­ców, osa­cza­ją mnie byki Ba­sza­nu.

Wiktionary


baszar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas gdy Za­chód i sy­ryj­ska opo­zy­cja uz­na­ła re­fe­ren­dum za fik­cję, Mosk­wa oś­wiad­czy­ła, że wy­ni­ki re­fe­ren­dum wska­zu­ją na ogrom­ne po­par­cie, jakim cie­szy się wśród Sy­ryj­czy­ków pre­zy­dent Ba­szar el-Asad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszszar mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszszar

Wiktionary


baszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


baszkaus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, po­ło­żo­na w Re­pu­bli­ce Ał­ta­ju, do­pływ Czu­łysz­ma­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pły­wa­li­śmy z Niną w Basz­ka­u­sie aż do zmro­ku.

Wiktionary


baszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


baszkir

czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Basz­ki­rię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek na­ro­du Basz­ki­rów

 (1.2) oby­wa­tel Basz­kor­to­sta­nu

Wiktionary

Basz­kir (ang. "Bash­ki­rian")

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żad­ne­go Basz­ki­ra nie na­mó­wisz do wzię­cia udzia­łu w ta­kiej wy­pra­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkiria ż.

:: fż. Baszkirka ż.

 przym. baszkirski

 przysł. baszkirsko

Wiktionary


baszkiria

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

 (1.2) geogr. hist. re­gion hi­sto­rycz­ny, któ­re­go lud­no­ścią rdzen­ną są Basz­ki­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aj jest rzeką w Basz­ki­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkortostan mrz., baszkirski mrz., Baszkir mos., Baszkirka ż.

 przym. baszkirski

 przysł. baszkirsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszkortostan, Republika Baszkortostanu

 (1.2) Baszkortostan

Wiktionary


baszkirka

człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Basz­ki­rię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni na­ro­du Basz­ki­rów

 (1.2) oby­wa­tel­ka Basz­kor­to­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z okład­ki spo­glą­da­ła na nią opa­lo­na Basz­kir­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkiria ż.

:: fm. Baszkir mos.

 przym. baszkirski

 przysł. baszkirsko

Wiktionary


baszkirski

→ Basz­ki­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Basz­ki­ra­mi

 (1.2) zwią­za­ny z Basz­ki­rią / Basz­kor­to­sta­nem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język tur­kij­ski uży­wa­ny przez Basz­ki­rów;

Wiktionary

Patrz:

Baszkiria

Przykłady

 (1.1) Nie­ste­ty, Bułat nie uczył się basz­kir­skie­go w szko­le pod­sta­wo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkortostan mrz., Baszkiria ż., Baszkir mos., Baszkirka ż.

 przysł. baszkirsko

Wiktionary


baszkirsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób basz­kir­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baszkirski mrz., Baszkiria ż., Baszkir m., Baszkirka ż.

 przym. baszkirski

Wiktionary


baszkirskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem basz­kir­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem basz­kir­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku basz­kir­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈʃʲcirskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bašʹḱirskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


baszkortostan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Basz­kor­to­stan (linie lot­ni­cze).

Basz­kor­to­stan, Basz­ki­ria (Re­pu­bli­ka Basz­kor­to­sta­nu, Республика Башкортостан, "Rie­spu­bli­ka Basz­kor­to­stan", Башҡортостан Республикаһы, "Başqortostan Respublikahı") – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spę­dzi­łem ty­dzień w Basz­kor­to­sta­nie na wy­ko­pa­li­skach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkiria ż., baszkirski mrz.

 przym. baszkirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszkiria, Republika Baszkortostanu

Wiktionary


baszków

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Basz­ków – część wsi Ja­ku­bi­ce w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Basz­ków – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Zduny
  • Basz­ków – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Zduny
  • Basz­ków – gro­ma­da

Wikipedia


baszkówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Basz­ków­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

We wsi 25 sierp­nia 1994 spadł jeden z naj­słyn­niej­szych pol­skich me­te­o­ry­tów – me­te­o­ryt Basz­ków­ka.

Wikipedia


baszostwo

god­ność baszy - do­stoj­ni­ka w im­pe­rium os­mań­skim


SJP.pl


baszowski

przy­miot­nik od: basza; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla baszy, osoby no­szą­cej tytuł do­stoj­ni­ka cy­wil­ne­go i woj­sko­we­go w im­pe­rium os­mań­skim (np. kom­pe­ten­cje ba­szow­skie), zwią­za­ny z taką osobą; pa­szow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy baszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basza mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paszowski

Wiktionary


baszszar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Basz­szar ( ‏بشار‎, Béchar, daw­niej Co­lomb-Béchar) – mia­sto w Al­gie­rii.

Jest sto­li­cą wi­la­je­tu o tej samej naz­wie. Leży w al­gier­skiej czę­ści Sa­ha­ry, nie­da­le­ko gra­ni­cy z Ma­ro­kiem.

W 2008 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 165,627.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W związ­ku ze śmier­cią brata Basz­szar zo­stał zmu­szo­ny do po­wro­tu i wstą­pie­nia do aka­de­mii woj­sko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszar mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszar

Wiktionary


baszta

śred­nio­wiecz­na bu­dow­la obron­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ar­chit. pod­sta­wo­wy ele­ment for­ty­fi­ka­cji sta­ro­żyt­nych i śred­nio­wiecz­nych ma­ją­cy po­stać wieży umie­szczo­nej na linii murów obron­nych, na ich na­ro­żach oraz obok bram, od XVI wieku za­stę­po­wa­na przez ba­ste­je;

 (1.2) żegl. ścia­na bocz­na doku pły­wa­ją­ce­go

 (1.3) ogrod. w ogro­dach z XVII-XVIII wieku ko­li­sta al­ta­na za­my­ka­ją­ca na­ro­że ży­wo­pło­tu lub szpa­le­ru

Wiktionary

Basz­ta – bu­dow­la obron­na, sta­no­wią­ca ele­ment sta­ro­żyt­ne­go i śred­nio­wiecz­ne­go muru obron­ne­go w po­sta­ci wy­su­nię­cia jego frag­men­tu przed lico i wznie­sie­nia ponad jego po­ziom. Basz­ta może być w sto­sun­ku do wnę­trza ob­wo­du obron­ne­go zam­knię­ta, do­stęp­na z chod­ni­ka stra­ży, ot­war­ta czę­ścio­wo (ar­ka­dą) lub cał­ko­wi­cie jako wy­kusz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dziem­ne kon­dy­gna­cje baszt czę­sto były wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako wię­zie­nia.

 (1.2) Basz­ta miała wy­so­kość 5 me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃta, AS: bašta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. basztowy

Wiktionary


basztan

ogród na ste­pie, przez­na­czo­ny pod upra­wę wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. pole, w któ­rym upra­wia się głów­nie ar­bu­zy, me­lo­ny, ogór­ki, dynie; Glo­ger.

Wiktionary

Basz­tan ( Баштан; Баштан) – osied­le na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie ho­mel­skim, w siel­so­wie­cie Hra­ba­u­ka.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Cie­ru­cha, po­ło­żo­na na linii Homel - Czer­ni­hów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My też do­sta­li­śmy kawał ziemi pod basz­tan. Jakaż to była ucie­cha dla dzie­ci, kiedy w końcu lipca matka nasza urzą­dza­ła z całą naszą ro­dzin­ką wy­ciecz­kę na ten basz­tan.

Wiktionary


basztka

zdrob­nie­nie od: basz­ta


SJP.pl


basztowy

przy­miot­nik od: basz­ta


SJP.pl


baszybuzuk

1. żoł­nierz wojsk tu­rec­kich na prze­ło­mie XIX i XX wieku;
2. daw­niej: hul­taj, fi­glarz, za­wa­dia­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. hist. (kon. XVIII – pocz. XX w.) nie­re­gu­lar­ny żoł­nierz tu­rec­ki, mu­zuł­mań­ski ochot­nik po­cho­dzą­cy czę­sto z bez­poś­red­nie­go te­re­nu walk;

 (1.2) daw. przen. czło­wiek nies­for­ny, hul­taj, ban­dy­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li­śmy słyn­ne­go Iskin­der-Baszę (Iliń­skie­go) nieg­dyś urzęd­ni­ka przy kolei orleańskiéj, a dziś jed­ne­go z pier­wszych je­ne­ra­łów armii tureckiéj, na­czel­ni­ka Ba­szy­bu­zu­ków (co po tu­rec­ku oz­na­cza: sza­lo­ne głowy). (…) On to był zwy­cięz­cą nad Du­na­jem, pod Ka­la­fa­tem. (…) Iskin­der miał tylko ośmiu­set ludzi, z któ­ry­mi na­tarł i dwu­stu ludzi w od­wo­dzie. Na­tar­to jed­nak z takim za­pa­łem, że puł­kow­ni­ka oba­li­ło pier­wsze ude­rze­nie i ty­sią­ce Mo­ska­li ro­zbi­to. Iliń­ski chciał ura­to­wać życie puł­kow­ni­ko­wi Ka­ram­zi­no­wi, sy­no­wi hi­sto­ry­ka, przy­był jed­nak za późno; jakiś ba­szy­bu­zuk za­nu­rzył mu już sza­blę w gar­dło i on zo­ba­czył już tylko krew try­ska­ją­cą jak z wo­do­try­sku (…) Opo­wia­da­ją, że gdy [Iliń­ski] prze­ma­wia do swych ba­szy­bu­zu­ków wzru­sza ich sil­nie: mówi im o swym domu, pła­cze i wszy­scy z nim pła­czą. Za­rę­cza, że nie ma ludzi ła­god­niej­szych ani po­słusz­niej­szych i łat­wiej­szych do kie­ro­wa­nia: a prze­cież to są lu­dzie, któ­rych cy­wi­li­zo­wa­ni naz­wa­li­by zbie­ra­ni­ną ło­trów. Czyż nie jest to cie­ka­wem wi­dzieć mi­ło­śni­ków sta­re­go po­rząd­ku, obroń­ców cy­wi­li­za­cyi najbardziéj rozwiniętéj i naj­wyk­wint­niej­szej wzy­wa­ją­cych na pomoc bar­ba­rzyń­ców, jak w r. 1848 tak zwaną garde mo­bi­le a obec­nie żu­a­wów czy ba­szy­bu­zu­ków? (…) Ba­szy­bu­zu­ki nie po­bie­ra­ją żołdu i żyją Bóg jeden wie czem; ale tak mało im po­trze­ba; a gdy im po­wie­dzą, że suł­tan nie ma pie­nię­dzy, ża­łu­ją go i pow­ta­rza­ją: bie­dak! sic.

 (1.2) Dla na­szych so­cy­a­li­stów „Sokół” jest związ­kiem chu­li­ga­nów, jest to bo­jów­ka kontr­re­wo­lu­cyi, banda ba­szy­bu­zu­ków N.D. (=na­ro­do­wej de­mo­kra­cji) itd. itd. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basza mos.

Wiktionary


baszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


baszłyk

prze­sta­rza­łe: kap­tur z filcu lub gru­bej tka­ni­ny, no­szo­ny w Rosji od po­ło­wy XVIII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1)  kap­tur z gru­bej tka­ni­ny, o dłu­gich pat­kach za­wią­zy­wa­nych do­o­ko­ła szyi;

Wiktionary

Basz­łyk (tat. "başlıq", tur. "başlık", od "baş" – głowa) – ro­dzaj na­kry­cia głowy, kap­tur z dłu­gi­mi koń­ca­mi do za­wią­zy­wa­nia pod brodą lub owi­ja­nia wokół szyi albo pasa, szyty z gru­be­go sukna lub filcu.

W po­ło­wie XVIII wieku wpro­wa­dzo­no go w armii ro­syj­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­za­cy otu­le­ni w basz­ły­ki od czasu do czasu prze­cho­dzi­li w wy­cią­gnię­ty kłus.

 (1.1) Wjeż­dża­li do mia­stecz­ka, gdy mi­nę­li ośnie­żo­ne­go czło­wie­ka. Usu­nął się w zaspę. Był ubra­ny w ko­żuch i cho­da­ki z łozy, twarz całą za­kry­wał basz­łyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃwɨk, AS: bašu̯yk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapuza, szłyk

Wiktionary


basówka

po­tocz­nie: gi­ta­ra ba­so­wa


SJP.pl


bat

rze­mień lub skrę­co­ny sznur słu­żą­cy do chło­sta­nia; bicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd w po­sta­ci rze­mie­nia lub sznu­ra przy­mo­co­wa­ne­go do pręta bądź kija, słu­żą­cy do po­pę­dza­nia lub wy­mie­rza­nia kary;

 (1.2) ryb. łódź ry­bac­ka o jed­nym masz­cie

 (1.3) monet. wa­lu­ta Taj­lan­dii;

 (1.4) slang. skręt; joint

 (1.5) zob. baty.

 (1.6) wędk. pro­sta wędka bez prze­lo­tek i ko­ło­wrot­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) hist. me­trol. dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa ok. 22 li­trom;

Wiktionary

Bat (także: bicz) – na­rzę­dzie zło­żo­ne z rze­mie­nia i sznu­ra na prę­cie lub kijku, sto­so­wa­ne do po­pę­dza­nia zwie­rząt, daw­niej do wy­mie­rza­nia kar cie­les­nych, czyli plag. Także chło­sta. Spe­cy­ficz­nym typem bata jest bat do lon­żo­wa­nia – z długą rącz­ką i długą koń­ców­ką, wy­ko­rzy­sty­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przy lon­żo­wa­niu po kole, po­wo­że­niu oraz tre­su­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nij tylko nie­wo­lę ma­u­re­tań­ską, tam cię batem do ro­bo­ty pę­dzi­li i licho kar­mi­li, a tu je­steś wolny i swo­bod­ny.

 (1.2) Zo­sta­wi­wszy stu­łok­cio­wą linę na brze­gu, wy­je­chał w wiel­kim bacie na morze, wy­rzu­cił prawe skrzy­dło, ma­ci­cę, lewe skrzy­dło nie­wo­du.

 (2.1) Efa i bat mają mieć jed­na­ko­wą miarę, tak, by bat obej­mo­wa­ła dzie­sią­tą część cho­me­ra i efa obej­mo­wa­ła dzie­sią­tą część cho­me­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bat, AS: bat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1,5-6)

:: rzecz.

::: zdrobn. bacik m.

:: czas. batożyć ndk.

 (1.2)

:: rzecz.

::: zdrobn. bacik m.

:: przym. batowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batog, bicz, bykowiec

Wiktionary


bat.

skrót od: ba­ta­lion


SJP.pl


bata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. łódka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od bat

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bata – sta­ro­e­gip­skie bó­stwo
  • Bata – mia­sto w Gwi­nei Rów­ni­ko­wej
  • Bata – wieś w Buł­ga­rii
  • Bata – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Arad, w gmi­nie Bata
    • Bata – gmina w Ru­mu­nii, w okrę­gu Arad
  • Bata – pro­du­cent obu­wia
  • Bata Shoe Mu­se­um – mu­ze­um obu­wia
  • Tomáš Baťa – za­ło­ży­ciel firmy Bata
  • Jan Antonín Baťa – kon­ty­nu­a­tor ek­span­sji firmy Bata, na­zy­wa­ny „kró­lem butów”
  • język bata

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbata, AS: bata

Wiktionary


batagur

1. ro­dzaj żół­wia z ro­dzi­ny ba­ta­gu­ro­wa­tych;
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny żółwi z po­drzę­du żółwi skry­to­szyj­nych


SJP.pl

Ba­ta­gur – ro­dzaj żółwi z ro­dzi­ny ba­ta­gu­ro­wa­tych (Ge­o­e­my­di­dae).

Wikipedia


batagurowate

ro­dzi­na żółwi; ba­ta­gu­ry


SJP.pl

Ba­ta­gu­ro­wa­te, ba­ta­gu­ry (Ge­o­e­my­di­dae) – ro­dzi­na żółwi z po­drzę­du żółwi skry­to­szyj­nych. Obej­mu­je ponad 70 ga­tun­ków, naj­wię­cej z wszyst­kich ro­dzin żółwi. Pod wzglę­dem bu­do­wy i bio­lo­gii wy­ka­zu­ją po­do­bień­stwo do żółwi błot­nych; daw­niej by­wa­ły uz­na­wa­ne za ich po­dro­dzi­nę.

Wikipedia


batagurowaty

o ce­chach ba­ta­gu­ro­wa­tych (ro­dzi­na żółwi)


SJP.pl


batak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. męż­czyz­na lub chło­piec z rdzen­nej lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej pół­noc­no-za­chod­nią część Su­ma­try w In­do­nez­ji;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wy­ży­na w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Su­ma­try

 (2.2) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Buł­ga­rii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Batak – mia­sto w Buł­ga­rii
  • Batak – gmina w Buł­ga­rii
  • Batak Rabit – mia­stecz­ko w Ma­lez­ji
  • Ba­ta­ko­wie – lud za­miesz­ku­ją­cy pół­noc­no-za­chod­nią część Su­ma­try
  • Batak – wy­ży­na na Su­ma­trze
  • ję­zy­ki ba­tac­kie – sze­reg ję­zy­ków au­stro­ne­zyj­skich
  • Batak – in­do­ne­zyj­ski kuc

Wikipedia

Powiązane:

 przym. batacki

Wiktionary


batalia

1. w śred­nio­wie­czu: zwar­ty, czwo­ro­bocz­ny szyk bo­jo­wy pie­cho­ty; póź­niej: część ogól­ne­go ugru­po­wa­nia woj­ska na polu bitwy;
2. roz­strzy­ga­ją­ca bitwa, bój;
3. gwał­tow­ny spór; roz­gryw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża bitwa lub kilka bitew

 (1.2) przen. spór, walka o coś

Wiktionary

Ba­ta­lia (od wł. "bat­ta­glia­re" – wal­czyć, wo­jo­wać) – ro­dzaj zwar­te­go czwo­ro­bocz­ne­go szyku bo­jo­we­go pie­cho­ty sto­so­wa­ne­go w XV i XVI wieku.

Ba­ta­lia była czwo­ro­bo­kiem pie­cho­ty for­mo­wa­nym prze­de wszyst­kim przez szwaj­car­skich pie­chu­rów i lanc­knech­tów. Jako for­ma­cja nigdy nie wy­stę­po­wa­ła po­je­dyn­czo; w każ­dej bit­wie (nie­za­leż­nie od ilo­ści pie­cho­ty) two­rzo­no 3 ba­ta­lie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sto­czy­ła praw­dzi­wą ba­ta­lię o obec­ność Tol­kie­now­skiej twór­czo­ści w nowym pro­gra­mie na­u­cza­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary


batalion

naj­więk­szy po­dod­dział róż­nych ro­dza­jów wojsk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. mniej­sza od pułku jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phi­lo­ma­chus pu­gnax|ref=tak., ptak wę­drow­ny, cha­rak­te­ry­stycz­nie roz­kła­da­ją­cy róż­no­barw­ne pióra w trak­cie to­ko­wa­nia;

Wiktionary

Ba­ta­lion (daw­niej – nazwa skró­co­na baon) – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska (po­dod­dział), mniej­sza od pułku – ok. 300–700 żoł­nie­rzy (cza­sem wię­cej niż 700), skła­da­ją­ca się z kilku kom­pa­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odez­wa­ły się trąb­ki i nasz ba­ta­lion ro­zła­mał się na czte­ry kom­pa­nie uszy­ko­wa­ne ko­lum­na­mi obok sie­bie.

 (1.1) Dwa ba­ta­lio­ny i kom­pa­nia ar­ty­le­rii wy­star­czy do zwy­cię­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtalʲjɔ̃n, AS: batalʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baon mrz., batalia ż., batalista mos., batalistyka ż., batalionik mrz.

 przym. batalionowy, batalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baon, skrót bat.

 (2.1) bojownik

Wiktionary


batalionik

zdrob­nie­nie od: ba­ta­lion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­ta­lion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalion m.

Wiktionary


batalionowy

zwią­za­ny z ba­ta­lio­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z ba­ta­lio­nem, do­ty­czą­cy ba­ta­lio­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary


batalista

ma­larz two­rzą­cy obra­zy o te­ma­ty­ce wo­jen­nej czy woj­sko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta two­rzą­cy sztu­kę o te­ma­ty­ce wo­jen­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalia ż., batalion m., batalistyka ż.

:: fż. batalistka

 przym. batalistyczny

Wiktionary


batalistka

→ ba­ta­li­sta


SJP.pl

Patrz:

batalista

batalistyczny

zwią­za­ny z ba­ta­li­sty­ką, ba­ta­li­stą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z ba­ta­li­sty­ką, do­ty­czą­cy ba­ta­li­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalistyka ż., batalista m., batalistka ż., batalion mrz./mzw.

Wiktionary


batalistyka

twór­czość poś­wię­co­na te­ma­ty­ce wo­jen­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. twór­czość ar­ty­stycz­na, zwła­szcza pla­stycz­ny­a­stycz­na, o te­ma­ty­ce wo­jen­nej

Wiktionary

Ba­ta­li­sty­ka – przed­sta­wie­nie scen bi­tew­nych, po­cho­dów wo­jen­nych, oblę­żeń i życia obo­zo­we­go, głów­nie w ma­lar­stwie i gra­fi­ce, ale także li­te­ra­tu­rze i fil­mie.

Ar­ty­sta spe­cja­li­zu­ją­cy się w tej te­ma­ty­ce zwany jest ba­ta­li­stą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. batalia ż., batalion mrz., batalista mos., batalistka ż.

 przym. batalistyczny

 przysł. batalistycznie

Wiktionary


batarejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|su­wal­szczyz­na,Bra­sław­szczyz­na,Ło­pa­tow­szczyz­na,Prze­cho­dy,De­gu­cie. la­tar­ka kie­szon­ko­wa

Wiktionary


batat

by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych; wilec ziem­nia­cza­ny, słod­ki ziem­niak, patat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ipo­mo­ea ba­ta­tas|ref=tak., by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej;

 (1.2) bulwa ba­ta­ta (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no mi opi­sać ra­dość, jaką od­czu­wam, wi­dząc w kos­mo­po­li­ty­zu­ją­cych się wa­rzyw­nia­kach ba­ta­ty, po­nie­waż te słod­kie bulwy koją ni­czym so­bot­ni rosół w go­ścin­nych, kra­kow­skich do­mach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bot. wilec ziemniaczany; słodki ziemniak

 (1.2) słodki ziemniak

Wiktionary


batata

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: batat

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sérgio Le­an­dro Se­i­xas San­tos (Ba­ta­ta)
  • Van­der­lei Gonçalves Bar­bo­sa (Ba­ta­ta II)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈtata, AS: batata

Wiktionary


batatowy

→ batat; pa­ta­to­wy


SJP.pl


batavia

1. dawna nazwa Dża­kar­ty;
2. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i gmin w USA;
3. mia­sto w Su­ri­na­mie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ta­via – ła­ciń­ska nazwa Ho­lan­dii
  • Ba­ta­via / Ba­ta­wia – Re­pu­bli­ka Ba­taw­ska, ma­rio­net­ko­we pań­stwo na te­re­nie dzi­siej­szej Ho­lan­dii, ist­nie­ją­ce w la­tach 1795–1806
  • Ba­ta­via – dawna nazwa Dża­kar­ty
  • Ba­ta­via – ła­ciń­ska nazwa mia­sta Pa­sa­wa w Niem­czech
  • Ba­ta­via – osada tu­ry­stycz­na, była ko­lo­nia trę­do­wa­tych w Su­ri­na­mie, w dy­stryk­cie Sa­ra­mac­ca
  • Ba­ta­via – dziel­ni­ca por­to­wa w Le­ly­stad
  • Ba­ta­via – sta­tek na­le­żą­cy do Ho­len­der­skiej Kom­pa­nii Wschod­nio­in­dyj­skiej, ro­zbi­ty u brze­gów Au­stra­lii w 1629
  • Ba­ta­wia, Sta­ni­sław Jan – pol­ski kry­mi­no­log, pa­tron Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Kry­mi­no­lo­gicz­ne­go
  • Ba­ta­via – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Kane
  • Ba­ta­via – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Ba­ta­via – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Flat­he­ad
  • Ba­ta­via – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ge­ne­see

Wikipedia


batawia

ma­rio­net­ko­we pań­stwo na te­re­nie dzi­siej­szej Ho­lan­dii, ist­nie­ją­ce w la­tach 1795-1806; Re­pu­bli­ka Ba­taw­ska


SJP.pl


batawowie

Ba­ta­wo­wie ( Ba­ta­vi) — lud ger­mań­ski, wy­wo­dzą­cy się spoś­ród ple­mie­nia Chat­tów (za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny współ­czes­nej Hesji), po raz pier­wszy wzmian­ko­wa­ny przez Ce­za­ra w "Woj­nie ga­lij­skiej". Na sku­tek wew­nętrz­nych tarć mieli opu­ścić swe pier­wot­ne sie­dzi­by i osied­lić się u uj­ścia Renu, prze­de wszyst­kim na tzw. wy­spie ba­taw­skiej po­mię­dzy rze­ka­mi Oude Rijn i Waal/Moza (za­pew­ne 55–12 r. p.n.e.). Od 12 r. p.n.e. teren Ba­ta­wów od­gry­wał ważną rolę przy or­ga­ni­za­cji wy­praw rzym­skich w głąb Ger­ma­nii.

Wikipedia


batawski

→ Ba­ta­via


SJP.pl

Patrz:

Batavia

bateldres

batt­le­dress, batt­le-dress;
1. woj­sko­wy mun­dur po­lo­wy;
2. po­tocz­nie: krót­ka kurt­ka, ro­dzaj wia­trów­ki


SJP.pl


baterflaj

ro­dzaj ćwi­cze­nia, po­le­ga­ją­ce­go na wy­ko­ny­wa­niu ru­chów po­dob­nych do lotu mo­ty­la


SJP.pl


bateria

1. ogni­wo elek­tro­che­micz­ne lub ze­spół ta­kich ogniw w jed­nej obu­do­wie, bę­dą­cy prze­no­śnym źró­dłem prądu, np. w la­tar­kach, te­le­fo­nach;
2. ze­spół po­dob­nych urzą­dzeń tech­nicz­nych po­łą­czo­nych i współ­pra­cu­ją­cych ze sobą w jed­nym ukła­dzie;
3. po­dod­dział ar­ty­le­rii lu­fo­wej lub ra­kie­to­wej;
4. zbiór jed­na­ko­wych lub po­dob­nych przed­mio­tów, np. ba­te­ria bu­te­lek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. ze­spół ele­men­tów po­łą­czo­nych w jeden układ bę­dą­cy źró­dłem ener­gii

 (1.2) elektr. pot. do­wol­ne małe ogni­wo elek­trycz­ne do za­si­la­nia urzą­dzeń co­dzien­ne­go użyt­ku

 (1.3) wojsk. w ar­ty­le­rii: po­dod­dział ognio­wy i tak­tycz­ny skła­da­ją­cy się z kilku plu­to­nów, uz­bro­jo­ny w broń ar­ty­le­ryj­ską lub ra­kie­to­wą;

 (1.4) pot. żart. ko­lek­cja, zbiór przed­mio­tów tego sa­me­go ro­dza­ju

 (1.5) techn. kom­plet­ne urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce ko­rzy­sta­nie z bie­żą­cej wody

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­te­ria ogniw (ba­te­ria) – ogni­wa gal­wa­nicz­ne lub aku­mu­la­to­ry po­łą­czo­ne razem. Po­tocz­nie rów­nież w od­nie­sie­niu do po­je­dyn­cze­go ogni­wa gal­wa­nicz­ne­go
    • ba­te­ria al­ka­licz­na – po­tocz­na nazwa ro­dza­ju ogni­wa gal­wa­nicz­ne­go
  • ba­te­rie do za­si­la­nia ob­wo­dów lamp elek­tro­no­wych:
    • ba­te­ria ża­rze­nia
    • ba­te­ria ano­do­wa
    • ba­te­ria siat­ko­wa
  • ba­te­ria ją­dro­wa – przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy za­mie­nia­ją­cy ener­gię pro­mie­nio­wa­nia ciała pro­mie­niot­wór­cze­go na ener­gię elek­trycz­ną
  • ba­te­ria bu­fo­ro­wa – ba­te­ria aku­mu­la­to­ro­wa po­łą­czo­na rów­no­le­gle z prąd­ni­ca­mi prądu sta­łe­go w celu zmniej­sze­nia zmian ich na­pię­cia i wyt­wa­rza­ne­go przez nie prądu elek­trycz­ne­go
  • ba­te­ria sło­necz­na (fo­to­e­lek­trycz­na) – ze­spół fo­to­e­le­men­tów pół­prze­wod­ni­ko­wych do bez­poś­red­niej prze­mia­ny ener­gii pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go w ener­gię elek­trycz­ną
  • ba­te­ria ter­mo­e­lek­trycz­na – ze­spół ogniw ter­mo­e­lek­trycz­nych
  • Ba­te­ria – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie be­re­skim, w siel­so­wie­cie Mię­dzy­le­sie
  • ba­te­ria wo­do­cią­go­wa – sy­stem za­wo­rów sta­no­wią­cych ca­łość funk­cjo­nal­ną, słu­żą­cych do za­si­la­nia w wodę bie­żą­cą urzą­dzeń sa­ni­tar­nych bę­dą­cych wy­po­sa­że­niem ła­zien­ki, kuch­ni, pral­ni itp. oraz słu­żą­cych rów...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kok­sow­ni „Jad­wi­ga” w Za­brzu wy­bu­do­wa­no nową ba­te­rię kok­sow­ni­czą.

 (1.2) Bu­dzik nie cho­dzi – może ba­te­ria jest ro­zła­do­wa­na?

 (1.3) Na po­cząt­ku wojny każ­dej bry­ga­dzie pod­le­ga­ła ba­te­ria ar­ty­le­ryj­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɛrʲja, AS: baterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bateryjka ż.

 przym. bateryjny, bateriowy

Wiktionary


baterie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. lm. od: ba­te­ria

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɛrʲjɛ, AS: baterʹi ̯e

Wiktionary


bateriomat

au­to­mat do do­ła­do­wy­wa­nia ba­te­rii w po­ja­zdach elek­trycz­nych


SJP.pl


bateriowy

→ ba­te­ria; ba­te­ryj­ny


SJP.pl


bateryjka

1. zdrob­nie­nie od: ba­te­ria;
2. kilka po­łą­czo­nych ze sobą ma­łych ogniw elek­trycz­nych przy­sto­so­wa­nych do la­tar­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrob­nie­nie od|ba­te­ria.

 (1.2) elek­tron. mała ba­te­ria

 (1.3) daw., reg-pl|Czę­sto­cho­wa. la­tar­ka elek­trycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Muszę wy­mie­nić ba­te­ryj­kę w ze­gar­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɛˈrɨjka, AS: bateryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bateria

Wiktionary


bateryjny

→ ba­te­ria; ba­te­rio­wy


SJP.pl


batgirl

[czy­taj: bat gerl] pse­u­do­nim kilku bo­ha­te­rek z serii ko­mik­sów wy­da­wa­nych przez DC Co­mics, po­wią­za­nych z Bat­ma­nem


SJP.pl

Bat­girl – pse­u­do­nim kilku żeń­skich bo­ha­te­rek wy­stę­pu­ją­cych w ko­mik­sach o Bat­ma­nie, a także po­sia­da­ją­cych włas­ne serie.

Wikipedia


bath

Bath – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie So­mer­set, po­ło­żo­ne 159 km na za­chód od Lon­dy­nu i 21 km na wschód od Bri­sto­lu. Mia­sto po­sia­da sta­tus "city", na­da­ny przez kró­lo­wą Elż­bie­tę I w roku 1590. W roku 1889 uzy­ska­ło sta­tus gminy miej­skiej, od roku 1996 jest cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym jed­nost­ki au­to­no­micz­nej Bath and North East So­mer­set.

Wikipedia


batial

stre­fa ba­tial­na - stre­fa dna i war­stwy wody mię­dzy li­to­ra­lem a abi­sa­lem


SJP.pl

Ba­tial (gr. "bathýs" 'głę­bo­ki'), stre­fa ba­tial­na (he­mi­pe­la­gicz­na) – pod­wod­na stre­fa zbior­ni­ków wod­nych obej­mu­ją­ca zbo­cza lądu do gór­nej gra­ni­cy stre­fy aby­sal­nej. Do­ty­czy głów­nie mórz i oce­a­nów, a także głę­bo­kich je­zior (Baj­kał, Niasa, Tan­ga­ni­ka).

Ba­tial oce­a­nicz­ny roz­po­czy­na się od dol­nej gra­ni­cy szel­fu (zwy­kle 130–200 m) po pod­sta­wę stoku, która leży na głę­bo­ko­ści śred­nio 2000 m.

Wikipedia


batialny

przy­miot­nik od: ba­tial


SJP.pl


batiar

w gwa­rze lwow­skiej: ulicz­nik, łobuz, urwis; ba­ciar, ba­ciarz, an­drus, antek


SJP.pl

Ba­tiar ("ba­ciar, ba­ciarz") – po­tocz­ne i gwa­ro­we okre­śle­nie „czło­wie­ka ulicy” lwow­skiej. Wbrew obie­go­wej opi­nii nie od­no­si­ło się wy­łącz­nie do mło­dzie­ży.

Naj­praw­do­po­dob­niej wyraz „ba­tiar” po­cho­dzi od wę­gier­skie­go „betyár” oz­na­cza­ją­ce­go ro­zbój­ni­ka, awan­tur­ni­ka, ulicz­ni­ka.

Wikipedia


batiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów., także. pot. banda ulicz­ni­ków, złe to­wa­rzy­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź na kolej, może tam od ob­cych co za­ro­bisz, bo ta lwow­ska ba­tiar­nia poz­wo­li czło­wie­ko­wi zdech­nąć z głodu!

 (1.1) Czy mieli wy­o­bra­że­nie o hor­dzie, jaka na nich się wali? Czy wie­dzie­li, że ta — jakby to po­wie­dzia­no we Lwo­wie — „ba­tiar­nia” ma w przekr­wio­nych oczach ich mia­sta, ich fa­bry­ki, ich ko­le­je i ich ko­bie­ty (…)?

 (1.1) Więc w ten spo­sób urzą­dzo­na jest wła­dza bez­pie­czeń­stwa we Lwo­wie, że z kil­ku­set ludź­mi rady sobie dać nie może. Po­li­cya czeka, aż taka ba­tiar­nia jej głowy po­ro­zbi­ja.

 (1.1) (…) gdzie wie­czo­ra­mi, po go­dzi­nie po­li­cyj­nej (…) zbie­ra­ła się ba­tiar­nia z Gród­ka, Bog­da­nów­ki i Le­wan­dów­ki i piła czy­ste, nie roz­cień­czo­ne wodą „bongu” pod „zwon­ko” śle­dzia z ce­bu­lą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batiar mos., batiaryka, batiaryga

Wiktionary


batiarski

→ ba­tiar; ba­ciar­ski


SJP.pl


batik

1. tech­ni­ka bar­wie­nia tka­nin;
2. tka­ni­na ozdo­bio­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. tech­ni­ka bar­wie­nia tka­ni­ny po­le­ga­ją­ca na za­nu­rze­niu jej w barw­ni­ku po uprzed­nim po­kry­ciu wo­skiem (cza­sem za­wią­za­niu sznur­kiem) miejsc, które mają po­zo­stać nie­za­bar­wio­ne;

 (1.2) włók. tka­ni­na bar­wio­na tą tech­ni­ką

Wiktionary

Batik – tech­ni­ka ma­lar­ska po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu wosku i ką­pie­li tka­ni­ny w barw­ni­ku, który far­bu­je je­dy­nie miej­sca nie­po­kry­te war­stwą wosku. Dla uzy­ska­nia spe­cjal­nych efek­tów pro­ces wo­sko­wa­nia i far­bo­wa­nia można pow­ta­rzać wie­lo­krot­nie.

Wzory na tka­ni­nie, naj­czę­ściej ba­weł­nia­nej, uzy­sku­je się przez po­kry­wa­nie płót­na go­rą­cym wo­skiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbatʲik, AS: batʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batikowanie n.

 czas. batikować ndk.

 przym. batikowy, batikarski

Wiktionary


batikarski

zwią­za­ny z ba­ti­kiem (tech­ni­ka bar­wie­nia tka­nin lub tka­ni­na bar­wio­na tą tech­ni­ką), np. pra­cow­nia ba­ti­kar­ska; ba­ti­ko­wy


SJP.pl


batikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. bar­wie­nie tka­nin me­to­dą ba­ti­ku z uży­ciem wosku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batik mrz.

 czas. batikować

 przym. batikowy, batikarski

Wiktionary


batikować

ma­lo­wać coś tech­ni­ką ba­ti­ku


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ozda­biać tka­ni­nę tech­ni­ką ba­ti­ku; two­rzyć wzory na tka­ni­nie przy uży­ciu wosku i farb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batik mrz., batikowanie n.

 przym. batikarski, batikowy

Wiktionary


batikowy

przy­miot­nik od batik; np. tech­ni­ka ba­ti­ko­wa, chust­ki ba­ti­ko­we


SJP.pl


batiuszka

po­tocz­nie:
1. ksiądz pra­wo­sław­ny w Rosji; pop;
2. car ro­syj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. rel. ksiądz pra­wo­sław­ny

 (1.2) pot. hist. car ro­syj­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś nasz ba­tiusz­ka po­bło­go­sła­wił dzie­ci w cerk­wi.

Wiktionary


batkeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bat­ke­nem, do­ty­czą­cy Bat­ke­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Batken mrz.

Wiktionary


batki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majt­ki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. spo­den­ki, ką­pie­lów­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gwara. Co widza two­je­go fatra w doma, to on za­wsze we bat­kach loto.

 (1.2) gwara. Kup se batki, to pój­dy­my na basen.

Wiktionary


batkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Bat­kie­wicz − pol­ski przed­się­bior­ca, ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Łu­kasz Bat­kie­wicz − pol­ski ho­ke­i­sta
  • Marek Bat­kie­wicz − pol­ski ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Mi­chał Bat­kie­wicz − pol­ski rzeź­biarz

Wikipedia


batko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Batko (1933–1997) – bo­ta­nik, mi­ko­log, zo­o­log, al­go­log i fi­lo­zof
  • Li­lia­na Batko-Sonik (ur. 1954) – pol­ska fi­lo­log
  • Ma­rian Batko (1901–1941) – wię­zień Aus­chwitz-Bir­ke­nau, na­u­czy­ciel
  • Roman Batko (ur. 1966) – pol­ski te­o­re­tyk i prak­tyk za­rzą­dza­nia
  • Sta­ni­sław Batko (1891–1928) – pol­ski żoł­nierz
  • Sta­ni­sław Batko (1904–1975) – pol­ski bo­ta­nik i my­ko­log
  • Zbi­gniew Batko (1940–2007) – pol­ski tłu­macz
  • Batko nasz Ban­de­ra, ukra­iń­ska pieśń na­cjo­na­li­stycz­na wy­chwa­la­ją­ca Ste­pa­na Ban­de­rę

Wikipedia


batkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


batman

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej:
1. mod­nie ubra­ny mło­dzie­niec, za­cho­wu­ją­cy się ek­stra­wa­ganc­ko; szpa­ner;
2. za­kon­ni­ca; ping­win


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. po­pu­lar­ny bo­ha­ter fil­mów i ko­mik­sów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. mia­sto w Tur­cji;

 (2.2) geogr. pro­win­cja w Tur­cji;

 (2.3) geogr. rzeka, do­pływ Ty­gry­su;

Wiktionary

Bat­man (jego "alter ego" – Bruce Wayne) – fik­cyj­na po­stać (su­per­bo­ha­ter) znany z licz­nych serii ko­mik­so­wych, wy­da­wa­nych przez DC Co­mics, oraz z róż­nych adap­ta­cji zwią­za­nych z tą po­sta­cią. Po raz pier­wszy po­stać Bat­ma­na po­ja­wi­ła się w cza­so­pi­śmie ko­mik­so­wym "De­tec­ti­ve Co­mics vol.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pio­trek jest wiel­kim fanem ko­mik­sów o Bat­ma­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatmãn, AS: batmãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowiek-nietoperz

Wiktionary


batmaning

za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na przyj­mo­wa­niu w róż­nych miej­scach pozy wi­szą­ce­go nie­to­pe­rza


SJP.pl


batochromia

me­to­da ba­da­nia sub­stan­cji or­ga­nicz­nych, po­le­ga­ją­ca na ob­ser­wa­cji prze­su­nię­cia widma


SJP.pl


batofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed głę­bo­ki­mi miej­sca­mi; lęk głę­bo­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed głę­bo­ko­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cier­pię na ba­to­fo­bię, dla­te­go nigdy nie zszedł­bym na dno oce­a­nu, nawet w łodzi pod­wod­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈfɔbʲja, AS: batofobʹi ̯a

Wiktionary


batog

skó­rza­ny bicz z krót­ką rę­ko­je­ścią; na­haj­ka; nahaj; kań­czug


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mocny bat, bicz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batożenie n.

 czas. batożyć

Wiktionary


batolit

wiel­ka masa skal­na (skała mag­mo­wa - gra­ni­to­wa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. wiel­ka in­truz­ja mag­mo­wa cią­gną­ca się w dół do niez­na­nej głę­bo­ko­ści

Wiktionary

Ba­to­lit — wiel­ka in­truz­ja mag­mo­wa cią­gną­ca się w dół do niez­na­nej głę­bo­ko­ści. Jej górna po­wierzch­nia prze­ci­na skały niez­god­nie z ich war­stwo­wa­niem. W po­sta­ci ba­to­li­tu wy­stę­pu­ją głów­nie gra­ni­ty oraz gra­no­dio­ry­ty, czę­sto za­wie­ra­jąc w sobie wto­pio­ne ka­wał­ki skał z oto­cze­nia in­truz­ji (tzw.

Wikipedia


batologia

1. upor­czy­we pow­ta­rza­nie tych sa­mych słów lub fra­ze­sów;
2. dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem jeżyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nauka o ro­śli­nach z ro­dza­ju jeżyn, ich sy­ste­ma­ty­ce i mor­fo­lo­gii;

 (1.2) książk. upor­czy­we pow­ta­rza­nie wyś­wiech­ta­nych zwro­tów

Wiktionary

Ba­to­lo­gia – dzie­dzi­na nauki (bo­ta­ni­ki) zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem jeżyn ("Rubus L."). Nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów βάτος – je­ży­na, które po­ja­wia się w naz­wach na­u­ko­wych po­dro­dza­jów jeżyn ("Eu­ba­tus", "Ano­plo­ba­tus", "Cha­ma­e­ba­tus", "Ida­e­o­ba­tus, Ma­la­cho­ba­tus"), oraz "logos" (gr. = "słowo, nauka").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Franz Jo­seph Spri­bil­le w la­tach dzie­więć­dzie­sią­tych XIX w. za­czął się spe­cja­li­zo­wać w ba­to­lo­gii, czyli dzia­le bo­ta­ni­ki poś­wię­co­ne­mu je­ży­nom.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. batolog m.

:: przym. batologiczny

Wiktionary


batometr

przy­rząd do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia i do po­bie­ra­nia pró­bek wody z róż­nych głę­bo­ko­ści zbior­ni­ka wod­ne­go; ba­ty­metr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. hy­drol. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia oraz do po­bie­ra­nia pró­bek wody z róż­nych głę­bo­ko­ści zbior­ni­ka wod­ne­go

Wiktionary

Ba­to­metr, ba­ty­metr ( βαθύς – „głę­bo­ki” i μέτρον – „miara”) – przy­rząd po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia oraz po­bie­ra­nia do ana­liz pró­bek wody w stud­niach i ot­wo­rach wiert­ni­czych. Różne ro­dza­je ba­to­me­trów, słu­żą­ce prze­de wszyst­kim do po­bie­ra­nia wody z okre­ślo­nej głę­bo­ko­ści w celu jej ana­li­zy bio­lo­gicz­nej lub che­micz­nej, to m.in. czer­pacz Pa­ta­la­sa, apa­rat Rutt­ne­ra, bu­tel­ka Nan­se­na.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. batymetr

Wiktionary


batometria

ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne pró­bek wody, po­bra­nych na róż­nych głę­bo­ko­ściach za po­mo­cą ba­to­me­tru


SJP.pl


baton

po­dłuż­ny, wąski wyrób cu­kier­ni­czy, zwy­kle w po­le­wie cze­ko­la­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. cuk. nie­wiel­ki po­dłuż­ny ka­wa­łek cze­ko­la­dy, nie­kie­dy z do­dat­ka­mi;

 (1.2) reg-pl|Bia­ły­stok. długa bułka pszen­na

 (1.3) środ. pałka te­le­sko­po­wa

 (1.4) geol. pię­tro (wiek) jury środ­ko­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • baton – w ge­o­lo­gii, pię­tro ju­raj­skie;
  • baton – ro­dzaj sło­dy­czy;
  • baton – pałka te­le­sko­po­wa;
  • baton – pa­łecz­ka ma­żo­ret­ko­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama ku­pi­ła mi baton z kar­me­lem i orze­cha­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɔ̃n, AS: batõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz.

::: zdrobn. batonik m.

 (1.4)

:: przym. batoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bułka wrocławska; reg-pl|Warszawa|bułka paryska.; reg-pl|Łódź|angielka.; reg-pl|Poznań|kawiorek., kawiorka; gw. Śląsk francuz; gw. Kraków weka, sztangla, sztangiel, sztangielka, sztangielek

 (1.3) pałka teleskopowa

Wiktionary


batona

ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów we Wło­szech


SJP.pl


batonik

zdrob­nie­nie od: baton; mały baton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od baton

 (1.2) spoż. cuk. mały baton

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je już pią­te­go ba­to­ni­ka i cią­gle mu mało?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baton mrz.

Wiktionary


batonować

ciąć do­wol­ny ma­te­riał (naj­czę­ściej drew­no), przy­kła­da­jąc ostrze głow­ni do cię­te­go ma­te­ria­łu i ude­rza­jąc w jej grzbiet po­bi­ja­kiem


SJP.pl


batonowy

→ baton


SJP.pl

Patrz:

baton

batoporta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. pły­wa­ją­ca brama do­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku od­ba­la­sto­wa­nia ba­to­por­ta uzy­sku­je pły­wal­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈpɔrta, AS: batoporta

Wiktionary


bator

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Bator – pol­ski praw­nik
  • Igna­cy Bator – pol­ski woj­sko­wy, ci­cho­ciem­ny, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Jo­an­na Bator – pol­ska pi­sar­ka, pu­bli­cyst­ka, fe­lie­to­nist­ka
  • Dam­din Suche Bator – mon­gol­ski do­wód­ca woj­sko­wy i re­wo­lu­cjo­ni­sta

Wikipedia


batoraczka

po­tocz­nie: ab­sol­went­ka szko­ły im. Ste­fa­na Ba­to­re­go


SJP.pl


batorak

po­tocz­nie o ab­sol­wen­cie szko­ły imie­nia Ste­fa­na Ba­to­re­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ab­sol­went szko­ły imie­nia Ste­fa­na Ba­to­re­go

Wiktionary


batoriański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pa­no­wa­nia Ste­fa­na Ba­to­re­go, po­cho­dzą­cy z tych cza­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z cza­sów ba­to­riań­skich po­cho­dzą dwie naj­star­sze pa­no­ra­my War­sza­wy (…)

Wiktionary


batorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


batorowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­to­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie El­bląg
  • Ba­to­ro­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne
  • Ba­to­ro­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Lipka
    • Ba­to­ro­wo – gro­ma­da

Wikipedia


batorski

przy­miot­nik od: Ba­torz


SJP.pl


batory

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­to­ry (dy­na­stia)
  • An­drzej Ba­to­ry
  • Alek­san­der Ba­to­ry
  • Bal­ta­zar Ba­to­ry
  • Elż­bie­ta Ba­to­ry
  • Ga­briel Ba­to­ry
  • Jan Ba­to­ry
  • Józef Ba­to­ry
  • Krzysz­tof Ba­to­ry
  • Ste­fan Ba­to­ry – król Pol­ski
  • Ste­fan Ba­to­ry (wo­je­wo­da sied­mio­grodz­ki)
  • Zyg­munt Ba­to­ry

Wikipedia


batorz

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ba­torz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Ba­torz. Leży nad Porem.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie urzę­dow­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­torz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 918 miesz­kań­ców.

Wikipedia


batorów

osied­le w Szczyt­nej


SJP.pl

Ba­to­rów ( "Frie­drichs­grund") – osied­le w Szczyt­nej, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Szczyt­na.

Wikipedia


batorówka

1. czap­ka bez dasz­ka, ob­szy­ta ba­ran­kiem, uży­wa­na do stro­ju lu­do­we­go; ma­gier­ka;
2. sza­bla zdo­bio­na wi­ze­run­ka­mi Ste­fa­na Ba­to­re­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­to­rów­ka – sza­bla
  • Ba­to­rów­ka – część wsi Kosów w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Ba­to­rów­ka – część wsi Har­bu­to­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Suł­ko­wi­ce
  • Ba­to­rów­ka – wieś w re­jo­nie gro­dzień­skim na Bia­ło­ru­si
  • Ba­to­rów­ka - po­pu­lar­na nazwa daw­ne­go Pa­ła­cu Sa­pie­hów w Grod­nie na Bia­ło­ru­si
  • Chmel­nyć­ke – daw­niej Ba­to­rów­ka, wieś w re­jo­nie ho­ro­chow­skim na Ukra­i­nie
  • Ba­to­rów­ka – sta­cja ko­le­jo­wa na Ba­to­rów­ce, we Lwo­wie, w ob­wo­dzie lwow­skim, na Ukra­i­nie

Wikipedia


batowice

Ba­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Zie­lon­ki.

Wikipedia


batowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­to­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Ba­to­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Batowice nmos.

Wiktionary


batowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­tow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, hra­biow­ska od­mia­na herbu Zęby
  • Alek­san­der Be­ne­dykt Ba­tow­ski (1760–1841) – łow­czy, stol­nik
  • Alek­san­der Kon­stan­ty Ba­tow­ski (1799–1862) – hi­sto­ryk-pu­bli­cy­sta i dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Sta­ni­sław Ba­tow­ski Ka­czor (1866–1946) – ma­larz ba­ta­li­sta
  • Zyg­munt Ba­tow­ski (1876–1944) – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Hen­ryk Ba­tow­ski (1907–1999) – hi­sto­ryk sla­wi­sta
  • Na­ta­lia Ba­tow­ska (1894–1961) – hi­sto­ryk sztu­ki

Wikipedia


batożek

zdrob­nie­nie od: batog


SJP.pl


batożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ude­rza­nie kogoś ba­to­giem, bi­czem, batem lub po­dob­nym na­rzę­dziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mógł pa­trzeć na be­stial­skie ba­to­że­nie nie­wol­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: batožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batog m., batożek m., batożysko n., batożnik m.

 czas. batożyć ndk., wybatożyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biczowanie, chłostanie, smaganie

Wiktionary


batożyca

wie­lo­let­nia, na­ziem­no­pącz­ko­wa ro­śli­na z ro­dzi­ny okol­ni­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; ły­cza­ko­wiec


SJP.pl


batożyć

prze­sta­rza­łe: bić, sma­gać batem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ba­to­żyć)

 (1.1) przest. bić, sma­gać przy uży­ciu ba­to­ga

 (1.2) książk. ata­ko­wać sło­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­to­żył konie aż do krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɔʒɨt͡ɕ, AS: batožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batożenie n., bat mrz., batog mrz., batożnik mos., batożnica ż.

 czas. wybatożyć dk.

Wiktionary


batrach

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ba­tra­cho­wa­tych


SJP.pl

Ba­trach ("Ha­lo­ba­tra­chus di­dac­ty­lus") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ba­tra­cho­wa­tych (Ba­tra­cho­i­di­dae).

Wikipedia


batrachologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o pła­zach;

Wiktionary

Ba­tra­cho­lo­gia (gr. "bátrachos" ‘żaba’, "lógos" ‘nauka’) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pła­zów. Wraz z rep­ti­lio­lo­gią (nauką o ga­dach) two­rzą her­pe­to­lo­gię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pła­za­mi zaj­mu­je się nauka zwana ba­tra­cho­lo­gią, na­to­miast dzie­dzi­na wie­dzy obej­mu­ją­ca płazy i gady to her­pe­to­lo­gia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatraxɔˈlɔɟja, AS: batraχoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batracholog m.

 przym. batrachologiczny

Wiktionary


batrachowate

o ce­chach ba­tra­cho­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Ba­tra­cho­wa­te, ba­tra­chow­co­wa­te (Ba­tra­cho­i­di­dae) – ro­dzi­na ryb w rzę­dzie ba­tra­choksz­tałt­nych (Ba­tra­cho­i­di­for­mes). Niek­tó­re ga­tun­ki są ja­do­wi­te, ich ukłu­cia są bar­dzo bo­les­ne i wy­wo­łu­ją ob­ja­wy za­tru­cia, nie sta­no­wią jed­nak za­gro­że­nia dla życia czło­wie­ka. Ba­tra­cho­wa­te są lo­kal­nie po­ła­wia­ne jako ryby kon­sump­cyj­ne.

Wikipedia


batrachowaty

o ce­chach ba­tra­cho­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


batrachowce

po­drząd ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; ża­bo­ry­by


SJP.pl


batrachowiec

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; ża­bo­ry­ba


SJP.pl


batszeba

Bat­sze­ba (zwana też "Bet­sa­be", ‏בַּת־שֶׁבַע‎; zm. po 970 p.n.e.) – po­stać bi­blij­na, jedna z żon Da­wi­da, króla sta­ro­żyt­ne­go Iz­ra­e­la. We­dług prze­ka­zu bi­blij­ne­go jej pier­wszym mężem był Uriasz He­ty­ta. Gdy zasz­ła w ciążę z Da­wi­dem, do­pro­wa­dził on do śmier­ci Uria­sza, a na­stęp­nie po­ślu­bił wdowę po nim. Z Da­wi­dem Bat­sze­ba miała czte­rech synów – m.in. Sa­lo­mo­na, przysz­łe­go króla.

Wikipedia


battement

[czy­taj: batMĄ] ele­ment tańca ba­le­to­we­go, ruch nogi po­le­ga­ją­cy na jej wy­su­wa­niu w do­wol­nym kie­run­ku i póź­niej­szym do­su­wa­niu


SJP.pl


battista

wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


battle-dress

[czy­taj: betl­dres] ba­tel­dres, batt­le­dress;
1. woj­sko­wy mun­dur po­lo­wy;
2. po­tocz­nie: krót­ka kurt­ka, ro­dzaj wia­trów­ki


SJP.pl


battledress

[czy­taj: betl­dres] ba­tel­dres, batt­le-dress;
1. woj­sko­wy mun­dur po­lo­wy;
2. po­tocz­nie: krót­ka kurt­ka, ro­dzaj wia­trów­ki


SJP.pl


batu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. lp. od: bat (przy­rząd)

 (1.2) D. lp. od: bat (łódź)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Batu – mia­sto w In­do­nez­ji
  • Batu – ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim
  • Batu – góra w Etio­pii
  • Batu - ze­spół ja­skiń w Ma­lez­ji
  • Batu-chan – chan mon­gol­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbatu, AS: batu

Wiktionary


batu-chan

Batu-chan (ur. 1205, zm. 1255) – wład­ca mon­gol­ski, wnuk Czyn­gis-chana, syn Dżo­czie­go, za­ło­ży­ciel Zło­tej Ordy. Na­zy­wa­ny Sajn-cha­nem – Do­brym cha­nem.

Jako swój ułus otrzy­mał w 1227 step ural­sko-ka­spij­ski oraz Cho­rezm.

Wikipedia


batuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ręcz­nik ką­pie­lo­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatux, AS: batuχ

Wiktionary


batumi

sto­li­ca Adża­rii (au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki w Gruz­ji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Gruz­ji, na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Ba­tu­mi ( ბათუმი) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Gruz­ji, na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go, sto­li­ca au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki Adża­rii. Po­ło­żo­ne jest w po­bli­żu gra­ni­cy z Tur­cją. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju (po Tbi­li­si). Ba­tu­mi jest sie­dzi­bą Gru­ziń­skie­go Sądu Kon­sty­tu­cyj­ne­go. W 2023 Ba­tu­mi li­czy­ło 179,1 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­tu­mi jest sto­li­cą au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki Adża­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batumski

Wiktionary


batumski

przy­miot­nik od: Ba­tu­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Ba­tu­mi (mia­stem w Gruz­ji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Gru­ziń­skiej SRS włą­czo­no gu­ber­nie ti­fli­ską (= ty­fli­ską), ba­tum­ską i ku­ta­i­ską, okręg su­chum­ski i część okrę­gu so­cziń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Batumi n.

Wiktionary


batut

przy­rząd gim­na­stycz­ny w po­sta­ci sprę­ży­stej siat­ki, umoż­li­wia­ją­cej skoki po­łą­czo­ne z obro­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sprę­ży­sty ma­te­riał roz­pię­ty na ramie, słu­żą­cy do ska­ka­nia i wy­ko­ny­wa­nia akro­ba­cji;

Wiktionary

Batut (rów­nież tram­po­li­na, w zna­cze­niu sport. od­skocz­nia) – przy­rząd gim­na­stycz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia wy­so­kich sko­ków z akro­ba­cja­mi. Skła­da się z po­zio­mej me­ta­lo­wej ramy i roz­pię­tej na niej na wys. ok. 1 m od po­dło­ża, sprę­ży­stej siat­ki. Wy­ko­rzy­stu­je się go w cyrku, akro­ba­ty­ce spor­to­wej oraz pod­czas szko­leń skocz­ków spa­do­chro­no­wych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) trampolina

Wiktionary


batuta

pa­łecz­ka uży­wa­na przez dy­ry­gen­ta do kie­ro­wa­nia grą or­kie­stry, chóru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pa­łecz­ka dy­ry­gen­ta słu­żą­ca do wyz­na­cza­nia taktu;

Wiktionary

Nie mylić z: Batut (ro­dzaj tram­po­li­ny).

Ta stro­na do­ty­czy pa­łecz­ki dy­ry­gen­ta. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.

Ba­tu­ta (z wło­skie­go "ude­rze­nie", "takt") – cien­ka, wy­dłu­żo­na pa­łecz­ka uży­wa­na przez dy­ry­gen­ta w celu pre­cy­zyj­niej­sze­go, wy­raź­niej­sze­go i su­ge­styw­niej­sze­go wy­ra­ża­nia tempa, me­trum i dy­na­mi­ki ut­wo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) co chwi­la roz­le­gał się trzask ba­tu­ty o pul­pit (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtuta, AS: batuta

Wiktionary


baty

1. kara wy­ko­ny­wa­na za po­mo­cą bata
2. po­tocz­nie o dot­kli­wej po­raż­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kara cie­les­na wy­ko­ny­wa­na za po­mo­cą bata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɨ, AS: baty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłosta

Wiktionary


batybental

dno wód roz­po­ście­ra­ją­ce się na dużej głę­bo­ko­ści


SJP.pl


batybiont

zwie­rzę ży­ją­ce wy­łącz­nie w głę­bi­no­wej i ot­chłan­nej stre­fie mórz, przy­sto­so­wa­ne do wy­so­kie­go ci­śnie­nia


SJP.pl


batycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Ba­tyc­ki (marka sty­li­zo­wa­na na BATYCKI) – pol­ska firma z sie­dzi­bą w Gdań­sku, pro­du­ku­ją­ca ga­lan­te­rię skó­rza­ną i bi­żu­te­rię. Firma pow­sta­ła w 1948 roku w Gdyni, jej za­ło­ży­cie­lem jest po­cho­dzą­cy z przed­wo­jen­ne­go pol­skie­go Lwowa Ta­de­usz Ba­tyc­ki. Od 1997 roku głów­nym pro­jek­tan­tem ko­lek­cji ga­lan­te­rii skó­rza­nej i bi­żu­te­rii domu mody Ba­tyc­ki jest Bo­że­na Ba­tyc­ka.

Wikipedia


batyfotometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w wo­dzie na du­żych głę­bo­ko­ściach


SJP.pl

Ba­ty­fo­to­metr (fo­to­metr ba­ty­ska­fo­wy) – przy­rząd oce­a­no­gra­ficz­ny, od­mia­na fo­to­me­tru do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w wo­dzie, na du­żych głę­bo­ko­ściach.

Ba­ty­fo­to­metr znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w ba­da­niach hy­dro­gra­ficz­nych i bio­lo­gicz­nych.

Zo­stał wy­na­le­zio­ny przez ze­spół na­u­kow­ców i in­ży­nie­rów z fran­cu­skiej woj­sko­wej szko­ły mor­skiej w Brest, ba­da­nia­mi kie­ro­wał Pa­trick Ge­ist­do­er­fer.

Wikipedia


batygraficzny

krzy­wa ba­ty­gra­ficz­na - wy­kres sto­sun­ków głę­bo­ko­ścio­wych wód (je­zior, mórz)


SJP.pl


batymetr

przy­rząd do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia i do po­bie­ra­nia pró­bek wody z róż­nych głę­bo­ko­ści zbior­ni­ka wod­ne­go; ba­to­metr


SJP.pl


batymetria

ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne pró­bek wody, po­bra­nych na róż­nych głę­bo­ko­ściach za po­mo­cą ba­ty­me­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział hy­dro­me­trii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi głę­bo­ko­ści cie­ków i zbior­ni­ków wod­nych;

Wiktionary

Ba­ty­me­tria (gr. "βαθύς" "głę­bo­ki" i "μέτρον" "miara") – dział hy­dro­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi głę­bo­ko­ści cie­ków i zbior­ni­ków wod­nych.

Do wy­ko­ny­wa­nia po­mia­rów sto­su­je się róż­ne­go ro­dza­ju urzą­dze­nia po­mia­ro­we, sondy: ci­śnie­nio­we, aku­stycz­ne i inne. Wy­ni­ki po­mia­rów przed­sta­wia się zaz­wy­czaj na ma­pach ba­ty­me­trycz­nych w po­sta­ci izo­bat–izo­li­nii łą­czą­cych punk­ty o tej samej głę­bo­ko­ści lub w for­mie prze­kro­jów po­przecz­nych lub po­dłuż­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja, AS: batỹmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batymetryczny

Wiktionary


batymetryczny

przy­miot­nik od: ba­ty­me­tria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ty­me­trią, do­ty­czą­cy ba­ty­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batymetria ż.

Wiktionary


batypelagial

ob­szar głę­bi­no­wy ot­war­tych wód mor­skich le­żą­cy po­ni­żej za­się­gu świa­tła sło­necz­ne­go


SJP.pl


batypelagiczny

przy­miot­nik od: ba­ty­pe­la­gial


SJP.pl


batysfera

sta­lo­wa ku­li­sta ka­bi­na ob­ser­wa­cyj­na do ba­da­nia głę­bin mor­skich, opu­szcza­na ze staku na sta­lo­wej linie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. oce­a­nogr. spe­cjal­na, ku­li­sta kap­su­ła uży­wa­na do za­nu­rza­nia się na duże głę­bo­ko­ści w oce­a­nie w ce­lach ba­daw­czych;

Wiktionary

Ba­tys­fe­ra – sta­lo­wa, ku­li­sta kap­su­ła słu­żą­ca do pod­wod­nych ob­ser­wa­cji, opu­szcza­na na linie ze stat­ku, po­zba­wio­na włas­ne­go na­pę­du – pier­wsze urzą­dze­nie do ba­da­nia głę­bin mor­skich, za­stą­pio­ne przez wy­po­sa­żo­ny we włas­ny napęd ba­ty­skaf.

Wikipedia


batyskaf

pod­wod­ny sta­tek do ba­da­nia głę­bin mor­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek pod­wod­ny do badań na du­żych głę­bo­ko­ściach;

Wiktionary

Ba­ty­skaf (gr. βάθος, "bat­hos" – głę­bo­kość i σκάφος, "skap­hos" – sta­tek) – sta­tek pod­wod­ny z włas­nym na­pę­dem przez­na­czo­ny do badań głę­bi­no­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 23 stycz­nia 1960 roku Szwaj­car Jac­qu­es Pic­card i Ame­ry­ka­nin Don Walsh w ba­ty­ska­fie „Triest” zesz­li na samo dno Rowu Ma­riań­skie­go, naj­głęb­sze­go punk­tu na Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɨskaf, AS: batyskaf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batyskafowy

Wiktionary


batyskafowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ty­ska­fem, do­ty­czą­cy ba­ty­ska­fów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batyskaf mrz.

Wiktionary


batyskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. opt. przy­rząd do oglą­da­nia dna wod­ne­go w for­mie roz­sze­rza­ją­cej się ku do­ło­wi tuby z przesz­klo­nym dnem

Wiktionary


batyst

cien­ka, przez­ro­czy­sta tka­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. cien­ka, pra­wie przez­ro­czy­sta tka­ni­na lnia­na, ba­weł­nia­na lub jed­wab­na, o splo­cie płó­cien­nym

Wiktionary

Ba­tyst (fr. "ba­ti­ste") – tka­ni­na o de­li­kat­nej fak­tu­rze, bar­dzo cien­ka i przez­ro­czy­sta. Wy­ko­na­na zaz­wy­czaj z przę­dzy ba­weł­nia­nej, jed­wab­nej lub lnia­nej, tkana splo­tem płó­cien­nym. Zaz­wy­czaj bie­lo­na, nie­kie­dy dru­ko­wa­na.

Wy­ko­rzy­sty­wa­na jako ma­te­riał na bie­liz­nę, lek­kie ubio­ry ko­bie­ce i ich do­dat­ki, oraz do de­ko­ra­cji wnętrz (np. na za­sło­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łożu, usła­nym z całym prze­py­chem ba­ty­stów i haf­tów, (…) le­ża­ła po­stać ko­bie­ca, na wpół już ogar­nię­ta sztyw­no­ścią śmier­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɨst, AS: batyst

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batystowy

 rzecz. batyścik mrz.

Wiktionary


batystacja

sta­cjo­nar­ny ba­ty­skaf, pod­wod­na ka­bi­na słu­żą­ca nur­kom jako punkt za­o­pa­trze­nia, kon­tak­tu itp.


SJP.pl


batystat

ka­bi­na w kształ­cie pio­no­we­go cy­lin­dra, słu­żą­ca do ob­ser­wa­cji pod wodą oraz do kie­ro­wa­nia pra­ca­mi pod­wod­ny­mi


SJP.pl


batystowy

zwią­za­ny z ba­ty­stem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ty­stem, do­ty­czą­cy ba­ty­stu

 (1.2) wy­ko­na­ny z ba­ty­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batyst mrz.

Wiktionary


batytermometr

ter­mo­metr głę­bo­ko­ścio­wy


SJP.pl


batyścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­tyst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batyst m.

Wiktionary


batyżowiecki

przy­miot­nik od: Do­li­na Ba­ty­żo­wiec­ka, Ba­ty­żo­wiec­ki Staw, Ba­ty­żo­wiec­ki Szczyt


SJP.pl


batóg

naz­wi­sko


SJP.pl


batłąch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na bu­tel­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatwɔ̃w̃x, AS: batu̯õũ̯χ

Wiktionary


baublis

Ba­u­blis – około 1000-letni dąb wspom­nia­ny przez Adama Mic­kie­wi­cza w "Panu Ta­de­u­szu", w któ­re­go pniu poeta, fi­lo­log i hi­sto­ryk Dio­ni­zy Pasz­kie­wicz (lit. Dio­ni­zas Poška) za­ło­żył mu­ze­um. Dąb ten rósł w Bor­dziach na Żmu­dzi. Zo­stał ścię­ty w 1812 roku.

Nazwę Ba­u­blis na­da­wa­no na Żmu­dzi sta­rym dębom ota­cza­nym czcią re­li­gij­ną. Wie­rzo­no, że w okre­ślo­ne dni wy­do­by­wał się z nich głos prze­po­wia­da­ją­cy przysz­łość.

Wikipedia


baud

jed­nost­ka po­mia­ro­wa szyb­ko­ści na­da­wa­nia jed­nost­ko­wych im­pul­sów te­le­gra­ficz­nych; bod


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bod () – w te­le­ko­mu­ni­ka­cji i in­for­ma­ty­ce jed­nost­ka szyb­ko­ści trans­mi­sji da­nych.
  • Baud – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Mor­bi­han.

Wikipedia


bauda

jed­nost­ka po­mia­ro­wa szyb­ko­ści na­da­wa­nia jed­nost­ko­wych im­pul­sów te­le­gra­ficz­nych; bod


SJP.pl

Bauda ( Baude) – rzeka w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim.

Bauda pły­nie przez Rów­ni­nę War­miń­ską i ucho­dzi do Za­le­wu Wi­śla­ne­go w oko­li­cach From­bor­ka. Nad Baudą leżą Mły­na­ry.

Wikipedia


baudelaire

[czy­taj: bodLER] naz­wi­sko, m.in. Char­les Pier­re Ba­u­de­la­i­re (1821-1867) - poeta fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Char­les Ba­u­de­la­i­re (ur. 1821, zm. 1867) – fran­cu­ski poeta i kry­tyk, par­na­si­sta za­li­cza­ny do grona tzw. po­e­tów prze­klę­tych
  • Klaus Ba­u­de­la­i­re – fik­cyj­na po­stać z serii ksią­żek Seria Nie­for­tun­nych Zda­rzeń
  • Sło­necz­ko Ba­u­de­la­i­re – fik­cyj­na po­stać z serii ksią­żek Seria Nie­for­tun­nych Zda­rzeń
  • Wio­let­ka Ba­u­de­la­i­re – fik­cyj­na po­stać z serii ksią­żek Seria Nie­for­tun­nych Zda­rzeń

Wikipedia


bauer

po­tocz­nie: bo­ga­ty chłop, zwła­szcza w Niem­czech, za­trud­nia­ją­cy ro­bot­ni­ków; baor (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. bo­ga­ty chłop, zaz­wy­czaj po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań. go­spo­darz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alain Bauer (ur. 1962) – fran­cu­ski praw­nik
  • An­dre­as Bauer (ur. 1964) – nie­miec­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • An­dre­as Frie­drich Bauer (1783–1860) – nie­miec­ki in­ży­nier
  • An­drzej Bauer (1866–1900) – fran­cu­ski fran­cisz­ka­nin, mę­czen­nik, świę­ty ka­to­lic­ki
  • Bruno Bauer (1809–1882) – nie­miec­ki fi­lo­zof
  • Chri­stian Bauer (ur. 1977) – fran­cu­ski sza­chi­sta
  • Chri­sti­na Bauer (ur. 1988) – fran­cu­ska siat­kar­ka
  • Cle­mens Bauer (1899–1984) – nie­miec­ki hi­sto­ryk eko­no­mii
  • Edgar Bauer (1820–1886) – nie­miec­ki fi­lo­zof
  • Edit Bauer (ur. 1946) – sło­wac­ka eko­no­mist­ka, po­li­tyk
  • Erich Bauer (1900–1980) – zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Ernst Bauer (ur. 1928) – ame­ry­kań­ski fizyk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbawɛr, AS: bau̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk bamber, bur, gospodorz

Wiktionary


bauerski

→ bauer [czy­taj: ba­łer­ski]


SJP.pl


bauhaus

Das Sta­at­li­che Ba­u­ha­us We­i­mar, Hochs­chu­le für Ge­stal­tung - nie­miec­ka wyż­sza szko­ła ar­ty­stycz­na, pow­sta­ła w 1919 r., kształ­cą­ca w kie­run­ku no­wo­czes­nej, funk­cjo­nal­nej ar­chi­tek­tu­ry, pla­sty­ki oraz pro­jek­to­wa­nia prze­my­sło­we­go


SJP.pl

Ba­u­ha­us – uczel­nia ar­ty­stycz­no-rze­mieśl­ni­cza pow­sta­ła w We­i­ma­rze z po­łą­cze­nia Aka­de­mii Sztuk Pię­knych i Szko­ły Rze­miosł Ar­ty­stycz­nych w 1919 r., póź­niej od 1925 r. dzia­ła­ją­ca w Des­sau (dziś Des­sau-Roßlau) i w la­tach 1932–1933 w Ber­li­nie. Zo­sta­ła ut­wo­rzo­na przez Wal­te­ra Gro­piu­sa.

Wikipedia


bauhinia

ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych


SJP.pl

Ba­u­hi­nia ("Ba­u­hi­nia") – ro­dzaj obej­mu­ją­cy ponad 300 ga­tun­ków tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae"). Ro­śli­ny te po­cho­dzą z Azji i Afry­ki. Zwy­cza­jo­wa nazwa an­giel­ska "Or­chid tree" jest my­lą­ca, gdyż ro­dzaj ten nie jest spo­krew­nio­ny ze stor­czy­ka­mi.

Wikipedia


baum

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baum bi Günschbrg – szwaj­car­ska nazwa gminy Balm bei Günsberg
  • An­to­ni Baum – pol­ski no­ta­riusz
  • Hen­ning Baum – nie­miec­ki aktor
  • Her­mann Baum – nie­miec­ki ana­tom
  • Józef Baum – pol­ski po­li­tyk
  • L. Frank Baum – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Otto Baum – nie­miec­ki ofi­cer
  • Pa­trick Baum – nie­miec­ki te­ni­si­sta
  • Ro­bert Baum – nie­miec­ki pu­bli­cy­sta
  • Ruth Baum – polka pi­sar­ka
  • Sa­mu­el Baum – pol­ski ar­chi­tekt
  • Szcze­pan Baum – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


baumajster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mistrz bu­dow­la­ny

Wiktionary


bauman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ba­u­man – pol­ski lek­tor, aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i dub­bin­go­wy
  • Er­nest Ba­u­man – pol­ski in­ży­nier, po­do­fi­cer Pułku Jazdy Poz­nań­skiej, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Ja­ni­na Ba­u­man – pol­ska pi­sar­ka
  • Ni­ko­łaj Er­ne­sto­wicz Ba­u­man – ro­syj­ski re­wo­lu­cjo­ni­sta
  • Zyg­munt Ba­u­man – pol­ski so­cjo­log, fi­lo­zof
  • Ba­u­mann

Wikipedia


baumarket

ro­dzaj mar­ke­tu z ar­ty­ku­ła­mi dla domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wiel­ko­po­wierzch­nio­wy sklep z ar­ty­ku­ła­mi bu­dow­la­ny­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈmarkɛt, AS: bau̯market

Wiktionary


baumgart

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­um­gart (lub Ba­um­gar­ten) – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Anna Ba­um­gart – pol­ska ar­tyst­ka wi­zu­al­na, przed­sta­wi­ciel­ka sztu­ki kry­tycz­nej i sztu­ki fe­mi­ni­stycz­nej
  • Iga Ba­um­gart – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Jan Aloj­zy Ba­um­gart – pol­ski bi­blio­te­karz i bi­blio­te­koz­naw­ca
  • Piotr Ba­um­gart-Tur­ko­wiak – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny

Wikipedia


baumkuch

ro­dzaj słod­kie­go cia­sta pie­czo­ne­go w kształ­cie sę­ka­te­go pnia drze­wa; ba­um­ku­chen, ban­kuch, sę­kacz


SJP.pl


baumkuchen

ro­dzaj słod­kie­go cia­sta pie­czo­ne­go w kształ­cie sę­ka­te­go pnia drze­wa; ba­um­kuch, ban­kuch, sę­kacz


SJP.pl

Ba­um­ku­chen – po­cho­dzą­cy z Nie­miec wyrób cu­kier­ni­czy skła­da­ją­cy się z ukła­da­ne­go war­stwa­mi cia­sta pia­sko­we­go pie­czo­ne­go na ot­war­tym ogniu.

Wikipedia


bauns

bo­un­ce;
1. im­pre­zo­wa mu­zy­ka ta­necz­na o żywym brzmie­niu;
2. po­tocz­nie: im­pre­za, zwła­szcza al­ko­ho­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. muz. ta­necz­ny pod­ga­tu­nek hip-hopu, bo­un­ce;

 (1.2) slang. im­pre­zo­wa mu­zy­ka ta­necz­na (nie tylko hip-ho­po­wa)

 (1.3) slang. tań­cze­nie na im­pre­zie (nie tylko hip-ho­po­wej)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. baunsować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bounce

Wiktionary


baunsować

po­tocz­nie: bawić się, tań­czyć pod­czas im­pre­zy; im­pre­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) slang. tań­czyć na im­pre­zie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bauns mrz.

Wiktionary


bauplac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bał­plac.

Wiktionary


baur

naz­wi­sko


SJP.pl


bautzen

[czy­taj: bał­cen] mia­sto w Niem­czech; spo­lo­ni­zo­wa­na forma: Bu­dzi­szyn


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ut­zen (pol. Bu­dzi­szyn) – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Bu­dzi­szyn
  • Ba­ut­zen – po­wiat w nie­miec­kim kraju związ­ko­wym Sak­so­nia
  • Ba­ut­zen – sta­cja ko­le­jo­wa w Bu­dzi­szy­nie, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w Niem­czech
  • (11580) Ba­ut­zen – pla­ne­to­i­da
  • Bu­dzi­szyn

Wikipedia


bav

[czy­taj: baf] skrót od: Bi­bliot­he­ca Apo­sto­li­ca Va­ti­ca­na - Wa­ty­kań­ska Bi­blio­te­ka Apo­stol­ska


SJP.pl


bavette

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie dłu­gich, pła­skich pa­sków, po­dob­ny do ta­glia­tel­le, ale o wy­pu­kłym prze­kro­ju;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. stek wy­ci­na­ny z naj­lep­szej czę­ści łaty wo­ło­wej

Wiktionary

Ba­vet­te – ro­dzaj wło­skie­go ma­ka­ro­nu, po­dob­ne­go do wą­skie­go ta­glia­tel­le (dłu­gie pła­skie wstąż­ki), jed­nak zaz­wy­czaj o prze­kro­ju wy­pu­kłym. Przy­rzą­dza­ny z psze­ni­cy durum i wody. Wy­wo­dzi się z Li­gu­rii, zwła­szcza z Genui. Wy­stę­pu­je prze­de wszyst­kim z so­sa­mi (np. pesto, sosy rybne) jako danie głów­ne ("pa­sta­sciut­ta"). Bywa także do­dat­kiem do ro­so­łu, rza­dziej do owo­ców morza.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ba­vet­te to jeden z moich ulu­bio­nych ste­ków.

Wiktionary


bawar

piwo ba­war­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. piwo ba­war­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pi­li sobie po dwie bu­tel­ki ba­wa­ra na osobę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwonia

Wiktionary


bawarczyk

miesz­ka­niec Ba­wa­rii; Bawar (prze­sta­rza­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­wa­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niem­cem czuł się Au­striak Hit­ler i Ba­war­czyk Himm­ler, ale Ade­na­u­er był ra­czej Na­dreń­czy­kiem (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvart͡ʃɨk, AS: bavarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawaria ż., bawarka ż.

:: fż. Bawarka ż.

 przym. bawarski

Wiktionary


bawaria

kraj związ­ko­wy w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pi­wiar­nia, także po­drzęd­na re­sta­u­ra­cja

Wiktionary

Ba­wa­ria, Wolny Kraj Ba­wa­ria, Wolne Pań­stwo Ba­wa­ria ( Ba­y­ern, Fre­i­sta­at Ba­y­ern) – naj­więk­szy pod wzglę­dem po­wierzch­ni kraj związ­ko­wy Nie­miec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mając taką in­sty­tu­cję, czło­wiek pra­cu­ją­cy nie po­trze­bo­wał­by prze­pła­cać w ba­wa­riach za liche jadło i je­szcze gor­sze trun­ki…

 (1.1) To­wa­rzy­sze zaz­dro­ści­li mu tych łat­wych mi­ło­stek, które słały mu się pod nogi w dzień biały, po dro­dze do ba­wa­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawaria ż., bawarka ż.

Wiktionary


bawarka

her­ba­ta z do­dat­kiem mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. her­ba­ta z mle­kiem;

 (1.2) slang. środ. mot. sa­mo­chód marki BMW

Wiktionary

Ba­war­ka – napój, któ­re­go głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są her­ba­ta i mleko; okre­śla­na też jako her­ba­ta z mle­kiem lub her­ba­ta mlecz­na; przy­go­to­wy­wa­na przez do­da­nie do go­rą­ce­go mleka esen­cji her­ba­cia­nej lub od­wrot­nie przez do­la­nie go­rą­ce­go mleka do esen­cji her­ba­cia­nej, w pro­por­cjach za­leż­nych od in­dy­wi­du­al­nych upo­do­bań, a na­stęp­nie po­sło­dzo­na cu­krem lub mio­dem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przedsz­ko­lu po­da­wa­no nam ba­war­kę.

 (1.1) Niek­tó­re ko­bie­ty uwa­ża­ją, że ba­war­ka pita w okre­sie kar­mie­nia zwięk­sza lak­ta­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvarka, AS: bavarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawaria ż., bawarski mrz., Bawarka ż., Bawaria ż., Bawarczyk m.

 przym. bawarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) herbata z mlekiem

 (1.2) beta, beemka, buma

Wiktionary


bawarski

→ Ba­wa­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Ba­wa­rii, zwią­za­ny z Ba­wa­rią

 (1.2) kulin. wy­ko­na­ny we­dług re­cep­tu­ry ty­po­wej dla kuch­ni ba­war­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. et­no­lekt ba­war­ski (1.1)

Wiktionary

Patrz:

Bawaria

Przykłady

 (1.1) Pi­ja­ni czoł­gi­ści w kącie ry­cze­li na całe gar­dło ba­war­skie pio­sen­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvarsʲci, AS: bavarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawaria ż., Bawar m., Bawarczyk m., Bawarka ż., bawarka ż.

Wiktionary


bawarskość

→ ba­war­ski


SJP.pl

Patrz:

bawarski

baweański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­we­a­nem, do­ty­czą­cy Ba­we­a­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawean mrz.

Wiktionary


bawenit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów;

Wiktionary

Ba­we­nit – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów. Pow­sta­je w dru­zach peg­ma­ty­tów gra­ni­to­i­do­wych, a także ut­wo­rach hy­dro­ter­mal­nych i skar­nach. Jest źró­dłem be­ry­lu. Nazwa tego mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Ba­ve­no.

Mi­ne­ra­ła­mi to­wa­rzy­szą­cy­mi są: albit, fe­na­kit, hel­win, kli­noch­lor, kli­no­zo­i­syt, or­to­klaz, flu­o­ryt, preh­nit, kwarc dymny, stil­bit i ty­ta­nit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­we­nit może być biały, zie­lo­ny, ró­żo­wy lub brą­zo­wy.

Wiktionary


bawet

1. górna część far­tu­cha;
2. w daw­nych stro­jach: spi­cza­ste prze­dłu­że­nie sta­ni­ka


SJP.pl

Bawet, ba­we­cik (fr. "ba­vet­te" – śli­niak) – część wierzch­niej sukni dam­skiej w XVIII wieku, głów­nie uży­wa­na w sukni "à la fran­ca­i­se". Trój­kąt­ny płat tka­ni­ny, ro­dzaj chu­stecz­ki zdo­bio­ny haf­ta­mi, ta­śma­mi, pi­ko­wa­nia­mi, bądź cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ko­kar­da­mi echel­le. Przy­pi­na­ny z przo­du i za­sła­nia­ją­cy gor­set, ostro za­koń­czo­ny na dole.

Wikipedia


bawełna

1. krzew, drze­wo lub ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o to­reb­kach wy­peł­nio­nych licz­ny­mi na­sio­na­mi, na ogół okry­ty­mi dłu­gi­mi jed­no­ko­mór­ko­wy­mi wło­ska­mi, które sta­no­wią za­sad­ni­czy su­ro­wiec włó­kien­ni­czy; ba­weł­ni­ca;
2. włó­kno okry­wa­ją­ce na­sio­na tej ro­śli­ny, słu­żą­ce do wy­ro­bu przę­dzy;
3. przę­dza z włó­kna ba­weł­nia­ne­go; też: tka­ni­na z tej przę­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. krzew upra­wia­ny w ce­lach prze­my­sło­wych, do­star­cza­ją­cy su­row­ca do wy­ro­bów włó­kien­ni­czych;

 (1.2) włók. włó­kno otrzy­ma­ne z ba­weł­ny (1.1);

 (1.3) włók. ro­dzaj ma­te­ria­łu (tka­ni­ny, dzia­ni­ny) otrzy­ma­ne­go z ba­weł­ny (1.1-2), uży­wa­ne­go do pro­duk­cji ubrań i bie­liz­ny (do­mo­wej i oso­bi­stej)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­weł­na (Gos­sy­pium) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych
  • ba­weł­na – włó­kno
  • Ba­weł­na – po­wieść Win­cen­te­go Ko­sia­kie­wi­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­o­ko­ła roz­cią­ga­ły się pola ba­weł­ny.

