lagier

nie­miec­ki obóz kon­cen­tra­cyj­ny z cza­sów II wojny świa­to­wej; lager


SJP.pl

Nie mylić z: ła­gier.

La­gier ( Lager – obóz) – obóz je­niec­ki, obóz pracy, obóz kon­cen­tra­cyj­ny, a także oś­ro­dek za­gła­dy (ter­min nie jest sto­so­wa­ny jed­noz­nacz­nie) zor­ga­ni­zo­wa­ny przez apa­rat pań­stwo­wy III Rze­szy na te­ry­to­rium Nie­miec lub zie­miach oku­po­wa­nych przez III Rze­szę w cza­sie II wojny świa­to­wej. Ter­min za­ist­niał w la­tach 80. XX wieku, w celu odróż­nie­nia od obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych i pracy przy­mu­so­wej w RFSRR i ZSRR – ła­grów (od 1928 zor­ga­ni­zo­wa­nych w sy­ste­mie Gu­ła­gu).

Wikipedia


lagos

naj­więk­sze mia­sto i dawna sto­li­ca Ni­ge­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Ni­ge­rii i jej dawna sto­li­ca;

 (1.2) geogr. adm. stan w Ni­ge­rii;

 (1.3) geogr. miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii;

 (1.4) geogr. miej­sco­wość we Fran­cji;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) hist. oj­ciec Pto­le­me­u­sza I, pro­to­pla­sta dy­na­stii La­gi­dów

Wiktionary

Lagos – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ni­ge­rii, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Gwi­nej­ską. Jest to naj­więk­sze mia­sto w pań­stwie. W 2022 roku Lagos za­miesz­ki­wa­ło 15,388 mln miesz­kań­ców. Jedna z naj­szyb­ciej roz­wi­ja­ją­cych się me­tro­po­lii na świe­cie.

W Lagos mie­ści się Ma­ko­ko, naj­więk­szy slums na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cę Ni­ge­rii prze­nie­sio­no z Lagos do Abu­dży w roku 1991.

 (1.1) Pły­nę­li­śmy wtedy do portu w La­go­sie jak do oazy zba­wie­nia. Dwu­mie­sięcz­ny po­stój na re­dzie, to była istna ka­tor­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaɡɔs, AS: lagos

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lagoski

Wiktionary


lagoski

do­ty­czą­cy La­go­su


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­go­sem, do­ty­czą­cy La­go­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lagos mrz.

Wiktionary


lagować

śro­do­wi­sko­wo:
1. za­ci­nać się, za­wie­szać się;
2. mieć opóź­nie­nie w wy­mia­nie in­for­ma­cji z ser­we­rem lub in­ny­mi jed­nost­ka­mi w sieci


SJP.pl


lagozuch

ro­dzaj nie­wiel­kie­go za­u­rop­sy­da z pod­gro­ma­dy diap­sy­dów


SJP.pl

La­go­zuch ("La­go­su­chus") – ro­dzaj nie­wiel­kie­go ar­cho­za­u­ra z kladu Or­nit­ho­di­ra, je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny La­go­su­chi­dae. Żył w środ­ko­wym tria­sie na te­re­nie dzi­siej­szej Ar­gen­ty­ny. Nazwa "La­go­su­chus" oz­na­cza „kró­li­czy kro­ko­dyl”.

La­go­zuch osią­gał dłu­gość około 30 cm i był lekko zbu­do­wa­ny.

Wikipedia


lagrange

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­seph Louis La­gran­ge (1736–1813) – ma­te­ma­tyk i astro­nom po­cho­dze­nia fran­cu­sko-wło­skie­go.
  • Marie-Jo­seph La­gran­ge (1855–1938) – do­mi­ni­ka­nin, bi­bli­sta, pa­le­sty­no­log, za­ło­ży­ciel École bi­bli­que
  • La­gran­ge (Landy) – mia­sto w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia
  • La­gran­ge (Ter­ri­to­i­re de Bel­fort) – mia­sto w re­gio­nie Fran­che-Comté
  • La­gran­ge (Pi­re­ne­je Wy­so­kie) – mia­sto w re­gio­nie Midi-Pyrénées
  • La­gran­ge – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Pe­nob­scot
  • La­gran­ge (ang. La­gran­ge Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Bond
  • „La­gran­ge” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z cza­sów I wojny świa­to­wej i okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
  • Okrę­ty pod­wod­ne typu La­gran­ge – typ fran­cu­skich okrę­tów pod­wod­nych z okre­su I wojny świa­to­wej
  • punkt La­gran­ge’a
  • LaGrange – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • La Gran­ge – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia


lagrangian

[czy­taj: la­granż­jan] funk­cjo­nał opi­su­ją­cy ener­gię pola kla­sycz­ne­go lub kwan­to­we­go; la­granż­jan


SJP.pl


lagranżjan

funk­cjo­nał opi­su­ją­cy ener­gię pola kla­sycz­ne­go lub kwan­to­we­go; la­gran­gian


SJP.pl

La­granż­jan (ina­czej funk­cja La­gran­ge’a) – gę­stość funk­cjo­na­łu dzia­ła­nia for­mu­la_1 cha­rak­te­ry­zu­ją­ca wła­ści­wo­ści me­cha­nicz­ne ukła­du fi­zycz­ne­go.

Wikipedia


lagrowiec

wię­zień prze­by­wa­ją­cy w la­grze


SJP.pl


lagrowy

→ la­gier, → lager


SJP.pl

Patrz:

lagier, → lager

lagting

izba wyż­sza par­la­men­tu nor­we­skie­go (Stor­tin­gu) do 2009 roku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lag­ting – par­la­ment Wysp Alandz­kich,
  • Lag­ting – jedna z izb Stor­tin­gu, nor­we­skie­go par­la­men­tu, ist­nie­ją­ca w la­tach 1814–2009.
  • Løgting – par­la­ment Wysp Ow­czych

Wikipedia


lagun

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) D. plu­ral|la­gu­na.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lagún – miej­sco­wość (pla­ats) w dy­stryk­cie Ban­da­bou, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Lagun Hill – dziel­ni­ca Kra­len­dij­ka
  • Ve­ro­ni­ka Lagun – li­tew­ska biath­lo­nist­ka
  • Playa Lagun – plaża na Curaçao

Wikipedia


laguna

płyt­ki ob­szar przy­brzeż­ny, zwy­kle od­se­pa­ro­wa­ny od peł­ne­go morza przez rafę ko­ra­lo­wą lub ba­rie­rę pia­szczy­stą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. za­to­ka, naj­czę­ściej płyt­ka, od­cię­ta od morza przez lido, mie­rze­ję, rafę ko­ra­lo­wą lub atol;

Wiktionary

La­gu­na (z wło­skie­go) – część morza od­cię­ta od niego przez ba­rie­rę (lido, rafę ba­rie­ro­wą lub atol), two­rzą­ca w ten spo­sób śród­lą­do­wy zbior­nik wodny po­ło­żo­ny prze­waż­nie wzdłuż wy­brze­ża. La­gu­na po­sia­da jedno lub wię­cej, przy­najm­niej okre­so­we, po­łą­cze­nie z mo­rzem, ale o bar­dzo ogra­ni­czo­nej prze­pu­sto­wo­ści. Te dwie cechy (od­dzie­le­nie przez ba­rie­rę i po­łą­cze­nie z mo­rzem) odróż­nia­ją la­gu­nę od estu­a­rium. La­gu­ny sta­no­wią ok. 13% linii brze­go­wej na świe­cie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: laˈɡũna, AS: lagũna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lagunowy

Wiktionary


lagunowy

1. → la­gu­na;
2. basen la­gu­no­wy - basen o nie­re­gu­lar­nych kształ­tach, zwy­kle z do­dat­ko­wy­mi atrak­cja­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­gu­ną, do­ty­czą­cy la­gu­ny; wła­ści­wy la­gu­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laguna ż.

Wiktionary


lahar

gwał­tow­ny spływ błota pow­sta­łe­go z po­pio­łów i pyłów wul­ka­nicz­nych; spływ po­pio­ło­wy, la­wi­na błot­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. spływ błot­ny, w któ­rym biorą udział prze­sy­co­ne wodą pro­duk­ty erup­cji wul­ka­nicz­nej, prze­de wszyst­kim po­piół wul­ka­nicz­ny;

Wiktionary

Lahar, spływ po­pio­ło­wy – ro­dzaj ka­ta­stro­fy na­tu­ral­nej po­dob­nej do po­wo­dzi, wy­wo­ła­nej przez ak­tyw­ność wul­ka­nicz­ną, po­le­ga­ją­cy na gwał­tow­nym spły­wie lawin błot­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlaxar, AS: laχar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spływ popiołowy

Wiktionary


lahaur

mia­sto w Pa­ki­sta­nie; La­ho­re


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­nim Pa­ki­sta­nie, sto­li­ca pro­win­cji Pen­dżab;

Wiktionary

La­ha­ur ( La­ho­re; ‏لاہور‎, "Lāhaur"; ‏لہور‎, "La­ha­ur") – mia­sto we wschod­nim Pa­ki­sta­nie, sto­li­ca pro­win­cji Pen­dżab, na za­chod­nim przed­gó­rzu Hi­ma­la­jów, w do­li­nie gór­ne­go In­du­su, nad rzeką Rawi (do­pływ Ća­na­bu), w po­bli­żu gra­ni­cy z In­dia­mi (30 km). Dru­gie po Ka­ra­czi mia­sto kraju, głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­ki Pen­dża­bu. Liczy 14,825,800 miesz­kań­ców (2025). Jest jedną z 30 naj­więk­szych aglo­me­ra­cji na świe­cie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lahaurski

Wiktionary


lahaurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­ha­u­rem, do­ty­czą­cy La­ha­u­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta wspa­nia­ła ulica prze­ci­na Delhi od pa­ła­cu do bramy la­ha­ur­skiej, jest miej­scem naj­lep­szych skle­pów i kan­to­rów wy­mia­ny sic..

 (1.1) W ubie­głym ty­god­niu za­stęp­ca pre­ze­sa pa­ki­stań­skie­go od­dzia­łu Mię­dzy­na­ro­do­wej Rady Ochro­ny Za­byt­ków i Miejsc Hi­sto­rycz­nych [ICOMOS], Fo­u­zia Qu­res­hi, po­in­for­mo­wa­ła o groź­bie wy­kre­śle­nia la­ha­ur­skie­go fortu i ogro­dów Śa­li­mar z listy dzie­dzict­wa świa­to­we­go UNESCO. Los taki spot­ka bez­cen­ne za­byt­ki, je­że­li Pa­ki­stan nie umoż­li­wi spe­cjal­nej ko­mi­sji zba­da­nia stanu obiek­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lahaur mrz./n.

Wiktionary


lahmacun

[czy­taj: lah­ma­dżun] tra­dy­cyj­na po­tra­wa wschod­nia, na­zy­wa­na także pizzą arab­ską, or­miań­ską lub tu­rec­ką


SJP.pl

Lah­ma­cun (wym. "lah­ma­dżun") – tra­dy­cyj­na wschod­nia po­tra­wa, na­zy­wa­na także pizzą arab­ską, or­miań­ską i tu­rec­ką. Skła­da się z bar­dzo cien­kie­go cia­sta oraz mięs­ne­go na­dzie­nia. Po­tra­wę skra­pia się przed po­da­niem so­kiem z cy­try­ny. Jest jed­nym z dań lo­kal­ne­go fast foodu, kon­su­mo­wa­nym prze­waż­nie na uli­cach. Lah­ma­cun znane jest także w Ar­me­nii pod nazwą "lah­ma­jo­un" (orm. "լահմաջուն"). Lah­ma­cun jest nie­kie­dy jed­nym z ele­men­tów tu­rec­kich "meze", czyli przy­sta­wek.

Wikipedia


lahnda

jeden z trzech odła­mów ję­zy­ka pen­dżab­skie­go, obej­mu­ją­cy kilka grup dia­lek­tów z pół­noc­no-za­chod­nie­go Pen­dża­bu (Pa­ki­stan)


SJP.pl


lahore

an­giel­ska nazwa pa­ki­stań­skie­go mia­sta La­ha­ur


SJP.pl


lahti

mia­sto w Fin­lan­dii


SJP.pl

Lahti (szw. "Lah­tis") – mia­sto w po­łud­nio­wej Fin­lan­dii, nad je­zio­rem Vesijärvi, na skra­ju Po­je­zie­rza Fiń­skie­go. Jedno z więk­szych w kraju. Słowo "lahti" zna­czy po fiń­sku "za­to­ka".

Wikipedia


lai

sta­ro­fran­cu­ski ga­tu­nek śpiew­no-po­e­tyc­ki


SJP.pl

Lai – sta­ro­fran­cu­ska forma pie­śni li­rycz­nej, naj­czę­ściej o te­ma­ty­ce mi­łos­nej, wy­wo­dzą­ca się z pie­śni cel­tyc­kich. Upra­wia­no ją z za­mi­ło­wa­niem w Bre­ta­nii, z ty­po­wym dla tru­we­rów wy­ko­ny­wa­niem z to­wa­rzy­stwem in­stru­men­tu.

Ter­min lai jest po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go ("laid" w ir­landz­kim).