 (1.2) Ta par­tia ba­weł­ny jest kiep­skiej ja­ko­ści i rwie się w ma­szy­nach tkac­kich.

 (1.3) Ku­pi­łam pię­kną ba­weł­nę na spód­ni­cę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvɛwna, AS: baveu̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełniarstwo n., bawełniarz m., bawełnica ż., bawełniczka ż., bawełnianka ż., bawełniak m.

:: zdrobn. bawełenka ż.

 przym. bawełniany, bawełnisty, bawełniasty, bawełniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bawełniczka

Wiktionary


bawełniak

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


SJP.pl

Ba­weł­niak ("Sig­mo­don") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ba­weł­nia­ków (Sig­mo­don­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae). W pol­skiej li­te­ra­tu­rze zo­o­lo­gicz­nej nazwa „ba­weł­niak” była uży­wa­na dla oz­na­cze­nia ga­tun­ku "Sig­mo­don hi­spi­dus". W wy­da­nej w 2015 roku przez Mu­ze­um i In­sty­tut Zo­o­lo­gii Pol­skiej Aka­de­mii Nauk pu­bli­ka­cji „Pol­skie na­zew­nict­wo ssa­ków świa­ta” ga­tun­ko­wi temu przy­pi­sa­no oz­na­cze­nie ba­weł­niak szcze­ci­nia­sty, re­zer­wu­jąc nazwę „ba­weł­niak” dla ro­dza­ju "Sig­mo­don".

Wikipedia


bawełniano-ceratkowy

zro­bio­ny z ba­weł­ny i ce­rat­ki (np. śli­niak ba­weł­nia­no-ce­rat­ko­wy)


SJP.pl


bawełniano-lniany

wy­ko­na­ny z ba­weł­ny i lnu, np. obrus ba­weł­nia­no-lnia­ny


SJP.pl


bawełnianopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści ba­weł­ny; przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę; ba­weł­no­po­dob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do ba­weł­ny, przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ba­weł­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲɲãnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: baveu̯ʹńãnopodobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawełnopodobny

Wiktionary


bawełniany

zro­bio­ny z ba­weł­ny, zwią­za­ny z ba­weł­ną i jej pro­duk­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ba­weł­ny

 (1.2) zwią­za­ny z ba­weł­ną jako su­row­cem

 (1.3) od­no­szą­cy się do ba­weł­ny jako ro­śli­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna za­ło­ży­ła lekką ba­weł­nia­ną su­kien­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲˈɲãnɨ, AS: baveu̯ʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełna ż., bawełniarz m., bawełnica ż., bawełnianka ż.

Wiktionary


bawełniarski

→ ba­weł­niarz


SJP.pl

Patrz:

bawełniarz

bawełniarz

1. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie prze­my­słu ba­weł­nia­ne­go;
2. pra­cow­nik za­trud­nio­ny w prze­my­śle ba­weł­nia­nym;
3. prze­sta­rza­łe: wła­ści­ciel fa­bry­ki wy­ro­bów ba­weł­nia­nych


SJP.pl


bawełniasty

przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę


SJP.pl


bawełnica

1. krzew, drze­wo lub ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o to­reb­kach wy­peł­nio­nych licz­ny­mi na­sio­na­mi, na ogół okry­ty­mi dłu­gi­mi jed­no­ko­mór­ko­wy­mi wło­ska­mi, które sta­no­wią za­sad­ni­czy su­ro­wiec włó­kien­ni­czy; ba­weł­na;
2. cho­ro­ba za­wo­do­wa osób pra­cu­ją­cych w prze­my­śle włó­kien­ni­czym;
3. mszy­ca, szkod­nik drzew owo­co­wych (głów­nie ja­bło­ni);
4. daw­niej: chust­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gos­sy­pium|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, do­star­cza­ją­cych su­row­ca włó­kien­ni­cze­go (ba­weł­ny);

 (1.2) daw. spód­ni­ca weł­nia­na lub ba­weł­nia­na

 (1.3) daw. chust­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲˈɲit͡sa, AS: baveu̯ʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełna

 przym. bawełniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bawełna

 (1.2) bawełnianka

Wiktionary


bawełniczka

1. prze­sta­rza­łe: ro­bot­ni­ca w fa­bry­ce wy­ro­bów ba­weł­nia­nych;
2. zdrob­nie­nie od: ba­weł­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. nić ba­weł­nia­na; przę­dza ba­weł­nia­na

 (1.2) przest. ro­bot­ni­ca w fa­bry­ce wy­ro­bów ba­weł­nia­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełna ż.

Wiktionary


bawełniczy

daw­niej: ba­weł­nia­ny


SJP.pl


bawełnopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści ba­weł­ny; przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę; ba­weł­nia­no­po­dob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do ba­weł­ny, przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ba­weł­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: baveu̯nopodobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawełnianopodobny

Wiktionary


bawialnia

pokój, w któ­rym przyj­mu­je się gości; salon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. duży pokój przez­na­czo­ny do wspól­ne­go prze­by­wa­nia w nim do­mow­ni­ków oraz do przyj­mo­wa­nia gości, salon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­nie skła­da­ło się z dwóch sy­pial­ni, kuch­ni, ła­zien­ki i ob­szer­nej ba­wial­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvʲjalʲɲa, AS: bavʹi ̯alʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) salon

Wiktionary


bawialność

atrak­cyj­ność za­baw­ki do za­ba­wy


SJP.pl


bawialny

prze­sta­rza­le: pokój ba­wial­ny - izba ba­wial­na, pokój, w któ­rym przyj­mu­je się gości; salon


SJP.pl


bawidamek

żar­to­bli­wie: męż­czyz­na lu­bią­cy za­ba­wiać ko­bie­ty; flir­ciarz, ba­ła­mut, ko­bie­ciarz, po­dry­wacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. lub iron. męż­czyz­na lu­bią­cy ko­bie­ty i nad­ska­ku­ją­cy ko­bie­tom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawienie n.

 czas. rozbawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamutnik, lowelas, czaruś, pies na baby, kobieciarz, lew salonowy, pożeracz niewieścich serc

Wiktionary


bawidamkostwo

rzad­ko: nad­ska­ki­wa­nie ko­bie­tom, za­ba­wia­nie dam


SJP.pl


bawidamski

→ ba­wi­da­mek


SJP.pl

Patrz:

bawidamek

bawidełko

zdrob­nie­nie od: ba­wi­dło


SJP.pl


bawidło

prze­sta­rza­łe: przed­miot słu­żą­cy do za­ba­wy; za­baw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. dziś gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. przed­miot słu­żą­cy do za­ba­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. zabawka

Wiktionary


bawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: bavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., ubaw m., zabawa ż., zabawka ż., bawidko n., bawidamek m.

 czas. rozbawić, bawić ndk., zabawić dk., zabawiać ndk.

 przym. zabawny, zabawowy

 przysł. zabawnie, zabawowo

Wiktionary


bawiludek

po­tocz­nie: osoba za­ba­wia­ją­ca ludzi; we­so­łek, tref­niś, bła­zen


SJP.pl


bawitko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­baw­ka

Wiktionary


bawić

1. do­star­czać komuś lub sobie roz­ryw­ki
2. prze­by­wać gdzieś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zaj­mo­wać kogoś do­star­cza­jąc mu roz­ryw­ki

 (1.2) wpra­wiać w we­so­ły humor

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) przest. prze­by­wać gdzieś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bawić się

 (3.1) spę­dzać czas na roz­ryw­kach

 (3.2) mieć ucie­chę, od­czu­wać ra­dość z po­wo­du ko­miz­mu ja­kiejś sy­tu­a­cji

 (3.3) zaj­mo­wać się czymś zby­tecz­nym, tra­cić czas na coś uwa­ża­ne przez in­nych za zby­tecz­ne, nie­po­trzeb­ne

 (3.4) gw. wię­zien­na kraść

 (3.5) gw. wię­zien­na ona­ni­zo­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bawił gości roz­mo­wą do czasu po­wro­tu go­spo­dy­ni.

 (1.2) Klown bawił nas swo­i­mi wy­stę­pa­mi.

 (2.1) Nie za­ba­wił u nas długo, bo mu­siał je­chać dalej.

 (3.1) Cały dzień się bawił w pia­skow­ni­cy.

 (3.2) Ba­wi­ła się jego po­mył­ka­mi ję­zy­ko­wy­mi.

 (3.3) Chodź już, nie baw się teraz w ro­bie­nie po­rząd­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbavʲit͡ɕ, AS: bavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nabawić się, rozbawiać, zabawiać, rozbawić

 rzecz. zabawkarz mos., bawienie n., zabawka ż., zabawa, bawialnia ż.

 przym. bawialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zajmować, zabawiać

 (1.2) rozbawiać, rozśmieszać, śmieszyć

 (2.1) przebywać, zostać w gościnie

 (3.3) wdawać się

Wiktionary


bawolec

duża an­ty­lo­pa ży­ją­ca w Afry­ce, obec­nie bar­dzo rzad­ko spo­ty­ka­na


SJP.pl

Ba­wo­lec ("Al­ce­lap­hus") – ro­dzaj du­żych ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae), afry­kań­ski ko­pyt­ny opi­sa­ny na­u­ko­wo przez nie­miec­kie­go zo­o­lo­ga Pal­la­sa w 1766. Różni au­to­rzy wy­mie­nia­ją różne licz­by ga­tun­ków, w obrę­bie któ­rych wy­róż­nia się 8 pod­ga­tun­ków.

Wikipedia


bawoli

przy­miot­nik od: bawół


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ba­wo­łu; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ba­wo­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zło­ży­li­śmy się na skó­rach je­le­nich; ro­ze­sła­no przed nami za­miast obru­sa ba­wo­lą skórę, wy­pra­wio­ną jak naj­do­sko­nal­szy sa­fian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvɔlʲi, AS: bavolʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawół m., bawolica ż., bawolątko n.

Wiktionary


bawolica

sa­mi­ca ba­wo­łu


SJP.pl


bawolik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny wi­kła­czo­wa­tych


SJP.pl


bawolski

naz­wi­sko


SJP.pl


bawolątko

cielę ba­wo­łu; ba­wo­lę


SJP.pl


bawolę

cielę ba­wo­łu; ba­wo­ląt­ko


SJP.pl


baworowski

naz­wi­sko, m.in. Wik­tor Ba­wo­row­ski, hra­bia (1826-94), poeta


SJP.pl

Ba­wo­row­ski – pol­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


baworów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­wo­rów – dawna nazwa mia­sta Ba­bo­rów
  • Ba­wo­rów – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
    • Ba­wo­rów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baworowski

Wiktionary


bawoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­vi­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bawół

Wiktionary

Ba­wo­ły (Bo­vi­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae)

Za­miesz­ku­je głów­nie afry­kań­skie sa­wan­ny i az­ja­tyc­kie stepy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­sze osob­ni­ki z po­dro­dzi­ny ba­wo­łów osią­ga­ją do 170 cm wy­so­ko­ści w kłę­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawół mzw.

Wiktionary


bawół

ssak, po­dob­ny do krowy, o du­żych krę­tych ro­gach, ży­ją­cy w sta­nie dzi­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. duże az­ja­tyc­kie i afry­kań­skie ssaki po­dob­ne do bydła;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pot. o czło­wie­ku ocię­ża­łym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­wo­ły – po­dro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­ne z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych
  • Bawół – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ba­wo­łów w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych:
    • bawół afry­kań­ski
    • bawół do­mo­wy
    • arni az­ja­tyc­ki
    • bawół leśny
    • bawół min­dor­ski
  • Bawół I – herb szla­chec­ki
  • Bawół II – herb szla­chec­ki
  • Bawół – dawna wieś pod Kra­ko­wem
  • Bawół – rzeka, do­pływ Mesz­ny, na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej
  • Bawół – rzeka, do­pływ Warty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miej­scach, gdzie trawy nie wy­bu­ja­ły je­szcze zbyt wy­so­ko, nawet gołym okiem można było zo­ba­czyć całe stada an­ty­lop i zebr lub gro­ma­dy słoni i ba­wo­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbavuw, AS: bavuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawolątko n.

:: fż. bawolica ż.

 przym. bawoli

Wiktionary


baxter

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bax­ter – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ja­sper
  • Bax­ter – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Crow Wing
  • Bax­ter – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Put­nam
  • Bax­ter (ang. Bax­ter Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Lac qui Parle
  • hrab­stwo Bax­ter (ang. Bax­ter Co­un­ty) – w sta­nie Ar­kan­sas
  • Ge­or­ge Owen Bax­ter (pse­u­do­nim) – Fre­de­rick Schil­ler Faust (1892–1944) – pi­sarz i dzien­ni­karz ame­ry­kań­ski
  • Gli­ce­riusz Józef Bax­ter (1724-1799) – pijar
  • Step­hen Bax­ter (ur. 1957) – pi­sarz bry­tyj­ski
  • Bax­ter – robot

Wikipedia


bayard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr du Ter­ra­il se­nior de Ba­y­ard – XVI-wiecz­ny fran­cu­ski do­wód­ca woj­sko­wy
  • Hip­po­ly­te Ba­y­ard – fran­cu­ski fo­to­graf i pio­nier fo­to­gra­fii
  • Ba­y­ard – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Guth­rie
  • Ba­y­ard – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Mor­rill
  • Ba­y­ard – mia­sto w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Grant
  • Ba­y­ard – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Grant

Wikipedia


bayer

[czy­taj: bajer] klub spor­to­wy z Le­ver­ku­sen


SJP.pl

Bayer AG – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo che­micz­ne i far­ma­ce­u­tycz­ne za­ło­żo­ne w 1863 roku przez Frie­dri­cha Ba­y­e­ra i. Po­cząt­ko­wo sie­dzi­bą przed­się­bior­stwa było Bar­men (obec­nie Wup­per­tal), a od 1912 jest to Le­ver­ku­sen, po­ło­żo­ne na pół­noc od Ko­lo­nii.

Wikipedia


bayern

[czy­taj: ba­jern] nie­miec­ki klub pił­kar­ski z Mo­na­chium


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­y­ern – nazwa kraju związ­ko­we­go Ba­wa­ria w ję­zy­ku nie­miec­kim
  • Franz von Ba­y­ern – głowa rodu Wit­tels­ba­chów
  • Lu­it­pold Prinz von Ba­y­ern – nie­miec­ki przed­się­bior­ca
  • Ba­y­ern 1 – nie­miec­ka sta­cja ra­dio­wa
  • Ba­y­ern 2 – nie­miec­ka sta­cja ra­dio­wa
  • Ba­y­ern 2 plus – nie­miec­ka sta­cja ra­dio­wa
  • Ba­y­ern 3 – nie­miec­ka sta­cja ra­dio­wa
  • Ba­y­ern plus – nie­miec­ka sta­cja ra­dio­wa
  • Ba­y­ern Hof – były klub pił­kar­ski
  • Ba­y­ern Mo­na­chium – mo­na­chij­ski klub spor­to­wy
  • Ba­y­ern Rund­fahrt – wy­ścig ko­lar­ski
  • SMS Ba­y­ern – nazwa nie­miec­kich okrę­tów

Wikipedia


bayerowski

na­le­żą­cy do Ba­y­e­ra, zwią­za­ny z Ba­y­e­rem, np. aspi­ry­na ba­y­e­row­ska; ba­je­row­ski


SJP.pl


bayesowski

wnio­sko­wa­nie ba­y­e­sow­skie (sta­ty­sty­ka ba­y­e­sow­ska) – me­to­da wnio­sko­wa­nia sta­ty­stycz­ne­go, w któ­rej ko­rzy­sta się z twier­dze­nia Ba­y­e­sa do ak­tu­a­li­zo­wa­nia praw­do­po­do­bień­stwa su­biek­tyw­ne­go hi­po­tez w opar­ciu o do­tych­cza­so­we praw­do­po­do­bień­stwo oraz nowe dane, znaj­du­ją­ca za­sto­so­wa­nie m.in. w in­ży­nie­rii, fi­lo­zo­fii, me­dy­cy­nie, spor­cie, pra­wie, ba­da­niach na­u­ko­wych


SJP.pl


bayreuth

[czy­taj: baj­rojt] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Ba­y­re­uth – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, sie­dzi­ba re­jen­cji Górna Fran­ko­nia, w re­gio­nie Ober­fran­ken-Ost. Sie­dzi­ba po­wia­tu ziem­skie­go "Land­kre­is Ba­y­re­uth", cho­ciaż mia­sto do niego nie na­le­ży. Znane na świe­cie ze wzglę­du na od­by­wa­ją­ce się tam ro­krocz­nie fe­sti­wa­le wa­gne­row­skie. Przez Ba­y­re­uth prze­pły­wa Czer­wo­ny Men. Za­kła­dy prze­my­słu elek­tro­tech­nicz­ne­go, ma­szy­no­we­go, che­micz­ne­go, włó­kien­ni­cze­go, skó­rza­ne­go, por­ce­la­no­we­go, pi­wo­war­skie­go.

Wikipedia


baza

pod­sta­wa cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. głów­ny obiekt woj­sko­wy, z któ­re­go pro­wa­dzo­ne są dzia­ła­nia

 (1.2) pod­sta­wa, fun­da­ment, ogół ele­men­tów istot­nych dla pow­sta­nia i funk­cjo­no­wa­nia lub zro­zu­mie­nia

 (1.3) głów­ny skład­nik

 (1.4) ar­chit. pod­sta­wa ko­lum­ny;

 (1.5) mat. mak­sy­mal­ny zbiór li­nio­wo nie­za­leż­nych wek­to­rów w prze­strze­ni li­nio­wej;

 (1.6) mat. ro­dzi­na zbio­rów ot­war­tych w prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej, poz­wa­la­ją­ca przez su­mo­wa­nie otrzy­mać każdy inny zbiór ot­war­ty;

 (1.7) sport. ro­dzaj stołu do sno­o­ke­ra;

 (1.8) tu­ryst. tym­cza­so­we miej­sce za­miesz­ka­nia na wy­pra­wie tu­ry­stycz­nej

 (1.9) sport. miej­sce ro­zbi­cia na­mio­tów na wy­pra­wie wy­so­ko­gór­skiej

 (1.10) sport. każdy z czte­rech na­roż­ni­ków wew­nętrz­ne­go pola do gry w ba­se­ball

 (1.11) kos­met. pre­pa­rat na­kła­da­ny pod wła­ści­wy kos­me­tyk

 (1.12) sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa, z któ­rej wy­jeż­dża sprzęt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • baza – część ko­lum­ny i in­nych, po­dob­nych kon­struk­cji ar­chi­tek­to­nicz­nych
  • baza – część tran­zy­sto­ra
  • baza – for­ma­cja ana­li­zy tech­nicz­nej
  • baza woj­sko­wa – punkt za­o­pa­trze­nia i sta­cjo­no­wa­nia wojsk, w tym:
    • lą­do­we: ma­te­ria­ło­wo-tech­nicz­na, re­mon­to­wa, ła­do­wa­nia aku­mu­la­to­rów, prze­ła­dun­ko­wa
    • po­wietrz­ne: lot­ni­cza, lot­ni­czo-tech­nicz­na, ra­kie­to­wa
    • wodne: mor­ska, brze­go­wa, ma­ne­wro­wa, pły­wa­ją­ca
  • baza – po­ję­cie z za­kre­su gra­ma­ty­ki ge­ne­ra­tyw­nej
  • baza – po­ję­cie z gry w ba­se­ball
  • baza – po­ję­cie z gry sno­o­ker
  • baza mo­ne­tar­na – po­ję­cie eko­no­micz­ne
  • baza – po­ję­cie z za­kre­su mark­siz­mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ski od­dział sta­cjo­nu­je w bazie w Bag­da­dzie.

 (1.3) Bazą piwa jest jęcz­mień.

 (1.6) Każda prze­strzeń to­po­lo­gicz­na ma bazę – je­że­li τ jest to­po­lo­gią w zbio­rze X, to jest ona rów­nież (try­wial­nie) jej bazą.

 (1.7) We­dług prze­pi­sów sno­o­ke­ro­wych do bazy za­li­cza się także linia bazy.

 (1.8) Za­wsze sta­ra­li­śmy się być w bazie przed za­pad­nię­ciem zmro­ku.

 (1.9) Wy­pra­wa do bazy pod An­na­pur­ną trwa­ła dwa ty­god­nie.

 (1.10) Same bazy są ro­dza­jem twar­dych po­du­szek o dłu­go­ści boku ok. 45 cm (18 cali).

 (1.11) Jako bazę dla kos­me­ty­ków sto­su­je­my pro­po­lis.

 (1.12) Pia­skar­ki wró­ci­ły do bazy na Pa­new­nic­kiej przed po­łud­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaza, AS: baza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazowanie n.

 czas. bazować ndk.

 przym. bazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fort

Wiktionary


bazalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie w re­jo­nie te­o­fi­pol­skim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go, nad rzeką Słucz;

Wiktionary

Ba­za­lia ( Базалія, "Ba­za­li­ja") – osied­le na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie chmiel­nic­kim, w hro­ma­dzie Te­o­fi­pol, nad rzeką Słucz.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bazalijski

Wiktionary


bazalny

1. zwią­za­ny z dolną, przyt­wier­dzo­ną do po­dło­ża czę­ścią ciała ro­śli­ny lub zwie­rzę­cia;
2. w sy­ste­ma­ty­ce: klad ba­zal­ny - najw­cze­śniej­sza gałąź ewo­lu­cyj­na więk­sze­go kladu


SJP.pl


bazalt

mag­mo­wa skała wy­lew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. mag­mo­wa skała wy­lew­na, o prze­waż­nie czar­nej bar­wie;

Wiktionary

Ba­zalt (z gr. "βάσανος" „ka­mień pro­bier­czy” lub "βασικός" „pod­sta­wo­wy, za­sad­ni­czy” od "βάσις" „pod­sta­wa”) – za­sa­do­wa, lita skała wul­ka­nicz­na o struk­tu­rze bar­dzo drob­no­ziar­ni­stej (skry­to­kry­sta­licz­na), afa­ni­to­wej lub por­fi­ro­wej oraz o bar­wie czar­nej, sza­rej, zie­lo­nej lub ciem­no­nie­bie­ska­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­zalt wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest jako ma­te­riał bu­dow­la­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazalt, AS: bazalt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bazaltowy

Wiktionary


bazaltowy

przy­miot­nik od: ba­zalt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­zal­tu, wy­ko­na­ny z ba­zal­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na środ­ku dzie­dziń­ca stał ba­zal­to­wy obe­lisk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazalt m.

Wiktionary


bazaltołom

ka­mie­nio­łom, w któ­rym wy­do­by­wa­ny jest ba­zalt, od­kryw­ko­wa ko­pal­nia ba­zal­tu


SJP.pl


bazan

naz­wi­sko


SJP.pl


bazanit

wy­lew­na skała mag­mo­wa


SJP.pl

Ba­za­nit – wy­lew­na skała mag­mo­wa, oli­wi­no­wa od­mia­na te­fry­tu. Skła­da się głów­nie z pla­gio­kla­zu, ne­fe­li­nu lub le­u­cy­tu, pi­rok­se­nu i oli­wi­nu oraz ak­ce­so­rycz­ne tlen­ki że­la­za i ty­ta­nu jak il­me­nit, ma­gne­tyt, ulvöspinel.

Z wy­glą­du bar­dzo po­dob­ny do ba­zal­tu. W ba­da­niach po­lo­wych obie skały są nie do odróż­nie­nia.

Wikipedia


bazar

1. plac (rza­dziej po­mie­szcze­nie) ze stra­ga­na­mi, bud­ka­mi bę­dą­cy miej­scem sprze­da­ży to­wa­rów róż­ne­go ro­dza­ju; rynek, targ, tar­go­wi­sko;
2. prze­sta­rza­łe: wy­sta­wa po­wią­za­na ze sprze­da­żą; kier­masz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. teren, na któ­rym można hand­lo­wać; plac ze stra­ga­na­mi

 (1.2) stpol. tabor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotr utrzy­my­wał się sprze­da­jąc wa­rzy­wa na ba­za­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazar, AS: bazar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bazarek mrz.

 przym. bazarowy, przybazarowy, wokółbazarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) targ, targowisko, rynek

Wiktionary


bazarek

1. zdrob­nie­nie od: bazar;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­ko­do­wa­ne ko­mu­ni­ka­ty o po­li­ty­ce za­mie­szcza­ne w dniu wy­bo­rów w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych w celu omi­nię­cia ciszy wy­bor­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bazar

Wiktionary

Ba­za­rek – część wsi Du­trów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Te­la­tyn.

W la­tach 1975–1998 Ba­za­rek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

 "Zo­bacz wię­cej w ar­ty­ku­le Te­la­tyn (gmina), w sek­cji Miej­sco­wo­ści."

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szyb­ko obra­ła ziem­nia­ki, a ze skraw­ków mięsa, ku­pio­nych na ba­zar­ku po ob­ni­żo­nej cenie, przy­go­to­wa­ła gu­lasz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazar m.

 przym. bazarkowy, bazarowy, przybazarowy, wokółbazarowy

Wiktionary


bazariada

im­pre­za o cha­rak­te­rze hand­lo­wo-roz­ryw­ko­wym, ro­dzaj kier­ma­szu


SJP.pl


bazarkowy

→ ba­za­rek


SJP.pl

Patrz:

bazarek

bazarowicz

osoba hand­lu­ją­ca na ba­za­rze


SJP.pl

Ba­za­ro­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki uży­wa­ny przez ro­dzi­nę po­cho­dze­nia ta­tar­skie­go.

Wikipedia


bazarowiczka

→ ba­za­ro­wicz


SJP.pl

Patrz:

bazarowicz

bazarowy

przy­miot­nik od: bazar


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­za­rem, wła­ści­wy ba­za­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazar m., bazarek m.

Wiktionary


bazela

naz­wi­sko


SJP.pl


bazger

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. par­tacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ciachrocz, complok, dudra, pyprok; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


bazgracz

po­tocz­nie: osoba baz­grzą­ca, ma­lu­ją­ca albo pi­szą­ca niech­luj­nie lub nie­u­dol­nie; baz­gra­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­sia­da­ją­ca brzyd­ki styl pisma

Wiktionary


bazgranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|baz­grać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bazgrać ndk., bazgrolić ndk., nabazgrać dk.

 rzecz. bazgroły nmos., bazgrota ż., bazgranina ż., bazgracz m., bazgrała m./ż.

Wiktionary


bazgranina

po­tocz­nie: baz­gro­ły, baz­gro­ty;
1. nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo lub ry­su­nek;
2. ma­ło­war­to­ścio­wy utwór li­te­rac­ki lub marny obraz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­sta­ran­ne lub bez­sen­sow­ne pi­sa­nie lub ry­so­wa­nie

 (1.2) efekt baz­gra­ni­ny (1.1); nie­sta­ran­ne lub bez­sen­sow­ne pismo lub ry­su­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazgranie n.

Wiktionary


bazgrać

pisać nie­sta­ran­nie, nie­wy­raź­nie; nie­u­dol­nie ry­so­wać, ma­lo­wać, baz­gro­lić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­baz­grać)

 (1.1) pot. pisać nie­sta­ran­nie i nie­wy­raź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Tak sobie baz­grzę – po­ka­za­ła blok z ge­o­me­trycz­nym de­se­niem.

 (1.1) W ogól­nej sali dla użyt­ku ar­ty­stów i dla zwa­bie­nia pu­blicz­no­ści roz­pię­to sze­ro­kie płót­no, na któ­rym każdy, kto chciał, mógł wy­pi­sy­wać i baz­grać, co mu przysz­ło do głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazɡrat͡ɕ, AS: bazgrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazgracz m., bazgrała m., bazgroły nmos., bazgranie n.

 czas. bazgrolić ndk., nabazgrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazgrolić, gryzmolić, pisać jak kura pazurem

Wiktionary


bazgrała

(r. żeń­ski) po­tocz­nie o ko­bie­cie pi­szą­cej jak kura pa­zu­rem lub ma­lu­ją­cej, pi­su­ją­cej nie­u­dol­nie; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl


bazgrolić

pisać nie­sta­ran­nie, nie­wy­raź­nie; nie­u­dol­nie ry­so­wać, ma­lo­wać, baz­grać


SJP.pl


bazgrota

baz­gra­ni­na;
1. nie­czy­tel­ne pismo; gryz­mo­ły, baz­gro­ły;
2. ma­ło­war­to­ścio­wy utwór li­te­rac­ki


SJP.pl


bazgroty

po­tocz­nie: baz­gra­ni­na;
1. nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo; baz­gro­ły;
2. ma­ło­war­to­ścio­wy utwór li­te­rac­ki lub dzie­ło pla­stycz­ne


SJP.pl


bazgroł

po­tocz­nie: nie­czy­tel­nie na­pi­sa­ny wyraz lub nie­u­dol­ny ry­su­nek; gryz­moł, gryz­mo­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. coś na­pi­sa­ne­go lub na­ry­so­wa­ne­go brzyd­ko, nie­sta­ran­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrót jed­nak bez tre­ści pla­stycz­ny­a­stycz­nej i ide­o­lo­gicz­nej staje się baz­gro­łem.

 (1.1) Kiedy Te­o­do­ra stu­dio­wa­ła z uwagą skrzy­dła nie­to­pe­rza i po­łą­cze­nie po­szcze­gól­nych kości, dr Naga dosz­ła do stro­ny wy­peł­nio­nej jed­nym i tym samym zda­niem „Mikko od­cho­dzi”, z gniew­nym baz­gro­łem u dołu.

 (1.1) Z oso­ba­mi ma­lu­ją­cy­mi nie­wy­bred­ne hasła i ko­lo­ro­we baz­gro­ły pró­bu­je wal­czyć gdań­ska Straż Miej­ska.

 (1.1) Uta­len­to­wa­ny pla­stycz­nie Jo­szua brał cięgi za baz­gra­nie na ich mar­gi­ne­sach. Oba­wia­no się o rozum młod­sze­go Isa­a­ka: któ­reż to dziec­ko spę­dza czas go­dzi­na­mi „pi­sząc”, za­peł­nia baz­gro­ła­mi stro­nę po stro­nie, choć pisać je­szcze nie umie!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hieroglif, gryzmoł

Wiktionary


bazgroły

baz­gra­ni­na;
1. nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo;
2. nie­u­dol­ny ry­su­nek; gryz­moł, gryz­mo­ła, baz­groł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) nie­u­dol­nie wy­ko­na­ny ry­su­nek

 (1.2) nie­czy­tel­ne lub niech­luj­ne pismo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bazˈɡrɔwɨ, AS: bazgrou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazgranie n., bazgrolenie n., nabazgranie n., nabazgrolenie n., pobazgranie n., pobazgrolenie n., nabazgranie n., nabazgrolenie n.

:: zdrobn. bazgrołki nmos.

 czas. bazgrać ndk., bazgrolić ndk., nabazgrać dk., nabazgrolić dk., pobazgrać dk., pobazgrolić dk., nabazgrać dk., nabazgrolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryzmoły

Wiktionary


bazia

kwia­to­stan ro­ślin z ro­dzi­ny kot­ko­wych; także po­tocz­nie, czę­ściej w lm: ga­łąz­ka z tym kwia­to­sta­nem; kotka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. kwia­to­stan niek­tó­rych ro­ślin drze­wia­stych w kształ­cie wiot­kie­go kłosa

 (1.2) pot. ga­łąz­ka wierz­by ob­sy­pa­na ba­zia­mi (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drze­wo ob­sy­pa­ne było pię­kny­mi ba­zia­mi.

 (1.2) Mama przy­nio­sła bazie i wsta­wi­ła je do wa­zo­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʑa, AS: baźa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotka

 (1.2) kotki

Wiktionary


baziak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Ba­ziak (1890–1962) – ar­cy­bi­skup
  • Jo­lan­ta Ba­ziak (1956) – po­et­ka pol­ska

Wikipedia


baziczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. bazia

Wiktionary


baziowaty

ja­dło­szyn ba­zio­wa­ty - drze­wo z ro­dzi­ny czuł­ko­wa­tych cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się gęstą ko­ro­ną oraz drob­ny­mi kwia­ta­mi


SJP.pl


bazodanowiec

osoba ob­słu­gu­ją­ca bazy da­nych


SJP.pl


bazodanowy

zwią­za­ny z bazą da­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z bazą da­nych, do­ty­czą­cy bazy da­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baza danych ż.

Wiktionary


bazofil

ro­dzaj bia­łe­go ciał­ka krwi, od­po­wie­dzial­ne­go za pow­sta­wa­nie aler­gii; gra­nu­lo­cyt za­sa­do­chłon­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm za­sa­do­lub­ny

 (1.2) biol. mor­fo­tycz­ne skład­ni­ki krwi z grupy le­u­ko­cy­tów, któ­rych cy­to­plaz­ma za­wie­ra ziar­ni­sto­ści bar­wią­ce się barw­ni­ka­mi za­sa­do­wy­mi na kolor nie­bie­ski;

Wiktionary

Ba­zo­fi­le, gra­nu­lo­cy­ty za­sa­do­chłon­ne – mor­fo­tycz­ne skład­ni­ki krwi z grupy le­u­ko­cy­tów (bia­łych krwi­nek), któ­rych cy­to­plaz­ma za­wie­ra ziar­ni­sto­ści bar­wią­ce się barw­ni­ka­mi za­sa­do­wy­mi na kolor nie­bie­ski. Ko­mór­ki te mają około 10 μm śred­ni­cy, ku­li­sty kształt oraz wy­dłu­żo­ne jądro z dwoma lub wię­cej prze­wę­że­nia­mi (jądro seg­men­to­wa­ne).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bazyfil

 (1.2) granulocyty zasadochłonne

Wiktionary


bazofilia

obec­ność we krwi nad­mier­nej licz­by gra­nu­lo­cy­tów za­sa­do­chłon­nych, bę­dą­ca jed­nym z ob­ja­wów bia­łacz­ki


SJP.pl

Ba­zo­fi­lia – zwięk­sze­nie licz­by ba­zo­fi­lów w roz­ma­zie krwi po­wy­żej 300/μl.

Do ba­zo­fi­lii może do­cho­dzić w na­stę­pu­ją­cych cho­ro­bach:

Wikipedia


bazooka

[czy­taj: ba­zu­ka] typ pan­ce­rzow­ni­cy strze­la­ją­cej po­ci­ska­mi ra­kie­to­wy­mi, uży­wa­ny przez pie­cho­tę ame­ry­kań­ską pod­czas II wojny świa­to­wej; ba­zu­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ame­ry­kań­ska ręcz­na wy­rzut­nia nie­kie­ro­wa­nych prze­ciw­pan­cer­nych po­ci­sków ra­kie­to­wych;

 (1.2) pot. wojsk. gra­nat­nik prze­ciw­pan­cer­ny

Wiktionary

Ba­zo­o­ka – po­tocz­na nazwa ame­ry­kań­skiej ręcz­nej wy­rzut­ni nie­kie­ro­wa­nych prze­ciw­pan­cer­nych po­ci­sków ra­kie­to­wych z gło­wi­cą ku­mu­la­cyj­ną. Gra­nat­nik prze­ciw­pan­cer­ny sto­so­wa­ny przez woj­ska ame­ry­kań­skie i na uz­bro­je­niu armii ame­ry­kań­skiej do lat sześć­dzie­sią­tych XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strzel w ten czołg z ba­zo­o­ki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzuka, AS: bazuka

Wiktionary


bazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­zo­wać.

Wiktionary

Ba­zo­wa­nie – ko­rzy­sta­nie przez związ­ki ope­ra­cyj­ne z sy­ste­mu bez za­o­pa­try­wa­nia oraz urzą­dzeń ty­ło­wych przez­na­czo­nych do ma­te­ria­ło­we­go, tech­nicz­ne­go i me­dycz­ne­go za­bez­pie­cze­nia dzia­łań bo­jo­wych wojsk lub ope­ra­cji bo­jo­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbazɔˈvãɲɛ, AS: bazovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bazować

 rzecz. baza ż.

 przym. bazowy

Wiktionary


bazować

1. przyj­mo­wać coś za po­sta­wę, opie­rać się na czymś;
2. śro­do­wi­sko­wo: mieć gdzieś bazę; sta­cjo­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) opie­rać się na czymś, mieć coś za pod­sta­wę

 (1.2) wojsk. mieć gdzieś bazę, sta­cjo­no­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wym pro­ble­mem dla trans­la­to­rów ba­zu­ją­cych na słow­ni­kach są ję­zy­ki wy­ko­rzy­stu­ją­ce zapis fo­ne­tycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɔvat͡ɕ, AS: bazovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przebazować

 rzecz. baza ż., bazowanie n.

 przym. bazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polegać

 (1.2) stacjonować

Wiktionary


bazowy

zwią­za­ny z bazą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do bazy (pod­sta­wy), zwią­za­ny z bazą (pod­sta­wą)

 (1.2) od­no­szą­cy się do bazy (oś­rod­ka), zwią­za­ny z bazą (oś­rod­kiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku firma sprze­da­wa­ła pod­sta­wo­we pro­duk­ty, tzw. ba­zo­we, jak: mąka, cu­kier i kon­ser­wy.

 (1.1) Sa­mo­chód, po­mi­mo pla­so­wa­nie­a­so­wa­nia w niż­szym seg­men­cie, ma taki sam roz­staw osi, jak ba­zo­wy sedan.

 (1.2) Na­szym lot­ni­skiem ba­zo­wym są Py­rzo­wi­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baza ż., bazowanie n.

 czas. bazować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elementarny, fundamentalny, główny, podstawowy

Wiktionary


bazuka

typ pan­ce­rzow­ni­cy strze­la­ją­cej po­ci­ska­mi ra­kie­to­wy­mi, uży­wa­ny przez pie­cho­tę ame­ry­kań­ską pod­czas II wojny świa­to­wej; ba­zo­o­ka


SJP.pl


bazuna

ka­szub­ski in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do li­gaw­ki i trom­bi­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. etn. in­stru­ment mu­zycz­ny o kształ­cie dłu­giej trąby; po­dob­ny do li­gaw­ki i trom­bi­ty; wy­stę­pu­je na Ka­szu­bach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ba­zu­na – pol­ski in­stru­ment lu­do­wy, po­dob­ny do li­gaw­ki
  • Ba­zu­na – prze­gląd pio­sen­ki stu­denc­kiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈzũna, AS: bazũna

Wiktionary


bazunia

zdrob­nia­le: baza


SJP.pl


bazydiospor

ko­mór­ka słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się grzy­bów z klasy pod­staw­cza­ków; za­rod­nik pod­staw­ko­wy


SJP.pl


bazydiospora

ko­mór­ka o po­je­dyn­czym ze­sta­wie chro­mo­so­mów słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się niek­tó­rych grzy­bów; za­rod­nik pod­staw­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ro­dzaj za­rod­ni­ka wyt­wa­rza­ny przez grzy­by z gro­ma­dy pod­staw­cza­ków;

Wiktionary

Ba­zy­dio­spo­ra, za­rod­nik pod­staw­ko­wy ( ba­si­dio­spo­ra) – ro­dzaj za­rod­ni­ka wyt­wa­rza­ny przez grzy­by z gro­ma­dy pod­staw­cza­ków ("Ba­si­dio­my­co­ta"). Pow­sta­je w wy­ni­ku me­jo­zy, na­le­ży więc do grupy me­jo­spor.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbazɨdʲjɔˈspɔra, AS: bazydʹi ̯ospora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. askospora, chlamydospora, egzospora, mejospora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarodnik podstawkowy

Wiktionary


bazydium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mykol. wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka za­rod­ni­kot­wór­cza obec­na w hy­me­nium u grzy­bów pod­staw­cza­ków, na któ­rej zew­nętrz­nej po­wierzch­ni pow­sta­ją za­rod­ni­ki płcio­we (ba­zy­dio­spo­ry)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawka

Wiktionary


bazyl

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


bazylea

Ba­zy­le­ja;
1. kan­ton w Szwaj­ca­rii;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. urb. mia­sto w Szwaj­ca­rii;

 (1.2) hist. geogr. adm. dawny kan­ton w pół­noc­no-za­chod­niej Szwaj­ca­rii;

Wiktionary

Ba­zy­lea ( Basel, Bâle, / Ba­si­lea, Ba­si­lia) – mia­sto i gmina w Szwaj­ca­rii u styku gra­nic trzech państw: Szwaj­ca­rii, Nie­miec i Fran­cji, nad rzeką Ren, u uj­ścia rzek Birs i Wiese. Mia­sto Ba­zy­lea two­rzy razem z gmi­na­mi Rie­hen i Bet­tin­gen kan­ton Ba­zy­lea-Mia­sto, któ­re­go jest sie­dzi­bą ad­mi­ni­stra­cyj­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­zy­lea jest po Zu­ry­chu i Ge­ne­wie trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem Szwaj­ca­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlɛa, AS: bazylea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylianin mos., Bazylea-Okręg, bazylejczyk mos., bazylejka ż.

 przym. bazylejski

Wiktionary


bazylea-miasto

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kan­ton szwaj­car­ski pow­sta­ły z po­dzia­łu daw­ne­go kan­to­nu Ba­zy­lea;

Wiktionary

Ba­zy­lea-Mia­sto (niem. "Basel-Stadt") – najm­niej­szy pod wzglę­dem po­wierzch­ni kan­ton w Szwaj­ca­rii, jeden z 26. Leży w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści kraju, w do­li­nie Renu przy gra­ni­cy z Niem­ca­mi i Fran­cją. Sie­dzi­bą kan­to­nu jest mia­sto Ba­zy­lea "(Basel)". Kan­ton ten jest daw­nym pół­kan­to­nem, co oz­na­cza, że do Rady Stanu de­le­gu­je tylko jed­ne­go przed­sta­wi­cie­la. Kan­ton pow­stał w 1833 roku z po­dzia­łu kan­to­nu Ba­zy­lea, który przy­stą­pił do Kon­fe­de­ra­cji Szwaj­car­skiej w 1501 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bazylea-Okręg

Wiktionary


bazylea-okręg

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kan­ton szwaj­car­ski, pow­sta­ły z po­dzia­łu daw­ne­go kan­to­nu Ba­zy­lea;

Wiktionary

Ba­zy­lea-Okręg (niem. "Basel-Lands­chaft", po­tocz­nie też "Ba­sel­biet", "Ba­sel­land") – jeden z kan­to­nów w Szwaj­ca­rii. Obec­ne jego te­re­ny przy­łą­czo­ne zo­sta­ły do Szwaj­ca­rii w 1501 r., a sam kan­ton (okre­śla­ny też mia­nem pół­kan­to­nu) pow­stał w roku 1833, kiedy to wiej­skie gminy opie­ra­jąc się do­mi­na­cji mia­sta Ba­zy­lei od­dzie­li­ły się od kan­to­nu Ba­zy­lea. Naj­wyż­szym szczy­tem kan­to­nu jest o wy­so­ko­ści 1169 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą kan­to­nu Ba­zy­lea-Okręg jest mia­sto Lie­stal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlɛa ˈɔkrɛ̃ŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea, Bazylea-Miasto

Wiktionary


bazyleja

Ba­zy­lea;
1. kan­ton w Szwaj­ca­rii;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


SJP.pl


bazylejczyk

miesz­ka­niec Ba­zy­lei (mia­sta w Szwaj­ca­rii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­zy­lei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­tro­nem szko­ły wy­bra­no za­słu­żo­ne­go ba­zy­lej­czy­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea ż.

:: fż. bazylejka ż.

 przym. bazylejski

Wiktionary


bazylejka

miesz­kan­ka Ba­zy­lei (mia­sta w Szwaj­ca­rii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­zy­lei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na raut przysz­ły zacne ba­zy­lej­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea ż.

:: fm. bazylejczyk mos.

 przym. bazylejski

Wiktionary


bazylejski

przy­miot­nik od: Ba­zy­le­ja, Ba­zy­lea


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­zy­leą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mot­ny syn miał dwa­dzie­ścia lat, był stu­den­tem uni­wer­sy­te­tu ba­zy­lej­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea ż., bazylejczyk mos., bazylejka ż.

Wiktionary


bazylek

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych, sto­so­wa­na w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym i przy pro­duk­cji li­kie­rów; oży­wo­nia


SJP.pl


bazyleus

ba­si­le­us;
1. tytuł mo­nar­chy pań­stwa bi­zan­tyj­skie­go
2. jeden z trzech zwierzch­nich ar­chon­tów w sta­ro­żyt­nych Ate­nach ma­ją­cy pie­czę nad spra­wa­mi re­li­gij­ny­mi


SJP.pl


bazylewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ba­zy­le­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki, na­da­ny w za­bo­rze au­striac­kim.

Wikipedia


bazyli

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ba­zy­li – imię mę­skie po­cho­dze­nia póź­no­grec­kie­go. Po­cho­dzi ono od przy­miot­ni­ka „kró­lew­ski, ce­sar­ski” ("basíleios", od II wieku wy­ma­wia­ne "basílios"), od rze­czow­ni­ka "ba­si­le­us" – „król, wódz, ce­sarz”. Jego formą obocz­ną jest Ba­zy­liusz, a żeń­skim od­po­wied­ni­kiem – Ba­zy­la.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲi, AS: bazylʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

Wiktionary


bazylia

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny war­go­wych o wy­ko­rzy­sty­wa­nych ku­li­nar­nie aro­ma­tycz­nych li­ściach;
2. przy­pra­wa ku­chen­na z su­szo­nych liści tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oci­mum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ba­zy­lia (1.1);

 (1.3) kulin. li­ście ba­zy­lii (1.2) o in­ten­syw­nym za­pa­chu, uży­wa­ne jako przy­pra­wa świe­ża lub su­szo­na

Wiktionary

Ba­zy­lia ("Oci­mum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Na­le­ży do niego 65 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, przy czym cen­trum zróż­ni­co­wa­nia ga­tun­ko­we­go sta­no­wi Afry­ka. Sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na jako ga­tu­nek upra­wia­ny i in­tro­du­ko­wa­ny, także w stre­fie umiar­ko­wa­nej jest ba­zy­lia po­spo­li­ta "O. ba­si­li­cum", upra­wia­na także w Pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Uwiel­biam pizzę z moz­za­rel­lą i ba­zy­lią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲja, AS: bazylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylika ż., Bazyli m., Bazylia ż., bazylisa ż., bazyliszek m.

 przym. bazyliowaty, bazyliowy, bazylikowy, bazyliszkowy

Wiktionary


bazylianie

w Ko­ście­le wschod­nim: zakon męski opar­ty na re­gu­le Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, zre­for­mo­wa­ny przez pa­pie­ża Leona XIII


SJP.pl

Ba­zy­lia­nie (łac.: "Ordo Sanc­ti Ba­si­lii Magni", skrót: OSBM) – sze­reg zgro­ma­dzeń za­kon­nych, wy­wo­dzą­cych swój ro­do­wód od św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, któ­re­go "Pisma Asce­tycz­ne" leżą u pod­staw kon­sty­tu­cji kon­gre­ga­cji. Ist­nie­je kilka for­ma­cji ba­zy­liań­skich. W ponad ty­siąc­let­niej hi­sto­rii życie za­kon­ni­ków ba­zy­liań­skich ule­ga­ło mo­dy­fi­ka­cjom. Do naj­bar­dziej zna­nych re­for­ma­to­rów na­le­żą św. Te­o­dor Stu­dy­ta, św. Te­o­doz­jusz Pie­czer­ski, św. Jo­za­fat Kun­ce­wicz, Józef We­la­min Rut­ski.

Wikipedia


bazylianin

czło­nek za­ko­nu opar­te­go na re­gu­le św. Ba­zy­le­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z jed­ne­go z kilku zgro­ma­dzeń ka­to­lic­kich i pra­wo­sław­nych, które wy­wo­dzą swój ro­do­wód od św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazyli m., bazyliszek m., bazylissa ż., Bazylissa ż., Bazylisa ż., bazylika ż., Bazylea ż.

:: fż. bazylianka ż.

 przym. bazyliański

Wiktionary


bazylianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Sio­stry Za­ko­nu Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. bazylianin

Wiktionary


bazylianki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Sio­stry Za­ko­nu Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go


SJP.pl

Zo­bacz też: Ba­zy­lia­nie.

Ba­zy­lian­ki (Sio­stry Za­ko­nu Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go – Ordo Sanc­ti Ba­si­lii Magni, OSBM) – żeń­ski zakon obrząd­ku bi­zan­tyj­sko-ukra­iń­skie­go.

Tra­dy­cja życia za­kon­ne­go ba­zy­lia­nek sięga IV w., kiedy św. Ma­kry­na, sio­stra św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, do­sto­so­wa­ła za­sa­dy życia w mę­skiej wspól­no­cie za­kon­nej do re­gu­ły życia mo­na­stycz­ne­go ko­biet.

Wikipedia


bazyliański

zwią­za­ny z ba­zy­lia­ni­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kośc. zwią­za­ny z ba­zy­lia­na­mi, do­ty­czą­cy ba­zy­lia­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylianin mos.

Wiktionary


bazylid

imię mę­skie


SJP.pl


bazylika

1. wie­lo­na­wo­wy ko­ściół chrze­ści­jań­ski zbu­do­wa­ny na pla­nie pro­sto­ką­ta
2. tytuł na­da­wa­ny przez pa­pie­ża niek­tó­rym ko­ścio­łom; ko­ściół ma­ją­cy ten tytuł
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: hala są­do­wo-tar­go­wa na forum lub duża sala w pa­ła­cu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. typ ko­ścio­ła wie­lo­na­wo­we­go, z nawą głów­ną wyż­szą od bocz­nych i okna­mi umie­szczo­ny­mi ponad ich za­da­sze­niem (w odróż­nie­niu od ko­ścio­ła ha­lo­we­go);

 (1.2) rel. tytuł na­da­wa­ny przez pa­pie­ża niek­tó­rym ko­ścio­łom

 (1.5) hist. hala są­do­wa i tar­go­wa na rzym­skim forum

 (1.6) hist. duża sala w pa­ła­cach rzym­skich

Wiktionary

Ba­zy­li­ka – współ­cze­śnie tą nazwą naj­czę­ściej okre­śla się chrze­ści­jań­ską świą­ty­nię wie­lo­na­wo­wą (nie­za­leż­nie od peł­nio­nych funk­cji ka­no­nicz­nych) z nawą głów­ną wyż­szą od naw bocz­nych, po­sia­da­ją­cą okna ponad da­cha­mi naw bocz­nych (w odróż­nie­niu od ko­ścio­ła ha­lo­we­go). Ko­ściół z nawą głów­ną wyż­szą od naw bocz­nych, lecz bez okien to pse­u­do­ba­zy­li­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta ba­zy­li­ka za­cho­wu­je in­te­re­su­ją­ce po­zo­sta­ło­ści z cza­sów re­ne­san­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲika, AS: bazylʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

 przym. bazylikalny

Wiktionary


bazylikalny

zwią­za­ny z ba­zy­li­ką, wła­ści­wy ba­zy­li­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­zy­li­ką; wła­ści­wy ba­zy­li­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylika ż.

Wiktionary


bazyliki

ko­dy­fi­ka­cja prawa bi­zan­tyń­skie­go opra­co­wa­na w IX w. przez Leona VI (syna Ba­zy­le­go I), ma­ją­ca za­stą­pić ko­deks Ju­sty­nia­na


SJP.pl


bazylikowy

→ ba­zy­li­ka (bu­dow­la)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­zy­li­ką

 (1.2) bę­dą­cy ba­zy­li­ką lub ma­ją­cy cechy ba­zy­li­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylia ż.

Wiktionary


bazylion

po­tocz­nie: ogrom­na licz­ba; zy­lion, pier­dy­lion, pier­dy­liard


SJP.pl


bazyliowaty

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy ba­zy­lię, ma­ją­cy cechy ba­zy­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylia

 przym. bazyliowy

Wiktionary


bazyliowy

→ ba­zy­lia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ba­zy­lię

Wiktionary

Patrz:

bazylia

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., bazylia ż.

 przym. bazyliowaty

Wiktionary


bazylisa

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. kró­lo­wa w kon­tek­ście kró­lestw grec­kich lub ce­sa­rzo­wa w kon­tek­ście Ce­sar­stwa Bi­zan­tyj­skie­go

Wiktionary

Ba­zy­li­sa – imię żeń­skie po­cho­dzą­ce od wy­ra­zu po­spo­li­te­go βασίλισσα – „żona ba­si­le­u­sa, kró­lo­wa, ce­sa­rzo­wa”.

Ba­zy­li­sa imie­ni­ny ob­cho­dzi 15 kwiet­nia i 3 wrze­śnia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bazylianin m., bazylianka ż., Bazylisa ż., basileus m., bazyleus m., Bazyli m., bazylika ż., bazyliszek m., bazylia ż.

 przym. bazylikowy, bazyleusowy, bazyliszkowy, Bazylowy, bazyliowy

Wiktionary


bazylissa

tytuł ce­sa­rzo­wych i ce­sa­rzó­wien bi­zan­tyj­skich; ba­si­lis­sa


SJP.pl


bazyliszek

1. po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska ja­szczur­ka tro­pi­kal­na;
2. stwór wy­stę­pu­ją­cy w baj­kach, ma­ją­cy wła­ści­wość za­bi­ja­nia wzro­kiem i od­de­chem;
3. prze­no­śnie: czło­wiek pod­stęp­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. stwór wy­stę­pu­ją­cy w le­gen­dach, przed­sta­wia­ny jako kogut o ża­bich oczach i ogo­nie węża, za­bi­ja­ją­cy wzro­kiem i od­de­chem;

 (1.2) herp. ro­dzaj ja­szczu­rek tro­pi­kal­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. czło­wiek pod­stęp­ny, prze­wrot­ny, zło­śli­wy, nie­szcze­ry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) hist. wojsk. ro­dzaj cięż­kie­go dzia­ła oblęż­ni­cze­go o dłu­giej lufie, od­le­wa­ne­go z brązu, uży­wa­ne­go w XV–XVI wieku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • św. Ba­zy­li­szek – mę­czen­nik chrze­ści­jań­ski, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go
  • ba­zy­li­szek – stwo­rze­nie mi­tycz­ne
  • ba­zy­lisz­ki – ro­dzaj ja­szczu­rek
  • ba­zy­li­szek – dzia­ło XVI-wiecz­ne
  • Ba­zy­li­szek (fr. L’Imprécateur) – po­wieść René-Vic­to­ra Pil­hes’a
  • Ba­zy­li­szek (ang. Ba­si­liks) – po­wieść Gra­ha­ma Ma­ster­to­na
  • Ba­zy­li­szek – po­wieść To­ma­sza Ko­nat­kow­skie­go
  • Le­gen­da o war­szaw­skim Ba­zy­lisz­ku – ksią­żecz­ka Wandy Cho­tom­skiej
  • Ba­zy­li­szek Roko – ek­spe­ry­ment my­ślo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udało się pew­ne­mu od­waż­ne­mu ry­ce­rzo­wi do­nieść lu­stro tak bli­sko ba­zy­lisz­ka, że ten zo­ba­czył włas­ne od­bi­cie.

 (1.1) Oto, ani mniej, ani wię­cej, tylko stwór naj­nie­bez­piecz­niej­szy i najsz­kod­li­wszy na ziemi, który się zwie: ba­zy­li­szek.

 (1.2) Ba­zy­li­szek po­tra­fi wstrzy­mać od­dech pod wodą na 30 minut!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlʲiʃɛk, AS: bazylʹišek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

 przym. bazyliszkowy, bazyliszkowaty

Wiktionary


bazyliszkowaty

po­dob­ny do ba­zy­lisz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ornit. przy­po­mi­na­ją­cy ba­zy­lisz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazyliszek mzw.

Wiktionary


bazyliszkowy

przy­miot­nik od: ba­zy­li­szek


SJP.pl


bazyliusz

imię mę­skie


SJP.pl


bazylozaur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­si­lo­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj pra­wa­le­nia ży­ją­ce­go w eo­ce­nie;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ba­zy­lo­za­ur (1.1)

Wiktionary

Ba­zy­lo­za­ur ("Ba­si­lo­sa­u­rus") – wy­mar­ły ro­dzaj pra­wa­le­nia z ro­dzi­ny Ba­si­lo­sa­u­ri­dae ży­ją­ce­go w eo­ce­nie, od 40 do 34 mi­lio­nów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ska­mie­nia­ło­ści ba­zy­lo­za­u­ra po­wszech­nie znaj­do­wa­ne były już w XIX wieku w Lu­iz­ja­nie i Ala­ba­mie przez oko­licz­nych miesz­kań­ców, któ­rzy wy­ko­rzy­sty­wa­li je mię­dzy in­ny­mi jako meble.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeuglodon

Wiktionary


bazyluk

naz­wi­sko


SJP.pl


bazyt

za­sa­do­wa skała mag­mo­wa


SJP.pl


bazytonia

roz­wój pędów ro­ślin ziel­nych i krze­wów, po­le­ga­ją­cy na wzro­ście pędów z pąków bocz­nych, u pod­sta­wy pędu głów­ne­go


SJP.pl


bać

bać się:
a) od­czu­wać lęk, strach;
b) być nie­spo­koj­nym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie od­wa­żać się na coś


SJP.pl

Bać (cyr. Баћ) – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Rožaje. W 2011 roku li­czy­ła 629 miesz­kań­ców.

Wikipedia


baćkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bać­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Bać­ko­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Bać­ko­wi­ce oraz pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja.

Wikipedia


baćkowicki

przy­miot­nik od: Bać­ko­wi­ce


SJP.pl


bała

bać się:
a) od­czu­wać lęk, strach;
b) być nie­spo­koj­nym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie od­wa­żać się na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. piłka do za­ba­wy lub gry

Wiktionary

Bała ( Бала) – wieś w Rosji, w Ja­ku­cji, w ułu­sie wier­cho­jań­skim. W 2010 li­czy­ła 543 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama mi ku­pi­ła bałę w mie­ście (…).

Wiktionary


bała-bała

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. daw. gadu-gadu

Wiktionary


bałabajka

lu­do­wy ro­syj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; ba­ła­łaj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. zob. ba­ła­łaj­ka.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈbajka, AS: bau̯abai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałałajka

Wiktionary


bałaban

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ba­ła­ban – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor nauk praw­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Majer Ba­ła­ban – hi­sto­ryk
  • Wąwóz Ba­ła­ban na pół­noc od Osiec­ka
  • Ba­ła­ban – herb szla­chec­ki
  • Ge­de­on Ba­ła­ban – bi­skup
  • Alek­san­der Ba­ła­ban – bu­dow­ni­czy zamku i cerk­wi w Sut­kow­cach
  • Dio­ni­zy Ba­ła­ban – pra­wo­sław­ny me­tro­po­li­ta ki­jow­ski
  • Lech Ba­ła­ban – alt­wio­li­sta

Wikipedia


bałabański

daw­niej:
1. → ba­ła­ban (nie­zda­ra);
2. wąs ba­ła­bań­ski - su­mia­sty wąs; wąs ba­ra­bań­ski


SJP.pl


bałabuch

w gwa­rze lwow­skiej: ciast­ko droż­dżo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lwów. ciast­ko droż­dżo­we

 (1.2) reg-pl|Kresy. okrą­głe wy­ro­śnię­te cia­sto

Wiktionary


bałach

po­tocz­nie: nie­praw­da, kłam­stwo, oszu­stwo; kit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kłam­stwo, nie­praw­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eko­lo­gom się wy­da­je, że je­że­li ktoś po­wie­dział, że bę­dzie chro­nił śro­do­wi­sko [...], to jest to szcze­re. A jest to po pro­stu kupa ba­ła­chu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kit

Wiktionary


bałachon

re­gio­nal­nie: dłu­gie, sze­ro­kie okry­cie wierzch­nie; cha­łat; kitel


SJP.pl


bałagan

1. nie­ład, nie­po­rzą­dek, roz­gar­diasz;
2. daw­niej: stra­gan, buda jar­marcz­na lub buda wę­drow­ne­go te­a­tru; szopa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan braku po­rząd­ku

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza: kra­jo­we wino ni­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no jest coś zna­leźć, gdy w po­ko­ju jest ba­ła­gan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwaɡãn, AS: bau̯agãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałaganiarz m., bałaganiara ż., bałaganiarstwo n., bałaganienie n., zabałaganienie n., nabałaganienie n.

:: zdrobn. bałaganik m.

 czas. bałaganić ndk., zabałaganić dk., nabałaganić dk.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieporządek, bajzel; wulg. burdel

Wiktionary


bałaganiara

ko­bie­ta ro­bią­ca ba­ła­gan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta łatwo ro­bią­ca ba­ła­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech ta ba­ła­ga­nia­ra przy­najm­niej raz po sobie pos­przą­ta!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan mrz., bałaganienie n.

:: fm. bałaganiarz mos.

 czas. bałaganić ndk., nabałaganić dk.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary


bałaganiarka

→ ba­ła­ga­niarz


SJP.pl

Patrz:

bałaganiarz

bałaganiarski

do­ty­czą­cy ba­ła­ga­nia­rza, ba­ła­ga­niar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie ba­ła­ga­nu; cha­o­tycz­ny, nie­u­po­rząd­ko­wa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałaganiarz mos., bałagan mrz., bałaganienie n., bałaganiara ż.

 przysł. bałaganiarsko

 czas. bałaganić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niechlujny

Wiktionary


bałaganiarstwo

skłon­ność do zo­sta­wia­nia po sobie nie­po­rząd­ku, ba­ła­ga­nu; brak po­rząd­ku


SJP.pl


bałaganiarz

1. osoba ro­bią­ca ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek; śmie­ciuch;
2. osoba nie­zor­ga­ni­zo­wa­na, cha­o­tycz­na w pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba łatwo ro­bią­ca ba­ła­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech ten ba­ła­ga­niarz cho­ciaż raz po sobie pos­przą­ta!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan mrz., bałaganienie n.

:: fż. bałaganiara ż.

 czas. bałaganić ndk., nabałaganić dk.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary


bałaganienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie ba­ła­ga­nu, nie­po­rząd­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaɡãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bau̯agãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałaganić

 rzecz. bałagan m., bałaganik m., bałaganiarstwo n., bałaganiarz m., bałaganiarka ż., bałaganiara ż.

 przym. bałaganowy, bałaganiarski

 przysł. bałaganiarsko

Wiktionary


bałaganik

zdrob­nie­nie od: ba­ła­gan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­ła­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ba­ła­gan, lecz tylko mały ba­ła­ga­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan m., bałaganienie n.

Wiktionary


bałaganić

bar­ło­żyć;
1. wpro­wa­dzać nie­po­rzą­dek, robić ba­ła­gan; śmie­cić;
2. mar­no­wać czas przez­na­czo­ny na pracę; bu­me­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­wo­do­wać ba­ła­gan, robić ba­ła­gan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈɡãɲit͡ɕ, AS: bau̯agãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan m., bałaganiarz m., bałaganiara ż., bałaganiarstwo n., bałaganienie n.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary


bałagula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. fur­man

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałagulski

Wiktionary


bałagulski

→ ba­ła­gu­ła


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. reg. zwią­za­ny z ba­ła­gu­łą

Wiktionary

Patrz:

bałaguła

Przykłady

 (1.1) Młody pa­ro­bek, w bia­łym po­dol­skim ko­żu­chu, pro­wa­dził dziel­nie czwór­kę ra­so­wych koni, w po­ręcz, za­przęg ba­ła­gul­ski z bron­za­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałaguła m., reg. bałagula m.

Wiktionary


bałaguła

1. woź­ni­ca, fur­man;
2. hu­la­ka, za­wa­dia­ka;
3. zrzę­da, nu­dziarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. żyd., reg. woź­ni­ca

 (1.2) reg. za­wa­dia­ka, hu­la­ka

 (1.3) reg. nu­dziarz, zrzę­da

Wiktionary

Ba­ła­gu­ła – w okre­sie I Rze­czy­po­spo­li­tej oraz w okre­sie ro­zbio­ro­wym, fur­ma­ni ży­dow­scy na kre­sach po­sia­da­ją­cy bryki z bu­da­mi, trud­nią­cy się prze­wo­zem po­dróż­nych na dłuż­sze dy­stan­se.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałagulski

Wiktionary


bałak

gwara ulicz­na lwow­skich ba­cia­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Lwów. roz­mo­wa, gadka

 (1.2) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałakać

Wiktionary


bałakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ła­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałakać

Wiktionary


bałakać

re­gio­nal­nie: gadać, opo­wia­dać, ga­wę­dzić, zwła­szcza w gwa­rze lwow­skiej


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Tu­li­gło­wy,Olesz­kow­ce. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ekspr. mówić

 (1.2) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na,Trem­bow­la,Wierz­bo­wiec,Tu­li­gło­wy,Olesz­kow­ce,Ka­mie­niec Po­dol­ski. reg-pl|Prze­myśl,Kresy po­łud­nio­we. roz­ma­wiać

 (1.3) gw-pl|Trem­bow­la,Wierz­bo­wiec,Tu­li­gło­wy. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. opo­wia­dać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja wo­gó­le sic. trzy­mam język za zę­ba­mi i nie lubię na próż­no ba­ła­kać.

 (1.3) — Co tu długo ba­ła­kać — rzekł zu­chwa­le (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałakanie n., bałak mrz.

 czas. balikać, pobałakać

Wiktionary


bałakiriew

naz­wi­sko


SJP.pl


bałakława

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość na Kry­mie, nieg­dyś sa­mo­dziel­ne mia­sto, obec­nie część Se­wa­sto­po­la;

Wiktionary

Ba­ła­kła­wa ( Балаклава, , Балаклава) – miej­sco­wość na Kry­mie (Ukra­i­na), do 1957 sa­mo­dziel­ne mia­sto, obec­nie część Se­wa­sto­po­la.

Ba­ła­kła­wa leży nad za­to­ką Morza Czar­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałakławski

Wiktionary


bałakławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ła­kła­wą, do­ty­czą­cy Ba­ła­kła­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałakława ż.

Wiktionary


bałamkać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Świrz, Huta Stara, Tar­no­pol, Sta­ni­sła­wów (Ukra­i­na), Lwów., reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. chwiać (się), bujać (się), ko­ły­sać (się), dyn­dać, maj­tać (się)

 (1.2) gw-pl|Cie­sza­nów. o dzwo­nie: dzwo­nić, bim­bać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ba­łam­kać się

 (2.1) gw-pl|Lwów. chwiać się, bujać się, ko­ły­sać się, maj­tać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie obró­cił się nawet na dźwięk mego głosu, tylko mru­knął:
— Mam czas. Za­cze­kam.
Jakoż rze­czy­wi­ście cze­kał, ba­łam­ka­jąc coraz zaw­zię­ciej no­ga­mi i nad­słu­chu­jąc gło­sów od stro­ny ba­wią­cych się dzie­ci
.

 (1.1) Teraz, mając przy boku ba­łam­ka­ją­ce przy­dłu­gie sza­bli­sko i na ple­cy­e­cach ko­kie­te­ryj­nie za­rzu­co­ną kurt­kę ułań­ską, dniem i nocą gotów do jazd mel­dun­ko­wych „pana puł­kow­ni­ka” […]…

 (1.2) I wła­śnie w cza­sie, kiedy dzwo­ny ko­ścio­łów z za­wo­do­wym ba­łam­ka­niem od­pro­wa­dza­ły zmar­łą na wiecz­ny od­po­czy­nek, […] uległ pan Pi­choń na­wrot­nej cho­ro­bli­wej sen­no­ści.

 (2.1) Miał na sobie długi sur­dut, któ­re­go poły wet­knął za pas, by nie ba­łam­ka­ły się mię­dzy no­ga­mi pod­czas cho­dze­nia.

 (2.1) Ojej! Daj­cie mi odetch­nąć, bo sko­nam ze śmie­chu! To nasza ciot­ka! […] Miał też kto przy­je­chać do nas! […] Je­szcze cze­goś ta­kie­go nie wi­dzia­łem, jak żyję 16 lat. […] Takie dłu­gie, chude, wi­szą­ce ręce — ot tak się ba­łam­ka­ją po bo­kach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) gw. Lwów bałandać się

 (1.2) gw. Lwów bambałamkać

Wiktionary


bałamoncić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­wra­cać komuś głowę

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ba­ła­mu­cić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Ty mi sam nie ba­ła­monć bo jo mom kupa ro­bo­ty.

 (1.2) (gwara.) Ten pie­roń­ski gizd zba­ła­mon­cił mi dzioł­cha.

Wiktionary


bałamucenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ła­mu­cić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań się zaj­mo­wać ba­ła­mu­ce­niem pa­nien, a zacz­nij wresz­cie my­śleć o przysz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawãmuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: bau̯ãmucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobałamucić, bałamucić ndk., zbałamucić dk.

 rzecz. bałamutnik m., bałamut m., zbałamucenie n., bałamuctwo n.

 przym. bałamutny

Wiktionary


bałamucić

1. wpro­wa­dzać w błąd, nie­po­trzeb­nie zaj­mo­wać czymś;
2. zwle­kać, trwo­nić czas, próż­no­wać;
3. ko­kie­to­wać, uwo­dzić, za­wra­cać komuś głowę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­ła­mu­cić)

 (1.1) przest. pró­bo­wać po­zy­skać czy­jeś wzglę­dy, flir­to­wać, ko­kie­to­wać

 (1.2) po­wo­do­wać za­mie­sza­nie, wpro­wa­dzać w błąd

 (1.3) spę­dzać czas na próż­no­wa­niu, guz­drać się, ma­ru­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­ła­mu­cił ją pię­kny­mi słów­ka­mi, ale my­ślał tylko o jed­nym.

 (1.1) Lo­we­las, który z lek­kim ser­cem ba­ła­mu­cił cudze żony, swo­jej żonie grozi śmier­cią na wy­pa­dek, gdyby go zdra­dzi­ła.

 (1.2) Szef za­wsze ba­ła­mu­ci nas opo­wie­ścia­mi o kon­tro­li.

 (1.3) Prze­stań­cie już ba­ła­mu­cić, weź­cie się do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawãˈmut͡ɕit͡ɕ, AS: bau̯ãmućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamuctwo n., bałamucenie n., bałamut m., bałamutnik m., bałamutka ż.

 czas. pobałamucić dk., zbałamucić dk.

 przym. bałamutny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwodzić, zwodzić, mamić, reg. śl. bałamoncić

 (1.2) tumanić, mylić

 (1.3) próżnować

Wiktionary


bałamuctwo

1. daw­niej: mar­no­wa­nie, tra­ce­nie czasu;
2. ko­kie­te­ria, uwo­dzi­ciel­stwo;
3. krę­tact­wo, oszu­stwo, rzecz wpro­wa­dza­ją­ca w błąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. rzecz wpro­wa­dza­ją­ca w błąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamut m., bałamutnik m., bałamutka ż., bałamutnia ż., bałamutność ż., bałamucenie n.

 czas. bałamucić

 przym. bałamutny

 przysł. bałamutnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłamstwo

Wiktionary


bałamut

prze­sta­rza­le:
1. flir­ciarz, ko­bie­ciarz, uwo­dzi­ciel;
2. ktoś mar­nu­ją­cy swój i cudzy czas; próż­niak, ma­ru­der;
3. ktoś wpro­wa­dza­ją­cy zamęt, nie­po­kój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. uwo­dzi­ciel, flir­ciarz

 (1.2) przest. mą­ci­ciel

 (1.3) gwara. więz. psy­cho­log, psy­chia­tra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. łow. pies goń­czy gu­bią­cy trop lub go­nią­cy po sta­rym tro­pie, my­lą­cy w ten spo­sób inne goń­cza­ki

Wiktionary

Ba­ła­mut – hu­mo­ry­stycz­ny ty­god­nik wy­da­wa­ny po pol­sku w Pe­ters­bur­gu od 1830 do 1836 (lub 1832¹), po­cząt­ko­wo pod nazwą „Ba­ła­mut Pe­ters­bur­ski”.

W la­tach 1830–1831 re­dak­to­rem „Ba­ła­mu­ta Pe­ters­bur­skie­go” był Adam Ro­gal­ski. Re­dak­to­ra­mi byli Mi­chał Ko­nar­ski i Józef Sę­kow­ski. Józef Igna­cy Kra­szew­ski pu­bli­ko­wał w nim pod pse­u­do­ni­mem Kle­o­fa­sa Fa­kun­da Pa­ster­na­ka. W for­mie i stylu „Ba­ła­mut” przy­po­mi­nał „Wia­do­mo­ści Bru­ko­we”, któ­rych był kon­ty­nu­a­cją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj! ba­ła­mut z ka­wa­le­ra, ba­ła­mut! Ot i mnie starą babę od wczo­raj­sze­go wie­czo­ra zba­ła­mu­ci­łeś!

 (1.2) Ale za­ra­zem je­steś wietrz­ny, ba­ła­mut, nie lu­bisz pracy, a lu­bisz hu­lan­ki, masz pań­skie fumy i zach­cian­ki, które bied­ne­go szlach­ci­ca do torby i kija że­bra­cze­go pro­wa­dzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwãmut, AS: bau̯ãmut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamucenie n.

:: fż. bałamutka ż.

 czas. bałamucić ndk., zbałamucić dk.

 przym. bałamutny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gwara. więz. idiota

Wiktionary


bałamutka

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta za­lot­na; ko­kiet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ba­ła­mu­cą­ca in­nych; ko­bie­ta za­lot­na

Wiktionary

Ba­ła­mut­ka ("Ad­lu­mia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych ("Pa­pa­ve­ra­ce­ae"). Na­le­żą do niego dwa ga­tun­ki – ba­ła­mut­ka grzyb­ko­wa­ta ("A. fun­go­sa") wy­stę­pu­ją­ca we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz ba­ła­mut­ka az­ja­tyc­ka ("A. asia­ti­ca") ros­ną­ca w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach, Korei oraz na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. bałamucić ndk.

 przym. bałamutny

 rzecz. bałamuctwo n., bałamut mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokietka, kusicielka, uwodzicielka, zalotnica, zwodzicielka, flirciara

Wiktionary


bałamutnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) wpro­wa­dza­jąc w błąd; w spo­sób zwo­dzą­cy

 (1.2) ro­zbu­dza­jąc po­żą­da­nie za po­mo­cą ma­ni­pu­la­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józek mówił ba­ła­mut­nie, żeby ukryć praw­dę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałamutny

 rzecz. bałamuctwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myląco, oszukańczo, podstępnie, zwodniczo

 (1.2) figlarnie, kusicielsko, kusząco, uwodzicielsko

Wiktionary


bałamutniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­ła­mut­nie


SJP.pl


bałamutnik

ktoś, kto ba­ła­mu­ci; po­dry­wacz, flir­ciarz


SJP.pl


bałamutny

za­lot­ny, uwo­dzi­ciel­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pejor. wpro­wa­dza­ją­cy in­nych w błąd; wy­wo­łu­ją­cy za­mie­sza­nie

 (1.2) pejor. ma­ni­pu­lu­ją­cy uczu­cia­mi in­nych, czę­sto o pod­tek­ście ero­tycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego ba­ła­mut­ne tłu­ma­cze­nia nie prze­ko­na­ły ni­ko­go.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zbałamucić, bałamucić

 rzecz. bałamucenie n., bałamuctwo n., bałamut mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłamliwy, mętny, mylący, niejasny, oszukańczy, pokrętny, zwodniczy

 (1.2) kokieteryjny

Wiktionary


bałamóncić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ba­ła­mu­cić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamónt mos.

 przym. bałamóntny

Wiktionary


bałamónt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ba­ła­mut, we­so­łek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. czło­wiek nie­roz­gar­nię­ty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałamóncić ndk.

 przym. bałamóntny

Wiktionary


bałamóntny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. ba­ła­mut­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamónt mos.

 czas. bałamóncić ndk.

Wiktionary


bałaszow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Cho­pior;

Wiktionary

Ba­ła­szow ( Балашов) – mia­sto w za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Cho­pior.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałaszowski

Wiktionary


bałaszowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ła­szo­wem, do­ty­czą­cy Ba­ła­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałaszow mrz.

Wiktionary


bałaszycha

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, po­ło­żo­ne na wschód od Mosk­wy;

Wiktionary

Ba­ła­szy­cha ( Бaлaшиxa) – mia­sto w Rosji (obwód mo­skiew­ski), na wschód od Mosk­wy.

Prawa miej­skie po­sia­da od 1939 r. Licz­ba miesz­kań­ców w 2020 r. wy­no­si­ła ok. 507 tys.

25 grud­nia 2014 rada ob­wo­du mo­skiew­skie­go zde­cy­do­wa­ła o przy­łą­cze­niu do Ba­ła­szy­chy mia­sta Że­lez­no­do­roż­nyj, po­sta­no­wie­nie to wesz­ło w życie 22 stycz­nia 2015. Mia­sto Ba­ła­szy­cha po po­łą­cze­niu li­czy­ło 412 689 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałaszychiński

Wiktionary


bałaszychiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ła­szy­chą, do­ty­czą­cy Ba­ła­szy­chy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałaszycha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałaszyski

Wiktionary


bałaziński

naz­wi­sko


SJP.pl


bałałajka

lu­do­wy ro­syj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; ba­ła­baj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ro­syj­ski i ukra­iń­ski lu­do­wy in­stru­ment stru­no­wy z trój­kąt­nym pu­dłem re­zo­nan­so­wym;

Wiktionary

Ba­ła­łaj­ka (ba­ła­baj­ka, z балалайка) – ro­dzaj in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go na­le­żą­ce­go do ro­dzi­ny gitar, lu­do­wy in­stru­ment ro­syj­ski. Po­sia­da trój­kąt­ny kor­pus re­zo­nan­so­wy i trzy stru­ny. Współ­cze­śnie można spot­kać, zwła­szcza na Ukra­i­nie, czte­ro­stru­no­we i sze­ścio­stru­no­we ba­ła­łaj­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Graj ba­ła­łaj­ko, bę­dzie do­brze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈwajka, AS: bau̯au̯ai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałabajka

Wiktionary


bałałajkowy

→ ba­ła­łaj­ka


SJP.pl

Patrz:

bałałajka

bałbod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. ją­ka­ła, osoba ją­ka­ją­ca się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawbɔt, AS: bau̯bot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jękotliwy

Wiktionary


bałchaski

→ Bał­chasz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­zio­rem Bał­chasz, do­ty­czą­cy Bał­cha­sza

Wiktionary

Patrz:

Bałchasz

Powiązane:

 rzecz. Bałchasz mrz.

Wiktionary


bałchasz

mia­sto i je­zio­ro w Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zio­ro Bał­chasz – be­zod­pły­wo­we je­zio­ro w Ka­zach­sta­nie
  • Bał­chasz, do 1936 Ber­tys – mia­sto w Ka­zach­sta­nie
  • Port lot­ni­czy Bał­chasz – port lot­ni­czy po­ło­żo­ny w Bał­cha­szu
  • Rejon Bał­chasz – jeden z re­jo­nów ob­wo­du ał­mac­kie­go w Ka­zach­sta­nie

Wikipedia


bałczik

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

Zo­bacz też: Bał­czik (Rosja).

Bał­czik (bułg. "Балчик") – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Do­bricz, nad Mo­rzem Czar­nym. Około 13,9 tys. miesz­kań­ców.

Zbu­do­wa­ne w for­mie am­fi­te­a­tru nad za­to­ką, ma­low­ni­cze mia­stecz­ko zwane Bia­łym Mia­stem ze wzglę­du na wa­pien­ne białe skały, na któ­rych pow­sta­ło.

Wikipedia


bałdowo

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bał­do­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Bał­do­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Tczew

Wikipedia


bałdrzychowski

przy­miot­nik od: Bał­drzy­chów


SJP.pl


bałdrzychów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Bał­drzy­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce.

Wikipedia


bałdyga

naz­wi­sko


SJP.pl


bałdysz

naz­wi­sko


SJP.pl


bałdyżanka

córka Bał­dy­gi


SJP.pl


bałkanista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bał­ka­ni­sty­ki


SJP.pl


bałkanistka

→ bał­ka­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

bałkanista

bałkanistyka

dział li­te­ra­tu­roz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się do­rob­kiem li­te­rac­kim kra­jów bał­kań­skich


SJP.pl

Bał­ka­ni­sty­ka – dzie­dzi­na wie­dzy obej­mu­ją­ca ba­da­nie kul­tu­ry i hi­sto­rii państw Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go, na­wią­zu­ją­ca do ist­nie­ją­cych w kra­jach Eu­ro­py Za­chod­niej – "Bal­kan Stu­dies".

W Pol­sce stu­dia bał­ka­ni­stycz­ne po­ja­wi­ły się w la­tach 90. XX w. Na Uni­wer­sy­te­cie Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka w To­ru­niu, Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim, Uni­wer­sy­te­cie Marii Curie-Skło­dow­skiej w Lu­bli­nie, Uni­wer­sy­te­cie im.

Wikipedia


bałkanizacja

pro­ces po­dzia­łu pań­stwa wy­wo­ła­ny kon­flik­ta­mi wew­nętrz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pro­ces roz­pa­da­nia się państw, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­ją nowe pań­stwa, czę­sto wrogo wobec sie­bie na­sta­wio­ne

Wiktionary

Bał­ka­ni­za­cja – pro­ces roz­pa­da­nia się państw, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­ją pań­stwa nowe, czę­sto wrogo wobec sie­bie na­sta­wio­ne. Nazwa po­cho­dzi od Bał­ka­nów, gdzie w XIX wieku w wy­ni­ku de­zin­te­gra­cji Im­pe­rium Os­mań­skie­go pow­sta­ło wiele no­wych, mniej­szych państw.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bałkańczyk mos., bałkanizowanie n., Bałkanka ż., Bałkany lm.

 przym. bałkański

Wiktionary


bałkanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. ule­ga­nie bał­ka­ni­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałkanizacja ż., zbałkanizowanie n., Bałkany nmos.

 czas. bałkanizować ndk., zbałkanizować ndk.

 przym. bałkański

Wiktionary


bałkanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bał­ka­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkany, Bałkan, bałkanizacja, bałkanistyka

:: fm. Bałkańczyk mos.

 czas. bałkanizować

 przym. bałkański

 przysł. bałkańsko

Wiktionary


bałkany

1. góry na Pół­wy­spie Bał­kań­skim; Stara Pła­ni­na;
2. pół­wy­sep w Eu­ro­pie; Pół­wy­sep Bał­kań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion Eu­ro­py, obej­mu­ją­cy w przy­bli­że­niu ob­szar Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go;

 (1.2) geogr. osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w gmi­nie Osiecz­na;

 (1.3) geogr. zob. Bał­kan. (góry)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­ba­nia to jeden z kra­jów w re­gio­nie Bał­ka­nów, usy­tu­o­wa­ny na po­łud­nio­wym wscho­dzie Eu­ro­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈkãnɨ, AS: bau̯kãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkan m., bałkanizacja ż., bałkanistyka ż., Bałkanka ż., bałkanizowanie n., Bałkańczyk mos.

 czas. bałkanizować ndk.

 przym. bałkański

 przysł. bałkańsko

Wiktionary


bałkarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bał­ka­ra­mi lub Bał­ka­rią, do­ty­czą­cy Bał­ka­rów lub Bał­ka­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bał­kar­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkar mos., Bałkarka ż., Bałkaria ż.

Wiktionary


bałkańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bał­ka­nów; osoba z tego ob­sza­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkany nmos., Bałkan, bałkanizacja, bałkanistyka

:: fż. Bałkanka ż.

 czas. bałkanizować

 przym. bałkański

 przysł. bałkańsko

Wiktionary


bałkański

→ Bał­ka­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy Bał­ka­nów, zwią­za­ny z Bał­ka­na­mi

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Bał­ka­na­mi (pas­mem gór­skim)

Wiktionary

Patrz:

Bałkany

Przykłady

 (1.1) Po­mysł zrze­sze­nia bał­kań­skich ze­spo­łów w jedną ligę zro­dził się już kilka lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈkãj̃sʲci, AS: bau̯kãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkany nmos., Bałkańczyk mos., Bałkanka ż., bałkanizacja ż., bałkanizowanie n.

Wiktionary


bałkańskość

→ bał­kań­ski


SJP.pl

Patrz:

bałkański

bałoszyce

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

Ba­ło­szy­ce (niem. "Gross Bells­chwitz") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Susz, na Po­je­zie­rzu Iław­skim.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


bałplac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dział­ka bu­dow­la­na

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. plac bu­do­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Idź ino zo­bocz na bał­plac, bo tam wie­rza ha­lan­ger zaś piere machy.

Wiktionary


bałt

daw­niej: wiel­ki bęben ta­tar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du lub daw­ne­go ple­mię­e­mie­nia, po­słu­gu­ją­ce­go się jed­nym z ję­zy­ków bał­tyc­kich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bał­to­wie za­miesz­ku­ją te­re­ny nad wschod­nim wy­brze­żem Bał­ty­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawt, AS: bau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk m., Bałtyka ż.

:: fż. Bałtyjka ż.

 przym. bałtyjski, bałtycki, nadbałtycki

 temsłow. bałto-

Wiktionary


bałt.

skrót od: bał­tyc­ki, bał­tyj­ski


SJP.pl


bałtolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bał­to­lo­gii; na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy kul­tu­rę i ję­zy­ki ludów nad­bał­tyc­kich; bal­to­log, bał­ty­sta


SJP.pl


bałtologia

nauka o kul­tu­rze, ję­zy­ku i hi­sto­rii ludów nad­bał­tyc­kich; bal­to­lo­gia


SJP.pl


bałtolożka

→ bał­to­log; bal­to­loż­ka


SJP.pl


bałtosłowianie

czło­nek ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go


SJP.pl


bałtosłowianin

czło­nek ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go


SJP.pl


bałtosłowiański

do­ty­czą­cy Bał­to­sło­wian, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bał­to­sło­wian


SJP.pl


bałtowie

1. wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

Bał­to­wie – in­do­e­u­ro­pej­ska grupa lud­no­ścio­wa, za­miesz­ku­ją­ca ob­szar Eu­ro­py Środ­ko­wej, głów­nie po­łud­nio­wo-wschod­nie wy­brze­ża Morza Bał­tyc­kie­go i po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­ka­mi bał­tyc­ki­mi.

Wikipedia


bałtowski

przy­miot­nik od: Bał­tów


SJP.pl


bałtroczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


bałtycki

1. → Bał­tyk;
2. do­ty­czą­cy Bał­tów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bał­tów; bał­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bał­ty­ku, zwią­za­ny z Bał­ty­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łotwa leży poś­rod­ku trzech re­pu­blik bał­tyc­kich.

 (1.1) Bi­żu­te­ria z bursz­ty­nu bał­tyc­kie­go ucie­szy­ła panią kanc­lerz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨt͡sʲci, AS: bau̯tycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałtyckość ż., Bałtyk mrz., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyka ż.

 przym. nadbałtycki, południowobałtycki, wschodniobałtycki, zachodniobałtycki, północnobałtycki

 przysł. bałtycko

Wiktionary


bałtycko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób bał­tyc­ki, tak jak ro­bio­ne jest na Bał­ty­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałtyckość ż., Bałtyk mrz., Bałtyka ż.

 przym. bałtycki, nadbałtycki

Wiktionary


bałtyckość

→ bał­tyc­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co bał­tyc­kie, bał­tyc­ki cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Patrz:

bałtycki

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk mrz.

 przym. bałtycki

 przysł. bałtycko

Wiktionary


bałtyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni na­ro­du lub daw­ne­go ple­mię­e­mie­nia, po­słu­gu­ją­ce­go się jed­nym z ję­zy­ków bał­tyc­kich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨjka, AS: bau̯tyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk m., Bałtyka ż.

:: fm. Bałt m.

 przym. bałtyjski, bałtycki

 temsłow. bałto-

Wiktionary


bałtyjsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto i port mor­ski w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, le­żą­ce po obu stro­nach Cie­śni­ny Pi­ław­skiej;

Wiktionary

Bał­tyjsk, Pi­ła­wa ( Балтийск, "Bał­tijsk"; dawn. Pil­lau) – mia­sto i port mor­ski w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, na Mie­rzei Wi­śla­nej, po obu stro­nach Cie­śni­ny Pi­ław­skiej u wej­ścia do Za­le­wu Wi­śla­ne­go. W 2020 roku li­czy­ło ok. 33,7 tys. miesz­kań­ców.

Naj­bar­dziej na za­chód po­ło­żo­ne stra­te­gicz­ne mia­sto ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej oraz daw­ne­go ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bał­tyj­sku ist­nia­ła jedna z naj­więk­szych bał­tyc­kich baz ma­ry­nar­ki wo­jen­nej ZSRR.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk mrz., Bałtyka ż.

 przym. bałtyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Piława (do 1946)

Wiktionary


bałtyjski

1. do­ty­czą­cy Bał­tów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bał­tów; bał­tyc­ki;
2. → Bał­tyjsk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) etn. zwią­za­ny z Bał­ta­mi

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Bał­tyj­skiem

Wiktionary

Patrz:

Bałtyjsk

Powiązane:

 rzecz. Bałtyka ż., Bałtyk mrz., Bałtyjsk mrz., Bałt mos., Bałtyjka ż.

 przym. nadbałtycki

Wiktionary


bałtyk

Morze Bał­tyc­kie; morze w Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Morze Bał­tyc­kie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Bał­ty­ku od kilku dni pa­nu­je sztorm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawtɨk, AS: bau̯tyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałtyckość ż., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyka ż., Bałtyjsk m., Bałtów m., Bałta ż., bałtystyka ż., bałtystka ż., bałtysta mos.

 przym. bałtycki, nadbałtycki, bałtyjski, bałtowski, bałcki

 przysł. bałtycko

 temsłow. bałto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Morze Bałtyckie

Wiktionary


bałtyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. kra­ton sta­no­wią­cy do końca or­do­wi­ku sa­mo­dziel­ny kon­ty­nent;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨka, AS: bau̯tyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk m., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyjsk m., Bałtów m., Bałta ż.

 przym. bałtycki, nadbałtycki, bałtyjski, bałtowski, bałcki

 przysł. bałtycko

 temsłow. bałto-

Wiktionary


bałtysta

osoba ba­da­ją­ca kul­tu­rę i ję­zy­ki ludów nad­bał­tyc­kich; bal­to­log; bał­to­log


SJP.pl


bałtystka

spe­cja­list­ka w za­kre­sie bał­to­lo­gii


SJP.pl


bałtystyka

nauka o ję­zy­kach bał­tyc­kich


SJP.pl

Bał­ty­sty­ka, bał­to­lo­gia lub fi­lo­lo­gia bał­tyc­ka – gałąź wie­dzy hu­ma­ni­stycz­nej, któ­rej głów­nym przed­mio­tem badań są ję­zy­ki, li­te­ra­tu­ra, kul­tu­ra oraz dzie­je na­ro­dów bał­tyj­skich. Ze wzglę­du na po­dział tych na­ro­dów, można wy­dzie­lić jej pod­dy­scy­pli­ny: li­tu­a­ni­sty­kę, le­to­ni­sty­kę oraz pru­te­ni­sty­kę. W Pol­sce głów­ny­mi oś­rod­ka­mi badań bał­ty­stycz­nych są: Uni­wer­sy­tet im. Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu oraz Uni­wer­sy­tet War­szaw­ski.

Wikipedia


bałtyzm

za­po­ży­cze­nie lek­sy­kal­ne lub gra­ma­tycz­ne z ję­zy­ków bał­tyc­kich


SJP.pl

Bał­tyzm – za­po­ży­cze­nie lek­sy­kal­ne lub gra­ma­tycz­ne z ję­zy­ków bał­tyc­kich.

Jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szych bał­tyz­mów w ję­zy­ku pol­skim jest nazwa grupy et­nicz­nej – Kur­pie. Jest to za­po­ży­cze­nie z ję­zy­ka pru­skie­go i oz­na­cza „buty”.

Wikipedia


bałtów

daw­niej: wiel­ki bęben ta­tar­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bał­tów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn
  • Bał­tów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bał­tów
  • Bał­tów – gmina wiej­ska
  • Bał­tów – gro­ma­da

Wikipedia


bałuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. hałas two­rzo­ny w kniei przez na­ga­nia­czy

 (1.2) łow. gwara. oko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgiełk, rozgwar

Wiktionary


bałucha

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ba­ła­mut, ga­du­ła

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałuszyć ndk.

Wiktionary


bałucianin

miesz­ka­niec Bałut


SJP.pl


bałucianka

miesz­kan­ka Bałut


SJP.pl

Ba­łu­cian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Ry­ma­nów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kro­śnień­skim.

Wikipedia


bałuciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź. miesz­kan­ka Bałut

 (1.2) łódź. pro­stacz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Bałut je­stem. Ba­łu­cia­ra ze mnie.

 (1.2) Z niej to taka praw­dzi­wa ba­łu­cia­ra, pry­mi­tyw taki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałuty

:: fm. bałuciarz

 przym. bałucki

Wiktionary


bałuciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) łódź. miesz­ka­niec Bałut

 (1.2) łódź. chu­li­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­steś choj­niak czy ba­łu­ciarz?

 (1.2) Wzię­ła ta­kie­go ba­łu­cia­rza to jom potem tłukł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałuty

:: fż. bałuciara

 przym. bałucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chłopak z Bałut, Antek z Bałut

Wiktionary


bałucki

→ Ba­łu­ty


SJP.pl

Patrz:

Bałuty

bałuk

naz­wi­sko


SJP.pl


bałuszanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. mięta zie­lo­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałuszónka

Wiktionary


bałuszyć

ba­łu­szyć oczy - wy­trze­szczać oczy w celu wy­pa­trze­nia cze­goś lub ze zdzi­wie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. dużo gadać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ha­ła­so­wać

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. kła­mać, mamić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałucha mos.

Wiktionary


bałuszónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. mięta zie­lo­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałuszanka

Wiktionary


bałut

naz­wi­sko


SJP.pl


bałuty

dziel­ni­ca Łodzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) jedna z dziel­nic Łodzi;

Wiktionary

Ba­łu­ty – do 31 grud­nia 1992 r. dziel­ni­ca Łodzi. Ba­łu­ty były drugą, co do wiel­ko­ści, dziel­ni­cą: obej­mu­ją pow. 78,9 km². Za­miesz­ku­je je naj­więk­sza licz­ba lud­no­ści w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych dziel­nic – ok. 191,6 tys. miesz­kań­ców. Ob­szar współ­czes­nych Bałut jest ak­tu­al­nie znacz­nie więk­szy niż teren pier­wot­nej hi­sto­rycz­nej dziel­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kam na Ba­łu­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwutɨ, AS: bau̯uty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałuciarz m., bałuciara ż., Bałuciak m.

 przym. bałucki

Wiktionary


bałwan

1. spie­nio­na fala mor­ska
2. wyp­cha­ny cie­trzew lub jego po­do­biz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fi­gu­ra czło­wie­ka ule­pio­na ze śnie­gu;

 (1.2) etn. rel. fi­gu­ra bożka po­gań­skie­go

 (1.3) łow. wyp­cha­ny cie­trzew lub uda­ją­ca go ma­kie­ta uży­wa­ne na wabia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) książk. spie­nio­na fala mor­ska

 (2.2) przest. wiel­ka bryła, wiel­ki kawał, słup; rów­nież jed­nost­ka bry­ło­wa urob­ku np. soli; Glo­ger.

 (2.3) stpol. słup, bryła soli

 (2.4) stpol. drew­nia­ny kloc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) pot. po­gard. głu­pek, tuman

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bał­wan – posąg bó­stwa po­gań­skie­go
  • bał­wan soli – obro­bio­na przez gór­ni­ków bryła soli
  • bał­wan śnie­go­wy – nie­fo­rem­na fi­gu­ra ze śnie­gu po­dob­na do po­sta­ci ludz­kiej
  • bał­wan – duża fala mor­ska
  • bał­wan, cień (gwara my­śliw­ska) – wyp­cha­ny cie­trzew lub jego ma­kie­ta uży­wa­ny na wabia
  • Bał­wan – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci ule­pi­ły ogrom­ne­go bał­wa­na.

 (1.2) Lecz się zmie­sza­li z po­ga­na­mi i na­u­czy­li się ich uczyn­ków; po­czę­li czcić ich bał­wa­ny.

 (2.2) Każdy bał­wan ma mieć włas­ną miarę łokci 4, tj. wzdłuż miar 3 a czwar­tą miarę wszerz, także i wmiąż.

 (3.1) Ty bał­wa­nie! Czemu to zro­bi­łeś?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawvãn, AS: bau̯vãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwanica ż., bałwanienie n., zbałwanienie n.

:: zdrobn. bałwanek mzw.

 czas. bałwanić ndk., bałwanieć ndk., zbałwanieć dk.

 przym. bałwankowy, bałwaniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posążek, figurka

 (2.1) grzywacz

 (1.3) cień, bałwanek

 (3.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, półgłówek

Wiktionary


bałwanek

1. fi­gur­ka kacz­ki umie­szcza­na na wo­dzie przez my­śli­wych
2. mały bał­wan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: bał­wan

 (1.2) mały po­są­żek

 (1.3) mały bał­wan śnie­go­wy

 (1.4) łow. gli­nia­na fi­gur­ka dzi­kiej kacz­ki umie­szcza­na na wo­dzie w celu przy­wa­bie­nia ka­czo­rów lub ca­łych stad

 (1.6) bał­wan za­baw­ka lub ozdo­ba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bał­wa­nek (niem. Der Schne­e­mann) – nie­miec­ki krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny z 1944
  • Bał­wa­nek (ang. The Snow­man) – bry­tyj­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny z 1982
  • Bał­wa­nek (skała)

Wikipedia

Przykłady

 (1.6) Na cho­in­ce wi­sia­ły szkla­ne szysz­ki, mi­ko­ła­je i bał­wan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈvãnɛk, AS: bau̯vãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwan m., bałwanica ż., bałwanienie n., bałwaństwo n.

 czas. bałwanić (się), bałwanieć

 przym. bałwaniasty, bałwanisty, bałwanowaty, bałwanowy, bałwański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) bałwan, cień

Wiktionary


bałwanica

obel­ży­wie o ko­bie­cie, dziew­czy­nie nie­in­te­li­gent­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­mo­do­cea|K.D.Ko­e­nig|ref=tak., ro­dzaj traw mor­skich z ro­dzi­ny bał­wa­ni­co­wa­tych, two­rzą­cych pod­wod­ne łąki

 (1.2) żeń­ska po­stać ze śnie­gu

 (1.3) obraź. głu­pia ko­bie­ta

 (1.4) łow. wy­so­ka tyka, na któ­rej osa­dza się bał­wa­na w celu zwa­bie­nia cie­trze­wi

Wiktionary

Bał­wa­ni­ca ("Cy­mo­do­cea") – ro­dzaj traw mor­skich na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bał­wa­ni­co­wa­tych ("Cy­mo­do­ce­a­ce­ae"), obej­mu­ją­cy 3 ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w li­to­ra­lu mórz i oce­a­nów kli­ma­tu zwrot­ni­ko­we­go i podz­wrot­ni­ko­we­go Sta­re­go Świa­ta.

Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju po­cho­dzi od mi­tycz­nej ne­re­i­dy Cy­mo­do­ce, opie­kun­ki Po­sej­do­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bałwan mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kretynka

Wiktionary


bałwanieć

sta­wać się bał­wa­nem; głu­pieć, tu­ma­nieć


SJP.pl


bałwanić

1. bu­rzyć, spie­niać wodę, two­rzyć na niej wiel­kie fale;
2. bał­wa­nić się:
a) o wo­dzie: bu­rzyć się, spie­niać się, kłę­bić się;
b) po­tocz­nie, o kimś: trwo­nić czas, bar­ło­żyć się


SJP.pl


bałwankowy

→ bał­wa­nek


SJP.pl

Patrz:

bałwanek

bałwanowaty

głup­ko­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­roz­gar­nię­ty, głu­pa­wy, przy­głu­pi;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem głu­po­ty, bez­myśl­no­ści


SJP.pl


bałwański

po­gań­ski, bał­wo­chwal­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. kre­tyń­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla bał­wa­na, głup­ca

 (1.2) stpol. śrpol. po­gań­ski, bał­wo­chwal­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O Boże, ale bał­wań­ski wątek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈvãj̃sʲci, AS: bau̯vãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


bałwaństwo

głu­po­ta


SJP.pl


bałwian

daw­niej: bo­żo­drzew gru­czoł­ko­wa­ty (ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych)


SJP.pl


bałwochwalca

1. czło­wiek od­da­ją­cy cześć boż­kom, bał­wa­nom; po­ga­nin;
2. czło­wiek bez­kry­tycz­nie hoł­du­ją­cy ja­kimś za­sa­dom, wiel­bią­cy kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czci­ciel boż­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zew­nątrz są psy, gu­śla­rze, roz­pust­ni­cy, za­bój­cy, bał­wo­chwal­cy i każdy, kto kłam­stwo kocha i nim żyje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

:: fż. bałwochwalczyni ż.

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

Wiktionary


bałwochwalczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bał­wo­chwal­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałwochwalczy

 rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

Wiktionary


bałwochwalczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bał­wo­chwal­cze; cecha tych, któ­rzy są bał­wo­chwal­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

 rzecz. bałwochwalca mos., bałwochwalstwo n., bałwochwalczyni ż.

Wiktionary


bałwochwalczy

wła­ści­wy bał­wo­chwal­cy; bez­kry­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bał­wo­chwal­stwem lub bał­wo­chwal­cą, do­ty­czą­cy bał­wo­chwal­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­dżar­te próch­ni­cą same pa­da­ły na zie­mię jakby w bał­wo­chwal­czym po­kło­nie przed wszech­wład­nym cza­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bałwochwalczo

 rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogański; przest. bałwański

Wiktionary


bałwochwalczyni

1. po­gan­ka;
2. przen. bez­kry­tycz­na wiel­bi­ciel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czci­ciel­ka boż­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

:: fm. bałwochwalca mos.

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

Wiktionary


bałwochwalić

1. daw­niej, w re­li­gii: uwiel­biać, czcić ja­kie­goś bożka;
2. prze­no­śnie: od­da­wać cześć komuś lub cze­muś; czcić


SJP.pl


bałwochwalski

daw­niej: bał­wo­chwal­czy


SJP.pl


bałwochwalstwo

od­da­wa­nie czci bo­skiej ido­lom, czyli wy­o­bra­że­niom bóstw; ido­lo­la­tria; ido­la­tria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. pejor. kult boż­ków (bał­wa­nów);

 (1.2) przen. bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie osoby lub rze­czy

Wiktionary

Bał­wo­chwal­stwo, ido­la­tria ( "ei­do­lon" „obraz, posąg”, "la­tre­ia" „kult”) – grzech w re­li­giach abra­ha­mo­wych, po­le­ga­ją­cy w pod­sta­wo­wym zna­cze­niu na od­da­wa­niu czci wi­ze­run­kom bogów czy bóstw – bał­wa­nom, ido­lom.

W szer­szym zna­cze­niu bał­wo­chwal­stwem może być także np. przy­wią­zy­wa­nie nad­mier­nej wagi do spraw do­czes­nych kosz­tem Boga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­ro­cy opo­wia­da­li się jaw­nie prze­ciw­ko bał­wo­chwal­stwu człon­ków na­ro­du wy­bra­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż.

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idolatria, idololatria

Wiktionary


bałyk

1. wę­dzo­ny grzbiet je­sio­tra;
2. pod­kra­da­nie się psa my­śliw­skie­go na brzu­chu ku zwie­rzy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. pod­kra­da­nie się psa my­śliw­skie­go na brzu­chu ku zwie­rzy­nie

Wiktionary

Bałyk (ros. балык, z tu­rec­kie­go słowa oz­na­cza­ją­ce­go rybę) – wę­dzo­ny filet ryby z po­zo­sta­wio­ną skórą, zaz­wy­czaj po­cho­dzą­cy z je­sio­tra lub pstrą­ga (ale też np. sa­za­na, ło­so­sia, amura, czy szczu­pa­ka). Danie po­cho­dzi naj­praw­do­po­dob­niej z Uzbe­ki­sta­nu, ale zo­sta­ło spo­pu­la­ry­zo­wa­ne w kuch­ni ro­syj­skiej, gdzie jest przy­rzą­dza­ne na wiele róż­nych spo­so­bów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bałykowanie n.

 czas. bałykować ndk.

Wiktionary


bałykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. cho­dze­nie na czwo­ra­kach

 (1.2) łow. o psie my­śliw­skim: czoł­ga­nie się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałykować

 rzecz. bałyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raczkowanie

 (1.2) pełzanie

Wiktionary


bałykować

1. o psie my­śliw­skim: czoł­gać się, peł­zać na brzu­chu;
2. daw­niej: cho­dzić na czwo­ra­kach; racz­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. (także. łódź.

 (1.2) łow. o psie my­śliw­skim: czoł­gać się na brzu­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ojców wy­rze­ka­cie, że głu­pie, a sami ani za grosz po­my­śle­nia nie macie a jeno jak te dzie­ci, co je­szcze ba­ły­ku­ją, cudze pow­ta­rza­cie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałykowanie n., bałyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raczkować

 (1.2) pełzać, czołgać się

Wiktionary


bałyzer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Spisz. ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek

Wiktionary


bańdzioch

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioch, wan­cioł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. brzuch

Wiktionary

Bań­dzioch ( Wans, Ba­chor, Bendő) – ko­cioł lo­dow­co­wy na pół­noc­nych, opa­da­ją­cych do Mor­skie­go Oka ścia­nach Mię­gu­szo­wiec­kich Szczy­tów. Jest naj­więk­szym wśród kilku ko­tłów w Do­li­nie Ry­bie­go Po­to­ku. Daw­niej na­zy­wa­ny był Mię­gu­szo­wiec­kim Ko­tłem, Wiel­kim Mię­gu­szo­wiec­kim Ko­tłem lub Mię­gu­szo­wiec­kim Bań­dzio­chem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co tak dum­nie ła­zisz z takim gołym, tłu­stym bań­dzio­chem?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bebech, bebzon, bęben, brzuchol, war. bandzioch

Wiktionary


bańka

1. bla­sza­ne na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia pły­nów;
2. mała, szkla­na kulka uży­wa­na w celu wy­wo­ła­nia miej­sco­we­go przekr­wa­wie­nia;
3. pę­cherz po­wie­trza ut­wo­rzo­ny z za­myd­lo­nej wody;
4. po­tocz­nie: mi­lion zło­tych;
5. po­tocz­nie: ocena nie­do­sta­tecz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bla­sza­ne na­czy­nie na płyny

 (1.2) pot. bańka myd­la­na

 (1.3) szkla­ny, ku­li­sty przed­miot

 (1.4) med. szkla­ne na­czyn­ko o ku­li­stym kształ­cie przy­sta­wia­ne do skóry w ce­lach lecz­ni­czych, sto­so­wa­ne w me­dy­cy­nie tra­dy­cyj­nej

 (1.5) przen. pot. więz. mi­lion zło­tych

 (1.6) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Rogi (po­wiat kro­śnień­ski)., reg-pl|Kresy, Kra­ków. bomb­ka na cho­in­kę

 (1.7) przen. więz. głowa

 (1.8) przen. środ. uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.9) przen. więz. wódka

 (1.10) przen. slang. stan otę­pie­nia umy­słu po spo­ży­ciu al­ko­ho­lu lub ma­ri­hu­a­ny

 (1.11) ekon. okres in­ten­syw­nej, sa­mo­na­pę­dza­ją­cej się spe­ku­la­cji ryn­ko­wej, pom­pu­ją­cej ceny do nie­ra­cjo­nal­nych po­zio­mów, aż do gwał­tow­ne­go pę­knię­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bańka (bomb­ka) – ozdo­ba cho­in­ko­wa
  • bańka (konew, kana, kanka) – na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­wo­zu mleka
  • Józef Ma­rian Bańka – pol­ski fi­lo­zof
  • Mo­ni­ka Bańka – pol­ska lek­ko­at­let­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w cho­dzie spor­to­wym
  • Piotr Bańka – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Wi­told Bańka – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Bańka – ame­ry­kań­ski film z 2022 roku w re­ży­se­rii Judda Apa­to­wa
  • bańki
  • bańka in­ter­ne­to­wa
  • bańka spe­ku­la­cyj­na
  • bańka myd­la­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co rano są­siad przy­no­sił nam bańkę świe­że­go mleka z po­ran­ne­go udoju.

 (1.4) Kiedy Jacek cho­ro­wał, bab­cia zwy­kle sta­wia­ła mu bańki.

 (1.5) Jak się ma miesz­ka­nie za dwie bańki, to trze­ba pod­je­chać pod nie furą za trzy bańki.

 (1.6) Mama ku­pi­ła nowe bańki na cho­in­kę.

 (1.7) Do­stał w bańkę i osu­nął się po fu­try­nie.

 (1.8) Marek do­stał bańkę, bo nie prze­czy­tał lek­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲka, AS: bãńka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniak m., bania ż.

:: zdrobn. banieczka ż.

 przym. bańkowaty, bańkowy, baniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baniak

 (1.2) bąbelek, pęcherzyk

 (1.5) duża bańka; więz. melon

 (1.7) więz. baniak, czapa, dekiel

 (1.9) niedostateczny, pała

 (1.10) bania

Wiktionary


bańkarz

1. pra­cow­nik hut­ni­czy for­mu­ją­cy szkla­ne bańki;
2. osoba da­ją­ca po­ka­zy ba­niek myd­la­nych na róż­ne­go typu im­pre­zach


SJP.pl


bańko

1. bla­sza­ne na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia pły­nów;
2. mała, szkla­na kulka uży­wa­na w celu wy­wo­ła­nia miej­sco­we­go przekr­wa­wie­nia;
3. pę­cherz po­wie­trza ut­wo­rzo­ny z za­myd­lo­nej wody;
4. po­tocz­nie: mi­lion zło­tych;
5. po­tocz­nie: ocena nie­do­sta­tecz­na


SJP.pl


bańkopiłka

piłka z przez­ro­czy­stej gumy, przy­po­mi­na­ją­ca bańkę myd­la­ną


SJP.pl


bańkorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­bot­nik idący do pracy z bańką z kawą lub her­ba­tą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bańka ż.

Wiktionary


bańkoterapia

le­cze­nie za po­mo­cą sta­wia­nia ba­niek


SJP.pl


bańkowaty

kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy bańkę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy bańkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bańka ż., banieczka ż., baniak mrz.

Wiktionary


bańkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bań­kow­ski – herb szla­chec­ki
  • Bań­kow­ski – naz­wi­sko
  • An­drzej Bań­kow­ski (1931–2014), ety­mo­log
  • Józef Bań­kow­ski (XVIII/XIX w.) – pol­ski zie­mia­nin
  • Józef Bań­kow­ski (1926–2014) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL VIII ka­den­cji
  • Mar­cin Bań­kow­ski (1955–2013) – in­for­ma­tyk
  • Piotr Bań­kow­ski (1885–1976) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, ar­chi­wi­sta, re­dak­tor Ar­che­io­nu
  • Roman Bań­kow­ski (1932–2004) – poeta
  • To­masz Bań­kow­ski (1947–) – przed­się­bior­ca, po­li­tyk, poseł na Sejm RP
  • Wi­told Bań­kow­ski (1864–1940) – po­li­tyk i dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy, poseł na Sejm Litwy Środ­ko­wej, pre­zy­dent Wilna
  • Bań­kow­ska

Wikipedia


bańkowy

→ bańka


SJP.pl

Patrz:

bańka

bański

przy­miot­nik od:
1. Banie (wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim);
2. Banie Ma­zur­skie (wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Bań­ski (ur. 1960) – ge­o­graf
  • Piotr Bań­ski (ur. 1975) – pił­karz

Wikipedia


bańskobystrzycki

→ Bań­ska By­strzy­ca (mia­sto na Sło­wa­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bań­ską By­strzy­cą, do­ty­czą­cy Bań­skiej By­strzy­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɲ.skɔ.bɘsˈtʂɘt͡s.ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bańska Bystrzyca ż.

Wiktionary


bańskobystrzyczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bań­skiej By­strzy­cy

Wiktionary


bańskobystrzyczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bań­skiej By­strzy­cy

Wiktionary


bańskoszczawnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bań­ską Szczaw­ni­cą, do­ty­czą­cy Bań­skiej Szczaw­ni­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɲ.skɔʂ.t͡ʂavˈɲit͡s.ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bańska Szczawnica ż.

Wiktionary


bańtka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. (mała) flą­dra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czerw­co­we i lip­co­we noce tra­wił z ry­ba­ka­mi na czół­nie w od­le­gło­ści morza dla po­ło­wu wiel­kich stor­ni i mniej­szych gła­dys, bań­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲtka, AS: bãńtka

Wiktionary


baś

wyraz, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, uży­wa­ny do na­wo­ły­wa­nia owiec, ba­ra­nów


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …uży­wa­ny w celu na­wo­ły­wa­nia owiec

Wiktionary


baścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Se­ba­stian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puć no sam, Ba­ścik, i wej­rzyj se, kaj żeś wciep­nął ga­lo­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bastek mos., Sebastian mos.

Wiktionary


baśka

1. po­tocz­nie: głowa; arbuz, bania, cze­rep, kie­pe­ła;
2. ro­dzaj krzy­żów­ki, w któ­rej de­fi­ni­cje od­ga­dy­wa­nych wy­ra­zów po­da­ne są w przy­pad­ko­wej ko­lej­no­ści;
3. gra w karty pow­sta­ła na prze­ło­mie I i II po­ło­wy XIX wieku;
4. daw­niej: drew­nia­ny młot do wbi­ja­nia pali w zie­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. ka­szub­ska gra kar­cia­na

 (1.2) żart. głowa, łeb

 (1.3) daw. żegl. młot drew­nia­ny do wbi­ja­nia za­cio­sa­nych pali

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baśka – sin­gel ze­spo­łu Wilki
  • Baśka (Basz­ka) – tra­dy­cyj­na ka­szub­ska gra kar­cia­na
  • Baśka – ro­dzaj krzy­żów­ki

Wikipedia


baśkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Baśki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spraw­dza­łeś już w Baś­ko­wym ple­ca­ku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baśka ż., Barbara ż., Basia ż., Basieńka ż.

Wiktionary


baśniarski

→ ba­śniarz


SJP.pl

Patrz:

baśniarz

baśniarz

daw­niej: ba­jarz, baj­czarz


SJP.pl


baśniopis

daw­niej: baj­ko­pi­sarz - osoba pi­szą­ca bajki


SJP.pl


baśniopisarz

autor pi­szą­cy ba­śnie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pi­sarz zaj­mu­ją­cy się two­rze­niem baśni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wia­do­mo, dro­gow­skaz nie musi cha­dzać pra­wi­dło­wą drogą, nic więc dziw­ne­go, że ge­nial­ny ba­śnio­pi­sarz był nad­wraż­liw­cem, dzi­wa­kiem i nie­praw­do­po­dob­nym ego­cen­try­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśniopisarstwo n.

:: fż. baśniopisarka ż.

Wiktionary


baśniowo

przy­miot­nik

 (1.1) jak w baśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśniowość ż., baśń ż.

 przym. baśniowy

Wiktionary


baśniowość

nie­re­al­ność, nadz­wy­czaj­ność, nie­rze­czy­wi­stość; coś co zda­rzyć się może tylko w baj­kach, ba­śniach, le­gen­dach, po­da­niach lub mi­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­śnio­we; cecha tych, któ­rzy są ba­śnio­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśń ż.

 przym. baśniowy, baśniowo

 przysł. baśniowo

Wiktionary


baśniowy

przy­miot­nik od: baśń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z baśni, do­ty­czą­cy baśni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pra­sza­my do ba­śnio­we­go świa­ta peł­ne­go opo­wie­ści o dziel­nych ry­ce­rzach, dum­nych kró­lew­nach, spryt­nych chło­pach, pa­ste­rzach i świ­niar­czy­kach, które przy­bli­żą nam kul­tu­rę i hi­sto­rię Wę­gier.

 (1.1) Smok jest pot­wo­rem ba­śnio­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśń ż., baśniowość ż.

 przym. baśniowo

Wiktionary


baśnioznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ba­śniach


SJP.pl


baśnioznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ba­śniach


SJP.pl


baśnioznawstwo

nauka, wie­dza o ba­śniach


SJP.pl


baśń

jeden z naj­waż­niej­szych ga­tun­ków epiki lu­do­wej, o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z wie­rze­nia­mi ma­gicz­ny­mi, si­ła­mi i zja­wi­ska­mi nad­przy­ro­dzo­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. opo­wia­da­nie o tre­ści fan­ta­stycz­nej;

 (1.2) nie­praw­dzi­wa hi­sto­ria, uwa­ża­na za ma­ją­cą na celu wpro­wa­dze­nie kogoś w błąd

Wiktionary

Baśń („bajka ma­gicz­na”) – jeden z fan­ta­stycz­nych ga­tun­ków epic­kich, zaz­wy­czaj nie­wiel­kich roz­mia­rów, przy­na­le­ży do fol­klo­ru.

Bajka ma­gicz­na (fan­ta­stycz­na) – zwana nie­kie­dy ba­śnią lub klech­dą jest naj­bar­dziej ty­po­wym i cha­rak­te­ry­stycz­nym oka­zem bajki lu­do­wej, okre­śla się ją cza­sem mia­nem „bajki wła­ści­wej”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka ją naj­cie­ka­wszych baśni uczy­ła, oj­ciec naj­star­szy­mi po­da­nia­mi kar­mił.

 (1.2) To wszyst­ko bujdy, ba­śnie wy­my­ślo­ne, aby przy­poch­le­bić się par­tii i wspiąć się wyżej na szcze­blach pi­sar­skiej ka­rie­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɕɲ̊, AS: baśń̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśniowość ż.

 przym. baśniowy, baśniowo

 przysł. baśniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajka; gw. Górny Śląsk bera

 (1.2) bajka

Wiktionary


baźka

mała bazia


SJP.pl


bażanci

→ ba­żant; ba­żan­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ba­żan­ta; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ba­żan­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈʒãɲt͡ɕi, AS: bažãńći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażanciak mzw., bażant m., bażancik m., bażanciarnia ż., bażantarnia ż., bażantnik m.

Wiktionary


bażanciak

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oti­dip­haps no­bi­lis|Gould|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych, en­de­mit Nowej Gwi­nei i oko­licz­nych wysp;

Wiktionary

Ba­żan­ciak ("Oti­dip­haps no­bi­lis") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych (Co­lum­bi­dae), na­le­żą­cy do mo­no­ty­po­we­go ro­dza­ju Oti­dip­haps. Osia­dły. Tak­son en­de­micz­ny dla Nowej Gwi­nei i oko­licz­nych wysp. Glo­bal­nie nie jest za­gro­żo­ny, ale jeden z jego czte­rech pod­ga­tun­ków jest na­ra­żo­ny na wy­gi­nię­cie, a drugi kry­tycz­nie za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pióra na bar­ków­kach ba­żan­cia­ków prze­cho­dzą w barwę brą­zo­wo­fio­le­to­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażant mzw., bażancica ż., bażancik mos., bażantowate nmos., bażanciarnia ż., bażancina ż., bażantarnia ż., bażantnik mos.

 przym. bażanci

Wiktionary


bażanciarnia

za­kład zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą ba­żan­tów; ba­żan­tar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. ogro­dzo­ny teren, na któ­rym ho­du­je się ba­żan­ty;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wizyt w Szil­he­rzo­wi­cach był czas na zwie­dza­nie ba­żan­ciar­ni oraz naukę gry w golfa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaʒãɲˈt͡ɕarʲɲa, AS: bažãńćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażanciak mzw., bażant mzw., bażantnik mos., bażancik mzw., bażantarnia ż.

 przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bażantarnia

Wiktionary


bażancik

zdrob­nie­nie od: ba­żant


SJP.pl


bażancina

mięso ba­żan­cie


SJP.pl


bażanowice

Ba­ża­no­wi­ce (cz. "Bažanovice", niem. "Ba­za­no­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Go­le­szów. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 381 ha, a licz­ba lud­no­ści 1161, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 304,7 os./km².

Wikipedia


bażant

ptak łowny z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych, ży­ją­cy w sta­nie dzi­kim lub ho­do­wa­ny ze wzglę­du na smacz­ne mięso i jako ozdob­ny ptak ogro­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. łow. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­sia­nus col­chi­cus|ref=tak., ga­tu­nek ptaka ży­ją­ce­go na po­lach;

 (1.2) spoż. mięso ba­żan­ta (1.1)

 (1.3) kulin. po­tra­wa z ba­żan­ta (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. gwara. więz. męż­czyz­na po­rząd­nie ubra­ny

 (2.2) wojsk. pot. w PRL: od­by­wa­ją­cy obo­wiąz­ko­wą służ­bę woj­sko­wą (z ty­tu­łem pod­cho­rą­że­go) ab­sol­went szko­ły wyż­szej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc mó­wi­ła mu o po­ło­wie ryb, o go­łę­biach, o zni­knię­ciu pary naj­ład­niej­szych ba­żan­tów.

 (1.1) Hra­bie­mu po­wio­dło się na po­lo­wa­niu – upo­lo­wał pię­kne­go ba­żan­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʒãnt, AS: bažãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażantowate nmos., bażanciarnia ż., bażancina ż., bażantarnia ż., bażantnik m.

:: fż. bażancica ż.

:: zdrobn. bażancik m.

 przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fazan

 (1.2) bażancina

Wiktionary


bażantarnia

za­kład zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą ba­żan­tów; ba­żan­ciar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. ogro­dzo­ny teren, na któ­rym ho­du­je się ba­żan­ty;

Wiktionary

Ba­żan­tar­nia – ogro­dzo­ny teren, na któ­rym ho­do­wa­no ba­żan­ty. Wew­nątrz, wśród drzew i krze­wów, były za­bu­do­wa­nia miesz­kal­ne ba­żan­tar­ni­ka i ogrze­wa­ne w zimie po­mie­szcze­nia dla ba­żan­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oskar Ru­dziń­ski ro­zbu­do­wał go­spo­dar­stwo: prze­bu­do­wał stawy, w któ­rych ho­do­wa­no ryby, od­wod­nił zie­mię, zbu­do­wał ce­giel­nię i go­rzel­nię, za­ło­żył ba­żan­tar­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaʒãnˈtarʲɲa, AS: bažãntarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażanciak mzw., bażant mzw., bażantnik mos., bażancik mzw., bażanciarnia ż.

 przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bażanciarnia

Wiktionary


bażantnik

ho­dow­ca ba­żan­tów


SJP.pl


bażantowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych; ku­ro­wa­te, ku­ra­ko­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­sia­ni­dae|Hors­field|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pis­klę­ta ba­żan­to­wa­tych są za­gnia­zdow­ni­ka­mi.

 (1.1) Bezsz­pon na­le­ży do ba­żan­to­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażant mzw., bażanciak mzw.

 przym. bażantowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurowate

Wiktionary


bażantowaty

o ce­chach ba­żan­to­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ornit. o ce­chach pta­ków z ro­dzi­ny ba­żan­to­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażantowate nmos.

Wiktionary


bażantowy

→ ba­żant; ba­żan­ci


SJP.pl


bażoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mo­kra­dła, szu­wa­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie właź w ba­żo­ły, bo sie ton­kniesz.

Wiktionary


bażyna

krze­win­ka z ro­dzi­ny ba­ży­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­pe­trum|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wi­nek na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ba­ży­na (1.1)

 (1.3) bot. spoż. czar­ne lub czer­wo­ne ja­dal­ne owoce ba­ży­ny (1.2)

Wiktionary

Ba­ży­na ("Em­pe­trum" L.) – ro­dzaj krze­wi­nek na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych ("Eri­ca­ce­ae" Juss.). Wy­stę­pu­je na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go (tu zwy­kle w gó­rach) i chłod­ne­go oraz na po­łud­nio­wych krań­cach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (tam tylko jeden ga­tu­nek – "Em­pe­trum ru­brum").

Wikipedia


bażynowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych


SJP.pl

Ba­ży­no­wa­te ("Em­pe­tra­ce­ae") – w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (np. sy­ste­mie Cron­qu­i­sta z 1981 i sy­ste­mie Takh­ta­ja­na z 1997) ro­dzi­na na­le­żą­ca do rzędu wrzo­sow­ców "Eri­ca­les". Za­li­cza­no tu zwy­kle trzy ro­dza­je: ba­ży­na "Em­pe­trum", "Co­re­ma" i "Ce­ra­tio­la".

Wikipedia


bażynowaty

o ce­chach ba­ży­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­ży­no­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażynowate nmos.

Wiktionary


bażynowy

→ ba­ży­na


SJP.pl

Patrz:

bażyna

bażyny

krze­win­ka z ro­dzi­ny ba­ży­no­wa­tych


SJP.pl

Ba­ży­ny (niem. "Ba­sien", "Ba­y­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Or­ne­ta.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Ba­ży­ny. W la­tach 1954–1971 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­ży­ny, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Or­ne­ta. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


bażyński

→ Ba­ży­ny


SJP.pl

Patrz:

Bażyny

bbc

[czy­taj: bi-bi-s-i] skrót od: Bri­tish Bro­ad­ca­sting Cor­po­ra­tion (Bry­tyj­ska Kor­po­ra­cja Ra­dio­fo­nicz­na); pu­blicz­na te­le­wiz­ja i radio w Wiel­kiej Bry­ta­nii


SJP.pl

Bri­tish Bro­ad­ca­sting Cor­po­ra­tion, w skró­cie BBC (w la­tach 1922–1927 "Bri­tish Bro­ad­ca­sting Com­pa­ny Ltd." (BBC), a od 1 stycz­nia 1927 – "Bri­tish Bro­ad­ca­sting Cor­po­ra­tion", Bry­tyj­ska Kor­po­ra­cja Ra­dio­fo­nicz­na) – głów­ny bry­tyj­ski pu­blicz­ny na­daw­ca ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny, naj­więk­sza tego ro­dza­ju in­sty­tu­cja na świe­cie.

Wikipedia


bbk

Byd­go­ski Bank Ko­mu­nal­ny SA


SJP.pl


bbl

skrót od: Be Back Later - wra­cam póź­niej; bbl


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bri­tish Ba­sket­ball Le­a­gue – naj­wyż­sza klasa roz­gry­wek pro­fe­sjo­nal­nej ko­szy­ków­ki w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Ba­sket­ball Bun­des­li­ga – naj­wyż­sza klasa roz­gry­wek pro­fe­sjo­nal­nej ko­szy­ków­ki w Niem­czech
  • W slan­gu in­ter­ne­to­wym BBL: Be Back Later – Wra­cam póź­niej

Wikipedia


bbn

skrót od: Biuro Bez­pie­czeń­stwa Na­ro­do­we­go


SJP.pl


bbq

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = kulin. bar­be­cue

Wiktionary


bbwr

skrót od:
a) Bez­par­tyj­ny Blok Współ­pra­cy z Rzą­dem (or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1928-1935);
b) Bez­par­tyj­ny Blok Wspie­ra­nia Re­form (par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1993-1997)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = polit. Bez­par­tyj­ny Blok Współ­pra­cy z Rzą­dem

 (1.2) = polit. Bez­par­tyj­ny Blok Wspie­ra­nia Re­form

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bez­par­tyj­ny Blok Współ­pra­cy z Rzą­dem Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go (1928–1935)
  • Bez­par­tyj­ny Blok Wspie­ra­nia Re­form (1993–1997)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ‿bɛ‿vu‿ˈɛr, AS: be‿be‿vu‿er

Wiktionary


bbwr-owiec

czło­nek BBWR (Bez­par­tyj­ne­go Bloku Współ­pra­cy z Rzą­dem lub Bez­par­tyj­ne­go Bloku Wspie­ra­nia Re­form); be­be­wu­e­ro­wiec


SJP.pl


bc

skrót od:
1. Biuro Cer­ty­fi­ka­cji;
2. Bank Czę­sto­cho­wa


SJP.pl


bcc

[czy­taj: be-ce-CE] skrót od: Bu­si­ness Cen­tre Club - pol­ska or­ga­ni­za­cja biz­ne­so­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bcc (ang. body-cen­te­red cubic) – układ kry­sta­lo­gra­ficz­ny re­gu­lar­ny prze­strzen­nie cen­tro­wa­ny
  • Bu­si­ness Cen­tre Club
  • Blind car­bon copy – pole w pocz­cie e-mail do wy­sy­ła­nia wia­do­mo­ści do wielu osób jed­no­cze­śnie z ukry­ciem ich adre­sów przed resz­tą adre­sa­tów.
  • Brun­stad Con­fe­ren­ce Cen­ter, Nor­we­gia
  • rak pod­staw­no­ko­mór­ko­wy

Wikipedia


bcg

[czy­taj: be-ce-GIE albo be-se-ŻE] (skrót od: ba­cil­le Cal­met­te-Guérin albo ba­cil­lus Cal­met­te-Guérin) ro­dzaj szcze­pion­ki prze­ciw­gruź­li­czej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Szcze­pion­ka BCG
  • Bo­ston Con­sul­ting Group
  • BCG (Brigh­test Clu­ster Ga­la­xy) – naj­ja­śniej­sza ga­lak­ty­ka kla­stra

Wikipedia


bch

[czy­taj: be-CHA] skrót od: Ba­ta­lio­ny Chłop­skie - kon­spi­ra­cyj­na or­ga­ni­za­cja pol­skie­go ruchu lu­do­we­go pod­czas II wojny świa­to­wej


SJP.pl

skrót

 (1.1) = hist. Ba­ta­lio­ny Chłop­skie

Wiktionary


bch-owiec

po­tocz­nie: czło­nek BCh (Ba­ta­lio­nów Chłop­skich); be­cho­wiec


SJP.pl


bch-owski

→ BCh (Ba­ta­lio­ny Chłop­skie); be­chow­ski


SJP.pl


bd

[skrót czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie lub po­tocz­nie: be-de] bar­dzo dobry, bar­dzo do­brze (ocena szkol­na); bd.; czę­ściej: bdb., bdb (skrót może być za­koń­czo­ny krop­ką - zgod­nie z re­gu­łą, lub nie - zgod­nie ze zwy­cza­jem)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BD – skrót od Ba­che­lor of Di­vi­ni­ty – an­glo­sa­ski sto­pień na­u­ko­wy
  • .bd – kra­jo­wa do­me­na in­ter­ne­to­wa naj­wyż­sze­go po­zio­mu przy­pi­sa­na dla stron in­ter­ne­to­wych z Ban­gla­de­szu
  • Ba­tra­cho­chy­trium den­dro­ba­ti­dis
  • Blu-ray Disc – for­mat za­pi­su op­tycz­ne­go
  • Bon­ner Durch­mu­ste­rung
  • cho­ro­ba Bat­te­na
  • za­bu­rze­nia afek­tyw­ne dwu­bie­gu­no­we
  • BD – Ban­gla­desz (oz­na­cze­nie ko­do­we we­dług ISO 3166-1 w wer­sji dwu­li­te­ro­wej alfa-2)

Wikipedia


bd.

[skrót czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie lub po­tocz­nie: be-de] bar­dzo dobry, bar­dzo do­brze (ocena szkol­na); bd; czę­ściej: bdb., bdb (skrót może być za­koń­czo­ny krop­ką - zgod­nie z re­gu­łą, lub nie - zgod­nie ze zwy­cza­jem)


SJP.pl


bdb

[skrót czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie lub po­tocz­nie: be-de-be] bar­dzo dobry, bar­dzo do­brze (ocena szkol­na); bdb.; rza­dziej: bd lub bd. (skrót może być za­koń­czo­ny krop­ką - zgod­nie z re­gu­łą, lub nie - zgod­nie ze zwy­cza­jem)


SJP.pl


bdb.

[skrót czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie lub po­tocz­nie: be-de-be] bar­dzo dobry, bar­dzo do­brze (ocena szkol­na); bdb; rza­dziej: bd. lub bd (skrót może być za­koń­czo­ny krop­ką - zgod­nie z re­gu­łą, lub nie - zgod­nie ze zwy­cza­jem)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = eduk. bar­dzo dobry (ocena szkol­na), też: bar­dzo dobre (za­cho­wa­nie)

 (1.2) = praw. bliż­szych da­nych brak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5

Wiktionary


bdd

cho­ro­bli­wy lęk zwią­za­ny z prze­ko­na­niem o nie­e­ste­tycz­nym wy­glą­dzie włas­ne­go ciała; dys­mor­fo­fo­bia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dys­mor­fo­fo­bia (ang. Body Dys­morp­hic Di­sor­der) – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne, po­le­ga­ją­ce na bar­dzo kry­tycz­nym oce­nia­niu włas­nej urody
  • Bra­chy­dak­ty­lia typu D – wada po­le­ga­ją­ca na skró­ce­niu pal­ców
  • Bi­nar­ne dia­gra­my de­cy­zyj­ne – od­mia­na dia­gra­mów de­cy­zyj­nych
  • sym­bol Do­la­ru Bar­ba­do­su (wa­lu­ty Bar­ba­do­su) we­dług stan­dar­du ISO 4217
  • Bank Da­nych Dro­go­wych – sy­stem in­for­ma­tycz­ny wspo­ma­ga­ją­cy ad­mi­ni­stro­wa­nie sie­cią dróg kra­jo­wych w Pol­sce
  • Be­ha­vior Dri­ven De­ve­lop­ment – me­to­da two­rze­nia opro­gra­mo­wa­nia
  • Drze­wo de­cy­zyj­ne

Wikipedia


bdelijum

 (1.1) stpol. bde­lium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dro­gie ka­mie­nie, jeż to sło­wie bde­li­jum.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bdelion, bdelium

Wiktionary


bdelion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. daw. ga­tu­nek drze­wa nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Com­mip­ho­ra afri­ca­na|ref=tak.

 (1.2) bot. daw. ży­wi­ca bde­lio­nu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ta, która pły­nie około ziemi He­wi­lath, gdzie się rodzi złoto; a złoto tej ziemi jest naj­lep­sze; i tam też znaj­du­ją bde­lion i ka­mień ony­chin.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bdelium, stpol. bdelijum

Wiktionary


bdelium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. daw. ga­tu­nek drze­wa nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Com­mip­ho­ra afri­ca­na|ref=tak.

 (1.2) bot. daw. ży­wi­ca bde­lium (1.1)

Wiktionary

Bde­lium lub bdel­lium – wonna ży­wi­ca wy­mie­nio­na w "Bi­blii", iden­ty­fi­ko­wa­na z ży­wi­cą drze­wa lub krze­wu "Com­mip­ho­ra afri­ca­na". Ga­tu­nek ten wy­stę­pu­je w całej nie­mal Afry­ce.

Nazwa bde­lium po­cho­dzi od he­braj­skie­go słowa beḍōlaḥ, które wy­stę­pu­je w dwóch miej­scach w "Bi­blii": w "Księ­dze Liczb" (11,7) i "Księ­dze Ro­dza­ju" (2,12).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ży­wi­cę bde­lium wy­mie­nio­no razem ze zło­tem i onyk­sem wśród bo­gactw ziemi Cha­wi­la, którą okrą­ża­ła rzeka Pi­szon (jedna z czte­rech odnóg rzeki wy­pły­wa­ją­cej z Edenu).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bdelion, stpol. bdelijum

Wiktionary


bdk

Bank De­po­zy­to­wo-Kre­dy­to­wy SA


SJP.pl


bdo

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = adm. baza da­nych od­pa­do­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • BDO – przed­się­bior­stwo-au­dy­tor­sko-do­rad­czo-kon­sul­tin­go­we
  • Baza Da­nych Ogól­no­ge­o­gra­ficz­nych
  • Baza Da­nych Od­pa­do­wych – baza da­nych o pro­duk­tach i opa­ko­wa­niach oraz o go­spo­dar­ce od­pa­da­mi
  • Banda das Duas Or­dens – por­tu­gal­skie odz­na­cze­nie pań­stwo­we
  • Bund De­uts­cher Osten – na­zi­stow­ska or­ga­ni­za­cja nie­miec­ka
  • 1,4-bu­ta­no­diol – al­ko­hol di­hy­drok­sy­lo­wy
  • The Bri­tish Darts Or­ga­ni­sa­tion

Wikipedia


bdsm

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. spek­trum do­bro­wol­nych re­la­cji i za­cho­wań sek­su­al­nych z za­kre­su do­mi­na­cji, za­da­wa­nia bólu, dy­scy­pli­ny, kar i nie­wo­le­nia;

Wiktionary

BDSM (ang. "Bon­da­ge, Di­sci­pli­ne/Do­mi­nan­ce, Sa­dism/Sub­mis­sion, Ma­so­chism" – „krę­po­wa­nie”, „dy­scy­pli­no­wa­nie”/"„"do­mi­na­cja”, „sa­dyzm”/„ule­głość”, „ma­so­chizm”) – zbiór prak­tyk ero­tycz­nych sku­pio­nych wokół od­czu­wa­nia bólu, re­la­cji ule­gło­ści i do­mi­na­cji oraz róż­ne­go ro­dza­ju fe­ty­szy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. BDSM-owy

Wiktionary


bdsm-owy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z BDSM-em, do­ty­czą­cy BDSM-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. BDSM m.

 skr. BDSM

Wiktionary


bdw

skró­to­wiec

 (1.1) = slang. in­ter­ne­to­wy byle do we­e­ken­du

Wiktionary


be

1. nazwa li­te­ry B;
2. wyraz na­śla­du­ją­cy zwie­rzę­ce be­cze­nie, głów­nie owcy; bee;
3. w zwro­tach (do) dzie­ci: brzyd­ki, zły itp. lub coś brzyd­kie­go, złego itp.


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. wyraz na­śla­du­ją­cy dźwięk wy­da­wa­ny przez owcę lub ba­ra­na

w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) w mowie skie­ro­wa­nej do dzie­ci: brzyd­ki, zły, brud­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) jęz. nazwa li­te­ry b

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bê – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Beez
  • .be – kra­jo­wa do­me­na in­ter­ne­to­wa naj­wyż­sze­go po­zio­mu przy­pi­sa­na dla stron in­ter­ne­to­wych z Bel­gii
  • Be – sym­bol pier­wiast­ka che­micz­ne­go Be­ry­lu
  • °Bé – sto­pień w skali Baumégo
  • Be (Бб, nazwa cy­ry­lic­ka: бэ) – druga li­te­ra pod­sta­wo­wej cy­ry­li­cy.
  • Be – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo
  • Be – album mu­zycz­ny ze­spo­łu BTS
  • Be – album mu­zycz­ny ra­pe­ra Com­mo­na
  • Be – sin­gel ze­spo­łu Voo Voo
  • BE

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­e­e­ee! — be­cza­ła owca.

 (2.1) Nie jedz tego, to jest be!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ, AS: be

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. beczenie n.

 czas. beczeć ndk., zabeczeć dk., pobekiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) fe, fuj

Wiktionary


bea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., forma imie­nia Beata

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bea – gmina w Ara­go­nii (Hisz­pa­nia)
  • BEA – Bri­tish Eu­ro­pe­an Air­wa­ys

Wikipedia


beaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Beaty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


beagle

[czy­taj: bigl] rasa psa goń­cze­go


SJP.pl

Be­a­gle – rasa psa na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych, po­so­kow­ców i psów ras po­krew­nych, typu wyż­ło­wa­te­go. Za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów goń­czych, w pod­sek­cji psy goń­cze małe. Pod­le­ga pró­bom pracy. Na­le­ży do grupy 6 FCI.

Wikipedia


bean

be­a­nus; daw­niej:
1. nowo przy­ję­ty na uczel­nię stu­dent; żak
2. głu­piec, gamoń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. no­wi­cjusz na uczel­ni, roz­po­czy­na­ją­cy stu­dia, żak, fryc

Wiktionary

Bean – wieś w An­glii, w hrab­stwie Kent, w dy­stryk­cie Dart­ford. Leży 25 km na pół­noc­ny za­chód od mia­sta Ma­id­sto­ne i 31 km na wschód od cen­trum Lon­dy­nu. W 2001 miej­sco­wość li­czy­ła 1557 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A czym­że za­mie­rza od­pła­cić po­da­ro­wa­nej oj­czyź­nie Ser­vin? Może uczy się le­piej? Czy może za­cho­wu­je się przyz­wo­i­ciej niż resz­ta be­a­nów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛãn, AS: beãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beania ż., beanus mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beanus

Wiktionary


beania

daw­niej:
1. okres, w któ­rym nowo przy­ję­ty żak pod­da­wa­ny był pró­bom cier­pli­wo­ści, wy­trzy­ma­ło­ści itp.;
2. przy­ję­cie żaka do grona stu­den­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okres pod­da­wa­nia żaków (be­a­nów) pró­bom cier­pli­wo­ści, czy wy­trzy­ma­ło­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bean, beanus

Wiktionary


beanie

be­a­nus; daw­niej:
1. nowo przy­ję­ty na uczel­nię stu­dent; żak
2. głu­piec, gamoń


SJP.pl


beanus

bean; daw­niej:
1. nowo przy­ję­ty na uczel­nię stu­dent; żak
2. gamoń; głu­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. eduk. bean

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beania ż., bean m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bean

Wiktionary


beat

[czy­taj: bit]
1. roc­ko­wa mu­zy­ka roz­ryw­ko­wa po­pu­lar­na w la­tach 60. XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się sil­nie zaz­na­czo­nym ryt­mem; bit, big­bit, big-beat, mocne ude­rze­nie;
2. w mu­zy­ce: rów­no­mier­ne ude­rze­nie od­mie­rza­ją­ce ko­lej­ne takty ut­wo­ru; bit


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beat – bi­skup Seo de Urgel w la­tach 850–857
  • Beat – imię mę­skie
  • Beat (mu­zy­ka) – pod­kład ryt­micz­ny
  • Beat (ga­tu­nek mu­zycz­ny) – nurt mu­zy­ki pop-roc­ko­wej, cza­sem także big beat
  • Beat (ze­spół mu­zycz­ny) – su­per­gru­pa mu­zycz­na
  • Beat (album) – album ze­spo­łu King Crim­son
  • Beat (film 1997) – film po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski
  • Beat (film 1998) – film ja­poń­ski
  • Beat (film 2000) – film ame­ry­kań­ski w re­ży­se­rii Gary'ego Wal­ko­wa

Wikipedia


beata

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Beata – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Beat, po­cho­dzi od be­a­tus oz­na­cza­ją­ce­go "bło­go­sła­wio­na, przy­no­szą­ca szczę­ście, szczę­śli­wa".

W Pol­sce imię jest po­pu­lar­ne w XXI wieku. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 279 226 ko­biet o imie­niu Beata na­da­nym jako imię pier­wsze (21. miej­sce wśród imion żeń­skich).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś pa­mię­ta ostat­nie imie­ni­ny Beaty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈata, AS: beata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikowanie n., beatyfikant m., beatyfikantka ż., beatyfikator m., beatyfikatorka ż., beatyfikacja ż., Beatrycze ż.

:: zdrobn. Beatka ż., Becia ż.

:: fm. Beat m.

 czas. beatyfikować ndk.

 przym. Beatowy, beatyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Beatka, Becia, Beti

Wiktionary


beatbox

[czy­taj: bit­boks] ryt­micz­ne two­rze­nie roz­ma­i­tych dźwię­ków przy po­mo­cy na­rzą­dów mowy, po­wią­za­ne z kul­tu­rą hip­ho­po­wą; be­at­bo­xing


SJP.pl

Be­at­box – tech­ni­ka wo­kal­na po­le­ga­ją­ca na na­śla­do­wa­niu dźwię­ków in­stru­men­tów per­ku­syj­nych, scrat­chu oraz in­nych in­stru­men­tów za po­mo­cą apa­ra­tu mowy (usta, język, krtań, gar­dło i prze­po­na). Współ­cze­śnie be­at­box jest ko­ja­rzo­ny głów­nie z kul­tu­rą hip-ho­po­wą, choć znaj­du­je za­sto­so­wa­nie rów­nież w in­nych ga­tun­kach mu­zycz­nych.

Wikipedia


beatboxer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk two­rzą­cy be­at­box

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatbox m.

Wiktionary


beatboxing

[czy­taj: bit­bok­sing] ryt­micz­ne two­rze­nie roz­ma­i­tych dźwię­ków przy po­mo­cy na­rzą­dów mowy, po­wią­za­ne z kul­tu­rą hip­ho­po­wą; be­at­box


SJP.pl


beatboxowy

→ be­at­box [czy­taj: bit­bok­so­wy]


SJP.pl


beatka

zdrob­nie­nie od: Beata (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Beata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­ły­śmy z panią Be­at­ką od­wie­dzić pana Zdzi­sia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Becia, Beti

Wiktionary


beatlemania

[czy­taj: bi­tel­ma­nia] fa­na­tycz­ne uwiel­bie­nie ze­spo­łu mu­zycz­ne­go The Be­at­les


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko ogrom­nej po­pu­lar­no­ści w la­tach 60. XX w. ze­spo­łu The Be­at­les;

Wiktionary

Be­at­le­ma­nia – ter­min pow­sta­ły w la­tach 60. XX wieku do opi­sa­nia ogrom­nej po­pu­lar­no­ści ze­spo­łu The Be­at­les, szcze­gól­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­cej się hi­ste­rycz­ny­mi re­ak­cja­mi na­sto­la­tek.

Be­at­le­ma­nia miała swój po­czą­tek w Eu­ro­pie, do USA do­tar­ła je­szcze przed ze­spo­łem, a to za spra­wą pio­sen­ki „I Want to Hold Your Hand”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ''Be­at­le­ma­nia – zja­wi­sko zwią­za­ne z twór­czo­ścią ze­spo­łu The Be­at­les – to nie tylko hi­sto­ria mu­zy­ki, ale także kul­tu­ro­wy prze­łom.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲitlˈmãɲ.ja

Wiktionary


beatles

[czy­taj: bi­tels] bi­tels, bit­les (rza­dziej);
1. czło­nek ze­spo­łu The Be­at­les;
2. po­tocz­nie: chło­pak o dłu­gich wło­sach


SJP.pl


beatlesi

[czy­taj: bi­tels] bi­tels, bit­les (rza­dziej);
1. czło­nek ze­spo­łu The Be­at­les;
2. po­tocz­nie: chło­pak o dłu­gich wło­sach


SJP.pl


beatlesowski

[czy­taj: bit­le­sow­ski lub bi­tel­sow­ski] bi­tel­sow­ski, bit­le­sow­ski;
1. na­wią­zu­ją­cy do twór­czo­ści ze­spo­łu The Be­at­les, taki jak w mu­zy­ce tego ze­spo­łu;
2. zwią­za­ny z sub­kul­tu­rą mło­dzie­żo­wą lat sześć­dzie­sią­tych XX wieku, na­śla­du­ją­cą styl lan­so­wa­ny przez ten ze­spół


SJP.pl


beatlesówka

[czy­taj: bi­tel­sów­ka] bi­tel­sów­ka, bit­le­sów­ka;
1. pła­ska, owal­na czap­ka z dasz­kiem, po­pu­lar­na w la­tach 60. XX wieku; bi­tel­só­wa;
2. ro­dzaj gi­ta­ry aku­stycz­nej uży­wa­nej m.in. przez człon­ków grupy The Be­at­les;
3. skó­rza­ny but z pła­skim ob­ca­sem i cho­lew­ką ponad kost­kę, uży­wa­ny w jeź­dziect­wie; rol­ling­ston­ka, szty­blet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. owal­na i pła­ska czap­ka z dasz­kiem z lat 60. XX wieku

 (1.2) muz. gi­ta­ra aku­stycz­na ty­po­wa dla człon­ków The Be­at­les

 (1.3) skó­rza­ny but jeź­dziec­ki z cho­lew­ką ponad kost­kę i pła­skim ob­ca­sem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bitelsówa ż., bitels m., beatles m.

 przym. bitelsowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bitelsówa

 (1.3) rollingstonka, sztyblet

Wiktionary


beatlesówki

[czy­taj: bi­tel­sów­ka] bi­tel­sów­ka, bit­le­sów­ka;
1. pła­ska, owal­na czap­ka z dasz­kiem, po­pu­lar­na w la­tach 60. XX wieku; bi­tel­só­wa;
2. ro­dzaj gi­ta­ry aku­stycz­nej uży­wa­nej m.in. przez człon­ków grupy The Be­at­les;
3. skó­rza­ny but z pła­skim ob­ca­sem i cho­lew­ką ponad kost­kę, uży­wa­ny w jeź­dziect­wie; rol­ling­ston­ka, szty­blet


SJP.pl


beatmaker

[czy­taj: bit­mej­ker] osoba two­rzą­ca pod­kła­dy mu­zycz­ne, zwane be­a­ta­mi


SJP.pl


beatmakerka

[czy­taj: bit­mej­ker­ka] ko­bie­ta two­rzą­ca pod­kła­dy mu­zycz­ne, zwane be­a­ta­mi


SJP.pl


beatniczka

→ be­at­nik [czy­taj: bit­nicz­ka]; bit­nicz­ka


SJP.pl


beatnik

[czy­taj: bit­nik] przed­sta­wi­ciel grupy mło­dzie­ży zbun­to­wa­nej prze­ciw­ko nor­mom spo­łecz­nym i wy­ra­ża­ją­cy ten bunt w róż­nych ek­sce­sach; bit­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. liter. czło­nek ame­ry­kań­skie­go ruchu li­te­rac­ko-kul­tu­ro­we­go lat pięć­dzie­sią­tych XX wieku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bitnik

Wiktionary


beatnikowski

→ be­at­nik; bit­ni­kow­ski


SJP.pl


beatniks

[czy­taj: bit­niks] grupa mło­dzie­ży zbun­to­wa­nej prze­ciw­ko nor­mom spo­łecz­nym i wy­ra­ża­ją­cej ten bunt w róż­nych ek­sce­sach; bit­ni­cy, be­at­ni­cy, the beat


SJP.pl


beatowy

→ beat [czy­taj: bi­to­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z be­a­tem, do­ty­czą­cy beatu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­sen­karz skom­po­no­wał także mszę be­a­to­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beat mrz.

Wiktionary


beatrice

[czy­taj: be­a­tris]
1. obce imię żeń­skie;
2. mia­sto w USA, w sta­nie Ne­bra­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­a­try­cze – imię żeń­skie
  • Be­a­tri­ce – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Mon­roe
  • Be­a­tri­ce – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Gage
  • Be­a­tri­ce – wę­gier­ska grupa mu­zycz­na
  • Be­a­tri­ce – wiersz Sary Te­as­da­le

Wikipedia


beatriks

obce imię żeń­skie


SJP.pl


beatrycze

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Be­a­try­cze – imię żeń­skie po­cho­dze­nia wło­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „przy­no­szą­ca szczę­ście”. Użyte w "Bo­skiej ko­me­dii" Dan­te­go.

Be­a­try­cze imie­ni­ny ob­cho­dzi 18 stycz­nia, 13 lu­te­go, 10 maja, 29 lipca, 29 sierp­nia, 1 wrze­śnia i 25 li­sto­pa­da.

Be­a­try­cze jest jed­nym z nie­licz­nych żeń­skich imion w ję­zy­ku pol­skim, które nie koń­czy się na li­te­rę „a” i które się nie od­mie­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛaˈtrɨt͡ʃɛ, AS: beatryče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beata ż.

Wiktionary


beatty

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­at­ty – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­va­da, w hrab­stwie Nye
  • Be­at­ty (ang. Be­at­ty Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie St. Louis

Wikipedia


beatyfikacja

uz­na­nie przez Ko­ściół ka­to­lic­ki osoby zmar­łej za bło­go­sła­wio­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ofi­cjal­ne uz­na­nie przez Ko­ściół ka­to­lic­ki lub Cer­kiew zmar­łej osoby za bło­go­sła­wio­ną i zez­wo­le­nie na jej lo­kal­ny kult;

Wiktionary

Be­a­ty­fi­ka­cja ( be­a­ti­fi­ca­re „wy­róż­niać”) – akt ko­ściel­ny wy­da­wa­ny przez Ko­ściół ka­to­lic­ki, uz­na­ją­cy osobę zmar­łą za bło­go­sła­wio­ną, zez­wa­la­ją­cy na pu­blicz­ny kult, ale o cha­rak­te­rze lo­kal­nym (np. w die­cez­ji). Akt taki wy­da­je się po po­zy­tyw­nym roz­pa­trze­niu pro­ce­su be­a­ty­fi­ka­cyj­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­a­ty­fi­ka­cję po­prze­dza pro­ces be­a­ty­fi­ka­cyj­ny, w któ­rym usta­la się, czy dana osoba za­słu­gu­je na wy­nie­sie­nie na oł­ta­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛatɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: beatyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikowanie n., beatyfikant m., beatyfikantka ż., beatyfikator m., beatyfikatorka ż., Beata ż., Beat m.

 czas. beatyfikować ndk.

 przym. beatyfikacyjny

Wiktionary


beatyfikacyjny

przy­miot­nik od: be­a­ty­fi­ka­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy be­a­ty­fi­ka­cji, zwią­za­ny z be­a­ty­fi­ka­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Be­a­ty­fi­ka­cję po­prze­dza pro­ces be­a­ty­fi­ka­cyj­ny, w któ­rym usta­la się, czy dana osoba za­słu­gu­je na wy­nie­sie­nie na oł­ta­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beata ż., beatyfikowanie n., beatyfikacja ż.

 czas. beatyfikować

Wiktionary


beatyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. do­ko­ny­wa­nie be­a­ty­fi­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikacja ż., Beata ż.

 czas. beatyfikować ndk.

 przym. beatyfikacyjny

Wiktionary


beatyfikować

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: za­li­czyć, za­li­czać w po­czet bło­go­sła­wio­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rel. ofi­cjal­nie ogła­szać kogoś bło­go­sła­wio­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­ściół be­a­ty­fi­ku­je po wcze­śniej­szym prze­pro­wa­dze­niu pro­ce­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikacja ż., beatyfikowanie n., Beata ż.

 przym. beatyfikacyjny

Wiktionary


beauce

[czy­taj: bos]
1. re­gion w pół­noc­nej Fran­cji;
2. re­gion w Qu­e­be­cu (pro­win­cji Ka­na­dy)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­a­u­ce – re­gion na­tu­ral­ny we Fran­cji;
  • Be­a­u­ce – re­gion Qu­e­be­cu (Ka­na­da).
  • Beaucé – miej­sco­wość fran­cu­ska w de­par­ta­men­cie Ille-et-Vi­la­i­ne.

Wikipedia


beauceron

[czy­taj: bo­se­ran] rasa psów pa­ster­skich; ow­cza­rek z Be­a­u­ce, ow­cza­rek fran­cu­ski be­a­u­ce­ron


SJP.pl


beaufort

[czy­taj: bo­fort]1. François Be­a­u­fort de Vendôme, ksią­żę (1616-69), jeden z gł. przy­wód­ców fron­dy, ad­mi­rał fran­cu­ski;
2. Fran­cis Be­a­u­fort (1774-1856), ir­landz­ki fizyk i ma­te­ma­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­a­u­fort Is­land – wyspa
  • Be­a­u­fort – mia­sto w sta­nie Wik­to­ria
  • Be­a­u­fort – rzeka w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia
  • Be­a­u­fort – gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté
  • Be­a­u­fort – gmina w re­gio­nie Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon
  • Be­a­u­fort – gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Be­a­u­fort – gmina w re­gio­nie Nord-Pas-de-Ca­la­is
  • Be­a­u­fort – gmina w re­gio­nie Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Isère
  • Be­a­u­fort – gmina w re­gio­nie Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Sa­ba­u­dia
  • Be­a­u­fort-Bla­vin­co­urt – gmina
  • Be­a­u­fort-en-Anjou – gmina
  • Be­a­u­fort-en-Ar­gon­ne – gmina

Wikipedia


beaujolais

[czy­taj: bożoLE] czer­wo­ne wino bur­gundz­kie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się krót­kim okre­sem doj­rze­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) enol. wino bur­gundz­kie o lek­kim, owo­co­wym cha­rak­te­rze pro­du­ko­wa­ne w oko­li­cach fran­cu­skie­go re­gio­nu Be­a­u­jo­la­is;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­a­u­jo­la­is – ro­dzaj czer­wo­ne­go wina bur­gundz­kie­go z re­gio­nu Be­a­u­jo­la­is
  • Be­a­u­jo­la­is – re­gion hi­sto­rycz­ny Fran­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pro­sze­ni go­ście de­gu­stu­jąc be­a­u­jo­la­is mogli oglą­dać ak­wa­re­le, oleje, pa­ste­le, druk cy­fro­wy i rzeź­by in­spi­ro­wa­ne czę­sto­chow­ska hutą.

Wiktionary


beaumarchais

[czy­taj: bomarSZE] naz­wi­sko, m.in. Pier­re Au­gu­stin Caron de Be­a­u­mar­cha­is (1732-1799) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl


beaumont

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­a­u­mont – osada w mie­ście Sta­ve­lot
  • Be­a­u­mont – mia­sto w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Ha­i­na­ut, w okrę­gu Thuin
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Ower­nia, de­par­ta­ment Górna Loara
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Ower­nia, de­par­ta­ment Puy-de-Dôme
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Li­mo­u­sin
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Rodan-Alpy, de­par­ta­ment Górna Sa­ba­u­dia
  • Be­a­u­mont – gmina w re­gio­nie Rodan-Alpy, de­par­ta­ment Ardèche
  • Be­a­u­mont-de-Lo­ma­gne – gmina

Wikipedia


beauty

bran­ża be­a­u­ty - sek­tor usług i pro­duk­tów zwią­za­nych z urodą


SJP.pl


beauvoir

[czy­taj: bowuAR] naz­wi­sko, m.in. Si­mo­ne de Be­a­u­vo­ir (1908-1986) - pi­sar­ka fran­cu­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­a­u­vo­ir (Man­che) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Dolna Nor­man­dia
  • Be­a­u­vo­ir (Yonne) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Be­a­u­vo­ir (Sek­wa­na i Marna) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce
  • Be­a­u­vo­ir (Oise) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pi­kar­dia

Wikipedia


bebe

mały koł­nie­rzyk o za­o­krą­glo­nych ro­gach


SJP.pl

Bebe, właśc. María Nie­ves Re­bol­le­do Vila (ur. 9 maja 1978 w Va­len­cia de Alcántara) – hisz­pań­ska pio­sen­kar­ka.

Wikipedia


bebech

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, bań­dzioch, brzu­cho, wan­cioch, wan­cioł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. brzuch

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. żo­łą­dek

 (1.3) gwara. więz. brzuch, żo­łą­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Żech sie nać­koł, aż mi be­bech wy­wa­li­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛbɛx, AS: bebeχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bebechy nmos.

 czas. wybebeszyć dk.

 przym. bebechowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gwara. więz. ambasada, bandzioch, samara

Wiktionary


bebechowaty

przed­sta­wia­ją­cy roz­ter­ki duszy, ale w spo­sób zbyt po­wierz­chow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) posp. przed­sta­wia­ją­cy roz­ter­ki duszy ze zbyt pry­mi­tyw­ną ek­spre­sją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bebech mrz.

Wiktionary


bebechowy

→ be­bech, → be­be­chy


SJP.pl

Patrz:

bebech, → bebechy

bebechy

po­spo­li­cie:
1. wnętrz­no­ści;
2. wew­nętrz­ne czę­ści cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. wnętrz­no­ści, je­li­ta, flaki

 (1.2) pot. wew­nętrz­ne czę­ści cze­goś, np. sa­mo­cho­du lub urzą­dze­nia

 (1.3) daw. pot. przez­wi­sko osoby o wiel­kim brzu­chu, w lp. wiel­ki brzuch

Wiktionary

Be­be­chy ( Бебехи) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie szep­tyc­kim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaś oglą­da­cie te filmy, co w nich ino be­be­chy fru­wa­ją.

 (1.2) Ten kom­pu­ter ku­pi­łem czte­ry lata temu, ale wy­mie­ni­łem już więk­szość be­be­chów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈbɛxɨ, AS: bebeχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bebech m.

 czas. wybebeszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flaki, wnętrzności, trzewia

Wiktionary


bebel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust Bebel − nie­miec­ki po­li­tyk so­cjal­de­mo­kra­tycz­ny
  • Bro­ni­sław Bebel − pol­ski siat­karz, olim­pij­czyk
  • Jan Bebel − pol­ski ar­ty­sta fo­to­gra­fik
  • Jo­lan­ta Bebel − tre­ner szer­mier­ki, olim­pij­ka

Wikipedia


bebeszyć

po­tocz­nie:
1. usu­wać or­ga­ny wew­nętrz­ne z za­bi­te­go zwie­rzę­cia; pa­tro­szyć;
2. nie­po­rząd­nie wyj­mo­wać coś z ja­kie­goś wnę­trza, roz­rzu­cać wokół; roz­grze­by­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­be­be­szyć)

 (1.1) pot. wyj­mo­wać wnętrz­no­ści z mart­we­go zwie­rzę­cia lub czło­wie­ka

 (1.2) pot. be­zład­nie opróż­niać coś, zwy­kle szu­ka­jąc cze­goś

 (1.3) pot. usi­ło­wać do­kład­nie poz­nać treść cze­goś, np. do­ku­men­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pa­trzą­cy wil­kiem mi­li­cjan­ci w heł­mach w mil­cze­niu be­be­szy­li ple­ca­ki.

Wiktionary


bebewuerowiec

osoba na­le­żą­ca do BBWR (Bez­par­tyj­ne­go Bloku Współ­pra­cy z Rzą­dem lub Bez­par­tyj­ne­go Bloku Wspie­ra­nia Re­form); BBWR-owiec


SJP.pl


bebewuerowski

zwią­za­ny z BBWR (Bez­par­tyj­nym Blo­kiem Współ­pra­cy z Rzą­dem lub z Bez­par­tyj­nym Blo­kiem Wspie­ra­nia Re­form); BBWR-owski


SJP.pl


bebizacja

sol­mi­za­cja albo czy­ta­nie nut gło­sem z wy­ma­wia­niem zgło­sek: la, be, ce, de, me, fe, ge (dzi­siaj: do, re, mi, fa, sol, la, si); bo­bi­za­cja


SJP.pl


beblanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|be­blać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. beblać ndk.

Wiktionary


beblać

cza­sow­nik

 (1.1) pot. łódź. gw-pl|Górny Śląsk. mówić niez­ro­zu­mia­le

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. mówić bzdu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pot. Co on tam beble pod nosem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛblat͡ɕ, AS: beblać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beblanie n., beblok m.

Wiktionary


bebok

po­stać z pol­skich le­gend (m.in. ślą­skich), isto­ta nad­przy­ro­dzo­na, zjawa, stra­szy­dło zwią­za­ne z ciem­no­ścią; babok, bobok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stra­szy­dło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babok, babołk, bobok

Wiktionary


bebop

[czy­taj: bibop] bibop;
1. styl jaz­zo­wy cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ki­mi fra­za­mi me­lo­dycz­ny­mi, dużą im­pro­wi­za­cją oraz ek­spre­sją gry;
2. mu­zy­ka w tym stylu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. styl jaz­zo­wy z po­cząt­ków lat 40. XX wieku;

Wiktionary

Bebop (rów­nież rebop, lub po pro­stu bop) – styl jaz­zo­wy z po­cząt­ków lat 40. XX wieku. Pow­stał na wschod­nim wy­brze­żu USA. Głów­ni twór­cy: Char­lie Par­ker (ps. Bird), Dizzy Gil­le­spie, The­lo­nio­us Monk, Fats Na­var­ro, Bud Po­well. W po­rów­na­niu z wcze­śniej­szy­mi sty­la­mi mu­zy­ki jaz­zo­wej, np. swin­giem, cha­rak­te­ry­zo­wał się dużą swo­bo­dą in­ter­pre­ta­cyj­ną, im­pro­wi­za­cją, bo­ga­tą ryt­mi­ką, sko­ko­wo roz­wi­ja­ną me­lo­dią i przy­spie­sze­niem frazy. Dał po­czą­tek jaz­zo­wi no­wo­czes­ne­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego fa­scy­na­cje mu­zycz­ne krą­ży­ły wokół bar­dzo mod­ne­go w tych cza­sach be­bo­pu, ale nie ogra­ni­cza­ły się wy­łącz­nie do tej sty­li­sty­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rebop, bop

Wiktionary


bebopowy

→ bebop; bi­bo­po­wy, bo­po­wy


SJP.pl


bebzol

po­tocz­nie: duży brzuch; beb­zon, be­er­ceps, kał­dun, bęben, boj­ler, ma­ciek


SJP.pl


bebzon

po­tocz­nie: duży brzuch; beb­zol, be­er­ceps, kał­dun, bęben, boj­ler, ma­ciek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. brzuch, a zwła­szcza gruby czyli tzw. mię­sień piwny

Wiktionary


bebzun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. bia­ły­stok. ku­ja­wy. duży brzuch

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bebech, bęben, brzuszysko, kałdun, mięsień piwny, bebzon

Wiktionary


bebłek

be­błek błot­ny - ro­śli­na rocz­na z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca na miej­scach wil­got­nych


SJP.pl


bebły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) reg. pozn. po­my­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­glón­doł, jakby mu kto wym­bo­rek be­błów na glace wyloł.

Wiktionary


becelować

po­tocz­nie: pła­cić za coś, po­kry­wać kosz­ty


SJP.pl


bechatka

woj­sko­wa kurt­ka po­lo­wa no­szo­na w zimie przez pol­skich żoł­nie­rzy


SJP.pl

Be­chat­ka (także "Pan­ter­ka") – po­tocz­na nazwa zi­mo­wych kur­tek po­lo­wych Woj­ska Pol­skie­go i daw­ne­go Lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go, oraz funk­cjo­na­riu­szy in­nych pol­skich służb mun­du­ro­wych. Współ­cze­śnie za­stę­po­wa­nych przez kom­ple­ty go­re­te­xo­we.

Wikipedia


becherovka

cze­ski li­kier zio­ło­wy; Be­che­row­ka


SJP.pl

Be­che­rov­ka – zio­ło­wy li­kier z Czech. Za­wie­ra wodę, wy­so­ko­ja­ko­ścio­wy al­ko­hol, na­tu­ral­ny cu­kier i spe­cy­ficz­ną gorz­ką mie­szan­kę około 32 ziół i przy­praw. Zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na do sprze­da­ży w 1807. Na­zy­wa­na jest 13. źró­dłem kar­lo­war­skie­go uz­dro­wi­ska. Wła­ści­cie­lem marki do końca II wojny świa­to­wej była ro­dzi­na Be­cher, a od 2023 jest nim pol­ski kon­cern Ma­spex.

Wikipedia


becherowka

cze­ski li­kier zio­ło­wy; Be­che­rov­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cze­ski li­kier zio­ło­wy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxɛˈrɔfka, AS: beχerofka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) becherovka

Wiktionary


bechnyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzyć, runąć

Wiktionary


bechowiec

po­tocz­nie: czło­nek BCh (Ba­ta­lio­nów Chłop­skich); BCh-owiec


SJP.pl


bechowski

przy­miot­nik od: BCh (Ba­ta­lio­ny Chłop­skie); BCh-owski


SJP.pl


bechstein

[czy­taj: bechsz­tajn] marka for­te­pia­nów i firma


SJP.pl


bechtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­ma­wia­nie do złego, wro­gie uspo­sa­bia­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bechtać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judzenie, jątrzenie

Wiktionary


bechtać

prze­sta­rza­le: wrogo uspo­sa­biać; ją­trzyć, pod­pu­szczać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pod­ju­dzać, ją­trzyć, bun­to­wać, wrogo uspo­sa­biać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bechtanie n.