Wikipedia


laicki

1. niez­wią­za­ny z re­li­gią i in­sty­tu­cja­mi ko­ściel­ny­mi; świec­ki;
2. mło­dzie­żo­wo: świad­czą­cy o braku wie­dzy lub umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie; la­icz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. niez­wią­za­ny z re­li­gią

 (1.2) na­ce­cho­wa­ny bra­kiem kom­pe­ten­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzowanie n., laickość ż., laicyzacja ż., laicyzm mrz., laik mos., laikat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niereligijny, świecki

 (1.2) dyletancki, niekompetentny, nieprofesjonalny

Wiktionary


laickość

la­i­cyzm;
1. świec­kość;
2. dy­le­tanct­wo, brak wie­dzy w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co la­ic­kie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzowanie n., laik m., laicyzm m., laicyzator m., laicyzacja ż.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicki, laicyzacyjny

 przysł. laicko

Wiktionary


laicyzacja

przej­ście okre­ślo­ne­go pod­mio­tu spod wła­dzy ko­ściel­nej do świec­kiej; ześ­wiec­cze­nie, de­sa­kra­li­za­cja, se­ku­la­ry­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ześ­wiec­cze­nie róż­nych po­zio­mów życia spo­łecz­ne­go

 (1.2) polit. wy­e­li­mi­no­wa­nie wpły­wu re­li­gii na życie po­li­tycz­ne i spo­łecz­ne za po­mo­cą aktów praw­nych

 (1.3) so­cjol. słab­nię­cie więzi re­li­gij­nych wśród wyz­naw­ców

 (1.4) psych. zmia­ny w po­sta­wach świa­to­po­glą­do­wych (od­cho­dze­nie od wiary w kie­run­ku agno­sty­cyz­mu, ate­iz­mu, de­iz­mu lub in­dy­fe­ren­tyz­mu re­li­gij­ne­go)

Wiktionary

La­i­cy­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na ześ­wiec­cze­niu in­sty­tu­cji i róż­nych prze­ja­wów życia spo­łecz­ne­go, po­li­tycz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go oraz na unie­za­leż­nie­niu ich od wpły­wów re­li­gii i kleru, czę­sto utoż­sa­mia­na z wol­no­my­śli­ciel­stwem i ate­i­za­cją.

W naj­szer­szym za­kre­sie po­ję­cie oz­na­cza pro­ce­sy zmie­rza­ją­ce do uksz­tał­to­wa­nia czło­wie­ka o oso­bo­wo­ści po­stę­po­wej, scep­tycz­nej i sa­mo­dziel­nej in­te­lek­tu­al­nie z ra­cjo­na­li­stycz­ną po­sta­wą umy­sło­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlajit͡sɨˈzat͡sʲja, AS: lai ̯icyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzm mrz., laicyzator m., laickość ż., laik m., laikat m., laicyzowanie n.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicyzacyjny, laicki

 przysł. laicko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) sekularyzacja, zeświecczenie

Wiktionary


laicyzacyjny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy la­i­cy­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laik mos., laicyzowanie n., laicyzacja ż., laickość ż.

Wiktionary


laicyzator

czło­wiek pro­pa­gu­ją­cy od­su­wa­nie du­cho­wień­stwa od wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek pro­mu­ją­cy la­i­cy­za­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laik mos., laicyzowanie n., laicyzacja ż., laickość ż.

Wiktionary


laicyzm

la­ic­kość;
1. świec­kość;
2. dy­le­tanct­wo, brak wie­dzy w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­cep­cja wy­klu­cza­ją­ca obec­ność re­li­gii w sfe­rze pu­blicz­nej, gło­szą­ca od­dzie­le­nie pań­stwa od ko­ścio­ła i pro­pa­gu­ją­ca świec­kie po­dej­ście do oby­wa­te­li oraz in­sty­tu­cji pań­stwo­wych

Wiktionary

La­i­cyzm (z fr. "laïcisme") – kon­cep­cja zwią­za­na z za­sa­dą roz­dzia­łu pań­stwa od Ko­ścio­ła i braku wpły­wów re­li­gij­nych na spra­wy pań­stwo­we.

La­ic­kość (z fr. "laïcité") gwa­ran­tu­je prawo do swo­bod­ne­go wyz­na­wa­nia re­li­gii i wszyst­kie wyz­na­nia trak­tu­je jako równe. Nie za­pew­nia jed­nak spe­cjal­ne­go sta­tu­su dla re­li­gii – re­li­gie po­win­ny pod­le­gać takim samym pra­wom jak inne sfery życia i nie stać ponad pra­wem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. laickość ż., laicyzacja ż., laik m., laikat m., laicyzowanie n.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicki

Wiktionary


laicyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­i­cy­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzm mrz., laicyzacja ż., laicyzator m., laickość ż., laik m., laikat m.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicyzacyjny, laicki

Wiktionary


laicyzować

na­da­wać cze­muś cechy świec­kie, usu­wać wpływ du­cho­wień­stwa z róż­nych dzie­dzin życia spo­łecz­ne­go; ześ­wiec­czać, se­ku­la­ry­zo­wać, de­sa­kra­li­zo­wać


SJP.pl


laiczka

ko­bie­ta niez­na­ją­ca się na danej rze­czy, nie­kom­pe­tent­na w danej dzie­dzi­nie; dy­le­tant­ka, pro­fan­ka, ama­tor­ka


SJP.pl


laiczny

mło­dzie­żo­wo: świad­czą­cy o braku wie­dzy lub umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie; la­ic­ki


SJP.pl


laik

1. czło­wiek niez­na­ją­cy się na danej rze­czy, nie­kom­pe­tent­ny w danej dzie­dzi­nie; dy­le­tant; pro­fan, ama­tor;
2. wier­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, który nie otrzy­mał świe­ceń ka­płań­skich i nie stał się du­chow­nym, po­słu­gu­ją­cy w klasz­to­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś nie­kom­pe­tent­ny

 (1.2) rel. nie­wyś­wię­co­ny za­kon­nik

 (1.3) rel. świec­ki uczest­nik grupy re­li­gij­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlajik, AS: lai ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzm mrz., laicyzacja ż., laicyzator m., laikat m., laickość ż., laicyzowanie n.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicki, laicyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyletant; książk. profan

Wiktionary


laikat

ogół świec­kich człon­ków ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, głów­nie ak­tyw­nie za­an­ga­żo­wa­nych w sze­rze­nie wiary


SJP.pl

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ogół świec­kich człon­ków Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzowanie n., laicyzm m., laik m., laicyzacja ż.

 przym. laicki

Wiktionary


laikowy

→ laik; la­ic­ki, la­icz­ny


SJP.pl


lais

[czy­taj: lajs] śred­nio­wiecz­na pieśń re­li­gij­na, któ­rej wszyst­kie stro­fy koń­czy­ły się re­fre­nem "Kyrie ele­i­son"


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Laís – bra­zy­lij­ski pił­karz (właśc. Art­hur An­tu­nes de Morães e Ca­stro)
  • Lais Marie de Fran­ce – cykl dwu­na­stu opo­wie­ści (lais) fran­cu­skiej po­et­ki Marie de Fran­ce
  • Laïs – bel­gij­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Leis

Wikipedia


lajbik

luźny kaf­tan męski lub ża­kiet dam­ski; lej­bik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. ka­mi­zel­ka bez rę­ka­wów

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. biu­sto­nosz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy jest chłod­no, za­kła­dam laj­bik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlajbʲik, AS: lai ̯bʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bishalter

Wiktionary


lajcik

zdrob­nie­nie od: lajt


SJP.pl


lajera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­ta­ryn­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajerman mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lajerka

Wiktionary


lajerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­ta­ryn­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajerman mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lajera

Wiktionary


lajerman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­ta­ry­niarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajera ż., lajerka ż.

Wiktionary


lajfstajl

styl życia; li­fe­sty­le


SJP.pl


lajfstajlowo

→ lajf­staj­lo­wy


SJP.pl

Patrz:

lajfstajlowy

lajfstajlowy

zgod­ny z wy­bra­nym sty­lem życia; li­fe­sty­lo­wy


SJP.pl


lajk

in­ter­ne­to­we oz­na­cze­nie posta in­for­mu­ją­ce, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; like


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wyraz apro­ba­ty in­ter­ne­to­wej tre­ści za­mie­szczo­nej na por­ta­lu spo­łecz­no­ścio­wym po­przez kli­knię­cie przy­ci­sku po­ja­wia­ją­ce­go się przy ta­kich tre­ściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­nych troje od dawna na żywo nie­wi­dzia­nych kum­pli z za­chwy­tem za­czę­ło nie tylko od­po­wia­dać na moje po­lu­bie­nia laj­ka­mi moich wpi­sów, ale do­dat­ko­wo jeden z nich odez­wał się, stwier­dza­jąc, że mu­si­my się spot­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lajkować ndk., odlajkować dk., odlajkowywać ndk., polajkować dk., zalajkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polubienie

Wiktionary


lajka

in­ter­ne­to­we oz­na­cze­nie posta in­for­mu­ją­ce, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; like


SJP.pl


lajker

śro­do­wi­sko­wo: in­ter­na­u­ta, który oz­na­czył post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że przy­padł mu do gustu lub że się z nim zgo­dził; laj­kers, po­lu­bow­nik


SJP.pl


lajkers

śro­do­wi­sko­wo: in­ter­na­u­ta, który oz­na­czył post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że przy­padł mu do gustu lub że się z nim zgo­dził; laj­ker, po­lu­bow­nik


SJP.pl


lajknąć

oz­na­czyć post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; zlaj­ko­wać, za­laj­ko­wać


SJP.pl


lajkonik

czło­wiek z drew­nia­nym ko­niem ubra­ny w ozdob­ny strój jeźdź­ca we wschod­nim stylu, uczest­ni­czą­cy w laj­ko­ni­ku (za­ba­wie)


SJP.pl

Zo­bacz też: Laj­ko­nik (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Po­chód Laj­ko­ni­ka, Harce Laj­ko­ni­ka – lu­do­wa za­ba­wa, która od­by­wa się w Kra­ko­wie co roku w ok­ta­wę Bo­że­go Ciała (w pier­wszy czwar­tek po świę­cie Bo­że­go Ciała). Głów­ny bo­ha­ter za­ba­wy – "laj­ko­nik (Konik Zwie­rzy­niec­ki, ta­ta­rzyn)" – bro­da­ty jeź­dziec w pse­u­do­o­rien­tal­nym stro­ju po­ru­sza­ją­cy się na sztucz­nym ko­ni­ku z drew­na przyt­wier­dzo­nym do pasa, prze­mie­rza tra­dy­cyj­ny szlak ze Zwie­rzyń­ca, przez Półw­sie Zwie­rzy­niec­kie, Nowy Świat, Stare Mia­sto na Rynek Głów­ny w Kra­ko­wie w to­wa­rzy­stwie ka­pe­li Mla­sko­tów oraz or­sza­ku włócz­ków odzia­nych w stro­je kra­kow­skie i „ta­tar­skie”.

Wikipedia


lajkonikowy

→ laj­ko­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z laj­ko­ni­kiem

 (1.2) środ. łatwy do po­ko­na­nia w po­je­dyn­ku

Wiktionary

Patrz:

lajkonik

Przykłady

 (1.2) Druid jest w tej grze strasz­nie laj­ko­ni­ko­wy w walce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlajkɔ̃ɲiˈkɔvɨ, AS: lai ̯kõńikovy

Wiktionary


lajkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|laj­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlajkɔˈvãɲɛ, AS: lai ̯kovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lajkować

Wiktionary


lajkować

oz­na­czać post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; po­lu­biać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) w In­ter­ne­cie: oz­na­czać czy­jeś posty lub zdję­cia jako po­zy­tyw­ne, apro­bo­wać je, zaz­wy­czaj po­przez kli­knię­cie od­po­wied­nie­go linku na stro­nie WWW

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lajˈkɔvat͡ɕ, AS: lai ̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajk mrz./mzw., lajkowanie n., polajkowanie n., zalajkowanie n.

 czas. polajkować dk., zalajkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polubić

Wiktionary


lajkowicz

osoba, która wy­ra­ża apro­ba­tę na por­ta­lu spo­łecz­no­ścio­wym, kli­ka­jąc przy­cisk „lubię to”


SJP.pl


lajkowiczka

ko­bie­ta, która wy­ra­ża apro­ba­tę na por­ta­lu spo­łecz­no­ścio­wym, kli­ka­jąc przy­cisk „lubię to”


SJP.pl


lajkry

ob­ci­słe, ela­stycz­ne spod­nie spor­to­we; pod­spo­den­ki spor­to­we


SJP.pl


lajna

rasa owcy dłu­go­weł­ni­stej, wy­ho­do­wa­na w Niem­czech


SJP.pl


lajos

Lajos – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Teb, syn Lab­da­ko­sa, mąż Jo­ka­sty i oj­ciec Edypa.

Lajos ścią­gnął kląt­wę na ród. Był raz u króla Pe­lop­sa i uwiódł jego syna. Kiedy go jed­nak po­rzu­cił, chło­pak po­peł­nił sa­mo­bój­stwo. Wy­rocz­nia del­fic­ka prze­po­wie­dzia­ła La­jo­so­wi, że dziec­ko Jo­ka­sty zo­sta­nie jego za­bój­cą i ożeni się z włas­ną matką.

Wikipedia


lajsnąć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. za­fun­do­wać, spra­wić sobie lub komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż ze­ga­rek, co ci wuja Józwa lajs­nął na imie­ni­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajśnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zafundować, fundnąć, sprawić

Wiktionary


lajsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. li­stwa

Wiktionary


lajstrygon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. czło­nek ple­mię­e­mie­nia lu­do­żer­czych ol­brzy­mich ludzi za­miesz­ku­ją­cych mi­tycz­ną Te­le­py­lę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ten ryk Laj­stry­go­ny ku­pa­mi wiel­ki­mi • Wy­pad­li; to nie lu­dzie, lecz pra­wie ol­brzy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lajˈstrɨɡɔ̃n, AS: lai ̯strygõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lajstrygoński

Wiktionary


lajstrygonowie

Laj­stry­go­no­wie – mi­to­lo­gicz­ne ple­mię ol­brzy­mich lu­do­żer­ców, za­miesz­ku­ją­cych mia­sto, utoż­sa­mia­ne przez sta­ro­żyt­nych Gre­ków z któ­rymś z re­gio­nów Sy­cy­lii lub z For­mią w La­cjum w Ita­lii. W niek­tó­rych po­da­niach Laj­stry­go­no­wie byli opi­sy­wa­ni jako po­tom­ko­wie Po­sej­do­na i Gai.

Wikipedia


lajstrygoński

przy­miot­nik

 (1.1) mitgr. zwią­za­ny z Laj­stry­go­na­mi, do­ty­czą­cy Laj­stry­go­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sześć dni i tyleż nocy tłu­czem się po wo­dzie, • W siód­mym przy laj­stry­goń­skim sta­nę­li­śmy gro­dzie • Lamos (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlajstrɨˈɡɔ̃j̃sʲci, AS: lai ̯strygõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lajstrygon m.

Wiktionary


lajt

light; po­tocz­nie:
1. po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się luzem i po­wierz­chow­no­ścią prze­ży­cia, stan bez­tro­ski, spo­ko­ju;
2. coś lek­kie­go, łat­we­go


SJP.pl


lajtowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest laj­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lajtowy

 przysł. lajtowo

Wiktionary


lajtowy

po­tocz­nie:
1. luźny, przy­jem­ny, spo­koj­ny;
2. dobry, fajny; spoko;
3. lekki, łatwy; ligh­to­wy


SJP.pl


lajtrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wew­nętrz­ne oś­wiet­le­nie pieca w pie­kar­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlajtrɔk, AS: lai ̯trok

Wiktionary


lajw

live; rzad­ko:
1. od­by­wa­ją­cy się na żywo;
2. na żywo


SJP.pl


lajzer

łajza, włó­czę­ga


SJP.pl


lajśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lajs­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lajsnąć

Wiktionary


lak

1. łatwo to­pli­wa mie­sza­ni­na ma­te­ria­łów ży­wicz­nych słu­żą­ca do pie­czę­to­wa­nia do­ku­men­tów, li­stów, pa­czek, uszczel­nia­nia bu­te­lek itp.
2. by­li­na lub pół­krzew z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to­pli­wa mie­sza­ni­na ka­la­fo­nii i in­nych sub­stan­cji ży­wicz­nych, uży­wa­na do od­ci­ska­nia pie­czę­ci i do uszczel­nia­nia;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Che­i­rant­hus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. je­zio­ro

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lak – miej­sco­wość
  • lak – ma­te­riał ter­mo­pla­stycz­ny
  • lak – ma­te­riał sto­ma­to­lo­gicz­ny
  • lak – ro­śli­na
  • LAK – kod ISO 4217 dla kipa, wa­lu­ty Laosu
  • LAK – kod IATA bazy lot­ni­czej La­ka­ta­mia
  • Laak
  • Lac
  • Lack
  • laka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lak, AS: lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laka ż.

:: zdrobn. laczek m.

 przym. lakowy

Wiktionary


laka

1. ży­wi­ca drzew­na, po wysch­nię­ciu twar­da i trwa­ła
2. dawna nazwa barw­ni­ka sto­so­wa­ne­go w róż­nych prze­my­słach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ży­wi­ca su­ma­ka la­ko­we­go, sto­so­wa­ny w ja­poń­skiej i chiń­skiej sztu­ce zdob­ni­czej;

 (1.2) przed­miot po­kry­ty laką (1.1)

Wiktionary

Laka, laka orien­tal­na – ży­wi­ca su­ma­ka la­ko­we­go zwa­ne­go też wer­nik­so­wym ("To­xi­co­den­dron ver­ni­ci­flu­um", daw. "Rhus ver­ni­ci­fe­ra") ros­ną­ce­go na po­łud­nie od rzeki Jang­cy, uży­wa­na w ja­poń­skiej i chiń­skiej sztu­ce zdob­ni­czej, czę­sto bar­wio­na, także przed­mio­ty zdo­bio­ne tą tech­ni­ką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlaka, AS: laka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lakowy

 rzecz. lak mrz.

Wiktionary


lakaza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. enzym ro­ślin­ny, cha­rak­te­ry­stycz­ny prze­de wszyst­kim dla grzy­bów ros­ną­cych na roz­kła­da­ją­cym się drew­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż stwier­dza­no, że te dwie ro­śli­ny róż­nią się m.in. tym, że tylko w bo­żo­drze­wie za­war­ta jest la­ka­za, na­su­wa­ją się dwie moż­li­wo­ści wy­tłu­ma­cze­nia za­ob­ser­wo­wa­ne­go zja­wi­ska.

 (1.1) Jed­nym z bio­ka­ta­li­za­to­rów, któ­re­go wy­daj­ność pracy pró­bu­je się zwięk­szyć przez uży­cie roz­pu­szczal­ni­ków or­ga­nicz­nych, jest la­ka­za. Enzym ten na­le­ży do ro­dzi­ny nie­bie­skich ok­sy­do­re­duk­taz. Jest sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ną gli­ko­pro­te­i­ną, pro­du­ko­wa­ną głów­nie przez grzy­by, w mniej­szym stop­niu przez ro­śli­ny wyż­sze oraz niek­tó­re bak­te­rie (…).

Wiktionary


lakcid

[czy­taj: lakc-id] nazwa hand­lo­wa pro­bio­ty­ku sto­so­wa­ne­go w za­bu­rze­niach mi­kro­flo­ry jelit


SJP.pl


lakeland

[czy­taj: lej­klend] po­tocz­nie: pies rasy la­ke­land ter­rier


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­ke­land – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Polk
  • La­ke­land – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie La­nier
  • La­ke­land – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • La­ke­land – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Onon­da­ga
  • La­ke­land – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Shel­by
  • La­ke­land – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Bar­ron
  • La­ke­land (ang. La­ke­land Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Bar­ron

Wikipedia


lakers

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Los An­ge­les La­kers – ame­ry­kań­ski klub ko­szy­ków­ki
  • Rap­pers­wil-Jona La­kers – szwaj­car­ski klub ho­ke­ja na lo­dzie.

Wikipedia


lakhnau

mia­sto w In­diach


SJP.pl


lakhon

od­mia­na taj­skich wi­do­wisk khon, w któ­rych ak­to­rzy wy­stę­pu­ją bez masek i grają bar­dziej ek­spre­syj­nie


SJP.pl


lakier

rozt­wór lub za­wie­si­na środ­ków po­wło­kot­wór­czych, słu­żą­cy do po­kry­wa­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów dla upięk­sze­nia lub ochro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. płyn­ny i tward­nie­ją­cy śro­dek do po­kry­wa­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów w celu jej upięk­sze­nia lub ochro­ny

 (1.2) kos­met. zob. la­kier do paz­nok­ci.

 (1.3) fryzj. zob. la­kier do wło­sów.

Wiktionary

La­kier – rozt­wór lub za­wie­si­na środ­ków po­wło­kot­wór­czych (np. ole­jów schną­cych, żywic na­tu­ral­nych lub syn­te­tycz­nych). Pod­sta­wo­wą róż­ni­cą mię­dzy la­kie­ra­mi a far­ba­mi jest zni­ko­me stę­że­nie lub cał­ko­wi­ty brak pig­men­tów i wy­peł­nia­czy oraz czę­sto mniej­sza lep­kość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ma­riol­ka po­ma­lo­wa­ła sobie paz­nok­cie tym faj­nym la­kie­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlacɛr, AS: laḱer

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lakierować, polakierować

 rzecz. lakierowanie n., lakierek m., lakierki, lakiernictwo, lakiernik mos.

 przym. lakierniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lakier do paznokci

 (1.3) lakier do włosów

Wiktionary


lakierek

but z la­kie­ro­wa­nej skóry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. but z bły­szczą­cej, la­kie­ro­wa­nej skóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈcɛrɛk, AS: laḱerek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lakier m., lakierowanie n., polakierowanie n.

 czas. lakierować ndk., polakierować dk.

Wiktionary


lakierka

po­tocz­nie:
1. po­kry­wa­nie la­kie­rem, np. mebli, sa­mo­cho­du;
2. war­stwa la­kie­ru, zwła­szcza na sa­mo­cho­dzie


SJP.pl


lakierki

po­tocz­nie:
1. po­kry­wa­nie la­kie­rem, np. mebli, sa­mo­cho­du;
2. war­stwa la­kie­ru, zwła­szcza na sa­mo­cho­dzie


SJP.pl


lakierkowy

→ la­kie­rek, → la­kier­ka


SJP.pl

Patrz:

lakierek, → lakierka

lakiernia

za­kład, po­mie­szcze­nie, w któ­rym coś się la­kie­ru­je; la­kie­row­nia


SJP.pl

La­kier­nia – po­mie­szcze­nie lub za­kład, w któ­rym la­kie­ru­je się (pro­fe­sjo­nal­nie po­kry­wa się la­kie­rem) różne przed­mio­ty (wy­ro­by, czę­ści ma­szyn itp.).

Wikipedia


lakiernictwo

1. pro­du­ko­wa­nie la­kie­rów;
2. za­ję­cie la­kier­ni­ka;
3. umie­jęt­ność na­da­wa­nia pro­duk­tom okre­ślo­nej ko­lo­ry­sty­ki po­przez sze­reg pro­ce­sów po­le­ga­ją­cych na na­ło­że­niu farby na pro­dukt;
4. prze­no­śnie: nie­szcze­re przed­sta­wia­nie kogoś lub cze­goś w zbyt do­brym świet­le


SJP.pl


lakierniczka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo la­kie­ro­wa­niem przed­mio­tów;
2. pra­cow­nicz­ka pra­cu­ją­ca przy pro­duk­cji la­kie­ru


SJP.pl


lakiernik

1. pra­cow­nik pra­cu­ją­cy przy pro­duk­cji la­kie­ru;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo la­kie­ro­wa­niem przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się la­kie­ro­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lakier mrz., lakiernictwo n.

:: fż. lakierniczka ż.

Wiktionary


lakierobejca

ochron­ny la­kier do drew­na z do­dat­kiem barw­ni­ków i pig­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. śro­dek ochron­ny do drew­na łą­czą­cy cechy bejcy i la­kie­ru, bar­wią­cy i na­da­ją­cy po­łysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­kie­ro­bej­cą za jed­nym za­ma­chem za­bar­wisz i za­bez­pie­czysz drew­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlacɛrɔˈbɛjt͡sa, AS: laḱerobei ̯ca

Wiktionary


lakieroholiczka

ko­bie­ta na­ło­go­wo ku­pu­ją­ca zbyt wiele la­kie­rów do paz­nok­ci


SJP.pl


lakieroholizm

gro­ma­dze­nie zbyt wielu la­kie­rów do paz­nok­ci


SJP.pl


lakierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­kła­da­nie na coś po­wło­ki la­kie­ro­wej

 (1.2) do­da­wa­nie do opo­wia­da­nia nie­praw­dzi­wych, a za­ra­zem poch­leb­nych dla kogoś lub cze­goś, szcze­gó­łów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­kie­ro­wa­nie (tech­no­lo­gia) – pow­le­ka­nie wy­ro­bu przez­ro­czy­stą po­wło­ką la­kie­ru
  • la­kie­ro­wa­nie – przed­sta­wia­nie fak­tów w spo­sób nie­praw­dzi­wy, a jed­no­cze­śnie poch­leb­ny dla kogoś lub cze­goś
  • la­kie­ro­wa­nie druku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. polakierowanie n., lakier m., lakierek m., lakiernictwo n., lakiernia ż., lakiernik m.

 czas. lakierować ndk., polakierować dk.

 przym. lakierowy, lakierniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lukrowanie, kolorowanie, podkolorowywanie, podmalowywanie, ubarwianie, upiększanie

Wiktionary


lakierowany

po­kry­ty war­stwą la­kie­ru


SJP.pl


lakierować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­kry­wać, pow­le­kać coś la­kie­rem

 (1.2) rzad. po­kry­wać coś laką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lakier mrz., lakierek mrz., lakierowanie n.

 czas. zalakierować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pokostować; gw. Górny Śląsk lakować

 (1.2) lakować

Wiktionary


lakierownia

za­kład, po­mie­szcze­nie, w któ­rym coś się la­kie­ru­je; la­kier­nia


SJP.pl


lakierowy

przy­miot­nik od: la­kier


SJP.pl


lakierówka

śro­do­wi­sko­wo: ma­szy­na do la­kie­ro­wa­nia okła­dek


SJP.pl


lakijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­ka­mi, do­ty­czą­cy Laków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język la­kij­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lak mos.. Laczynka ż.