Wiktionary


bechter

pan­cerz wschod­ni uży­wa­ny w Pol­sce w XVI i XVII wieku za­miast kol­czu­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. ro­dzaj pan­ce­rza po­cho­dzą­ce­go ze wscho­du, wy­ko­na­ne­go z pro­sto­kąt­nych że­laz­nych pły­tek po­łą­czo­nych ze sobą kol­czu­gą;

Wiktionary

Bech­ter – ro­dzaj pan­ce­rza po­cho­dze­nia wschod­nie­go, wy­ko­na­ne­go z pro­sto­kąt­nych że­laz­nych pły­tek po­łą­czo­nych ze sobą że­laz­ny­mi kół­ka­mi (ple­cion­ką kol­czą). Płyt­ki w pio­nie były po­łą­czo­ne za­cho­dząc na sie­bie, two­rząc zwar­te, pio­no­we rzędy, na­to­miast w po­zio­mie po­łą­czo­ne były z od­stę­pa­mi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. bechtyr

Wiktionary


beciak

śro­do­wi­sko­wo: sa­miec beta


SJP.pl


becik

zdrob­nie­nie od: bet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dłuż­na pie­rzyn­ka dla nie­mow­ląt, zgi­na­na w po­ło­wie;

 (1.2) zdrobn. od bet

Wiktionary

Becik – ro­dzaj okry­cia wy­peł­nio­ne­go pu­chem, ocie­pli­ną lub cien­ką gąbką, któ­rym przy­kry­wa i otula się nie­mow­lę. Kla­sycz­ny, uży­wa­ny nieg­dyś becik miał kształt dłu­gie­go pro­sto­ką­ta. Dziec­ko kła­dło się na jed­nej po­łów­ce, druga słu­ży­ła za przy­kry­cie. Ca­łość zwią­zy­wa­ło się trocz­ka­mi przy­szy­ty­mi do boków. Część przy głów­ce nie­mow­lę­cia czę­sto była ob­szy­ta fal­ban­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Becik sto­so­wa­ło się jako osłon­kę ter­micz­ną dla nie­mow­lę­cia, która za­po­biec ma wy­zię­bie­niu ich sła­be­go je­szcze or­ga­niz­mu (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ɕik, AS: bećik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bet m., becikowe n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bet

Wiktionary


becikowe

jed­no­ra­zo­we świad­cze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne ro­dzi­com za uro­dze­nie dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świad­cze­nie fi­nan­so­we wy­pła­ca­ne ro­dzi­com nowo na­ro­dzo­ne­go dziec­ka

Wiktionary

Patrz:

becik, → becikowe

Przykłady

 (1.1) Do otrzy­ma­nia be­ci­ko­we­go nie­zbęd­ne jest zaś­wiad­cze­nie, że ko­bie­ta od­by­ła przy­najm­niej jedno ba­da­nie le­kar­skie w cza­sie ciąży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛt͡ɕiˈkɔvɛ, AS: bećikove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. becik m.

Wiktionary


becikowy

→ becik, → be­ci­ko­we


SJP.pl

Patrz:

becik, → becikowe

beck

[czy­taj: bek] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Beck – pol­ski ne­u­ro­fiz­jo­log, pro­fe­sor fiz­jo­lo­gii
  • Beck – muzyk roc­ko­wy
  • Aaron T. Beck – psy­chia­tra, twór­ca te­ra­pii poz­naw­czej
  • C.H. Beck – nie­miec­kie wy­daw­nict­wo (te­ma­ty­ka: prawo, po­dat­ki, eko­no­mia)
  • Con­rad Beck – szwaj­car­ski kom­po­zy­tor
  • Franz Beck – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Glo­ria Beck – pi­sarz
  • Her­man Beck – nie­miec­ki mu­zy­ko­log
  • Irena Beck – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Jakob Si­gis­mund Beck – fi­lo­zof nie­miec­ki
  • Jean Beck – al­zac­ki mu­zy­ko­log
  • Jeff Beck – muzyk roc­ko­wy

Wikipedia


beckenbauer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Franz Bec­ken­ba­u­er (1945–2024) – nie­miec­ki pił­karz, oj­ciec Step­ha­na
  • Step­han Bec­ken­ba­u­er (1968–2015) – nie­miec­ki pił­karz, syn Fran­za

Wikipedia


becker

[czy­taj: beker] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bec­ker – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Sher­bur­ne
  • Bec­ker (ang. Bec­ker Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • Bec­ker (ang. Bec­ker Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Sher­bur­ne
  • Bec­ker (ang. Bec­ker Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ro­berts
  • hrab­stwo Bec­ker (ang. Bec­ker Co­un­ty) – w sta­nie Min­ne­so­ta
  • Ko­deks Bec­ker – śred­nio­wiecz­ny do­ku­ment obraz­ko­wy
  • Bec­ker – pol­ski herb szla­chec­ki
  • (3522) Bec­ker – pla­ne­to­i­da
  • Abra­ham Bec­ker – major wojsk li­tew­skich
  • Aha­ron Bec­ker (1905–1995) – iz­ra­el­ski dzia­łacz związ­ko­wy i po­li­tyk
  • Al­bert Bec­ker (1896–1984) – au­striac­ki sza­chi­sta
  • Al­brecht Bec­ker (1906–2002) – nie­miec­ki sce­no­graf fil­mo­wy i fo­to­graf

Wikipedia


beckermann

[czy­taj: BEkerman] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ans­gar Bec­ker­mann (ur. 1945) – nie­miec­ki fi­lo­zof
  • Eber­hard Bec­ker­mann (1576-1641) – ge­ne­rał z cza­sów wojny trzy­dzie­sto­let­niej

Wikipedia


beckers

[czy­taj: be­kers] naz­wi­sko


SJP.pl

Bec­kers – szwedz­ka firma za­ło­żo­na w 1865 roku, bę­dą­ca jed­nym z naj­więk­szych pro­du­cen­tów środ­ków che­micz­nych. W Pol­sce w roku 2002 firma Bec­kers wraz z Po­li­far­bem i Tik­ku­ri­lą wesz­ła w skład spół­ki TBD SA (od 2007 „Tik­ku­ri­la Pol­ska SA”).

18 grud­nia 2020 roku ogło­szo­no prze­ję­cie nor­dyc­kie­go kon­cer­nu Tik­ku­ri­la, wła­ści­cie­la marki Bec­kers, przez PPG In­du­stries.

Wikipedia


beckett

[czy­taj: beket] naz­wi­sko, np. Sa­mu­el Bec­kett (1906-89), pi­sarz ir­landz­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bec­kett (New Jer­sey)
  • Bec­kett (Ohio)
  • Bec­kett Ridge (Ohio)
  • Art­hur Wil­liam a Bec­kett (1844–1909), an­giel­ski dzien­ni­karz i in­te­lek­tu­al­sta
  • Chri­stop­her Bec­kett, 4. Baron Grimt­hor­pe (1915–2003)
  • Ed­mund Bec­kett, 1. baron Grimt­hor­pe (1816–1905)
  • Ed­ward John Bec­kett, 5. baron Grimt­hor­pe
  • Er­nest Bec­kett, 2. baron Grimt­hor­pe (1856–1917)
  • Gil­bert Ab­bott à Bec­kett (1811–1856) an­giel­ski ko­me­dio­pi­sarz
  • Gil­bert Art­hur a Bec­kett (1837–1891) bry­tyj­ski pi­sarz
  • John Bec­kett (po­li­tyk) (1894–1964) bry­tyj­ski po­li­tyk Par­tii Pracy
  • John Bec­kett (pił­karz) (1892–1981) ame­ry­kań­ski pił­karz

Wikipedia


beckham

[czy­taj: bek­ham] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Beck­ham – pił­karz an­giel­ski, mąż Vic­to­rii Beck­ham
  • Vic­to­ria Beck­ham – pro­jek­tant­ka mody, pio­sen­kar­ka, człon­ki­ni Spice Girls, żona Da­vi­da Beck­ha­ma
  • Pod­kręć jak Beck­ham – film ko­me­dio­wy

Wikipedia


beckmannia

[czy­taj: bekMAnia] ro­dzaj wie­lo­let­niej ro­śli­ny z ro­dzi­ny traw; bek­ma­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. po­spo­li­ta trawa pa­stew­na pod­mo­kłych łąk eu­raz­ja­tyc­kich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛkˈmãɲja, AS: bekmãńi ̯a

Wiktionary


becquerel

[czy­taj: bekeREL] naz­wi­sko, m.in. An­to­i­ne Henri Bec­qu­e­rel (1852-1908) - fran­cu­ski fizyk i che­mik; w 1896 r. od­krył pro­mie­niot­wór­czość uranu, za co w 1903 r. otrzy­mał Na­gro­dę Nobla


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bec­qu­e­rel – ro­dzi­na pa­ry­skich fi­zy­ków:
    • An­to­i­ne César Bec­qu­e­rel
    • Ale­xan­dre Ed­mond Bec­qu­e­rel – syn An­to­i­ne'a
    • Henri Bec­qu­e­rel – la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki, syn Ale­xan­dre'a, wnuk An­to­i­ne'a
  • (6914) Bec­qu­e­rel – pla­ne­to­i­da pasa głów­ne­go
  • be­ke­rel – jed­nost­ka miary ak­tyw­no­ści pro­mie­niot­wór­czej w ukła­dzie SI

Wikipedia


becyrk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. ko­mi­sa­riat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na widok tej ostat­niej, p. Ar­tu­ro­wi wró­ci­ła cała jego fan­ta­zya, i przyz­nał w duchu, że jeśli Au­stry­a­cy do drę­cze­nia swo­ich więź­ni po­li­tycz­nych nie uży­wa­ją in­nych in­stru­men­tów, jak tylko takie, to w grun­cie niema nic po­wab­niej­sze­go nad pro­to­kół w be­cyr­ku. sic.

Wiktionary


beczek

1. duże na­czy­nie w kształ­cie walca o wy­pu­kłych ścian­kach, wy­ko­ny­wa­ne czę­sto z drew­nia­nych kle­pek uję­tych bla­sza­ny­mi obrę­cza­mi;
2. fi­gu­ra akro­ba­tycz­na w lot­nict­wie;
3. becz­ka pro­chu - miej­sce, gdzie może dojść do wojny lub gwał­tow­ne­go kon­flik­tu;
4. becz­ka śmie­chu - sy­tu­a­cja wy­wo­łu­ją­ca śmiech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś skłon­ny do pła­czu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, płaczek

Wiktionary


beczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|be­czeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wów­czas usły­sza­łem be­cze­nie owie­czek i ryki wołów. (z Ody­sei)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. beczeć

 rzecz. bek mos./mrz.

Wiktionary


beczeć

po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co: brzyd­ko, fał­szy­wie śpie­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o owcy lub kozie: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny prze­cią­gły głos

 (1.2) pot. pła­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie becz! Bądź męż­czyz­ną!

 (1.2) Pol­ska ma nie być? A gdzież­by pła­czą­ce be­cza­ły wierz­by?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bečeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczenie n., bek m.

 czas. zabeczeć

 przym. zabeczany

Wiktionary


beczka

1. duże na­czy­nie w kształ­cie walca o wy­pu­kłych ścian­kach, wy­ko­ny­wa­ne czę­sto z drew­nia­nych kle­pek uję­tych bla­sza­ny­mi obrę­cza­mi;
2. fi­gu­ra akro­ba­tycz­na w lot­nict­wie;
3. becz­ka pro­chu - miej­sce, gdzie może dojść do wojny lub gwał­tow­ne­go kon­flik­tu;
4. becz­ka śmie­chu - sy­tu­a­cja wy­wo­łu­ją­ca śmiech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cy­lin­drycz­ne na­czy­nie, tra­dy­cyj­nie wy­ko­ny­wa­ne z kle­pek drew­nia­nych, spię­tych me­ta­lo­wy­mi obrę­cza­mi, współ­cze­śnie rów­nież z in­nych ma­te­ria­łów;

 (1.2) lotn. ro­dzaj akro­ba­cji po­wietrz­nej;

 (1.3) środ. mot. sa­mo­chód mer­ce­des model W123

 (1.4) mat. bryła obro­to­wa o kształ­cie przy­po­mi­na­ją­cym becz­kę (1.1);

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kwiat wierz­by

 (1.6) daw. środ. polit. człon­ki­ni bo­jów­ki

Wiktionary

Becz­ka – cy­lin­drycz­ne, wy­o­blo­ne poś­rod­ku na­czy­nie, tra­dy­cyj­nie wy­ko­ny­wa­ne z kle­pek drew­nia­nych, naj­czę­ściej dę­bo­wych, spię­tych me­ta­lo­wy­mi obrę­cza­mi z taśmy zwa­nej "bed­nar­ką".

Rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy becz­ki na­zy­wa­ny jest bed­na­rzem. Prze­my­sło­wa wyt­wór­nia be­czek to becz­kar­nia. Kształt becz­ki poz­wa­la sto­sun­ko­wo łatwo prze­ta­czać i ma­ni­pu­lo­wać nią przy prze­ła­dun­ku. Tra­dy­cyj­ne drew­nia­ne becz­ki po­wszech­nie sto­su­je się przy fer­men­ta­cji i doj­rze­wa­niu piwa, wina, bran­dy, sher­ry czy whi­sky.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem pro­du­cen­tem be­czek dę­bo­wych.

 (1.2) Na po­ka­zach lot­ni­czych pilot za­pre­zen­to­wał becz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ʃka, AS: bečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczkowatość ż.

:: zdrobn. beczułka ż.

 czas. beczkować ndk.

 przym. beczkowy, beczkowaty, beczułkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) kocanki, kocianki

Wiktionary


beczkarnia

1. warsz­tat, w któ­rym pro­du­ku­je się becz­ki;
2. po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się becz­ki


SJP.pl


beczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pa­ko­wa­nie cze­goś do becz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczka ż., beka ż., beczkarnia ż.

 czas. beczkować

 przym. beczkowy, beczkowaty

 przysł. beczkowo, beczkowato

Wiktionary


beczkowato

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) po­dob­nie jak becz­ka; mając kształt przy­po­mi­na­ją­cy becz­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łódź miała becz­ko­wa­to wy­pro­fi­lo­wa­ny ka­dłub.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczkowanie n.

 przym. beczkowaty

Wiktionary


beczkowatość

→ becz­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

beczkowaty

beczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem becz­kę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy becz­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młod­szy - naj­wy­raź­niej cze­lad­nik - był po­tęż­nie zbu­do­wa­nym męż­czyz­ną koło dwu­dziest­ki, z krót­ko ogo­lo­ną, becz­ko­wa­tą głową na by­czym karku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛt͡ʃkɔˈvatɨ, AS: bečkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beka ż., beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n.

 czas. beczkować

 przym. beczkowy

 przysł. beczkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pękaty

Wiktionary


beczkować

umie­szczać coś w becz­kach


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­prze­chod­ni (dk. za­becz­ko­wać)

 (1.1) umie­szczać w becz­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wino bę­dzie becz­ko­wa­ne przez 12 mie­się­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczułka ż., beczkowanie n., beczka ż.

 przym. beczkowaty

Wiktionary


beczkowy

zwią­za­ny z becz­ką


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do becz­ki, ma­ją­cy zwią­zek z becz­ką, po­cho­dzą­cy z becz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pij­my się piwa becz­ko­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n.

 przym. beczkowaty

Wiktionary


beczkowóz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sa­mo­chód lub przy­cze­pa z cy­ster­ną (becz­ką) do prze­wo­zu wody lub in­nych pły­nów

Wiktionary

Becz­ko­wóz – wóz konny z przy­mo­co­wa­ną becz­ką na wodę. Peł­nił rolę wozu stra­żac­kie­go oraz zbior­ni­ka na wodę dla lud­no­ści.

Po­wszech­ność becz­ko­wo­zów je­szcze po II woj­nie świa­to­wej była spo­wo­do­wa­na trud­no­ścia­mi w za­o­pa­trze­niu w wodę lud­no­ści w ma­łych mia­stach, które nie miały wo­do­cią­gów, a stud­ni nie­wy­star­cza­ją­cą ilość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛt͡ʃˈkɔvus, AS: bečkovus

Wiktionary


beczuana

bry­tyj­ski pro­tek­to­rat w po­łud­nio­wej Afry­ce, w la­tach 1885-1966, obec­nie nie­pod­le­głe pań­stwo Bots­wa­na


SJP.pl

Be­czu­a­na ( Be­chu­a­na­land, od głów­ne­go ple­mie­nia Tsu­a­nów) – bry­tyj­ski pro­tek­to­rat w po­łud­nio­wej Afry­ce, ist­nie­ją­cy w la­tach 1885–1966, na te­re­nie obec­nie nie­pod­le­głej Bots­wa­ny. W la­tach 1909–1966 pro­tek­to­rat za­rzą­dza­ny był przez Wy­so­kie­go Ko­mi­sa­rza. W la­tach 1885–1965 rolę sto­li­cy peł­nił Ma­hi­keng – mia­sto, które znaj­do­wa­ło się poza gra­ni­ca­mi Be­czu­a­ny, a na te­ry­to­rium Związ­ku Po­łud­nio­wej Afry­ki (póź­niej Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki). W 1965 roku sto­li­cę prze­nie­sio­no do Ga­bo­ro­ne.

Wikipedia


beczunia

zdrob­nia­le: beka


SJP.pl


beczuszka

zdrob­nie­nie od: becz­ka; be­czuł­ka


SJP.pl


beczułeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: be­czuł­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczułka ż.

Wiktionary


beczułka

zdrob­nie­nie od: becz­ka; be­czusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: becz­ka

 (1.2) mała becz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Psy ber­nar­dy­ny czę­sto przed­sta­wia­ne są z be­czuł­ką al­ko­ho­lu przy­tro­czo­ną do szyi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈt͡ʃuwka, AS: bečuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beka ż., beczka ż., beczułkowate nmos.

:: zdrobn. beczułeczka ż.

 czas. beczkować ndk.

 przym. beczkowy, beczkowaty, beczułkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baryłka, antałek

Wiktionary


beczułkowate

o kształ­cie przy­po­mi­na­ją­cym becz­kę


SJP.pl

Be­czuł­ko­wa­te (Or­cu­li­dae) – ro­dzi­na lą­do­wych śli­ma­ków trzon­ko­ocz­nych (Sty­lom­ma­top­ho­ra), cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się cy­lin­drycz­ną musz­lą o wielu ni­skich skrę­tach, wy­so­ko­ści 3–10 mm i że­ber­ko­wa­nej po­wierzch­ni.

Wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie i na Bli­skim Wscho­dzie. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są z pa­le­o­ce­nu.

Wikipedia


beczułkowaty

o kształ­cie przy­po­mi­na­ją­cym becz­kę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w kształ­cie be­czuł­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczka ż., beczułka ż.

Wiktionary


beczułkowy

→ be­czuł­ka


SJP.pl

Patrz:

beczułka

beczwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Mo­ra­wach w Cze­chach, naj­więk­szy lewy do­pływ Mo­ra­wy;

Wiktionary

Becz­wa (cz. "Bečva"; niem. "Bets­chwa", "Betsch") – rzeka na Mo­ra­wach w Cze­chach, naj­więk­szy lewy do­pływ Mo­ra­wy. Dłu­gość – 61,5 km, po­wierzch­nia do­rze­cza – 1625,7 km². Na­le­ży do zle­wi­ska Morza Czar­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pobeczwie n.

 przym. beczewski

Wiktionary


beda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Beda – imię mę­skie łą­czo­ne z ger­mań­skim "beadu", "beado" — "wojna, walka". Ist­nie­je trzech świę­tych o tym imie­niu, wśród nich naj­bar­dziej zna­nym jest Beda Czci­god­ny, an­giel­ski hi­sto­ryk, uczo­ny i dok­tor Ko­ścio­ła z VIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1899 roku pa­pież Leon XIII pod­czas ka­no­ni­za­cji ogło­sił Bedę dok­to­rem Ko­ścio­ła.

Wiktionary


bedeker

prze­wod­nik dla tu­ry­stów; ba­e­de­ker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dru­ko­wa­ny prze­wod­nik tu­ry­stycz­ny

Wiktionary

Be­de­ker – po­pu­lar­ny prze­wod­nik tu­ry­stycz­ny wy­da­wa­ny przez nie­miec­kie wy­daw­nict­wo Karla Ba­e­de­ke­ra. Wła­ści­wie "ba­e­de­ker" od naz­wi­ska wy­daw­cy, ale przy­ję­ła się spol­szczo­na nazwa "be­de­ker".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciot­ka Ce­li­na lu­bi­ła z be­de­ke­rem pod pachą włó­czyć się uli­ca­mi Wroc­ła­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdɛkɛr, AS: bedeker

Wiktionary


bedekerowy

→ be­de­ker


SJP.pl

Patrz:

bedeker

bedel

daw­niej: woźny w za­kła­dzie na­u­ko­wym; pedel; ter­cjan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. woźny (w szko­le)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdɛl, AS: bedel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźny, przest. tercjan

Wiktionary


bedestan

tu­rec­ka hala hand­lo­wa, w któ­rej sprze­da­je się kosz­tow­ne przed­mio­ty; od­po­wied­nik eu­ro­pej­skich su­kien­nic


SJP.pl

Be­de­stan (be­zi­stan, be­zi­sten) (z pers. " bazzāzestān") – kryty targ przez­na­czo­ny do sprze­da­ży to­wa­rów war­to­ścio­wych.

Licz­nie bu­do­wa­ny w Im­pe­rium Os­mań­skim ro­dzaj hali hand­lo­wej przez­na­czo­nej na cenne i dro­gie ar­ty­ku­ły, np. tka­ni­ny, bi­żu­te­rię, na­czy­nia i inne wy­ro­by krusz­co­we.

Wikipedia


bedford

naz­wi­sko


SJP.pl

Bed­ford – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Bed­fords­hi­re, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Bed­ford, nad rzeką Great Ouse. W 2001 roku li­czy­ło 82 448 miesz­kań­ców, na­to­miast razem z mia­stem Kemp­ston two­rzy aglo­me­ra­cję li­czą­cą 101 928 miesz­kań­ców.

Wikipedia


bedki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. reg. pozn. grzy­by

Wiktionary


bedleński

przy­miot­nik od: Bedl­no


SJP.pl


bedlington

po­tocz­nie: pies rasy bed­ling­ton ter­rier


SJP.pl

Bed­ling­ton – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, w re­gio­nie North East En­gland, w hrab­stwie Nort­hum­ber­land. W 2001 r. mia­sto to za­miesz­ki­wa­ło 15400 osób.

W Bed­ling­ton zo­stał wy­ho­do­wa­ny pies rasy Bed­ling­ton ter­rier.

W tym mie­ście ma swą sie­dzi­bę klub pił­kar­ski - Bed­ling­ton Ter­riers F.C.

Wikipedia


bedliszka

drob­na mu­chów­ka z ro­dzi­ny bed­li­szek; grzy­bo­lub­ka


SJP.pl


bedliszki

ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek; grzy­biar­ko­wa­te


SJP.pl


bedliszkowate

ro­dzi­na mu­chó­wek obej­mu­ją­ca ponad 1500 ga­tun­ków


SJP.pl


bedliszkowaty

o ce­chach bed­lisz­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


bedlno

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bedl­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Bedl­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Bedl­no – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Bedl­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win
  • Bedl­no – gmina wiej­ska
  • Bedl­no-Żbi­wiec, Bedl­no-Wieś, Bedl­no Ra­dzyń­skie
  • Bedl­no (gro­ma­da)

Wikipedia


bednarczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ágatha Bed­nar­czuk
  • Le­szek Bed­nar­czuk
  • Wła­dy­sław Bed­nar­czuk

Wikipedia


bednarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczeń (ter­mi­na­tor) u bed­na­rza; cze­lad­nik bed­nar­ski

 (1.2) syn bed­na­rza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bed­nar­czyk (1920–1999) – pol­ski eko­no­mi­sta, hi­sto­ryk ama­tor, za­ło­ży­ciel Mu­ze­um Ziemi Ił­żec­kiej,
  • An­drzej Bed­nar­czyk (ur. 1961) – pol­ski ma­larz, gra­fik, ry­sow­nik, rzeź­biarz, pro­fe­sor sztuk pla­stycz­nych,
  • An­to­ni Bed­nar­czyk (1872–1941) – pol­ski aktor,
  • Cze­sław Bed­nar­czyk (1912–1994) – pol­ski poeta i pro­za­ik,
  • Dag­ma­ra Bed­nar­czyk – pol­ska sa­necz­kar­ka, me­da­list­ka Mi­strzostw Pol­ski,
  • Do­mi­ni­ka Bed­nar­czyk-Krzy­żow­ska (ur. 1972) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na,
  • Gra­ży­na Bed­nar­czyk – pol­ska łyż­wiar­ka,
  • Grze­gorz Bed­nar­czyk (ur. 1956) – pol­ski du­chow­ny bap­ty­stycz­ny, w la­tach 1995-1999 prze­wod­ni­czą­cy Rady Ko­ścio­ła Chrze­ści­jan Bap­ty­stów w RP,
  • Jan Bed­nar­czyk (ur. 1950) – pol­ski eko­no­mi­sta, pro­rek­tor Po­li­tech­ni­ki Ra­dom­skiej im. Ka­zi­mie­rza Pu­ła­skie­go,
  • Jan Bed­nar­czyk – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, te­o­log i fi­lo­zof,
  • Jan Bed­nar­czyk – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, bur­mistrz gminy miej­sko-wiej­skiej Rad­ków,
  • Józef Bed­nar­czyk (1875–1928) – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz PSL „Piast”,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hanka za­ko­cha­ła się w przy­stoj­nym bed­nar­czy­ku.

 (1.2) Naj­star­szy bed­nar­czyk cią­gle gada o stu­dio­wa­niu na uni­wer­sy­te­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnart͡ʃɨk, AS: bednarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarz m., bednarstwo n., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarka ż.

 przym. bednarski

Wiktionary


bednarek

1. po­tocz­nie: zawód bed­na­rza;
2. taśma sta­lo­wa wal­co­wa­na na go­rą­co


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bed­na­rek – pol­skie naz­wi­sko
  • Adam Bed­na­rek (ur. 1955) – fi­lo­log
  • Agata Bed­na­rek (ur. 1988) – lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka
  • Agniesz­ka Bed­na­rek-Kasza (ur. 1986) – siat­kar­ka
  • Alek­san­dra Bed­na­rek (ur. 1998) – pły­wacz­ka
  • Ali­cja Bed­na­rek (ur. 1983) – ko­szy­kar­ka
  • An­drzej Bed­na­rek (ur. 1942) – re­ży­ser, autor fil­mów do­ku­men­tal­nych
  • Bo­gu­sław Bed­na­rek – po­lo­ni­sta
  • Bo­le­sław Bed­na­rek (ur. 1928) – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, poseł na Sejm PRL
  • Elż­bie­ta Że­brow­ska (z domu Bed­na­rek, ur. 1945) – lek­ko­at­let­ka płot­kar­ka, sprin­ter­ka
  • Elż­bie­ta Ko­po­ciń­ska-Bed­na­rek (ur. 1970) – ak­tor­ka gło­so­wa, re­ży­ser dub­bin­gu
  • Emil Bed­na­rek (1907–2001) – wię­zień funk­cyj­ny w obo­zie Aus­chwitz-Bir­ke­nau

Wikipedia


bednarka

1. po­tocz­nie: zawód bed­na­rza;
2. taśma sta­lo­wa wal­co­wa­na na go­rą­co


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ina­czej bed­nar­stwo

 (1.2) ina­czej bed­na­rzo­wa

 (1.3) ko­bie­ta bed­narz

 (1.4) bud. taśma sta­lo­wa o prze­kro­ju spła­szczo­ne­go pro­sto­ką­ta, zwi­ja­na w kręgi; uży­wa­na m.in. w in­sta­la­cjach od­gro­mo­wych lub jako zbro­je­nie w stro­pach Kle­i­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bed­nar­ka – ro­dzaj taśmy sta­lo­wej
  • Bed­nar­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim
  • Bed­nar­ka – potok, do­pływ Ło­so­si­ny
  • Bed­nar­ka – potok, do­pływ Ropy
  • Bed­nar­ka – potok, do­pływ Smol­ni­ka
  • Bed­nar­ka (443 m) – wznie­sie­nie w obrę­bie wsi Ry­czów w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Ogro­dzie­niec
  • Bed­nar­ka – spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk sieci Na­tu­ra 2000 po­ło­żo­ny w oko­li­cach wsi Bed­nar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Da­riusz twier­dzi, że bed­nar­ka jest dzi­siaj zu­peł­nie nie­o­pła­cal­na.

 (1.2) Stara bed­nar­ka chce, by sy­no­wie kon­ty­nu­o­wa­li zawód jej męża.

 (1.3) We­ro­ni­ka wie­rzy, że będąc bed­nar­ką zbli­ży się do tra­dy­cji i wyz­wo­li się du­cho­wo.

 (1.4) Uchwy­ty do ry­nien wy­ko­na­no z nie­dro­giej bed­nar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarka, AS: bednarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarz m., bednarzowa ż., bednarczyk m.

 przym. bednarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bednarstwo

 (1.2) bednarzowa

Wiktionary


bednarkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bednarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce pracy bed­na­rza, gdzie wyt­wa­rza się lub na­pra­wia becz­ki ewen­tu­al­nie inne na­czy­nia z kle­pek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztu­ka te­a­tral­na zo­sta­nie wy­sta­wio­na w sta­rej bed­nar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarʲɲa, AS: bednarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 zob. bednarz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beczkarnia

Wiktionary


bednarowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drzej Bed­na­ro­wicz – pol­ski ko­szy­karz
  • Sta­ni­sław Bed­na­ro­wicz – pol­ski po­li­tyk i ślu­sarz
  • Zbi­gniew Bed­na­ro­wicz – pol­ski ar­ty­sta pla­styk, ma­larz, wi­tra­ży­sta i autor sce­no­gra­fii

Wikipedia


bednarski

do­ty­czą­cy bed­na­rza lub bed­nar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bed­na­rza lub bed­nar­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bed­nar­ski (1869–1941) – pol­ski le­karz oku­li­sta
  • Boh­dan Bed­nar­ski (1914–1967) – pol­ski le­karz i po­li­tyk, wi­ce­mi­ni­ster zdro­wia
  • Fe­liks Bed­nar­ski (1911–2006) – pol­ski te­o­log ka­to­lic­ki
  • Hen­ryk Bed­nar­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Hie­ro­nim Bed­nar­ski (1921–1953) – pol­ski woj­sko­wy, żoł­nierz Ba­ta­lio­nów Chłop­skich i Gwar­dii Lu­do­wej
  • Jacek Bed­nar­ski (1939–2008) – pol­ski sza­chi­sta
  • Jan Bed­nar­ski (1860–1926) – pol­ski le­karz, dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Ja­nusz Bed­nar­ski (1891–1908) – pol­ski poeta
  • Ja­ro­sław Bed­nar­ski (ur. 1975) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Ka­zi­mierz Bed­nar­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Krzysz­tof Bed­nar­ski – pol­ski rzeź­biarz
  • Mi­chał An­to­ni Bed­nar­ski (1944–2022) – pol­ski fi­lo­log kla­sycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­sta­wie za­pre­zen­to­wa­no wiele za­ska­ku­ją­cych za­sto­so­wań wy­ro­bów bed­nar­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarsʲci, AS: bednarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarczyk mos., bednarz m., bednarka ż., bednarzowa ż.

Wiktionary


bednarstwo

rze­mio­sło bed­na­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gałąź rze­mio­sła bądź prze­my­słu drzew­ne­go zwią­za­na z wyt­wa­rza­niem i na­pra­wą drew­nia­nych na­czyń z kle­pek (be­czek, balii, ma­sel­nic)

Wiktionary

Bed­nar­stwo (sta­ro­pol. "Ła­giew­nik") – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem na­czyń drew­nia­nych tech­ni­ką klep­ko­wą: be­czek, kadzi, balii, fas, ma­sel­nic, dzie­ży i łopat do chle­ba, ko­ne­wek, wia­der, ce­brzy­ków, wa­nie­nek, kufli. Bed­narz wy­ra­bia na­czy­nia z drew­na sos­no­we­go, świer­ko­we­go, ol­cho­we­go, li­po­we­go, dę­bo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moda na zdro­wą żyw­ność i lu­do­we zdob­nict­wo daje re­al­ne szan­se na dal­szy roz­wój bed­nar­stwa w re­gio­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarstfɔ, AS: bednarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarz m., bednarczyk m., bednarka ż., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarzowanie n.

 przym. bednarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bednarka

Wiktionary


bednaruk

naz­wi­sko


SJP.pl


bednarz

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy na­czy­nia z kle­pek lub z drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy i na­pra­wia­ją­cy drew­nia­ne na­czy­nia z kle­pek, trud­nią­cy się bed­nar­stwem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bed­narz – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się bed­nar­stwem
  • Bed­narz – potok, do­pływ Zło­te­go Po­to­ku
  • Bed­narz – potok, do­pływ Ka­mień­czyk
  • Bed­narz – szczyt w pół­noc­nej czę­ści Wzgórz Li­po­wych
  • – nie­wiel­ka za­to­ka przy an­tark­tycz­nym wy­brze­żu Budda (nazwa od naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go ma­ry­na­rza, pra­cow­ni­ka sta­cji po­lar­nej Wil­kes w 1958, Do­nal­da Fran­ci­sa Bed­na­rza, 1930–1973)
  • Bed­narz – pol­skie (także nie­miec­kie) naz­wi­sko
  • Alek­san­der Bed­narz (1941–2013) – pol­ski aktor
  • Alek­san­dra Bed­narz (ur. 1984) – pol­ska ak­tor­ka
  • An­drzej Bed­narz (ur. 1980) – pol­ski pił­karz
  • Beata Bed­narz (ur. 1965) – pol­ska pio­sen­kar­ka, muzyk se­syj­ny
  • Bro­ni­sław Bed­narz (1924–2016) – ge­ne­rał bry­ga­dy LWP, dr nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • (ur. 1956) – nie­miec­ki dzien­ni­karz, autor ksią­żek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem u bed­na­rza dwie dę­bo­we becz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdnaʃ, AS: bednaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarka ż.

:: zdrobn. bednarczyk m.

 przym. bednarski

Wiktionary


bednarzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona bed­na­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj po­ma­ga­łam bed­na­rzo­wej w przy­go­to­wa­niach do we­se­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛdnaˈʒɔva, AS: bednažova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarz m., bednarczyk mos., bednarstwo n., bednarzowanie n., bednarka ż.

 przym. bednarski

Wiktionary


bednarzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zaj­mo­wa­nie się bed­nar­stwem, wy­ko­ny­wa­nie za­wo­du bed­na­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarnia ż., bednarz m., bednarzowa ż.

 czas. bednarzować

Wiktionary


bednarzować

śro­do­wi­sko­wo: wy­ko­ny­wać zawód bed­na­rza


SJP.pl


bednarzowy

→ bed­narz (daw­niej); bed­nar­ski


SJP.pl


bednarów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie ka­łu­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Bed­na­rów – wieś w re­jo­nie ka­łu­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go, za­ło­żo­na w 1442 r. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Bed­na­rów w po­wie­cie sta­ni­sła­wow­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go. Wieś liczy 2431 miesz­kań­ców.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Bed­na­rów, po­ło­żo­na na linii Stryj – Iwano-Fran­kiwsk (od­ci­nek daw­nej Ga­li­cyj­skiej Kolei Trans­wer­sal­nej).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bednarowski

Wiktionary


bednia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kubeł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdʲɲa, AS: bedʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gbeł

Wiktionary


bednorz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Bed­norz − pol­ski siat­karz
  • Filip Bed­norz − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Her­bert Bed­norz − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, dok­tor nauk spo­łecz­nych i prawa, bi­skup
  • Jan Bed­norz − pol­ski bio­log
  • Jo­han­nes Georg Bed­norz – nie­miec­ki mi­ne­ra­log i fizyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki w roku 1987
  • Ro­bert Bed­norz – nie­miec­ki rzeź­biarz
  • Zbysz­ko Bed­norz − pol­ski pi­sarz, poeta i dzia­łacz kul­tu­ral­ny

Wikipedia


bedocja

ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z rzędu ate­ry­noksz­tałt­nych; ate­ryn­ka


SJP.pl


bedrykowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie za­le­szczyc­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, po­ło­żo­na nad rzeką Tupą;

Wiktionary

Zo­bacz też: Be­dry­kiw­ci – wieś w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim.

Be­dry­kow­ce (ukr. Бедриківці) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie czort­kow­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du tar­no­pol­skie­go.

Za­chod­nią część wsi sta­no­wi daw­niej odręb­na wieś Że­raw­ka (lub "Ży­raw­ka").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bedrykowiecki

Wiktionary


beduin

1. ko­czow­nik arab­ski;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: Żyd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel pa­ster­skiej lud­no­ści ko­czow­ni­czej, za­miesz­ku­ją­cej pu­sty­nie Bli­skie­go Wscho­du oraz pół­noc­nej Afry­ki

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. pot. żart. Żyd, żyd

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: be­du­i­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do Abi­sy­nii, be­du­i­ny, za on­du­lo­wa­ne brody szar­pa­ne!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdujĩn, AS: bedui ̯ĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beduin mos., beduińskość ż., beduina ż.

:: fż. beduinka ż.

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Żyd, daw. pot. starozakonny; gw-pl|Warszawa. abisyn, bejlis, karakuł, pudel

Wiktionary


beduina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. dam­ski płaszcz z kap­tu­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­rzu­cił na żonę be­du­i­nę i podał jej ramię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beduin mos., beduińskość ż., beduinka ż.

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beduinka

Wiktionary


beduini

1. ko­czow­nik arab­ski;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: Żyd


SJP.pl

Be­du­i­ni ( ‏بدو‎ "badū") – ko­czow­ni­cze lub pół­ko­czow­ni­cze ple­mio­na kra­jów arab­skich, Afry­ki Pół­noc­nej i Bli­skie­go Wscho­du. Nazwa wy­wo­dzi się od arab­skie­go okre­śle­nia pu­sty­ni i za­miesz­ku­ją­cych ją ko­czow­ni­ków.

Do XX wieku głów­nym za­ję­ciem Be­du­i­nów była ho­dow­la (wiel­błą­dów, owiec i kóz). Niek­tó­re klany Be­du­i­nów miesz­ka­ją w na­mio­tach i od­by­wa­ją da­le­kie wę­drów­ki ze swo­i­mi sta­da­mi w po­szu­ki­wa­niu pa­stwisk. Chów zwie­rząt jed­nak nie za­pew­nia im wy­star­cza­ją­cych środ­ków do życia.

Wikipedia


beduinka

ko­czow­nicz­ka arab­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) arab­ska ko­czow­nicz­ka

 (1.2) kraw. dam­skie okry­cie z kap­tu­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy dro­dze do Je­ry­cha stała be­du­in­ka z kozą.

 (1.2) Po­pro­si­ła Orcia, by od­niósł jej be­du­in­kę do szat­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beduinka ż., Beduin mos., beduin mos., beduińskość ż., beduina ż.

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) beduina

Wiktionary


beduiński

→ Be­du­i­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Be­du­i­nem; do­ty­czą­cy Be­du­i­nów

Wiktionary

Patrz:

Beduini

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­my się przy obo­zo­wi­sku be­du­iń­skim w dro­dze do Je­ry­cha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beduina ż., beduińskość ż., Beduin mos., beduin mos., Beduinka ż., beduinka ż.

 przysł. beduińsko

Wiktionary


beduińsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób be­du­iń­ski, po be­du­iń­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beduin mos., beduińskość ż., beduinka ż., beduina ż.

 przym. beduiński

Wiktionary


beduińskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest be­du­iń­skie; cecha tych, któ­rzy są be­du­iń­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

 rzecz. beduina ż., beduin mos., beduinka ż.

Wiktionary


bedłka

1. grzyb z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych
2. w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: to dla mnie bedł­ka - ba­ga­te­la, głup­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­ri­cus|ref=tak., grzyb z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych, z blasz­ka­mi na dol­nej stro­nie ka­pe­lu­sza, wy­stę­pu­ją­cy w ga­tun­kach ja­dal­nych (pie­czar­ka, bocz­niak) i tru­ją­cych (mu­cho­mor sro­mot­ni­ko­wy)

 (1.2) reg. grzyb w ogóle, w szcze­gól­no­ści lichy, niesz­la­chet­ny

 (1.3) reg. kro­sta na war­gach dzie­cię­cych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtw̥ka, AS: betu̯̦ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bdła, daw. bedła, przest. bedłek

 (1.2) bełek, bełtk, będka, bedka

Wiktionary


bedłkowate

ro­dzi­na grzy­bów blasz­ko­wa­tych; bedł­ki


SJP.pl


bedłkowaty

o ce­chach bedł­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


bedłkowce

dawna nazwa rzędu grzy­bów pod­staw­ko­wych w kla­sie pie­czar­nia­ków; blasz­kow­ce, pie­czar­kow­ce, bedł­ko­we


SJP.pl


bedłkowe

dawna nazwa rzędu grzy­bów pod­staw­ko­wych w kla­sie pie­czar­nia­ków; blasz­kow­ce, pie­czar­kow­ce, bedł­kow­ce


SJP.pl


bedłkowiec

grzyb z rzędu pod­staw­ko­wych, o blasz­ko­wym lub blasz­ko­po­dob­nym hy­me­no­fo­rze; blasz­ko­wiec, pie­czar­ko­wiec


SJP.pl


bee

wyraz na­śla­du­ją­cy zwie­rzę­ce be­cze­nie, głów­nie owcy; be


SJP.pl

Bee – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Cusio Os­so­la.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 623 osoby, 207,7 os./km².

Wikipedia


beecher

[czy­taj: BIczer] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­e­cher – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Will
  • Be­e­cher – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ge­ne­see
  • Be­e­cher – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te
  • Be­e­cher (ang. Be­e­cher Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te

Wikipedia


beef

[czy­taj: bif] śro­do­wi­sko­wo: kon­flikt słow­ny ra­pe­rów po­le­ga­ją­cy na wy­ty­ka­niu ne­ga­tyw­nych cech prze­ciw­ni­ka w pio­sen­kach hip­ho­po­wych


SJP.pl

Beef (ang. „kłót­nia, sprzecz­ka”) – ro­dzaj kon­flik­tu na tle ar­ty­stycz­nym zwią­za­ny z sze­ro­ko po­ję­tą kul­tu­rą hip-hop, do­ty­czy on za­rów­no DJ-ów, MC, jak i wyt­wór­ni pły­to­wych. Beef skła­da się z co najm­niej 2 dis­sów (wyz­wisk). Swo­i­mi ko­rze­nia­mi sięga wczes­nych lat 70.

Wikipedia


beefmaster

[czy­taj: bif­ma­ster] ame­ry­kań­ska rasa bydła mięs­ne­go


SJP.pl


beema

po­tocz­nie: sa­mo­chód lub mo­to­cykl marki BMW; Bejca, Be­em­ka, Be­em­wi­ca


SJP.pl

Beema (znany także jako: "Bumer", "Bum­mer", "Bim­mer", "Bu­mier", ros. "Бумер") – ro­syj­ski dra­mat kry­mi­nal­ny z 2003 roku.

Film jest fa­bu­lar­nym de­biu­tem re­ży­ser­skim Pio­tra Bu­sło­wa – ab­sol­wen­ta mo­skiew­skiej szko­ły fil­mo­wej. W 2006 roku re­ży­ser na­krę­cił drugą część ("Beema 2"), któ­rej akcja roz­gry­wa kilka lat póź­niej.

Wikipedia


beemka

po­tocz­nie:
1. sa­mo­chód lub mo­to­cykl marki BMW; Bejca, Beema, Be­em­wi­ca;
2. mała, lekka ża­glów­ka klasy BM


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. mot. sa­mo­chód marki BMW (1.1)

 (1.2) środ. mot. mo­to­cykl marki BMW (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­trek po­der­wał ko­lej­ną bla­cha­rę na tę swoją be­em­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɛ̃mka, AS: beẽmka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bmw, BMW; pot. beema, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

 (1.2) bmw, BMW; pot. beema, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

Wiktionary


beemwica

po­tocz­nie: sa­mo­chód lub mo­to­cykl marki BMW; Bejca, Beema, Be­em­ka


SJP.pl


beenhakker

[czy­taj: ben­ha­ker] naz­wi­sko obce


SJP.pl


beenowski

przy­miot­nik od: BN (Bi­blio­te­ka Na­ro­do­wa); BN-owski


SJP.pl


beeper

[czy­taj: biper] ro­dzaj urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go do prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści; biper; pager


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. brzę­czyk

 (1.2) te­le­kom. pager

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spod ka­na­py usły­sze­li­śmy sy­gnał be­e­pe­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲipɛr, AS: bʹiper

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buzzer

Wiktionary


beerceps

[czy­taj: bir­ceps] po­tocz­nie: bar­dzo duży brzuch; mię­sień piwny, boj­ler, ma­ciek


SJP.pl


beerpong

[czy­taj: bir­pong] za­ba­wa, w któ­rej gra­cze tra­fia­ją pi­łecz­ką ping­pon­go­wą do kub­ków z piwem po dru­giej stro­nie stołu; beer pong


SJP.pl


beethoven

[czy­taj: be­to­wen] naz­wi­sko, np. Lud­wig van Be­et­ho­ven (1770-1827), kom­po­zy­tor nie­miec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wig van Be­et­ho­ven – kom­po­zy­tor i pia­ni­sta nie­miec­ki
  • Be­et­ho­ven – ame­ry­kań­ski film fa­mi­lij­ny z 1992 roku
  • Be­et­ho­ven – ame­ry­kań­ski se­rial ani­mo­wa­ny (1994-1995)
  • Be­et­ho­ven 2 – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 1993 roku
  • Be­et­ho­ven 3 – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 2000 roku
  • Be­et­ho­ven 4 – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 2001 roku
  • Be­et­ho­ven 5 – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 2003 roku
  • Be­et­ho­ven 6 – Wiel­ka uciecz­ka – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 2008 roku
  • Be­et­ho­ven – Sym­fo­nie (Ratt­le) – CD box za­wie­ra­ją­cy na pię­ciu pły­tach kom­plet­ne wy­da­nie sym­fo­nii Lud­wi­ga van Be­et­ho­ve­na
  • Be­et­ho­ven (I Love to Li­sten to) – sin­gel bry­tyj­skie­go duetu Eu­ryth­mics, wy­da­ny w 1987 roku
  • (1815) Be­et­ho­ven – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


beethovenowski

[czy­taj: be­to­we­now­ski] do­ty­czą­cy twór­czo­ści Be­et­ho­ve­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Be­et­ho­ve­na, ma­ją­cy cechy ut­wo­rów Be­et­ho­ve­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy życia i mu­zy­ki Lud­wi­ga van Be­et­ho­ve­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Be­et­ho­ve­na lub jego mu­zy­ki, taki jak u Be­et­ho­ve­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już wie­dzie­li, że klapa, z Radia San­tia­go, które nie na­da­ło zatem be­et­ho­ve­now­skiej Sym­fo­nii he­ro­icz­nej ani po­lo­ne­za szo­pe­now­skie­go, przy­go­to­wa­nych przez za­ma­chow­ców na Dzień Trium­fu.

Wiktionary


befana

wróż­ka o wy­glą­dzie wiedź­my, zgod­nie z wło­ską tra­dy­cją przy­no­szą­ca dzie­ciom pre­zen­ty na świę­to Trzech Króli


SJP.pl

Be­fa­na – wróż­ka o wy­glą­dzie wiedź­my, dosyć zło­śli­wa, która w tra­dy­cji wło­skiej przy­no­si dzie­ciom pre­zen­ty w związ­ku z Bożym Na­ro­dze­niem. Pełni tę samą rolę, co świę­ty Mi­ko­łaj. Dzie­ci ocze­ku­ją pre­zen­tów od Be­fa­ny w noc z 5 na 6 stycz­nia w Świę­to Trzech Króli. Po­cho­dze­nie jej imie­nia ma przy­pu­szczal­nie zwią­zek z "epi­fa­nią", czyli aktem ob­ja­wie­nia.

Wikipedia


befka

kra­wat sta­no­wią­cy część szaty li­tur­gicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj kra­wa­ta w for­mie dwóch luźno zwi­sa­ją­cych su­kien­nych pa­sków, zwy­kle bia­łych; atry­but du­chow­nych chrze­ści­jań­skich, współ­cze­śnie głów­nie lu­te­rań­skich, kal­wiń­skich, an­gli­kań­skich i me­to­dy­stycz­nych;

Wiktionary

Befka – kra­wat bę­dą­cy czę­ścią szat li­tur­gicz­nych uży­wa­nych przez du­chow­nych wielu Ko­ścio­łów chrze­ści­jań­skich, współ­cze­śnie głów­nie lu­te­rań­skich, kal­wiń­skich, an­gli­kań­skich i me­to­dy­stycz­nych. Daw­niej uży­wa­na także przez du­cho­wień­stwo ka­to­lic­kie. Nie na­le­ży jej mylić z ko­lo­rat­ką, która jest ele­men­tem ubio­ru nie­li­tur­gicz­ne­go du­chow­nych i czę­sto jest no­szo­na pod stro­jem li­tur­gicz­nym, a więc i pod befką.

Wikipedia


beforek

[czy­taj: bi­fo­rek] po­tocz­nie: spot­ka­nie w gro­nie zna­jo­mych, po­prze­dza­ją­ce głów­ną im­pre­zę to­wa­rzy­ską; be­for­ka, bi­fo­rek, bi­for­ka, bifor


SJP.pl


beforka

[czy­taj: bi­fo­rek] po­tocz­nie: spot­ka­nie w gro­nie zna­jo­mych, po­prze­dza­ją­ce głów­ną im­pre­zę to­wa­rzy­ską; be­for­ka, bi­fo­rek, bi­for­ka, bifor


SJP.pl


befsztyczek

zdrob­nie­nie od: befsz­tyk


SJP.pl


befsztyk

ka­wa­łek sma­żo­ne­go mięsa, naj­czę­ściej z po­lęd­wi­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gruby pla­ster mięsa wo­ło­we­go, zwy­kle z po­lęd­wi­cy lub rost­be­fu, sma­żo­ny lub gril­lo­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odra­zą na­pa­wa ją befsz­tyk krwi­sty, prze­pa­da na­to­miast za ole­i­stą, mdłą chał­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛfʃtɨk, AS: befštyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. befsztyczek m.

 przym. befsztykowy

Wiktionary


befsztykowy

przy­miot­nik od: befsz­tyk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zwią­za­ny z befsz­ty­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. befsztyk mzw./mrz.

Wiktionary


beg

tytuł urzęd­ni­ka tu­rec­kie­go; bej


SJP.pl

Beg (zapis sty­li­zo­wa­ny wiel­ki­mi li­te­ra­mi: BEG) – sin­gel iz­ra­el­skie­go pio­sen­ka­rza i pio­sen­kar­ki – Omera Adama oraz Netty.

Wikipedia


bega

tytuł urzęd­ni­ka tu­rec­kie­go; bej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bega – cel­tyc­kie imię żeń­skie
  • Bega – mia­sto w Au­stra­lii w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Bega – rzeka w Ru­mu­nii

Wikipedia


begam

tytuł ko­biet z ksią­żę­cych rodów mu­zuł­mań­skich w In­diach


SJP.pl


begard

czło­nek re­li­gij­no-spo­łecz­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia mę­skie­go za­ło­żo­ne­go około 1220 r. na wzór be­gi­nek, dzia­ła­ją­ce­go w Niem­czech, we Fran­cji i we Wło­szech, w Pol­sce od XVI w.; zlik­wi­do­wa­ne­go przez ink­wi­zy­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. czło­nek śred­nio­wiecz­ne­go he­re­tyc­kie­go bract­wa pro­pa­gu­ją­ce­go ideał pro­ste­go życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ger­ward prze­niósł be­gar­dów do swo­ich dóbr w Do­brze­je­wi­cach, gdzie prze­by­wa­li do śmier­ci.

Wiktionary


begardzi

re­li­gij­no-spo­łecz­ne sto­wa­rzy­sze­nie mę­skie za­ło­żo­ne około 1220 roku na wzór be­gi­nek


SJP.pl


beger

naz­wi­sko


SJP.pl


begiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. cia­sto przy­rzą­dza­ne na oleju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛɟɛl, AS: beǵel

Wiktionary


begin

an­tyl­ski ta­niec po­dob­ny do rumby; bi­gu­i­ne, be­gu­i­ne, béguine


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Louis-Na­za­i­re Bégin (1840-1925) – ka­na­dyj­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, ar­cy­bi­skup Qu­e­bec w la­tach 1898-1925, kar­dy­nał.
  • Floyd Begin (1902-1977) – ame­ry­kań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pier­wszy bi­skup Oa­kland w la­tach 1962-1977
  • Me­na­chem Begin (1913-1992) – iz­ra­el­ski po­li­tyk, pre­mier Iz­ra­e­la w la­tach 1977–1983, la­u­re­at Po­ko­jo­wej Na­gro­dy Nobla.
  • Ze’ew Bin­ja­min Begin, Benny Begin (ur. 1943) – iz­ra­el­ski ge­o­log i po­li­tyk, czło­nek Kne­se­tu, mi­ni­ster, syn Me­na­che­ma
  • Peter Van den Begin (ur. 1964) – bel­gij­ski sce­na­rzy­sta oraz aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • „Begin” – sin­gel ze­spo­łu TVXQ
  • Begin – ja­poń­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy pop-rock
  • Begin, A Tac­ti­cal Stars­hip Si­mu­la­tion – gra kom­pu­te­ro­wa z 1994
  • Begin Road (De­rech Me­na­chem Begin) – jedna z głów­nych ulic Tel Awiwu, upa­mięt­nia by­łe­go pre­mie­ra

Wikipedia


begina

an­tyl­ski ta­niec po­dob­ny do rumby; bi­gu­i­ne, be­gu­i­ne, béguine


SJP.pl


beginaż

ze­spół bu­dyn­ków wraz z pod­wó­rzem i ogro­dem, za­miesz­ki­wa­ny przez be­gin­ki (nie­za­męż­ne ko­bie­ty two­rzą­ce la­ic­ką wspól­no­tę re­li­gij­ną)


SJP.pl

Be­gi­naż ( be­gijn­hof, béguinage) – miej­sce, gdzie miesz­ka­ły be­gin­ki. Be­gi­na­że pow­sta­wa­ły głów­nie w śred­nio­wie­czu. Naj­czę­ściej spo­ty­ka się be­gi­na­że na te­re­nie pół­noc­nej i pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji, Bel­gii, Ho­lan­dii oraz za­chod­nich i pół­noc­no-za­chod­nich Nie­miec.

Wikipedia


beginka

człon­ki­ni la­ic­kie­go żeń­skie­go zgro­ma­dze­nia re­li­gij­ne­go


SJP.pl


beginki

człon­ki­ni la­ic­kie­go żeń­skie­go zgro­ma­dze­nia re­li­gij­ne­go


SJP.pl


beglerbeg

tytuł na­miest­ni­ka za­rzą­dza­ją­ce­go pro­win­cją w Tur­cji os­mań­skiej; bej­ler­bej; be­gler­bej


SJP.pl


beglerbej

tytuł na­miest­ni­ka za­rzą­dza­ją­ce­go pro­win­cją w Tur­cji os­mań­skiej; be­gler­beg; bej­ler­bej


SJP.pl


begonia

ro­śli­na ozdob­na, do­nicz­ko­wa i kwiet­ni­ko­wa; uko­śni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Be­go­nia|ref=tak., ro­śli­na po­cho­dze­nia tro­pi­kal­ne­go, ho­do­wa­na jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa lub kwiet­ni­ko­wa ze wzglę­du na ozdob­ne li­ście i róż­no­barw­ne kwia­ty;

Wiktionary

Be­go­nia, uko­śni­ca ("Be­go­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny be­go­nio­wa­tych obej­mu­ją­cy we­dług róż­nych au­to­rów 1200–1500 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją na wszyst­kich, z wy­jąt­kiem Au­stra­lii ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych kuli ziem­skiej, naj­licz­niej­sza grupa ga­tun­ków wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na bal­ko­nie rosły sur­fi­nie i be­go­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɡɔ̃ɲja, AS: begõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. begoniowy

 rzecz. begonijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukośnica

Wiktionary


begonie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|be­go­nia.

Wiktionary


begonijka

zdrob­nie­nie od: be­go­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrob­nie­nie od|be­go­nia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] kupił u ogrod­ni­ka mały wa­zo­nek z ni­kłym, świe­żo rozk­wit­nię­tym kwiat­kiem. […] Wła­śnie ta prze­skrom­na be­go­nij­ka, […] taka sobie zwy­czaj­na, nie­po­kaź­na, po­cho­dzą­ca z pro­le­tar­ja­tu kwia­to­we­go, który latem two­rzy obra­mie­nia ga­zo­nów — taka wła­śnie wy­da­ła mu się ze wszyst­kich istot ży­ją­cych naj­bar­dziej po­żą­da­ną dla jego sa­mot­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. begonia

 przym. begoniowy

Wiktionary


begoniowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu dy­niow­ców; uko­śni­co­wa­te


SJP.pl

Be­go­nio­wa­te "(Be­go­nia­ce­ae" C. Agardh) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu dy­niow­ców. Obej­mu­je dwa ro­dza­je z bli­sko 1,9 ty­sią­cem ga­tun­ków. Jeden z ro­dza­jów to tak­son mo­no­ty­po­wy z jed­nym ga­tun­kiem – "Hil­le­bran­dia sand­wi­cen­sis", wy­stę­pu­ją­cym na Ha­wa­jach. Drugi ro­dzaj to sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na be­go­nia ("Be­go­nia"), któ­rej ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych Azji, Afry­ki, Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej oraz wysp Oce­a­nii.

Wikipedia


begoniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z be­go­nią, do­ty­czą­cy be­go­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. begonijka ż., begonia ż., begoniowate nmos.

Wiktionary


beguine

[czy­taj: beGIN] an­tyl­ski ta­niec w tak­cie 2/4, w tem­pie umiar­ko­wa­nym, po­dob­ny do rumby; bi­gu­i­ne, béguine


SJP.pl

Be­gu­i­ne – po­wol­ny ta­niec lu­do­wy z Mar­ty­ni­ki, w me­trum 4/4, obec­nie na­le­żą­cy do ka­no­nu tańca to­wa­rzy­skie­go.

W la­tach trzy­dzie­stych XX wieku był lan­so­wa­ny, lecz bez po­wo­dze­nia, w Pa­ry­żu. Swą po­pu­lar­ność zdo­był do­pie­ro dzię­ki Cole Por­te­ro­wi i jego pio­sen­ce "Begin the Be­gu­i­ne" zaś­pie­wa­nej w mu­si­ca­lu "Ju­bi­lee" (1935) a wy­sta­wio­nym na no­wo­jor­skim Bro­ad­wa­yu. W żar­go­nie pol­skich mu­zy­ków ta­niec ten zwany jest po­wszech­nie be­gin­ką.

Wikipedia


behapowiec

po­tocz­nie: pra­cow­nik od­po­wie­dzial­ny za bez­pie­czeń­stwo i hi­gie­nę pracy w danym za­kła­dzie pracy


SJP.pl


behapowski

przy­miot­nik od: BHP, bhp (bez­pie­czeń­stwo i hi­gie­na pracy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwią­za­ny z BHP, albo z be­ha­pow­cem

Wiktionary


behawior

[czy­taj: be­ha­wior albo bi­he­wior] w bio­lo­gii: za­cho­wa­nie się;
1. ogół re­ak­cji lub każda uzew­nętrz­nia­ją­ca się re­ak­cja zwie­rzę­cia;
2. spo­sób od­po­wia­da­nia czło­wie­ka na bodź­ce zew­nętrz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) an­trop. biol. za­cho­wa­nie się, od­po­wia­da­nie na bodź­ce śro­do­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisał głów­nie o mor­fo­lo­gii, tak­so­no­mii i be­ha­wio­rze pa­ją­ków współ­czes­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioryzm mrz., behawiorysta mos., behawiorystka ż.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

 przysł. behawioralnie, behawiorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachowanie

Wiktionary


behawioralnie

→ be­ha­wio­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

behawioralny

behawioralność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest be­ha­wio­ral­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioryzm m.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

 przysł. behawioralnie

Wiktionary


behawioralny

zwią­za­ny z za­cho­wa­niem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z za­cho­wa­niem (be­ha­wio­rem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szko­le­nie psa opie­ra się na be­ha­wio­ral­nych me­to­dach na­gra­dza­nia po­zy­tyw­nych za­cho­wań i igno­ro­wa­nia za­cho­wań nie­po­żą­da­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxavʲjɔˈralnɨ, AS: beχavʹi ̯oralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawior mrz., behawioryzm mrz., behawiorysta mos., behawiorystka ż., behawioralność ż.

 przym. behawiorystyczny

 przysł. behawioralnie, behawiorystycznie

Wiktionary


behawiorysta

[czy­taj: be­ha­wio­ry­sta albo bi­he­wio­ry­sta] zwo­len­nik be­ha­wio­ryz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik be­ha­wio­ryz­mu

 (1.2) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się te­ra­pią za­cho­wa­nia zwie­rząt to­wa­rzy­szą­cych czło­wie­ko­wi, głów­nie psów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxavʲjɔˈrɨsta, AS: beχavʹi ̯orysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioryzm m.

:: fż. behawiorystka ż.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

Wiktionary


behawiorystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się be­ha­wio­ry­sty­ką, czyli nauką o spo­so­bach i mo­ty­wach za­cho­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się te­ra­pią za­cho­wa­nia zwie­rząt to­wa­rzy­szą­cych czło­wie­ko­wi, głów­nie psów

Wiktionary


behawiorystyczny

→ be­ha­wio­ryzm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z be­ha­wio­ry­sta­mi, be­ha­wio­ryz­mem

Wiktionary

Patrz:

behawioryzm

Powiązane:

 rzecz. behawiorysta mos., behawioryzm mrz., behawior mrz., behawioralność ż.

 przym. behawioralny

Wiktionary


behawiorystyka

be­ha­wio­ry­sty­ka zwie­rząt - psy­cho­lo­gia zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i ana­li­zą za­cho­wań zwie­rząt


SJP.pl


behawioryzm

[czy­taj: be­ha­wio­ryzm albo bi­he­wio­ryzm] uksz­tał­to­wa­ny w Ame­ry­ce kie­ru­nek psy­cho­lo­gicz­ny XX wieku, za­kła­da­ją­cy, że przed­mio­tem badań psy­cho­lo­gicz­nych może być tylko za­cho­wa­nie się ludzi lub zwie­rząt, a nie nie­moż­li­we do poz­na­nia pro­ce­sy psy­chicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. po­dej­ście do psy­cho­lo­gii sku­pia­ją­ce się na ob­ser­wo­wal­nym za­cho­wa­niu, ne­gu­ją­ce poz­na­wal­ność umy­słu i prze­waż­nie za­kła­da­ją­ce, że za­cho­wa­nie jest okre­śla­ne przez śro­do­wi­sko;

Wiktionary

Be­ha­wio­ryzm (ang. "be­ha­vior" lub "be­ha­vio­ur" – za­cho­wa­nie) – fi­lo­zo­fia nauki o za­cho­wa­niu ludzi oraz zwie­rząt. W po­dej­ściu tym uz­na­je się istot­ną rolę:

W ba­da­niach w tym nur­cie głów­ne zna­cze­nia przy­pi­su­je się pro­ce­som wa­run­ko­wa­nia spraw­cze­go (bo­dziec róż­ni­cu­ją­cy – za­cho­wa­nie – kon­sek­wen­cje), za­stęp­cze­go (po­przez mo­de­la), ale rów­nież kla­sycz­ne­go (bo­dziec – re­ak­cja) wraz z czyn­ni­ka­mi wpły­wa­ją­cy­mi na ich sku­tecz­ność (ope­ra­cje mo­ty­wu­ją­ce, ope­ra­cje zno­szą­ce itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W "or­to­dok­syj­nej" wer­sji be­ha­wio­ryz­mu naj­pierw wy­stę­pu­je re­ak­cja, na­stęp­nie zaś bo­dziec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioralność ż., behawior m., behawiorysta m., behawiorystka ż.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

Wiktionary


behem

Behem ("Behem I", "Behm", "Bem") – pol­ski herb szla­chec­ki, z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


behemot

bi­blij­ny pot­wór, nie­po­ko­na­na be­stia


SJP.pl

Be­he­mot (hebr. בהמות "Bəhēmôth", "Be­he­mot", "B'hemot" „be­stie; zwie­rzę­ta”; arab, بهيموث albo بهموت Bahīmūth) – nie­prze­tłu­ma­czo­ne imię zwie­rzę­cia wspom­nia­ne­go w Księ­dze Hioba, 40,15. Wraz z Le­wia­ta­nem jest on przed­sta­wio­ny jako stwo­rze­nie do­wo­dzą­ce wiel­ko­ści i mocy stwór­czej Jahwe w opo­zy­cji do Hioba. Przed­sta­wio­ny jako po­stać po­dob­na do hi­po­po­ta­ma lub sło­nia.

Wikipedia


behenowy

kwas be­he­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wy­stę­pu­ją­cy w orzesz­kach ziem­nych


SJP.pl


beira

kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Por­tu­ga­lii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beira – w mi­to­lo­gii szkoc­kiej per­so­ni­fi­ka­cja zimy
  • Beira – mia­sto
  • Beira – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Beira – szwab­ska nazwa mia­sta Ka­uf­be­u­ren
  • Beira – kra­i­na

Wikipedia


beisa

ga­tu­nek ssaka z po­dro­dzi­ny an­ty­lo­pow­ców; oryks prę­go­bo­ki


SJP.pl


bej

tytuł urzęd­ni­ka tu­rec­kie­go; beg


SJP.pl

Bej (pier­wot­nie beg; tur. "bey") – tu­rec­kie słowo oz­na­cza­ją­ce wodza (np. jan­cza­rów, Ta­ta­rów krym­skich).

Tytuł uży­wa­ny na te­ry­to­rium państw tu­rec­kich, w tym Im­pe­rium Os­mań­skie­go i Uzbe­ki­sta­nu oraz Per­sji i pań­stwa mo­gol­skie­go, do­da­wa­ny do imion przed­sta­wi­cie­li moż­no­władzt­wa, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do osób po­cho­dze­nia tur­kij­skie­go. Nie­kie­dy skra­ca­ny był do formy Be.

Wikipedia


bejbe

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej lub atrak­cyj­nej oso­bie; bejbi


SJP.pl


bejbi

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej lub atrak­cyj­nej oso­bie; bejbe


SJP.pl


bejbusia

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym lub atrak­cyj­nym męż­czyź­nie; bejbe, bejbi


SJP.pl


bejbuś

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym lub atrak­cyj­nym męż­czyź­nie; bejbe, bejbi


SJP.pl


bejc

bar­dzo rzad­ko: farba do drew­na; bajca, bejca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na pijak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjt͡s, AS: bei ̯c

Wiktionary


bejca

1. farba do drew­na; bajca;
2. za­pra­wa do na­sion po­sia­da­ją­ca wła­ści­wo­ści grzy­bo­bój­cze;
3. za­pra­wa far­biar­ska;
4. za­pra­wa z octu i ko­rze­ni do ma­ry­no­wa­nia mięs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. rozt­wór do bar­wie­nia drew­na;

 (1.2) chem. włók. sub­stan­cja uży­wa­na do bar­wie­nia w prze­my­śle włó­kien­ni­czym i gar­bar­skim

 (1.3) chem. roln. śro­dek grzy­bo­bój­czy do de­zyn­fek­cji na­sion i zia­ren

 (1.4) spoż. za­pra­wa do ma­ry­no­wa­nia mięs

 (1.5) slang. sa­mo­chód marki BMW

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twoim miej­scu po­cią­gnę­ła­bym tę półkę jas­no­kasz­ta­no­wą bejcą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjt͡sa, AS: bei ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejcowanie n.

 czas. bejcować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bajca

Wiktionary


bejcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. po­kry­wa­nie po­wierzch­ni drew­na bejcą

 (1.2) rzem. w gar­bar­stwie: oczy­szcza­nie skóry przed jej gar­bo­wa­niem

 (1.3) roln. za­pra­wia­nie na­sion środ­ka­mi grzy­bo­bój­czy­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bej­co­wa­nie w ga­stro­no­mii
  • bej­co­wa­nie w rol­nict­wie i ogrod­nict­wie
  • bej­co­wa­nie w tech­no­lo­gii obrób­ki drew­na
  • za­pra­wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bejca ż.

 czas. bejcować ndk.

Wiktionary


bejcowany

po­kry­ty bejcą


SJP.pl


bejcować

po­kry­wać po­wierzch­nię, naj­czę­ściej drew­nia­ną, bejcą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ma­lo­wać drew­no bejcą

 (1.2) kulin. ma­ry­no­wać w bejcy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejca ż., bejcowanie n.

Wiktionary


bejdewind

wiatr wie­ją­cy od dzio­bu pod kątem ostrym do linii sy­me­trii stat­ku; baj­de­wind


SJP.pl


bejdok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. głu­piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I oto już stają! I oto ru­sza­ją! Już są o pół staja: ele­gant z Mo­si­ny, pier­do­ła z Gądek i bej­dok z Kłaja.

Wiktionary


beje

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. 3. os. lp. oz­najm. przysz. od: być → bę­dzie

Wiktionary


bejel

cho­ro­ba za­kaź­na skóry za­li­cza­na do kręt­ko­wic nie­we­ne­rycz­nych, wy­wo­ła­na przez tre­po­ne­my


SJP.pl

Bejel – jedna z kręt­ko­wic nie­we­ne­rycz­nych. Przew­le­kła cho­ro­ba okre­su dzie­cię­ce­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem zmian skór­nych i błon ślu­zo­wych wy­wo­ła­ną przez "Tre­po­ne­ma en­de­mi­cum", czyli bak­te­rię, która nie po­wo­du­je zmian do­ty­czą­cych zębów, oka i ukła­du ner­wo­we­go.

Wikipedia


bejlerbej

tytuł na­miest­ni­ka za­rzą­dza­ją­ce­go pro­win­cją w Tur­cji os­mań­skiej; be­gler­beg; be­gler­bej


SJP.pl

Bej­ler­bej, (także be­gler­beg, be­gler­bej, be­y­ler­be­yi, bej bejów, pan panów) – na­da­wa­ny przez suł­ta­na tytuł oraz sta­no­wi­sko na­miest­ni­ka prow­ni­cji Im­pe­rium Os­mań­skie­go od­po­wie­dzial­ne­go za utrzy­ma­nie po­rząd­ku, wy­mie­rza­nie spra­wied­li­wo­ści oraz roz­dzie­la­nie lenn w danej pro­win­cji. W trak­cie wojny od­po­wie­dzial­ny był za ze­bra­nie i do­wo­dze­nie od­dzia­łu na bazie len­ni­ków, któ­rzy słu­ży­li w armii suł­ta­na. Sta­no­wi­sko bej­ler­be­ja było naj­bar­dziej pre­sti­żo­wym i do­cho­do­wym wśród pro­win­cjo­nal­nych urzę­dów Im­pe­rium.

Wikipedia


bejlis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gw-pl|War­sza­wa. żyd

Wiktionary


bejm

w gwa­rze poz­nań­skiej: pie­niądz, zwy­kle pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. pie­niądz

Wiktionary

Bejm – lu­do­wa nazwa nie­miec­kiej mo­ne­ty 10-fe­ni­go­wej sto­so­wa­na do 1939 r. przez lud­ność nie­miec­ką i pol­ską na te­re­nie by­łe­go za­bo­ru pru­skie­go.

Stąd po­cho­dzi gwa­ro­we okre­śle­nie poz­nań­skie na pie­nią­dze - "bejmy".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź bejmy i leć po pyry.

 (1.1) Ki­tram bejmy do kiej­dy. → Cho­wam pie­nią­dze do kie­sze­ni.

Wiktionary


bejnarowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


bejowski

→ bej; be­jo­wy


SJP.pl


bejowy

→ bej; be­jow­ski


SJP.pl


bejra

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop, wy­stę­pu­ją­cy w Etio­pii i So­ma­lii


SJP.pl


bejrucki

→ Bej­rut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bej­ru­tu (sto­li­cy Li­ba­nu)

Wiktionary

Patrz:

Bejrut

Przykłady

 (1.1) Na­za­jutrz iz­ra­el­skie lot­nict­wo woj­sko­we za­a­ta­ko­wa­ło bej­ruc­kie przed­mie­ścia Shiy­y­ah.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈrut͡sʲci, AS: bei ̯rucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bejrut mrz., bejrutczyk mos., bejrutka ż.

Wiktionary


bejrut

sto­li­ca Li­ba­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Azji, na Bli­skim Wscho­dzie, sto­li­ca Li­ba­nu;

 (1.2) geogr. adm. mu­ha­fa­za w za­chod­nim Li­ba­nie;

Wiktionary

Bej­rut ( ‏بيروت‎, "Bayrūt", Βηρυτός) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Li­ba­nu, le­żą­ce w środ­ko­wej czę­ści kraju. Liczy 2 060 363 miesz­kań­ców (2012), więk­szość po­cho­dze­nia arab­skie­go. Daw­niej mia­sto było na­zy­wa­ne: "Bi­ru­tu", "Be­ry­tos". Znaj­du­je się w nim wiele za­byt­ków i do­byt­ku hi­sto­rycz­ne­go kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli ktoś or­ga­ni­zo­wał­by kie­dyś kon­kurs na miej­sce na świe­cie, które po­ka­zu­je nie­złom­ność czło­wie­ka, to moim zda­niem mógł­by do tej ka­te­go­rii no­mi­no­wać Bej­rut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjrut, AS: bei ̯rut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejrutczyk mos., bejrutka ż.

 przym. bejrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Biruta, Berytus

Wiktionary


bejrutczyk

miesz­ka­niec Bej­ru­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bej­ru­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈruṭt͡ʃɨk, AS: bei ̯ruṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bejrut mrz.

:: fż. bejrutka ż.

 przym. bejrucki

Wiktionary


bejrutka

miesz­kan­ka Bej­ru­tu (sto­li­cy Li­ba­nu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bej­ru­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­di­ne jest pa­ry­żan­ką? Nie, ona jest bej­rut­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈrutka, AS: bei ̯rutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bejrut mrz.

:: fm. bejrutczyk mos.

 przym. bejrucki

Wiktionary


bejsagoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­stecz­ko w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Bej­sa­go­ła (lit. "Ba­i­so­ga­la") – mia­stecz­ko na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu sza­wel­skim, w re­jo­nie ra­dzi­wi­li­skim, 31 km na pół­noc od Kiej­dan. Mia­stecz­ko liczy 2 548 miesz­kań­ców (2001). Sie­dzi­ba sta­ro­stwa Bej­sa­go­ła.

Miej­sco­wość była włas­no­ścią pry­wat­ną Jana Mi­cha­ła Soł­ło­hu­ba.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛj.saˈɡɔ.wa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bejsagolski

Wiktionary


bejsbol

ba­se­ball, bej­zbol;
1. dy­scy­pli­na spor­to­wa wy­wo­dzą­ca się z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, po­dob­na do pa­lan­ta;
2. kij do tej dy­scy­pli­ny spor­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ba­se­ball (w spol­szczo­nej pi­sow­ni)

 (1.2) slang. kij bejs­bo­lo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wdarł się z bejs­bo­lem do me­cze­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjzbɔl, AS: bei ̯zbol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball m., baseballista mos., baseballistka ż., bejsbolista m., bejsbolówka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) baseball

Wiktionary


bejsbolista

za­wod­nik upra­wia­ją­cy bejs­bol; ba­se­bal­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś, kto gra w bejs­bol, za­wo­do­wo lub re­kre­a­cyj­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klub od­wie­dził ame­ry­kań­ski bejs­bo­li­sta pol­skie­go po­cho­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbol mrz.

:: fż. bejsbolistka ż.

 przym. bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baseballista

Wiktionary


bejsbolistka

→ bejs­bo­li­sta; ba­se­bal­list­ka


SJP.pl


bejsbolowy

→ bejs­bol; ba­se­bal­lo­wy, bej­zbo­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­se­bal­lem, do­ty­czą­cy ba­se­bal­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­szedł do szafy, by wyjąć kij bejs­bo­lo­wy, który przy­wiózł ze Sta­nów, i przy­wa­lić nim w ka­lo­ry­fer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball m., bejsbol m., baseballista m., bejsbolista m., baseballistka ż., bejsbolistka ż., bejsbolówka ż.

 przym. baseballowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baseballowy

Wiktionary


bejsbolówka

ba­se­bal­lów­ka; po­tocz­nie:
1. czap­ka z za­o­krą­glo­nym dasz­kiem;
2. kurt­ka ma­ją­ca przy pasie oraz na za­koń­cze­niach rę­ka­wów ścią­ga­cze o tym samym wzo­rze;
3. kij do gry w ba­se­ball


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. spor­to­we na­kry­cie głowy, wy­ko­na­ne z mięk­kie­go ma­te­ria­łu, z twar­dym dasz­kiem, zaz­wy­czaj z tyłu po­sia­da re­gu­lo­wal­ne za­pię­cie

 (1.2) lek­kie okry­cie wierzch­nie wzo­ro­wa­ne na blu­zach ame­ry­kań­skich klu­bów spor­to­wych

Wiktionary

Bejs­bo­lów­ka (także: ba­se­bal­lów­ka od ang. "ba­se­ball cap") – spor­to­wa czap­ka, wy­ko­na­na z mięk­kie­go ma­te­ria­łu, z twar­dym dasz­kiem chro­nią­cym oczy przed słoń­cem. Czę­sto po­sia­da z tyłu pasek umoż­li­wia­ją­cy re­gu­la­cję roz­mia­ru. Pier­wot­nie no­szo­na przez spor­tow­ców upra­wia­ją­cych ba­se­ball.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Irek lubi cho­dzić w bejs­bo­lów­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball mrz., bejsbol mrz., baseballista mos., bejsbolista mos., baseballistka ż., bejsbolistka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary


bejsce

wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

Bej­sce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, sie­dzi­ba gminy Bej­sce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


bejsceński

→ Bej­sce (wieś w Pol­sce); bej­ski


SJP.pl


bejski

→ Bej­sce (wieś w Pol­sce); bej­sceń­ski


SJP.pl


bejszczanin

miesz­ka­niec Bej­sca


SJP.pl


bejszczanka

miesz­kan­ka Bej­sca


SJP.pl


bejt

po­pu­lar­na w ga­tun­kach li­rycz­nych Bli­skie­go Wscho­du stro­fa dwu­wer­so­wa


SJP.pl


bejzbol

ba­se­ball, bejs­bol;
1. dy­scy­pli­na spor­to­wa wy­wo­dzą­ca się z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, po­dob­na do pa­lan­ta;
2. kij do tej dy­scy­pli­ny spor­to­wej


SJP.pl


bejzbolowy

→ bej­zbol; ba­se­bal­lo­wy, bejs­bo­lo­wy


SJP.pl


bek

po­tocz­nie:
1. głos owcy lub kozy;
2. głos niek­tó­rych in­nych zwie­rząt, po­dob­ny do głosu owcy lub kozy;
3. brzyd­ki, fał­szy­wy śpiew;
4. gło­śny płacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­głos be­cze­nia zwie­rząt

 (1.2) gło­śny płacz

 (1.3) pot. od­cza­sow­ni­ko­wy od|bekać.

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ża­rów­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. obroń­ca w dru­ży­nie spor­to­wej

 (2.2) daw. środ. polit. czło­nek bo­jów­ki

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lm. od: beka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Bek – ro­syj­ski pi­sarz
  • An­drzej Bek – pol­ski ko­larz
  • An­to­ny Bek – an­giel­ski bi­skup
  • Dio­ni­zy Bek – pol­ski pu­bli­cy­sta
  • Ibra­him-bek – mu­zuł­mań­ski przy­wód­ca
  • Ivan Bek – ju­go­sło­wiań­ski pił­karz
  • Ja­nusz Bek – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Jerzy Bek – pol­ski ko­larz
  • Józef Bek – pol­ski praw­nik
  • Lu­cy­na Ka­łuż­na-Bek – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Mikuláš Bek – cze­ski mu­zy­ko­log
  • Wie­sław Bek – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łące sły­chać było gło­śne beki owiec.

 (1.2) Naj­sku­tecz­niej­szą obro­ną ma­lu­chów jest za­wsze wiel­ki bek w obec­no­ści do­ro­słych.

 (1.3) Beki przy ob­cych lu­dziach są je­szcze bar­dziej nie­kul­tu­ral­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛk, AS: bek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekowisko n., beczenie n., bekanie n.

 czas. beczeć ndk., bekać ndk., beknąć dk.

 przym. bekliwy, zabeczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ryk, płacz, wycie

 (1.4) łampoczka

Wiktionary


beka

1. zgru­bie­nie od: becz­ka;
2. to, co znaj­du­je się w dużej becz­ce;
3. prze­no­śnie: otyły, gruby czło­wiek; tłu­ścioch, ba­ry­ła, pul­pet, spa­ślak;
4. po­tocz­nie: ubaw, coś śmiesz­ne­go; heca, bre­cha, po­lew­ka, zlewa, zlew, zwała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: becz­ka

 (1.2) duża becz­ka

 (1.3) pot. środ. coś śmiesz­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) hist. me­te­o­rol. jed­nost­ka wagi sto­so­wa­na na te­re­nie sta­ro­żyt­ne­go Bli­skie­go Wscho­du, równa 10 ger lub pół sykla, czyli ok. 5,7 grama;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (3.1) D. i B. lp. od: bek

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) 3. os. lp. ter. od: bekać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • beka – dawna jed­nost­ka miary masy
  • Beka – nie­ist­nie­ją­ca już osada ry­bac­ka w Pol­sce
  • „Beka” – ptasi re­zer­wat przy­ro­dy na Po­brze­żu Ka­szub­skim
  • Beka – wieś w Sło­we­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) I jak tu nie mieć beki, gdy dwa­dzie­ścia dwa lata póź­niej wła­śnie jemu przy­pi­su­je się uwa­le­nie lu­stra­cji w Pol­sce!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛka, AS: beka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n., zabeczkowanie n., beczułkowate nmos.

 czas. beczkować ndk., zabeczkować dk.

 przym. beczkowy, beczułkowy, beczkowaty, beczułkowaty

 (1.3)

 rzecz. beczenie n., bek m.

 czas. beczeć ndk.

 przym. bekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cysterna

 (1.3) ubaw, zabawa, fun, heca

Wiktionary


bekaa

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. żyzna do­li­na w Li­ba­nie, 30 km na wschód od Bej­ru­tu;

 (1.2) geogr. adm. mu­ha­fa­za we wschod­nim Li­ba­nie obej­mu­ją­ca do­li­nę Bekaa (1.1);

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Al-Bika

 (1.2) Al-Bika

Wiktionary


bekadło

dawna tuba stra­żac­ka do ogła­sza­nia alar­mu


SJP.pl


bekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bekać.

 (1.2) łow. akt płcio­wy u je­le­ni i da­nie­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bek mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kopulacja, pokrywanie

Wiktionary


bekarda

ptak z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


bekardowate

o ce­chach be­kar­do­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Be­kar­do­wa­te (Ti­ty­ri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), po­drzę­du ty­ran­kow­ców (Ty­ran­ni). Za­sied­la­ją Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą i Pół­noc­ną. Są to małej lub śred­niej wiel­ko­ści ptaki, więk­szość ma sto­sun­ko­wo krót­ki ogon i duże głowy.

Wikipedia


bekardowaty

o ce­chach be­kar­do­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


bekardzik

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny be­kar­dów


SJP.pl


bekas

ptak łowny z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych, o upie­rze­niu bru­nat­nym z czar­ny­mi, pło­wy­mi lub rdza­wy­mi wzo­ra­mi, za­miesz­ku­ją­cy pod­mo­kłe oko­li­ce Eu­raz­ji, Afry­ki i Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny pod­mo­kłe;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­szczą ża­ło­śnie w trzci­nach szpa­ki, kra­czą kurki wodne, pog­wi­zdu­ją be­ka­sy, huczą bąki, kwa­ka­ją ukry­te stada ka­czek, smut­nie poś­pie­wu­ją ry­bit­wy; ryt­micz­nie wy­rzu­ca­jąc do lotu skrzy­dła ko­ły­szą się ku­lo­ny, sro­ko­sze kują że­la­zo na ga­łąz­kach ol­szyn, a wy­so­ko na ga­łę­ziach sosen edu­ku­ją swe dzie­ci, obrzyd­li­wie wrze­szcząc, wrony-matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkas, AS: bekas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekasik m.

 przym. bekasi

Wiktionary


bekasi

ty­czą­cy się be­ka­sa, np. be­ka­sie pióro


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla be­ka­sa; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do be­ka­sa

Wiktionary

Be­ka­si ( Kota Be­ka­si) – mia­sto w In­do­nez­ji na wy­spie Jawa w pro­win­cji Jawa Za­chod­nia w ze­spo­le miej­skim Dża­kar­ty.