Wiktionary


lakista

pi­sarz na­le­żą­cy do grupy po­e­tów an­giel­skich w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku, miesz­ka­ją­cych nad je­zio­ra­mi w West­mo­re­land, prze­ciw­sta­wia­ją­cych się kla­sy­cyz­mo­wi przez wpro­wa­dze­nie pier­wiast­ka uczu­cio­we­go do opi­sów przy­ro­dy


SJP.pl


lakkadiwski

przy­miot­nik od: Lak­ka­di­wy (ar­chi­pe­lag)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lak­ka­di­wa­mi, do­ty­czą­cy Lak­ka­di­wów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakkadiwy nmos.

Wiktionary


lakkadiwy

te­ry­to­rium związ­ko­we w In­diach


SJP.pl


lakkolit

wiel­ka masa skał wy­lew­nych o nie­re­gu­lar­nym lub ku­li­stym kształ­cie, która zo­sta­ła wci­śnię­ta mię­dzy inne skały


SJP.pl

Lak­ko­lit (także: la­ko­lit) – zgod­na in­truz­ja o kształ­cie bo­chen­ko­wa­tym z pła­ską pod­sta­wą i wy­pu­kłą górną po­wierzch­nią. Wdzie­ra się mię­dzy już ist­nie­ją­ce, star­sze war­stwy, nie prze­ci­na­jąc ich, lecz leżąc zgod­nie na war­stwie pod­ście­la­ją­cej i wy­brzu­sza­jąc war­stwę nad­le­głą. Jest to jedna z form zja­wisk plu­to­nicz­nych, w prze­ci­wień­stwie do ba­to­li­tu pow­sta­ła na nie­wiel­kiej głę­bo­ko­ści, prze­waż­nie sub­wul­ka­nicz­na (na głę­bo­ko­ści do 1 km), choć znane są też lak­ko­li­ty hi­pa­bi­sal­ne (na głę­bo­ko­ści 1–5 km).

Wikipedia


lakmus

mie­sza­ni­na barw­nych związ­ków or­ga­nicz­nych uzy­ski­wa­na z kilku ga­tun­ków po­ro­stów; w rozt­wo­rach kwa­śnych przy­bie­ra barwę czer­wo­ną, w za­sa­do­wych - nie­bie­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wskaź­nik pH, na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach po­ro­stów;

Wiktionary

Lak­mus ("E121") – wskaź­nik pH, pro­dukt na­tu­ral­ny wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach po­ro­stów, m.in. "", wy­stę­pu­ją­cych u wy­brze­ży Morza Śró­dziem­ne­go i Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

Mie­sza­ni­na roz­pu­szczal­nych w wo­dzie barw­ni­ków (w tym azo­lit­mi­ny), w rozt­wo­rach o od­czy­nie kwa­so­wym przyj­mu­je barwę czer­wo­ną, zaś w rozt­wo­rach o od­czy­nie obo­jęt­nym i za­sa­do­wym – nie­bie­ską. Za­kres zmia­ny barwy pH 5-8. Skład­ni­ki od­po­wie­dzial­ne za zmia­ny barwy lak­mu­su za­wie­ra­ją chro­mo­for 7-hy­drok­sy­fe­nok­sa­zo­no­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlakmus, AS: lakmus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lakmusowy, lachmusowy

Wiktionary


lakmusowy

1. za­wie­ra­ją­cy lak­mus, na­są­czo­ny lak­mu­sem;
2. pa­pie­rek lak­mu­so­wy - bi­buł­ka na­są­czo­na lak­mu­sem, zmie­nia­ją­ca kolor w za­leż­no­ści od od­czy­nu cie­czy, w któ­rej zo­sta­ła za­nu­rzo­na;
3. w prze­no­śni: pa­pie­rek lak­mu­so­wy - wy­raź­ny wskaź­nik cze­goś; pro­bierz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z lak­mu­sem; za­wie­ra­ją­cy lak­mus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lakmus mrz.

 przym. lachmusowy

Wiktionary


lakolit

ska­mie­nia­ła masa mi­ne­ra­łów po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go


SJP.pl


lakonia

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­łud­nio­wym wscho­dzie Pe­lo­po­ne­zu, z naj­więk­szym oś­rod­kiem w Spar­cie, gra­ni­czy­ła od za­cho­du z Me­se­nią, od pół­no­cy zaś z Ar­ka­dią;

Wiktionary

La­ko­nia (gr. Λακωνία) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej sta­ro­żyt­nej Gre­cji, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Pół­wy­spu Pe­lo­po­ne­skie­go. Naj­więk­szym mia­stem była Spar­ta. Uczo­no tam mówić i od­po­wia­dać na py­ta­nia moż­li­wie jak naj­kró­cej, dla­te­go ten styl na­zy­wa­ny jest la­ko­nicz­nym spo­so­bem mó­wie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład Pe­lo­po­ne­zu wcho­dzą mniej­sze kra­i­ny: Acha­ja, Ar­ka­dia, Ar­go­li­da, Elida, Me­se­nia i La­ko­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakończyk mos., Lakonka ż., lakoniczność ż., lakonizm mrz.

 przym. lakoński, lakoniczny

 przysł. lakonicznie

Wiktionary


lakonicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób la­ko­nicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lakonizm mrz., lakoniczność ż., Lakonia ż.

 przym. lakoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lapidarnie, zwięźle

Wiktionary


lakoniczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: la­ko­nicz­nie


SJP.pl


lakoniczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: la­ko­nicz­ny


SJP.pl


lakoniczność

zwię­złość w wy­ra­ża­niu myśli; la­pi­dar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ra­ża­nie cze­goś w spo­sób zwię­zły, krót­ki; oszczęd­ność w sło­wach, wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlakɔ̃ˈɲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: lakõńičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakonia ż., lakonizm m.

 przym. lakoniczny

 przysł. lakonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esencjonalność, lapidarność, skrótowość, styl telegraficzny, treściwość, zwięzłość

Wiktionary


lakoniczny

oszczęd­ny w sło­wach; krót­ki, zwię­zły, la­pi­dar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwięź­le wy­ra­żo­ny, oszczęd­ny w sło­wach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­cep­cja Nye'a jest bar­dziej ro­zbu­do­wa­na w po­rów­na­niu z dość la­ko­nicz­ną pro­po­zy­cją Re­is­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlakɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: lakõńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakończyk mos., Lakonka ż., lakoniczność ż., lakonizm m., Lakonia ż.

 przym. lakoński

 przysł. lakonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krótki, zwięzły, lapidarny

Wiktionary


lakonizm

zwię­złość w wy­ra­ża­niu myśli; la­ko­nicz­ność, la­pi­dar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwię­złość w wy­ra­ża­niu myśli; zwię­złość i tre­ści­wość

Wiktionary

1. La­ko­nizm (gr. "lakōnismós", fr. "la­co­nis­me", niem. "La­ko­nis­mus") - zwię­złość i pre­cyz­ja w wy­ra­ża­niu myśli, la­pi­dar­ny i oszczęd­ny spo­sób wy­po­wia­da­nia się, wedle tra­dy­cji wła­ści­wy Spar­ta­nom, miesz­kań­com sta­ro­żyt­nej La­ko­nii.

2. La­ko­nizm (gr. "lakōnismós" - na­śla­do­wa­nie oby­cza­jów spar­tań­skich, sprzy­ja­nie Spar­cie) - w sta­ro­żyt­no­ści moda na na­śla­do­wa­nie oby­cza­jów spar­tań­skich przez Ateń­czy­ków i miesz­kań­ców in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od dzieł Szek­spi­row­skich Bo­ry­sa Go­du­no­wa odróż­nia la­ko­nizm, krót­kość scen, a także spo­sób bu­do­wa­nia wy­po­wie­dzi bo­ha­te­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakonia ż., lakoniczność ż.

 przym. lakoniczny

 przysł. lakonicznie

Wiktionary


lakonka

miesz­kan­ka La­ko­nii (kra­i­ny w Gre­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka La­ko­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakonia ż.

:: fm. Lakończyk mos.

 przym. lakoński, lakoniczny

Wiktionary


lakować

1. uszczel­niać la­kiem;
2. pie­czę­to­wać la­kiem;
3. po­kry­wać zęby la­kie­rem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. la­kie­ro­wać

Wiktionary


lakowie

lud ka­u­ka­ski za­miesz­ku­ją­cy w więk­szo­ści te­re­ny Da­ge­sta­nu


SJP.pl

La­ko­wie (la­kij­ski лак, лакку халкь, гъази-гъумучи) – naród ka­u­ka­ski, za­miesz­ku­ją­cy w Rosji li­czą­cy około 156 500 osób, z któ­rych 140 000 żyje w Da­ge­sta­nie, zwła­szcza w cen­tral­nych, gó­rzy­stych czę­ściach. W 1944 La­ko­wie osied­li­li się na rów­ni­nach opu­szczo­nych przez Cze­cze­nów de­por­to­wa­nych przez Ro­sjan. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem la­kij­skim i mają pi­śmien­nict­wo od XV wieku (al­fa­bet arab­ski, od 1938 cy­ry­li­ca).

Wikipedia


lakownica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny żag­wio­wa­tych


SJP.pl


lakowy

1. przy­miot­nik od: lak;
2. przy­miot­nik od: laka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­kiem, do­ty­czą­cy laku

 (1.2) zwią­za­ny z laką, do­ty­czą­cy laki

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. lak mrz.

 (1.2)

:: rzecz. laka ż.

Wiktionary


lakończyk

miesz­ka­niec La­ko­nii (kra­i­ny w Gre­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec La­ko­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakonia ż.

:: fż. Lakonka ż.

 przym. lakoński, lakoniczny

Wiktionary


lakoński

przy­miot­nik od: La­ko­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­ko­nią, do­ty­czą­cy La­ko­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lakończyk mos., Lakonka ż., Lakonia ż.

 przym. lakoniczny

Wiktionary


lakrymator

tru­ją­cy śro­dek bo­jo­wy po­draż­nia­ją­cy oczy; gał łza­wią­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny z pod­gru­py draż­nią­cych bo­jo­wych środ­ków tru­ją­cych, na­zy­wa­nej la­kry­ma­to­ra­mi, dzia­ła­ją­cy draż­nią­co na oczy i drogi od­de­cho­we po­wo­du­jąc silne łza­wie­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chlo­ro­a­ce­to­fe­non i chlo­ro­pi­kry­na są la­kry­ma­to­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlakrɨ̃ˈmatɔr, AS: lakrỹmator

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaz łzawiący

Wiktionary


laksa

1. po­tocz­nie: bie­gun­ka, roz­wol­nie­nie; sracz­ka, sraka;
2. az­ja­tyc­ka zupa na bazie czer­wo­nej pasty curry oraz mlecz­ka ko­ko­so­we­go


SJP.pl

Laksa – zupa po­pu­lar­na w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, głów­nie w Ma­lez­ji, Sin­ga­pu­rze, jak rów­nież w Au­stra­lii. Przy­rzą­dza­na jest z czer­wo­nej pasty curry oraz mlecz­ka ko­ko­so­we­go, po­da­wa­na z ma­ka­ro­nem (Yel­low Mee lub gru­bym Ver­mi­cel­li) i do­dat­ka­mi ta­ki­mi jak: kre­wet­ki, kur­czak, kal­ma­ry, ka­wał­ki ryby, kieł­ki fa­so­li mung, pak-choy (ka­pu­sta chiń­ska), pla­ster­ki tra­dy­cyj­ne­go cia­sta ryb­ne­go, mie­lo­ny susz kre­wet­ko­wy, tofu czy pasta chil­li sam­bal.

Wikipedia


laksacja

bie­gun­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. bie­gun­ka, roz­wol­nie­nie

Wiktionary


laksacyjny

→ lak­sa­cja


SJP.pl

Patrz:

laksacja

laksować

daw­niej: prze­czy­szczać, mieć roz­wol­nie­nie


SJP.pl


laksyrka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. med. bie­gun­ka

Wiktionary


laksystyczny

→ lak­syzm


SJP.pl

Patrz:

laksyzm

laksyzm

po­sta­wa i sy­stem mo­ral­ny, wg któ­rych wszel­ka wąt­pli­wość co do obo­wią­zy­wal­no­ści prawa po­zy­tyw­ne­go sta­no­wi wy­star­cza­ją­cą pod­sta­wę do uspra­wied­li­wie­nia po­stę­po­wa­nia niez­god­ne­go z tym pra­wem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek w te­o­lo­gii mo­ral­nej, który wspie­ra roz­luź­nie­nie prawa w przy­pad­ku wy­stą­pie­nia wąt­pli­wo­ści;

Wiktionary

Lak­syzm (z łac. "laxus" – luźny) – w etyce i te­o­lo­gii mo­ral­nej po­sta­wa, we­dług któ­rej wszel­ka wąt­pli­wość co do obo­wią­zy­wal­no­ści prawa sta­no­wi wy­star­cza­ją­cą pod­sta­wę do uspra­wied­li­wie­nia po­stę­po­wa­nia niez­god­ne­go z tym pra­wem. Ter­min bli­skoz­nacz­ny po­ję­ciom li­be­ra­liz­mu oby­cza­jo­we­go i li­ber­ty­niz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wo­dem oskar­ża­nia przez niego pa­pie­ża o lak­syzm mogło być włas­ne przy­wią­za­nie do sta­ro­rzym­skich ide­a­łów mo­ral­nej czy­sto­ści.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) probabilizm laksystyczny

Wiktionary


lakszmi

Laksz­mi lub Śri – w hin­du­iz­mie bo­gi­ni szczę­ścia, bo­gact­wa i pię­kna; żona Wisz­nu, matka Kamy. Uo­sa­bia wszel­kie po­wo­dze­nie – także ma­te­rial­ne.