We­dług da­nych sza­cun­ko­wych z 2013 roku mia­sto li­czy­ło 2 543 676 miesz­kań­ców oraz zaj­mu­je po­wierzch­nie ponad 210 km². Przez mia­sto prze­pły­wa­ją trzy głów­ne rzeki: Ca­kung, Be­ka­si, Sun­ter.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈkaɕi, AS: bekaśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekas m., bekasik m., bekasowate nmos.

Wiktionary


bekasik

śred­niej wiel­ko­ści ptak łowny na­le­żą­cy do ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lym­no­cryp­tes mi­ni­mus|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;

Wiktionary

Be­ka­sik, bekas mały ("Lym­no­cryp­tes mi­ni­mus") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych (Sco­lo­pa­ci­dae). Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Lym­no­cryp­tes. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈkaɕik, AS: bekaśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekas mzw., bekasowate lm nm.

 przym. bekasi

Wiktionary


bekasowate

ro­dzi­na obej­mu­ją­ca ponad 80 ga­tun­ków pta­ków z rzędu siew­ko­wych, o cha­rak­te­ry­stycz­nych pro­stych i dłu­gich dzio­bach, któ­rych mięk­ki czu­bek ułat­wia od­naj­dy­wa­nie po­ży­wie­nia w mięk­kim grun­cie; wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach (oprócz An­tark­ty­dy)


SJP.pl

Be­ka­so­wa­te, słon­ko­wa­te (Sco­lo­pa­ci­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu siew­ko­wych (Cha­ra­drii­for­mes).

Wikipedia


bekasowaty

o ce­chach be­ka­so­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


bekać

1. czkać, od­bi­jać się
2. bekać się - u je­le­ni i da­nie­li: do­ko­ny­wać aktu płcio­we­go


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (ndk. be­knąć)

 (1.1) od­bi­jać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bekać się

 (2.1) łow. daw. o je­le­niu: za­spo­ka­jać popęd sek­su­al­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cią­gnął łyk piwa z kufla i be­knął siar­czy­ście aż obu­dził się kot śpią­cy na piecu.

 (2.1) W wrze­śniu. Za­ją­ce czwar­ty raz w tym mie­sią­cu się kocą; je­le­nie w końcu bekać się za­czy­na­ją.

 (2.1) Po zrzu­ce­niu rogów ie­le­nie się roz­dzie­la­ią, mło­dzież tylko w ku­pach zo­sta­ie. Za­czy­na­ią bekać się czyli ruię na końcu sierp­nia, beczą gło­sem wiel­kim, a wten­czas dni i nocy bez­sen­ne pro­wa­dzą…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkat͡ɕ, AS: bekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bek mrz.

 czas. beknąć dk.

Wiktionary


bekaśnica

ga­tu­nek ptaka z rzędu żu­ra­wio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ara­mus gu­a­ra­u­na|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z rzędu żu­ra­wio­wych;

Wiktionary

Be­ka­śni­ca ("Ara­mus gu­a­ra­u­na") – ga­tu­nek du­że­go ptaka, bę­dą­ce­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny be­ka­śnic (Ara­mi­dae) z rzędu żu­ra­wio­wych (Gru­i­for­mes). Za­miesz­ku­je stre­fę mię­dzyz­wrot­ni­ko­wą Ame­ry­ki – od Mek­sy­ku i Flo­ry­dy (Stany Zjed­no­czo­ne) przez Ka­ra­i­by po Ar­gen­ty­nę. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


bekerel

jed­nost­ka miary ra­dio­ak­tyw­no­ści w ukła­dzie SI


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka miary ak­tyw­no­ści pro­mie­niot­wór­czej w ukła­dzie SI;

Wiktionary

\right]

| Wiel­kosc = ak­tyw­no­ści pro­mie­niot­wór­czej

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skr. Bq

Wiktionary


bekhend

back­hand; w te­ni­sie, ping-pongu itp.: ude­rze­nie z lewej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w pra­wej ręce bądź ze stro­ny pra­wej - trzy­ma­ną w lewej; w ho­ke­ju: przy ude­rze­niu z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej prawą ręką i na od­wrót


SJP.pl

Bek­hend (od ang. "back­hand", grzbiet ręki) – ter­min spor­to­wy oz­na­cza­ją­cy ude­rze­nie ra­kie­tą lub kijem w taki spo­sób, że w kie­run­ku ude­rze­nia skie­ro­wa­ny jest grzbiet ręki. Za­gra­nia takie spo­ty­ka­ne są m.in. w te­ni­sie, te­ni­sie sto­ło­wym, speed-ballu, bad­min­to­nie i ho­ke­ju. W te­ni­sie jest to ude­rze­nie z lewej stro­ny zew­nętrz­ną stro­ną ra­kie­ty przez za­wod­ni­ków pra­wo­ręcz­nych; u osób le­wo­ręcz­nych ude­rze­nie z pra­wej stro­ny.

Wikipedia


bekhendowy

→ bek­hend; back­han­do­wy


SJP.pl


beki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sport. pod­wór­ko­wa gra w piłkę jeden na jed­ne­go po­le­ga­ją­ca na obro­nie swo­je­go ob­sza­ru i prze­bi­ja­niu piłki na ob­szar prze­ciw­ni­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|beka.

Wiktionary


bekier

naz­wi­sko


SJP.pl


bekiesza

dawne mę­skie okry­cie wierzch­nie, pod­szy­te fu­trem


SJP.pl

Be­kie­sza – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Cyców. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 372 miesz­kań­ców.

Wikipedia


bekieszka

zdrob­nie­nie od: be­kie­sza


SJP.pl


bekliwy

po­tocz­nie:
1. po­dob­ny do beku, be­cze­nia;
2. skłon­ny do pła­czu; maz­ga­jo­wa­ty, płak­si­wy


SJP.pl


bekmania

ro­dzaj wie­lo­let­niej ro­śli­ny z ro­dzi­ny traw; beck­man­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. beck­man­nia.

Wiktionary

Bek­ma­nia ("Beck­man­nia" Host) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie umiar­ko­wa­nej Eu­ro­py (w za­chod­niej tylko jako in­tro­du­ko­wa­ne), Azji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej. W Pol­sce ro­śnie jako za­do­mo­wio­ny an­tro­po­fit bek­ma­nia ro­bacz­ko­wa­ta ("B. eru­ci­for­mis").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛkˈmãɲja, AS: bekmãńi ̯a

Wiktionary


beknięcie

rzad­ko: brzyd­ko, fał­szy­wie zaś­pie­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|be­knąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. beknąć

Wiktionary


beknąć

rzad­ko: brzyd­ko, fał­szy­wie zaś­pie­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bekać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|bekać.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) pot. po­nieść karę

 (2.2) gwara. wię­zien­na po­nieść karę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) – A jakby życz­li­wa nie była, to się jej dru­gie oczko wyj­mie – cią­gnął z uśmie­chem – i potem do­brze prze­chę­do­ży. Za gwałt można be­knąć, ale ślepa spraw­ców nie wska­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: beknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bek mrz., beknięcie n., bekanie n.

 czas. bekać ndk.

Wiktionary


bekon

wyrób węd­li­niar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. od­po­wied­nio przy­go­to­wa­na pół­tu­sza z mło­de­go tucz­ni­ka (lub jej część)

 (1.2) kulin. wę­dzon­ka z be­ko­nu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zo­o­techn. tucz­nik przez­na­czo­ny na pół­tu­sze i wę­dzon­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na śnia­da­nie jemy zwy­kle jajka na be­ko­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkɔ̃n, AS: bekõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bekonowy

 rzecz. bekonik mrz.

Wiktionary


bekoniak

po­tocz­nie: tucz­nik przez­na­czo­ny na be­ko­ny


SJP.pl


bekoniarnia

za­kład zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem be­ko­nów


SJP.pl


bekoniarstwo

pro­duk­cja be­ko­nów


SJP.pl


bekonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bekon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekon m.

Wiktionary


bekonowy

→ bekon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z be­ko­nem

przy­miot­nik

 (2.1) za­wie­ra­ją­cy bekon lub przy­po­mi­na­ją­cy bekon sma­kiem, za­pa­chem itp.

Wiktionary

Patrz:

bekon

Przykłady

 (2.1) Ku­pi­łam chip­sy be­ko­no­we na dwor­cu w snack-barze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekon mzw./mrz.

Wiktionary


bekowisko

1. go­do­wy okres u niek­tó­rych zwie­rząt le­śnych (da­nie­li i je­le­ni);
2. miej­sce, gdzie zbie­ra­ją się niek­tó­re zwie­rzę­ta leśne (da­nie­le i je­le­nie) w okre­sie go­do­wym


SJP.pl

Be­ko­wi­sko – okres go­do­wy i miej­sce godów da­nie­li ("Dama dama"). Be­ko­wi­sko od­by­wa się zwy­kle od po­ło­wy paź­dzier­ni­ka do po­ło­wy li­sto­pa­da. W tym cza­sie, po­dob­nie jak byki je­le­nia, byk da­nie­la wy­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ne od­gło­sy i gro­ma­dzi wokół sie­bie kilka łań - „chma­rę”. Be­ko­wi­sko to okres po­lo­wań na da­nie­le-byki.

Wikipedia


bekowy

po­tocz­nie: śmiesz­ny, za­baw­ny, ko­micz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) slang. młodz. za­baw­ny, śmiesz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Alka wy­sła­ła mi wczo­raj be­ko­we­go snapa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈkɔvɨ, AS: bekovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beka ż.

Wiktionary


beksa

po­tocz­nie o ko­bie­cie (dziew­czyn­ce), cią­gle pła­czą­cej bez istot­ne­go po­wo­du; także o męż­czyź­nie (chłop­cu) z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pot. ktoś skłon­ny do pła­czu

Wiktionary

Beksa – ame­ry­kań­ska ko­me­dia mu­zycz­na z 1990 roku, wy­śmie­wa­ją­cy tam­tej­sze stro­je, za­cho­wa­nia, mu­zy­kę film sa­ty­rycz­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) beksa-lala, mazepa, mazgaj, płaczek, płaksa

Wiktionary


beksa-lala

(r. żeń­ski) po­tocz­nie o dziew­czyn­ce łatwo wpa­da­ją­cej w płacz; także o chłop­cu, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) pot. ktoś (naj­czę­ściej dziec­ko), kto czę­sto pła­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze nigdy nie wi­dzia­łem ta­kiej beksy-lali, wciąż się maże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛksa‿ˈlala, AS: beksa‿lala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, mazgaj, płaksa

Wiktionary


beksiak

naz­wi­sko


SJP.pl


beksiwy

daw­niej: skłon­ny do beku (pła­czu); płacz­li­wy


SJP.pl


beksiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­te­usz Bek­siń­ski (1814–1886) – pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, przed­się­bior­ca, oj­ciec Wła­dy­sła­wa
  • Wła­dy­sław Bek­siń­ski (1850–1929) – in­ży­nier ar­chi­tekt, syn Ma­te­u­sza, oj­ciec Sta­ni­sła­wa
  • Sta­ni­sław Bek­siń­ski (1887–1953) – in­ży­nier ge­o­me­tra, syn Wła­dy­sła­wa, oj­ciec Zdzi­sła­wa
  • Zdzi­sław Bek­siń­ski (1929–2005) – ar­ty­sta ma­larz, rzeź­biarz, fo­to­graf, syn Sta­ni­sła­wa, oj­ciec To­ma­sza
  • To­masz Bek­siń­ski (1958–1999) – dzien­ni­karz mu­zycz­ny, pre­zen­ter ra­dio­wy, tłu­macz, syn Zdzi­sła­wa

Wikipedia


bektaszycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bek­ta­szyz­mem, do­ty­czą­cy bek­ta­szyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bektaszyta mos., bektaszyzm m., bektaszijja ż., bektaszysta m., bektaszystka ż.

Wiktionary


bektaszyta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek wspól­no­ty re­li­gij­nej bek­ta­szij­ja, pow­sta­łej w XIII w., bę­dą­cej syn­kre­tycz­ną od­mia­ną is­la­mu łą­czą­cej w sobie ele­men­ty chrze­ści­jań­skie, za­ra­tusz­triań­skie, sza­mań­skie i ezo­te­rycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bektaszijja ż., bektaszyzm m.

:: fż. bektaszytka ż.

 przym. bektaszycki

Wiktionary


bekwarek

śpie­wa­ją­cy ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny dro­zdów; sło­wik szary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ornit. sło­wik szary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈkfarɛk, AS: bekfarek

Wiktionary


bel

jed­nost­ka lo­ga­ryt­micz­nej miary sto­sun­ku ener­gii lub mocy dwu sy­gna­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. bez­wy­mia­ro­wa jed­nost­ka wy­ra­ża­ją­ca po­rów­na­nie dwu wiel­ko­ści równe lo­ga­ryt­mo­wi dzie­sięt­ne­mu ich sto­sun­ku, zwy­kle sto­so­wa­na do okre­śla­nia gło­śno­ści, mocy aku­stycz­nej źró­dła dźwię­ku, stop­nia wzmoc­nie­nia sy­gna­łu itp.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od bela

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bel – sta­ro­żyt­ne bó­stwo se­mic­kie
  • bel – lo­ga­ryt­micz­na jed­nost­ka miary wiel­ko­ści ilo­ra­zo­wych
  • bel – kod ISO 639-2 ję­zy­ka bia­ło­ru­skie­go
  • Bel Air

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bel to bar­dzo duża jed­nost­ka, od­po­wia­da­ją­ca bar­dzo dużym zmia­nom w na­tę­że­niu dźwię­ku, dla­te­go w prak­ty­ce używa się mniej­szej jed­nost­ki – dzie­sią­tej czę­ści bela, czyli de­cy­be­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛl, AS: bel

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etym|szkoc|Bell., od nazwiska Alexandra Grahama Bella, szkockiego naukowca i wynalazcy

uwagi.

 

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bel

* baskijski: (1.1) bel

* białoruski: (1.1) бел m.

* chorwacki: (1.1) bel m.

* duński: (1.1) bel w.

* esperanto: (1.1) belo

* francuski: (1.1) bel m.

* macedoński: (1.1) бел m.

* niemiecki: (1.1) Bel n.

* norweski (bokmål): (1.1) bel m.

* norweski (nynorsk): (1.1) bel m.

* rosyjski: (1.1) бел m.

* serbski: (1.1) бел m.

* słowacki: (1.1) bel m.

* ukraiński: (1.1) бел m.

* węgierski: (1.1) bel

* włoski: (1.1) bel m.

źródła.

== bel (język angielski.) ==

wymowa.

 IPA|bɛl.

 homofony|bell|belle.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Sapaa-bel.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) fiz. bel

odmiana.

 (1.1) lp. bel; lm. bels

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz. decibel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. B

Wiktionary


bel-étage

[czy­taj: beleTAŻ] pier­wsze pię­tro pa­ła­cu lub domu o cha­rak­te­rze re­pre­zen­ta­cyj­nym, wy­róż­nia­ją­ce się więk­szą wy­so­ko­ścią po­mie­szczeń i bo­gat­szą de­ko­ra­cją; piano no­bi­le


SJP.pl


bela

1. gruba belka
2. zwój cze­goś, naj­czę­ściej ban­kno­tów, ma­te­ria­łu lub pa­pie­ru
3. ilość pa­pie­ru równa 10 ryzom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwój np. pa­pie­ru, tka­ni­ny

 (1.2) opa­ko­wa­ny pro­sto­pa­dło­ścian róż­nych spra­so­wa­nych ma­te­ria­łów np. wełny, liści ty­to­niu itp.

 (1.3) włók. od­mien­na w róż­nych kra­jach jed­nost­ka masy

 (1.4) druk. ar­ku­sze pa­pie­ru w okre­ślo­nej licz­bie

 (1.5) duża belka

 (1.6) gw-pl|Górny Śląsk. becz­ko­wóz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bela – po­stać bi­blij­na, syn Be­nia­mi­na
  • Bela B. – nie­miec­ki muzyk pun­kroc­ko­wy
  • Bela (1243-1269) – naj­młod­szy syn Beli IV, króla Wę­gier
  • Bela I – król Wę­gier
  • Bela II Ślepy – król Wę­gier
  • Bela III – król Wę­gier
  • Bela IV – król Wę­gier
  • Bela V – król Wę­gier
  • Béla Lu­go­si – aktor
  • Mał­go­rza­ta Bela – pol­ska mo­del­ka
  • Bela – nie­zi­den­ty­fi­ko­wa­ne mia­sto bi­blij­ne w do­li­nie Sid­dim
  • Bela – potok, do­pływ Biał­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛla, AS: bela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belka ż., beluwa ż.

 czas. belować

Wiktionary


beladona

ro­śli­na o tru­ją­cych na­sio­nach wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie, w Pol­sce chro­nio­na; bel­la­don­na, be­la­don­na, bel­la­do­na, wil­cza ja­go­da


SJP.pl


beladonna

ro­śli­na o tru­ją­cych na­sio­nach wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie, w Pol­sce chro­nio­na; bel­la­don­na, bel­la­do­na, be­la­do­na, wil­cza ja­go­da


SJP.pl


belafonte

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Harry Be­la­fon­te – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz, aktor fil­mo­wy i ak­ty­wi­sta spo­łecz­ny
  • Shari Be­la­fon­te – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka, pio­sen­kar­ka, mo­del­ka i sce­na­rzyst­ka fil­mo­wa

Wikipedia


belau

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Belau – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Plön
  • Belau
  • Jan Belau – żoł­nierz

Wikipedia


belbas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Stary Sącz,Sła­wa­ty­cze,Dro­ho­bycz. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ekspr. osoba przy tuszy, gruba (naj­czę­ściej mały chło­piec)

 (1.2) gw-pl|Przę­dzel. osoba nie­zdar­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Ra­cha­nie,Po­sa­dów. od­mia­na gro­chu

Wiktionary


belcanto

[czy­taj: bel­kan­to] styl mu­zy­ki wo­kal­nej, a także tech­ni­ka wo­kal­na w ope­rze wło­skiej XVII-XIX w.


SJP.pl


belcantowy

→ bel­can­to [czy­taj: bel­kan­to­wy]


SJP.pl


belebej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w Re­pu­bli­ce Basz­kor­to­sta­nu, w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji;

Wiktionary

Be­le­bej (ros. Белебей, "Bie­le­biej"; baszk. Бәләбәй, "Bäläbäj") – mia­sto w Re­pu­bli­ce Basz­ki­rii, w Rosji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu bie­le­bie­jew­skie­go. Miej­sco­wość za­ło­żo­no w 1715 roku, a prawa miej­skie na­da­no w 1781.

W Be­le­be­ju uro­dzi­li się: Borys Ni­ko­ła­jew­ski, Wła­di­mir Bu­kow­ski, Inna Czu­ri­ko­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. belebejski

Wiktionary


belebejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­le­be­jem, do­ty­czą­cy Be­le­be­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Frun­ze prze­pro­wa­dził ope­ra­cję be­le­bej­ską w grun­cie rze­czy wbrew do­wództ­wu Fron­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belebej mrz.

Wiktionary


beleczka

zdrob­nie­nie od: belka; mały, krót­ki od­ci­nek od­po­wied­nio obro­bio­ne­go pnia drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: belka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɛt͡ʃka, AS: belečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belka ż.

Wiktionary


beleczkowy

→ be­lecz­ka


SJP.pl

Patrz:

beleczka

belek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: belka

Wiktionary

Belek – miej­sco­wość tu­ry­stycz­na w dy­stryk­cie Serik, pro­win­cji An­ta­lya, po­łud­nio­wo-za­chod­niej Tur­cji nad Mo­rzem Śró­dziem­nym.

Mia­sto leży około 30 km od lot­ni­ska w An­ta­lyi na rów­ni­nie rzeki Kopru Cayi, u pod­nó­ża gór Ta­u­rus.

Atrak­cją tu­ry­stycz­ną oko­li­cy jest park kra­jo­bra­zo­wy z ponad 100 ga­tun­ka­mi za­miesz­ku­ją­cych go pta­ków oraz usy­tu­o­wa­ny w sos­no­wym lesie wo­do­spad Kur­sun­lu z ukry­tą pod nim ja­ski­nią, do któ­rej można się do­stać tylko przez lu­stro wody.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk balek

Wiktionary


belemnit

wy­mar­ły mię­czak ko­pal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Be­lem­ni­ti­da|ref=tak. wy­mar­ły mor­ski gło­wo­nóg;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Be­lem­ni­ty po­ja­wi­ły się w kar­bo­nie, a wy­mar­ły w eo­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɛ̃mʲɲit, AS: belẽmʹńit

Wiktionary


belenus

w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej: bóg płod­no­ści i słoń­ca


SJP.pl


belerofon

ko­pal­ny śli­mak mor­ski, ma­ją­cy sy­me­trycz­ną musz­lę zwi­nię­tą w jed­nej pła­szczyź­nie


SJP.pl


beletrysta

autor ksią­żek be­le­try­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. twór­ca dzieł be­le­try­stycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wy­stę­pu­ję tu dziś nie jako na­u­ko­wiec i psy­cho­log, ale jako be­le­try­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrystyka ż., beletrystyczność ż., beletryzacja ż., beletryzator mos., beletryzowanie n.

:: fż. beletrystka ż.

 czas. beletryzować, zbeletryzować

 przym. beletrystyczny, beletryzacyjny

 przysł. beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prozaik

Wiktionary


beletrystka

→ be­le­try­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pi­szą­ca be­le­try­sty­kę

Wiktionary

Patrz:

beletrysta

Powiązane:

 rzecz. beletrystyka ż.

:: fm. beletrysta mos.

 przym. beletrystyczny

 czas. beletryzować

Wiktionary


beletrystyczność

→ be­le­try­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

beletrystyczny

beletrystyczny

przy­miot­nik od: be­le­try­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. zwią­za­ny z be­le­try­sty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W be­le­try­stycz­no-pu­bli­cy­stycz­nej for­mie uka­zał bez­poś­red­niość i bez­ce­re­mo­nial­ność Ame­ry­ka­nów, szyb­ko ros­ną­ce mia­sta, roz­le­głe prze­strze­nie kon­ty­nen­tu, który prze­mie­rzał ko­le­ją, konno i pie­szo, żyzne do­li­ny, skal­ne pust­ko­wia i dzi­kie zwie­rzę­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrystka ż., beletrysta mos., beletrystyka ż., beletryzowanie n.

 czas. beletryzować

Wiktionary


beletrystyka

1. ogół ut­wo­rów za­li­cza­nych do li­te­ra­tu­ry pię­knej;
2. ut­wo­ry nar­ra­cyj­no-fa­bu­lar­ne pi­sa­ne prozą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. twór­czość pro­za­tor­ska za­li­cza­na do li­te­ra­tu­ry pię­knej, obej­mu­ją­ca po­wieść, opo­wia­da­nie, no­we­lę, re­por­taż li­te­rac­ki

Wiktionary

Be­le­try­sty­ka ( bel­les-let­tres – li­te­ra­tu­ra pię­kna) – proza fa­bu­lar­na, bar­dzo sze­ro­ki ga­tu­nek li­te­rac­ki wcho­dzą­cy w skład li­te­ra­tu­ry pię­knej. W jej za­so­bie znaj­du­ją się ut­wo­ry li­te­rac­kie, głów­nie po­wie­ści, opo­wia­da­nia i no­we­le, o róż­no­rod­nej te­ma­ty­ce, które pi­sa­ne są prozą lub wier­szem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛlɛˈtrɨstɨka, AS: beletrystyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrysta m., beletrystka ż., beletryzacja ż., beletryzowanie n., beletryzator m., beletryzatorka ż.

 czas. beletryzować ndk.

 przym. beletryzacyjny, beletrystyczny

 przysł. beletryzacyjnie, beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proza

Wiktionary


beletryzacja

na­da­wa­nie tek­sto­wi cha­rak­te­ru po­wie­ści, no­we­li, opo­wia­da­nia itp.


SJP.pl


beletryzacyjny

przy­miot­nik od: be­le­try­za­cja


SJP.pl


beletryzator

osoba zaj­mu­ją­ca się be­le­try­zo­wa­niem ży­cio­ry­sów, wspom­nień itp., na­da­ją­ca im formę be­le­try­stycz­ną


SJP.pl


beletryzatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się be­le­try­zo­wa­niem ży­cio­ry­sów, wspom­nień itp., na­da­ją­ca im formę be­le­try­stycz­ną


SJP.pl


beletryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. wpla­ta­nie ele­men­tów fik­cji li­te­rac­kiej w nar­ra­cję o zda­rze­niach rze­czy­wi­stych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XVI w. jest za­da­niem szcze­gól­nie skom­pli­ko­wa­nym, jako że wtedy wła­śnie oży­wia się dwu­kie­run­ko­wy ruch: be­le­try­zo­wa­niu form użyt­ko­wych to­wa­rzy­szy uty­li­ta­ry­zo­wa­nie form ar­ty­stycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletryzacja ż., beletryzator m., beletryzatorka ż., beletrystyka ż., beletrysta m., beletrystka ż.

 czas. beletryzować

 przym. beletryzacyjny, beletrystyczny

 przysł. beletryzacyjnie, beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beletryzacja

Wiktionary


beletryzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbe­le­try­zo­wać)

 (1.1) na­da­wać tek­sto­wi cha­rak­ter be­le­try­stycz­ny, do­da­wać do niego ele­men­ty be­le­try­stycz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu au­tor­ka pró­bu­je wyjść poza ramy por­tre­tu, usi­łu­je be­le­try­zo­wać sta­tycz­ne zaz­wy­czaj no­we­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrystyka ż., beletrysta mos., beletrystka ż., beletrystyczność ż., beletryzacja ż., beletryzator mos., beletryzowanie n.

 czas. zbeletryzować

 przym. beletrystyczny, beletryzacyjny

 przysł. beletrystycznie

Wiktionary


belfast

naj­więk­sze mia­sto w Ir­lan­dii Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ir­lan­dii Pół­noc­nej,

Wiktionary

Bel­fast (wy­mo­wa ang.: []; Béal Fe­ir­ste) – sto­li­ca, dy­strykt i naj­więk­sze mia­sto Ir­lan­dii Pół­noc­nej, po­ło­żo­ne na te­re­nie hrabstw An­trim i Down, nad uj­ściem rzeki Lagan do za­to­ki Bel­fast Lough. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 133 km², a liczy 352 390 miesz­kań­ców (szac. 2024).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pożar, który wy­buchł w 1708, pra­wie do­szczęt­nie stra­wił Bel­fast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlfast, AS: belfast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belfastczyk

Wiktionary


belfastczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bel­fa­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belfast mrz.

Wiktionary


belfer

1. po­tocz­nie: na­u­czy­ciel;
2. po­moc­nik na­u­czy­cie­la w ży­dow­skiej szko­le ele­men­tar­nej o cha­rak­te­rze re­li­gij­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. lub żart. na­u­czy­ciel

 (1.2) gwara. więz. mądry, doś­wiad­czo­ny wię­zień

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. na­u­czy­ciel w szko­le śred­niej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bel­fer – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 1996 w re­ży­se­rii Ro­ber­ta Man­de­la
  • Bel­fer – pol­ski se­rial kry­mi­nal­ny z Ma­cie­jem Stuh­rem w roli głów­nej
  • Bel­fer – lek­ce­wa­żą­ce lub żar­to­bli­we okre­śle­nie na­u­czy­cie­la
  • Bel­fer 2
  • Bel­fer: Prze­gra­na nie wcho­dzi w grę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bel­fer pra­wił mło­dzie­ży tra­dy­cyj­ne ka­za­nie przed wspól­nym wyj­ściem do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlfɛr, AS: belfer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belferzyna mos., belferstwo n., belfrowanie n.

:: fż. belferka ż.

 czas. belfrować ndk.

 przym. belferski

 przysł. belfersko

Wiktionary


belferia

grupa bel­frów, na­u­czy­cie­li


SJP.pl


belferka

1. po­gard­li­wie: zawód, praca na­u­czy­cie­la;
2. po­gard­li­wie: na­u­czy­ciel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. na­u­czy­ciel­ka

 (1.2) pot. wy­ko­ny­wa­nie za­wo­du na­u­czy­cie­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tech­ni­kum Gie­nek pod­ko­chi­wał się w bel­fer­ce.

 (1.2) W każ­dym razie czuję naj­wy­raź­niej, iż je­dy­ną ucz­ci­wą rze­czą, jaką win­nam uczy­nić, jest poś­wię­ce­nie tego lata bel­fer­ce i roz­po­czę­cie ist­nie­nia o włas­nych si­łach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belferia ż., belferzyna mos., belferowanie n., belferstwo n., belfrowanie n., belferek mos.

:: fm. belfer mos.

 czas. belfrować ndk.

 przym. belferski

 przysł. belfersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczycielka; pot. profesorka

 (1.2) bakalarstwo, belferowanie, belferstwo, nauczycielstwo

Wiktionary


belferski

przy­miot­nik od: bel­fer


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bel­frem, do­ty­czą­cy bel­fra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belferka ż., belfer mos., belferskość ż., belfrowanie n.

 czas. belfrować ndk.

Wiktionary


belferstwo

zawód na­u­czy­cie­la; bel­fer­ka


SJP.pl


belfie

[czy­taj: belfi] po­tocz­nie: sel­fie dam­skich po­ślad­ków


SJP.pl


belforcki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bel­for­tem, do­ty­czą­cy Bel­for­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belfort mrz.

Wiktionary


belfort

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté;

Wiktionary

Bel­fort (niem. "Bef­fert", "Bef­fort", "Be­fort") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Ter­ri­to­i­re de Bel­fort, po­ło­żo­ne nad rzeką, w Bra­mie Bur­gundz­kiej – ob­ni­że­niu po­mię­dzy dwoma pas­ma­mi gór­ski­mi – Wo­ge­za­mi na pół­no­cy a Jurą na po­łud­niu. W 2017 roku po­pu­la­cja gminy wy­no­si­ła 48 423 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. belforcki

Wiktionary


belfrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lek­cew. lub żart. wy­ko­ny­wa­nie za­wo­du na­u­czy­cie­la (bel­fra)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belfer m., belferzyna m., belferka ż., belferstwo n.

 czas. belfrować

 przym. belferski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belferka, nauczanie, uczenie

Wiktionary


belfrować

iro­nicz­nie: pra­co­wać jako bel­fer (na­u­czy­ciel) w szko­le


SJP.pl


belg

1. koń cięż­kiej, zim­nokr­wi­stej rasy; bra­ban­son
2. frank bel­gij­ski; belga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zo­o­techn. kró­lik rasy ol­brzym bel­gij­ski;

 (1.2) pot. kynol. ow­cza­rek bel­gij­ski;

 (1.3) hipol. jeźdz. koń rasy bel­gij­skiej;

Wiktionary

Belg – miej­sco­wość i gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Hunsrück, wcho­dzi w skład gminy związ­ko­wej Kirch­berg (Hunsrück).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Okry­wa wło­so­wa bel­gów jest lśnią­ca i mięk­ka.

 (1.2) Pin­cze­ry, tak jak belgi, za­li­cza­ne są do psów obron­nych.

 (1.3) Ho­do­wa­ne przez stad­ni­nę belgi są rasą zim­nokr­wi­stą o ma­syw­nej bu­do­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belg mos., Belgia ż., belgijka ż., Belgijka ż., belgijskość ż.

 przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) brabant

Wiktionary


belg.

skrót od: bel­gij­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bel­gij­ski

Wiktionary


belga

frank bel­gij­ski; belg


SJP.pl

Belga – bel­gij­ska agen­cja pra­so­wa, z sie­dzi­bą w Scha­er­be­ek (Bruk­se­la).

Za­ło­żo­na w sierp­niu 1920 roku przez Pier­re-Marie Oli­vie­ra i Ma­u­ri­ce Tra­va­il­le­u­ra.

Wikipedia


belgia

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Bruk­se­li; Kró­le­stwo Bel­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie Za­chod­niej ze sto­li­cą w Bruk­se­li;

 (1.2) hist. geogr. do po­cząt­ku XIX wieku: Ni­der­lan­dy, zie­mie po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Pół­noc­nym mię­dzy Fran­cją a Niem­ca­mi

Wiktionary

Bel­gia, Kró­le­stwo Bel­gii ( Ko­nin­krijk België, Ro­y­a­u­me de Bel­gi­que, Königreich Bel­gien) – pań­stwo fe­de­ra­cyj­ne w Eu­ro­pie Za­chod­niej, w po­łud­nio­wych Ni­der­lan­dach. Bel­gia jest człon­kiem Unii Eu­ro­pej­skiej, ONZ oraz NATO.

Gra­ni­czy od po­łud­nia z Fran­cją (620 km) i z Luk­sem­bur­giem (148 km), od wscho­du z Niem­ca­mi (167 km) i od pół­no­cy z Ho­lan­dią (450 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­dzi­łem się w Bel­gii.

 (1.2) Bel­gia, po­wszech­ne naz­wi­sko kra­jów nad­mor­skich, mię­dzy Fran­cją i Niem­ca­mi. Bel­gia sprzy­mie­rzo­na za­my­ka 7. pro­win­cyj Rze­czy­po­spo­li­tej Ho­len­der­skiej; resz­ta po czę­ści do domu au­striac­kie­go i ko­ro­ny fran­cu­skiej na­le­ży uwsp..

 (1.2) Bel­gia, by­wsze imię Ni­der­lan­du, teraz na­le­żą­ce­go do Fran­cji i na de­par­ta­men­ta po­dzie­lo­na uwsp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlʲɟja, AS: belʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., belgijka ż., Belg mos., Belgijka ż., belgijskość ż.

 przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Oficjalna nazwa: Królestwo Belgii

 (1.2) Niderlandy

Wiktionary


belgijczyk

daw­niej: Belg (oby­wa­tel Bel­gii)


SJP.pl


belgijka

1. in­spekt o oknach dwu­spa­do­wych, zwró­co­nych na wschód i za­chód;
2. ro­dzaj po­rów­naw­czej, spor­to­wej gry scrab­ble


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta­niec to­wa­rzy­ski, od­mia­na cha­pel­lo­i­se;

 (1.2) in­spekt dwu­spa­do­wy

 (1.3) rzad. ro­dzaj cien­kiej bluzy, z przy­pi­na­nym kap­tu­rem

 (1.4) środ. od­mia­na gry w scrab­ble au­tor­stwa Hi­po­li­ta Wo­u­ter­sa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bel­gij­ka – pol­ski ta­niec po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go
  • Bel­gij­ka – oby­wa­tel­ka Bel­gii
  • bel­gij­ka – in­spekt dwu­spa­do­wy
  • Brow­ning FN 1910, pot. bel­gij­ka – bel­gij­ski pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­ste kroki i ich pow­ta­rzal­ność spra­wia­ją, że bel­gij­ka chęt­nie tań­czo­na jest na im­pre­zach, ślu­bach i od paru lat rów­nież stud­niów­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlʲˈɟijka, AS: belʹǵii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., Belgia ż., Belgijka ż., Belg mos.

 przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taniec belgijski

 (1.2) skrzynia belgijska

Wiktionary


belgijski

→ Bel­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bel­gii lub Bel­gów

Wiktionary

Patrz:

Belgia

Przykłady

 (1.1) […] jed­nym z pier­wszych ar­ty­stów, któ­rzy pod­ję­li temat rwan­dyj­skich czy­stek et­nicz­nych, był autor ko­mik­sów – po­cho­dzą­cy z bel­gij­skie­go Liège Jean-Phi­lip­pe Stas­sen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlʲˈɟijsʲci, AS: belʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., belgijka ż., Belgia ż., Belg mos., Belgijka ż., belgijskość ż.

Wiktionary


belgijskość

→ bel­gij­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bel­gij­skie; cecha tych, któ­rzy są bel­gij­scy

Wiktionary

Patrz:

belgijski

Przykłady

 (1.1) Za­stęp­cą zaś do spraw cy­wil­nych zo­stał pre­zy­dent re­gen­cji ko­loń­skiej, SS-Brf Eg­gert Re­e­der, re­pre­zen­tant tra­dy­cji sta­ro­pru­skiej, wróg idei bel­gij­sko­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., Belgia ż., Belg mos., Belgijka ż.

 przym. belgijski

 przysł. belgijsko

Wiktionary


belgrad

sto­li­ca Ser­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ser­bii;

Wiktionary

Bel­grad ( Београд, Be­o­grad, sta­ro­żyt­ne "Sin­gi­du­num", daw. "Bia­ło­gród", Nándorfehérvár) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ser­bii po­ło­żo­ne na pół­no­cy kraju przy uj­ściu Sawy do Du­na­ju; ju­go­sło­wiań­skie mia­sto-bo­ha­ter.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dru­giej po­ło­wie XX wieku Bel­grad był sto­li­cą Ju­go­sła­wii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlɡrat, AS: belgrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belgradczyk m., belgradka ż.

 przym. belgradzki, podbelgradzki

Wiktionary


belgradczyk

miesz­ka­niec Bel­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bel­gra­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡraṭt͡ʃɨk, AS: belgraṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belgrad mrz.

:: fż. belgradka ż.

 przym. belgradzki

Wiktionary


belgradka

miesz­kan­ka Bel­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bel­gra­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡratka, AS: belgratka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belgrad mrz.

:: fm. belgradczyk mos.

 przym. belgradzki

Wiktionary


belgradzki

→ Bel­grad (sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ser­bii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bel­gra­dem (sto­li­cą Ser­bii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­rzy­łem, że bel­gradz­cy i lu­blań­scy in­te­lek­tu­a­li­ści mogą za­in­spi­ro­wać re­for­mę ju­go­sło­wiań­skie­go spo­łe­czeń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡrat͡sʲci, AS: belgracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belgrad mrz., belgradczyk mos., belgradka ż.

Wiktionary


belial

jeden z upa­dłych anio­łów i czte­rech pie­kiel­nych ksią­żąt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. jeden z upa­dłych anio­łów w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie;

Wiktionary

Be­lial, także: Be­liar, Be­rial, Mrocz­ny Sta­rzec, Al­ba­tros (od ‏בְּלִיַּ֫עַל‎ "be­lij­ja'al", czyli po­łą­cze­nie 'blj' – ne­ga­cja i 'ja'al' – "uży­tek") – jeden z upa­dłych anio­łów (w nie­bie na­le­żał do chó­rów Cnót i Anio­łów) i czte­rech pie­kiel­nych ksią­żąt (po­zo­sta­li to Sza­tan, Lu­cy­fer i Le­wia­tan), sym­bo­li­zu­je płod­ność ziemi, nie­za­leż­ność oraz kie­ru­nek ge­o­gra­ficz­ny pół­noc. Czę­sto jest utoż­sa­mia­ny z Sza­ta­nem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Beliar

Wiktionary


belieber

[czy­taj: bi­li­ber] po­tocz­nie: fan Ju­sti­na Bie­be­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. neol. fan Ju­sti­na Bie­be­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlʲibɛr, AS: belʹiber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. belieberka ż.

Wiktionary


belin

pol­ski herb szla­chec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Belin – gmina w okrę­gu Co­vas­na
  • Belin – wieś w okrę­gu Co­vas­na, w gmi­nie Belin
  • Belin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Nowe Mia­sto
  • Belin – ba­ro­ko­wa opera sło­weń­ska

Wikipedia


belina

pol­ski herb szla­chec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­li­na (herb szla­chec­ki)
  • Be­li­na – wieś w Pol­sce, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Kra­so­cin
  • Be­li­na – wieś na Sło­wa­cji
  • Mi­chał Be­li­na-Cze­chow­ski
  • Wła­dy­sław Be­li­na-Praż­mow­ski

Wikipedia


belinda

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­lin­da (księ­życ)
  • Be­lin­da (album Be­lin­dy Pe­re­grin)
  • Be­lin­da (album Be­lin­dy Car­lis­le)
  • Be­lin­da (sin­gel)
  • Be­lin­da (imię)
  • Be­lin­da (te­le­no­we­la)

Wikipedia


beliniak

żoł­nierz Pier­wsze­go Pułku Uła­nów Le­gio­nów Pol­skich, ut­wo­rzo­ne­go w cza­sie I wojny świa­to­wej przez Wła­dy­sła­wa Zyg­mun­ta Be­li­nę-Praż­mow­skie­go


SJP.pl


belizariusz

Be­li­za­riusz, Fla­vius Be­li­sa­rius, Βελισάριος (ur. ok. 505, zm. w marcu 565) – wódz armii bi­zan­tyń­skiej, który pro­wa­dził zwy­cię­skie kam­pa­nie wo­jen­ne w cza­sach pa­no­wa­nia Ju­sty­nia­na I Wiel­kie­go.

Wikipedia


belize

[czy­taj: beliz]
1. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;
2. mia­sto w Be­li­ze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Bel­mo­pa­nie;

 (1.2) geogr. mia­sto w An­go­li

Wiktionary

Be­li­ze (w la­tach 1863–1981 Hon­du­ras Bry­tyj­ski) – pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej le­żą­ce na pół­wy­spie Ju­ka­tan, nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim, od pół­no­cy gra­ni­czą­ce z Mek­sy­kiem (dłu­gość gra­ni­cy 250 km), a na za­cho­dzie z Gwa­te­ma­lą (266 km). Jego sto­li­cą jest Bel­mo­pan.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈlʲizɛ, AS: belʹize

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belizenka ż., Belizeńczyk mos.

 przym. belizeński, probelizeński, antybelizeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Honduras Brytyjski

Wiktionary


belizenka

miesz­kan­ka Be­li­ze (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Be­li­ze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃nka, AS: belʹizẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belize n.

:: fm. Belizeńczyk mos.

 przym. belizeński

Wiktionary


belizeńczyk

oby­wa­tel pań­stwa Be­li­ze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Be­li­ze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: belʹizẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belize n.

:: fż. Belizenka ż.

 przym. belizeński

Wiktionary


belizeński

→ Be­li­ze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­li­ze, do­ty­czą­cy Be­li­ze lub jego miesz­kań­ców

Wiktionary

Patrz:

Belize

Przykłady

 (1.1) Urzęd­nik szcze­gól­nie pil­nie stu­dio­wał be­li­zeń­ską wizę, wstem­plo­wa­ną na Ma­di­son Ave­nue w Nowym Jorku przez ciem­no­skó­rą pię­kność kon­su­la­tu.

 (1.1) Po­ste­ru­nek be­li­zeń­ski od gwa­te­mal­skie­go od­dzie­la pas ziemi ni­czy­jej, który na­le­ży przejść pie­szo w szpa­le­rze za­sie­ków gra­nicz­nych i plą­ta­ni­na­ą­ta­ni­ny dżun­gli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci, AS: belʹizẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belize n., Belizeńczyk mos., Belizenka ż.

 przym. probelizeński, antybelizeński

Wiktionary


belka

1. od­ci­nek od­po­wied­nio obro­bio­ne­go pnia drze­wa;
2. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li lub ma­szyn;
3. na­szyw­ka na na­ra­mien­ni­ku lub na rę­ka­wie mun­du­ru, bę­dą­ca oz­na­ką rangi woj­sko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi, obro­bio­ny pień drze­wa

 (1.2) techn. zwy­kle po­zio­my ele­ment kon­struk­cyj­ny prze­no­szą­cy ob­cią­że­nie

 (1.3) wojsk. pot. na­szyw­ka oz­na­cza­ją­ca rangę w służ­bach mun­du­ro­wych

 (1.4) techn. w wa­gach ele­ment łą­czą­cy szal­ki i osa­dzo­ny lub za­wie­szo­ny punk­to­wo

Wiktionary

Zo­bacz też: Marek Belka.

Belka – po­zio­my lub uko­śny ele­ment kon­struk­cyj­ny sto­so­wa­ny w bu­dow­nict­wie, przyj­mu­ją­cy ob­cią­że­nia pio­no­we naj­czę­ściej po­cho­dzą­ce od po­zio­mych żeber i płyt stro­po­wych i prze­no­szą­cy je na pod­po­ry (ścia­ny, słupy, fi­la­ry, ko­lum­ny). Belka pra­cu­je głów­nie na zgi­na­nie i ści­na­nie; do­dat­ko­wo może też wy­stę­po­wać jej ści­ska­nie lub roz­cią­ga­nie. Może być wy­ko­na­na z drew­na, stali, be­to­nu, żel­be­tu, cza­sem rów­nież z ka­mie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my po­de­przeć mur bel­ka­mi.

 (1.2) Ta belka po­trzy­mu­je dach.

 (1.3) Oz­na­cze­niem stop­nia plu­to­no­wy­u­to­no­we­go są czte­ry po­zio­me belki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlka, AS: belka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belkowanie n.

:: zdrobn. beleczka ż.

:: zgrub. bela ż.

 przym. belkowy, belkowany

 czas. belkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bal, dyl, bierwiono, kłoda; gw. Górny Śląsk balek, belek

 (1.2) dyl, dźwigar, legar; gw. Górny Śląsk balek, belek

Wiktionary


belkowanie

układ belek pod­trzy­mu­ją­cych strop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bel­ko­wać.

 (1.2) ar­chit. hist. naj­wyż­szy, po­zio­my, trój­dziel­ny człon sta­ro­żyt­nych bu­dow­li spo­czy­wa­ją­cy na ko­lum­nach lub ścia­nach;

 (1.3) ar­chit. bud. ze­spół belek two­rzą­cych kon­struk­cję bu­dow­li;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bel­ko­wa­nie w ar­chi­tek­tu­rze
  • bel­ko­wa­nie w bu­dow­nict­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W skład kla­sycz­ne­go bel­ko­wa­nia wcho­dzi ar­chi­traw, fryz i gzyms.

 (1.3) Odło­żył derkę, raz je­szcze prze­cią­gnął dło­nią po bel­ko­wa­niu dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlkɔˈvãɲɛ, AS: belkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) entablatura

Wiktionary


belkowany

o su­fi­cie, mo­ście: ma­ją­cy wi­docz­ne belki, sta­no­wią­ce ele­ment kon­struk­cyj­ny


SJP.pl


belkować

ukła­dać belki pod wią­za­nia stro­pu, mostu


SJP.pl


belkowe

przy­miot­nik od: belka


SJP.pl


belkowy

przy­miot­nik od: belka


SJP.pl


bell

marka śmi­głow­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bell Air­craft Cor­po­ra­tion – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza 1935–1960
  • Bell Tex­tron (daw­niej Bell He­li­cop­ter, Bell He­li­cop­ter Tex­tron) – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza, zał. 1957, pier­wot­nie część po­wyż­szej, od 1960 część kon­cer­nu Tex­tron
  • Bell Labs – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo ba­daw­cze
  • Bell Te­lep­ho­ne Com­pa­ny – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne
  • Bell – miej­sco­wość
  • Bell – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Mayen-Ko­blenz
  • Bell (Hunsrück) – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Hunsrück
  • Bell – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Bell – miej­sco­wość w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Gil­christ
  • Bell – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Adair
  • Bell – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Bell (ang. Bell Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Reno

Wikipedia


belladona

ro­śli­na o tru­ją­cych na­sio­nach wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie, w Pol­sce chro­nio­na; bel­la­don­na, be­la­don­na, be­la­do­na, wil­cza ja­go­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Atro­pa bel­la­don­na|L.|ref=tak., ga­tu­nek tru­ją­cej by­li­ny z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrzyk wilcza jagoda

Wiktionary


belladonna

ro­śli­na o tru­ją­cych na­sio­nach wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie, w Pol­sce chro­nio­na; bel­la­do­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Atro­pa bel­la­don­na|L.|ref=tak., po­krzyk wil­cza ja­go­da

 (1.2) bot. rzad. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ama­ryl­lis bel­la­don­na|L.|ref=tak., ama­ry­lis

 (1.3) tru­ciz­na z po­krzy­ku wil­czej ja­go­dy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­krzyk wil­cza ja­go­da – by­li­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych
  • Joey Bel­la­don­na – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Gior­gio Bel­la­don­na – wło­ski bry­dży­sta
  • Bel­la­don­na – album grupy Nuc­le­us
  • Bel­la­don­na (ak­tor­ka)
  • Bel­la­don­na coup – ma­newr bry­dżo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Patrz! ot­wo­rzy­łem swo­ich żył ło­dy­gi, / W któ­rych skra­pla­ją się lecz­ni­cze zorze / I wrą śmier­tel­nych tru­cizn bel­la­don­ny.

Wiktionary


bellamy

Bel­la­my – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Sum­ter.

Wikipedia


bellerofont

w mi­to­lo­gii grec­kiej:heros, bo­ha­ter "Ilia­dy" Ho­me­ra


SJP.pl

Bel­le­ro­font (także Bel­le­ro­fon, Bel­le­ro­fon­tes, gr. Βελλεροφόντης Bellerophóntēs, łac. Bel­le­rop­hon) – w mi­to­lo­gii grec­kiej heros, kró­le­wicz ko­rync­ki; bo­ha­ter "Ilia­dy" Ho­me­ra.

Ucho­dził za syna Po­sej­do­na i Eu­ry­no­me (Eu­ry­me­da). Jego „ludz­kim” ojcem był król Gla­u­kos, syn Sy­zy­fa.

Wikipedia


bellingshausen

Bel­lings­ha­u­sen ( Беллинсгаузен) – ro­syj­ska (daw­niej ra­dziec­ka) sta­cja an­tark­tycz­na znaj­du­ją­ca się w Za­to­ce Col­lins na Wy­spie Króla Je­rze­go w ar­chi­pe­la­gu Szet­lan­dów Po­łud­nio­wych. Była to jedna z pier­wszych za­ło­żo­nych sta­cji pod­czas ra­dziec­kiej wy­pra­wy w 1968 roku. Na te­re­nie sta­cji znaj­du­je się cer­kiew Trój­cy Świę­tej.

Wikipedia


bellini

Gio­van­ni Bel­li­ni (1427 lub 1430-1516); wł. ma­larz epoki re­ne­san­su


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Vin­cen­zo Bel­li­ni – wło­ski kom­po­zy­tor ope­ro­wy
  • Al­ber­to Bel­li­ni – wło­ski siat­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji przyj­mu­ją­ce­go
  • Da­vi­de Bel­li­ni – wło­ski siat­karz
  • Ja­co­po Bel­li­ni – wło­ski ma­larz
  • Gen­ti­le Bel­li­ni - wło­ski ma­larz, syn Ja­co­po
  • Gio­van­ni Bel­li­ni – wło­ski ma­larz, syn Ja­co­po, brat Gen­ti­le
  • Gia­cin­to Bel­li­ni – wło­ski ma­larz, ak­tyw­ny w epoce ba­ro­ku
  • Gian­pa­o­lo Bel­li­ni – wło­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji środ­ko­we­go obroń­cy
  • Hil­de­ral­do Bel­li­ni – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Bel­li­ni – ze­spół mu­zycz­ny
  • Bel­li­ni – kok­tajl al­ko­ho­lo­wy
  • Vel­lez­zo Bel­li­ni – miej­sco­wość we Wło­szech

Wikipedia


bellona

1. w mi­to­lo­gii rzym­skiej: bo­gi­ni wojny;
2. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech;
3. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Sa­lo­mo­na;
4. pol­skie wy­daw­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bo­gi­ni wojny, utoż­sa­mia­na z grec­ką Enyo;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 28;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bel­lo­na – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Bel­lo­na – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Sa­lo­mo­na
  • Bel­lo­na – pol­skie wy­daw­nict­wo
  • „Bel­lo­na” – cza­so­pis­mo o te­ma­ty­ce woj­sko­wej wy­da­wa­ne w la­tach 1918–1939
  • „Bel­lo­na” – emi­gra­cyj­ne cza­so­pis­mo o te­ma­ty­ce woj­sko­wej wy­da­wa­ne w la­tach 1940–1967
  • „Bel­lo­na” („Kwar­tal­nik Bel­lo­na”) – cza­so­pis­mo o te­ma­ty­ce woj­sko­wej wy­da­wa­ne pod tą nazwą od 2007 roku (wcze­śniej „Myśl Woj­sko­wa”)
  • Bel­lo­na – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 28
  • bel­lo­na – ła­ciń­ska nazwa ga­tun­ko­wa (np. Ce­ria­grion bel­lo­na, Par­do­sa bel­lo­na)
  • Bel­lo­na (Du­el­lo­na) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni wojny
  • „Bel­lo­na” – nazwa okrę­tów kilku państw
  • SMS „Bel­lo­na” – nazwa au­stro-wę­gier­skich okrę­tów
  • „Bel­lo­ne” – nazwa fran­cu­skich okrę­tów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bel­lo­na ucho­dzi­ła nie­kie­dy za sio­strę albo żonę Marsa.

 (1.1) Przed świą­ty­nią Bel­lo­ny na Polu Mar­so­wym w Rzy­mie przyj­mo­wa­no wo­dzów po­wra­ca­ją­cych ze zwy­cię­skiej wojny oraz do­ko­ny­wa­no aktu wy­po­wie­dze­nia wojny ludom nie­gra­ni­czą­cym z rzym­skim pań­stwem.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Bel­lo­ny były: po­chod­nia, miecz lub włócz­nia.

 (1.2) Bel­lo­na po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈːɔ̃na, AS: be•lõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Duelona, Duellona; Enyo

Wiktionary


bellotto

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nar­do Bel­lot­to
  • Lo­ren­zo Bel­lot­to

Wikipedia


bellucci

[czy­taj: be­lucz­czi] naz­wi­sko obce


SJP.pl


belmondo

[czy­taj: belmąDO] naz­wi­sko; m.in. Jean-Paul Bel­mon­do - fran­cu­ski aktor


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bel­mon­do – pol­ski raper i autor tek­stów
  • Jean-Paul Bel­mon­do – fran­cu­ski aktor i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Paul Bel­mon­do – fran­cu­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Ste­fa­nia Bel­mon­do – wło­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Vit­to­rio Bel­mon­do – wło­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy

Wikipedia


belmopan

sto­li­ca Be­li­ze


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Be­li­ze;

Wiktionary

Bel­mo­pan – sto­li­ca Be­li­ze, po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, około 80 km od wy­brze­ża Morza Ka­ra­ib­skie­go, w do­li­nie rzeki Be­li­ze na wy­so­ko­ści 76 m n.p.m. w 2007 roku lud­ność mia­sta wy­no­si­ła 16 435 miesz­kań­ców[] – trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto w kraju.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛlˈmɔpãn, AS: belmopãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belmopanin mos., belmopanka ż.

 przym. belmopański

Wiktionary


belmopanin

miesz­ka­niec Bel­mo­pa­nu; Bel­mo­pań­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bel­mo­pa­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãɲĩn, AS: belmopãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belmopan mrz.

:: fż. belmopanka ż.

 przym. belmopański

Wiktionary


belmopanka

miesz­kan­ka Bel­mo­pa­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bel­mo­pa­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãnka, AS: belmopãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belmopan mrz.

:: fm. belmopanin mos.

 przym. belmopański

Wiktionary


belmopańczyk

miesz­ka­niec Bel­mo­pa­nu; Bel­mo­pa­nin


SJP.pl


belmopański

→ Bel­mo­pan (sto­li­ca Be­li­ze)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Bel­mo­pan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãj̃sʲci, AS: belmopãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belmopan mrz., belmopanin mos., belmopanka ż.

Wiktionary


belniak

naz­wi­sko


SJP.pl


belno

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Belno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • Belno – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Belno – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Bie­li­ny
  • Belno – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk
  • Belno – gro­ma­da

Wikipedia


belona

ryba z rzędu ate­ry­noksz­tałt­nych o bar­dzo smacz­nym mię­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Be­lo­ne be­lo­ne|ref=tak., ga­tu­nek ryby mor­skiej o dłu­gim ciele;

Wiktionary

Be­lo­na, be­lo­na po­spo­li­ta ("Be­lo­ne be­lo­ne") – dra­pież­ny ga­tu­nek mor­skiej ryby be­lo­noksz­tałt­nej z ro­dzi­ny be­lo­no­wa­tych (Be­lo­ni­dae). Po­ła­wia­na dla smacz­ne­go mięsa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­lo­ny pły­wa­ją w sta­dach bli­sko po­wierzch­ni wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɔ̃na, AS: belõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belona pospolita

Wiktionary


belonofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed ostry­mi rze­cza­mi (np. no­ża­mi, ży­let­ka­mi)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlɔ̃nɔˈfɔbʲja, AS: belõnofobʹi ̯a

Wiktionary


belonokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Be­lo­noksz­tałt­ne (Be­lo­ni­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii).

Wikipedia


belonokształtny

o ce­chach be­lo­noksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


belonowate

ro­dzi­na ryb (około 25 ga­tun­ków) z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, wy­stę­pu­ją­cych za­rów­no w mo­rzach, jak i wo­dach słod­kich głów­nie w stre­fach kli­ma­tu rów­ni­ko­we­go i podz­wrot­ni­ko­we­go


SJP.pl

Be­lo­no­wa­te (Be­lo­ni­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ryb be­lo­noksz­tałt­nych (Be­lo­ni­for­mes) cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się sil­nie wy­dłu­żo­nym cia­łem i dłu­gi­mi szczę­ka­mi two­rzą­cy­mi pro­sty dziób. Są po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo.

Wikipedia


belonowaty

o ce­chach be­lo­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


belontanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|be­lon­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. belontać ndk.

Wiktionary


belontać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mie­szać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. maj­dać, dyn­dać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Ale mi sie be­lon­to w be­be­chach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belontanie n., belowanie n.

 czas. bałamoncić ndk.

Wiktionary


belotka

kar­cia­na gra ha­zar­do­wa


SJP.pl

Be­lot­ka ("Ne­mo­os­sis bel­lo­ci") – ga­tu­nek mor­skiej ryby z po­dro­dzi­ny be­lot­ko­wa­tych (Pte­roth­ris­si­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny al­bu­lo­wa­tych (Al­bu­li­dae).

Wikipedia


belowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wzdę­cie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. belontać, belować

Wiktionary


belować

zwi­jać, for­mo­wać coś w bele


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbe­lo­wać)

 (1.1) pra­so­wać i wią­zać coś w bele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bela ż., belowanie n.

 czas. zbelować dk.

Wiktionary


belowy

→ bela


SJP.pl

Patrz:

bela

belski

→ Belsk Duży, → Belsk Mały


SJP.pl

Patrz:

Belsk Duży, → Belsk Mały

beluarda

1. ba­stion;
2. ro­dzaj ma­chi­ny oblęż­ni­czej


SJP.pl

Be­lu­ar­da lub be­lu­ard ("z wł. ba­lu­ar­do) –" po­cząt­ko­wo ob­szer­na basz­ta w for­ty­fi­ka­cji, w po­sta­ci ta­ra­su, po­dob­na do ba­stei. Użyta pier­wot­nie we Wło­szech w XV w. W Pol­sce uży­wa­na od XVI wieku do obro­ny naj­bar­dziej na­ra­żo­nych czę­ści for­ty­fi­ka­cji zam­ko­wych, np. w Ogro­dzień­cu i Ten­czyn­ku. Przyj­mo­wa­ła cza­sem formę basz­ty o dwóch kon­dy­gna­cjach, albo wy­po­sa­żo­nej czę­ścio­wo lub ca­ło­ścio­wo w ka­za­ma­ty. To także frag­ment for­ty­fi­ka­cji sta­łej

Wikipedia


beludża

miesz­ka­niec Be­lu­dży­sta­nu (kra­i­ny w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. miesz­ka­niec Be­lu­dży­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XVI w. Be­lu­dżo­wie ut­wo­rzy­li kilka fe­u­dal­nych księstw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beludżystan mrz., beludżi n.

:: fż. Beludżyjka ż.

 przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary


beludżi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język Be­lu­dżów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W be­lu­dżi pi­sa­no nawet bajki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beludżyjski mrz., Beludżystan mrz., Beludża mos., Beludżyjka ż.

 przym. beludżyjski

Wiktionary


beludżyjka

miesz­kan­ka Be­lu­dży­sta­nu (kra­i­ny w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Be­lu­dży­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beludżystan mrz., beludżi n.

:: fm. Beludża mos.

 przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary


beludżyjski

→ Be­lu­dża


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­lu­dża­mi, do­ty­czą­cy Be­lu­dżów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język be­lu­dżyj­ski;

Wiktionary

Patrz:

Beludża

Powiązane:

 rzecz. Beludżystan mrz., Beludża mos., Beludżyjka ż., beludżi mrz.

Wiktionary


beludżystan

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na na Bli­skim Wscho­dzie;
2. za­chod­nia pro­win­cja Pa­ki­sta­nu;
3. Si­stan i Be­lu­dży­stan - ostan (pro­win­cja) w po­łud­nio­wo-wschod­nim Ira­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Pa­ki­sta­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­lu­dży­stan – kra­i­na hi­sto­rycz­na
  • Be­lu­dży­stan – pro­win­cja w Pa­ki­sta­nie
  • Si­stan i Be­lu­dży­stan – pro­win­cja w Ira­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­czow­ni­cza lud­ność Be­lu­dży­sta­nu ho­do­wa­ła owce, wiel­błą­dy, kozy i konie.

 (1.2) Ko­mu­ni­ka­cja w Be­lu­dży­sta­nie zdaje się być słabo roz­wi­nię­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beludżyjski mrz., Beludża mos., beludżi n., Beludżyjka ż.

 przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary


beludżystański

→ Be­lu­dży­stan; be­lu­dżyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­lu­dży­sta­nem, do­ty­czą­cy Be­lu­dży­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beludża mos., Beludżystan mrz., Beludżyjka ż.

Wiktionary


beluria

sztucz­na ele­gan­cja stylu


SJP.pl


beluwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. becz­ko­wóz (do wy­wo­zu nie­czy­sto­ści z szam­ba)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo żech mioł klank w mo­bil­ni­ku jak plom­pa z be­lu­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bela

Wiktionary


belweder

1. bu­dow­la ogro­do­wa (np. pa­ła­cyk, pa­wi­lon, al­ta­na) na wznie­sie­niu, z ta­ra­sem, z któ­re­go roz­ta­cza się roz­le­gły widok;
2. część bu­dow­li wy­su­nię­ta ponad dach, zwy­kle z ta­ra­sem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wi­do­ko­wy bu­dy­nek ogro­do­wy po­ło­żo­ny na wznie­sie­niu;

 (1.2) ar­chit. pałac usy­tu­o­wa­ny jak bel­we­der (1.1), zwy­kle z roz­le­głym wi­do­kiem na ogród

 (1.3) ar­chit. nad­bu­dów­ka lub do­dat­ko­we pię­tro nad naj­wyż­szym po­zio­mem bu­dyn­ku, czę­sto z ta­ra­sem

 (1.4) gw. wię­zien­na areszt śled­czy w War­sza­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bel­we­der (ar­chi­tek­tu­ra)
    • Bel­we­der na wzgó­rzu Kla­us­berg
    • Bel­we­der na wzgó­rzu Pfingst­berg
    • Bel­we­der w Pra­dze
    • Bel­we­der w War­sza­wie
    • Bel­we­der w Wied­niu
  • Bel­we­der (te­le­wi­zor) – marka pol­skie­go od­bior­ni­ka te­le­wi­zyj­ne­go
  • Bel­we­der – szczyt na Spits­ber­ge­nie, naz­wa­ny od Bel­we­de­ru w War­sza­wie
  • Bel­we­der – szczyt na Wy­spie Króla Je­rze­go
  • Bel­we­der – marka pa­pie­ro­sów epoki PRL-u, sprze­da­wa­nych po 20 sztuk w ele­ganc­kich tek­tu­ro­wych pu­de­łecz­kach z ry­sun­kiem war­szaw­skie­go Bel­we­de­ru
  • Bel­we­der – ga­jów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Go­ście­ra­dów
  • Bel­we­der – wzgó­rze (wznie­sie­nie) w pa­śmie Wzgórz Trzeb­nic­kich, w Obor­ni­kach Ślą­skich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛlˈvɛdɛr, AS: belveder

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belwederczyk m.

 przym. belwederski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) gw. więzienna centralniak, mokotów

Wiktionary


belwederczyk

uczest­nik ataku na Bel­we­der w War­sza­wie, roz­po­czy­na­ją­ce­go pow­sta­nie li­sto­pa­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik ataku na Bel­we­der w War­sza­wie roz­po­czy­na­ją­ce­go pow­sta­nie li­sto­pa­do­we;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­cho­rą­żo­wie i bel­we­der­czy­cy, naj­ści­ślej zwią­za­ni ze szlach­tą, nie wy­o­bra­ża­li sobie jed­nak spra­wy na­ro­do­wej bez szla­chec­kie­go kie­row­nict­wa i sami od­da­li wła­dzę w ręce prze­ciw­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belweder m.

 przym. belwederski

Wiktionary


belwederski

1. zwią­za­ny z bel­we­de­rem, pa­ła­cy­kiem ogro­do­wym;
2. zwią­za­ny z Bel­we­de­rem, pa­ła­cem w War­sza­wie, w Parku Ła­zien­kow­skim;
3. zwią­za­ny z urzę­dem Pre­zy­den­ta RP, np. pro­fe­sor bel­we­der­ski - pro­fe­sor mia­no­wa­ny przez Pre­zy­den­ta RP


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bel­we­de­rem, do­ty­czą­cy bel­we­de­ru

 (1.2) zwią­za­ny z war­szaw­skim pa­ła­cem Bel­we­der

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belweder mrz., belwederczyk mos.

Wiktionary


belzebub

po­tocz­nie:
1. ktoś zły, ro­dzaj wyz­wi­ska;
2. dia­beł, sza­tan, czart, bies


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie: demon, wład­ca pie­kieł i złych du­chów;

 (1.2) rel. dia­beł

Wiktionary

Bel­ze­bub (hebr. בעל זבוב *"ba‘al zəvûv", arab. بعل الذباب, gr. Βεελζεβούλ – dosł.: "pan much i ko­ma­rów", po­pu­lar­nie: "wład­ca much") – se­mic­kie imię de­mo­na, wodza de­mo­nów. Po­ja­wia się ono w Ewan­ge­lii Łu­ka­sza, w opi­sie sy­tu­a­cji, gdy Żydzi (fa­ry­ze­u­sze i ucze­ni) oskar­ża­ją Je­zu­sa, że "mocą Bel­ze­bu­ba, wład­cy złych du­chów, wy­rzu­ca złe duchy" (Łk 11, 15).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz niek­tó­rzy z nich rze­kli: «Przez Bel­ze­bu­ba, wład­cę złych du­chów, wy­rzu­ca złe duchy».

Wiktionary


belzebubi

przy­miot­nik od: bel­ze­bub


SJP.pl


belęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­lę­cin – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec
  • Be­lę­cin – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec
  • Be­lę­cin – dawna gro­ma­da z sie­dzi­bą w Be­lę­ci­nie
  • Stary Be­lę­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Krze­mie­nie­wo
  • Nowy Be­lę­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Krze­mie­nie­wo

Wikipedia


bem

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Bem – ukra­iń­ski pił­karz
  • Alek­san­der Bem – pol­ski obroń­ca chło­pów, uczest­nik pow­sta­nia mie­chow­skie­go Lud­wi­ka Ma­za­ra­kie­go
  • Alek­san­der Bem – pol­ski per­ku­si­sta, wo­ka­li­sta i kom­po­zy­tor
  • Al­fred Bem – ro­syj­ski bi­blio­te­karz, emi­gra­cyj­ny dzia­łacz spo­łecz­no-kul­tu­ral­ny, li­te­ra­tu­roz­naw­ca, kry­tyk li­te­rac­ki, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki, pu­bli­cy­sta i pi­sarz
  • Al­fred Bru­non Bem – pol­ski dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go
  • An­to­ni Gu­staw Bem – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki
  • Ber­nard Bem – pol­ski pił­karz
  • Da­niel Bem – pol­ski na­u­ko­wiec, in­ży­nier te­le­ko­mu­ni­ka­cji
  • Ewa Bem – pol­ska pio­sen­kar­ka i wo­ka­list­ka jaz­zo­wa
  • Hen­ryk Bem – pol­ski che­mik, pro­fe­sor PŁ
  • Hen­ryk Bem – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Jan Bem – pol­ski pił­karz

Wikipedia


bema

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. po­dium, try­bu­na, w ko­ście­le – pod­wyż­szo­na prze­strzeń wokół oł­ta­rza

 (1.2) hist. pod­wyż­sze­nie dla mów­ców na ago­rze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bema (ar­chi­tek­tu­ra) – mów­ni­ca, pod­wyż­sze­nie, po­dium
  • Bema – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Osied­le Bema – osied­le Bia­łe­go­sto­ku
  • Ulica Jó­ze­fa Bema – po­pu­lar­na nazwa ulic w Pol­sce

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mównica, trybuna, podium

Wiktionary


bemar

wanna pod­grzew­cza do prze­cho­wy­wa­nia cie­płych po­traw, sto­so­wa­na głów­nie w za­kła­dach ga­stro­no­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­grze­wa­ny sze­ro­ki po­jem­nik na żyw­ność słu­żą­cy do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry po­traw;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bemar (kuch­nia) – wy­po­sa­że­nie kuch­ni
  • bemar – cho­ro­ba

Wikipedia


bemarowy

→ bemar


SJP.pl

Patrz:

bemar

bembenek

naz­wi­sko


SJP.pl


bembizm

nurt w re­ne­san­so­wej li­te­ra­tu­rze wło­skiej okre­śla­ny jako ary­sto­kra­tycz­ny hu­ma­nizm, opie­ra­ją­cy się na dzie­łach P. Bembo, pro­pa­ga­to­ra czy­sto­ści formy li­te­rac­kiej i kon­ty­nu­o­wa­nia tra­dy­cji Cy­ce­ro­na i Pe­trar­ki


SJP.pl


bemit

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu; bo­eh­mit


SJP.pl

Bemit (także Bo­eh­mit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków. Głów­ny skład­nik bok­sy­tów. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­ko-cze­skie­go che­mi­ka Jo­han­na Böhma (1895-1952), a nie od nie­miec­kie­go ge­o­lo­ga i pa­le­on­to­lo­ga Jo­han­ne­sa Böhma (1857-1938).

Wikipedia


bemol

znak w no­ta­cji mu­zycz­nej ob­ni­ża­ją­cy dźwię­ki o pół tonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. znak gra­ficz­ny ob­ni­ża­ją­cy nutę o pół­ton;

Wiktionary

♭

Bemol (♭) – znak chro­ma­tycz­ny, ob­ni­ża­ją­cy wy­so­kość dźwię­ku o pół tonu.

Bemol może być użyty jako znak przy­klu­czo­wy (umie­szczo­ny bez­poś­red­nio po klu­czu). Ob­ni­ża wów­czas wszyst­kie dźwię­ki, na wy­so­ko­ści któ­rych jest za­pi­sa­ny na pię­cio­li­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby ob­ni­żyć dźwięk o pół­ton, wy­star­czy do­pi­sać do niego bemol, jeśli chce­my o tę samą wy­so­kość pod­wyż­szyć dźwięk, uży­wa­my krzy­ży­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mɔl, AS: bẽmol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ♭

Wiktionary


bemolowy

przy­miot­nik od: bemol


SJP.pl


bemowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Be­mo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum be­mo­wian skan­du­je pod urzę­dem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bemowo n.

:: fż. bemowianka ż.

 przym. bemowski

Wiktionary


bemowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Be­mo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bemowo n.

:: fm. bemowianin mos.

 przym. bemowski

Wiktionary


bemowo

dziel­ni­ca War­sza­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca War­sza­wy;

 (1.2) geogr. część wsi Ści­naw­ka Górna, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Rad­ków

Wiktionary

Zo­bacz też: Be­mo­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Be­mo­wo – dziel­ni­ca War­sza­wy, po­ło­żo­na w le­wo­brzeż­nej czę­ści mia­sta. Jest jedną z 18 jed­no­stek po­moc­ni­czych m.st. War­sza­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od po­łud­nia Be­mo­wo gra­ni­czy z dziel­ni­ca­mi Wło­chy i Ursus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bemowianin mos., bemowianka ż.

 przym. bemowski

Wiktionary


bemowski

→ Be­mo­wo (dziel­ni­ca War­sza­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Be­mo­wa, zwią­za­ny z Be­mo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Film był wyś­wiet­la­ny w jed­nym z be­mow­skich kin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bemowo n., bemowianin mos., bemowianka ż.

Wiktionary


ben

1. syn (w imio­nach arab­skich); bin, ibn;
2. syn (w imio­nach he­braj­skich)


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) syn (w imio­nach arab­skich)

 (1.2) syn (w imio­nach he­braj­skich)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ben-Ahin – dziel­ni­ca Huy
  • Ben Hoyer – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie
  • Ben – miej­sco­wość
  • Ben – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas
  • Ben – miej­sco­wość w sta­nie Ohio
  • Ben – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas
  • Ben – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see
  • Ben – nie­miec­ki pio­sen­karz
  • (2863) Ben Mayer – pla­ne­to­i­da
  • Ben – album Mi­cha­e­la Jack­so­na
  • Ben – ame­ry­kań­ski film
  • Ben – imię mę­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛ̃n, AS: bẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bin, ibn

Wiktionary


benami

ro­dzaj tran­sak­cji w Azji Wschod­niej


SJP.pl


benares

Wa­ra­na­si; mia­sto w In­diach


SJP.pl


benchmark

[czy­taj: bencz­mark]
1. w biz­ne­sie: punkt od­nie­sie­nia do po­rów­na­nia wy­ni­ków lub ja­ko­ści;
2. w fi­nan­sach: wzo­rzec ryn­ko­wy, wzglę­dem któ­re­go mie­rzy się wy­ni­ki in­we­sty­cji;
3. w in­for­ma­ty­ce: test wy­daj­no­ści sprzę­tu lub opro­gra­mo­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bench­mark (eko­no­mia) – wskaź­nik go­spo­dar­czy
  • te­sto­wa­nie wzor­co­we (ang. bench­mark) – test wzor­co­wy sprzę­tu lub opro­gra­mo­wa­nia
  • bench­mark.pl – stro­na in­ter­ne­to­wa
  • bench­mar­king – ina­czej ba­da­nia po­rów­naw­cze lub ana­li­za po­rów­naw­cza
  • reper – znak ge­o­de­zyj­ny

Wikipedia


benchmarking

1. w za­rzą­dza­niu: sy­ste­ma­tycz­ne po­rów­ny­wa­nie włas­nych pro­ce­sów, pro­duk­tów, usług lub wy­ni­ków z naj­lep­szy­mi w bran­ży;
2. w in­for­ma­ty­ce: prze­pro­wa­dza­nie te­stów po­rów­naw­czych


SJP.pl

Bench­mar­king (ba­da­nia po­rów­naw­cze lub ana­li­za po­rów­naw­cza) – prak­ty­ka sto­so­wa­na w za­rzą­dza­niu, po­le­ga­ją­ca na po­rów­ny­wa­niu pro­ce­sów i prak­tyk sto­so­wa­nych przez włas­ne przed­się­bior­stwo, ze sto­so­wa­ny­mi w przed­się­bior­stwach uwa­ża­nych za naj­lep­sze w ana­li­zo­wa­nej dzie­dzi­nie. Wynik ta­kiej ana­li­zy służy jako pod­sta­wa do­sko­na­le­nia. Jest to prak­tycz­na re­a­li­za­cja przy­sło­wia: „trze­ba się uczyć na błę­dach, ale le­piej uczyć się na błę­dach cu­dzych, niż na swo­ich”.

Wikipedia


benchmarkować

1. w za­rzą­dza­niu: sy­ste­ma­tycz­nie po­rów­ny­wać włas­ne pro­ce­sy, pro­duk­ty, usłu­gi lub wy­ni­ki z naj­lep­szy­mi w bran­ży;
2. w in­for­ma­ty­ce: prze­pro­wa­dzać testy po­rów­naw­cze


SJP.pl


benchmarkowy

→ bench­mark


SJP.pl

Patrz:

benchmark

bencz

dno zbior­ni­ka wod­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pier­wot­ne dno stre­fy przy­brzeż­nej zbior­ni­ka wod­ne­go;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃n͇t͡ʃ, AS: bẽṇč

Wiktionary


bender

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ben­der – fik­cyj­na po­stać, robot z se­ria­lu Fu­tu­ra­ma
  • Agniesz­ka Ben­der (ur. 1962) – pol­ska hi­sto­rycz­ka sztu­ki
  • Ale­jan­dro Ben­der (ur. 1976) – ar­gen­tyń­ski ju­do­ka
  • Au­gust Ben­der (1909–2005) – nie­miec­ki le­karz, czło­nek per­so­ne­lu obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych
  • Byron W. Ben­der (1929–2020) – ame­ry­kań­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Cze­sław Ben­der (1943–2023) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Dra­gan Ben­der (ur. 1997) – chor­wac­ki ko­szy­karz
  • Ed­ward Ben­der (ok. 1905–1944) – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Georg Ben­der (1848–1924) – nad­bur­mistrz To­ru­nia i Wroc­ła­wia
  • Hen­ryk Ben­der (1939–2014) – pol­ski poeta
  • Iwo Ben­der (ur. 1969) – pol­ski przed­się­bior­ca, po­dróż­nik, sa­mo­rzą­do­wiec, dzien­ni­karz i spe­le­o­log, syn Ry­szar­da Ben­de­ra
  • Jack Ben­der (ur. 1949) – ame­ry­kań­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, aktor

Wikipedia


benderski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ben­de­ra­mi, do­ty­czą­cy Ben­der

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bendery mrz.

Wiktionary


bendery

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Nadd­nie­strzu, se­pa­ra­ty­stycz­nej czę­ści Moł­da­wii, port nad Dnie­strem;

Wiktionary

Ben­de­ry (rum. "Ben­der", daw­niej "Tig­hi­na" (do 1538 i 1918–1940); ros. Бендеры, "Bien­die­ry"; ukr. Бендери, "Ben­de­ry", daw­niej pol. "Tia­hiń" albo "Te­hi­nia") – mia­sto we wschod­niej Moł­da­wii, po­zo­sta­ją­ce pod kon­tro­lą se­pa­ra­ty­stycz­nej Nadd­nie­strzań­skiej Re­pu­bli­ki Moł­daw­skiej, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu miej­skie­go, port nad Dnie­strem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. benderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Tehinia

Wiktionary


bendiks

część roz­rusz­ni­ka sil­ni­ka spa­li­no­we­go


SJP.pl

Ben­diks – sto­so­wa­ny w roz­rusz­ni­kach sa­mo­cho­do­wych me­cha­nizm, ma­ją­cy na celu po­łą­cze­nie roz­rusz­ni­ka z sil­ni­kiem oraz ro­złą­cze­nie ich po za­pło­nie.

Wikipedia


bendir

in­stru­ment per­ku­syj­ny, bęben o głę­bo­kim brzmie­niu po­cho­dzą­cy z Afry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

Ben­dir (arab. بندر) – in­stru­ment per­ku­syj­ny po­cho­dzą­cy z Afry­ki Pół­noc­nej, naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny w Ma­ro­ku. Jest to bęben obrę­czo­wy o głę­bo­kim brzmie­niu cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­łą­cze­niem re­zo­nu­ją­ce­go brzę­cze­nia (dzię­ki je­li­to­wym sznur­kom na­cią­gnię­tym pod wew­nętrz­ną pła­szczyz­ną mem­bra­ny) i moż­li­wo­ścią zmian ko­lo­ry­tu po­wo­do­wa­nym ru­cha­mi ca­ło­ścią in­stru­men­tu. Ben­dir tra­dy­cyj­nie grany pal­ca­mi lub całą dło­nią, trzy­ma­ny jest jedną ręką, dla ułat­wie­nia chwy­tu po­sia­da w obrę­czy otwór na kciuk.

Wikipedia


bendkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bendyk

naz­wi­sko


SJP.pl


benedek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gábor Be­ne­dek – wę­gier­ski pię­cio­bo­i­sta no­wo­czes­ny, olim­pij­czyk
  • Jan Be­ne­dek – pol­ski kom­po­zy­tor, gi­ta­rzy­sta i wo­ka­li­sta
  • Joana Be­ne­dek – mek­sy­kań­ska ak­tor­ka
  • János Be­ne­dek – wę­gier­ski sztan­gi­sta, olim­pij­czyk
  • László Be­ne­dek – ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy
  • László Be­ne­dek – wę­gier­ski ne­u­ro­log i psy­chia­tra
  • Lud­wig von Be­ne­dek – au­striac­ki woj­sko­wy
  • Tibor Be­ne­dek – wę­gier­ski pił­karz wodny
  • Wi­told Be­ne­dek – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


benedetti

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­sa­re Be­ne­det­ti – wło­ski ko­larz szo­so­wy
  • Fran­co Be­ne­det­ti – wło­ski za­pa­śnik
  • Ga­stón Be­ne­det­ti – ar­gen­tyń­ski pił­karz
  • Giam­bat­ti­sta Be­ne­det­ti – wło­ski fizyk i ma­te­ma­tyk
  • Gior­da­no Be­ne­det­ti – wło­ski lek­ko­at­le­ta
  • Gio­van­ni Be­ne­det­ti – wło­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup po­moc­ni­czy
  • Le­o­pol­do Be­ne­det­ti – pa­nam­ski za­pa­śnik wal­czą­cy w obu sty­lach
  • Luigi Be­ne­det­ti – wło­ski lek­ko­at­le­ta
  • Mario Be­ne­det­ti – urug­waj­ski dzien­ni­karz, no­we­li­sta i poeta
  • Mi­che­le Be­ne­det­ti – wło­ski sko­czek
  • Nicolás Be­ne­det­ti – ko­lum­bij­ski pił­karz
  • Pie­tro Be­ne­det­ti – wło­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, ar­cy­bi­skup ty­tu­lar­ny, dy­plo­ma­ta pa­pie­ski

Wikipedia


benedict

[czy­taj: BEnidikt] naz­wi­sko, m.in. Ruth Ful­ton Be­ne­dict (1887-1948) - ame­ry­kań­ski an­tro­po­log kul­tu­ro­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­ne­dict – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Wil­son
  • Be­ne­dict – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Char­les
  • Be­ne­dict – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie York
  • Be­ne­dict – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McLean
  • Be­ne­dict (ang. Be­ne­dict Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Fa­ul­kner
  • Be­ne­dict (ang. Be­ne­dict Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie San­born

Wikipedia


benedictus

Be­ne­dic­tus – kan­tyk o tek­ście wy­ję­tym z Ewan­ge­lii Łu­ka­sza (1, 68-79).

Nazwa kan­ty­ku po­cho­dzi od pier­wszych słów: "„Be­ne­dic­tus Do­mi­nus Deus Is­ra­el”" (łac. "Bło­go­sła­wio­ny Pan, Bóg Iz­ra­e­la"). Jest to ra­dos­na pieśń dzięk­czyn­na, którą we­dług ewan­ge­licz­ne­go opisu wy­po­wie­dział Za­cha­riasz po na­ro­dzi­nach swo­je­go syna, Jana Chrzci­cie­la. Używa się też nazwy Pieśń Za­cha­ria­sza.

Wikipedia


benedykciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Be­ne­dyk­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


benedykcja

daw­niej: bło­go­sła­wień­stwo


SJP.pl


benedykt

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Be­ne­dyk­ta

Wiktionary

Be­ne­dykt – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "be­ne­dic­tus", oz­na­cza­ją­ce­go „tego, o któ­rym się do­brze mówi”; „tego, któ­re­mu się do­brze życzy”. Zna­nym imien­ni­kiem był Be­ne­dykt z Nur­sji, za­ło­ży­ciel opact­wa be­ne­dyk­tyń­skie­go na Monte Cas­si­no, i Spi­no­za.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­pież Be­ne­dykt zo­stał eme­ry­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛdɨkt, AS: bẽnedykt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., benedykta ż., benedykt mrz., stpol. Bień

:: zdrobn. Benek m., Benuś m.

:: fż. Benedykta ż.

 przym. benedyktyński, Benedyktowy, benedyktowy

Wiktionary


benedykta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Be­ne­dykt

Wiktionary

Be­ne­dyk­ta – żeń­ska forma imie­nia Be­ne­dykt. Może też wy­stę­po­wać w for­mie Be­ni­ta.