Wikipedia


laktacja

wyt­wa­rza­nie mleka przez gru­czo­ły mlecz­ne ko­biet i samic ssa­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wy­dzie­la­nie mleka z sut­ków sa­mi­cy ssa­ków w okre­sie kar­mie­nia;

Wiktionary

Lak­ta­cja – pro­ces wy­dzie­la­nia mleka przez gru­czo­ły mlecz­ne samic ssa­ków. Lak­ta­cja po­ja­wia się po po­ro­dzie i trwa przez okres po­trzeb­ny do wy­kar­mie­nia mło­dych. Wy­ją­tek sta­no­wi bydło mlecz­ne, u któ­re­go lak­ta­cja jest sty­mu­lo­wa­na przez dłuż­szy czas, dla otrzy­my­wa­nia mleka do celów kon­sump­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okres lak­ta­cji trwa u suki od po­ro­du do ok. 6-7 ty­god­ni po uro­dze­niu szcze­niąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lakˈtat͡sʲja, AS: laktacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laktator m., laktarium n.

 przym. laktacyjny

Wiktionary


laktacyjny

zwią­za­ny z lak­ta­cją


SJP.pl


laktam

amid otrzy­my­wa­ny głów­nie przez od­wod­nie­nie ami­nok­wa­sów, sto­so­wa­ny w pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl


laktamowy

→ lak­tam


SJP.pl

Patrz:

laktam

laktamy

amid otrzy­my­wa­ny głów­nie przez od­wod­nie­nie ami­nok­wa­sów, sto­so­wa­ny w pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl

Lak­ta­my – tzw. „wew­nątrz­czą­stecz­ko­we amidy” po­łą­cze­nia he­te­ro­cy­klicz­ne za­wie­ra­ją­ce he­te­ro­a­tom azotu w pier­ście­niu oraz grupę kar­bo­ny­lo­wą w po­ło­że­niu "2" w sto­sun­ku do atomu azotu. Można je otrzy­mać m.in. na dro­dze [2+2] cy­klo­ad­dy­cji ke­te­nów z ni­try­la­mi, albo też prze­gru­po­wa­nia d-4-izok­sa­zo­lin.

Wikipedia


laktarium

od­dział przy­chod­ni le­kar­skiej zaj­mu­ją­cy się sku­pem i ma­ga­zy­no­wa­niem mleka ko­bie­ce­go, słu­żą­ce­go do do­ży­wia­nia nie­mow­ląt


SJP.pl

Lak­ta­rium – wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka me­dycz­na, który pro­wa­dzi zbiór­kę oraz ma­ga­zy­nu­je mleko ko­bie­ce. Mleko to służy potem jako po­karm do ży­wie­nia bądź do­ży­wia­nia nie­mow­ląt, zwła­szcza wcze­śnia­ków i no­wo­rod­ków o małej masie ciała bądź któ­rych matki są chore lub mają pro­ble­my z lak­ta­cją itp. Prze­pro­wa­dza także testy ja­ko­ści mleka i ma od­po­wied­nie urzą­dze­nia (chłod­nie) do jego prze­cho­wy­wa­nia.

Wikipedia


laktator

urzą­dze­nie do od­cią­ga­nia po­kar­mu uży­wa­ne przez kar­mią­ce matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce kar­mią­cym ko­bie­tom na od­cią­ga­nie mleka;

Wiktionary

Lak­ta­tor (od­cią­gacz po­kar­mu) – urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce kar­mią­cym ko­bie­tom na od­cią­ga­nie po­kar­mu. Urzą­dze­nie poz­wa­la w łatwy spo­sób od­cią­gać po­karm i po­da­wać go w bu­tel­ce dzie­ciom, które nie po­tra­fią sa­mo­dziel­nie ssać (np. wcze­śnia­kom), lub gdy ko­bie­ta kar­mią­ca ma w pla­nie kil­ku­go­dzin­ną nie­o­bec­ność i chce podać dziec­ku swój po­karm; poz­wa­la też po­ra­dzić sobie z bo­les­no­ścią pier­si lub na­wa­łem po­kar­mu. Na rynku do­stęp­ne są lak­ta­to­ry ręcz­ne oraz elek­trycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wielu przy­pad­kach wpraw­ne uży­cie lak­ta­to­ra może pomóc utrzy­mać po­karm.

 (1.1) Mac­ko­wicz wy­cią­gnę­ła lak­ta­tor spod bluzy, po­sta­wi­ła go na biur­ku. Ju­li­ta od­wró­ci­ła wzrok. Nie wie­dzieć czemu, widok ludz­kie­go mleka ją brzy­dził.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laktacja ż., laktarium n., laktaza ż., laktoza ż., laktuloza ż., laktam m., laktyd m., laktatorka ż.

 przym. laktacyjny, laktozowy

 temsłow. lakt-, lakto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odciągacz pokarmu

Wiktionary


laktaza

enzym w je­li­cie cien­kim nie­mow­ląt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) enzym tra­wien­ny roz­kła­da­ją­cy lak­to­zę do glu­ko­zy i ga­lak­to­zy;

Wiktionary

Lak­ta­za – enzym ka­ta­li­zu­ją­cy hy­dro­li­zę di­sa­cha­ry­du lak­to­zy na jej dwa kom­po­nen­ty – glu­ko­zę i ga­lak­to­zę. Wyt­wa­rza­na jest przez zwie­rzę­ta, ro­śli­ny, grzy­by, bak­te­rie i droż­dże. W za­leż­no­ści od me­cha­niz­mu dzia­ła­nia lak­ta­zy kla­sy­fi­ko­wa­ne są jako β--ga­lak­to­zy­da­zy (EC 3.2.1.23) lub β--glu­ko­zy­da­zy (EC 3.2.1.21).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lakˈtaza, AS: laktaza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. laktazowy

 rzecz. laktator mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) β-D-galaktozydaza

Wiktionary


laktazowy

→ lak­ta­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z lak­ta­zą, do­ty­czą­cy lak­ta­zy

Wiktionary

Patrz:

laktaza

Powiązane:

 rzecz. laktaza ż.

Wiktionary


lakteina

wy­ciąg z mleka za­wie­ra­ją­cy jego naj­bar­dziej odżyw­cze skład­ni­ki


SJP.pl


laktim

w che­mii: forma ta­u­to­me­rycz­na, w któ­rej wodór znaj­du­je się w gru­pie hy­drok­sy­lo­wej


SJP.pl


laktimy

w che­mii: forma ta­u­to­me­rycz­na, w któ­rej wodór znaj­du­je się w gru­pie hy­drok­sy­lo­wej


SJP.pl


laktitol

al­ko­hol cu­kro­wy uży­wa­ny jako sło­dzik (sym­bol E966)


SJP.pl


laktoalbumina

biał­ko o wy­so­kiej war­to­ści odżyw­czej wy­stę­pu­ją­ce w mleku i ser­wat­ce


SJP.pl


laktobakcylina

kul­tu­ra bak­te­rii kwasu mle­ko­we­go


SJP.pl


laktobutyrometr

przy­rząd do po­mia­ru za­war­to­ści tłu­szczu w pro­duk­tach mlecz­nych; lak­to­skop; tłu­szczo­mierz


SJP.pl


laktodensymetr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru gę­sto­ści mleka; lak­to­metr; ga­lak­to­metr; mle­ko­mierz


SJP.pl

Lak­to­den­sy­metr (ga­lak­to­metr) – are­o­metr słu­żą­cy do po­mia­ru gę­sto­ści mleka. Na jego skali po­da­ne są stop­nie umow­ne (°Ld), zwy­kle od 20 do 40, wska­zu­ją­ce ty­sięcz­ne czę­ści gę­sto­ści mleka. Nie­kie­dy lak­to­den­sy­me­try wy­ska­lo­wa­ne są na po­miar w tem­pe­ra­tu­rze od­nie­sie­nia (20 °C) przy dział­ce 0,1 i za­kre­sie od 1015 do 1045 g/cm. Z wy­ko­rzy­sta­niem lak­to­den­sy­me­tru można wy­ka­zać, czy ba­da­na prób­ka mleka była roz­cień­cza­na wodą lub innym rozt­wo­rem wod­nym.

Wikipedia


laktoferryna

biał­ko za­an­ga­żo­wa­ne w me­ta­bo­lizm że­la­za; wy­stę­pu­ją­ce w pły­nach wy­dziel­ni­czych ssa­ków; LF


SJP.pl


laktoferycyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pep­tyd o wła­ści­wo­ściach an­ty­bak­te­ryj­nych i an­ty­no­wot­wo­ro­wych;

Wiktionary

Lak­to­fe­ry­cy­na ( lac­to­fer­ri­cin) – wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie, am­fi­pa­tycz­ny, ka­tio­no­wy pep­tyd, po­chod­ny lak­to­fe­ry­ny. Ma wła­ści­wo­ści prze­ciw­bak­te­ryj­ne, prze­ciw­no­wot­wo­ro­we i im­mu­no­mo­du­lu­ją­ce.

Pow­sta­je w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym pod wpły­wem en­zy­mu pro­te­o­li­tycz­ne­go pep­sy­ny, która od­ci­na frag­ment "N"-końca z obec­ne­go w mleku i pły­nach ustro­jo­wych biał­ka – lak­to­fe­ry­ny.

Wikipedia


laktoferyna

biał­ko wy­stę­pu­ją­ce w mleku, za­wie­ra­ją­ce związ­ki że­la­za, utrud­nia­ją­ce roz­wój bak­te­rii w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. biał­ko zwięk­sza­ją­ce od­por­ność or­ga­niz­mu, wy­stę­pu­ją­ce w pły­nach i wy­dzie­li­nach ustro­jo­wych:

Wiktionary

Lak­to­fe­ry­na (inna nazwa: "lak­to­fer­ry­na", skrót: "LF") – wie­lo­funk­cyj­ne biał­ko z grupy trans­fer­ryn, wy­ka­zu­ją­ce duże po­wi­no­wact­wo do jonów że­la­za. Jest to glo­bu­lar­na gli­ko­pro­te­i­na o masie czą­stecz­ko­wej ok. 80 kDa i obec­ne w wielu pły­nach ustro­jo­wych i wy­dzie­li­nach gru­czo­łów, ta­kich jak: mleko, ślina, łzy, wy­dzie­li­na gru­czo­łów jamy no­so­wej. Poza tym stwier­dzo­no wy­stę­po­wa­nie lak­to­fe­ry­ny w ziar­ni­sto­ściach gra­nu­lo­cy­tów obo­jęt­no­chłon­nych.

Wikipedia


laktoflawina

na­le­żą­cy do wi­ta­min grupy B żółty, roz­pu­szczal­ny w wo­dzie barw­nik, wcho­dzą­cy w skład wielu en­zy­mów, nie­zbęd­ny do pra­wi­dło­we­go wzro­stu i roz­wo­ju ludzi i zwie­rząt; wi­ta­mi­na B2; ry­bo­fla­wi­na


SJP.pl


laktoglobulina

biał­ko za­war­te w mleku ssa­ków, za­wie­ra­ją­ce m.in. sub­stan­cje od­por­no­ścio­we


SJP.pl


laktometr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru gę­sto­ści mleka; lak­to­den­sy­metr; ga­lak­to­metr; mle­ko­mierz


SJP.pl


lakton

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wew­nątrz­czą­stecz­ko­wy ester hy­drok­syk­wa­sów, w któ­rych grupa estro­wa wy­stę­pu­je w ugru­po­wa­niu cy­klicz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. jeden z cy­klicz­nych estrów pow­sta­ją­cych na dro­dze wew­nątrz­czą­stecz­ko­wej estry­fi­ka­cji hy­drok­syk­wa­sów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka pro­stych lak­to­nów rów­nież sil­nie ha­mu­je kieł­ko­wa­nie na­sion.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. laktonowy

Wiktionary


laktonowy

→ lak­ton


SJP.pl

Patrz:

lakton

laktoowowegetarianin

we­ge­ta­ria­nin, któ­re­go dieta obej­mu­je także mleko, pro­duk­ty mlecz­ne oraz jaja; owo­lak­ta­ria­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) we­ge­ta­ria­nin je­dzą­cy jajka i przet­wo­ry mlecz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­ni­nem od 6. roku życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn, AS: lakt•ovovegetarʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laktoowowegetarianizm m.

 przym. laktoowowegetariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owolaktarianin

Wiktionary


laktoowowegetarianizm

forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie jaj i pro­duk­tów mlecz­nych; owo­lak­ta­ria­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­mia­na we­ga­niz­mu przyz­wa­la­ją­ca na spo­ży­cie jajek i przet­wo­rów mlecz­nych;

Wiktionary

Lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nizm lub owo­lak­ta­ria­nizm (łac. "lac­tus" ‘mleko’, "ovo" ‘jajo’) – od­mia­na we­ge­ta­ria­niz­mu przyz­wa­la­ją­ca na spo­ży­cie jaj oraz mleka i jego przet­wo­rów, []. Lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nie nie spo­ży­wa­ją mięsa, ryb oraz pro­duk­tów po­cho­dzą­cych z uboju, ta­kich jak: pod­puszcz­ka (skład­nik serów) czy że­la­ty­na (skład­nik ga­la­re­tek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rza­dziej zna­ny­mi ro­dza­ja­mi diet eli­mi­nu­ją­cych mięso jest owo­we­ge­ta­ria­nizm oraz lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥, AS: lakt•ovovegetarʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laktoowowegetarianin mos., laktoowowegetarianka ż.

 przym. laktoowowegetariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owolaktarianizm

Wiktionary


laktoowowegetarianka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę wy­łą­cza­ją­cą mięso i ryby, ale do­pu­szcza­ją­cą mleko, pro­duk­ty mlecz­ne i jaja; owo­lak­ta­rian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) we­ge­ta­rian­ka je­dzą­ca jajka i przet­wo­ry mlecz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laktoowowegetarianizm mrz.

Wiktionary


laktoowowegetariański

→ lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nizm, → lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­nin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lak­to­o­wo­we­ge­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

laktoowowegetarianizm, → laktoowowegetarianin

Powiązane:

 rzecz. laktoowowegetarianin mos., laktoowowegetarianizm mrz.

Wiktionary


laktorol

napój z od­tłu­szczo­ne­go lub pa­ste­ry­zo­wa­ne­go mleka, zak­wa­szo­ne­go ma­ślan­ką lub zak­wa­sem bak­te­rii mle­ko­wych


SJP.pl

Lak­to­rol — nazwa hand­lo­wa fer­men­to­wa­ne­go na­po­ju mlecz­ne­go. Otrzy­my­wa­ne­go z ła­god­nie uk­wa­szo­ne­go (ma­ślan­ką lub zak­wa­sem) chu­de­go mleka pa­ste­ry­zo­wa­ne­go. Jego kwa­so­wość wy­no­si­ła 22-32° Soxh­le­ta-Hen­kla. Sprze­da­wa­ny był w bu­tel­kach szkla­nych. Do­pu­szczal­ny ter­min do spo­ży­cia wy­no­sił 24 h w tem­pe­ra­tu­rze 12°C.

Wikipedia


laktoskop

przy­rząd do po­mia­ru za­war­to­ści tłu­szczu w pro­duk­tach mlecz­nych; lak­to­bu­ty­ro­metr; tłu­szczo­mierz


SJP.pl


laktotropina

hor­mon biał­ko­wy pro­du­ko­wa­ny przez gru­czo­ło­wą część przy­sad­ki móz­go­wej, m.in. ak­ty­wu­ją­cy wy­dzie­la­nie pro­ge­ste­ro­nu przez ciał­ko żółte oraz przy­go­to­wu­ją­cy gru­czo­ły mle­ko­we do lak­ta­cji; pro­lak­ty­na, lu­te­o­tro­pi­na, hor­mon lu­te­o­tro­po­wy


SJP.pl


laktowegetarianin

we­ge­ta­ria­nin nie­ja­da­ją­cy mięsa, ryb ani jaj


SJP.pl


laktowegetarianizm

od­mia­na we­ge­ta­ria­niz­mu po­le­gaj­ca na je­dze­nu je­dy­nie pro­duk­tów ro­ślin­nych i mlecz­nych (nie można jeść jajek i miodu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­mia­na we­ge­ta­ria­niz­mu wy­łą­cza­ją­ca z diety poza mię­sem rów­nież jajka;

Wiktionary

Lak­to­we­ge­ta­ria­nizm ("lacto" – łac. mleko) – od­mia­na we­ge­ta­ria­niz­mu wy­łą­cza­ją­ca z diety poza mię­sem (w tym mię­sem ryb) rów­nież jaja – oprócz pro­duk­tów po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go spo­ży­wa się mleko i jego przet­wo­ry. W skali świa­ta jest to naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­ca od­mia­na we­ge­ta­ria­niz­mu, choć wśród Eu­ro­pej­czy­ków częst­szy jest owo­lak­to­we­ge­ta­ria­nizm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlaktɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥, AS: laktovegetarʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laktowegetarianin m., laktowegetarianka ż.

 przym. laktowegetariański

Wiktionary


laktowegetarianka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę wy­łą­cza­ją­cą mięso i ryby a także jaja, ale do­pu­szcza­ją­cą mleko i pro­duk­ty mlecz­ne


SJP.pl


laktowegetariański

→ lak­to­we­ge­ta­ria­nizm, → lak­to­we­ge­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

laktowegetarianizm, → laktowegetarianin

laktowit

hand­lo­wa nazwa mleka w prosz­ku dla nie­mow­ląt


SJP.pl


laktoza

dwu­cu­kier wy­stę­pu­ją­cy w mleku ssa­ków, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym i spo­żyw­czym; cu­kier mle­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. dwu­cu­kier wy­stę­pu­ją­cy w mleku ssa­ków;

Wiktionary

Lak­to­za, cu­kier mlecz­ny ( lac ‘mleko’), C12H22O11 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­da­nów, dwu­cu­kier zbu­do­wa­ny z -ga­lak­to­zy i -glu­ko­zy, po­łą­czo­nych wią­za­niem β-1,4-gli­ko­zy­do­wym. Wy­stę­pu­je w mleku wszyst­kich ssa­ków w ilo­ści 2–8%. Jest mniej słod­ka niż glu­ko­za i sa­cha­ro­za.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lak­to­zę można otrzy­mać z ser­wat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lakˈtɔza, AS: laktoza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. laktozowy

 rzecz. laktator mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier mleczny, cukier mlekowy

Wiktionary


laktozowy

→ lak­to­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z lak­to­zą, do­ty­czą­cy lak­to­zy

Wiktionary

Patrz:

laktoza

Powiązane:

 rzecz. laktator mrz., laktoza ż.

Wiktionary


laktozuria

obec­ność lak­to­zy w moczu


SJP.pl


laktuka

daw­niej: sa­ła­ta (ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych); Lac­tu­ca


SJP.pl


laktyd

bez­wod­nik zew­nętrz­ny alfa-ok­syk­wa­sów, które przy ogrze­wa­niu wy­dzie­la­ją wodę w ten spo­sób, że z dwu ich czą­ste­czek two­rzy się jedna czą­stecz­ka bez­wod­ni­ka zew­nętrz­ne­go


SJP.pl


laku

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., Ms. i W. lp. od: lak

Wiktionary


lakuna

uby­tek frag­men­tu tek­stu w wy­ni­ku jego trans­mi­sji (ręcz­ne­go po­wie­la­nia); la­cu­na


SJP.pl

La­ku­na (łac. "la­cu­na", dziu­ra, uby­tek) – ter­min tech­nicz­ny z za­kre­su kry­ty­ki tek­stu oz­na­cza­ją­cy uby­tek tek­stu w wy­ni­ku de­fek­tu jego trans­mi­sji.

Przy­czy­ną pow­sta­nia la­ku­ny może być fi­zycz­ne usz­ko­dze­nie ma­nu­skryp­tu, z któ­re­go wy­ko­ny­wa­na jest nowa kopia rę­ko­pi­śmien­na, np.

Wikipedia


lakunarność

ma­te­ma­tycz­ny opis tek­stu­ry frak­ta­la


SJP.pl

La­ku­nar­ność jest od­po­wied­ni­kiem wy­mia­ru frak­tal­ne­go, opi­su­je bu­do­wę "frak­ta­la". Zwią­za­na jest z wiel­ko­ścią dy­stry­bu­cji dziur. Ogól­nie mó­wiąc opi­su­je, czy frak­tal ma duże ot­wo­ry lub dziu­ry – ma on wtedy wy­so­ką la­ku­nar­ność.

Po­ję­cie la­ku­nar­no­ści sto­so­wa­ne jest w tech­ni­kach przet­wa­rza­nia obra­zu, w tym przy ana­li­zie obra­zów me­dycz­nych. Pier­wszy po­ję­cie la­ku­nar­no­ści za­pro­po­no­wał Benoît Man­del­brot.

Wikipedia


lakunarny

udar la­ku­nar­ny - udar spo­wo­do­wa­ny nie­droż­no­ścią ma­łych na­czyń lub tęt­nic prze­szy­wa­ją­cych


SJP.pl


lakówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­stró­wecz­ko­wa­tych


SJP.pl


lala

1. za­baw­ka dzie­cię­ca; lalka
2. lek­ce­wa­żą­co o wy­stro­jo­nej lub ład­nej ko­bie­cie; lalka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. in­fan­tyl­na forma nazwy za­baw­ki → lalka

 (1.2) przen. slang. ładna dziew­czy­na

 (1.3) przen. ładna, wy­stro­jo­na ko­bie­ta, lecz ogra­ni­czo­na i próż­na

wy­krzy­knik

 (2.1) przest. okrzyk przy spot­ka­niu na woj­nie lub szczu­ciu psami na po­lo­wa­niu

Wiktionary

LaLa – ja­poń­skie cza­so­pis­mo pu­bli­ku­ją­ce mangi "shōjo", na­le­żą­ce do wy­daw­nict­wa Ha­ku­sens­ha. Każdy ko­lej­ny numer jest wy­da­wa­ny zwy­kle 24 dnia każ­de­go mie­sią­ca. Do cza­so­pis­ma do­łą­cza­ne by­wa­ją do­dat­ko­wo ka­len­da­rze i od­cin­ki audio mang.

W 2006 roku, w ba­da­niu prze­pro­wa­dzo­nym przez Ori­con wśród Ja­po­nek, cza­so­pis­mo to za­ję­ło piąte miej­sce wśród ulu­bio­nych cza­so­pism poś­wię­co­nych man­dze, ex aequo z ma­ga­zy­na­mi "Shōjo Comic" wy­daw­nict­wa Shōgakukan oraz "Shūkan Shōnen Ma­ga­zi­ne" Ko­dans­hy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz Ju­sty­siu, to twoja lala. Tu lala ma oczko.

 (1.2) Chło­pa­ki, ale lala wczo­raj szła osied­lem!

 (1.3) Wziął sobie taką lalę za dziew­czy­nę i teraz go to sporo kosz­tu­je.

 (2.1) Lala, la­lasz go lala, sa­so­wie wo­łaj­cie, / Ur­la­la lala, świ­ni­stra, ur­la­la, wi­taj­cie. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlala, AS: lala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lalka ż., laleczka ż., lalunia ż., lalusia ż., laluś m., lalkarz m., lalkarstwo n., lalkanie n.

 czas. lalkać

 przym. lalkowy, lalusiowaty, lalczyny, lalkowaty, laleczkowaty

 przysł. lalkowato, lalusiowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lalka

 (1.2) lalunia, laska

 (1.3) lalka, barbietka

 (2.1) lalasz!, halala!, hulala!

Wiktionary


lalak

naz­wi­sko


SJP.pl


lalczyny

→ lalka


SJP.pl

Patrz:

lalka

laleczka

la­lu­sia, la­leń­ka, la­lu­nia;
1. lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta próż­na, prze­sad­nie dba­ją­ca o swój wy­gląd; go­gu­sia, stroj­ni­sia, pię­kni­sia;
2. zdrob­nie­nie od: lalka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: lalka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­lecz­ka (album)
  • La­lecz­ka (film 1956)
  • La­lecz­ka (film 2019)
  • La­lecz­ka (po­wieść)
  • La­lecz­ka Chuc­ky
  • Lalka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­rin­ko, po­u­sta­wiaj la­lecz­ki na półce i idzie­my się myć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈlɛt͡ʃka, AS: lalečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lalka ż., lala ż.

 przym. lalusiowaty, lalkowy

 przysł. lalusiowato

 wykrz. lala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński lalinka

Wiktionary


laleczkowaty

ładny, po­dob­ny do lalki; lal­ko­wa­ty


SJP.pl


lalemancja

jed­no­rocz­na ro­śli­na ole­i­sta po­cho­dzą­ca z Iranu; fał­dzist­ka


SJP.pl

La­le­man­cja ("Lal­le­man­tia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je 5 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wo-za­chod­niej i środ­ko­wej Azji – na ob­sza­rze od Pół­wy­spu Arab­skie­go, Sy­na­ju i Azji Mniej­szej po Pa­ki­stan, za­chod­nie Chiny i za­chod­nią Sy­be­rię (la­le­man­cja ibe­ryj­ska "L. ibe­ri­ca" nie po­cho­dzi z Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, lecz Bli­skie­go Wscho­du i ziem daw­ne­go Kró­le­stwa Ibe­rii). Niek­tó­re ga­tun­ki wy­ko­rzy­sty­wa­ne są lecz­ni­czo, z na­sion po­zy­sku­je się oleje ro­ślin­ne, są też spo­ży­wa­ne jako wa­rzy­wo.