Be­ne­dyk­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 4 stycz­nia, 21 marca, 6 maja, 29 czerw­ca i 2 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z obra­zów pani Be­ne­dyk­ty wisi w miej­skiej bi­blio­te­ce.

 (1.1) Po­da­ruj­my Be­ne­dyk­cie album o Ta­trach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈdɨkta, AS: bẽnedykta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

 przym. pobenedyktyński

Wiktionary


benedyktostwo

Be­ne­dykt z mał­żon­ką; Be­ne­dyk­to­wie


SJP.pl


benedyktowie

imię mę­skie


SJP.pl


benedyktowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Be­ne­dyk­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


benedyktyn

mnich, czło­nek Za­ko­nu św. Be­ne­dyk­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez świę­te­go Be­ne­dyk­ta z Nur­sji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) spoż. li­kier ko­rzen­no-zio­ło­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do be­ne­dyk­ty­nów wstą­pił je­sie­nią 1966 roku.

 (2.1) Czy re­flek­to­wał­byś na kie­li­sze­czek be­ne­dyk­ty­na?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n, AS: bẽnedyktỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos., benedyktyńskość ż.

:: fż. benedyktynka ż.

 przym. pobenedyktyński, benedyktyński

 przysł. benedyktyńsko

Wiktionary


benedyktyni

męski zakon ka­to­lic­ki


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „be­ne­dyk­tyn”. Zo­bacz też: be­ne­dyk­tyn (li­kier).

Be­ne­dyk­ty­ni, Zakon Świę­te­go Be­ne­dyk­ta (łac. "Ordo Sanc­ti Be­ne­dic­ti", uży­wa­ny skrót: OSB) − ka­to­lic­ki zakon mni­szy za­ło­żo­ny w 529 roku przez św. Be­ne­dyk­ta z Nur­sji. Jest to naj­star­szy zakon w Ko­ście­le za­chod­nim i dzie­li się na trzy ga­łę­zie:

Wikipedia


benedyktynka

1. li­kier ko­rzen­no-zio­ło­wy wy­ra­bia­ny daw­niej przez be­ne­dyk­ty­nów; be­ne­dyk­tyn;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go kon­tem­pla­cyj­ne­go za­ko­nu żeń­skie­go: Mnisz­ki Za­ko­nu św. Be­ne­dyk­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kon­ni­ca z za­ko­nu św. Be­ne­dyk­ta

 (1.2) li­kier o smaku zio­ło­wo-ko­rzen­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dobie jó­ze­fi­niz­mu za­gar­nię­to klasz­tor pa­nien be­ne­dyk­ty­nek w Ja­ro­sła­wiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

:: fm. benedyktyn mos.

 przym. pobenedyktyński, benedyktyński

Wiktionary


benedyktynki

1. li­kier ko­rzen­no-zio­ło­wy wy­ra­bia­ny daw­niej przez be­ne­dyk­ty­nów; be­ne­dyk­tyn;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go kon­tem­pla­cyj­ne­go za­ko­nu żeń­skie­go: Mnisz­ki Za­ko­nu św. Be­ne­dyk­ta


SJP.pl

Be­ne­dyk­tyn­ki, Mnisz­ki Za­ko­nu św. Be­ne­dyk­ta (łac. "Mo­nia­les Or­di­nis Sanc­ti Be­ne­dic­ti", O.S.B.) – żeń­ski zakon kla­u­zu­ro­wy.

Wikipedia


benedyktyński

1. od­no­szą­cy się do za­ko­nu be­ne­dyk­ty­nów;
2. prze­no­śnie: wy­ma­ga­ją­cy pre­cyz­ji i cier­pli­wo­ści, np. praca be­ne­dyk­tyń­ska, cier­pli­wość be­ne­dyk­tyń­ska; żmud­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z be­ne­dyk­ty­na­mi, do­ty­czą­cy be­ne­dyk­ty­nów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który wy­ma­ga wy­jąt­ko­wej do­kład­no­ści i poś­wię­ce­nia dużej ilo­ści czasu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (3.1) na­le­żą­cy do be­ne­dyk­ty­nów, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Szu­ka­li­śmy schro­nie­nia w sta­rym klasz­to­rze be­ne­dyk­tyń­skim za rzeką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., Benedykt mos.

 przym. pobenedyktyński

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) żmudny, mozolny, mrówczy

Wiktionary


benefaktor

daw­niej: osoba świad­czą­ca innym dobro; do­bro­czyń­ca, fi­lan­trop, do­bro­dziej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. do­bro­czyń­ca, fun­da­tor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈfaktɔr, AS: bẽnefaktor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. benefaktorski

Wiktionary


benefaktorka

→ be­ne­fak­tor


SJP.pl

Patrz:

benefaktor

benefaktorski

daw­niej: do­ty­czą­cy be­ne­fak­to­ra, zwią­za­ny z be­ne­fak­to­rem - do­bro­czyń­cą, fi­lan­tro­pem, np. por­tret be­ne­fak­tor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z be­ne­fak­to­rem, do­ty­czą­cy be­ne­fak­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefaktor mos.

Wiktionary


beneficencja

daw­niej: udzie­la­nie po­mo­cy po­trze­bu­ją­cym; do­bro­czyn­ność, fi­lan­tro­pia


SJP.pl


beneficjalny

1. we wczes­nym śred­nio­wie­czu, zwła­szcza w za­chod­niej Eu­ro­pie: taki, który do­ty­czył be­ne­fi­cjum - wa­run­ko­we­go na­da­nia ziemi, urzę­du itp. wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra jako wy­na­gro­dze­nia za wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nych z góry obo­wiąz­ków;
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: taki, który do­ty­czył be­ne­fi­cjum - urzę­du zwią­za­ne­go z do­cho­da­mi


SJP.pl


beneficjant

osoba czer­pią­ca zyski z be­ne­fi­cjum, czyli z na­da­nych dóbr, ziemi lub urzę­du; be­ne­fi­cjent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto od­no­si ko­rzy­ści z cze­goś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profitent, war. beneficjent

Wiktionary


beneficjantka

→ be­ne­fi­cjant


SJP.pl

Patrz:

beneficjant

beneficjent

1. osoba czer­pią­ca zyski z be­ne­fi­cjum, czyli z na­da­nych dóbr, ziemi lub urzę­du; be­ne­fi­cjant;
2. w eko­no­mii: stro­na umowy fran­czy­zy bę­dą­ca dawcą, or­ga­ni­za­to­rem sieci fran­czy­zo­wej; fran­czy­zo­daw­ca, fran­chi­se­daw­ca, fran­chi­so­daw­ca, fran­chi­sin­go­daw­ca, fran­czy­zer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba czer­pią­ca zyski, pro­fi­ty z cze­goś

 (1.2) hist. rel. osoba ko­rzy­sta­ją­ca z be­ne­fi­cjum

Wiktionary

Be­ne­fi­cjent – osoba otrzy­mu­ją­ca pie­nią­dze lub inne ko­rzy­ści. Na przy­kład osoba, któ­rej udzie­lo­no kre­dy­tu albo na rzecz któ­rej zo­sta­ła ot­war­ta akre­dy­ty­wa, udzie­lo­na gwa­ran­cja lub po­rę­cze­nie. W przy­pad­ku prze­le­wów pie­nięż­nych (za­rów­no lo­kal­nych, jak i za­gra­nicz­nych) – osoba, na rzecz któ­rej zo­sta­je do­ko­na­ny prze­lew.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwró­ci­ła się do do­tych­cza­so­wych be­ne­fi­cjen­tów, by fi­nan­so­wa­li dal­sze wy­sił­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefit m., beneficjum n.

:: fż. beneficjentka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beneficjant, profitent

Wiktionary


beneficjentka

→ be­ne­fi­cjent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ko­bie­ta czer­pią­ca zyski, pro­fi­ty z cze­goś

Wiktionary

Patrz:

beneficjent

Powiązane:

 rzecz. beneficjent mos., beneficjum n.

Wiktionary


beneficjum

1. we wczes­nym śred­nio­wie­czu, zwła­szcza w za­chod­niej Eu­ro­pie: wa­run­ko­we na­da­nie ziemi, urzę­du itp. wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra jako wy­na­gro­dze­nie za wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nych z góry obo­wiąz­ków;
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: urząd, z któ­rym zwią­za­ne są do­cho­dy;
3. prze­no­śnie: do­chód, ko­rzyść z cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. akt na­da­nia przez ce­sa­rza rzym­skie­go szcze­gól­nych przy­wi­le­jów oso­bom za­słu­żo­nym

 (1.2) hist. w śred­nio­wie­czu: na­da­nie na okre­ślo­nych wa­run­kach ziemi lub urzę­du wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra

 (1.3) hist. do­cho­do­wy urząd w Ko­ście­le ka­to­lic­kim

 (1.4) przen. ko­rzy­ści pły­ną­ce z cze­goś

Wiktionary

Be­ne­fi­cjum (łac. "be­ne­fi­cium", „do­bro­dziej­stwo, upo­sa­że­nie”) – pier­wot­nie okre­śle­nie do­ty­czy­ło dóbr ziem­skich przy­dzie­lo­nych oso­bie za wy­ko­ny­wa­nie po­wie­rzo­nych obo­wiąz­ków. W na­stęp­stwie za­czę­to tak na­zy­wać na­da­nie grun­tu wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra, cza­so­we albo do­ży­wot­nie, jako ho­no­ro­we wy­na­gro­dze­nie albo w za­mian za służ­bę wa­sal­ną, póź­niej dzie­dzicz­ne. Z cza­sem ter­min za­czął me­to­ni­micz­nie oz­na­czać spra­wo­wa­ny urząd i do­cho­dy z nim zwią­za­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. beneficjent m., beneficjentka ż., benefit m.

Wiktionary


benefis

1. przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne lub kon­cert or­ga­ni­zo­wa­ne dla ucz­cze­nia dłu­go­let­niej pracy jed­ne­go z ar­ty­stów;
2. daw­niej: im­pre­za ma­ją­ca na celu zdo­by­cie do­dat­ko­wych do­cho­dów dla ar­ty­sty lub ze­spo­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. przed­sta­wie­nie or­ga­ni­zo­wa­ne na cześć ar­ty­sty ob­cho­dzą­ce­go zna­czą­cy ju­bi­le­usz pracy ar­ty­stycz­nej;

 (1.2) daw. im­pre­za, któ­rej celem jest do­dat­ko­we wy­na­gro­dze­nie ak­to­rów

Wiktionary

Be­ne­fis – spek­takl, kon­cert lub po­dob­ne wy­da­rze­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne dla ucz­cze­nia kon­kret­nej osoby lub ze­spo­łu osób. Uro­czy­stość ma cha­rak­ter re­tro­spek­tyw­ny i naj­czę­ściej od­by­wa się z okaz­ji ju­bi­le­u­szu. W be­ne­fi­sie uczest­ni­czy uho­no­ro­wy­wa­ny, czyli be­ne­fi­sant (formy nie­po­praw­ne: be­ne­fi­cjant, be­ne­fi­cjent) oraz za­pro­sze­ni przez niego go­ście.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W be­ne­fi­sie uczest­ni­czy uho­no­ro­wy­wa­ny, czyli be­ne­fi­sant oraz za­pro­sze­ni przez niego go­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛfʲis, AS: bẽnefʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefisant m., benefisantka ż.

 przym. benefisowy

Wiktionary


benefisant

ar­ty­sta, na cześć któ­re­go od­by­wa się przed­sta­wie­nie lub kon­cert


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta, dla któ­re­go urzą­dza się be­ne­fis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈfʲisãnt, AS: bẽnefʹisãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefis ż.

:: fż. benefisantka ż.

Wiktionary


benefisantka

ar­tyst­ka, na cześć któ­rej od­by­wa się przed­sta­wie­nie lub kon­cert


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: be­ne­fi­sant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Be­ne­fi­sant­ka po­pro­si­ła gości o nie­przy­no­sze­nie kwia­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛfʲiˈsãntka, AS: bẽnefʹisãntka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. benefisant.

Wiktionary


benefisowy

zwią­za­ny z be­ne­fi­sem - przed­sta­wie­niem te­a­tral­nym lub kon­cer­tem or­ga­ni­zo­wa­nym dla ucz­cze­nia dłu­go­let­niej pracy jed­ne­go z ar­ty­stów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z be­ne­fi­sem, do­ty­czą­cy be­ne­fi­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefis m.

Wiktionary


benefit

do­dat­ko­wa ko­rzyść w pracy


SJP.pl

Be­ne­fit – trze­ci album grupy Jeth­ro Tull, wy­da­ny w kwiet­niu 1970 roku. Po raz pier­wszy w na­gra­niach wziął udział John Evan jako pia­ni­sta i or­ga­ni­sta, cho­ciaż nie był on je­szcze sta­łym człon­kiem grupy, jak rów­nież ostat­nim, w któ­re­go na­gra­niu brał udział ba­si­sta Glenn Cor­nick. Album osią­gnął trze­cie miej­sce w ran­kin­gach sprze­da­ży w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia


benefitowy

→ be­ne­fit


SJP.pl

Patrz:

benefit

benek

zdrob­nie­nie od: Be­ne­dykt, Benon (imio­na mę­skie); Benuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Be­nia­min

Wiktionary

Benek – pol­sko-au­striac­ki ko­me­dio­dra­mat z 2007 roku w re­ży­se­rii Ro­ber­ta Gliń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

Wiktionary


beneluks

unia go­spo­dar­cza obej­mu­ją­ca Bel­gię, Ho­lan­dię i Luk­sem­burg; Be­ne­lux, BENELUX


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w Eu­ro­pie Za­chod­niej, skła­da­ją­cy się z trzech są­sia­du­ją­cych ze sobą mo­nar­chii: Bel­gii, Ho­lan­dii i Luk­sem­bur­ga;

Wiktionary

Be­ne­luks, Be­ne­lux – re­gion w Eu­ro­pie Za­chod­niej skła­da­ją­cy się z trzech są­sia­du­ją­cych ze sobą mo­nar­chii: Bel­gii, Ho­lan­dii i Luk­sem­bur­ga. Słowo "Be­ne­lux" to skrót pow­sta­ły z po­łą­cze­nia pier­wszych sylab nazw tych państw (fran­cu­ska/ni­der­landz­ka, w na­wia­sach pol­ska nazwa): Bel­gi­que/België (Bel­gia), Ne­der­land (Ho­lan­dia), Lu­xem­bo­urg/Lu­xem­burg (Luk­sem­burg).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­nar­chie przetr­wa­ły w Skan­dy­na­wii, w kra­jach Be­ne­luk­su i w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛluks, AS: bẽneluks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Benelux

Wiktionary


benelux

unia go­spo­dar­cza obej­mu­ją­ca Bel­gię, Ho­lan­dię i Luk­sem­burg; Be­ne­luks, BENELUX


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Be­ne­luks.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛluks, AS: bẽneluks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Beneluks

Wiktionary


benesz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Be­nesz
  • An­drzej Be­nesz

Wikipedia


benetton

[czy­taj: be­netn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­net­ton Group S.p.A. – wło­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją i sprze­da­żą odzie­ży oraz obu­wia
  • Be­net­ton For­mu­la – ze­spół i kon­struk­tor For­mu­ły 1
  • Lu­cia­no Be­net­ton
  • Mario Be­net­ton
  • Rocco Be­net­ton

Wikipedia


benetyt

ro­śli­na na­go­na­sien­na z epoki ju­raj­skiej; ben­ne­tyt


SJP.pl


benewencki

→ Be­ne­went


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­ne­wen­tem, do­ty­czą­cy Be­ne­wen­tu

Wiktionary

Patrz:

Benewent

Przykłady

 (1.1) Pod­czas gdy ku­ria­ła pa­nu­je we Wło­szech środ­ko­wych, na po­łud­niu kraju pow­sta­je tzw. pismo be­ne­wenc­kie drogą ka­li­gra­ficz­ne­go przeksz­tał­ca­nia młod­szej kur­sy­wy rzym­skiej.

 (1.1) Do­stat­nie i wy­staw­ne życie wśród ka­no­ni­ków be­ne­wenc­kich czy ne­a­po­li­tań­skich coraz mniej po­do­ba­ło się Be­ne­dyk­to­wi, w miarę jak do­ra­stał, i coraz bo­le­śniej od­czu­wał rozdź­więk mię­dzy ewan­ge­lią a ży­ciem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benewent mrz.

 przym. benewentański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benewentański

Wiktionary


benewent

mia­sto i gmina we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Be­ne­went (1.2);

 (1.2) geogr. pro­win­cja we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia;

Wiktionary

(wł.) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Be­ne­went. Po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Ne­a­po­lu, w Ape­ni­nie Ne­a­po­li­tań­skim, nad rzeką Ca­lo­re.

We­dług da­nych na 1 stycz­nia 2022 roku gminę za­miesz­ki­wa­ło 56 939 osób (27 165 męż­czyzn i 29 774 ko­bie­ty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sierp­niu 871 r. ksią­żę Be­ne­wen­tu mógł try­um­fo­wać: w jego rę­kach zna­lazł się nie tylko sie­ją­cy po­strach Saw­dan, po­ko­na­ny emir Bari, ale i jego po­grom­ca – ce­sarz Lud­wik wraz ze swym skar­bem, mał­żon­ką i dwo­rem.

 (1.1) Żad­nej su­we­ren­no­ści nie miały wspom­nia­ne już księ­stwa Pon­te­cor­vo mar­szał­ka Ber­na­dot­te i Be­ne­went Tal­le­y­ran­da: to wła­dza czy­sto ad­mi­ni­stra­cyj­na. Tal­le­y­rand cenił sobie tytuł Al­tes­se Se­re­nis­si­me, ale w swym Be­ne­wen­cie nigdy nie był (…).

 (1.1) Man­fred, syn Fry­de­ry­ka, usi­ło­wał z mie­czem w dłoni do­cho­dzić praw do swego sy­cy­lij­skie­go dzie­dzict­wa, zgi­nął jed­nak w bit­wie pod Be­ne­wen­tem w lutym owego brze­mien­ne­go w dra­ma­tycz­ne wy­da­rze­nia Roku Pań­skie­go ty­siąc dwie­ście sześć­dzie­sią­te­go ós­me­go sic. (...)

 (1.1) Zło­żo­na z Mu­rzy­nów lekka ka­wa­le­ria wzię­ła udział w roz­strzy­ga­ją­cej bit­wie pod Be­ne­wen­tem w roku 1266, co zna­la­zło swój wyraz na fre­sku z Tour Fer­nan­de w pro­wan­sal­skim Per­nes (lata osiem­dzie­sią­ty XIII wieku).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benewentana ż.

 przym. benewencki, benewentański

Wiktionary


benewentański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zob. be­ne­wenc­ki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­te­re­su­ją­cym świa­dect­wem eroz­ji tra­dy­cyj­ne­go sy­ste­mu po­ję­cio­we­go i skut­ków, jakie zja­wi­sko to nio­sło dla or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej, jest norma praw­na ogło­szo­na przez be­ne­wen­tań­skie­go księ­cia Are­chi­sa w ostat­niej ćwier­ci VIII w..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benewent mos.

 przym. benewencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benewencki

Wiktionary


benewolencja

daw­niej: przy­chyl­ność, ła­ska­wość, życz­li­wość


SJP.pl


benfica

[czy­taj: ben­fi­ka] por­tu­gal­ski klub pił­kar­ski z Li­zbo­ny


SJP.pl

Ben­fi­ca – mia­sto w An­go­li, w pro­win­cji Lu­an­da.

Wikipedia


bengal

lekka, cien­ka tka­ni­na o luź­nym splo­cie, naj­czę­ściej jed­wab­na; mu­ślin, musz­lin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Po­łud­nio­wej, w In­diach i Ban­gla­de­szu, we wschod­niej czę­ści Ni­zi­ny Hin­du­stań­skiej, nad Za­to­ką Ben­gal­ską;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści i gmin w USA

Wiktionary

Ben­gal – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Po­łud­nio­wej, we wschod­niej czę­ści Ni­zi­ny Hin­du­stań­skiej, nad Za­to­ką Ben­gal­ską. Za­chod­nia część Ben­ga­lu leży w In­diach (stan Ben­gal Za­chod­ni), a wschod­nią sta­no­wi Ban­gla­desz.

Po­wierzch­nia wy­no­si około 215,5 ty­sią­ca km², a za­miesz­ku­je ją około 235 mi­lio­nów ludzi (2003), głów­nie Ben­gal­czy­cy. Naj­więk­sze mia­sto tego re­gio­nu to Kol­ka­ta w In­diach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ŋɡal, AS: bẽŋgal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengalczyk mos., Bengalka ż., bengalik m., bengali m., bengalski mrz.

 przym. bengalski

Wiktionary


bengalczyk

czło­nek lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej Ben­gal, kra­i­nę w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek az­ja­tyc­kie­go na­ro­du po­słu­gu­ją­ce­go się ję­zy­kiem ben­gal­skim i za­miesz­ku­ją­ce­go kra­i­nę hi­sto­rycz­ną Ben­gal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład lud­no­ści Ban­gla­de­szu jest nie­mal jed­no­li­ty, dla­te­go że Ben­gal­czy­cy sta­no­wią dzie­więć­dzie­siąt osiem pro­cent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengal mrz., Bengalia ż., bengalski mrz., bengali n.

:: fż. Bengalka ż.

 przym. bengalski

Wiktionary


bengali

język ben­gal­ski bę­dą­cy ję­zy­kiem urzę­do­wym w In­diach i Ban­gla­de­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język ben­gal­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bengalski

 rzecz. bengalski mrz., Bengal mrz., Bengalczyk mos., Bengalka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bengalski

Wiktionary


bengalia

kra­i­na w Azji; Ben­gal


SJP.pl


bengalik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


SJP.pl


bengalina

ro­dzaj tka­ni­ny o płó­cien­nym splo­cie, w któ­rej os­no­wa jest jed­wab­na, wątek zaś ba­weł­nia­ny (rza­dziej z wełny cze­san­ko­wej)


SJP.pl


bengalka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Ben­gal (kra­i­nę w Azji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni az­ja­tyc­kie­go na­ro­du po­słu­gu­ją­ce­go się ję­zy­kiem ben­gal­skim i za­miesz­ku­ją­ce­go kra­i­nę hi­sto­rycz­ną Ben­gal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengal mrz., Bengalia ż., bengalski mrz., bengali n.

:: fm. Bengalczyk mos.

 przym. bengalski

Wiktionary


bengalski

przy­miot­nik od: Ben­gal


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ben­ga­lem, do­ty­czą­cy Ben­ga­lu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ben­gal­ski (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle snop czer­wo­ne­go ben­gal­skie­go świa­tła pada od stro­ny wej­ścia i oble­wa krwa­wym bla­skiem całą arenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ŋˈɡalsʲci, AS: bẽŋgalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengal m., Bengalczyk m., Bengalka ż., bengalik m., bengali m.

Wiktionary


bengalskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ben­gal­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ben­gal­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ben­gal­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ŋˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bẽŋgalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bengtsson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bir­git­ta Bengts­son – szwedz­ka że­glar­ka spor­to­wa, olim­pij­ka
  • Eddy Bengts­son – szwedz­ki za­pa­śnik, olim­pij­czyk
  • In­ge­mund Bengts­son – szwedz­ki po­li­tyk
  • Ing­mar Bengts­son – szwedz­ki mu­zy­ko­log
  • Per-Inge Bengts­son – szwedz­ki ka­ja­karz, olim­pij­czyk
  • Robin Bengts­son – szwedz­ki pio­sen­karz

Wikipedia


beniamin

ulu­bie­niec, pu­pi­lek, be­nia­mi­nek;
1. ulu­bio­ne, zwy­kle naj­młod­sze, naj­bar­dziej roz­pie­szcza­ne dziec­ko;
2. osoba do­ro­sła, naj­młod­sza w danym gro­nie, która jest fa­wo­ry­zo­wa­na;
3. prze­no­śnie: osoba, którą ota­cza się szcze­gól­ną opie­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ulu­bio­ne dziec­ko w ro­dzi­nie

Wiktionary

Be­nia­min – imię mę­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go, oz­na­cza­ją­ce do­słow­nie „syn po­łud­nia” lub „syn pra­wi­cy” (w ję­zy­ku he­braj­skim pół­noc jest utoż­sa­mia­na z lewą, a po­łud­nie z prawą stro­ną). Be­nia­min imie­ni­ny ob­cho­dzi 31 marca i 19 grud­nia.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom w Pol­sce, Be­nia­min w 2017 roku zaj­mo­wał 123. miej­sce wśród imion mę­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲjãmʲĩn, AS: bẽńi ̯ãmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beniamin mos., Beniamina ż., Beniaminek mos., beniaminek mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beniaminek

Wiktionary


beniamina

ulu­bie­niec, pu­pi­lek, be­nia­mi­nek;
1. ulu­bio­ne, zwy­kle naj­młod­sze, naj­bar­dziej roz­pie­szcza­ne dziec­ko;
2. osoba do­ro­sła, naj­młod­sza w danym gro­nie, która jest fa­wo­ry­zo­wa­na;
3. prze­no­śnie: osoba, którą ota­cza się szcze­gól­ną opie­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Be­nia­min

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wi­dzia­ły­śmy Be­nia­mi­ny chyba ze sto lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beniamin mos., Beniaminek mos., beniaminek mos., Beniaminów mrz.

:: fm. Beniamin mos.

Wiktionary


beniaminek

ulu­bie­niec, pupil, be­nia­min;
1. ulu­bio­ne, zwy­kle naj­młod­sze, naj­bar­dziej roz­pie­szcza­ne dziec­ko;
2. osoba do­ro­sła, naj­młod­sza w danym gro­nie, która jest fa­wo­ry­zo­wa­na;
3. prze­no­śnie: osoba, którą ota­cza się szcze­gól­ną opie­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ulu­bio­ne dziec­ko w ro­dzi­nie, zwy­kle naj­młod­sze, naj­bar­dziej roz­pie­szcza­ne

 (1.2) książk. osoba naj­młod­sza w gru­pie i przez to fa­wo­ry­zo­wa­na przez spo­łecz­ność

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) sport. dru­ży­na spor­to­wa roz­gry­wa­ją­ca swój pier­wszy sezon w lidze, po awan­sie z niż­szej klasy roz­gryw­ko­wej

Wiktionary

Be­nia­mi­nek – ze­spół klubu spor­to­we­go, który awan­so­wał do danej ligi z niż­sze­go szcze­bla roz­gry­wek i gra w niej pier­wszy sezon po takim awan­sie.

Do przy­wi­le­jów be­nia­min­ka na ogół (choć nie za­wsze) na­le­ży roz­gry­wa­nie pier­wsze­go w se­zo­nie meczu we włas­nym obiek­cie[].

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ab­so­lut­nym be­nia­min­kiem ligi była Siar­ka Tar­no­brzeg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beniamin mos., beniamin mos., Beniaminek mos., Beniamina ż.

Wiktionary


beniamininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Be­nia­mi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


beniaminostwo

Be­nia­min z mał­żon­ką; Be­nia­mi­no­wie


SJP.pl


beniaminowie

ulu­bie­niec, pu­pi­lek, be­nia­mi­nek;
1. ulu­bio­ne, zwy­kle naj­młod­sze, naj­bar­dziej roz­pie­szcza­ne dziec­ko;
2. osoba do­ro­sła, naj­młod­sza w danym gro­nie, która jest fa­wo­ry­zo­wa­na;
3. prze­no­śnie: osoba, którą ota­cza się szcze­gól­ną opie­ką


SJP.pl


beniaminowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Be­nia­mi­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


benice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­ni­ce – dawna nazwa Benz
  • Be­ni­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
  • Be­ni­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski
  • Be­ni­ce – gro­ma­da
  • Be­ni­ce – wieś (obec) w kraju ży­liń­skim, w po­wie­cie Mar­tin
  • Be­ni­ce – część Pragi

Wikipedia


beniciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Be­ni­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


benicjusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Be­ni­cjusz – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od wło­skie­go ser­wi­ty, św. Fi­li­pa Be­ni­cju­sza (wł. "Be­ni­zi"). Imie­ni­ny ob­cho­dzi 23 sierp­nia.

Wikipedia


benigna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Be­ni­gna – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Be­ni­gnus, Be­ni­gny. Po­cho­dzi od przy­miot­ni­ka "be­ni­gna", oz­na­cza­ją­ce­go „do­bro­dusz­na, uprzej­ma, przy­jaz­na, życz­li­wa”, który na­stęp­nie stał się przy­dom­kiem, a póź­niej imie­niem. W Pol­sce po raz pier­wszy za­no­to­wa­ne w XIV wieku, jed­nak w od­nie­sie­niu do osoby ży­ją­cej w wieku XI.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nia­łem Be­ni­gnie, że za­pom­nia­ła o przy­pi­sach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Benigny mos.

Wiktionary


benigniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Be­ni­gny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


benigny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Be­ni­gny, Be­ni­gnus – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa „uprzej­my”, „przy­jaz­ny”. Pa­tro­nem imie­nia jest m.in. św. Be­ni­gny z Dijon, mę­czen­nik z II wieku.

Be­ni­gny imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 lu­te­go, 6 czerw­ca, 1 li­sto­pa­da i 9 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nic nie mów Be­ni­gne­mu o ich wi­zy­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benigna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Benignus

Wiktionary


benin

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Porto Novo; Re­pu­bli­ka Be­ni­nu;
2. mia­sto w Ni­ge­rii;
3. za­to­ka Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

Wiktionary

Benin (do 1975 pod nazwą Da­ho­mej), ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Be­ni­nu – pań­stwo w Afry­ce nad Za­to­ką Gwi­nej­ską. Gra­ni­czy z Bur­ki­na Faso, Ni­grem, Ni­ge­rią i Togo, czło­nek Unii Afry­kań­skiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Benin jest pań­stwem w Afry­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ɲĩn, AS: bẽńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benińczyk mos., Beninka ż.

 przym. beniński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Beninu

Wiktionary


beninka

oby­wa­tel­ka Be­ni­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Be­ni­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩŋka, AS: bẽńĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benin mrz.

:: fż. Benińczyk mos.

 przym. beniński

Wiktionary


benio

zdrob­nie­nie od: Be­ne­dykt, Benon (imio­na mę­skie)


SJP.pl


beniowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Be­niow­ski – po­e­mat dy­gre­syj­ny Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go, któ­re­go pięć pier­wszych pie­śni pow­sta­ło w la­tach 1840–1841 i zo­sta­ło opu­bli­ko­wa­nych w 1841 roku. Po­zo­sta­łe czę­ści po­e­ma­tu nie uka­za­ły się za życia poety – wydał je An­to­ni Ma­łec­ki w zbio­rze "Pism po­śmiert­nych" Sło­wac­kie­go.

Wikipedia


benis

żar­to­bli­wie: penis


SJP.pl


benisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Be­nisz ("Beh­nisch, Bo­e­nisch") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


benita

imię żeń­skie


SJP.pl


benitez

naz­wi­sko


SJP.pl


benito

imię żeń­skie


SJP.pl


benitoit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów pier­ście­nio­wych;

Wiktionary

Be­ni­to­it – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów pier­ście­nio­wych. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów wy­jąt­ko­wo rzad­kich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃ɲiˈtɔjit, AS: bẽńitoi ̯it

Wiktionary


benińczyk

oby­wa­tel Be­ni­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Be­ni­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: bẽńĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benin mrz.

:: fż. Beninka ż.

 przym. beniński

Wiktionary


beniński

przy­miot­nik od: Benin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Be­ni­nu, pań­stwa w Afry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W da­ho­mej­skim (obec­nie: be­niń­skim) ple­mię­e­mie­niu Hu­e­das, bar­dzo tra­dy­cjo­nal­nym i za­to­pio­nym w kul­cie przesz­ło­ści, wcie­le­niem Isto­ty Naj­wyż­szej jest pyton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci, AS: bẽńĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benin mrz., Benińczyk mos., Beninka ż.

Wiktionary


benjamin

[czy­taj: ben­dża­min]
1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


benkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ben­kow­ski – góra w Ich­ti­man­skiej Sred­nej Gorze
  • Ben­kow­ski – wieś w ob­wo­dzie Do­bricz
  • Ben­kow­ski – wieś w ob­wo­dzie Kyr­dża­li
  • Ben­kow­ski – wieś w ob­wo­dzie Płow­diw
  • Ben­kow­ski – wieś w ob­wo­dzie so­fij­skim
  • Ben­kow­ski – wieś w ob­wo­dzie Stara Za­go­ra
  • Ben­kow­ski – wieś w ob­wo­dzie Warna
  • Ben­kow­ski – schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne w Sta­rej Pła­ni­nie
  • FK Ben­kow­ski Biała – klub pił­kar­ski z Bja­łej
  • Ben­kow­ski Sofia – klub pił­kar­ski z Sofii
  • Ge­or­gi Ben­kow­ski – buł­gar­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy

Wikipedia


benn

Benn, właśc. Ben­cjon Ra­bi­no­wicz (ur. 19 kwiet­nia 1905 w Bia­łym­sto­ku, zm. 1989 we Fran­cji) – fran­cu­ski ar­ty­sta ma­larz po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go, zwią­za­ny z École de Paris. Więk­sza część jego twór­czo­ści jest in­spi­ro­wa­na te­ma­ty­ką bi­blij­ną, a zwła­szcza Księ­gą Psal­mów.

Wikipedia


bennett

[czy­taj: benet] naz­wi­sko, m.in. James Gor­don Ben­nett (1841-1918) - ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz i wy­daw­ca pra­so­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ben­nett – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Adams
  • Ben­nett – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Cedar
  • Ben­nett – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Chat­ham
  • Ben­nett – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Ben­nett (ang. Ben­nett Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Clay
  • Ben­nett (ang. Ben­nett Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie King­man
  • Ben­nett (ang. Ben­nett Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Fill­mo­re
  • Ben­nett (ang. Ben­nett Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Do­u­glas
  • hrab­stwo Ben­nett (ang. Ben­nett Co­un­ty) – w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • Benet

Wikipedia


bennetyt

ro­śli­na na­go­na­sien­na z epoki ju­raj­skiej; be­ne­tyt


SJP.pl


benni

[czy­taj: BEni] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Benni – ak­ty­wi­sta so­cja­li­stycz­ny, re­wo­lu­cjo­ni­sta
  • Her­man Benni – pa­stor ewan­ge­lic­ki, pe­da­gog
  • Jan Jakub Benni – pa­stor ewan­ge­lic­ki, te­o­log, he­bra­i­sta
  • Karol Benni – le­karz la­ryn­go­log
  • Maria Benni – dzia­łacz­ka mi­syj­na
  • Tytus Benni – ję­zy­koz­naw­ca

Wikipedia


benny

[czy­taj: BEni] obce imię mę­skie


SJP.pl


benoit

Be­no­it – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Bo­li­var.

Wikipedia


benon

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Benon – imię mę­skie
  • Benon – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Benon z Miśni – świę­ty, pa­tron cho­rych, ry­ba­ków i zwie­rząt do­mo­wych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃nɔ̃n, AS: bẽnõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Bynek

Wiktionary


benonici

czło­nek za­ko­nu be­no­ni­tów, bę­dą­ce­go czę­ścią za­ko­nu re­demp­to­ry­stów, która osied­li­ła się w XVIII w. przy ko­ście­le św. Be­no­na w War­sza­wie


SJP.pl


benonita

czło­nek za­ko­nu be­no­ni­tów, bę­dą­ce­go czę­ścią za­ko­nu re­demp­to­ry­stów, która osied­li­ła się w XVIII w. przy ko­ście­le św. Be­no­na w War­sza­wie


SJP.pl


benonostwo

Benon z mał­żon­ką; Be­no­no­wie


SJP.pl


benonowie

imię mę­skie


SJP.pl


benonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Be­no­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


benowo

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Be­no­wo ( Ben­hoff) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo. Leży przy skrzy­żo­wa­niu drogi wo­je­wódz­kiej nr 602 z drogą wo­je­wódz­ką nr 606 w od­le­gło­ści 8 ki­lo­me­trów od Sztu­mu. Be­no­wo znaj­du­je się ok. 4,5 km na po­łud­nio­wy wschód od roz­ga­łę­zie­nia Wisły na Nogat i Le­niw­kę.

Wikipedia


bental

w hy­dro­bio­lo­gii: dno zbior­ni­ka wod­ne­go jako swo­i­ste śro­do­wi­sko życia


SJP.pl

Ben­tal, stre­fa ben­to­nicz­na (gr. "bénthos" 'głę­bi­na') – stre­fa denna zbior­ni­ka wod­ne­go. Cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne tej stre­fy to bar­dzo mała ilość świa­tła lub jego brak, mała ilość tlenu, niska tem­pe­ra­tu­ra oraz więk­sze ci­śnie­nie. Or­ga­niz­my za­sied­la­ją­ce stre­fę ben­to­nicz­ną na­zy­wa­ne są ben­to­sem.

Wikipedia


bentazon

nazwa zwy­cza­jo­wa her­bi­cy­du z grupy po­chod­nych azyny


SJP.pl


bentewi

ben­te­wi wiel­ki, ben­te­wi ciem­ny - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych


SJP.pl


bentkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Bent­kow­ski (ur. 1941) – pol­ski ad­wo­kat i po­li­tyk, poseł na Sejm X, I, II i III ka­den­cji.
  • Al­fred Bent­kow­ski (1813–1850) – le­karz, du­chow­ny ka­to­lic­ki.
  • Fe­liks Jan Bent­kow­ski (1781–1852) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry.
  • Wła­dy­sław Bent­kow­ski (1817–1887) – uczest­nik obu pol­skich pow­stań na­ro­do­wych w XIX wieku i re­wo­lu­cji.

Wikipedia


bentley

[czy­taj: bent­lej] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sa­mo­chód marki Bent­ley

Wiktionary

Bent­ley Mo­tors Li­mi­ted – bry­tyj­ski pro­du­cent luk­su­so­wych sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, z sie­dzi­bą w Crewe, dzia­ła­ją­cy od 1919 roku. Na­le­ży do nie­miec­kie­go kon­cer­nu Volks­wa­gen Group.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­lo­wa Wiel­kiej Bry­ta­nii, Elż­bie­ta II, po­dró­żu­je eks­klu­zyw­nym bent­le­y­em.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ntlɛj, AS: bẽntlei ̯

Wiktionary


bento

ozdo­bio­ne je­dze­nie na wynos za­pa­ko­wa­ne w cha­rak­te­ry­stycz­ne pu­deł­ko


SJP.pl


bentoniczny

by­tu­ją­cy w dnie zbior­ni­ków wod­nych lub przyt­wier­dza­ją­cy się do jego po­wierzch­ni (np. glony ben­to­nicz­ne); ben­to­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. zwią­za­ny z ben­to­sem, do­ty­czą­cy ben­to­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­wój pro­wa­dzi ben­to­nicz­ny tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bentoniczność ż., bentos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bentosowy

Wiktionary


bentonit

skała osa­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała ila­sta pow­sta­ła w wy­ni­ku prze­o­bra­że­nia szkli­wa wul­ka­nicz­ne­go lub ut­wo­rów pi­ro­kla­stycz­nych;

Wiktionary

Ben­to­nit – osa­do­wa skała ila­sta skła­da­ją­ca się głów­nie z mont­mo­ry­lo­ni­tu. Przy­bie­ra barwę białą, żółtą lub inną. Pow­sta­je w wy­ni­ku prze­o­bra­że­nia szkli­wa wul­ka­nicz­ne­go z po­pio­łów i tufów wul­ka­nicz­nych za­cho­dzą­ce­go w wo­dzie mor­skiej.

Ma silne wła­ści­wo­ści ad­sorp­cyj­ne. Znaj­du­je za­sto­so­wa­nie jako śro­dek oczy­szcza­ją­cy i od­bar­wia­ją­cy oraz w płucz­kach wiert­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­miast tego na skó­rze po­zo­sta­je nie­wiel­ka war­stwa krze­mion­ki lub ben­to­ni­tu, da­ją­ca wra­że­nie przy­pu­dro­wa­nia skóry.

 (1.1) Ben­to­nit sto­so­wa­ny jest m.in. do usu­wa­nia ska­żeń śro­do­wi­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃nˈtɔ̃ɲit, AS: bẽntõńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bentonitowy

Wiktionary


bentonitowy

przy­miot­nik od ben­to­nit, np. złoża ben­to­ni­to­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ben­to­ni­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bentonit mrz.

Wiktionary


bentonityzacja

pro­ces prze­o­bra­ża­nia szkli­wa za­war­te­go w tu­fach i po­pio­łach wul­ka­nicz­nych, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­je ben­to­nit


SJP.pl


bentos

or­ga­niz­my (ro­śli­ny, zwie­rzę­ta, bak­te­rie) za­miesz­ku­ją­ce dno zbior­ni­ków wod­nych i cie­ków; śro­do­wi­sko denne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. ze­spół or­ga­niz­mów za­sied­la­ją­cych dno zbior­ni­ków wod­nych, pe­ne­tru­ją­cych osady denne lub ży­ją­cych na ich po­wierzch­ni;

Wiktionary

Ben­tos (gr. βένθος "bénthos" – „głę­bi­na”) – ze­spół or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych zwią­za­nych z dnem śro­do­wisk wod­nych (sło­nych i słod­kich, sto­ją­cych i pły­ną­cych), w tym także zwią­za­nych z roz­ma­i­ty­mi struk­tu­ra­mi obec­ny­mi na dnie, a więc ro­śli­na­mi (fauna na­ro­ślin­na), glo­na­mi, ka­mie­nia­mi (fauna na­ka­mien­na), szcząt­ka­mi an­tro­po­ge­nicz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­żow­ce współt­wo­rzą ben­tos, wio­dąc życie na dnie mor­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bentosowy, bentoniczny

Wiktionary


bentosowy

by­tu­ją­cy w dnie zbior­ni­ków wod­nych lub przyt­wier­dza­ją­cy się do jego po­wierzch­ni (np. glony ben­to­so­we); ben­to­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. zwią­za­ny z ben­to­sem, do­ty­czą­cy ben­to­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwie­rzę żyje w morzu, spraw­nie nur­ku­je, po­lu­jąc na ben­to­so­wą zdo­bycz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bentos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bentoniczny

Wiktionary


benuś

zdrob­nie­nie od: Be­ne­dykt, Benon (imio­na mę­skie); Benek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Be­nia­min

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

Wiktionary


benwenuciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ben­we­nu­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


benwenut

imię mę­skie


SJP.pl

Ben­we­nut – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go oz­na­cza­ją­ce "do­brze, że przy­sze­dłeś".

Wikipedia


benwenuta

imię żeń­skie


SJP.pl

Ben­we­nu­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go oz­na­cza­ją­ce "do­brze, że przysz­łaś", forma żeń­ska imie­nia Ben­we­nut.

Ben­we­nu­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 30 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


benwenutostwo

Ben­we­nut z mał­żon­ką; Ben­we­nu­to­wie


SJP.pl


benwenutowie

imię mę­skie


SJP.pl


benwenutowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ben­we­nu­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


benxi

mia­sto w Chi­nach; Pensi


SJP.pl

Benxi (chiń. 本溪; pi­ny­in "Běnxī") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Lia­o­ning, na po­łud­nio­wy wschód od mia­sta She­ny­ang. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 1 083 983. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 1 566 855 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla ka­mien­ne­go i rud że­la­za oraz hut­nict­wa że­la­za i prze­my­słu kok­sow­ni­cze­go.

Wikipedia


benz

[czy­taj: benc] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Benz – gmina w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie w po­wie­cie Nord­west­mec­klen­burg
  • Benz – gmina w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald
  • Bert­ha Benz – żona Carla, pier­wsza po­ko­na­ła dy­stans 100 km au­to­mo­bi­lem
  • Carl Benz – nie­miec­ki in­ży­nier
  • Julie Benz – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Nikki Benz – ka­na­dyj­ska ak­tor­ka por­no­gra­ficz­na
  • Benz & Cie. – przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Da­im­ler-Benz – kon­cern mo­to­ry­za­cyj­ny
  • Mer­ce­des-Benz Group – kon­cern mo­to­ry­za­cyj­ny
  • Mer­ce­des-Benz – marka sa­mo­cho­dów, cię­ża­ró­wek, au­to­bu­sów i po­ja­zdów spe­cja­li­stycz­nych

Wikipedia


benzaldehyd

naj­prost­szy al­de­hyd aro­ma­tycz­ny, ciecz o za­pa­chu gorz­kich mig­da­łów


SJP.pl


benzantron

keton kar­bo­cy­klicz­ny, pół­pro­dukt do wy­ro­bu wielu cen­nych barw­ni­ków ka­dzio­wych, otrzy­my­wa­ny zwy­kle przez kon­den­sa­cję an­tra­chi­no­nu i gli­ce­ry­ny w śro­do­wi­sku kwasu siar­ko­we­go i w obec­no­ści opił­ków że­la­za


SJP.pl


benzedryna

nazwa hand­lo­wa pier­wsze­go pre­pa­ra­tu far­ma­ce­u­tycz­ne­go za­wie­ra­ją­ce­go am­fe­ta­mi­nę


SJP.pl


benzen

cie­kły, naj­prost­szy (6 ato­mów węgla) wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny; wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. w prze­my­śle che­micz­nym oraz far­ma­ce­u­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy are­nów, naj­prost­szy obo­jęt­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny;

Wiktionary

Ben­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy are­nów. Jest to naj­prost­szy kar­bo­cy­klicz­ny, obo­jęt­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny. Jego nie­or­ga­nicz­nym ana­lo­giem jest bo­ra­zy­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ko­lok­wium mie­li­śmy opi­sać otrzy­my­wa­nie dwu­me­ty­lo­ben­ze­nu z ben­ze­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃w̃zɛ̃n, AS: bẽũ̯zẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. benzenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benzol

Wiktionary


benzenowy

zwią­za­ny z ben­ze­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ben­ze­nem, do­ty­czą­cy ben­ze­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzen mrz.

Wiktionary


benzo

po­tocz­nie: ben­zo­dia­ze­pi­ny


SJP.pl


benzochinon

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy chi­no­nów uży­wa­ny m. in. do pro­duk­cji barw­ni­ków; chi­non


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 1,2-ben­zo­chi­non (o-ben­zo­chi­non)
  • 1,4-ben­zo­chi­non (p-ben­zo­chi­non)

Wikipedia


benzodiazepin

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wcho­dzą­cy w skład leków uspo­ka­ja­ją­cych i na­sen­nych


SJP.pl


benzodiazepina

lek o dzia­ła­niu uspo­ka­ja­ją­cym, na­sen­nym, prze­ciw­lę­ko­wym i prze­ciwdr­gaw­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek ma­ją­cy dzia­ła­nie uspo­ka­ja­ją­ce, na­sen­ne i za­po­bie­ga­ją­ce drgaw­kom;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ben­zo­dia­ze­pi­ny dzia­ła­ją prze­ciw­lę­ko­wo, uspo­ka­ja­ją­co, prze­ciwdr­gaw­ko­wo, wy­wo­łu­ją oś­rod­ko­wą re­lak­sa­cję mię­śni i mają dzia­ła­nie am­ne­stycz­ne (za­bu­rze­nia pa­mię­ci).

 (1.1) Obec­nie ben­zo­dia­ze­pi­ny na­le­żą do leków po­wszech­nie sto­so­wa­nych czte­ry z nich — al­pra­zo­lam, klo­na­ze­pam, dia­ze­pam i lo­ra­ze­pam — znaj­du­ją się na li­ście 100 naj­czę­ściej prze­pi­sy­wa­nych leków w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. BDZ

Wiktionary


benzoes

ży­wi­ca bal­sa­micz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. na­tu­ral­na ży­wi­ca aro­ma­tycz­na po­zy­ski­wa­na z drzew z ro­dza­ju Sty­rax

 (1.2) chem. kwas ben­zo­e­so­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywica benzoesowa

 (1.2) kwas benzoesowy

Wiktionary


benzoesan

sól albo ester kwasu ben­zo­e­so­we­go, sub­stan­cja sto­so­wa­na m.in. jako śro­dek kon­ser­wu­ją­cy pro­duk­ty żyw­no­ścio­we


SJP.pl


benzoesowy

kwas ben­zo­e­so­wy, wy­stę­pu­je w przy­ro­dzie w wielu ży­wi­cach


SJP.pl


benzofenon

naj­prost­szy keton aro­ma­tycz­ny


SJP.pl

Ben­zo­fe­non ("di­fe­ny­lo­ke­ton", "keton di­fe­ny­lo­wy") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, naj­prost­szy keton aro­ma­tycz­ny. W ma­łych ilo­ściach pow­sta­je w or­ga­niz­mie pod­czas me­ta­bo­liz­mu niek­tó­rych ben­zo­dia­ze­pin. Prak­tycz­nie nie roz­pu­szcza się w wo­dzie, do­brze roz­pu­szczal­ny w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych. Sto­so­wa­ny do wy­ro­bu leków, kos­me­ty­ków i środ­ków owa­do­bój­czych. Po­chod­ne by­wa­ją sto­so­wa­ne w fil­trach prze­ciw­sło­necz­nych.

Wikipedia


benzofuran

zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny, ole­i­sta, be­zbarw­na ciecz uży­wa­na do pro­duk­cji żywic ku­ma­ro­no­wych; ku­ma­ron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny; be­zbarw­na, ole­i­sta ciecz uży­wa­na do pro­duk­cji żywic ku­ma­ro­no­wych;

Wiktionary

Ben­zo­fu­ran ("ku­ma­ron") – he­te­ro­cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny ze skon­den­so­wa­nych pier­ście­ni ben­ze­nu i fu­ra­nu. Jest to be­zbarw­na, ole­i­sta ciecz uży­wa­na do pro­duk­cji żywic ku­ma­ro­no­wych. Wy­stę­pu­je w ole­jach lek­kich otrzy­my­wa­nych w pro­ce­sie de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃w̃zɔˈfurãn, AS: bẽũ̯zofurãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumaron

Wiktionary


benzohol

pa­li­wo sil­ni­ko­we, ben­zy­na z do­miesz­ką bio­e­ta­no­lu


SJP.pl


benzoil

rod­nik or­ga­nicz­ny, resz­ta kwa­so­wa kwasu ben­zo­e­so­we­go


SJP.pl


benzoilowy

→ ben­zo­il


SJP.pl

Patrz:

benzoil

benzoina

or­ga­nicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny w środ­kach per­fu­me­ryj­nych i za­pa­cho­wych


SJP.pl

Ben­zo­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy aro­ma­tycz­nych α-ke­to­al­ko­ho­li, tj. ta­kich ke­to­al­ko­ho­li, w któ­rych grupa ke­to­no­wa i hy­drok­sy­lo­wa są­sia­du­ją ze sobą. Sto­so­wa­ny w środ­kach per­fu­me­ryj­nych i za­pa­cho­wych.

Wikipedia


benzoinowy

→ ben­zo­i­na


SJP.pl

Patrz:

benzoina

benzokaina

syn­te­tycz­ny śro­dek znie­czu­la­ją­cy o dzia­ła­niu miej­sco­wym, sto­so­wa­ny tylko zew­nętrz­nie w for­mie maści, olej­ków; ane­ste­zy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śro­dek miej­sco­wo znie­czu­la­ją­cy, słabo roz­pu­szczal­ny w wo­dzie;

Wiktionary

Ben­zo­ka­i­na, ane­ste­zy­na (łac. "Ben­zo­ca­i­num, Ana­est­he­si­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ester kwasu "p"-ami­no­ben­zo­e­so­we­go (PABA) i eta­no­lu, sto­so­wa­ny jako śro­dek znie­czu­la­ją­cy o dzia­ła­niu miej­sco­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak mój mały ząb­ko­wał, da­wa­łam mu na dzią­sła żel z ben­zo­ka­i­ną i prze­sta­wał pła­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃w̃zɔkaˈjĩna, AS: bẽũ̯zokai ̯ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anestezyna, etoform

Wiktionary


benzol

ciecz bę­dą­ca ubocz­nym pro­duk­tem od­ga­zo­wa­nia węgla, za­wie­ra­ją­ca głów­nie ben­zen, to­lu­en i ksy­len


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ubocz­ny pro­dukt od­ga­zo­wa­nia węgla ka­mien­ne­go, mie­sza­ni­na ben­ze­nu, to­lu­e­nu i ksy­le­nu, oraz ma­łych ilo­ści tio­fe­nu, pi­ry­dy­ny i fe­no­lu;

Wiktionary

Ben­zol (ben­zol su­ro­wy) – mie­sza­ni­na za­wie­ra­ją­ca głów­nie ben­zen, to­lu­en i ksy­len oraz – w mniej­szych ilo­ściach – tio­fen, pi­ry­dy­nę i fenol.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daw­niej ben­zol był jed­nym z głów­nych źró­deł wę­glo­wo­do­rów aro­ma­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃w̃zɔl, AS: bẽũ̯zol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzolownia ż.

 przym. benzolowy

Wiktionary


benzolownia

od­dział kok­sow­ni, w któ­rym z gazu kok­sow­ni­cze­go uzy­sku­je się ben­zol


SJP.pl


benzolowy

zwią­za­ny z ben­zo­lem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ben­zo­lem, do­ty­czą­cy ben­zo­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzol mrz.

Wiktionary


benzonitryl

ni­tryl kwasu ben­zo­e­so­we­go


SJP.pl

Ben­zo­ni­tryl, ni­tryl kwasu ben­zo­e­so­we­go, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ni­try­li (naj­prost­szy ni­tryl aro­ma­tycz­ny), po­chod­na ben­ze­nu. Jest be­zbarw­ną cie­czą o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu.

Sto­so­wa­ny jest jako roz­pu­szczal­nik. Jego tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia wy­no­si ok. −13 °C, a wrze­nia ok. 191 °C. Otrzy­mu­je się z niego po­li­ben­zo­ni­tryl.

Wikipedia


benzopiren

wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny, żółta, kry­sta­licz­na sub­stan­cja


SJP.pl


benzopirol

dwu­pier­ście­nio­wy zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny; indol


SJP.pl


benzydyna

pół­pro­dukt w pro­duk­cji barw­ni­ków


SJP.pl

Ben­zy­dy­na ("4,4'-bia­ni­li­na, 4,4'-dia­mi­no­bi­fe­nyl"), H2N−C6H4−C6H4−NH2 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy dia­min aro­ma­tycz­nych zbu­do­wa­na z dwóch reszt ani­li­ny po­łą­czo­nych w po­zy­cji "para"; po­chod­na bi­fe­ny­lu za­wie­ra­ją­ca 2 grupy ami­no­we w po­zy­cji "para" każ­de­go pier­ście­nia ben­ze­no­we­go. Two­rzy be­zbarw­ne płyt­ki, roz­pu­szczal­ne w eta­no­lu lub ete­rze. Ben­zy­dy­nę wiąże się z wy­stę­po­wa­niem raka pę­che­rza mo­czo­we­go i trzust­ki.

Wikipedia


benzyl

po­chod­na ben­ze­nu, rod­nik ben­zy­lo­wy - me­ty­le­no­ben­zen


SJP.pl


benzylopiperazyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. po­chod­na pi­pe­ra­zy­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C11H16N2., ma­ją­ca dzia­ła­nie sty­mu­lu­ją­ce;

Wiktionary

Ben­zy­lo­pi­pe­ra­zy­na (BZP) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na o dzia­ła­niu sty­mu­lu­ją­cym, po­chod­na pi­pe­ra­zy­ny. Me­cha­nizm dzia­ła­nia ben­zy­lo­pi­pe­ra­zy­ny jest zbli­żo­ny do MDMA, a efek­ty dzia­ła­nia po­rów­ny­wal­ne do am­fe­ta­mi­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z wy­tycz­ny­mi Unii Eu­ro­pej­skiej no­we­li­za­cja za­kła­da­ła zakaz hand­lu tymi spe­cy­fi­ka­mi, które za­wie­ra­ły ben­zy­lo­pi­pe­ra­zy­nę, sub­stan­cję dzia­ła­ją­cą po­dob­nie do am­fe­ta­mi­ny, lecz od niej słab­szą.

Wiktionary


benzylowy

przy­miot­nik od: ben­zyl


SJP.pl


benzyna

mie­sza­ni­na cie­kłych wę­glo­wo­do­rów za­wie­ra­ją­cych w czą­stecz­ce od 5 do 10 ato­mów węgla uży­wa­na jako pa­li­wo do sil­ni­ków spa­li­no­wych i jako roz­pu­szczal­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­li­wo sto­so­wa­ne do na­pę­du sa­mo­cho­dów, sa­mo­lo­tów i niek­tó­rych in­nych urzą­dzeń po­sia­da­ją­cych sil­nik spa­li­no­wy;

Wiktionary

Ben­zy­na (od ben­zoe → nazwa ży­wi­cy jed­ne­go z drzew eg­zo­tycz­nych) – mie­sza­ni­na cie­kłych wę­glo­wo­do­rów, jeden z głów­nych ro­dza­jów pa­li­wa sto­so­wa­ne­go do na­pę­du sa­mo­cho­dów, sa­mo­lo­tów i niek­tó­rych in­nych urzą­dzeń po­sia­da­ją­cych sil­nik spa­li­no­wy. Sto­so­wa­na także jako roz­pu­szczal­nik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój sa­mo­chód spala dzie­sięć li­trów ben­zy­ny na sto ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃w̃ˈzɨ̃na, AS: bẽũ̯zỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. benzynowy

 rzecz. benzyniak mzw., benzynowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paliwo, wacha

Wiktionary


benzyniak

po­tocz­nie: sa­mo­chód o na­pę­dzie ben­zy­no­wym; ben­zy­no­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. sa­mo­chód o na­pę­dzie ben­zy­no­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mie­rzasz kupić ben­zy­nia­ka czy die­se­la?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzyna ż., benzynowiec m.

 przym. benzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benzynowiec

Wiktionary


benzyniarz

pra­cow­nik sta­cji ben­zy­no­wej na­le­wa­ją­cy ben­zy­nę


SJP.pl


benzynomierz

1. mier­nik po­zio­mu ben­zy­ny w zbior­ni­ku;
2. mier­nik pręd­ko­ści prze­pły­wu ben­zy­ny;
3. mier­nik ilo­ści prze­pły­wa­ją­cej w ukła­dzie spa­la­nia ben­zy­ny


SJP.pl


benzynowiec

po­tocz­nie: sa­mo­chód o na­pę­dzie ben­zy­no­wym; ben­zy­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. sa­mo­chód o na­pę­dzie ben­zy­no­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łeś nowy sa­mo­chód? To ben­zy­no­wiec czy rop­niak?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzyna ż., benzyniak m.

 przym. benzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benzyniak

Wiktionary


benzynowy

zwią­za­ny z ben­zy­ną


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ben­zy­ny, na­pę­dza­ny ben­zy­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód wy­po­sa­żo­ny jest w sil­nik ben­zy­no­wy o po­jem­no­ści 1,2 l i o mocy 65 KM.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzyna ż., benzyniak m., benzynowiec mzw.

Wiktionary


benzynożerny

po­tocz­nie: zu­ży­wa­ją­cy duże ilo­ści ben­zy­ny


SJP.pl


benzynówka

po­tocz­nie:
1. sta­cja ben­zy­no­wa;
2. sil­nik wy­ko­rzy­stu­ją­cy ben­zy­nę;
3. ko­ra­lik mie­nią­cy się wie­lo­ma bar­wa­mi jak ben­zy­na


SJP.pl


beocja

kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej sta­ro­żyt­nej Gre­cji, któ­rej głów­nym mia­stem były Teby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Gre­cji;

 (1.2) geogr. nomos w środ­ko­wej Gre­cji

Wiktionary

Be­o­cja (gr. "Βοιωτία", "Bo­io­tia", łac. "Be­o­tia") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej sta­ro­żyt­nej Gre­cji mię­dzy Za­to­ką Ko­rync­ką a Za­to­ką Eu­bej­ską Pół­noc­ną i Po­łud­nio­wą oraz Cie­śni­ną Ewri­pos.

Od 2011 roku Be­o­cja ("Vio­tia") jest jed­nost­ką re­gio­nal­ną w Re­pu­bli­ce Grec­kiej w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Gre­cja Środ­ko­wa, ze sto­li­cą w Li­wa­dii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­o­cja po­ło­żo­na na za­chód od At­ty­ki oraz na wschód od Ftio­ty­dy i Fo­ki­dy, za­sied­lo­na zo­sta­ła już w sta­ro­żyt­no­ści, na po­cząt­ku II ty­siąc­le­cia p.n.e. przez Be­o­tów. Naj­waż­niej­szy­mi jej mia­sta­mi były Teby i Or­cho­me­nos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɔt͡sʲja, AS: beocʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beota mos., Beotka ż.

 przym. beocki

Wiktionary


beocki

przy­miot­nik od: Be­o­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Be­o­cja

 (1.2) przen. nie­roz­gar­nię­ty, ogra­ni­czo­ny, po­zba­wio­ny fan­taz­ji twór­czej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam bę­dzie Troja, tu - rów­ni­na pod be­oc­kim Aulis, gdzie wedle mitu i kilku opo­wia­da­czy woj­ska Hel­la­dy znie­ru­cho­mia­ły w dro­dze do Troi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɔt͡sʲci, AS: beocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beocja

Wiktionary


beota

miesz­ka­niec Be­o­cji (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl


beotka

miesz­kan­ka Be­o­cji (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl


ber

jed­no­rocz­na ro­śli­na zbo­żo­wa i pa­stew­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych upra­wia­na głów­nie na Da­le­kim Wscho­dzie; wło­śni­ca; czu­mi­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. środ. polit. skr. Ber­lin

 (1.2) bot. wło­śni­ca ber

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber – miej­sco­wość w Mali
  • Ber (wło­śni­ca ber) – ga­tu­nek ro­śli­ny zbo­żo­wej
  • ber – kod ISO 639-2 ję­zy­ków ber­be­ryj­skich
  • Ber – in­flanc­ki herb szla­chec­ki
  • Dawid Ber – pol­ski dy­ry­gent, chór­mistrz i te­o­re­tyk mu­zy­ki oraz pe­da­gog
  • Ry­szard Ber – pol­ski re­ży­ser fil­mo­wy, te­le­wi­zyj­ny oraz te­a­tral­ny, sce­na­rzy­sta
  • BER – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛr, AS: ber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin, berlińczyk, berlinka

 przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czumiza, proso włoskie, włośnica ber

Wiktionary


bera

od­mia­na gru­szy; rów­nież owoc tej gru­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aneg­do­ta, dow­cip

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. baśń, opo­wieść

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bujda

Wiktionary

Bera – gmina w Hisz­pa­nii, w Na­wa­rze, o po­wierzch­ni 35,33 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 3798 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. berać ndk.

Wiktionary


berajter

prze­sta­rza­łe: na­u­czy­ciel jazdy kon­nej; be­rej­ter


SJP.pl


berajterka

→ be­raj­ter


SJP.pl

Patrz:

berajter

berać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. opo­wia­dać, ga­wę­dzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bera ż.

Wiktionary


berbela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Gniez­no. wódka

 (1.2) środ. prze­stęp­cze bim­ber

Wiktionary


berbelucha

1. po­tocz­nie: napój al­ko­ho­lo­wy złej ja­ko­ści, tanie wino, wódka lub sa­mo­gon;
2. w gwa­rze wię­zien­nej lub łódz­kiej: cien­ka, marna zupa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tania, nies­macz­na wódka, czę­sto z nie­pew­ne­go źró­dła

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. bim­ber, spi­ry­tus, wódka, de­na­tu­rat

 (1.3) bia­ły­stok. tanie wino

 (1.4) łódź. rzad­kie, nies­macz­ne je­dze­nie, zwła­szcza zupa

 (1.5) gw. wię­zien­na zupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie wy ku­pi­li­ście taką ber­be­lu­chę, ja tam wolę tego nie pić.

 (1.4) Na wi­gi­lie go­to­wa­li sie­mie­niu­chę, zupę z sie­mie­nia lnia­ne­go, to taka szara, kle­i­sta mdła ber­be­lu­cha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈluxa, AS: berbeluχa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bimber

 (1.2) brynda, bryna

 (1.4) bebelucha

Wiktionary


berbenica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. ro­dzaj na­czy­nia, be­czuł­ka z drze­wa świer­ko­we­go na bryn­dzę, mleko lub wódkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kącie, przy ber­be­ni­cy peł­nej żen­ty­cy sie­dział za­wsze jakiś wę­dro­wiec, przy­słu­chi­wał się, jak moja żona go­dzi­ła go­spo­da­rzy (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw-pl|Bukowina. beczułka, gw-pl|Bukowina. dziżeczka, gw-pl|Bukowina. faska

Wiktionary


berber

koń ber­be­ryj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. rdzen­ny miesz­ka­niec pół­noc­nej Afry­ki i Sa­ha­ry po­cho­dze­nia cha­mi­to-se­mic­kie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ber­be­ro­wie sta­no­wią w więk­szo­ści odręb­ny typ so­ma­tycz­ny w ra­mach rasy bia­łej, na­zy­wa­ny w nauce ber­be­ryj­skim.

 (1.1) Sam na py­ta­nie, kim je­stem, Ber­be­rem czy Ara­bem od­po­wia­dam: Je­stem Al­gier­czy­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrbɛr, AS: berber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berberia ż., berberyjskość ż., barbarzyńca m., barbarzyństwo n., barbaria ż.

:: fż. Berberyjka ż.

 przym. berberski, berberyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Amazyg

Wiktionary


berberia

od XVI do XIX wieku: środ­ko­we i za­chod­nie re­gio­ny Afry­ki Pół­noc­nej (dzi­siej­sze Ma­ro­ko, Al­gie­ria, Tu­nez­ja i Libia)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kraje Magh­re­bu, za­miesz­ki­wa­ne przez lud­ność ber­be­ryj­ską;

Wiktionary

Ber­be­ria lub Bar­ba­ria – ter­min uży­wa­ny przez Eu­ro­pej­czy­ków od XVI do XIX wieku w od­nie­sie­niu do kra­jów Magh­re­bu, czyli środ­ko­wych i za­chod­nich nad­mor­skich re­gio­nów Afry­ki Pół­noc­nej — dzi­siej­sze Ma­ro­ko, Al­gie­ria, Tu­nez­ja i Libia. Nazwa po­cho­dzi od tam­tej­szych ko­czow­ni­czych ludów – Ber­be­rów, pier­wot­nych go­spo­da­rzy tych ziem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zie­mie Ber­be­rii leżą w Afry­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berber mos., berberyjski mrz.

 przym. berberyjski

Wiktionary


berberowie

et­nicz­nie rdzen­na lud­ność Afry­ki Pół­noc­nej i Sa­ha­ry; Ber­be­rzy


SJP.pl

Ber­be­ro­wie (Ber­be­rzy, Ama­zy­go­wie) – rdzen­na lud­ność Ber­be­rii, która przed pod­bo­ja­mi is­lam­ski­mi w VIII wieku n.e. byli do­mi­nu­ją­cą grupą et­nicz­ną w pół­noc­nej Afry­ce. Po­słu­gu­ją się róż­ny­mi ję­zy­ka­mi ber­be­ryj­ski­mi (ama­zigh), na­le­żą­cy­mi do ro­dzi­ny afro­az­ja­tyc­kiej i spo­krew­nio­ny­mi z ję­zy­kiem sta­ro­e­gip­skim.

Wikipedia


berberski

→ Ber­ber; ber­be­ryj­ski (czę­ściej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ber­be­ryj­ski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo pod­bo­ju arab­skie­go w VIII wieku lud­ność Magh­re­bu była wciąż nie­mal cał­ko­wi­cie ber­ber­ska. Po­dob­nie ber­ber­skie­go po­cho­dze­nia byli w zna­ko­mi­tej więk­szo­ści zdo­byw­cy Al-An­da­lus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈbɛrsʲci, AS: berbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berberyjski mrz., Berber mos., Berberyjka ż.

 przym. berberyjski

Wiktionary


berberyjka

miesz­kan­ka Ber­be­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni ludu Ber­be­rów

Wiktionary

Ber­be­ryj­ka ("At­lan­to­xe­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈrɨjka, AS: berberyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Berber mos.

 przym. berberyjski, berberski

Wiktionary


berberyjski

→ Ber­ber; ber­ber­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ber­be­ra­mi, do­ty­czą­cy Ber­be­rów i te­re­nów przez nich za­sied­lo­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z po­dro­dzi­ny ję­zy­ków afro­az­ja­tyc­kich, uży­wa­nych głów­nie w Ma­ro­ku, Al­gie­rii, Libii i Ni­grze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stat­ków typu po­lac­ca uży­wa­li ber­be­ryj­scy pi­ra­ci.

 (2.1) Ję­zy­ka­mi er­ga­tyw­ny­mi są m.in. język ba­skij­ski, ber­be­ryj­ski, kur­dyj­ski, ty­be­tań­ski, więk­szość ję­zy­ków ka­u­ka­skich, niek­tó­re ję­zy­ki au­stra­lij­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈrɨjsʲci, AS: berberyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berber mos., Berberyjka ż., Berberia ż.

 przym. berberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berberski

Wiktionary


berberyna

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w ko­rze­niu ber­be­ry­su


SJP.pl

Ber­be­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­chi­no­li­no­wy al­ka­lo­id po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, na­le­żą­cy do klasy pro­to­ber­be­ryn. Wy­stę­pu­je m.in. w ber­be­ry­sie, gorz­kni­ku, "Cop­tis chi­nen­sis", "Ar­can­ge­li­sia flava", "B. aqu­i­fo­lium" czy "B. ari­sta­ta". Za­war­tość tego związ­ku w ko­rze­niach i ło­dy­gach ber­be­ry­su wy­no­si ok. 1,24%, w kłą­czu gorz­kni­ka do 3%.

Wikipedia


berberys

krzew z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w kli­ma­cie cie­płym i umiar­ko­wa­nym; kwa­śni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych

Wiktionary

Ber­be­rys, kwa­śni­ca ("Ber­be­ris" L.) – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych ("Ber­be­ri­da­ce­ae" Juss.). Na­le­ży do niego ok. 450–500 ga­tun­ków, przy czym ich kla­sy­fi­ka­cja i re­la­cja wzglę­dem ro­dza­ju ma­ho­nia "Ma­ho­nia" po­zo­sta­je od dawna przed­mio­tem de­ba­ty na­u­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małe, ja­skra­wo­czer­wo­ne ja­go­dy po­cho­dzą­ce­go z Iranu krze­wu ber­be­ry­su mają orzeź­wia­ją­cy kwa­sko­wy smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈbɛrɨs, AS: berberys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berberysowate nmos.

 przym. berberysowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaśnica

Wiktionary


berberysik

zdrob­nie­nie od: ber­be­rys


SJP.pl


berberysowate

o ce­chach ber­be­ry­so­wa­tych


SJP.pl

Ber­be­ry­so­wa­te ("Ber­be­ri­da­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych. W sze­ro­kim uję­ciu (APG IV z 2016, APweb) za­li­cza­nych jest tu 14 ro­dza­jów z 701 ga­tun­ka­mi. Są to ro­śli­ny ziel­ne i krze­wy wy­róż­nia­ją­ce się zwy­kle żół­tym za­bar­wie­niem tka­nek wtór­nych (zwła­szcza w ko­rze­niach). Kwia­ty są naj­czę­ściej trzy­krot­ne. Pod wzglę­dem fi­lo­ge­ne­tycz­nym są sio­strza­ne ja­skro­wa­tym. Wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i na ob­sza­rach gór­skich w stre­fie sub­tro­pi­kal­nej.

Wikipedia


berberysowaty

o ce­chach ber­be­ry­so­wa­tych


SJP.pl


berberysowy

zwią­za­ny z ber­be­ry­sem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ber­be­ry­sem, do­ty­czą­cy ber­be­ry­su

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z owo­ców ber­be­ry­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berberys mrz.

Wiktionary


berberzy

et­nicz­nie rdzen­na lud­ność Afry­ki Pół­noc­nej i Sa­ha­ry; Ber­be­ro­wie


SJP.pl


berbeć

po­tocz­nie: małe dziec­ko; brzdąc, bobas, ma­luch, bąk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. małe dziec­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrbɛt͡ɕ, AS: berbeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malec, bąk, szkrab, fąfel

Wiktionary


berbla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|ż. Bar­ba­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ber­bla to gryf­no dzioł­cha. → Bar­ba­ra to zgrab­na dziew­czy­na.

Wiktionary


berceuse

[czy­taj: berSEZ] ko­ły­san­ka, utwór li­rycz­ny o płyn­nej me­lo­dy­ce i ko­ły­szą­cym ryt­mie


SJP.pl


bercik

zdrob­nie­nie od wielu imion mę­skich za­koń­czo­nych na -bert (np. Nor­bert, Al­bert, Ro­bert)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Ro­bert

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Nor­bert

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Al­bert

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Hu­bert

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Her­bert

 (1.6) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia En­gel­bert

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Engelbert mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Robercik

 (1.2) Norbercik

 (1.3) Albercik

 (1.4) Hubercik

 (1.5) Herbercik

 (1.6) Engelbercik

Wiktionary


berciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Berty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


berda

in­stru­ment mu­zycz­ny stru­no­wy, szar­pa­ny, uży­wa­ny w or­kie­strach man­do­li­no­wych do wy­ko­ny­wa­nia par­tii ba­so­wych


SJP.pl

Berda ( Берда, dawne nazwy Hi­pa­ki­ris, Agara) – rzeka na po­łud­niu ob­wo­du za­po­ro­skie­go Ukra­i­ny.

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na Wy­ży­nie Azow­skiej, dłu­gość rzeki wy­no­si 125 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 1760 km². Ucho­dzi do Morza Azow­skie­go koło mia­sta Ber­diańsk.

Wikipedia


berdak

naz­wi­sko


SJP.pl


berdanka

dawny typ ka­ra­bi­nu jed­no­strza­ło­we­go


SJP.pl


berdiańsk

mia­sto i port na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i port nad Mo­rzem Azow­skim, po­ło­żo­ny na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie za­po­ro­skim;

Wiktionary

Ber­diańsk ( Бердянськ) – mia­sto i port nad Mo­rzem Azow­skim, po­ło­żo­ne na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie za­po­ro­skim, od marca 2022 pod oku­pa­cją ro­syj­ską.

Oś­ro­dek prze­my­sło­wy; ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej. W mie­ście znaj­du­je się pań­stwo­wy uni­wer­sy­tet pe­da­go­gicz­ny. W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Ber­diańsk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛr.djaɲsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berdiański

Wiktionary


berdychowski

naz­wi­sko


SJP.pl


berdyczowianin

miesz­ka­niec Ber­dy­czo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ber­dy­czo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨt͡ʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: berdyčovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berdyczów m.

:: fż. berdyczowianka ż.

 przym. berdyczowski

Wiktionary


berdyczowianka

miesz­kan­ka Ber­dy­czo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ber­dy­czo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨt͡ʃɔˈvʲjãnka, AS: berdyčovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berdyczów m.

:: fm. berdyczowianin m.

 przym. berdyczowski

Wiktionary


berdyczowski

przy­miot­nik od: Ber­dy­czów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ber­dy­czo­wem, do­ty­czą­cy Ber­dy­czo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨˈt͡ʃɔfsʲci, AS: berdyčofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berdyczów m., berdyczowianin m., berdyczowianka ż.

Wiktionary


berdyczów

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim;

Wiktionary

Ber­dy­czów ( Бердичів, "Ber­dy­cziw"; ‏באַרדיטשעװ‎, "Bar­di­czew") – mia­sto w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim Ukra­i­ny, sie­dzi­ba władz re­jo­nu ber­dy­czow­skie­go, po­ło­żo­ne 44 km na po­łud­nie od Ży­to­mie­rza, nad rzeką Hny­ło­piat, pra­wym do­pły­wem Te­te­re­wu.

W Ber­dy­czo­wie roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, spo­żyw­czy, obuw­ni­czy oraz me­blar­ski. W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Ber­dy­czów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈdɨt͡ʃuf, AS: berdyčuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdyczowianin m., berdyczowianka ż.

 przym. berdyczowski

Wiktionary


berdysz

sze­ro­ki topór o sil­nie za­krzy­wio­nym ostrzu i dłu­gim drzew­cu, ro­dzaj ha­la­bar­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. ro­dzaj broni drzew­co­wej, cięż­ki, sze­ro­ki topór o sil­nie za­krzy­wio­nym ostrzu i dłu­gim drzew­cu;

Wiktionary

Ber­dysz, bar­dysz ( bar­du­cium – sie­kier­ka) – broń drzew­co­wa pie­cho­ty bę­dą­ca cięż­kim, sze­ro­kim to­po­rem o za­krzy­wio­nym ostrzu i dłu­gim drzew­cu mie­rzą­cym około 1,8 metra.

Ber­dysz znany był już w sta­ro­żyt­no­ści, ale roz­po­wszech­niać za­czął się w śred­nio­wie­czu, także w XIV wieku w Eu­ro­pie Wschod­niej, gdzie był uży­wa­ny przez pie­cho­tę do walki z jazdą. W XVI i XVII wieku, szcze­gól­nie ty­po­wy dla pie­cho­ty mo­skiew­skiej, mię­dzy in­ny­mi od­dzia­łów strzel­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛrdɨʃ, AS: berdyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdysznik mos.

 przym. berdyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barta, topór, oksza

Wiktionary


berdyszak

naz­wi­sko


SJP.pl


berdysznik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. męż­czyz­na uz­bro­jo­ny w ber­dysz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdysz mrz.

 przym. berdyszowy

Wiktionary


berdyszowy

przy­miot­nik od: ber­dysz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ber­dy­szem, do­ty­czą­cy ber­dy­sza, wy­po­sa­żo­ny w ber­dysz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdysz mrz., berdysznik mos.

Wiktionary


berdzik

naz­wi­sko


SJP.pl


berea

bi­blij­ne mia­sto w Tra­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Berea – bi­blij­ne mia­sto w Tra­cji, współ­czes­na Weria
  • Berea – wieś w okrę­gu Satu Mare, w gmi­nie Ciumești
  • Berea – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Berea – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Cu­y­a­ho­ga
  • Berea – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Box Butte
  • Berea – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Gre­en­vil­le

Wikipedia


berecik

zdrob­nie­nie od: beret


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od beret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam jest sto­i­sko z na­kry­cia­mi głowy, po­o­glą­daj sobie be­re­ci­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beret mrz.

Wiktionary


berecz

naz­wi­sko


SJP.pl


bereda

naz­wi­sko


SJP.pl


berehowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto re­jo­no­we w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim Ukra­i­ny;

Wiktionary

Be­re­ho­wo ( "hist." Bereg Saski, "Берегове" – Be­re­ho­we, rus. "Берегово" – "Be­re­ho­wo", "Берегово" – Bie­rie­go­wo, Beregszász, Bergsaß, i Be­re­ho­vo) – mia­sto re­jo­no­we w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim Ukra­i­ny (na Za­kar­pa­ciu), sie­dzi­ba władz hro­ma­dy Be­re­ho­wo.

26,1 tys. miesz­kań­ców w 2004 r., z czego 48% Wę­grów, 38% Ukra­iń­ców, 6% Romów, 5% Ro­sjan.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bereg mrz., Berehowszczyzna ż.

 przym. berehowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Bereg Saski

Wiktionary


berehowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­re­ho­wem, do­ty­czą­cy Be­re­ho­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berehowo n.

Wiktionary


berek

za­ba­wa dzie­cię­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) dzie­cię­ca gra ru­cho­wa, w któ­rej jedna osoba musi do­go­nić i dot­knąć do­wol­ną z po­zo­sta­łych osób;

 (1.2) osoba, która w danym mo­men­cie goni inne pod­czas za­ba­wy w berka (1.1)

 (1.3) dial. niski, krępy, wy­trzy­ma­ły koń

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: be­re­ka

wy­krzy­knik

 (3.1) okrzyk uży­wa­ny po dot­knię­ciu pod­czas za­ba­wy w berka (1.1)

Wiktionary

Berek lub ga­nia­ny, go­nia­ny – dzie­cię­ca gra ru­cho­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi we śnie Szo­sza wy­cią­ga do mnie smu­kłą dłoń dziec­ka, a ja, dziec­kiem, bie­gnę za nią, ba­wi­my się w berka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganiany, goniony

Wiktionary


bereka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. ja­rząb bre­ki­nia

Wiktionary

Be­re­ka ( Берека) – rzeka w ob­wo­dzie char­kow­skim Ukra­i­ny, prawy do­pływ Dońca.

Dłu­gość rzeki wy­no­si 102 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 2680 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sa­dzi­my be­re­ki wzdłuż szosy do Ka­li­sza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brekinia, brzęk

Wiktionary


berendowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


berenika

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. hist. daw­niej Ejlat

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­re­ni­ka – imię żeń­skie
  • Be­re­ni­ka I (zm. ok. 275 p.n.e.) – kró­lo­wa Egip­tu, żona Pto­le­me­u­sza I
  • Be­re­ni­ka (ok. 280–246 p.n.e.) – kró­lo­wa Syrii, sio­stra Pto­le­me­u­sza III, żona An­tio­cha II
  • Be­re­ni­ka II (ok. 269/268–221/220 p.n.e.) – kró­lo­wa Egip­tu, żona Pto­le­me­u­sza III Eu­er­ge­te­sa
  • Be­re­ni­ka III (zm. 80 p.n.e.) – kró­lo­wa Egip­tu, żona Pto­le­me­u­sza X
  • Be­re­ni­ka IV (zm. 55 p.n.e.) – wład­czy­ni Egip­tu, sio­stra Kle­o­pa­try Wiel­kiej
  • Be­re­ni­ka (ur. 27/28) – księż­nicz­ka Judei, fa­wo­ry­ta ce­sa­rza rzym­skie­go Ty­tu­sa
  • Ka­ta­rzy­na Be­re­ni­ka Mi­szczuk – pol­ska pi­sar­ka
  • Be­re­ni­ke (Bar­nis) – hi­sto­rycz­na nazwa miej­sco­wo­ści Bar­nis w Egip­cie nad Mo­rzem Czer­wo­nym
  • Be­re­ni­ka – hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta Ejlat
  • War­kocz Be­re­ni­ki – gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
  • Be­re­ni­ce – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 20 kwiet­nia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Be­re­ni­ki.

 (1.1) Pani Be­re­ni­ko, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɛ̃ˈɲika, AS: berẽńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Bereniczka ż., Berenisia ż., Nika ż.

 przym.

:: gwara. przest. Bereniczyn, Berenikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Bereniczka, Berenisia, Nika

Wiktionary


berenike

obce imię żeń­skie


SJP.pl


berenson

naz­wi­sko


SJP.pl


berensztajn

naz­wi­sko


SJP.pl


berent

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­rent – pol­skie naz­wi­sko
  • Prze­my­sław Be­rent (1962-) – pol­ski po­li­tyk, me­ne­dżer, se­na­tor VI ka­den­cji
  • Sta­ni­sław Be­rent (1888–1933) – pol­ski dzia­łacz ro­bot­ni­czy, wi­ce­bur­mistrz Prusz­ko­wa (1927–1933)
  • Ste­fan Be­rent (1905–1949) – pol­ski in­ży­nier, po­rucz­nik Armii Kra­jo­wej, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Szy­mon Be­rent (1585–1649) – pol­ski za­kon­nik rzym­sko­ka­to­lic­ki, je­zu­i­ta, kom­po­zy­tor, pro­fe­sor Aka­de­mii Wi­leń­skiej, pre­fekt bursy mu­zycz­nej w Bra­nie­wie
  • Wac­ław Be­rent (1873–1940) – pol­ski po­wie­ścio­pi­sarz i tłu­macz
  • Hella Be­rent – nie­miec­ka ar­tyst­ka
  • Mar­ga­re­te Be­rent – nie­miec­ka praw­nicz­ka
  • Be­rent – dawny po­wiat na te­re­nie Prus ist­nie­ją­cy od 1818 do 1920,
  • Dawna nazwa miej­sco­wo­ści Ko­ście­rzy­na.
  • Beh­rendt
  • Be­rend

Wikipedia


bereski

przy­miot­nik od: Be­re­za (mia­sto na Bia­ło­ru­si, daw­niej: Be­re­za Kar­tu­ska); be­re­sko­kar­tu­ski (daw­niej)


SJP.pl


bereskokartuski

→ Be­re­za Kar­tu­ska (dawna nazwa Be­re­zy, mia­sta na Bia­ło­ru­si); be­re­ski (przy­miot­nik od obec­nej nazwy)


SJP.pl


berest

płaty kory brzo­zo­wej wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pszcze­lar­stwie do wy­kła­da­nia dna barci


SJP.pl

Be­rest (j. łem­kow­ski Берест) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Kry­ni­ca-Zdrój.