Wikipedia


lalewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


laleńka

la­lu­sia, la­lu­nia, la­lecz­ka;
1. lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta próż­na, prze­sad­nie dba­ją­ca o swój wy­gląd; go­gu­sia, stroj­ni­sia, pię­kni­sia;
2. zdrob­nie­nie od: lalka


SJP.pl


lalik

naz­wi­sko


SJP.pl


lalin

Lalin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, w gmi­nie Sanok. Leży nad Stob­ni­cą do­pły­wem Wi­sło­ka. Ma sta­tus so­łect­wa. Prze­bie­ga przez nią droga wo­je­wódz­ka nr 886 do Rze­szo­wa i Sa­no­ka.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


lalinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. la­lecz­ka

Wiktionary


lalka

1. dzie­cię­ca za­baw­ka w po­sta­ci mi­nia­tu­ro­we­go czło­wie­ka, zwy­kle bo­ba­sa, dziew­czy­ny, ko­bie­ty itp.; uży­wa­na też jako przed­miot de­ko­ra­cyj­ny;
2. fi­gur­ka ma­ją­ca za­stą­pić po­stać ak­to­ra w spek­ta­klu; ku­kieł­ka; ja­waj­ka; ma­rio­net­ka; kukła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­cię­ca za­baw­ka ma­ją­ca ludz­ką po­stać;

 (1.2) przen. okre­śle­nie na ładną, wy­stro­jo­ną ko­bie­tę

 (1.3) teatr. fi­gur­ka czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia, po­ru­sza­na przez ak­to­ra pod­czas spek­ta­klu

 (1.4) drew­nia­ny model czło­wie­ka z ru­cho­my­mi czę­ścia­mi dla ma­la­rza lub rzeź­bia­rza

 (1.5) daw. model kra­wiec­ki do upi­na­nia na nim sukni

 (1.11) ar­chit. wy­brzu­sze­nie tral­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lalka – fi­gur­ka
  • lalka te­a­tral­na
  • Lalka – osada leśna w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Lalka – pół­wy­sep na Je­zio­rze Łań­skim, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, gmina Purda, dawna osada (Ra­mu­ki Małe)
  • Lalka – skała wspi­nacz­ko­wa na wznie­sie­niu Ko­ło­czek w Kro­czy­cach
  • Lalka – skała wspi­nacz­ko­wa na Zamku Ogro­dzie­niec
  • Lalka – skała wspi­nacz­ko­wa w gru­pie Ze­ga­ro­wych Skał na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej (w Do­li­nie Wo­dą­cej)
  • Lalka – po­wieść Bo­le­sła­wa Pru­sa­jej ekra­ni­za­cje i in­sce­ni­za­cje (chro­no­lo­gicz­nie):
    • Lalka – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1968 w re­ży­se­rii Woj­cie­cha Je­rze­go Hasa z Ma­riu­szem Dmo­chow­skim, Beatą Tysz­kie­wicz i Ta­de­u­szem Fi­jew­skim
    • Lalka – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1977 w re­ży­se­rii Ry­szar­da Bera z Je­rzym Ka­ma­sem, Mał­go­rza­tą Bra­u­nek i Bro­ni­sła­wem Paw­li­kiem
    • Lalka – mu­si­cal Woj­cie­cha Ko­ściel­nia­ka z 2010
    • Lalka – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 2026 w re­ży­se­rii Ma­cie­ja Ka­wal­skie­go z Mar­ci­nem Do­ro­ciń­skim, Ka­mi­lą Urzę­dow­ską i Mar­kiem Kon­dra­tem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od mamy do­sta­łam wczo­raj ładną lalkę, jak przyj­dziesz do mnie, to ci po­ka­żę.

 (1.2) — Co mnie jed­nak dziwi naj­moc­niej, — pra­wi­ła — to oko­licz­ność, że na po­dob­nych lal­kach nie poz­na­ją się męż­czyź­ni. Dla żad­nej ko­bie­ty, po­czą­wszy od Wą­sow­skiej, koń­cząc na mojej po­ko­jów­ce, nie jest to se­kret, że w Ewe­li­nie nie zbu­dził się je­szcze ani rozum, ani serce; wszyst­ko w niej śpi…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlalka, AS: lalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lalkarz m., lalkarka ż., laluś m., lalkarstwo n.

:: zdrobn. lala ż., laleczka ż., lalunia ż., lalusia ż.

 czas. lalkać

 przym. lalkowy, lalusiowaty, laleczkowy, laleczkowaty, lalczyny

 przysł. lalkowato, lalusiowato

 wykrz. lala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lala, laleczka, lalunia; daw. łątka

 (1.2) lala, cizia

 (1.4) manekin

 (1.5) manekin

 (1.9) poczwarka

Wiktionary


lalkarka

→ lal­karz


SJP.pl

Patrz:

lalkarz

lalkarski

do­ty­czą­cy lal­ka­rza, lal­kar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lal­kar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lalkarz mos.

Wiktionary


lalkarz

1. wyt­wór­ca lalek;
2. ten, kto się zaj­mu­je lal­kar­stwem - twór­czo­ścią te­a­tral­ną;
3. aktor po­ru­sza­ją­cy lal­ka­mi i uży­cza­ją­cy im głosu w te­a­trze lalek;
4. po­tocz­nie: stu­dent lub ab­sol­went lal­kar­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. ar­ty­sta te­a­tral­ny zaj­mu­ją­cy się ani­mo­wa­niem lalek

 (1.2) rzem. rze­mieśl­nik, który wy­ra­bia lalki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lal­karz – ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się ani­mo­wa­niem lalek w te­a­trze ku­kieł­ko­wym
  • lal­karz – osoba zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem i wy­ro­bem lalek – za­ba­wek i ku­kie­łek
  • lal­karz – wła­ści­ciel lub kie­row­nik te­a­trzy­ku ku­kieł­ko­we­go
  • Lal­karz – taj­wań­ski film bio­gra­ficz­ny z 1993 roku
  • Lal­karz – ko­re­ań­ski film grozy z 2004 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Scena gości lal­ka­rzy z Wę­gier.

 (1.2) Do warsz­ta­tu lal­ka­rza na­le­ży też dłuto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlalkaʃ, AS: lalkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lalka ż., lalkarstwo n., lalunia ż.

:: fż. lalkarka ż.

 przym. lalkowy, lalkarski

 wykrz. lala

Wiktionary


lalkowaty

ładny, po­dob­ny do lalki; la­lecz­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy lakę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lala ż.

 wykrz. lala

Wiktionary


lalkowiec

mi­ło­śnik te­a­tru lal­ko­we­go; lal­karz


SJP.pl


lalkowy

→ lalka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lalki lub lalek, zwią­za­ny z lalką lub lal­ka­mi

Wiktionary

Lal­ko­wy – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Smę­to­wo Gra­nicz­ne. Leży przy linii ko­le­jo­wej nr 131 Cho­rzów Ba­to­ry – Tczew. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia

Patrz:

lalka

Powiązane:

 rzecz. lalkarz mos., lala ż., lalka ż., laleczka ż.

 przym. laleczkowy

 wykrz. lala

Wiktionary


lalo

1. za­baw­ka dzie­cię­ca; lalka
2. lek­ce­wa­żą­co o wy­stro­jo­nej lub ład­nej ko­bie­cie; lalka


SJP.pl

Lalo – mia­sto w po­łud­nio­wym Be­ni­nie, w de­par­ta­men­cie Ko­uf­fo. Po­ło­żo­ne jest około 80 km na pół­noc­ny za­chód od sto­li­cy kraju, Porto-Novo. W spi­sie lud­no­ści z 11 maja 2013 roku li­czy­ło 13 451 miesz­kań­ców[].

Wikipedia


lalofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed mową ludz­ką


SJP.pl


lalotek

psot­nik la­lo­tek - ga­tu­nek owada z rzędu gryz­ków


SJP.pl


lalunia

la­lu­sia, la­leń­ka, la­lecz­ka;
1. lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta próż­na, prze­sad­nie dba­ją­ca o swój wy­gląd; go­gu­sia, stroj­ni­sia, pię­kni­sia;
2. zdrob­nie­nie od: lalka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ładna dziew­czy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lalkarz mos., lalka ż., lala ż.

 wykrz. lala

Wiktionary


lalusia

la­lu­nia, la­leń­ka, la­lecz­ka;
1. lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta próż­na, prze­sad­nie dba­ją­ca o swój wy­gląd; go­gu­sia, stroj­ni­sia, pię­kni­sia;
2. zdrob­nie­nie od: lalka


SJP.pl


lalusiowato

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób la­lu­sio­wa­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał twarz z ro­dza­ju tych, które wy­glą­da­ją le­piej ze zmarszcz­ka­mi; był teraz z pew­no­ścią atrak­cyj­niej­szy niż jako dwu­dzie­sto­la­tek, mu­siał wtedy wy­glą­dać la­lu­sio­wa­to.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laluś mos., lala ż., lalka ż., laleczka ż.

 przym. lalusiowaty

 wykrz. lala

Wiktionary


lalusiowaty

po­dob­ny do la­lu­sia; fir­cy­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pejor. wła­ści­wy la­lu­sio­wi, świad­czą­cy o prze­sad­nym dba­niu męż­czyz­ny o wy­gląd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laluś m., lala ż., lalka ż., laleczka ż.

 przysł. lalusiowato

 wykrz. lala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. lekcew. picuś-glancuś

Wiktionary


laluś

lek­ce­wa­żą­co: męż­czyz­na prze­sad­nie dba­ją­cy o swój wy­gląd; goguś, stroj­niś, pię­kniś, fir­cyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który prze­sad­nie dba o wy­gląd; taki, który jest zbyt ele­ganc­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) D. lm. zob. la­lu­sia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego chło­pa­ka jest nie­zły laluś!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaluɕ, AS: laluś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lalusiowatość ż., lalka ż., lala ż.

:: fż. lalusia ż.

 przym. lalusiowaty

 przysł. lalusiowato

 wykrz. lala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modniś, strojniś, dandy

Wiktionary


lam

1. zwie­rzę z ro­dzi­ny wiel­błą­dów;
2. daw­niej: la­mów­ka;
3. tka­ni­na o os­no­wie jed­wab­nej, uży­wa­na w daw­nej Pol­sce na bo­ga­te stro­je, szaty li­tur­gicz­ne i do de­ko­ra­cji wnętrz; zło­to­głów;
4. daw­niej: płyt­ka ze szla­chet­ne­go me­ta­lu do wy­sa­dza­nia, na­bi­ja­nia pasów;
5. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: laik (zwła­szcza kom­pu­te­ro­wy); lamer


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: lama

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lam – gmina tar­go­wa w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Cham
  • An­drzej Lam
  • Jan Lam
  • Sta­ni­sław Lam
  • Wła­dy­sław Lam
  • Wil­fre­do Lam
  • Mỹ Quang Lâm (1944–2023) – pol­ski poeta wiet­nam­skie­go po­cho­dze­nia
  • LAM

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lãm, AS: lãm

Wiktionary


lama

du­chow­ny bud­dyj­ski w Ty­be­cie i Mon­go­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zwie­rzę jucz­ne o sier­ści wy­ko­rzy­sty­wa­nej do pro­duk­cji wełny;

 (1.2) jed­wab­na tka­ni­na ze srebr­ny­mi lub zło­ty­mi nićmi

 (1.3) daw. ro­dzaj blasz­ki do ozda­bia­nia pasów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. na­u­czy­ciel bud­dyz­mu ty­be­tań­skie­go;

Wiktionary

Lama, wi­ku­nia ("Lama") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ca­me­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych (Ca­me­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dia­men­to­we guzy jego żu­pa­na mi­go­ta­ły jak gwia­zdy na nie­bie, nóż i sza­bla skrzy­ły się od klej­no­tów, żupan ze srebr­nej lamy i czer­wo­ny kon­tusz pod­wo­i­ły pię­kność jego sma­głe­go obli­cza – i tak stał przed nią, wys­mu­kły, czar­no­bre­wy, prze­pysz­ny, naj­pię­kniej­szy ze wszyst­kich mo­łoj­ców Ukra­i­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãma, AS: lãma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. lami

 (2.1)

 rzecz. lamaizm m., lamaista m., lamaistka ż., lamaita m., lamaitka ż.

 przym. lamaistyczny, lamaicki

Wiktionary


lamaicki

od­no­szą­cy się do la­ma­i­ty lub la­ma­iz­mu, wła­ści­wy la­ma­i­tom; la­ma­i­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bud­dyz­mem ty­be­tań­skim (la­ma­iz­mem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lamaizm mrz., lama mos., lamaista mos., lamaita mos., lamaistka ż., lamaitka ż.

 przym. lamaistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lamaistyczny

Wiktionary


lamaista

zwo­len­nik lub wyz­naw­ca la­ma­iz­mu, bud­dyz­mu ty­be­tań­skie­go


SJP.pl


lamaistka

→ la­ma­i­sta


SJP.pl

Patrz:

lamaista

lamaistyczny

→ la­ma­izm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bud­dyz­mem ty­be­tań­skim (la­ma­iz­mem)

Wiktionary

Patrz:

lamaizm

Przykłady

 (1.1) 15-letni Kar­ma­pa, bę­dą­cy jed­nym z naj­waż­niej­szych przy­wód­ców la­ma­i­stycz­nych, uciekł z pil­no­wa­ne­go przez chiń­skich straż­ni­ków klasz­to­ru w Ty­be­cie do są­sied­nich Indii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlãmajiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: lãmai ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lamaizm mrz., lama mos., lamaista mos., lamaita mos., lamaistka ż., lamaitka ż.

 przym. lamaicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lamaicki

Wiktionary


lamaita

wyz­naw­ca la­ma­iz­mu


SJP.pl


lamaitka

→ la­ma­i­ta


SJP.pl

Patrz:

lamaita

lamaizm

re­li­gia łą­czą­ca ele­men­ty bud­dyz­mu z lo­kal­ny­mi wie­rze­nia­mi, opar­ta na wie­rze w moż­li­wość prze­wi­dze­nia miej­sca re­in­kar­na­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ty­be­tań­ski odłam bud­dyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sad­ni­cze zmia­ny for­mal­ne i tre­ścio­we pow­sta­ły do­pie­ro w sztu­ce Mon­go­lii, kiedy z Ty­be­tu prze­ni­knął, a na­stęp­nie roz­po­wszech­nił się nowy kult, któ­rym był la­ma­izm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãˈmajism̥, AS: lãmai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lama m.

 przym. lamaistyczny, lamaicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buddyzm tybetański

Wiktionary


lamantyna

duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; manat, brze­go­wiec


SJP.pl


lamantyny

duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; manat, brze­go­wiec


SJP.pl


lamar

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lamar – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Lamar – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie John­son
  • Lamar – mia­sto w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Pro­wers
  • Lamar – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Bar­ton
  • Lamar – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Chase
  • Lamar – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Hug­hes
  • Lamar – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Aran­sas
  • Lamar – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Dar­ling­ton
  • Lamar (ang. Lamar Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Lamar (ang. Lamar Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Yell
  • Lamar (ang. Lamar Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Bar­ton
  • Lamar (ang. Lamar Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Clin­ton

Wikipedia


lamarck

[czy­taj: laMARK] naz­wi­sko, m.in. Jean Bap­ti­ste de Monet de La­marck (1744-1829) - fran­cu­ski bio­log, ewo­lu­cjo­ni­sta; twór­ca pier­wszej te­o­rii ewo­lu­cji, zwa­nej la­mar­kiz­mem (i po­ję­cia "bio­lo­gia")


SJP.pl


lamarkistyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­mar­kiz­mem, te­o­ria­mi Jeana-Bap­ti­ste'a de La­marc­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lamarkizm mrz.