Wikipedia


berestecki

przy­miot­nik od: Be­re­stecz­ko


SJP.pl


beresteczko

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie łuc­kim, nad Sty­rem;

Wiktionary

Be­re­stecz­ko ( Берестечко) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie łuc­kim, sie­dzi­ba władz hro­ma­dy Be­re­stecz­ko, leży nad Sty­rem.

W XVI wieku było pry­wat­nym mia­stem szla­chec­kim w wo­je­wództ­wie wo­łyń­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. beresteczanin mos., beresteczanka ż.

 przym. berestecki

Wiktionary


bereszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Be­re­szyń­ski (ur. 1946) – pol­ski zo­o­log
  • Bar­tosz Be­re­szyń­ski (ur. 1992) – pol­ski pił­karz
  • Prze­my­sław Be­re­szyń­ski (ur. 1969) – pol­ski pił­karz
  • Zbi­gniew Be­re­szyń­ski (ur. 1956) – pol­ski pu­bli­cy­sta

Wikipedia


beret

1. ro­dzaj okrą­głe­go i pła­skie­go na­kry­cia głowy;
2. po­tocz­nie: głowa; dyńka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. pła­skie, okrą­głe na­kry­cie głowy, bez dasz­ka, wy­ko­na­ne zaz­wy­czaj z pil­śni lub wełny;

Wiktionary

Beret (z béret) – mięk­kie, pła­skie, okrą­głe na­kry­cie głowy bez dasz­ka czy otoku, wy­ko­ny­wa­ne z filcu, mo­he­ru, ak­sa­mi­tu lub dzia­ni­ny; bywa wy­koń­czo­ny małym ogon­kiem na górze, tzw. "an­ten­ką".

Na po­cząt­ku beret był głów­nie mę­skim na­kry­ciem głowy. W XV wieku upo­wszech­nił się jako na­kry­cie głowy warstw wyksz­tał­co­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­ną grupę sta­no­wi­li licz­ni pa­sto­rzy w wy­so­kich jed­wab­nych cy­lin­drach, dłu­gich czar­nych sur­du­tach o pro­stych koł­nie­rzy­kach z bia­ły­mi wy­pust­ka­mi ko­lo­ra­tek przy wy­cię­ciu ka­mi­ze­lek; dalej grupa far­me­rów w szkoc­kich be­re­tach, któ­rzy przy­po­mi­na­li cięż­ka­wą po­sta­wą daw­nych hrecz­ko­sie­jów sprzed bli­sko sześć­dzie­się­ciu lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrɛt, AS: beret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. berecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński radiónka

Wiktionary


beretka

ro­dzaj na­kry­cia głowy zbli­żo­ny kształ­tem do be­re­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Łódź, Poz­nań, Kra­ków. zdrobn. beret

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. beret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec za­wsze w be­ret­ce cho­dził.

Wiktionary


beretta

marka broni pal­nej i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ro­dzaj wło­skie­go pi­sto­le­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy je­szcze nie wi­dział ta­kie­go pi­sto­le­tu. Był to M9, ame­ry­kań­ski pi­sto­let zbu­do­wa­ny na bazie wło­skiej be­ret­ty.

Wiktionary


bereza

naz­wi­sko


SJP.pl

Be­re­za, Be­re­za Kar­tu­ska ( Бяроза, "Bia­ro­za"; Берёза, "Bie­rio­za") – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu be­re­skie­go. Miej­sco­wość leży nad rzeką Ja­sioł­dą, przy linii ko­le­jo­wej Brześć – Ba­ra­no­wi­cze. W 2010 roku li­czy­ła ok. 29,4 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


bereziak

wię­zień po­li­tycz­ny sa­na­cyj­ne­go obozu w Be­re­zie Kar­tu­skiej


SJP.pl


berezka

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­rez­ka – część mia­sta Trze­bi­nia, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Trze­bi­nia
  • Be­rez­ka (daw. Be­re­ska) – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie So­li­na
  • Be­rez­ka – dawna wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Ty­ra­wa Wo­ło­ska
  • Be­rez­ka – w Gó­rach Sa­noc­ko-Tur­czań­skich, prawy do­pływ Ty­raw­ki.

Wikipedia


berezowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Be­re­zow­ski (forma żeń­ska: Be­re­zow­ska; licz­ba mnoga: Be­re­zow­scy) – pol­skie, ro­syj­skie i ukra­iń­skie (ukr. Березовський, "Be­re­zowś­kyj") naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1802 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od ukra­iń­skie­go słowa "береза" (be­re­za) lub ro­syj­skie­go słowa "берёза" (bje­rio­za) dla brzo­zy.

Wikipedia


berezyna

1. mia­sto na Bia­ło­ru­si;
2. rzeka na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Dnie­pru;

 (1.2) geogr. rzeka w środ­ko­wej Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Niem­na;

 (1.3) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si w ob­wo­dzie miń­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­re­zy­na – mia­sto w ob­wo­dzie miń­skim
  • Be­re­zy­na – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim
  • Be­re­zy­na – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie miń­skim, w siel­so­wie­cie Mi­cha­no­wi­cze
  • Be­re­zy­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Bo­ry­sów, w re­jo­nie bo­ry­sow­skim, w ob­wo­dzie miń­skim
  • Be­re­zy­na – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Bo­brujsk, w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim
  • Be­re­zy­na – rzeka, prawy do­pływ Dnie­pru
  • Be­re­zy­na – rzeka, prawy do­pływ Niem­na
  • Be­re­zy­na – dawna gmina
  • Be­re­zy­na – film z 1999 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bitwa nad Be­re­zy­ną wy­ka­za­ła niez­wy­kłe mę­stwo i poś­wię­ce­nie żoł­nie­rza fran­cu­skie­go i pol­skie­go.

 (1.2) Źró­dła Be­re­zy­ny znaj­du­ją się w cen­tral­nej czę­ści Wy­so­czyz­ny Miń­skiej.

 (1.3) W 1803 wznie­sio­no w Be­re­zy­nie drew­nia­ny ko­ściół ka­to­lic­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berezyński

Wiktionary


berezyński

przy­miot­nik od: Be­re­zy­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­re­zy­ną, do­ty­czą­cy Be­re­zy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rejon be­re­zyń­ski leży w ob­wo­dzie miń­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berezyna ż.

Wiktionary


berezów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie ro­kit­now­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go na Wo­ły­niu, na Ukra­i­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­re­zów – dziel­ni­ca Su­ched­nio­wa
  • Be­re­zów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Be­re­zów – obwód lwow­ski, rejon sta­ro­sam­bor­ski
  • Be­re­zów – obwód ró­wień­ski, rejon ro­kit­now­ski
  • Be­re­zów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berezowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. hist. Berezowo

Wiktionary


berezówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w ob­wo­dzie ode­skim Ukra­i­ny, sie­dzi­ba władz re­jo­nu be­re­zow­skie­go;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Za­le­sie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­re­zów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Za­le­sie
  • Be­re­zów­ka – gro­ma­da
  • Be­re­zów­ka – rzeka, lewy do­pływ Sanu
  • Be­re­zów­ka – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Leśna
  • Be­re­zów­ka – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Cho­re­wo
  • Be­re­zów­ka – dawna osada młyń­ska w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Mia­dzioł.
  • Be­re­zów­ka – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim, w siel­so­wie­cie Kry­pu­le.
  • Be­re­zów­ka – mia­sto w ob­wo­dzie ode­skim, w re­jo­nie be­re­zow­skim
  • Be­re­zów­ka – wieś w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie no­wo­u­szyc­kim (na Po­do­lu)
  • Be­re­zów­ka – wieś w ob­wo­dzie ki­ro­woh­radz­ki, w re­jo­nie haj­wo­roń­skim
  • Be­re­zów­ka (Daw­niej Lasz­ków) – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ra­dzie­chow­skim
  • Be­re­zów­ka – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ko­rzec­kim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berezówecki, berezowski

Wiktionary


bereś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bet­ti­na Bereś (ur. 1958) – pol­ska ar­tyst­ka
  • Bo­gu­mił Bereś (ur. 1944, zm. 2016) – pol­ski in­ży­nier
  • Jerzy Bereś (ur. 1930, zm. 2012) – pol­ski rzeź­biarz, pla­styk
  • Sta­ni­sław Bereś, pseud. Sta­ni­sław No­wic­ki (ur. 1950) – pol­ski poeta, kry­tyk li­te­rac­ki, tłu­macz i hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Wi­told Bereś (ur. 1960) – pol­ski dzien­ni­karz, autor ksią­żek oraz sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Maria Pi­niń­ska-Bereś (ur. 1931, zm. 1999) – pol­ska rzeź­biar­ka i per­for­mer­ka, au­tor­ka in­sta­la­cji i en­vi­ron­ment

Wikipedia


bereściany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ki­we­rec­kim ob­wo­du wo­łyń­skie­go;

Wiktionary

Be­re­ścia­ny ( Берестяне, "Be­re­stia­ne") – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie łuc­kim ob­wo­du wo­łyń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bereściański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Bereszczany, Berestiany

Wiktionary


bereście

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w re­jo­nie dą­bro­wic­kim ob­wo­du ró­wień­skie­go

Wiktionary

Be­re­ście (869 m) – cał­ko­wi­cie po­ro­śnię­ty lasem szczyt w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Gór Le­lu­chow­skich, które w pol­skiej re­gio­na­li­za­cji fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­nej we­dług Je­rze­go Kon­drac­kie­go za­li­czo­ne zo­sta­ły do Be­ski­du Są­dec­kie­go, w no­wszej re­gio­na­li­za­cji z 2018 r.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bereścieński

Wiktionary


bereźne

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu be­re­zień­skie­go, po­ło­żo­ne nad rzeką Słu­czą;

Wiktionary

Be­reź­ne ( Березне, "Be­rez­ne") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, re­jo­nie ró­wień­skim, do re­for­my te­ry­to­rial­nej w 2020 roku sie­dzi­ba re­jo­nu be­re­zień­skie­go, obec­nie cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne hro­ma­dy Be­reź­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berezieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Jędrzejów

Wiktionary


bereźnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na za­chod­niej Ukra­i­nie, prze­pły­wa­ją­ca przez obwód iwa­no­fran­kiw­ski i lwow­ski, prawy do­pływ Dnie­stru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­reź­ni­ca – potok w Bie­szcza­dach, lewy do­pływ w Sanu
  • Be­reź­ni­ca – dawna nazwa wsi Be­reż­ni­ca w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło
  • Be­reź­ni­ca Niżna – po­przed­nia nazwa opu­szczo­nej wsi Be­reż­ni­ca Niżna na te­re­nie po­wia­tu Le­skie­go
  • Be­reź­ni­ca Wyżna – po­przed­nia nazwa wsi Be­reż­ni­ca Wyżna w po­wie­cie Le­skim
  • Be­reź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Ró­ża­na
  • Be­reź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ka­łu­skim
  • Be­reź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie wier­cho­wiń­skim
  • Be­reź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sam­bor­skim
  • Be­reź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie stryj­skim
  • Be­reź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie stryj­skim (daw­niej w re­jo­nie ży­da­czow­skim)
  • Be­reź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie sar­neń­skim
  • Be­reź­ni­ca – rzeka, prawy do­pływ Dnie­stru

Wikipedia


bereźnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


bereźwica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Dzis­ny;

Wiktionary

Be­reź­wi­ca, Be­re­zów­ka ( Бярэжвіца, "Bia­reż­wi­ca"; Бярозаўка, "Bia­ro­za­u­ka") – rzeka na Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Dzis­ny. Ma dłu­gość 53 km.

Wikipedia


bereżce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie krze­mie­niec­kim;

 (1.2) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie lu­bo­mel­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go ;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bereżecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bereźce

Wiktionary


bereżki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie dą­brow­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go

Wiktionary

Be­reż­ki (daw­niej Be­re­ska, w la­tach 1977–1981 Brzeż­ki) – bie­szczadz­ka wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 896, a do­kład­niej w miej­scu, gdzie potok By­stry ucho­dzi do Wo­ło­sa­te­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bereżecki

Wiktionary


berg

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Berg – gmina w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Bruck an der Le­it­ha
  • Berg bei Rohr­bach – dawna gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Rohr­bach
  • Berg im At­ter­gau – gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Vöcklabruck
  • Berg im Dra­u­tal – gmina w kraju związ­ko­wym Ka­ryn­tia, w po­wie­cie Spit­tal an der Drau
  • Berg – dziel­ni­ca gminy (de­el­ge­me­en­te) Kam­pen­ho­ut w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Halle-Vil­vo­or­de
  • Berg – dziel­ni­ca Ton­ge­ren
  • Berg – gmina
  • Berg-sur-Mo­sel­le – gmina
  • Berg Al­te­na – dziel­ni­ca Wil­lem­sta­du
  • Berg – wieś w gmi­nie Bet­zdorf, w kan­to­nie Gre­ven­ma­cher
  • Berg – wieś w gmi­nie Col­mar-Berg, w kan­to­nie Mersch
  • Berg – gmina w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii, w po­wie­cie Ra­vens­burg

Wikipedia


berga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­mień, bryła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. hałda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Berga – mia­sto w Ka­ta­lo­nii
  • Berga – gmina w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Mans­feld-Südharz
  • Berga/El­ster – dziel­ni­ca Berga-Wünschendorfu
  • Berga-Wünschendorf – mia­sto w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Greiz
  • Berga – miej­sco­wość w re­gio­nie Kal­mar, w gmi­nie Högsby

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bergowa, bergowka

Wiktionary


bergama

de­ko­ra­cyj­ny go­be­lin z pro­stym wzo­rem, pro­du­ko­wa­ny od XVII w. we Wło­szech


SJP.pl

Ber­ga­ma – mia­sto w za­chod­niej Tur­cji, w pro­win­cji Izmir, hi­sto­rycz­na nazwa: Per­ga­mon. We­dług da­nych na rok 2000 mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 52 173 osób.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ba­weł­nia­ny oraz skó­rza­ny.

Kom­pleks ar­che­o­lo­gicz­ny ruin sta­ro­żyt­ne­go Per­ga­mo­nu znaj­du­je się na gó­ru­ją­cym nad współ­czes­nym mia­stem akro­po­lu. Na obrze­żach Ber­ga­my znaj­du­je się także inne sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne – ruiny daw­ne­go As­kle­pie­jo­nu.

Wikipedia


bergamasca

[czy­taj: ber­ga­ma­ska] dawny lu­do­wy ta­niec wło­ski, o żywym tem­pie i pa­rzy­stym me­trum, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w mu­zy­ce kla­sycz­nej; ber­ga­ma­ska, per­ga­me­ska


SJP.pl


bergamasco

[czy­taj: ber­ga­ma­ska] dawny lu­do­wy ta­niec wło­ski, o żywym tem­pie i pa­rzy­stym me­trum, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w mu­zy­ce kla­sycz­nej; ber­ga­ma­ska, per­ga­me­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kynol. rasa psa o dłu­giej sier­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­ga­ma­sco (gmina we Wło­szech)
  • Ber­ga­ma­sco (rasa psa)
  • Ber­ga­ma­sco (dia­lekt)

Wikipedia


bergamaska

dawny ta­niec wło­ski o żywym tem­pie, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie odro­dze­nia; per­ga­me­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. cho­re­ogr. wło­ska pieśń do tańca lub ta­niec;

Wiktionary

Ber­ga­ma­ska (wł. ber­ga­ma­sca, od mia­sta Ber­ga­mo) – dawny lu­do­wy ta­niec wło­ski, o żywym tem­pie i pa­rzy­stym me­trum, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w XVI – XVII wieku. Opra­co­wa­nia mu­zycz­ne tego tańca po­zo­sta­wi­li Gi­ro­la­mo Fre­sco­bal­di, Gio­van­ni Sal­va­to­re, Sa­mu­el Sche­idt i inni kom­po­zy­to­rzy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bergamo n., bergamczyk mos., bergamończyk mos., bergamka ż., bergamonka ż.

 przym. bergamski, bergamoński

Wiktionary


bergamczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ber­ga­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­nie­sio­ne do obozu czę­ści prze­ka­zy­wał jed­ne­mu ze strzel­ców al­pej­skich, ber­gam­czy­ko­wi z ba­ta­lio­nu «Ti­ra­no» (…)

 (1.1) — Ber­gam­czyk za­wsze po­pie­ra ber­gam­czy­ka.

 (1.1) Go­ści­ła w War­sza­wie de­le­ga­cja wło­skie­go mia­sta Ber­ga­mo, która przy­by­ła do Pol­ski na ob­cho­dy 100-lecia Pow­sta­nia Stycz­nio­we­go, w któ­rym zgi­nął ber­gam­czyk ge­ne­rał Fran­ce­sco Nullo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bergamo n., bergamończyk mos.

:: fż. bergamonka ż., bergamka ż.

 przym. bergamoński, bergamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamończyk

Wiktionary


bergamo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Lom­bar­dii;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia ze sto­li­cą w Ber­ga­mo (1.1);

Wiktionary

Ber­ga­mo – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Ber­ga­mo, po­ło­żo­ne u po­łud­nio­wych pod­nó­ży Alp Ber­gam­skich. Dawna nazwa miej­sco­wo­ści to "Ber­go­mum".

W Ber­ga­mo w 1826 uro­dził się Fran­ce­sco Nullo, puł­kow­nik, przy­ja­ciel i po­wier­nik Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go, do­wód­ca ochot­ni­ków wło­skich, tzw. ga­ri­bald­czy­ków, któ­rzy wzię­li udział w pol­skim pow­sta­niu stycz­nio­wym 1863. Ber­ga­mo po­sia­da rów­nież swój klub pił­kar­ski – Ata­lan­ta BC, w któ­rej grał mię­dzy in­ny­mi Chri­stian Vieri.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­nie­śmy się teraz […] w rejon wło­skie­go mia­sta Ber­ga­mo w pół­noc­nej Lom­bar­dii, sły­ną­ce­go jako oj­czyz­na tech­no­lo­gii wiel­ko­pie­co­wej. W rejon Ber­ga­mo, gdzie w XVI wieku na­ro­dzi­ły się nie tylko wiel­kie piece, ale naj­sław­niej­sza z masek ko­me­dii dell'arte, ar­le­kin […]

 (1.1) W 463 roku z roz­ka­zu Egi­diu­sza Ala­no­wie na­je­cha­li na Ita­lię. Zo­sta­li po­bi­ci w bit­wie pod Ber­ga­mo i mu­sie­li się wy­co­fać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamczyk mos., bergamończyk mos., bergameńczyk mos., bergamonka ż., bergamka ż., bergamaska ż.

 przym. bergamski, bergamoński, bergameński

Wiktionary


bergamota

1. drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, po­krew­ne po­ma­rań­czy, upra­wia­ne głów­nie na eu­ro­pej­skim wy­brze­żu śró­dziem­no­mor­skim i na Ka­u­ka­zie; po­ma­rań­cza ber­ga­mo­ta;
2. od­mia­na gru­szy o owo­cach ku­li­stych, uży­wa­nych naj­czę­ściej na przet­wo­ry; też: owoc tej gru­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. po­ma­rań­cza ber­ga­mo­ta.

 (1.2) zob. pysz­no­głów­ka szkar­łat­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔta, AS: bergãmota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bergamotka

Wiktionary


bergamotka

1. od­mia­na gru­szy o spła­szczo­nych owo­cach, uży­wa­nych do przet­wo­rów i de­se­rów; ber­ga­mo­ta;
2. owoc tej od­mia­ny gru­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. ber­ga­mo­ta.

 (1.2) kos­met. spoż. ole­jek ete­rycz­ny z ber­ga­mot­ki (1.1); za­pach ber­ga­mot­ki (1.1); sto­so­wa­ny m.in. do pro­duk­cji her­ba­ty Earl Grey i w prze­my­śle kos­me­tycz­nym

 (1.3) bot. zob. pysz­no­głów­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pysz­no­głów­ka szkar­łat­na
  • po­ma­rań­cza ber­ga­mo­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ku­pi­łam sobie bal­sam do ciała z ber­ga­mot­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔtka, AS: bergãmotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamota ż.

 przym. bergamotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamota, pomarańcza bergamota

 (1.2) olejek bergamotowy

Wiktionary


bergamotowy

przy­miot­nik od: ber­ga­mo­ta


SJP.pl


bergamończyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ber­ga­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te kil­ka­na­ście ty­się­cy rusz­nic ber­ga­moń­czy­ków może przy­najm­niej, jak sądzę, zdep­tać tłu­szczę miast, za­sa­dza­ją­cą wie­chę wol­no­ści.

 (1.1) Po­ni­żej na grani cią­gnął się długi sznur ludzi. (…) Gdzieś wśród nich po­wi­nien być upar­ty jak przy­sta­ło na ber­ga­moń­czy­ka Si­mo­ne.

 (1.1) Pro­fe­sor Nullo Mi­nis­si, któ­re­mu imię na­da­no na cześć słyn­ne­go ber­ga­moń­czy­ka, jest nawet po ką­dzie­li spo­krew­nio­ny z rodem Nullo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bergamo n.

:: fż. bergamonka ż.

 przym. bergamoński, bergamski

Wiktionary


bergamoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ber­ga­mo, do­ty­czą­cy Ber­ga­mo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔ̃j̃sʲci, AS: bergãmõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamczyk mos., bergamaska ż., Bergamo n., bergamończyk m., bergamonka ż., bergamka

 przym. bergamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamski

Wiktionary


bergamski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ber­ga­mo, do­ty­czą­cy Ber­ga­mo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamończyk mos., bergamczyk mos., Bergamo n., bergamaska ż.

 przym. bergamoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamoński

Wiktionary


bergamuty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) uto­pij­ny, fan­ta­stycz­ny ar­chi­pe­lag z dzie­cię­ce­go wier­sza Jana Brze­chwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­spach Ber­ga­mu­tach po­dob­no jest kot w bu­tach. Wi­dzia­no także osła, któ­re­go mrów­ka nio­sła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmutɨ, AS: bergãmuty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bergamucki

Wiktionary


bergen

mia­sto w Nor­we­gii


SJP.pl

Ber­gen – nor­we­skie mia­sto i gmina le­żą­ca w okrę­gu Vest­land, na styku mórz Pół­noc­ne­go i Nor­we­skie­go.

Ber­gen jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem kraju, liczy 289 330 miesz­kań­ców (2023). Na­zy­wa­ne jest bramą do fior­dów i znaj­du­je się na li­ście świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia


bergen-belsen

nie­miec­ki obóz kon­cen­tra­cyj­ny


SJP.pl

Kon­zen­tra­tions­la­ger Ber­gen-Bel­sen – nie­miec­ki na­zi­stow­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny ist­nie­ją­cy w la­tach 1940–1945 w III Rze­szy w po­bli­żu mia­sta Ber­gen.

Obiekt ten, za­ło­żo­ny po­cząt­ko­wo jako obóz je­niec­ki, w 1943 roku czę­ścio­wo przeksz­tał­co­no w obóz kon­cen­tra­cyj­ny.

Wikipedia


bergenia

ro­dzaj po­cho­dzą­cych z Azji bylin z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. az­ja­tyc­ka ro­śli­na ozdob­na;

Wiktionary

Ber­ge­nia ("Ber­ge­nia" Mo­ench) – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 9–10 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z Azji, od Af­ga­ni­sta­nu na za­cho­dzie po chiń­skie pro­win­cje Jun­nan i Sy­czu­an na wscho­dzie, od Hi­ma­la­jów na po­łud­niu, po Sy­be­rię na pół­no­cy. W na­tu­rze rosną w wil­got­nych miej­scach na te­re­nach ska­li­stych i na ur­wi­skach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈɡɛ̃ɲja, AS: bergẽńi ̯a

Wiktionary


bergenka

miesz­kan­ka Ber­gen (mia­sta w Nor­we­gii)


SJP.pl


berger

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­ger – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas
  • Ber­ger – mia­sto w sta­nie Idaho
  • Ber­ger – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is
  • Ber­ger – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri
  • Ber­ger – mia­sto w sta­nie Ohio
  • An­dre­as Ber­ger – au­striac­ki lek­ko­at­le­ta
  • Ar­nold Ber­ger – nie­miec­ki hi­sto­ryk kul­tu­ry
  • Art­hur Ber­ger – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Bo­le­sław Ber­ger – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny
  • Ca­spar Ber­ger – ślą­ski rzeź­biarz
  • Chris Ber­ger – ho­len­der­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ed­ward Ber­ger – pol­ski in­ży­nier, prze­wod­ni­czą­cy Pre­zy­dium WRN w Byd­go­szczy

Wikipedia


bergerac

naz­wi­sko


SJP.pl

Ber­ge­rac (, Bra­ge­i­rac) – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Dor­do­gne, wokół któ­re­go roz­po­ście­ra się re­gion wi­niar­ski Ber­ge­rac. W 2022 r. mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 26 852 osób. Ber­ge­rac jest pod­pre­fek­tu­rą de­par­ta­men­tu Dor­do­gne.

Wikipedia


bergeńczyk

miesz­ka­niec Ber­gen (mia­sta w Nor­we­gii)


SJP.pl


bergeński

→ Ber­gen (mia­sto w Nor­we­gii)


SJP.pl


bergkapela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. or­kie­stra gór­ni­cza

Wiktionary


bergmagister

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. górn. kie­row­nik żupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡmaˈɟistɛr, AS: bergmaǵister

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berkmajster

Wiktionary


bergman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Berg­man – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Boone
  • An­drew Berg­man – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Cwi Berg­man – pre­zes Związ­ku By­łych Miesz­kań­ców Łodzi w Iz­ra­e­lu
  • Da­niel Berg­man – szwedz­ki re­ży­ser fil­mo­wy
  • Erik Berg­man – fiń­ski kom­po­zy­tor
  • Eva Berg­man – szwedz­ki re­ży­ser fil­mo­wy
  • Hjal­mar Berg­man – szwedz­ki pi­sarz
  • Ing­mar Berg­man – szwedz­ki re­ży­ser, sce­na­rzy­sta fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • In­grid Berg­man – szwedz­ka ak­tor­ka fil­mo­wa, te­a­tral­na i te­le­wi­zyj­na
  • Lo­well Berg­man – ame­ry­kań­ski pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • Peter Berg­man – ame­ry­kań­ski aktor
  • Sta­ni­sław Berg­man – pol­ski ma­larz

Wikipedia


bergmann

marka broni pal­nej i firma


SJP.pl

Tw 245 "Berg­mann" – po­wo­jen­ne oz­na­cze­nie tram­wa­ju elek­trycz­ne­go serii 245, wyt­wa­rza­ne­go w 1927 roku w Gdań­skiej Fa­bry­ce Wa­go­nów (niem. "Dan­zi­ger Wag­gon Fa­brik") i ek­splo­a­to­wa­ne­go w Gdań­sku. Przed wojną zwany był po­tocz­nie z nie­miec­kie­go "He­u­bu­der", ze wzglę­du na ek­splo­a­to­wa­nie tych po­ja­zdów dla nowo ot­war­tej linii nr 4 z Cen­trum na ką­pie­li­sko Stogi ("He­u­bu­de").

Wikipedia


bergmistrz

w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik gór­ni­czy w żu­pach kra­kow­skich; bach­mistrz


SJP.pl


bergoglio

naz­wi­sko


SJP.pl


bergowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­mień, bryła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk berga, bergowka

Wiktionary


bergowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­mień, bryła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk berga, bergowa

Wiktionary


bergson

naz­wi­sko, np. Henri Berg­son [czy­taj: ąri bergSĄ] (1859 - 1941) - fran­cu­ski pi­sarz i fi­lo­zof, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie li­te­ra­tu­ry za rok 1927, twór­ca in­tu­i­cjo­niz­mu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­briel Berg­son (1790–1844) – war­szaw­ski ku­piec, syn Bera Son­nen­ber­ga
  • Gu­staw Berg­son (1850–1908) – war­szaw­ski ku­piec
  • Henri Berg­son (1859–1941) – pi­sarz i fi­lo­zof fran­cu­ski
  • Jakub Berg­son (1794–1856) – ku­piec, syn Bera Son­nen­ber­ga
  • Lud­wik Berg­son (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Mi­chał Berg­son (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Sa­mu­el Berg­son (1829–1911) – ku­piec i fi­lan­trop

Wikipedia


bergsonista

→ berg­so­nizm


SJP.pl

Patrz:

bergsonizm

bergsonistka

→ berg­so­nizm


SJP.pl

Patrz:

bergsonizm

bergsonizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na kry­ty­ku­ją­ca war­tość poz­na­nia in­te­lek­tu­al­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. prąd fi­lo­zo­ficz­ny i li­te­rac­ki kry­ty­ku­ją­cy war­tość poz­na­nia in­te­lek­tu­al­ne­go i pod­no­szą­cy rangę in­tu­i­cji;

Wiktionary

Berg­so­nizm – prąd li­te­rac­ki, uksz­tał­to­wa­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku pod wpły­wem fi­lo­zo­fii Hen­rie­go Berg­so­na (ir­ra­cjo­na­lizm, pod­nie­sie­nie rangi in­tu­i­cji, wpro­wa­dze­nie po­ję­cia pędu ży­cio­we­go – "élan vital", roz­wa­ża­nia na temat sche­ma­tyz­mu ję­zy­ka, który ha­mu­je poz­na­nie zmie­nia­ją­cej się dy­na­micz­nie rze­czy­wi­sto­ści).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bergsonista m.

Wiktionary


bergsonowski

na­wią­zu­ją­cy do kon­cep­cji Henri Berg­so­na, fran­cu­skie­go fi­lo­zo­fa i pi­sa­rza


SJP.pl


berhomet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie w re­jo­nie wyż­nic­kim ob­wo­du czer­nio­wiec­kie­go;

Wiktionary

Ber­ho­met ( Берегомет) – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie w re­jo­nie wyż­nic­kim ob­wo­du czer­nio­wiec­kie­go, sie­dzi­ba hro­ma­dy Ber­ho­met.

Osied­le leży na lewym brze­gu rzeki Seret. Dłu­gość 12 km.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Ber­ho­met.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berhomecki

Wiktionary


beri-beri

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. awi­ta­mi­no­za, cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na ostrym nie­do­bo­rem wi­ta­mi­ny B1;

Wiktionary

Beri-beri – cho­ro­ba ukła­du ner­wo­we­go, któ­rej przy­czy­ną jest nie­do­bór wi­ta­mi­ny B1.

Wi­ta­mi­na B1 (tia­mi­na) od­gry­wa istot­ną rolę w prze­mia­nie wę­glo­wo­da­nów – umoż­li­wia pra­wi­dło­we spa­la­nie glu­ko­zy. Przy jej nie­do­bo­rze w ustro­ju gro­ma­dzą się mle­cza­ny i kwas pi­ro­gro­no­wy, co po­wo­du­je kwa­si­cę mle­cza­no­wą.

Wikipedia


beria

naz­wi­sko


SJP.pl


berimbau

[czy­taj: be­rim­bał] bra­zy­lij­ski jed­no­strun­ny in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

Be­rim­bau – jed­no­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go cha­rak­te­ry­stycz­ny dla bra­zy­lij­skiej sztu­ki walki – ca­po­e­i­ra, ro­dzaj łuku mu­zycz­ne­go. Jest naj­waż­niej­szym in­stru­men­tem w tzw. "ba­te­ria" i wyz­na­cza rytm gra­ją­cych ("ca­po­e­i­ri­stas") w "roda" (wy­mo­wa "hoda").

Wikipedia


beringia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. pas lądu łą­czą­cy Azję i Ame­ry­kę w okre­sie zlo­do­wa­ceń;

Wiktionary

Be­rin­gia – ist­nie­ją­cy w okre­sie zlo­do­wa­ceń pas lądu łą­czą­cy dzi­siej­szą Sy­be­rię w Azji z te­re­na­mi pół­noc­nej Ka­na­dy i Ala­ski w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Lu­dzie za­miesz­ku­ją­cy w przesz­ło­ści Be­rin­gię naj­praw­do­po­dob­niej byli przod­ka­mi dzi­siej­szych In­dian. Be­rin­gia po­kry­ta była ro­ślin­no­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia wy­ka­zu­ją, iż ob­sza­ry Be­rin­gii po­kry­te były ro­ślin­no­ścią.

Wiktionary


beriowszczyzna

okres ter­ro­ru w Związ­ku Ra­dziec­kim w la­tach 1938 - 1953, kiedy so­wiec­kim apa­ra­tem re­pre­sji kie­ro­wał Ła­wren­tij Beria


SJP.pl


beriszon

fran­cu­ska rasa owcy do­mo­wej; ber­ri­chon


SJP.pl


berkel

pro­mie­niot­wór­czy pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Bk i licz­bie ato­mo­wej 97, pier­wia­stek na­le­żą­cy do ak­ty­now­ców, nie­wy­stę­pu­ją­cy w przy­ro­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Bk i licz­bie ato­mo­wej 97;

Wiktionary

Ber­kel (Bk, łac. "ber­ke­lium") – sztucz­ny pier­wia­stek che­micz­ny, ak­ty­no­wiec. Nazwa po­cho­dzi od nazwy mia­sta Ber­ke­ley w Ka­li­for­nii, bę­dą­ce­go sie­dzi­bą Uni­wer­sy­te­tu Ka­li­for­nij­skie­go oraz jed­ne­go z naj­waż­niej­szych oś­rod­ków badań ją­dro­wych na świe­cie. Od­kry­li go tamże w 1949 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ber­kel jest ak­ty­now­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrkɛl, AS: berkel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berkelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bk

Wiktionary


berkeleizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na gło­szą­ca, że przed­mio­tem poz­na­nia mogą być je­dy­nie su­biek­tyw­ne idee po­cho­dzą­ce od wra­żeń zmy­sło­wych


SJP.pl


berkeley

Ge­or­ge Ber­ke­ley (1685-1753), ir­landz­ki fi­lo­zof, bi­skup an­gli­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­ke­ley – rzeka w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia, we wschod­niej czę­ści re­gio­nu Kim­ber­ley
  • Ber­ke­ley – miej­sco­wość w pro­win­cji On­ta­rio
  • Ber­ke­ley – mia­sto w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re
  • Ber­ke­ley – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Ala­me­da
  • Ber­ke­ley – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie St. Louis
  • Ber­ke­ley – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cook
  • Ber­ke­ley He­ights – miej­sco­wość w sta­nie New Jer­sey
  • Ber­ke­ley Lake – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia
  • Ber­ke­ley Towns­hip – miej­sco­wość w sta­nie New Jer­sey
  • Ber­ke­ley (ang. Ber­ke­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Ocean
  • Ber­ke­ley Co­un­ty – hrab­stwo w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa
  • Ber­ke­ley Co­un­ty – hrab­stwo w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia

Wikipedia


berkelowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ber­ke­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berkel m.

Wiktionary


berkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filip Ber­ko­wicz (ur. 1977) – pol­ski mu­zy­ko­log i me­ne­dżer kul­tu­ry
  • Józef Ber­ko­wicz (1789–1846) – pol­ski woj­sko­wy po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Julja Sza­ma­low-Ber­ko­wicz (ur. 1964) – iz­ra­el­ska po­li­tyk
  • Kon­rad Ber­ko­wicz (ur. 1984) – pol­ski po­li­tyk
  • Ma­rian Ber­ko­wicz (1935–2012) – pol­ski poeta
  • Mi­cha­el Ber­ko­witz (1863–1935) – ży­dow­ski pe­da­gog i pi­sarz zwią­za­ny z Au­stro-Wę­gra­mi i Pol­ską, pio­nier ruchu sy­jo­ni­stycz­ne­go
  • Oskar Ber­ko­wicz (1904-1956) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Rose Ber­ko­wicz (1922–1943) – fran­cu­ska so­cja­list­ka
  • Żenia Ber­ko­wicz (ur. 1985) – ro­syj­ska po­et­ka i re­ży­ser­ka te­a­tral­na
  • Ber­ko­wicz (herb) – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Ber­ko­wicz i Pie­trij­czuk

Wikipedia


berkowiec

dawna ro­syj­ska jed­nost­ka cię­ża­ru równa dzie­się­ciu pudom (ok. 164 kg); bier­ko­wiec


SJP.pl

Ber­ko­wiec – ro­syj­ska jed­nost­ka masy.

1 ber­ko­wiec = 163,81 kg = 10 pudów = 400 fun­tów.

Wikipedia


berkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ołek­sandr Ber­kow­ski – ukra­iń­ski pił­karz
  • Paweł Ber­kow­ski – pol­ski poeta, per­for­mer i dzia­łacz kul­tu­ral­ny
  • Ber­kow­ski – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia


berkshire

[czy­taj: bak­sze] bry­tyj­ska rasa świń; berk­szyr


SJP.pl

Berks­hi­re – hrab­stwo ce­re­mo­nial­ne i hi­sto­rycz­ne w po­łud­nio­wej An­glii, w re­gio­nie South East En­gland, po­ło­żo­ne na za­chód od Lon­dy­nu, w do­li­nie Ta­mi­zy i rzeki Ken­net, uz­na­wa­ne za jedno z tzw. Home Co­un­ties. Do 1998 roku Berks­hi­re peł­ni­ło funk­cję ad­mi­ni­stra­cyj­ną jako hrab­stwo nie­me­tro­po­li­tal­ne.

Wikipedia


berkszyr

świ­nia rasy na­le­żą­cej do typu tłu­szczo­wo-mięs­ne­go; berks­hi­re


SJP.pl


berkszyry

świ­nia rasy na­le­żą­cej do typu tłu­szczo­wo-mięs­ne­go; berks­hi­re


SJP.pl


berkut

duży ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych, o upie­rze­niu ciem­no­brą­zo­wym, na gło­wie i ogo­nie - bia­łym; bir­kut; bie­lik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ber­kut, bier­kut – orzeł przed­ni w ję­zy­ku od­po­wied­nio ukra­iń­skim i ro­syj­skim
  • bier­kut – ra­dziec­ki ska­fan­der kos­micz­ny
  • Ber­kut – pol­ska grupa mu­zycz­na gra­ją­ca folk ukra­iń­ski
  • Ber­kut – nazwa spe­cjal­nych od­dzia­łów mi­li­cji ukra­iń­skiej
  • S-25 Ber­kut – sy­stem ra­dziec­kich po­ci­sków ra­kie­to­wych
  • Su-47 Ber­kut – ro­syj­ski sa­mo­lot
  • „Ber­kut” – ro­syj­ski ni­szczy­ciel typu Sokoł z końca XIX wieku (od 1902 roku „Pron­zi­tiel­nyj”)
  • Bier­kut – kryp­to­nim pro­jek­tu ra­dziec­kich krą­żow­ni­ków ra­kie­to­wych pro­jek­tu 1134
  • Bier­kut-A – kryp­to­nim pro­jek­tu ra­dziec­kich krą­żow­ni­ków ra­kie­to­wych pro­jek­tu 1134A
  • Bier­kut-B – kryp­to­nim pro­jek­tu ra­dziec­kich krą­żow­ni­ków ra­kie­to­wych pro­jek­tu 1134B
  • Ber­kut – jeden z pse­u­do­ni­mów Wo­ło­dy­my­ra So­ro­cza­ka
  • Le­o­nid Ber­kut – ukra­iń­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


berkutowiec

funk­cjo­na­riusz Ber­ku­tu, wy­spe­cja­li­zo­wa­nej jed­nost­ki ukra­iń­skiej mi­li­cji


SJP.pl


berlacz

daw­niej:
1. fu­trza­na lub woj­ło­ko­wa na­kład­ka na but, uży­wa­na w cza­sie mro­zów;
2. ro­dzaj zi­mo­we­go buta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. obuw. zi­mo­wy but z futra lub woj­ło­ku na­kła­da­ny na zwy­kłe obu­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrlat͡ʃ, AS: berlač

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berleć, berlocie

Wiktionary


berlacze

daw­niej: ro­dzaj zi­mo­we­go obu­wia z fu­trem na zew­nątrz


SJP.pl


berlaczek

zdrob­nie­nie od: ber­lacz


SJP.pl


berliet

dawna marka po­ja­zdów i firma


SJP.pl

Ber­liet – były fran­cu­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, cię­ża­ro­wych i in­nych po­ja­zdów użyt­ko­wych z Vénissieux.

Wikipedia


berlin

dawny czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny, ro­dzaj ka­re­ty; ber­lin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Nie­miec;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści i gmin w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

 (1.3) geogr. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie brodz­kim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Ber­lin – sto­li­ca, naj­więk­sze mia­sto Nie­miec i za­ra­zem kraj związ­ko­wy. Zaj­mu­je po­wierzch­nię ok. 891,70 km² i za­miesz­ku­je go 3 878 100 osób (31 grud­nia 2023). Jest naj­więk­szym mia­stem w Unii Eu­ro­pej­skiej pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój zna­jo­my miesz­ka w Ber­li­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrlʲĩn, AS: berlʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ber mrz., berlińczyk m., berlinianka ż., berlinka ż., berliniak m.

 przym. berliński, podberliński

Wiktionary


berlina

dawny czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny, ro­dzaj ka­re­ty; ber­lin­ka


SJP.pl

Ber­li­na to ro­dzaj ka­re­ty kon­struk­cji roz­wo­ro­wej, tzn. ta­kiej, gdzie pudło za­wie­szo­ne było po­mię­dzy dwoma drą­ga­mi. W XIX wieku znana już jako ka­re­ta czte­ro­o­so­bo­wa, za­wie­szo­na.

Okre­śle­nie "ber­li­na" sto­so­wa­ne było w od­nie­sie­niu do trój­bry­ło­wych nad­wo­zi sa­mo­cho­dów (sedan), np. Fiat 125, Opel Re­kord, szcze­gól­nie pro­du­ko­wa­nych lub przez­na­czo­nych na rynki: wło­ski, por­tu­gal­ski, hisz­pań­ski i ru­muń­ski.

Wikipedia


berling

naz­wi­sko, m.in. Zyg­munt Ber­ling (1896-1980) - pol­ski ge­ne­rał


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­ling – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Char­les Ber­ling
  • Peter Ber­ling
  • Zyg­munt Ber­ling

Wikipedia


berlinger

mały sta­tek ża­glo­wy uży­wa­ny w XIII–XV wieku; ba­lin­ger


SJP.pl


berlingo

model sa­mo­cho­du marki Citroën


SJP.pl

Ber­lin­go – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Bre­scia.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1864 osoby, 466 os./km².

Wikipedia


berlingowiec

żoł­nierz Armii Woj­ska Pol­skie­go do­wo­dzo­nej przez ge­ne­ra­ła Zyg­mun­ta Ber­lin­ga


SJP.pl


berlinguer

[czy­taj: ber­lin­głer] naz­wi­sko


SJP.pl


berlinianka

miesz­kan­ka Ber­li­na; Ber­lin­ka (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ber­li­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrlʲĩˈɲãnka, AS: berlʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin m., berlińczyk m., berlinka ż.

 przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berlinka

Wiktionary


berlinka

1. po­tocz­nie: od­ci­nek drogi z Ber­li­na do Kró­lew­ca, prze­bie­ga­ją­cy przez Pol­skę;
2. dawny pła­sko­den­ny sta­tek rzecz­ny, ro­dzaj barki;
3. dawny czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny, ro­dzaj ka­re­ty; ber­li­na;
4. dawna srebr­na mo­ne­ta pru­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ber­li­na

 (1.2) żegl. nie­du­ży, kryty, ża­glo­wy sta­tek rzecz­ny, uży­wa­ny do prze­wo­że­nia to­wa­rów; tran­spor­to­wa duża łódź ża­glo­wa;

 (1.3) hist. po­dróż­ny re­so­ro­wa­ny po­jazd konny z kry­tym, osz­klo­nym nad­wo­ziem i czte­re­ma lub dwoma miej­sca­mi sie­dzą­cy­mi

 (1.4) hist. ro­dzaj tram­wa­ju z końca XIX wieku

 (1.5) nu­mizm. pru­ska mo­ne­ta srebr­na, wy­bi­ja­na także z pol­skim stem­plem

 (1.6) spoż. ro­dzaj węd­li­ny w po­sta­ci cien­kiej kieł­ba­ski, od­mia­na pa­rów­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­lin­ka – bu­do­wa­na przez III Rze­szę au­to­stra­da Ber­lin – Kró­le­wiec
  • ber­lin­ka (sta­tek)
  • po­tocz­ne okre­śle­nie Pru­skiej Bi­blio­te­ki Pań­stwo­wej w Ber­li­nie
    • Ber­lin­ka, zbiór do­ku­men­tów po­cho­dzą­cych z po­wyż­szej bi­blio­te­ki, obec­nie w Bi­blio­te­ce Ja­giel­loń­skiej
  • ber­lin­ka (tram­waj)
  • ber­lin­ka (mo­ne­ta)
  • ber­lin­ka (pa­rów­ka)
  • ber­lin­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie ro­dza­ju tym­cza­so­wej kon­struk­cji opo­ro­wej
  • ber­li­na (powóz)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩnka, AS: berlʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin mrz., berlinianka ż.

:: fm. berlińczyk mos.

 przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berlinianka

Wiktionary


berlioz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hec­tor Ber­lioz
    • Kar­na­wał rzym­ski (Ber­lioz)
  • Jac­qu­es Ber­lioz
  • Jo­seph-Ber­lioz Ran­dria­mi­ha­ja
  • (69288) Ber­lioz

Wikipedia


berlińczyk

miesz­ka­niec Ber­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ber­li­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest ber­liń­czy­kiem, ale teraz miesz­ka w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: berlʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin m., berlina ż., berlinka ż., berlińskość ż.

:: fż. berlinka ż., berlinianka ż.

 przym. berliński

Wiktionary


berliński

przy­miot­nik od: Ber­lin (sto­li­ca Nie­miec)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ber­lin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Ber­liń­ski (* 1937, Ryb­nik) – pol­ski żuż­lo­wiec, oj­ciec Mi­ro­sła­wa Ber­liń­skie­go
    • Mi­ro­sław Ber­liń­ski (* 1960, Ryb­nik) – pol­ski żuż­lo­wiec, syn Bog­da­na Ber­liń­skie­go
  • Hersz Ber­liń­ski, ps. Her­szek, Jeleń (1908, Łódź – 1944, War­sza­wa) – ży­dow­ski dzia­łacz ruchu oporu pod­czas II.
  • Nor­bert Sta­ni­sław Ber­liń­ski (* 1938, Równe) – pol­ski in­ży­nier, dzia­łacz par­tyj­ny i pań­stwo­wy
  • Rafał Ber­liń­ski (* 1976, Płock) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji de­fen­syw­ne­go po­moc­ni­ka lub bocz­ne­go obroń­cy
  • Tova Ber­lin­ski (* 1915, Oś­wię­cim) – iz­ra­el­ska ma­lar­ka pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ber­lin (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj w świe­cie pa­mię­ta się do­brze zbu­rze­nie muru ber­liń­skie­go, a nie­do­sta­tecz­nie pa­mię­ta się zda­rze­nia w Pol­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩj̃sʲci, AS: berlʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ber mrz., Berlin m., berlińczyk m., berlinianka ż., berlinka ż.

Wiktionary


berlusconi

[czy­taj: berlusKOni] naz­wi­sko


SJP.pl


berman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Ber­man (1906–1978) – pol­ski i iz­ra­el­ski po­li­tyk oraz dzia­łacz spo­łecz­ny po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Bro­ni­sław Ber­man (1903–1937) – pol­ski i ra­dziec­ki dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Izy­dor Ber­man (ok. 1898–1942) – pol­ski i ży­dow­ski pi­sarz, tłu­macz, kry­tyk li­te­rac­ki i pu­bli­cy­sta
  • Jakub Ber­man (1901–1984) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Lazar Ber­man (1930–2005) – ro­syj­ski pia­ni­sta
  • Lejb Ber­man (1887–1944) – ży­dow­ski li­te­rat
  • Mar­ris­sa Ber­man – ame­ry­kań­ska nar­ciar­ka
  • Mie­czy­sław Ber­man (1903–1975) – pol­ski gra­fik
  • Rick Ber­man (ur. 1945) – ame­ry­kań­ski pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • Thijs Ber­man (ur. w 1957) – po­li­tyk ho­len­der­ski
  • Wik­tor Bo­row­ski, wła­ści­wie Aron Ber­man (1905–1976) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • An­to­ni Ma­ria­no­wicz, wła­ści­wie Ka­zi­mierz Jerzy Ber­man (1924–2003) – pol­ski poeta

Wikipedia


bermudczyk

miesz­ka­niec Ber­mu­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ber­mu­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos.

:: fż. Bermudka ż.

 przym. bermudzki

Wiktionary


bermudka

cien­ki ska­fan­der pian­ko­wy do nur­ko­wa­nia, z krót­ki­mi no­gaw­ka­mi i rę­ka­wa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ber­mu­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos.

:: fm. Bermudczyk mos.

 przym. bermudzki

Wiktionary


bermudy

let­nie spo­den­ki się­ga­ją­ce nie­mal do kolan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. mę­skie krót­kie spod­nie pod ko­la­na, luźne, z lek­kiej tka­ni­ny, zwy­kle wzo­rzy­ste, no­szo­ne na pla­ża­a­ży

Wiktionary

Ber­mu­dy ( Ber­mu­da) – bry­tyj­skie te­ry­to­rium za­mor­skie obej­mu­ją­ce ar­chi­pe­lag o tej samej naz­wie po­ło­żo­ny w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, od­da­lo­ny o około 1000 km od wy­brze­ża Ame­ry­ki Pół­noc­nej. W skład ar­chi­pe­la­gu wcho­dzi około 180 ni­zin­nych wysp ko­ra­lo­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos., Bermudczyk m., Bermudka ż., bermudka ż.

 przym. bermudzki

Wiktionary


bermudzki

zwią­za­ny z Ber­mu­da­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ber­mu­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos., Bermudka ż., Bermudczyk mos., bermudy nmos.

Wiktionary


bermyca

wy­so­ka czap­ka fu­trza­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­so­ka fu­trza­na czap­ka;

Wiktionary

Ber­my­ca (od niem. "Bärenmütze" – niedź­wie­dzia czap­ka) – woj­sko­we na­kry­cie głowy w kształ­cie wy­so­kiej czap­ki, naj­czę­ściej wy­ko­na­ne lub przy­najm­niej po­kry­te niedź­wie­dzią skórą w ory­gi­nal­nym ko­lo­rze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈmɨt͡sa, AS: bermyca

Wiktionary


bernaciak

naz­wi­sko


SJP.pl


bernacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Ber­nac­ki (1944–2024) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ge­rard Ber­nac­ki (1942–2018) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Jan Ber­nac­ki (1880–1944) – pol­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Le­szek Ber­nac­ki (1958–2017) – pol­ski bo­ta­nik
  • Lu­cjan Ber­nac­ki (1902–1976) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Lud­wik Ber­nac­ki (1851–1921) – pol­sko-au­striac­ki urzęd­nik, praw­nik
  • Lud­wik Ber­nac­ki (1882–1939) − pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, bi­blio­te­karz
  • Lud­wik Ber­nac­ki (ur. 1937) − pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca, po­li­tyk
  • Marek Ber­nac­ki (ur. 1965) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Rafał Ber­nac­ki (ur. 1972) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Rafał Ber­nac­ki (ur. 1981) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Sa­mu­el Ber­nac­ki (zm. 1768)

Wikipedia


bernadeciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ber­na­de­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


bernadeta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) ofic. urz. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ber­na­de­ta, Ber­na­det­ta – imię żeń­skie, pol­ski od­po­wied­nik fran­cu­skie­go imie­nia "Ber­na­det­te", które jest zdrob­nie­niem imie­nia "Ber­na­det" ut­wo­rzo­ne­go od imie­nia Ber­nard.

Zdrob­nie­nia: Ber­nad­ka, Ber­nat­ka, Ber­na­dzia, Ber­na­det­ka, Becia, Benia, Berni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Ber­na­de­ta i do­sko­na­le grała w te­ni­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Bernadetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Bernadetka

Wiktionary


bernadetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Ber­na­de­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­łam na za­ku­py, pod­czas gdy Adam zo­stał w domu i bawił się z Ber­na­det­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bernadeta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bernadeta

Wiktionary


bernadetta

imię żeń­skie


SJP.pl


bernadotte

[czy­taj: bernaDOT] dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Szwe­cji od 1818 roku i w Nor­we­gii w la­tach 1818-1905


SJP.pl

Ber­na­dot­te – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Szwe­cji (od 5 lu­te­go 1818) i Nor­we­gii (od 5 lu­te­go 1818 do 18 li­sto­pa­da 1905).

Jean Bap­ti­ste Ber­na­dot­te (mar­sza­łek na­po­le­oń­ski) zo­stał adop­to­wa­ny przez króla Ka­ro­la XIII i wyz­na­czo­ny na na­stęp­cę tronu 21 sierp­nia 1810 roku.

Wikipedia


bernadowski

naz­wi­sko


SJP.pl


bernanke

[czy­taj: ber­nan­ki] naz­wi­sko


SJP.pl


bernanos

naz­wi­sko


SJP.pl


bernard

duży, silny pies o dłu­giej sier­ści; ber­nar­dyn; rasa tych psów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le Ber­nard – miej­sco­wość i gmina
  • Ber­nard – miej­sco­wość
  • Ber­nard – ar­cy­bi­skup Spli­tu
  • Ber­nard – bi­skup płoc­ki
  • Ber­nard – bi­skup Porto
  • Ber­nard – bi­skup poz­nań­ski
  • Ber­nard – bi­skup Sym­ba­lo­nu
  • Ber­nard – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, fran­cisz­ka­nin, ar­cy­bi­skup ha­lic­ki
  • Ber­nard – hra­bia Ra­vens­ber­gu
  • Ber­nard – ksią­żę Sak­so­nii-We­i­ma­ru
  • Ber­nard – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ber­nard – syn Ka­ro­la Młota

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli Ber­nard i ona psom oczy sprze­da­dzą, to muszą się świa­ta wy­rzec ca­łe­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrnart, AS: bernart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bernardowa ż.

 przym. Bernardowy, bernardzki

Wiktionary


bernarda

duży, silny pies o dłu­giej sier­ści; ber­nar­dyn; rasa tych psów


SJP.pl

Ber­nar­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ber­nard

Wikipedia


bernardek

zdrob­nie­nie od: Ber­nard (imię mę­skie)


SJP.pl


bernardetta

imię żeń­skie


SJP.pl


bernardostwo

Ber­nard z mał­żon­ką; Ber­nar­do­wie


SJP.pl


bernardowie

imię mę­skie


SJP.pl


bernardowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ber­nar­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bernardyn

czło­nek za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Fran­cisz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. hist. czło­nek odła­mu fran­cisz­ka­nów w Pol­sce, na Ukra­i­nie i na Lit­wie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. rasa psa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nar­dyn (imię)
  • ber­nar­dyn (rasa psa)
  • za­kon­nik, czło­nek za­ko­nu ber­nar­dy­nów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy nim stał kwe­starz, sę­dzia tuż przy ber­nar­dy­nie.

 (1.1) Ber­nar­dy­na­mi byli mic­kie­wi­czow­scy ksiądz Robak i ksiądz Piotr.

 (2.1) Nasi fran­cisz­ka­nie przed wojną trzy­ma­li oka­za­łe ber­nar­dy­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bernardyn m.

:: fż. bernardynka ż.

 przym. bernardyński, pobernardyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, obserwant, alkantaryn, amadeita

 (2.1) bernard

Wiktionary


bernardyna

duży, silny pies z rasy dogów; ber­nard


SJP.pl

Ber­nar­dy­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ber­nar­dyn. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Ber­nar­dy­na z Fo­li­gno.

Ber­nar­dy­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 wrze­śnia i 23 wrze­śnia (druga data na pa­miąt­kę bł. Ber­nar­dy­ny Marii Ja­błoń­skiej).

Wikipedia


bernardynek

ro­śli­na lecz­ni­cza; dra­pacz le­kar­ski


SJP.pl


bernardyni

czło­nek za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Fran­cisz­ka


SJP.pl

Ber­nar­dy­ni – zwy­cza­jo­wa nazwa "Pro­win­cji Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia Najś­więt­szej Maryi Panny Za­ko­nu Braci Mniej­szych w Pol­sce". Źró­dłem tej nazwy zwy­cza­jo­wej jest wez­wa­nie pier­wsze­go klasz­to­ru: św. Ber­nar­dy­na ze Sieny w Kra­ko­wie. W tym zna­cze­niu jest ona ro­zu­mia­na na te­re­nach Pol­ski wcho­dzą­cych w la­tach 1454–1795 w skład I Rze­czy­po­spo­li­tej, czyli w Pol­sce, na Lit­wie, Ukra­i­nie, Łot­wie i Bia­ło­ru­si.

Wikipedia


bernardynka

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Mnisz­ki Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go św. Fran­cisz­ka z Asyżu;
2. li­kier zio­ło­wy


SJP.pl


bernardynki

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Mnisz­ki Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go św. Fran­cisz­ka z Asyżu;
2. li­kier zio­ło­wy


SJP.pl

Ber­nar­dyn­ki, Mnisz­ki Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go św. Fran­cisz­ka z Asyżu – żeń­ski zakon z ro­dzi­ny za­ko­nów fran­cisz­kań­skich, ist­nie­ją­cy wy­łącz­nie w Pol­sce.

Ber­nar­dyn­ki pie­lę­gnu­ją tra­dy­cję ado­ra­cji Najś­więt­sze­go Sa­kra­men­tu w swo­ich świą­ty­niach. Zakon ma cha­rak­ter kon­tem­pla­cyj­no-kla­u­zu­ro­wy. W cza­sie wol­nym od mod­lit­wy ber­nar­dyn­ki zaj­mu­ją się szy­ciem szat li­tur­gicz­nych, wy­pie­kiem ho­stii i ko­mu­ni­kan­tów.

Wikipedia


bernardyński

1. zwią­za­ny z za­ko­nem ber­nar­dy­nów;
2. pies ber­nar­dyń­ski - duży, silny pies z rasy dogów; ber­nar­dyn, ber­nard


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­ko­nem ber­nar­dy­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­glą­da chło­pak jak ber­nar­dyń­ski pro­win­cjał, zmęż­niał, opa­lił się, utył.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bernardyn mzw./mos.

Wiktionary


bernardziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ber­nar­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


bernat

naz­wi­sko


SJP.pl


bernatek

naz­wi­sko


SJP.pl


bernatowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ber­na­to­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Su­che­kom­na­ty, z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


bernaś

naz­wi­sko


SJP.pl


bernenka

suka psa ber­neń­czy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Berna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnɛ̃nka, AS: bernẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berno n.

:: fm. berneńczyk mos.

 przym. berneński

Wiktionary


berners

naz­wi­sko


SJP.pl


bernesco

[czy­taj: ber­ne­sko] w li­te­ra­tu­rze: ga­tu­nek ut­wo­rów sa­ty­rycz­no-ko­me­dio­wych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się kon­tra­stem mię­dzy wy­szu­ka­nym sty­lem a błahą lub wul­gar­ną te­ma­ty­ką, po­pu­lar­ny we Wło­szech w XVI wieku


SJP.pl


berneńczyk

rasa psa; ber­neń­ski pies pa­ster­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Berna

 (1.2) kynol. rasa psów, na­le­żą­ca do sek­cji szwaj­car­skich psów pa­ster­skich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: bernẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berno n.

:: fż. bernenka ż.

 przym. berneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) berneński pies pasterski

Wiktionary


berneński

przy­miot­nik od: Berno


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Berno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pier­wsze – i to wła­ści­wie już po­win­no ar­gu­men­ta­cję wy­czer­pać – po­praw­ka ta by­ła­by sprzecz­na z kon­wen­cją ber­neń­ską, któ­rej Pol­ska zo­bo­wią­za­ła się prze­strze­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnɛ̃j̃sʲci, AS: bernẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berneńczyk mos., Bernenka ż., Berno n., bernenka ż., berneńczyk mos.

Wiktionary


bernhard

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bern­hard – ksią­żę ho­len­der­ski
  • Chri­stoph Bern­hard – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Jan Bern­hard – pol­ski in­ży­nier
  • Rolf Bern­hard – szwaj­car­ski lek­ko­at­le­ta
  • San­dra Bern­hard – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Tho­mas Bern­hard – au­striac­ki pi­sarz
  • (2643) Bern­hard – pla­ne­to­i­da
  • Bern­hard – herb szla­chec­ki
  • Ber­nard
  • Ope­ra­cja Bern­hard
  • Sankt Bern­hard

Wikipedia


bernhardt

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kevin Bern­hardt (ur. 1961) – ame­ry­kań­ski aktor, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Mar­tin Bern­hardt (1844–1915) – nie­miec­ki ne­u­ro­log
  • Ro­bert Bern­hardt (1874–1950) – pol­ski le­karz der­ma­to­log
  • Sarah Bern­hardt (1844–1923) – fran­cu­ska ak­tor­ka i re­ży­ser­ka

Wikipedia


bernikla

gęś ży­ją­ca na wy­brze­żach mórz pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. za­miesz­ku­ją­ca pół­ku­lę pół­noc­ną gęś o czar­nym dzio­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrʲˈɲikla, AS: berʹńikla

Wiktionary


bernina

masyw gór­ski w Al­pach Re­tyc­kich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­ni­na – re­gion w kan­to­nie Gry­zo­nia
  • Ber­ni­na – dawny okręg (Be­zirk) w kan­to­nie Gry­zo­nia
  • Ber­ni­na­bach – rzeka, do­pływ Inn
  • Ber­ni­na – kolej
  • Ber­ni­na – marka ma­szyn do szy­cia
  • Ber­ni­na­grup­pe – pasmo gór­skie w Al­pach
  • Ber­ni­na­pass – prze­łęcz w Al­pach
  • Ber­ni­na-Alpen – nie­miec­ka nazwa Alpi del Ber­ni­na
  • Ber­ni­na Ex­press – po­łą­cze­nie ko­le­jo­we w Szwaj­ca­rii
  • Ospi­zio Ber­ni­na
  • Piz Ber­ni­na
  • Val Ber­ni­na

Wikipedia


bernini

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­tro Ber­ni­ni (1562–1629) – wło­ski rzeź­biarz
  • Gio­van­ni Lo­ren­zo Ber­ni­ni (1598–1680) – wło­ski rzeź­biarz, ar­chi­tekt i ma­larz
  • Anna Maria Ber­ni­ni (ur. 1965) – wło­ska po­li­tyk
  • Ber­ni­ni – sta­cja metra w Tu­ry­nie
  • Piaz­za Ber­ni­ni – plac w Tu­ry­nie

Wikipedia


berno

1. sto­li­ca Szwaj­ca­rii
2. kan­ton w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Szwaj­ca­rii;

 (1.2) geogr. kan­ton w Szwaj­ca­rii;

 (1.3) geogr. daw. Brno

Wiktionary

Berno ( Bern, Berne, Berna, Berna, gsw. Bärn) – "de facto" sto­li­ca oraz czwar­te co do wiel­ko­ści i lud­no­ści mia­sto oraz gmina (niem. Ein­woh­ner­ge­me­in­de) w Szwaj­ca­rii, sie­dzi­ba rządu (niem. Bun­des­stadt) i sto­li­ca kan­to­nu Berno. Znaj­du­je się w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Bern-Mit­tel­land, oraz okrę­gu Bern-Mit­tel­land.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jogin po­le­ciał do swo­ich ucz­niów do Berna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrnɔ, AS: berno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berneńczyk mos., bernenka ż., Berneńczyk mos., Bernenka ż.

 przym. berneński

Wiktionary


bernolakowski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze sło­wac­kim ję­zy­koz­naw­cą An­to­nem Bernolákiem i opra­co­wa­nym przez niego stan­dar­dem ję­zy­ka sło­wac­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bernolakowiec mos.

Wiktionary


bernoulli

naz­wi­sko


SJP.pl

Ber­no­ul­li to naz­wi­sko słyn­nej ro­dzi­ny szwaj­car­skich ma­te­ma­ty­ków.

Wikipedia


bernstein

[czy­taj: bernsz­tajn, bern­stajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bern­ste­in – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Bur­gen­land, w po­wie­cie Ober­wart
  • Bern­ste­in – dziel­ni­ca Win­dis­ches­chen­ba­chu
  • Bern­ste­in – dziel­ni­ca Wun­sie­del
  • Bern­ste­in am Wald – dziel­ni­ca Schwa­rzen­bach am Wald
  • Peł­czy­ce
  • Alek­sandr Bern­ste­in – ro­syj­ski le­karz
  • Carl Bern­ste­in – ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz
  • Da­niel J. Bern­ste­in – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk
  • Edu­ard Bern­ste­in – nie­miec­ki ide­o­log
  • Elmer Bern­ste­in – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Felix Bern­ste­in – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Georg He­in­rich Bern­ste­in – nie­miec­ki te­o­log

Wikipedia


bernsztajn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miner. bursz­tyn

Wiktionary


berrichon

[czy­taj: beriSZĄ] fran­cu­ska rasa owcy do­mo­wej; be­ri­szon


SJP.pl


berry

[czy­taj: bery] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Berry – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-środ­ko­wej Fran­cji
  • Berry – miej­sco­wość w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Berry – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Fa­y­et­te
  • Berry – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Har­ri­son
  • Berry – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dane
  • Berry (ang. Berry Towns­hip) – gmina w USA, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Wayne
  • Berry (ang. Berry Town) – gmina w USA, w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dane
  • Berry, Chuck (1926–2017) – muzyk roc­ko­wy, gi­ta­rzy­sta i wo­ka­li­sta
  • Berry, Halle (ur. 1966) – ak­tor­ka ame­ry­kań­ska
  • Berry, Jan (1941–2004) – ame­ry­kań­ski muzyk roc­ko­wy

Wikipedia


bersalier

1. w armii wło­skiej: żoł­nierz od­dzia­łu pie­cho­ty zmo­to­ry­zo­wa­nej jed­no­stek szyb­kich;
2. od po­ło­wy XIX wieku do II wojny świa­to­wej: żoł­nierz do­bo­ro­wych od­dzia­łów pie­cho­ty wło­skiej i sar­dyń­skiej;
3. w XVIII wieku: strze­lec w Ty­ro­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz wło­skiej lek­kiej pie­cho­ty zme­cha­ni­zo­wa­nej;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bersalierski

Wiktionary


bersalierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z ber­sa­lie­rem, ber­sa­lie­ra­mi, do­ty­czą­cy ber­sa­lie­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bersalier mos.

Wiktionary


berserk

w sa­gach nor­dyc­kich: wo­jow­nik ma­ją­cy opi­nię niez­wy­cię­żo­ne­go, wal­czą­cy z siłą i dzi­ko­ścią niedź­wie­dzia


SJP.pl

Ber­serk (ber­ser­ker) – we­dług podań hi­sto­rycz­nych był niez­na­ją­cym stra­chu wo­jow­ni­kiem nor­dyc­kim. Wi­kin­ga bę­dą­ce­go ber­ser­kiem ogar­niał szał walki, który do­da­wał mu nad­ludz­kiej siły.

Wikipedia


berski

naz­wi­sko


SJP.pl


berso

kryta aleja w ogro­dach XVI-XVII wieku; bin­daż, ko­leb­ka


SJP.pl


bert

1. żar­to­bli­wie: nie­miec­kie dzia­ło oblęż­ni­cze; gruba berta;
2. daw­niej: przy­bra­nie sukni w po­sta­ci du­że­go koł­nie­rza lub fal­ba­ny spa­da­ją­cej od szyi na de­kolt i ra­mio­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bert – gmina
  • BERT (model ję­zy­ko­wy)
  • Bert – imię
  • Bert is Evil – sa­ty­rycz­na stro­na in­ter­ne­to­wa
  • Beert

Wikipedia


berta

1. żar­to­bli­wie: nie­miec­kie dzia­ło oblęż­ni­cze; gruba berta;
2. daw­niej: przy­bra­nie sukni w po­sta­ci du­że­go koł­nie­rza lub fal­ba­ny spa­da­ją­cej od szyi na de­kolt i ra­mio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­miec­ki cięż­ki moź­dzierz oblęż­ni­czy uży­wa­ny pod­czas I wojny świa­to­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Berta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go
  • Berta – kon­spi­ra­cyj­ny na­daj­nik te­le­wi­zyj­ny
  • berta – język w Etio­pii
  • Berta 1 – sa­mo­chód For­mu­ły 1
  • Anna Berta (ur. 1991) – szwedz­ka te­ni­sist­ka
  • Bar­ba­ra Berta (ur. 1963) – szwaj­car­ska pio­sen­kar­ka
  • Benjámin Berta (ur. 2003) – wę­gier­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Ore­ste Berta (ur. 1940) – ar­gen­tyń­ski kon­struk­tor wy­ści­go­wy
  • Tibor Berta (ur. 1966) – wę­gier­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Berta (539-612) – kró­lo­wa Kentu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛrta, AS: berta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruba berta

Wiktionary


bertelsmann

naz­wi­sko


SJP.pl

Ber­tels­mann SE & Co. KGaA – mię­dzy­na­ro­do­wy kon­cern me­dio­wy za­ło­żo­ny w 1835 z sie­dzi­bą w Gütersloh, w Niem­czech. Spół­ka dzia­ła w 63 kra­jach i za­trud­nia ponad 100 tys. pra­cow­ni­ków (stan na 30 czerw­ca 2007). W 2006 roku kon­cern od­no­to­wał przy­cho­dy w wy­so­ko­ści 19,3 mi­liar­da euro, zysk ope­ra­cyj­ny (EBIT) wy­niósł 1,87 mi­liar­da euro, a do­chód netto 2,4 mi­liar­da euro. Od 1 stycz­nia 2008 do końca 2011 dy­rek­to­rem ge­ne­ral­nym Ber­tels­mann AG był.

Wikipedia


berthier

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jac­qu­es Bert­hier − fran­cu­ski kom­po­zy­tor
  • Jan Bert­hier – ksiądz ka­to­lic­ki
  • La­e­ti­tia Bert­hier – bu­run­dyj­ska lek­ko­at­let­ka, tycz­kar­ka
  • Louis-Ale­xan­dre Bert­hier − ksią­żę Neuchâtel i Wa­gram, diuk Va­len­gin, mar­sza­łek Fran­cji
  • Pier­re Bert­hier – fran­cu­ski mi­ne­ra­log i ge­o­log
  • (15905) Bert­hier – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Ka­ra­bin Bert­hier Mle1907 − fran­cu­ski ka­ra­bin pow­ta­rzal­ny ka­li­bru 8 mm, pro­du­ko­wa­ny na po­cząt­ku XX wieku
  • Ka­ra­bin ma­szy­no­wy Vic­kers-Bert­hier – bry­tyj­ski ręcz­ny ka­ra­bin ma­szy­no­wy opra­co­wa­ny przed I wojną świa­to­wą

Wikipedia


bertold

imię mę­skie


SJP.pl

Ber­told – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od sta­ro­ger­mań­skich słów "be­rath" „świa­tły” i "wald" – „wład­ca” i oz­na­cza­ją­ce­go „świa­tły wład­ca”.

Ber­told imie­ni­ny ob­cho­dzi 29 marca, 27 lipca i 14 grud­nia.

Wikipedia


bertoldostwo

Ber­told z mał­żon­ką; Ber­tol­do­wie


SJP.pl


bertoldowie

imię mę­skie


SJP.pl


bertoldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ber­tol­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bertolecja

gęsto ulist­nio­ne drze­wo dziko ros­ną­ce, obec­nie wy­stę­pu­je w Bra­zy­lii, Bo­li­wii, Peru, Ko­lum­bii, Gu­ja­nie i We­ne­zu­e­li; orzech bra­zy­lij­ski


SJP.pl


bertolid

kry­sta­licz­ny zwią­zek che­micz­ny nie­speł­nia­ją­cy prawa sta­ło­ści skła­du; zwią­zek nie­ste­chio­me­trycz­ny, adal­to­nid


SJP.pl


bertolt

obce imię mę­skie


SJP.pl


bertone

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód za­pro­jek­to­wa­ny i/lub pro­du­ko­wa­ny przez wło­skie przed­się­bior­stwo Ber­to­ne

Wiktionary

Ber­to­ne – byłe wło­skie przed­się­bior­stwo pro­jek­tu­ją­ce sa­mo­cho­dy se­ryj­ne, jak i sa­mo­cho­dy kon­cep­cyj­ne. Sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa mie­ści­ła się w Tu­ry­nie, we Wło­szech. Styl Ber­to­ne jest bar­dzo cha­rak­te­ry­stycz­ny i roz­poz­na­wal­ny nawet, jeśli są to sa­mo­cho­dy pro­du­ko­wa­ne dla róż­nych kon­cer­nów. 18 grud­nia 2014 roku firma ogło­si­ła ban­kruct­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod bu­dy­nek sądu pod­je­cha­ło srebr­ne ber­to­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bertonka

Wiktionary


bertonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mot. sa­mo­chód za­pro­jek­to­wa­ny lub pro­du­ko­wa­ny przez wło­skie przed­się­bior­stwo Ber­to­ne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bertone

Wiktionary


bertram

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; ma­ru­na sza­ro­list­na, pi­re­trum, zło­cień dal­ma­tyń­ski, zę­bow­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­tram – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go
  • ber­tram (Ana­cyc­lus) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych
  • Ber­tram (ang. Ber­tram Towns­hip) – gmina w USA, w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Linn
  • Ber­tram – mia­sto w USA, w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Linn
  • Ber­tram – mia­sto w USA, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Bur­net
  • Adolf Ber­tram – kar­dy­nał.

Wikipedia


bertramostwo

Ber­tram z mał­żon­ką; Ber­tra­mo­wie


SJP.pl


bertramowie

imię mę­skie


SJP.pl


bertramowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ber­tra­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


bertrand

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­trand – imię mę­skie
  • J. Ber­trand – fran­cu­ski pły­wak, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Ber­trand – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Mis­sis­sip­pi
  • Ber­trand – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Phelps
  • Ber­trand (ang. Ber­trand Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ber­rien

Wikipedia


berwianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Bia­ło­ru­si, na Gro­dzień­szczyź­nie, prawy do­pływ Py­ran­ki

Wiktionary

Ber­wian­ka ( Бярвенка "Biar­wien­ka")— rzeka w re­jo­nie gro­dzień­skim ob­wo­du gro­dzień­skie­go, lewy do­pływ rzeki Py­ran­ki w do­rze­czu Niem­na. Dłu­gość 25 km. Po­wierzch­nia zlew­ni 110 km². Śred­ni spa­dek 0,7‰. Wy­pły­wa z Je­zio­ra Dłu­gie­go, ucho­dzi do Py­ran­ki ok. 700 m na po­łud­nio­wy za­chód od wsi Prudy. Ska­na­li­zo­wa­na na całym swoim biegu.

Wikipedia


berwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


beryks

ro­dzaj mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych, po­ła­wia­nych w ce­lach spo­żyw­czych


SJP.pl


beryl

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Be i licz­bie ato­mo­wej 4


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Be i licz­bie ato­mo­wej 4;

 (1.2) miner. mi­ne­rał na­le­żą­cy do grupy krze­mia­nów pier­ście­nio­wych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wojsk. ka­ra­bi­nek au­to­ma­tycz­ny wy­pro­du­ko­wa­ny przez Fa­bry­kę Broni „Łucz­nik”;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • beryl – pier­wia­stek che­micz­ny
  • beryl – mi­ne­rał
  • Beryl – me­ne­dżer okien
  • Beryl – te­le­wi­zor
  • Beryl – ka­ra­bi­nek au­to­ma­tycz­ny
  • HMS „Beryl” – bry­tyj­ski okręt po­moc­ni­czy
  • HMAS „Beryl II” – au­stra­lij­ski tra­ło­wiec po­moc­ni­czy
  • BERYL-2 – od­bior­nik ra­dio­ko­mu­ni­ka­cyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ne­ra­łem be­ry­lu jest ak­wa­ma­ry­na.

 (2.1) Do­pó­ki ata­ku­ją­cy byli da­le­ko, nie było sensu ostrze­li­wać z be­ry­li kry­ją­cej ich ciem­no­ści i roz­bły­sków ognia u wy­lo­tów luf.

 (2.1) Za­mó­wie­nia 5 tys. be­ry­li – ka­ra­bin­ków o sto­so­wa­nym w NATO ka­li­brze 5,56 mm – do­ma­ga­li się de­mon­stru­ją­cy pod ko­niec czerw­ca w War­sza­wie związ­kow­cy z „Łucz­ni­ka”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrɨl, AS: beryl

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Be

Wiktionary


beryllonit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał;

Wiktionary

Be­ryl­lo­nit – mi­ne­rał, jego nazwa zwią­za­na jest z obec­no­ścią be­ry­lu w mi­ne­ra­le. Od­kry­ty w 1888 roku przez Ja­me­sa Dwigh­ta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɨlˈːɔ̃ɲit, AS: bery•lõńit

Wiktionary


berylokrzemian

rzad­ki mi­ne­rał z ro­dzi­ny krze­mia­nów pier­ście­nio­wych, ro­dzaj so­da­li­tu


SJP.pl


berylowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca II grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: beryl, ma­gnez, wapń, stront, bar i rad; wap­niow­ce


SJP.pl

Be­ry­low­ce

Wikipedia


berylowiec

każdy pier­wia­stek z dru­giej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa: beryl, ma­gnez, wapń, stront, bar lub rad; wap­nio­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do dru­giej grupy ukła­du okre­so­we­go;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metal ziem alkalicznych, wapniowiec

Wiktionary


berylowy

przy­miot­nik od beryl (pier­wia­stek, rza­dziej mi­ne­rał)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy be­ry­lu, zwią­za­ny z be­ry­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpro­wa­dze­nie re­flek­to­ra be­ry­lo­we­go w re­ak­to­rze EWA poz­wo­li­ło na zwięk­sze­nie mocy z 4 do 10 MW.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɨˈlɔvɨ, AS: berylovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beryl m.

Wiktionary


beryloza

przew­le­kła cho­ro­ba płuc, pow­sta­ła w wy­ni­ku wdy­cha­nia pyłów me­ta­licz­ne­go be­ry­lu i jego związ­ków; przew­le­kła cho­ro­ba be­ry­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przew­le­kła cho­ro­ba ukła­du od­de­cho­we­go po­wo­do­wa­na kon­tak­tem z pyłem be­ry­lo­wym;

Wiktionary

Nie mylić z: Bo­re­lio­za.

Be­ry­lo­za (przew­le­kła cho­ro­ba be­ry­lo­wa, be­ry­lio­za, ang. be­ryl­lio­sis, chro­nic be­ryl­lium di­sor­der, CBD) – przew­le­kła cho­ro­ba za­wo­do­wa wy­ni­ka­ją­ca z za­tru­cia be­ry­lem, prze­de wszyst­kim spo­wo­do­wa­na kon­tak­tem z pyłem be­ry­lo­wym. Do­ty­czy usz­ko­dzeń ukła­du od­de­cho­we­go, prze­de wszyst­kim płuc, ale mogą wy­stę­po­wać także obra­że­nia skóry. Kli­nicz­nie bar­dzo przy­po­mi­na sar­ko­i­do­zę.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pylica berylowa

Wiktionary


berzelia

ro­śli­na z rzędu Bru­nia­les


SJP.pl


berzelianit

mi­ne­rał se­le­no­wy


SJP.pl

Be­rze­lia­nit – mi­ne­rał za­wie­ra­ją­cy selen, na­le­ży do gro­ma­dy siarcz­ków i po­krew­nych krusz­ców. Wy­stę­pu­je rzad­ko.

Mi­ne­rał znany od 1832 r. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go che­mi­ka Jönsa Ja­co­ba Be­rze­liu­sa (1779–1848), który był jego od­kryw­cą.

Wikipedia


berzelius

[czy­taj: berSELjus] naz­wi­sko


SJP.pl


beręsewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


berło

ozdob­na laska bę­dą­ca sym­bo­lem naj­wyż­szej wła­dzy, głów­nie mo­nar­szej, także niek­tó­rych god­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ozdob­na pałka bę­dą­ca in­sy­gnium kró­lew­skim;

 (1.2) eduk. (w szko­łach wyż­szych) in­sy­gnium rek­tor­skie

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­di­cu­la­ris scep­trum-ca­ro­li­num|L.|ref=tak., gni­dosz kró­lew­ski, ga­tu­nek pół­pa­so­żyt­ni­czych ro­ślin ziel­nych z ro­dza­ju gni­dosz;

 (1.4) ro­dzaj drąż­ka z po­przecz­ką, na któ­rej umie­szcza się so­ko­ła

 (1.5) gwara. wię­zien­na szczot­ka do czy­szcze­nia to­a­let

Wiktionary

Berło (gr. sképtron, scep­trum – "kij") – ozdob­na pałka bę­dą­ca jed­nym z trzech naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych sym­bo­li wła­dzy kró­lew­skiej, obok ko­ro­ny i jabł­ka.

Berło to godło i sym­bol naj­wyż­szej wła­dzy króla lub ce­sa­rza. Znane było w sta­ro­żyt­no­ści jako laski osób star­szych i pa­ste­rzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Berło jest jed­nym z trzech naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych sym­bo­li wła­dzy kró­lew­skiej, obok ko­ro­ny i jabł­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrwɔ, AS: beru̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sceptr

 (1.4) gwara. więzienna bejza, lola

Wiktionary


berłóweczka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­czar­ko­wa­tych


SJP.pl


berżera

niski, sze­ro­ki fotel z nieco cof­nię­tym opar­ciem pod plecy; ber­żer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. sze­ro­ki, głę­bo­ki wy­ście­ła­ny fotel w stylu ro­ko­ko;

Wiktionary

Ber­że­ra (od bergère – pa­ster­ka) – ro­dzaj głę­bo­kie­go fo­te­la ro­ko­ko­we­go, ty­po­we­go dla me­blar­stwa w stylu Lud­wi­ka XV i Lud­wi­ka XVI.

Jego ce­cha­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi było pełne, za­o­krą­glo­ne, nieco cof­nię­te opar­cie (za­ple­cek), rów­nież nieco cof­nię­te i lekko roz­chy­lo­ne ra­mio­na oraz ni­skie sie­dzi­sko z na­rzu­co­ną luźno po­dusz­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­co­ne ber­że­ry stoją przed ko­mi­nem, a na jego pa­ra­pe­cie sie­dzi obok ze­ga­ru ten sam śmiesz­ny Chiń­czyk z por­ce­la­ny.

Wiktionary


berżeretka

1. utwór li­rycz­ny w po­ez­ji fran­cu­skiej XVIII w., o te­ma­ty­ce pa­sto­ral­nej, mi­łos­nej,
2. skocz­ny ta­niec w szyb­kim tem­pie, modny w XVI w.


SJP.pl


berżerka

niski, sze­ro­ki fotel z nieco cof­nię­tym opar­ciem pod plecy; ber­że­ra


SJP.pl


bes

w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: bó­stwo przed­sta­wia­ne jako bro­da­ty ka­rzeł, opie­ku­ją­ce się ro­dzą­cy­mi mat­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. kwiat i krzak bzu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bès
  • An­ne­mie­ke Bes – ho­len­der­ska że­glar­ka
  • Eva Bes – hisz­pań­ska te­ni­sist­ka
  • Sta­ni­sław Bes − pol­ski ofi­cer
  • Wła­dy­sław Bes − pol­ski ofi­cer
  • Bes − bóg egip­ski
  • Bes − herb szla­chec­ki
  • BES

Wikipedia

Powiązane:

 przym. besowy

Wiktionary


besaminka

na­czyn­ko na wonne zioła, uży­wa­ne przez Żydów w domu i bóż­ni­cy, naj­czę­ściej w for­mie wie­życz­ki; bal­sa­min­ka


SJP.pl


besan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. mąka z cie­cie­rzy­cy, czę­sty skład­nik re­gio­nal­nych kuch­ni na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim;

Wiktionary

Besan, cza­sem mniej pre­cy­zyj­nie ćana ( बेसन, "besan", ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, "ka­da­le hittu") – ro­dzaj mąki otrzy­my­wa­nej z jed­nej z in­dyj­skich od­mian cie­cie­rzy­cy ("Cicer arien­ti­num"). Uży­wa­na jest w wielu kra­jach, a zwła­szcza w In­diach, gdzie sta­no­wi istot­ny skład­nik wielu po­traw lo­kal­nej kuch­ni, m.in. pa­ko­ry.

Wikipedia


besarabczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Be­sa­ra­bii; osoba z tej kra­i­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ce­low­ni­ku zna­lazł się każdy, kto miał co­kol­wiek wspól­ne­go z ob­co­kra­jow­ca­mi: ucier­pie­li Ło­ty­sze, Grecy, Be­sa­rab­czy­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabia ż., Besarabianin mos., Besarabianka ż.

:: fż. Besarabka ż.

 przym. besarabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Besarabianin

Wiktionary


besarabia

kra­i­na mię­dzy Dnie­strem a Pru­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na po­ło­żo­na mię­dzy Dnie­strem a Pru­tem, obec­nie po­dzie­lo­na mię­dzy Moł­da­wię i Ukra­i­nę;

Wiktionary

Be­sa­ra­bia ( Ba­sa­ra­bia, Be­sa­ra­bya, "Бессарабія") – kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na po­ło­żo­na we Wschod­niej Eu­ro­pie mię­dzy dol­ny­mi bie­ga­mi Dnie­stru i Prutu. Obec­nie jest czę­ścią Moł­da­wii i Ukra­i­ny. Współ­cze­śnie nazwy Be­sa­ra­bia używa się w zna­cze­niu hi­sto­rycz­nym, ge­o­gra­ficz­nym i kul­tu­ro­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­sa­ra­bia to część Moł­da­wii, którą anek­to­wa­li Ro­sja­nie.

 (1.1) W stycz­niu 1918 r. woj­ska ru­muń­skie za­ję­ły Be­sa­ra­bię i 9 kwiet­nia pro­kla­mo­wa­no przy­łą­cze­nie jej do Ru­mu­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabczyk mos., Besarabka ż.

 przym. besarabski

Wiktionary


besarabka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Be­sa­ra­bii; ko­bie­ta z tej kra­i­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabia ż.. Besarabianin mos., Besarabianka ż.

:: fm. Besarabczyk mos.

 przym. besarabski

Wiktionary


besarabski

przy­miot­nik od: Be­sa­ra­bia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­sa­ra­bią, do­ty­czą­cy Be­sa­ra­bii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabia ż., Besarabczyk mos., Besarabka ż.

Wiktionary


besemerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hutn. wy­ta­pia­nie stali o bar­dzo ni­skiej za­war­to­ści siar­ki i fos­fo­ru w kon­wer­to­rze Bes­se­me­ra

 (1.2) hutn. odzy­ski­wa­nie mie­dzi z ka­mie­nia hut­ni­cze­go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. besemerować

 przym. besemerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) konwertorowanie

Wiktionary


besemerować

1. otrzy­my­wać stal w kon­wer­to­rze Bes­se­me­ra;
2. otrzy­my­wać miedź z ka­mie­nia hut­ni­cze­go


SJP.pl


besemerownia

dział sta­low­ni z pie­ca­mi sy­ste­mu Bes­se­me­ra; kon­wer­to­row­nia


SJP.pl


besemerowski

1. hut­ni­czy piec kon­wer­to­ro­wy sy­ste­mu Bes­se­me­ra;
2. stal be­se­me­row­ska - stal otrzy­my­wa­na z ta­kie­go pieca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pro­ce­sem uzy­ski­wa­nia stali wy­na­le­zio­nym przez Henry'ego Bes­se­me­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besemerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bessemerowski

Wiktionary


beskar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. niez­wy­kle cenny i bar­dzo od­por­ny ma­te­riał opie­ra­ją­cy się nawet strza­łom z bla­ste­rów i ude­rze­niom mie­czy świetl­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę do­star­czyć nam be­skar w prze­cią­gu na­stęp­nych trzech minut albo zacz­nę za­bi­jać pa­sa­że­rów.

Wiktionary


beski

→ Besko (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


beskid

szczyt w Ta­trach Za­chod­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Ta­trach Za­chod­nich

 (1.2) geogr. szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim

 (1.3) geogr. szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim

 (1.4) geogr. potok, do­pływ Biel­czy

 (1.5) geogr. potok, do­pływ Kseni

 (1.6) geogr. potok, do­pływ Wilsz­ni

 (1.7) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­skid – część wsi Ko­niecz­na
  • Be­skid – część wsi Odro­wąż
  • Be­skid – przy­sió­łek wsi Za­wo­ja
  • Be­skid – część wsi Tar­ga­ni­ce
  • Be­skid – część mia­sta Szczyrk
  • Be­skid – część wsi Isteb­na
  • Be­skid – część wsi Ko­cierz Ry­chwałdz­ki
  • Be­skid – część wsi Ka­mesz­ni­ca
  • Be­skid – dawny przy­sió­łek wsi Sme­rek w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Cisna (Bie­szcza­dy Za­chod­nie)
  • Be­skid – dawna nazwa szczy­tu Groń Jana Pawła II w Be­ski­dzie Małym
  • Be­skid – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim, w Pa­śmie Pe­wel­skim
  • Be­skid (759 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (w Gru­pie Ko­cie­rza)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Beskidek mrz., beskidnik mos., Beskidy nmos., Podbeskidzie n., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra w Pol­sce, w Be­ski­dzie Ślą­skim, w pa­śmie Ba­ra­niej Góry;

 (1.2) geogr. jeden z wierz­choł­ków Czer­nia­wy Su­chej w Be­ski­dzie Ma­kow­skim

 (1.3) geogr. góra w Be­ski­dzie Ni­skim;

 (1.4) geogr. potok w Pol­sce, w Be­ski­dzie Ślą­skim

 (1.5) geogr. część mia­sta Szczyrk w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim

 (1.6) geogr. część mia­sta Ustroń, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim

 (1.7) geogr. przy­sió­łek wsi Ko­sza­ra­wa, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­ski­dek – część mia­sta Szczyrk, w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie mia­sto Szczyrk
  • Be­ski­dek – część mia­sta Ustroń, w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie mia­sto Ustroń
  • Be­ski­dek – przy­sió­łek wsi Ko­sza­ra­wa, w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Ko­sza­ra­wa
  • Be­ski­dek – inna nazwa szczy­tu Mę­dra­lo­wa w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim
  • Be­ski­dek – jeden z wierz­choł­ków Czer­nia­wy Su­chej w Be­ski­dzie Ma­kow­skim
  • Be­ski­dek – potok, do­pływ Głę­bicz­ka
  • Be­ski­dek – prze­łęcz w Be­ski­dzie Małym
  • Be­ski­dek – prze­łęcz w Be­ski­dzie Ślą­skim (pod Czan­to­rią)
  • Be­ski­dek – prze­łęcz w Be­ski­dzie Ślą­skim (pod Or­ło­wą)
  • Be­ski­dek (1045 m) – szczyt mię­dzy prze­łę­czą Kle­ko­ci­ny a Czer­nia­wą Suchą w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim
  • Be­ski­dek – przy­sió­łek w Ustro­niu, w po­wie­cie cie­szyń­skim
  • Be­ski­dek – skocz­nia nar­ciar­ska w Suł­ko­wi­cach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z rzad­kich w Pol­sce ro­ślin na sto­kach Be­skid­ka wy­stę­pu­je wierz­bow­ni­ca zwie­szo­na.

 (1.4) Dzie­ci mo­czy­ły nogi w Be­skid­ku, a my zja­dły­śmy po ka­wał­ku mu­rzyn­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidnik

daw­niej, re­gio­nal­nie: zbój­nik be­skidz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. zbój­nik ope­ru­ją­cy w Be­ski­dach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • be­skid­nik – inna nazwa toł­ha­ja, zbój­ni­ka kar­pac­kie­go
  • Be­skid­nik – potok, do­pływ Gór­nej So­lin­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W gór­skim trud­no do­stęp­nym te­re­nie zna­leź­li schro­nie­nie lu­dzie wy­ję­ci spod prawa tzw. „be­skid­ni­cy” (toł­ha­je), trud­nią­cy się na­pa­da­mi na dwory, kup­ców i wsie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskidek mrz., Beskid mrz., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidy

pasmo gór­skie w Kar­pa­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w Kar­pa­tach zew­nętrz­nych;

Wiktionary

Be­ski­dy (cz., słow. "Be­sky­dy", ukr. "Бескиди", ang. "Be­skids", niem. "Be­ski­den") – grupa pasm gór­skich w łań­cu­chu Kar­pat, roz­cią­ga­ją­ca się od rzeki Becz­wy na za­cho­dzie (Cze­chy) po rzekę Cze­re­mosz (Ukra­i­na) na wscho­dzie. Sze­ro­kość Be­ski­dów wy­no­si 50–70 km, a ich dłu­gość ok. 600 km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spa­ko­wa­łam Le­o­pol­dzie: la­tar­kę, kom­pas i mapę Be­ski­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskid mrz., Beskidek mrz., beskidnik mos., Podbeskidzie n., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Beskid, daw. Bieskid, Bieszczad

Wiktionary


beskidzki

przy­miot­nik od: Be­skid, Be­ski­dy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Be­ski­dów, zwią­za­ny z Be­ski­da­mi, po­cho­dzą­cy z Be­ski­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stąd po­cho­dził słyn­ny Jura Proć­pak zbój­nik be­skidz­ki i stąd "fa­mi­lia" Proć­pa­ka po­dej­mo­wa­ła wy­pra­wy.

 (1.1) Był be­skidz­kim gó­ra­lem, któ­re­go ro­dzi­na po­cho­dzi z Isteb­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beskidzkość ż., Beskidek mrz., Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm.

 przym. podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidzko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób be­skidz­ki, po be­skidz­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskidek mrz., Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

Wiktionary


beskidzkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest be­skidz­kie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskid mrz., Beskidek mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


besko

→ Besko (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Besko ( Босько) – wieś nad Wi­sło­kiem po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, w gmi­nie Besko; sie­dzi­ba gminy Besko.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Besko" i "Po­rę­by".

W 2021 roku miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ły 4050 osoby.

Wikipedia


beskuryja

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hul­taj, cwa­niak

Wiktionary


beskuryjo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hul­taj, cwa­niak

Wiktionary


besowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. li­lio­wy, w ko­lo­rze bzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bes

Wiktionary


bessa

1. dłu­gotr­wa­ły spa­dek cen to­wa­rów lub kursu pa­pie­rów war­to­ścio­wych na gieł­dzie
2. prze­no­śnie o złym okre­sie w czy­imś życiu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. ob­ni­że­nie kursu pa­pie­rów war­to­ścio­wych, cen to­wa­rów lub in­nych ak­ty­wów no­to­wa­nych na gieł­dach;

Wiktionary

Bessa (fr. "ba­is­se", pot. "rynek niedź­wie­dzia", ang. "bear mar­ket") – dłu­gotr­wa­ły trend spad­ko­wy cen pa­pie­rów war­to­ścio­wych lub to­wa­rów no­to­wa­nych na gieł­dzie pa­pie­rów war­to­ścio­wych.

Po­tocz­na nazwa na­wią­zu­je do me­to­dy ataku niedź­wie­dzia – ude­rza łapą z góry na dół. Prze­ci­wień­stwem bessy jest hossa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­chód na­ro­do­wy jest w bes­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛsːa, AS: be•sa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rynek niedźwiedzia

Wiktionary


bessemer

1. naz­wi­sko, np. Henry Bes­se­mer (1813 - 1898), an­giel­ski in­ży­nier, wy­na­laz­ca hut­ni­cze­go pieca kon­wer­to­ro­we­go;
2. nazwa jed­ne­go z kilku miast w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henry Bes­se­mer – bry­tyj­ski wy­na­laz­ca
  • Bes­se­mer – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Bes­se­mer – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Go­ge­bic
  • Bes­se­mer – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie La­wren­ce
  • Bes­se­mer (ang. Bes­se­mer Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Go­ge­bic

Wikipedia


bessemerowski

przy­miot­nik

 (1.1) zob. be­se­me­row­ski.

Wiktionary


besserwisser

[czy­taj: be­ser­wi­ser] książ­ko­wo: ktoś, kto uważa się za naj­lep­sze­go znaw­cę wszyst­kie­go, za osobę wsze­chwie­dzą­cą; prze­mą­drza­lec, waż­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ktoś bez­kry­tycz­nie prze­ko­na­ny o swo­jej wie­dzy, o tym że zna się na czymś naj­le­piej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛsɛrˈvʲisɛr, AS: beservʹiser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besserwisserstwo n.

:: fż. besserwisserka ż.

 przym. besserwisserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mądrala, przemądrzalec, wielepa

Wiktionary


besserwisserka

→ bes­ser­wis­ser [czy­taj: be­ser­wi­ser­ka]


SJP.pl


besserwisserski

→ bes­ser­wis­ser


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki jak bes­ser­wis­ser, prze­mą­drza­ły, za­ro­zu­mia­ły

Wiktionary

Patrz:

besserwisser

Powiązane:

 rzecz. besserwisser mos., besserwisserstwo n.

Wiktionary


besserwisserstwo

prze­mą­drza­łość, cecha typu: "ja wiem le­piej"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na za­ro­zu­mia­łym prze­ko­na­niu o włas­nej wie­dzy i racji, po­łą­czo­na z ten­den­cją do po­u­cza­nia in­nych, czę­sto w spo­sób na­tar­czy­wy lub pro­tek­cjo­nal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besserwisser mos.

 przym. besserwisserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszystkowiedztwo, przemądrzałość, zarozumialstwo

Wiktionary


besson

1. naz­wi­sko nie­miec­kie, m.in. Benno Bes­son (1922-2006) - szwaj­car­ski re­ży­ser i aktor;
2. [czy­taj: beSĄ albo beSON] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Luc Bes­son (ur. 1959) - fran­cu­ski re­ży­ser, pro­du­cent i sce­na­rzy­sta


SJP.pl

Bes­son – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Al­lier.

Wikipedia


best

naz­wi­sko, m.in. Char­les Her­bert Best (1899-1978) - ka­na­dyj­ski fiz­jo­log i le­karz, wspó­łod­kryw­ca in­su­li­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Best – miej­sco­wość
  • Best – naj­lep­szy z naj­lep­szych – film bio­gra­ficz­ny o Ge­or­ge'u Be­ście
  • Best – spół­ka ak­cyj­na no­to­wa­na na GPW
  • Best – album Boys
  • Best – album Ro­ge­ra Ta­y­lo­ra
  • Best – album klar­ne­ci­sty Kenny’ego G
  • Best – ze­spół gra­ją­cy Disco Polo od 1999
  • BEST – or­ga­ni­za­cja stu­denc­ka
  • BEST En­gi­ne­e­ring Com­pe­ti­tion – kon­kurs in­ży­nier­ski
  • Best Film – dy­stry­bu­tor fil­mów
  • Calum Best – ir­landz­ki model
  • Ge­or­ge Best – pił­karz pół­noc­no­ir­landz­ki

Wikipedia


bestia

1. dzi­kie, groź­ne zwie­rzę;
2. zły czło­wiek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzi­kie, dra­pież­ne zwie­rzę

 (1.2) przen. zły czło­wiek, ka­na­lia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • be­stia – ina­czej pot­wór
  • „Be­stia” – sa­mo­chód spe­cjal­ny pre­zy­den­ta Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Be­stia – sin­gel Young Igie­go
  • Be­stia – album The Ana­logs
  • Be­stia – po­stać z baśni Pię­kna i Be­stia
  • Be­stia – po­stać z se­ria­lu Mło­dzi Ty­ta­ni
  • Be­stia – po­stać z ko­mik­sów, fil­mów i se­ria­li o X-me­nach
  • Be­stia – pol­ski film niemy z 1917 roku, reż. Alek­san­der Hertz
  • Be­stia – pol­ski film z 1978 roku, reż. Jerzy Do­ma­radz­ki
  • Be­stia (oryg. The Beast) – ame­ry­kań­ski film z 1988 roku, reż. Kevin Re­y­nolds
  • Be­stia (oryg. Ja­an­war) – in­dyj­ski film z 1999, reż. Su­ne­el Dars­han
  • Be­stia (oryg. Pa­ra­no­id) – bry­tyj­ski film z 2000 roku, reż. John Du­i­gan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek, twoja be­stia mnie wczo­raj ugry­zła.

 (1.2) Do wię­zie­nia tra­fi­ła istna be­stia – zgwał­cił i za­mor­do­wał 40 ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛstʲja, AS: bestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestializm mrz., bestialność ż., bestialstwo n., bestiarium n., bestiariusz mrz.

:: zdrobn. bestyjka ż.

 przym. bestialny, bestialski

 przysł. bestialsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierz, drapieżnik

 (1.2) sadysta, potwór, bydlak, kanalia

Wiktionary


bestializm

1. zez­wie­rzę­ce­nie, dzi­kość;
2. upra­wia­nie sto­sun­ków płcio­wych ze zwie­rzę­ta­mi, ma­ją­ce cha­rak­ter sek­su­al­ny lub ry­tu­al­ny


SJP.pl


bestialski

wła­ści­wy be­stii; bezwz­ględ­ny, okrut­ny, dziki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pejor. okrut­ny, niez­wy­kle bru­tal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ant­ho­ny Storr pisał: „Naj­bar­dziej odra­ża­ją­ce przy­kła­dy okru­cień­stwa czło­wie­ka okre­śla­my po­wszech­nie jako zwie­rzę­ce lub be­stial­skie, su­ge­ru­jąc przez uży­cie tych przy­miot­ni­ków, że za­cho­wa­nie takie jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla zwie­rząt znaj­du­ją­cych się na niż­szym – ani­że­li my – po­zio­mie roz­wo­ju. W rze­czy­wi­sto­ści jed­nak skraj­nie zwie­rzę­ce za­cho­wa­nie wy­stę­pu­je wy­łącz­nie u czło­wie­ka (…)”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈstʲjalsʲci, AS: bestʹi ̯alsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestialstwo n., bestia

 przysł. bestialsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezlitosny, potworny

Wiktionary


bestialsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób be­stial­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestia ż.

 przym. bestialski

Wiktionary


bestialskość

→ be­stial­ski


SJP.pl

Patrz:

bestialski

bestialstwo

1. okrut­ne po­stę­po­wa­nie, krwio­żer­czość, zez­wie­rzę­ce­nie;
2. wy­jąt­ko­wo okrut­ny czyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­jąt­ko­we okru­cień­stwo; bru­tal­ny, nie­ludz­ki czyn

Wiktionary

Be­stial­stwo (gr. θηριότης, the­rio­tes) – w etyce Ary­sto­te­le­sa, trwa­ła dy­spo­zy­cja upo­dab­nia­ją­ca czło­wie­ka do zwie­rzę­cia sta­no­wią­ca prze­ci­wień­stwo nie­moż­li­wej do peł­ne­go okre­śle­nia „cnoty nad­ludz­kej” upo­dab­nia­ją­cej czło­wie­ka do bó­stwa.

W pier­wszym roz­dzia­le VII księ­gi "Etyki ni­ko­ma­chej­skiej" (1145 b) Ary­sto­te­les okre­śla ją jako obel­ży­we miano na­da­wa­ne lu­dziom, któ­rzy prze­kra­cza­ją miarę w nik­czem­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To, co zro­bi­li z jeń­ca­mi, było czy­stym be­stial­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestia ż.

 przym. bestialski

Wiktionary


bestiarium

zbiór ut­wo­rów śred­nio­wiecz­nych os­nu­tych na mo­ty­wach zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ga­tu­nek li­te­rac­ki, utwór, w któ­rym używa się mo­ty­wów zwie­rzę­cych w celu uka­za­nia zasad re­li­gij­nych i etycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bestiariusz

Wiktionary


bestiariusz

ro­dzaj opo­wie­ści, po­pu­lar­nej w śred­nio­wie­czu, tłu­ma­czą­cej za­sa­dy etyki chrze­ści­jań­skiej na przy­kła­dzie życia zwie­rząt


SJP.pl

Be­stia­riusz (śred­niow.-łac. "be­stia­rium") – śred­nio­wiecz­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki, na­le­żą­cy do tzw. li­te­ra­tu­ry dy­dak­tycz­nej, pi­sa­ny wier­szem lub prozą. Eg­zem­pla­rze tek­stu be­stia­riu­szy były pra­wie za­wsze ilu­mi­no­wa­ne. Pier­wow­zo­rem ga­tun­ku był po­cho­dzą­cy z V w. ła­ciń­ski prze­kład grec­kie­go dzie­ła z II w. "Phy­sio­lo­gos". Za­sad­ni­czą czę­ścią be­stia­riu­szy był opis zwie­rząt – re­al­nych i ba­śnio­wych – do któ­rych ko­men­tarz ob­ja­śniał pod­sta­wo­we dog­ma­ty wiary i za­sa­dy etyki chrze­ści­jań­skiej.

Wikipedia


bestie

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) lm. od be­stia

Wiktionary

Be­stie (han­gul: 베스티, zapis sty­li­zo­wa­ny: "BESTie") – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski girls­band k-po­po­wy stwo­rzo­ny przez wyt­wór­nię YNB En­ter­ta­in­ment. Ze­spół za­de­biu­to­wał w skła­dzie: Uji, Dahye, Hy­e­y­e­on oraz Ha­e­ry­ung. Nazwa ze­spo­łu po­cho­dzi od an­giel­skie­go słowa "be­stie" oz­na­cza­ją­ce­go naj­lep­sze­go przy­ja­cie­la, au­tor­ką nazwy jest Ha­e­ry­ung. Ze­spół za­de­biu­to­wał 11 lipca 2013 roku z sin­glem "Pi­ta­pat". Pier­wszy mi­nial­bum, "Hot Baby", zo­stał na­to­miast wy­da­ny nieco ponad rok póź­niej, 28 lipca 2014 roku.

Wikipedia


bestry

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) rzad. reg-pl|Poz­nań. pstry

Wiktionary


bestseler

pro­dukt (prze­de wszyst­kim książ­ka, ale także np. płyta, ko­miks), który w danym okre­sie od­no­si suk­ces na rynku, jest ma­so­wo wy­ku­py­wa­ny, bar­dzo po­pu­lar­ny; best­sel­ler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­brze sprze­da­ją­ca się książ­ka, utwór mu­zycz­ny (płyta), fil­mo­wy czy inny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛstˈsɛlɛr, AS: bestseler

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebój

Wiktionary


bestselerowy

przy­miot­nik od: best­se­ler (best­sel­ler), np. best­se­le­ro­wa po­wieść; best­sel­le­ro­wy


SJP.pl


bestseller

pro­dukt (prze­de wszyst­kim książ­ka, ale także np. płyta, ko­miks), który w danym okre­sie od­no­si suk­ces na rynku, jest ma­so­wo wy­ku­py­wa­ny, bar­dzo po­pu­lar­ny; best­se­ler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­brze sprze­da­ją­ca się książ­ka, utwór mu­zycz­ny (płyta), fil­mo­wy czy inny;

Wiktionary

Zo­bacz też: Best­sel­ler (album).

Best­sel­ler („best” i „sell”, z ang. „naj­le­piej sprze­da­ją­cy się”) – książ­ka, film, gra kom­pu­te­ro­wa lub sze­rzej – każdy pro­dukt, który uzy­skał naj­wyż­szą sprze­daż w swo­jej kla­sie.

Po­ję­cie best­sel­le­ru i kry­te­rium wzro­stu sprze­da­ży jako miary od­dzia­ły­wa­nia dzie­ła wiąże się ze spo­rzą­dza­niem roz­ma­i­tych ran­kin­gów, jak ra­dio­we listy prze­bo­jów, listy pu­bli­ko­wa­ne w roz­ma­i­tych cza­so­pis­mach bran­żo­wych, głów­nie mu­zycz­nych, listy sprze­da­ży pu­bli­ka­to­rów itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈstsɛlɛr, AS: bestseler

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bestsellerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebój

Wiktionary


bestsellerowiec

pi­sarz czę­sto two­rzą­cy best­sel­le­ry


SJP.pl


bestsellerowy

przy­miot­nik od: best­sel­ler (best­se­ler), np. best­sel­le­ro­wa po­wieść; best­se­le­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hand. naj­le­piej sprze­da­ją­cy się; od­no­szą­cy się do best­sel­le­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor pod­pi­sy­wał swoją pier­wszą best­sel­le­ro­wą po­wieść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestseller mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodliwy, przebojowy, war. bestselerowy

Wiktionary


bestwin

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim


SJP.pl

Be­stwin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Zduny.

Wieś po­ło­żo­na jest 2 km na po­łud­nie od Basz­ko­wa, przy dro­dze do Rudy. W Be­stwi­nie znaj­du­ją się 52 go­spo­dar­stwa, miesz­ka­ją tam 263 osoby. Cha­rak­te­ry­stycz­nym bu­dyn­kiem jest Dom Stra­ża­ka, w któ­rym znaj­du­je się re­mi­za, świet­li­ca wiej­ska, przedsz­ko­le oraz bar. Do so­łect­wa na­le­ży przy­sió­łek Rochy, le­żą­cy mię­dzy Be­stwi­nem a Zdu­na­mi.

Wikipedia


bestwina

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w po­bli­żu Biel­ska-Bia­łej;

Wiktionary

Be­stwi­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na na ob­sza­rze hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski, w obec­nym wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, sie­dzi­ba gminy Be­stwi­na. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 1353,6 ha, a licz­ba lud­no­ści 4999, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 341,2 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈstfʲĩna, AS: bestfʹĩna

Wiktionary


bestwić

1. do­pro­wa­dzać do wście­kło­ści; pod­ju­dzać, szczuć;
2. be­stwić się - znę­cać się nad kimś; pa­stwić się;
3. o zwie­rzę­tach: od­czu­wać po­ciąg płcio­wy; grzać się


SJP.pl


bestwiński

→ Be­stwi­na, → Be­stwin


SJP.pl

Patrz:

Bestwina, → Bestwin

bestyjka

zdrob­nie­nie od: be­stia


SJP.pl


bestyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. be­stia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uto­piec to je be­sty­jo, kero wcią­go pod woda. → Uto­piec to jest be­stia, która wcią­ga pod wodę.

Wiktionary


beszamel

de­li­kat­ny, cie­pły sos z masła, mąki i mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gęsty sos przy­rzą­dza­ny z masła, mąki, jajek i mleka lub śmie­ta­ny;

Wiktionary

Be­sza­mel (sos be­sza­me­lo­wy) – ro­dzaj sosu, przy­rzą­dza­ne­go jako zas­maż­ka z mąki na maśle, roz­pro­wa­dzo­na mle­kiem. Przy­pra­wia­ny solą ku­chen­ną, bia­łym pie­przem, świe­żo star­tą gałką musz­ka­to­ło­wą i ewen­tu­al­nie so­kiem z cy­try­ny. Na­le­ży do pię­ciu sosów ba­zo­wych w ga­stro­no­mii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ste­ward dodał za dużo gałki musz­ka­to­ło­wej do be­sza­me­lu i wszyst­ko zep­suł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈʃãmɛl, AS: bešãmel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. beszamelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sos beszamelowy

Wiktionary


beszamelowo-cebulowy

zro­bio­ny z be­sza­me­lu i ce­bu­li (np. sos be­sza­me­lo­wo-ce­bu­lo­wy)


SJP.pl


beszamelowy

zwią­za­ny z be­sza­me­lem


SJP.pl


beszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


beszong

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. nasyp ko­le­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Czamu pa­sy­my kozy na be­szon­gu? → Dla­cze­go pa­sie­my kozy na na­sy­pie?

Wiktionary


beszperactwi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gał­gań­stwo, nie­wła­ści­we po­stę­po­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beszperactwo n.

Wiktionary


beszperactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gał­gań­stwo, nie­wła­ści­we po­stę­po­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beszperactwi n.

Wiktionary


besztanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|besz­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbesztanie n.

 czas. besztać ndk., zbesztać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łajanie, strofowanie, ruganie

Wiktionary


besztać

cza­sow­nik

 (1.1) ostro stro­fo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­row­nik besz­tał nas za każ­dym razem, gdy spóź­nia­li­śmy się do pracy choć­by pół mi­nu­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛʃtat͡ɕ, AS: beštać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besztanie n., zbesztanie n.

 czas. zbesztać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganić

Wiktionary


beszung

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. nasyp ko­le­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Czamu pa­sy­my kozy na be­szun­gu? → Dla­cze­go pa­sie­my kozy na na­sy­pie?

Wiktionary


bet

koł­der­ka dla nie­mow­ląt; becik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od: becik

 (1.2) pot. po­ściel

 (1.3) druga li­te­ra al­fa­be­tów se­mic­kich: m.in. fe­nic­kie­go, ara­mej­skie­go, arab­skie­go (ب), he­braj­skie­go (ב), sy­ryj­skie­go (ܒ);

Wiktionary

Bet (ב, ب‍, ܒ) – druga li­te­ra al­fa­be­tów se­mic­kich, m.in. al­fa­be­tu fe­nic­kie­go, he­braj­skie­go i sy­ryj­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛt, AS: bet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. becik mrz.

Wiktionary


bet-choron

Bet-Cho­ron (lub Be­to­ron, Bejt-Cho­ron, Bet­ho­ra, Beith Horon) („dom Ho­ro­na”) – sta­ro­żyt­ne mia­sto z cza­sów bi­blij­nych, po­ło­żo­ne przy waż­nej dro­dze z Je­ro­zo­li­my w górę do­li­ny Aja­lon. Mia­sto miało dwie czę­ści, od­da­lo­ne o około 2 km, zwane Bet-Cho­ron Górne (obec­nie Beit ‘Ur al-Fauqa) oraz Bet-Cho­ron Dolne (obec­nie Beit ‘Ur al-Tahta). Stra­te­gicz­ne zna­cze­nie miała prze­łęcz mię­dzy obie­ma czę­ścia­mi.

Wikipedia


bet-sur

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Pa­le­sty­nie, na po­łud­nie od Je­ro­zo­li­my


SJP.pl


bet-szean

mia­sto w Iz­ra­e­lu


SJP.pl


bet-szemesz

mia­sto w Iz­ra­e­lu


SJP.pl


beta

druga li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nazwa dru­giej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, β;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Wita”. Zo­bacz też: Wita (po­wieść Ta­de­u­sza Mi­ciń­skie­go).

Beta (wita, βῆτα, nw.gr. βήτα, pi­sa­na Ββ lub ϐ) – druga li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza­ła licz­bę 2.

Beta po­cho­dzi od li­te­ry al­fa­be­tu fe­nic­kie­go bet. Od bety po­cho­dzą ła­ciń­skie B i cy­ry­lic­kie Б i В.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel oz­na­czył kąt betą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛta, AS: beta

Wiktionary


beta-bloker

lek blo­ku­ją­cy re­cep­to­ry beta w or­ga­niz­mie, co po­wo­du­je osła­bie­nie od­dzia­ły­wa­nia adre­na­li­ny, uspo­ko­je­nie i zwol­nie­nie akcji serca; be­ta­blo­ker


SJP.pl


beta-karoten

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w cho­ro­bach wzro­ku i skóry; be­ta­ka­ro­ten, pro­wi­ta­mi­na A


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. pro­wi­ta­mi­na wi­ta­mi­ny A, barw­nik ro­ślin­ny na­da­ją­cy niek­tó­rym owo­com i wa­rzy­wom po­ma­rań­czo­wy kolor;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛta‿kaˈrɔtɛ̃n, AS: beta‿karotẽn

Wiktionary


beta-metyloguanidynooctowy

kwas beta-me­ty­lo­gu­a­ni­dy­no­oc­to­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w mię­śniach i ścię­gnach; kre­a­ty­na


SJP.pl


beta-test

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) neol. jeden z koń­co­wych eta­pów two­rze­nia pro­duk­tu, na ogół opro­gra­mo­wa­nia, gry kom­pu­te­ro­wej, po­le­ga­ją­cy na udo­stęp­nie­niu jego nie­do­koń­czo­nej wer­sji wy­bra­nej gru­pie użyt­kow­ni­ków celem zna­le­zie­nia błę­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) no, po­wiedz­my, że byłem bar­dzo za­sko­czo­ny tym, jak prze­biegł pier­wszy ofi­cjal­ny beta-test tej gry.

Wiktionary


beta-tester

osoba te­stu­ją­ca ja­kość opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go przed jego wy­da­niem; be­ta­te­ster, beta te­ster


SJP.pl

Beta-te­ster – osoba, która te­stu­je ja­kość opro­gra­mo­wa­nia lub jego zgod­ność z wy­ma­ga­nia­mi wer­sji beta, czyli je­szcze przed ofi­cjal­nym wy­da­niem pro­duk­tu. Po­ma­ga pro­du­cen­tom opro­gra­mo­wa­nia po­przez skła­da­nie ra­por­tów z te­sto­wa­nia oraz ra­por­to­wa­nie błę­dów.

Wikipedia


betaaktywny

emi­tu­ją­cy pro­mie­nie beta; be­ta­pro­mie­niot­wór­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. wyt­wa­rza­ją­cy pro­mie­nio­wa­nie beta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betapromieniotwórczy

Wiktionary


betabion

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu ja­skry i nad­ci­śnie­nia wew­nątrz­gał­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go be­tak­so­lol


SJP.pl


betabloker

lek blo­ku­ją­cy re­cep­to­ry beta w or­ga­niz­mie, co po­wo­du­je osła­bie­nie od­dzia­ły­wa­nia adre­na­li­ny, uspo­ko­je­nie i zwol­nie­nie akcji serca; beta-blo­ker


SJP.pl


betaina

zwią­zek or­ga­nicz­ny, me­ty­lo­wa po­chod­na ami­nok­wa­su, wy­stę­pu­ją­ca w ma­łych ilo­ściach w tkan­kach zwie­rzę­cych, w znacz­nie więk­szych - w ro­ślin­nych, ma­ją­ca za­sto­so­wa­nie w me­dy­cy­nie i me­ta­lur­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy po­chod­ną gli­cy­ny, wy­stę­pu­je m.in. w bu­ra­kach cu­kro­wych, szpi­na­ku czy psze­ni­cy i sta­no­wi pro­dukt ubocz­ny prze­my­słu cu­krow­ni­cze­go;

 (1.2) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy jonem oboj­na­czym, w któ­rym ła­du­nek do­dat­ni nie są­sia­du­je z ła­dun­kiem ujem­nym i zlo­ka­li­zo­wa­ny jest na ato­mie onio­wym nie­po­łą­czo­nym z żad­nym ato­mem wo­do­ru;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ho­dow­li zwie­rząt be­ta­i­na jest sto­so­wa­na jako do­da­tek do paszy.

 (1.2) Niek­tó­re be­ta­i­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w de­ter­gen­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. betainowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betaina glicynowa, trimetyloglicyna, N,N,N-trimetyloglicyna, TMG, trimetyloamoniooctan

Wiktionary


betainowy

→ be­ta­i­na


SJP.pl

Patrz:

betaina

betakaroten

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w cho­ro­bach wzro­ku i skóry; beta-ka­ro­ten, pro­wi­ta­mi­na A


SJP.pl


betania

mia­sto w Ko­lum­bii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Be­ta­nia (Pa­le­sty­na) – bi­blij­na nazwa współ­czes­ne­go mia­sta Al-Aj­za­rij­ja w Pa­le­sty­nie koło Je­ro­zo­li­my
  • Be­ta­nia (Ko­lum­bia) – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Be­ta­nia (Gruz­ja) – wieś w Gruz­ji

Wikipedia


betanina

gli­ko­zyd, na­tu­ral­ny czer­wo­ny barw­nik (E162); czer­wień bu­ra­cza­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. spoż. na­tu­ral­ny barw­nik spo­żyw­czy ko­lo­ru ciem­no­czer­wo­ne­go do fio­le­to­we­go, otrzy­my­wa­ny z bu­ra­ka ćwi­kło­we­go;

Wiktionary

Nie mylić z: be­ta­i­ną.

Be­ta­ni­na, czer­wień bu­ra­cza­na, E162 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy gli­ko­zy­dów. Na­tu­ral­ny barw­nik spo­żyw­czy ko­lo­ru ciem­no­czer­wo­ne­go do fio­le­to­we­go, otrzy­my­wa­ny z bu­ra­ka ćwi­kło­we­go. W za­sto­so­wa­niach spo­żyw­czych jest niesz­kod­li­wa (zo­sta­je cał­ko­wi­cie wy­da­lo­na z or­ga­niz­mu wraz z mo­czem).

Wikipedia


betanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ro­dzi­ny Be­tań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go Zgro­ma­dze­nia Sióstr Ro­dzi­ny Be­tań­skiej;

 (1.2) miesz­kan­ka Be­ta­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betania ż.

:: fm. betańczyk m.

 przym. betański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) CSFB

Wiktionary


betanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ro­dzi­ny Be­tań­skiej


SJP.pl

Be­tan­ki, Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ro­dzi­ny Be­tań­skiej ( Con­gre­ga­tio So­ro­rum Fa­mi­lae Be­ta­nen­sis, CSFB) – rzym­sko­ka­to­lic­kie żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne zat­wier­dzo­ne 25 stycz­nia 1992 roku przez pa­pie­ża Jana Pawła II.

Wikipedia


betapromieniotwórczy

emi­tu­ją­cy pro­mie­nie beta; be­ta­ak­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. wyt­wa­rza­ją­cy pro­mie­nio­wa­nie beta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betaaktywny

Wiktionary


betaterapia

ra­dio­te­ra­pia wy­ko­rzy­stu­ją­ca pro­mie­nio­wa­nie beta


SJP.pl


betatester

osoba te­stu­ją­ca ja­kość opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go przed jego wy­da­niem; beta-te­ster, beta te­ster


SJP.pl


betatron

ro­dzaj ak­ce­le­ra­to­ra cy­klicz­ne­go do przyś­pie­sza­nia elek­tro­nów


SJP.pl

Be­ta­tron – ak­ce­le­ra­tor in­duk­cyj­ny, ro­dzaj ak­ce­le­ra­to­ra cy­klicz­ne­go, słu­żą­cy do przy­spie­sza­nia elek­tro­nów.

Wikipedia


betatronowy

zwią­za­ny z be­ta­tro­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z be­ta­tro­nem, do­ty­czą­cy be­ta­tro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betatron mrz.

Wiktionary


betański

→ Be­ta­nia


SJP.pl

Patrz:

Betania

betel

1. krzew pnący kra­jów tro­pi­kal­nych; pieprz żuwny;
2. pod­nie­ca­ją­cy śro­dek do żucia wyt­wa­rza­ny m.in. z liści tej ro­śli­ny, po­pu­lar­ny na Wscho­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Piper betle|L.|ref=tak. (pieprz żuwny) upra­wia­na dla liści o ostrym smaku;

 (1.2) po­pu­lar­na na Da­le­kim Wscho­dzie używ­ka do żucia z liści be­te­li (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Betel – mia­sto bi­blij­ne w sta­ro­żyt­nej Pa­le­sty­nie
  • betel – ro­dzaj używ­ki po­pu­lar­nej w kra­jach Azji Po­łud­nio­wej i Po­łud­nio­wo-Wschod­niej
  • betel – pieprz be­te­lo­wy, ro­śli­na, któ­rej li­ście wy­ko­rzy­sty­wa­ne są jako zew­nętrz­ny skład­nik be­te­lu (używ­ki)
  • betel – palma be­te­lo­wa, areka, ro­śli­na, któ­rej na­sio­na wy­ko­rzy­sty­wa­ne są jako wew­nętrz­ny skład­nik be­te­lu (używ­ki)
  • Betel – oś­ro­dek ko­or­dy­nu­ją­cy dzia­łal­ność Świad­ków Je­ho­wy w danym kraju
  • Betel – nie­za­leż­ny me­ga­ko­ściół cha­ryz­ma­tycz­ny po­ło­żo­ny w Red­ding (Ka­li­for­nia)
  • Bet­hel – miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Be­tu­el

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Teraz szli w jak naj­lep­szej zgo­dzie ze swymi od­wiecz­ny­mi wro­ga­mi, dzie­li­li się z nimi be­te­lem, po­wszech­nie tu uz­na­wa­nym za sym­bol po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɛl, AS: betel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. betelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprz żuwny, pieprz betelowy

Wiktionary


betelgeza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) astr. czer­wo­ny na­dol­brzym w Orio­nie;

Wiktionary

Be­tel­ge­za ("Be­tel­ge­u­se", "Alfa Orio­nis") – czer­wo­ny na­dol­brzym w gwia­zdo­zbio­rze Orio­na, dzie­wią­ta pod wzglę­dem jas­no­ści gwia­zda na noc­nym nie­bie (+0,45m). Jest od­le­gła od Słoń­ca o około 640 lat świetl­nych, jed­nak od­le­głość jest wyz­na­czo­na z dużą nie­pew­no­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z całą pew­no­ścią ozdo­bą zi­mo­we­go nieba jest Orion z po­wo­du swej wiel­ko­ści i pię­knych jas­nych gwiazd: wspom­nia­ne­go już Pasa Orio­na oraz czer­wo­na­wej Be­tel­ge­zy i bar­dzo jas­ne­go Ri­ge­la.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Betelgeuse, α Orionis

Wiktionary


betelowy

zwią­za­ny z be­te­lem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z be­te­lem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betel mrz.

Wiktionary


betesda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. hist. nazwa an­tycz­nej sa­dzaw­ki zlo­ka­li­zo­wa­nej w pół­noc­nej czę­ści sta­rej Je­ro­zo­li­my;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Je­ro­zo­li­mie zaś znaj­du­je się Sa­dzaw­ka Owcza, naz­wa­na po he­braj­sku Be­tes­da, za­o­pa­trzo­na w pięć kruż­gan­ków sic..

 (1.1) Te wi­do­ków­ki ku­pi­li­śmy po zwie­dze­niu Be­tes­dy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sadzawka Owcza

Wiktionary


betfage

Bet­fa­ge (aram. "Bēt Pāgē" – „dom zie­lo­nych fig”); sta­ro­żyt­na miej­sco­wość bi­blij­na, po­ło­żo­na na wschod­nim zbo­czu Góry Oliw­nej, nie­da­le­ko Be­ta­nii; sank­tu­a­rium fran­cisz­ka­nów Ku­sto­dii Ziemi Świę­tej, upa­mięt­nia­ją­ce po­czą­tek trium­fal­ne­go wja­zdu Je­zu­sa na osioł­ku do Je­ro­zo­li­my.

Wikipedia


bethesda

Bet­hes­da – miej­sco­wość spi­so­wa (ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny) w hrab­stwie Mont­go­me­ry w ame­ry­kań­skim sta­nie Ma­ry­land. Na­le­ży do ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go Wa­szyng­to­nu. "CNNMoney" w 2012 roku uho­no­ro­wa­ło je ty­tu­łem „naj­le­piej za­ra­bia­ją­ce­go mia­sta” w Ame­ry­ce.

W miej­sco­wo­ści swoje ogól­noś­wia­to­we sie­dzi­by mają, mię­dzy in­ny­mi, ame­ry­kań­ski kon­cern zbro­je­nio­wy Lock­he­ed Mar­tin oraz mię­dzy­na­ro­do­wa sieć ho­te­li Mar­riott In­ter­na­tio­nal.

Wikipedia


betis

Real Betis Balompié, hisz­pań­ski klub spor­to­wy ze sto­li­cy An­da­luz­ji, za­ło­żo­ny w 1907 roku


SJP.pl


betka

1. po­tocz­nie: coś mało waż­ne­go; drob­nost­ka, dro­biazg, bła­host­ka;
2. po­tocz­nie: coś łat­we­go; łat­wiz­na, pryszcz, pest­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gwara. lichy, drob­ny niesz­la­chet­ny grzyb ja­dal­ny

 (1.2) pot. przen. coś mało istot­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jak czło­wiek wie­rzy w sie­bie to cała resz­ta to betka / Nie ma ta­kiej rury na świe­cie, któ­rej nie można odet­kać.

Wiktionary


betleemski

przy­miot­nik

 (1.1) daw. bet­le­jem­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślę, że Je­zu­si­ko­wi i Matce w sta­jen­ce Bet­le­em­skiej nie mogło być le­piej.

Wiktionary


betlej

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ta­de­usz Bet­lej (ur. 1971) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk hu­ma­ni­stycz­nych, od 2020 dy­rek­tor Zamek Kró­lew­skie­go na Wa­we­lu – Pań­stwo­wych Zbio­rów Sztu­ki
  • Beata Bet­lej (ur. 1968) – pol­ska i hisz­pań­ska lek­ko­at­le­ta spe­cja­li­zu­ją­cy się w cho­dzie spor­to­wym
  • Sta­ni­sław Lud­wik Bet­lej ps. Lam­part (1910–1945) – pol­ski żoł­nierz, ka­pi­tan pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


betlejem

mia­sto w Pa­le­sty­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Pa­le­sty­ny;

Wiktionary

Bet­le­jem ( ‏בֵּית לֶחֶם‎, "Bêṯ Leḥem", do­słow­nie „dom chle­ba”; no­wo­he­braj­skie "Bet Le­chem"; ‏بيت لحم‎, "", „dom mięsa”) – mia­sto w mu­ha­fa­zie Bet­le­jem w Pa­le­sty­nie. Ważny oś­ro­dek pa­le­styń­skiej wła­dzy ad­mi­ni­stra­cyj­nej i cen­trum pa­le­styń­skiej kul­tu­ry. Miej­sce na­ro­dzin Je­zu­sa Chry­stu­sa oraz Króla Da­wi­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Bet­le­je­mu pełni ra­do­ści, / Śpiesz­my po­wi­tać Je­zu­sa ma­łe­go (…)

 (1.1) Rze­mieśl­ni­cy z Bet­le­jem wy­ra­bia­ją pa­miąt­ki z masy per­ło­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈtlɛjɛ̃m, AS: betlei ̯ẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemczyk mos., betlejemka ż., betlejemita mos., betlejemitka ż., betlejka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary


betlejemczyk

miesz­ka­niec Bet­le­jem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bet­le­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ahmed spot­kał star­sze­go bet­le­jem­czy­ka przed me­cze­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemita m., Betlejem n., betlejka ż.

:: fż. betlejemitka ż., betlejemka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemita

Wiktionary


betlejemita

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bet­le­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sy­łam cię do Jes­se­go Bet­le­je­mi­ty, gdyż mię­dzy jego sy­na­mi upa­trzy­łem sobie króla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemczyk m., Betlejem n., betlejka ż.

:: fż. betlejemitka ż., betlejemka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemczyk

Wiktionary


betlejemitka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bet­le­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żanna spot­ka­ła zgar­bio­ną bet­le­je­mit­kę w dro­dze na suk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemka ż., Betlejem n., betlejka ż.

:: fm. betlejemczyk m., betlejemita m.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemka

Wiktionary


betlejemka

miesz­kan­ka Bet­le­jem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bet­le­jem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Bet­le­jem­ka” – oś­ro­dek szko­le­nia PZA w Do­li­nie Gą­sie­ni­co­wej w Ta­trach
  • Bet­le­jem­ka – po­la­na w Ora­wi­cach na Sło­wa­cji
  • Bet­le­jem­ka – al­ter­na­tyw­na nazwa ja­se­łek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drogę zasz­ła im po­tęż­na bet­le­jem­ka z ko­szem fig na gło­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemitka ż., Betlejem n., betlejka ż.

:: fm. betlejemczyk m., betlejemita m.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemitka

Wiktionary


betlejemski

przy­miot­nik od: Bet­le­jem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bet­le­jem, zwią­za­ny z Bet­le­jem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Bo­że­go Na­ro­dze­nia, zwią­za­ny z Bożym Na­ro­dze­niem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bet­le­jem lub bet­le­je­mi­tów, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Bet­le­jem lub bet­le­je­mi­tom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bet­le­jem­ską pa­ster­kę trans­mi­to­wa­ła też pol­ska te­le­wiz­ja.

 (1.2) …spe­cja­li­stycz­na firma zdej­mu­je ze słu­pów świą­tecz­ne ozdo­by w kształ­cie gwia­zdy bet­le­jem­skiej.

 (1.2) O, gwia­zdo bet­le­jem­ska, zaś­wieć na mym nie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtlɛˈjɛ̃msʲci, AS: betlei ̯ẽmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betlejem n., betlejemita mos., betlejemitka ż., betlejemczyk mos., betlejemka ż., betlejka ż.

Wiktionary


betlejewski

naz­wi­sko


SJP.pl


betlejka

re­gio­nal­nie: szop­ka bo­żo­na­ro­dze­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. model sta­jen­ki bet­le­jem­skiej, zwy­kle ze żłob­kiem i fi­gur­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bet­lej­ka Mi­cha­ła jest jedną z naj­więk­szych w kraju.

 (1.1) Bu­do­wę XVII-wiecz­nej po­dziem­nej ka­pli­cy zwa­nej Bet­lej­ką przy­pi­su­je się Je­rze­mu Os­so­liń­skie­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betlejem n., betlejemita mos., betlejemczyk mos., betlejemitka ż., betlejemka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopka, stajenka, żłóbek; ; gw. Górny Śląsk betlyjka

Wiktionary


betlejym

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szop­ka, ja­seł­ka

Wiktionary


betlować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­łu­dzać, cho­dzić po proś­bie

Wiktionary


betlyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. sta­jen­ka, szop­ka

Wiktionary


beton

twar­dy ma­te­riał bu­dow­la­ny z ce­men­tu, kru­szy­wa i wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ma­te­riał bu­dow­la­ny, pow­sta­ły ze zmie­sza­nia pia­sku, żwiru lub in­ne­go kru­szy­wa z rozt­wo­rem ma­te­ria­łów wią­żą­cych;

 (1.2) przen. iron. grupa kon­ser­wa­ty­stów lub nie­u­su­wal­nych no­ta­blów

 (1.3) środ. prze­stęp­cze chleb

 (1.4) drink za­wie­ra­ją­cy jako głów­ne skład­ni­ki be­che­row­kę i tonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. iron. kon­ser­wa­ty­sta lub nie­u­su­wal­ny no­tabl

 (2.2) przen. iron. czło­wiek słabo przys­wa­ja­ją­cy nowe wia­do­mo­ści

Wiktionary

Beton – nie­jed­no­rod­ny i wie­lo­fa­zo­wy kom­po­zyt, pow­sta­ły głów­nie z ce­men­tu, kru­szy­wa i wody, które po wy­mie­sza­niu stają się cia­łem lep­ko­pla­stycz­no-sta­łym. Mie­szan­ka ta dzię­ki hy­dra­ta­cji ce­men­tu prze­cho­dzi w ciało stałe, które w cza­sie doj­rze­wa­nia wciąż zmie­nia swoje wła­ści­wo­ści. Jest jed­nym z naj­bar­dziej po­wszech­nych ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych we współ­czes­nym bu­dow­nict­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pro­jek­to­wa­no mur opo­ro­wy z be­to­nu.

 (1.2) Ależ z niego beton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɔ̃n, AS: betõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., betonik mrz., betoniak mrz., betonit mrz., betonka, ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz mos., betoniara ż., betonowanie n., obetonowanie n., obetonowywanie n., wbetonowanie n., wybetonowanie n., zabetonowanie n.

 czas. betonować ndk., obetonować dk., obetonowywać ndk., wbetonować dk., wybetonować dk., zabetonować dk.

 przym. betonowy, betoniarski

 przysł. betonowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konserwa, konserwatyści, reakcjoniści, siły wsteczne, twardogłowi, wstecznicy

 (2.1) konserwatysta, reakcjonista, twardogłowy, wstecznik

Wiktionary


betoniak

po­tocz­nie: dom zbu­do­wa­ny z płyt be­to­no­wych i go­to­wych ele­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dom zbu­do­wa­ny z go­to­wych ele­men­tów be­to­no­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betoniara

zgru­bie­nie od: be­to­niar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: be­to­niar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betoniareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: be­to­niar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betoniarka ż.

Wiktionary


betoniarka

1. ma­szy­na wy­ra­bia­ją­ca beton przez mie­sza­nie ce­men­tu, żwiru, wody i pia­sku;
2. cię­ża­rów­ka do prze­wo­że­nia go­to­we­go be­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ma­szy­na do wy­ro­bu be­to­nu

 (1.2) mot. bud. sa­mo­chód cię­ża­ro­wy przy­sto­so­wa­ny do tran­spor­tu mie­szan­ki be­to­no­wej

Wiktionary

Be­to­niar­ka – urzą­dze­nie bu­dow­la­ne słu­żą­ce do mie­sza­nia ce­men­tu, wody oraz pia­sku i żwiru (jako kru­szy­wa) w celu ut­wo­rze­nia jed­no­rod­nej masy (mie­szan­ki be­to­no­wej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do za­spo­ko­je­nia po­trzeb nie­wiel­kiej bu­do­wy wy­star­czy jedna be­to­niar­ka.

 (1.2) Przy be­to­no­wa­niu mostu be­to­niar­ki jeź­dzi­ły jedna za drugą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈɲarka, AS: betõńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarz m., betonowanie n.

:: zdrobn. betoniareczka ż.

 czas. betonować ndk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) betonowóz, pot. gruszka

Wiktionary


betoniarnia

wyt­wór­nia wy­ro­bów be­to­no­wych, sto­so­wa­nych jako pre­fa­bry­ka­ty bu­dow­la­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. techn. wyt­wór­nia wy­ro­bów be­to­no­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈɲarʲɲa, AS: betõńarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton m., betoniak m., betonit m., betonownia ż., betoniarka ż., betoniarz m., betonowanie n.

 przym. betonowy, betoniarski

 czas. betonować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betonownia

Wiktionary


betoniarski

przy­miot­nik od: be­to­niarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem be­to­nia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., betoniarz mos., betoniarka ż., betoniarnia ż., beton mrz., betoniak m., betonit m., betonownia ż., betonowanie n.

 czas. betonować ndk., zabetonować dk., wybetonować dk., obetonować dk., podbetonować dk.

 przym. betonowy

Wiktionary


betoniarz

osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem lub wy­le­wa­niem be­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik wy­ra­bia­ją­cy beton i przed­mio­ty z be­to­nu lub za­trud­nio­ny przy be­to­no­wa­niu cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betonowanie n.

 czas. betonować ndk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary


betonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od beton

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton m.

Wiktionary


betonit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyta lub blo­czek be­to­no­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­be­to­no­wa­na część lot­ni­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betonomieszarka

urzą­dze­nie do mie­sza­nia be­to­nu


SJP.pl


betonoskop

przy­rząd okre­śla­ją­cy ja­kość be­to­nu przez po­miar pręd­ko­ści roz­cho­dze­nia się fali ul­tradź­wię­ko­wej


SJP.pl

Be­to­no­skop – ro­dzaj urzą­dze­nia, które służy do okre­śla­nia wła­ści­wo­ści be­to­nu przez po­miar pręd­ko­ści roz­cho­dze­nia się w nim fali ul­tradź­wię­ko­wej. Pod­czas badań wy­ko­rzy­stu­je się ul­tradź­wię­ki o czę­stot­li­wo­ściach np. 24 kHz, 37 kHz, 54 kHz (jako ty­po­wych), oraz 82 kHz i 150 kHz.

Wikipedia


betonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­le­wa­nie lub po­kry­wa­nie cze­goś be­to­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy be­to­no­wa­niu mostu be­to­niar­ki jeź­dzi­ły jedna za drugą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz m.

 czas. betonować ndk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary


betonować

1. za­le­wać be­to­nem lub bu­do­wać z be­to­nu;
2. w prze­no­śni: utr­wa­lać coś, czy­niąc twar­dym, moc­nym, niewz­ru­szo­nym, np. be­to­no­wać po­glą­dy, sta­no­wi­sko


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­kry­wać coś be­to­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­pierw wy­ko­pu­ją fun­da­men­ty, potem je be­to­nu­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: betõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betoniarka ż., betoniarz m., betoniarnia ż., betonownia ż., betonowanie n.

 czas. zabetonowywać ndk., zabetonować dk., obetonować ndk., wybetonować dk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary


betonownia

1. wyt­wór­nia wy­ro­bów be­to­no­wych i żel­be­to­no­wych sto­so­wa­nych jako pre­fa­bry­ka­ty bu­dow­la­ne;
2. ze­spół urzą­dzeń do pro­duk­cji masy be­to­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. techn. wyt­wór­nia masy be­to­no­wej

Wiktionary

Be­to­now­nia – ze­spół urzą­dzeń przez­na­czo­ny do pro­duk­cji masy be­to­no­wej od etapu po­bra­nia kru­szy­wa, aż do wy­da­nia masy be­to­no­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. betoniarnia ż., beton mrz., betoniak mrz., betoniarka ż., betoniarz mos., betonit mrz., betonowanie n., betonowóz mrz.

 czas. betonować ndk.

 przym. betoniarski, betonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betoniarnia

Wiktionary


betonowo-kamienny

zro­bio­ny z be­to­nu i ka­mie­nia (np. bu­dow­la be­to­no­wo-ka­mien­na)


SJP.pl


betonowy

przy­miot­nik od: beton


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z be­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogi o na­wierzch­ni be­to­no­wej na­le­żą w Pol­sce do rzad­ko­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: betõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz m., betonowanie n.

 czas. betonować ndk.

 przym. betoniarski

Wiktionary


betonowóz

cię­ża­ro­wy sa­mo­chód przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia be­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. bud. po­jazd przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu masy be­to­no­wej;

Wiktionary

Be­to­no­wóz lub be­to­niar­ka-sa­mo­chód, po­tocz­nie grusz­ka do be­to­nu – sa­mo­chód cię­ża­ro­wy przez­na­czo­ny do prze­wo­zu mie­szan­ki be­to­no­wej. Mie­szar­ka bęb­no­wa za­po­bie­ga roz­war­stwie­niu znaj­du­ją­cej się w bęb­nie mie­szan­ki be­to­no­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prace muszą być pro­wa­dzo­ne cią­gle, mamy dwie pompy do be­to­nu, dwie ko­lej­ne są w re­zer­wie, dwa­na­ście be­to­no­wo­zów do­wo­zi nam beton bez przer­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mrz., betoniak mrz., betoniarka ż., betoniarz mos., betonit mrz., betonowanie n., betonownia ż.

 czas. betonować ndk.

 przym. betoniarski, betonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betoniarka, betoniarka-samochód, gruszka, gruszka do betonu

Wiktionary


betonoza

po­gard­li­wie: nad­mier­ne sto­so­wa­nie be­to­nu, zwy­kle po­wią­za­ne z usu­wa­niem zie­le­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. nad­mier­ne wy­ko­rzy­sta­nie be­to­nu w ar­chi­tek­tu­rze prze­strze­ni pu­blicz­nych, czę­sto w po­łą­cze­niu z lik­wi­da­cją te­re­nów zie­lo­nych;

Wiktionary

Be­to­no­za – okre­śle­nie sto­so­wa­ne wobec prze­strze­ni pu­blicz­nych, w któ­rych za­sto­so­wa­no beton i/lub wy­ro­by be­to­no­we w ilo­ściach nad­mia­ro­wych, co czę­sto wiąże się z lik­wi­da­cją miej­skiej zie­le­ni i tym samym jej zalet dla mia­sta (np. za­cie­nie­nie, ob­ni­że­nie tem­pe­ra­tu­ry).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po la­tach be­to­no­zy sa­mo­rzą­dy za­czę­ły na nowo ob­sa­dzać ro­śli­na­mi miej­skie ulice i place, od­da­wać do użyt­ku nowe skwe­ry, parki kie­szon­ko­we.

Wiktionary


betonówka

przed­miot, ma­szy­na lub droga zwią­za­na z be­to­nem


SJP.pl


betsabee

po­stać bi­blij­na


SJP.pl


betsaida

Bet­sa­i­da ( ‏בֵּית צַידָאּ‎, "beth-tsa­i­da"; gr. Βηθσαϊδά, pol. "Dom ry­ba­ka", "Dom po­lo­wa­nia" lub "Dom po­lo­wa­nia/dzi­czyz­ny"), Li­wias, Ju­lias (być może Bet-Ramta(?)) – bi­blij­ne mia­sto, obok Je­ro­zo­li­my i Ka­far­na­um naj­czę­ściej wy­mie­nia­na miej­sco­wość w Ewan­ge­liach.

Wikipedia


bettino

obce imię mę­skie


SJP.pl


betty

[czy­taj: beti] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Betty – an­giel­skie imię. Jest to zdrob­nie­nie od imie­nia Eli­za­beth (Elż­bie­ta).

Wikipedia


betula

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nej bia­łej lub sza­rej korze, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i zim­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej; brzo­za


SJP.pl


betulina

biały barw­nik za­war­ty w ko­mór­kach kory brzo­zo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy trój­ter­pe­nów, me­ta­bo­lit ro­ślin­ny wy­stę­pu­ją­cy m.in. w brzo­zie;

Wiktionary

Be­tu­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy trój­ter­pe­nów, pię­cio­cy­klicz­ny diol (dwu­hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na lu­pe­nu) wy­stę­pu­ją­cy w znacz­nych ilo­ściach (do 30% w su­chej masie) w korze brzo­zy (łac. "Be­tu­la"), od któ­rej wziął swą nazwę.

Be­tu­li­nie przy­pi­su­je się cha­rak­te­ry­stycz­ny biały kolor kory brzo­zy.

Wikipedia


betulinowy

kwas be­tu­li­no­wy - kwas or­ga­nicz­ny o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym


SJP.pl


bety

wy­mię­ta po­ściel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. po­ściel

 (1.2) pot. rze­czy oso­bi­ste

 (1.3) reg. bu­kow­ski pow. sa­noc­ki: pi­ża­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tam się suszą bety na­sze­go dzie­ciąt­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɨ, AS: bety

Wiktionary


betycki

→ Be­ty­ka (kra­i­na w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Be­ty­ką, do­ty­czą­cy Be­ty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betyka ż.

Wiktionary


betyka

dawna kra­i­na w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii


SJP.pl


betyl

ka­mien­ny słup w świą­ty­niach lub na ot­war­tej prze­strze­ni, czczo­ny przez ludy se­mic­kie jako sie­dzi­ba bó­stwa


SJP.pl

Be­ty­le – duże, pio­no­wo usta­wio­ne ka­mie­nie, za poś­red­nict­wem któ­rych od­da­wa­no cześć bó­stwom w kul­tu­rze m.in. Su­me­rów, Ba­bi­loń­czy­ków, Na­ba­tej­czy­ków i Fe­ni­cjan. Wyraz "betyl" ma po­cho­dze­nie se­mic­kie i oz­na­cza "dom boga".

Wikipedia


beveridge

Be­ve­rid­ge – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Wik­to­ria.

Wikipedia


bewatron

cy­klicz­ny ak­ce­le­ra­tor czą­stek na­ła­do­wa­nych; kos­mo­tron; syn­chro­tron pro­to­no­wy


SJP.pl


beyoncé

[czy­taj: bijonSI, bejonSE] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Beyoncé (wym. []) Gi­sel­le Know­les-Car­ter (ur. 4 wrze­śnia 1981 w Ho­u­ston) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka mu­zy­ki pop i R&B, ak­tor­ka, au­tor­ka pio­se­nek, pro­du­cent­ka mu­zycz­na, tan­cer­ka, re­ży­ser­ka i bu­si­ness­wo­man.

Jako dziec­ko uczest­ni­czy­ła w kon­kur­sach wo­kal­no-ta­necz­nych.

Wikipedia


bez

krzew ho­do­wa­ny jako ro­śli­na ozdob­na; lilak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na krze­wia­sta z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sam­bu­cus|ref=tak.;

 (1.2) bot. pot. lilak, ozdob­na ro­śli­na krze­wia­sta z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sy­rin­ga|ref=tak., w szcze­gól­no­ści jej kwia­ty;

 (1.3) środ. uczn. ktoś, kto przyj­mu­je ste­ry­dy ana­bo­licz­ne

przy­i­mek

 (2.1) …słu­żą­cy do two­rze­nia kon­struk­cji, w któ­rych czyn­ność zo­sta­ła wy­ko­na­na po­mi­mo braku cze­goś, co opi­su­je wy­ra­że­nie za przy­im­kiem

 (2.2) …wcho­dzą­cy do wielu związ­ków fra­ze­o­lo­gicz­nych

 (2.3) gw-pl|Poz­nań, księ­stwo ło­wic­kie, Górny Śląsk. przez (o przy­czy­nie)

 (2.4) gw-pl|Bia­ły­stok, Bu­ko­wi­na, Górny Śląsk, księ­stwo ło­wic­kie. przez (o prze­strze­ni)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lm. od: beza

Wiktionary

Bez, dziki bez, bzo­wi­na ("Sam­bu­cus" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny piż­macz­ko­wa­tych. Daw­niej włą­cza­ny był do prze­wiert­nio­wa­tych ("Ca­pri­fo­lia­ce­ae") lub bzo­wa­tych. Obej­mu­je ponad 20 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie na pół­ku­li pół­noc­nej w kli­ma­cie od umiar­ko­wa­ne­go do podz­wrot­ni­ko­we­go, w stre­fie rów­ni­ko­wej ro­śli­ny te rosną w gó­rach, na pół­ku­li po­łud­nio­wej w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej oraz wschod­niej Au­stra­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz­ni­cze wła­ści­wo­ści owo­ców czar­ne­go bzu do­ce­nia coraz wię­cej osób.

 (1.2) Kiedy znów zak­wit­ną białe bzy…

 (1.3) Zo­bacz, cho­dzi na siłkę od pół roku, a przy­pa­ko­wa­ny – ten koleś to bez.

 (2.1) Nie wolno pro­wa­dzić sa­mo­cho­du bez prawa jazdy.

 (2.3) An­dzia, jo zaś się bez cie­bie spóź­nia na szych­ta.

 (2.4) Żulik bez plac po­gnał za psiu­kiem.

 (3.1) Ku­pi­łem sześć bez i osiem pti­fu­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛs, AS: bes

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. bzowate nmos. lm., bzówka ż.

 przym. bzowy, bzowaty

 (1.3) (2.1)

 przyim. beze, przedr. bez-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. biez

 (1.3) sterydziarz

 (2.1) pozbawiony, odrębny, osobny, oddzielny

Wiktionary


bez-

prze­dro­stek

 (1.1) …słu­żą­cy do two­rze­nia zło­żeń oz­na­cza­ją­cych brak cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) bez­na­dziej­ny, bez­myśl­ny, bez­tro­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛz, AS: bez

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) a-, nie-

Wiktionary


beza

ciast­ko z ubi­tej piany z bia­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. kulin. cia­sto lub ciast­ko z biał­ka ubi­te­go z cu­krem;

Wiktionary

Beza – słod­ki wyrób cu­kier­ni­czy wy­ko­na­ny z masy z bia­łek jaj ku­rzych i cukru pudru (lub cukru krysz­ta­ło­we­go) upie­czo­nej w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze. Uży­wa­ne na ciast­ka oraz torty, wów­czas prze­kła­da­ne bądź ozda­bia­ne róż­ne­go ro­dza­ju kre­ma­mi. Bezy, jako ciast­ka, czę­sto po­da­wa­ne są bez do­dat­ków, wy­stę­pu­ją wów­czas naj­czę­ściej w po­sta­ci ma­łych, nie­re­gu­lar­nych stoż­ków. W za­leż­no­ści od tem­pe­ra­tu­ry pie­cze­nia, ilo­ści cukru oraz stop­nia ostu­dze­nia, bezy w środ­ku są kru­che (wy­so­ka temp.) bądź lekko cią­gli­we (niska).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę dwie bezy i her­ba­tę z cy­tryn­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛza, AS: beza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezowy

Wiktionary


bezabonamentowy

po­zba­wio­ny abo­na­men­tu


SJP.pl


bezacetonowy

taki, który nie ma ace­to­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. nie­za­wie­ra­ją­cy ace­to­nu

Wiktionary


bezadresowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest be­za­dre­so­we; cecha tych, któ­rzy są be­za­dre­so­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezadresowy

 przysł. bezadresowo

Wiktionary


bezadresowy

taki, który nie ma adre­su


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­ma­ją­cy od­bior­cy, adre­sa­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezadresowość ż.

Wiktionary


bezakcentowy

taki, który nie ma ak­cen­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fonet. po­zba­wio­ny ak­cen­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. akcent mrz., akcentacja ż., akcentowanie n., akcentuacja ż.

 czas. akcentować ndk.

 przym. akcentowany, akcentowy, akcentuacyjny

 przysł. akcentuacyjnie

Wiktionary


bezakcyzowy

zwol­nio­ny z ak­cy­zy, nie­ma­ją­cy ak­cy­zy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, za który ak­cy­za nie zo­sta­ła za­pła­co­na, choć być po­win­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzakt͡sɨˈzɔvɨ, AS: bezakcyzovy

Wiktionary


bezalkoholowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest be­zal­ko­ho­lo­we; cecha tych, któ­rzy są be­zal­ko­ho­lo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezalkoholowy

 przysł. bezalkoholowo

Wiktionary


bezalkoholowy

nie­za­wie­ra­ją­cy al­ko­ho­lu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nie­za­wie­ra­ją­cy, po­zba­wio­ny al­ko­ho­lu

 (1.2) taki, w któ­rym nie sprze­da­je się al­ko­ho­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę dwa piwa be­zal­ko­ho­lo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ, AS: bezalkoχolovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bezalkoholowo

 rzecz. bezalkoholowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bez dopingu

Wiktionary


bezalternatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­tu­a­cja, w któ­rej nie ma moż­li­wo­ści żad­ne­go wy­bo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­mio­tem iro­nicz­nych de­ma­ska­cji bywa pozór uda­ją­cy isto­tę rze­czy, pozór praw­dy chcą­cy ucho­dzić za praw­dę samą, za­du­fa­nie w prze­bie­głość i siłę czy przy­wią­za­nie do pojęć fał­szy­wych, sło­wem – po­gląd o be­zal­ter­na­tyw­no­ści tego, co zwy­kli­śmy uwa­żać za rze­czy­wi­ste.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezalternatywny

Wiktionary


bezalternatywny

przy­miot­nik

 (1.1) je­dy­ny moż­li­wy, po­zba­wio­ny al­ter­na­ty­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezalternatywność ż.

Wiktionary


bezan

ro­dzaj żagla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ża­giel na be­zan­masz­cie

Wiktionary

Bezan – tylny ża­giel na jed­nost­ce ża­glo­wej, co najm­niej dwu­masz­to­wej, pod wa­run­kiem, że jest to oża­glo­wa­nie sko­śne (suche), np. na jolu, keczu, bar­ken­ty­nie, czy barku. Na bry­gan­ty­nie tylny maszt to zwy­kle grot­maszt, po­dob­nie na brygu.

Wikipedia


bezanmaszt

po­ło­żo­ny naj­bli­żej rufy maszt ża­glow­ca, ze sko­śnym ża­glem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. tylny maszt co najm­niej dwu­masz­tow­ca o oża­glo­wa­niu sko­śnym

 (1.2) żegl. tylny maszt stat­ku co najm­niej dwu­masz­to­we­go, nie­bę­dą­cy grot­masz­tem

Wiktionary


bezansztaksel

trój­kąt­ny ża­giel; apsel


SJP.pl


bezapelacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób osta­tecz­ny, ka­te­go­rycz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziel­ni­co­wy przer­wał dy­sku­sję be­za­pe­la­cyj­nie, każąć się wszyst­kim ro­zejść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezapelacyjność ż.

 przym. bezapelacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieodwołalnie

Wiktionary


bezapelacyjność

→ be­za­pe­la­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest be­za­pe­la­cyj­ne

Wiktionary

Patrz:

bezapelacyjny

Powiązane:

 przym. bezapelacyjny

 przysł. bezapelacyjnie

Wiktionary


bezapelacyjny

nie­do­pu­szcza­ją­cy sprze­ci­wu; nie­od­wo­łal­ny; osta­tecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. nie­bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści, nie­moż­li­wy do pod­wa­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Be­za­pe­la­cyj­ne wy­ni­ki gło­so­wa­nia świad­czą o tym, że ich pro­pa­gan­da oka­za­ła się sku­tecz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezapelacyjność ż., apelacja ż.

 czas. apelować

 przym. apelacyjny

 przysł. bezapelacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niekwestionowany, niewątpliwy, niezaprzeczalny

Wiktionary


bezargumentowy

nie­za­wie­ra­ją­cy ar­gu­men­tów


SJP.pl


bezatomowy

1. stre­fa be­za­to­mo­wa - ob­szar wolny od broni ją­dro­wej;
2. w ma­te­ma­ty­ce: miara be­za­to­mo­wa - ro­dzaj miary, przy któ­rej do­wol­ny zbiór miary do­dat­niej można po­dzie­lić na dwa zbio­ry rów­nież miary do­dat­niej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nie­po­sia­da­ją­cy broni ją­dro­wej

 (1.2) nie­po­sia­da­ją­cy elek­trow­ni ją­dro­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jak się wy­da­je, po­wo­dem tego są róż­ni­ce na­tu­ry ide­o­wej — Au­stria stoi na po­zy­cji pań­stwa be­za­to­mo­we­go w naj­szer­szym tego słowa zna­cze­niu, pod­czas kiedy Cze­chy ak­cep­tu­ją ener­gię ją­dro­wą jako jedno ze źró­deł ener­ge­tycz­nych.

Wiktionary


bezatutowy

w kar­tach: bez uprzy­wi­le­jo­wa­ne­go ko­lo­ru


SJP.pl


bezawaryjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­zba­wio­ny awa­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezawaryjność ż.

 przym. bezawaryjny

Wiktionary


bezawaryjność

→ be­za­wa­ryj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co be­za­wa­ryj­ne

Wiktionary

Patrz:

bezawaryjny

Powiązane:

 przym. bezawaryjny

 przysł. bezawaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieawaryjność, niezawodność

Wiktionary


bezawaryjny

od­by­wa­ją­cy się, prze­bie­ga­ją­cy bez awa­rii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. dzia­ła­ją­cy bez pro­ble­mów, awa­rii, uste­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezawaryjność ż.

 przysł. bezawaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieawaryjny, niezawodny

Wiktionary


bezazbestowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie za­wie­ra azbe­stu

Wiktionary


bezbakteryjny

po­zba­wio­ny bak­te­rii, wolny od bak­te­rii; ja­ło­wy


SJP.pl


bezbalastowy

taki, który nie ma ba­la­stu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żegl. nie­ma­ją­cy ba­la­stu

Wiktionary


bezbarwnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób be­zbarw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbarwność ż.

 przym. bezbarwny

Wiktionary


bezbarwniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: be­zbarw­nie


SJP.pl


bezbarwniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: be­zbarw­ny; bar­dziej be­zbarw­ny


SJP.pl


bezbarwność

→ be­zbarw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co be­zbarw­ne

Wiktionary

Patrz:

bezbarwny

Przykłady

 (1.1) Psy­cha­ste­nia zo­sta­ła opi­sa­na przez Ja­ne­ta, który iden­ty­fi­ko­wał ją z ner­wi­cą na­tręctw. (…) Psy­cha­ste­nia to po­czu­cie ob­co­ści, na­tręct­wa i lęki, be­zbarw­ność świa­ta i obo­jęt­ność wobec zja­wisk w nim za­cho­dzą­cych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezbarwny

 przysł. bezbarwnie

Wiktionary


bezbarwny

1. przez­ro­czy­sty;
2. nie­ma­ją­cy barwy, wy­ra­zi­ste­go ko­lo­ru;
3. mało in­te­re­su­ją­cy, po­zba­wio­ny wy­ra­zi­sto­ści; ni­ja­ki, mdły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny barwy, ma­ją­cy kolor nie­o­kre­ślo­ny

 (1.2) przen. ni­czym się nie wy­róż­nia­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­sta­wio­nych do fo­te­la sto­ja­kach chwia­ły się szkla­ne po­jem­ni­ki z be­zbarw­ny­mi pły­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbarvnɨ, AS: bezbarvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbarwność ż.

 przysł. bezbarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) achromatyczny

 (1.2) szary, nijaki, przeciętny

Wiktionary


bezbateryjny

dzia­ła­ją­cy bez ba­te­rii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mo­gą­cy dzia­łać bez ba­te­rii

Wiktionary


bezbek

mło­dzie­żo­wo: zu­peł­nie nie­śmiesz­na osoba, nie­ro­zu­mie­ją­ca żar­tów ani memów


SJP.pl


bezbelkowy

taki, który nie ma belki


SJP.pl


bezbiałkowy

taki, który nie ma biał­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­za­wie­ra­ją­cy biał­ka

Wiktionary


bezbiegunowy

przy­miot­nik

 (1.1) nie­ma­ją­cy bie­gu­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbʲjɛɡũˈnɔvɨ, AS: bezbʹi ̯egũnovy

Wiktionary


bezbiletowy

1. nie wy­ma­ga­ją­cy po­sia­da­nia bi­le­tu, np. od­pra­wa be­zbi­le­to­wa;
2. bez bi­le­tu, nie­po­sia­da­ją­cy bi­le­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie po­sia­da bi­le­tu; wy­ko­na­ny bez po­sia­da­nia bi­le­tu

 (1.2) taki, w któ­rym nie wy­ko­rzy­stu­je się bi­le­tów

Wiktionary


bezblaszkowiec

grzyb bez bla­szek, z klasy pod­staw­cza­ków (we­dług daw­nej tak­so­no­mii)


SJP.pl


bezbolesność

→ be­zbo­les­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest be­zbo­les­ne

Wiktionary

Patrz:

bezbolesny

Przykłady

 (1.1) Znie­czu­le­nie to wpro­wa­dze­nie pa­cjen­ta w stan be­zbo­les­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezbolesny

 przysł. bezboleśnie

Wiktionary


bezbolesny

1. nie­wy­wo­łu­ją­cy bólu;
2. nie­spra­wia­ją­cy przy­kro­ści; ła­god­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­po­wo­du­ją­cy, nie­spra­wia­ją­cy bólu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­da­łem się be­zbo­les­nej de­pi­la­cji klat­ki pier­sio­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbolesność ż.

 przysł. bezboleśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebolesny

Wiktionary


bezboleśnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób be­zbo­les­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukoń­czył przy­go­to­wa­nie ko­re­spon­den­cyj­nej me­to­dy by pro­gre­syw­nie odz­wy­cza­jać się be­zbo­le­śnie od ty­to­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ, AS: bezboleśńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbolesność ż.

 przym. bezbolesny

Wiktionary


bezbożeństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. rel. be­zboż­nict­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: bezbožẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożnictwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateizm, ateuszostwo, bezbożność, bezbożnictwo

Wiktionary


bezbożnica

ko­bie­ta be­zboż­na, nie­wie­rzą­ca w ist­nie­nie Boga, sprze­ci­wia­ją­ca się dog­ma­tom lub innym pra­wom re­li­gij­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. dziś pot. lek­cew. lub obraź. ko­bie­ta ne­gu­ją­ca ist­nie­nie boga lub bogów, wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw re­li­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔʒʲˈɲit͡sa, AS: bezbožʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożnictwo n., bezbożność ż.

:: fm. bezbożnik m.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary


bezbożnictwo

wy­stę­po­wa­nie prze­ciw­ko bogu i re­li­gii; nie­wia­ra w ist­nie­nie boga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. po­sta­wa ne­gu­ją­ca ist­nie­nie Boga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbu­do­wa­ny na nie­spra­wied­li­wo­ści, oszu­stwie, be­zboż­nict­wie, de­pra­wa­cji – lu­do­żer­czy sy­stem ka­pi­ta­liz­mu pań­stwo­we­go do­pro­wa­dził bo­ga­ty do nie­daw­na kraj do zu­peł­nej ruiny (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔʒʲˈɲit͡stfɔ, AS: bezbožʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożeństwo n., bezbożność ż., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateizm, ateuszostwo, bezbożeństwo, bezbożność

Wiktionary


bezbożnie

przy­słó­wek

 (1.1) przest. w spo­sób be­zboż­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bezbożność ż., bezbożnik m., bezbożnica ż., bezbożnictwo n.

 przym. bezbożny

Wiktionary


bezbożniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: be­zboż­ny


SJP.pl


bezbożnik

czło­wiek nie wie­rzą­cy w żad­ne­go Boga, bożka; ate­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. dziś pot. lek­cew. albo obraź. osoba ne­gu­ją­ca ist­nie­nie Boga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ate­i­sta – po­tocz­nie be­zboż­nik
  • Be­zboż­nik – cza­so­pis­mo sa­ty­rycz­ne wy­da­wa­ne w la­tach 1922–1941 w ZSRR

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widać to choć­by w spe­cy­ficz­nym ob­cią­ża­niu Saula, który z cha­ryz­ma­tycz­ne­go przy­wód­cy prze­mie­nił się w sza­leń­ca i be­zboż­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒʲɲik, AS: bezbožʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożność ż., bezbożnictwo n.

:: fż. bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateista

Wiktionary


bezbożność

→ be­zboż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. rel. po­sta­wa ne­gu­ją­ca ist­nie­nie Boga

 (1.2) pejor. rel. rzecz, czyn bę­dą­cy prze­ja­wem be­zboż­no­ści (1.1)

Wiktionary

Patrz:

bezbożny

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: bezbožność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bezbożnictwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezbożnictwo; przest. bezbożeństwo

 (1.2) bezbożnictwo

Wiktionary


bezbożny

prze­sta­rza­le:
1. nie­wie­rzą­cy w Boga lub bogów; nie­re­li­gij­ny, ate­i­stycz­ny;
2. wy­stę­pu­ją­cy prze­ciw re­li­gii, an­ty­re­li­gij­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pejor. rel. ne­gu­ją­cy ist­nie­nie boga/Boga

 (1.2) pejor. rel. nie­mi­ły Bogu, sprzecz­ny z przy­ka­za­nia­mi Boga

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Okrut­na twa ma­co­cha na oł­ta­rzach wiary
be­zboż­ne Ba­a­lo­wi chce palić ofia­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒnɨ, AS: bezbožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bezbożność ż., bezbożnictwo n., bezbożeństwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateistyczny

Wiktionary


bezbrakowy

taki, który nie ma braku


SJP.pl


bezbramkowy

w spor­cie: cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem strze­lo­nych bra­mek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. o meczu pił­kar­skim, o wy­ni­ku meczu pił­kar­skie­go: za­koń­czo­ny re­mi­sem 0:0, za­koń­czo­ny bez strze­le­nia żad­nej bram­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pił­kar­ska re­pre­zen­ta­cja Pol­ski gra bez jaj, ale jej tre­ner po bez­bram­ko­wym re­mi­sie z Gre­cją jest oczy­wi­ście za­do­wo­lo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbrãmˈkɔvɨ, AS: bezbrãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bezbramkowo

Wiktionary


bezbrewny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. po­zba­wio­ny brwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. bezbrwiowy

Wiktionary


bezbrewy

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. taki, który nie ma brwi

Wiktionary


bezbrody

1. nie­ma­ją­cy brody (za­ro­stu);
2. czu­bat­ka pol­ska bez­bro­da - rasa kury czu­ba­tej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie ma­ją­cy brody (jako za­ro­stu)

Wiktionary


bezbronnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bez moż­li­wo­ści obro­ny; w spo­sób po­zba­wio­ny obro­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezbronny

 rzecz. bezbronność ż.

Wiktionary


bezbronniejszy

dawny sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bez­bron­ny; bar­dziej bez­bron­ny


SJP.pl


bezbronność

→ bez­bron­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co bez­bron­ne; cecha tych, któ­rzy są bez­bron­ni

Wiktionary

Patrz:

bezbronny

Powiązane:

 przym. bezbronny

 przysł. bezbronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezsilność, bezsiła, bezradność, niemożność

Wiktionary


bezbronny

1. bez moż­li­wo­ści lub umie­jęt­no­ści obro­ny;
2. nie­u­mie­ją­cy sta­wić czoła prze­ciw­no­ściom; bez­rad­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie ma­ją­cy broni i moż­li­wo­ści obro­ny, obro­nie­nia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cia­łem de­tek­ty­wa wstrząs­nął lekki dreszcz. Ktoś bu­szo­wał w apar­ta­men­cie, pod­czas gdy on był prak­tycz­nie bez­bron­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbrɔ̃nːɨ, AS: bezbrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbronność ż.

 przysł. bezbronnie

Wiktionary