Wiktionary


lamarkizm

pier­wsza te­o­ria ewo­lu­cji gło­szo­na na po­cząt­ku XIX w. przez fran­cu­skie­go przy­rod­ni­ka Jeana Bap­ti­ste'a de La­marc­ka, tłu­ma­czą­ca cią­głe na­by­wa­nie no­wych cech dzie­dzicz­nych wpły­wem zmie­nia­ją­cych się wa­run­ków śro­do­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. hist. te­o­ria za­kła­da­ją­ca ewo­lu­cję ga­tun­ków pod wpły­wem śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go;

Wiktionary

La­mar­kizm – pier­wsza ma­te­ria­li­stycz­na te­o­ria ewo­lu­cji, kwe­stio­nu­ją­ca sta­łość cech ga­tun­ko­wych i uz­na­ją­ca za fakt pow­sta­wa­nie no­wych ga­tun­ków w wy­ni­ku na­tu­ral­nych pro­ce­sów oraz pró­bu­ją­ca tłu­ma­czyć me­cha­nizm i przy­czy­ny pow­sta­wa­nia zmian.

Nazwa la­mar­kizm po­cho­dzi od naz­wi­ska twór­cy tej te­o­rii, fran­cu­skie­go bio­lo­ga Jeana Bap­ti­ste de La­marc­ka, który za­pre­zen­to­wał ją w 1809 roku w książ­ce "Fi­lo­zo­fia zo­o­lo­gii". Nie­licz­nych zwo­len­ni­ków tej te­o­rii na­zy­wa­no la­mar­ki­sta­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­mar­kizm miał po­nieść osta­tecz­nie klę­skę, ale za­in­spi­ro­wał za­rów­no Eras­mu­sa, jak i Char­le­sa Dar­wi­na [...], przy okaz­ji za­si­la­jąc też ar­se­nał ar­gu­men­tów kre­a­cjo­ni­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lamarkistyczny

Wiktionary


lamartine

La­mar­ti­ne – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Fond du Lac.

Wikipedia


lamas

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lamas – pro­win­cja w Peru
  • Lamas – dy­strykt w Peru
  • Lamas – mia­sto w Peru, sto­li­ca pro­win­cji Lamas
  • Lamas (lub Lam­mas) – wieś w An­glii, w hrab­stwie Nor­folk
  • Lamas – so­łect­wo w Por­tu­ga­lii, w gmi­nie Braga, w dy­stryk­cie Braga
  • Lamas – so­łect­wo w Por­tu­ga­lii, w gmi­nie Ca­da­val, w dy­stryk­cie Li­zbo­na
  • Lamas – so­łect­wo w Por­tu­ga­lii, w gmi­nie Ma­ce­do de Ca­va­le­i­ros, w dy­stryk­cie Bragança
  • Lamas – so­łect­wo w Por­tu­ga­lii, w gmi­nie Mi­ran­da do Corvo, w dy­stryk­cie Co­im­bra
  • Lamas – przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej FEVE w San Sa­tur­ni­no, w Hisz­pa­nii

Wikipedia


lamassu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. mit. sta­ro­żyt­ny ro­dzaj bó­stwa opie­kuń­cze­go, skrzyd­la­ty lew lub byk o ludz­kim obli­czu uko­ro­no­wa­nym tiarą, któ­re­go ogrom­ne po­są­gi pa­ra­mi strze­gły bram świą­tyń i pa­ła­ców w sta­ro­żyt­nej Me­zo­po­ta­mii;

Wiktionary

La­mas­su – w sztu­ce asy­ryj­skiej posąg wy­o­bra­ża­ją­cy skrzyd­la­te­go byka o ludz­kiej, bro­da­tej twa­rzy, czyli tzw. isto­tę zo­o­mor­ficz­ną. Ta mo­nu­men­tal­na rzeź­ba wy­wo­dzi się je­szcze z tra­dy­cji su­me­ryj­skiej, gdzie byk łą­czo­ny był z bo­giem Księ­ży­ca Nanną, ale bez­poś­red­nio Asy­ryj­czy­cy prze­ję­li je od He­ty­tów. Od­kry­to je pod­czas wy­ko­pa­lisk nie­mal w każ­dej sto­li­cy asy­ryj­skiej (Kal­chu, Dur-Szar­ru­kin i Ni­ni­wie).

Wikipedia


lambada

ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dzą­cy z Bra­zy­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pier­wot­nie bo­li­wij­ski lub bra­zy­lij­ski, zmy­sło­wy ta­niec to­wa­rzy­ski wy­ko­ny­wa­ny w ści­słej bli­sko­ści z part­ne­rem;

 (1.2) mu­zy­ka do lam­ba­dy (1.1)

Wiktionary

Lam­ba­da – ta­niec po­cho­dze­nia bra­zy­lij­sko-bo­li­wij­skie­go, który zy­skał po­pu­lar­ność na świe­cie w la­tach 80. XX wieku.

Pio­sen­kę, na­pi­sa­ną w ryt­mie tańca lam­ba­dy jako pier­wsza zaś­pie­wa­ła Lucia Men­dez w 1987 roku. W 1989 pio­sen­kę na­grał w wyt­wór­ni BMG ze­spół Kaoma, utwór naj­pierw był na­gra­ny po hisz­pań­sku, zaś potem po por­tu­gal­sku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lãmˈbada, AS: lãmbada

Wiktionary


lambadziara

po­gard­li­wie: ko­bie­ta wy­zy­wa­ją­ca, roz­wią­zła sek­su­al­nie; la­ba­dzia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. obraź. ko­bie­ta czę­sto upra­wia­ją­ca seks z przy­pad­ko­wy­mi męż­czyz­na­mi

 (1.2) slang. obraź. dre­sia­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlãmbaˈd͡ʑara, AS: lãmbaʒ́ara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latawica, dziwka, zdzira

 (1.2) lampucera

Wiktionary


lambda

li­te­ra grec­kie­go al­fa­be­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa je­de­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, λ;

Wiktionary

Lamb­da (λάμβδα, pi­sa­na Λλ) – je­de­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę płyn­ną „l”. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 30.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlãmbda, AS: lãmbda

Wiktionary


lambdacyzm

wy­ma­wia­nie gło­ski L za­miast R; wada wy­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. wada wy­mo­wy po­le­ga­ją­ca na za­stę­po­wa­niu gło­ski r gło­ską l;

Wiktionary

Lamb­da­cyzm ( lamb­da­cis­mus; od nazwy grec­kiej li­te­ry lamb­da λ) – za­bu­rze­nie mowy, od­mia­na dys­la­lii wy­o­dręb­nio­na ze wzglę­du na ob­ja­wy.

Cha­rak­te­ry­zu­je się nie­pra­wi­dło­wą wy­mo­wą gło­ski /l/.

Wikipedia


lambeozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go


SJP.pl

Lam­be­o­za­ur ("Lam­be­o­sa­u­rus", „ja­szczur Lambe'a”) – ro­dzaj di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go, ży­ją­ce­go od 76 do 75 mi­lio­nów lat temu, w kam­pa­nie, w kre­dzie póź­nej, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Ten dwu- lub czwo­ro­noż­ny ro­śli­no­żer­ca znany jest z cha­rak­te­ry­stycz­nych wy­drą­żo­nych two­rów na gło­wie, u naj­le­piej poz­na­ne­go ga­tun­ku przy­po­mi­na­ją­cych to­po­rek. Wy­róż­nio­no kilka praw­do­po­dob­nych ga­tun­ków z Al­ber­ty w Ka­na­dzie i Mon­ta­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, jed­nak tylko dwa ga­tun­ki ka­na­dyj­skie są obec­nie do­brze poz­na­ne.

Wikipedia


lambeozaury

po­dro­dzi­na di­no­za­u­rów z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


SJP.pl

Lam­be­o­za­u­ry to grupa di­no­za­u­rów z ro­dzi­ny Ha­dro­za­u­rów. Ha­dro­za­u­ry dzie­lą się na dwie grupy: Ha­dro­za­u­rów i Lam­bo­za­u­rów. Lam­be­o­za­u­ry w prze­ci­wień­stwie do Ha­dro­za­u­rów mają na gło­wie grze­bie­nie. Do Lam­be­o­za­u­rów na­le­żą np. Pa­ra­za­u­ro­lof, Ko­ry­to­za­ur, Lam­be­o­za­ur, Tsin­ta­o­za­ur.

Wikipedia


lambert

dawna jed­nost­ka lu­mi­nan­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Lam­bert – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Upo­wszech­ni­ło się w śred­nio­wie­czu po pod­bo­ju An­glii przez Nor­ma­nów wraz z roz­po­wszech­nie­niem kultu św. Lam­ber­ta z Ma­a­stricht.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlãmbɛrt, AS: lãmbert

Wiktionary


lamberta

dawna jed­nost­ka lu­mi­nan­cji


SJP.pl

Lam­ber­ta – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Lam­bert.

Lam­ber­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi: 14 kwiet­nia, 26 maja, 22 czerw­ca, 22 sierp­nia i 17 wrze­śnia.

Wikipedia


lambic

[czy­taj: lam­bik] bel­gij­skie piwo gór­nie fer­men­to­wa­ne przy po­mo­cy dzi­kich droż­dży; lam­bik


SJP.pl

Lam­bic, Lam­biek – bel­gij­ski ro­dzaj piwa fer­men­ta­cji spon­ta­nicz­nej pro­du­ko­wa­ne­go ze słodu jęcz­mien­ne­go z do­dat­kiem psze­ni­cy.

Me­to­da fer­men­ta­cji piwa lam­bic za po­mo­cą szcze­pów dzi­kich droż­dży jest naj­star­szą znaną me­to­dą pro­duk­cji piwa.

Wikipedia


lambik

bel­gij­skie piwo gór­nie fer­men­to­wa­ne przy po­mo­cy dzi­kich droż­dży; lam­bic


SJP.pl


lamblia

wi­cio­wiec wy­wo­łu­ją­cy giar­dio­zę; giar­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Giar­dia in­te­sti­na­lis., wi­cio­wiec pa­so­żyt­ny przy­wie­ra­ją­cy za po­mo­cą przys­saw­ki do je­li­ta ży­wi­cie­la, cza­sem też do wą­tro­by lub pę­che­rzy­ka żół­cio­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wszech­nie uważa się, że w koń­ców­kach ba­na­nów są lam­blie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmblʲja, AS: lãmblʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lamblioza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) giardia, ogoniastek jelitowy, wielkouściec jelitowy

Wiktionary


lamblioza

za­ka­że­nie pier­wot­nia­kiem na­le­żą­cym do wi­ciow­ców - lam­blia je­li­to­wa; giar­dio­za


SJP.pl


lambo

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Lam­borg­hi­ni


SJP.pl

Lambo – sin­gel pol­skich ra­pe­rów Kizo i ZetHy. Zo­stał wy­da­ny 31 paź­dzier­ni­ka 2019.

Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus zło­tej płyty, prze­kra­cza­jąc licz­bę 25 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia


lamborghini

[czy­taj: lam­bor­gi­ni] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Lam­borg­hi­ni (wym. "lamborˈɡiːni") – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych, z sie­dzi­bą w Sant’Agata Bo­lo­gne­se, dzia­ła­ją­cy od 1963 roku. Na­le­ży do nie­miec­kie­go kon­cer­nu Volks­wa­gen Group.

Pro­duk­cję cią­gni­ków rol­ni­czych tej marki pro­wa­dzi obec­nie inne przed­się­bior­stwo – "Lam­borg­hi­ni Trat­to­ri", bę­dą­ce czę­ścią grupy "SDF S.p.A.

Wikipedia


lambrekin

krót­ka, ozdob­na fi­ran­ka nad oknem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj krót­kiej ozdob­nej za­sło­ny, fi­ran­ki nad oknem, drzwia­mi za­wie­szo­nej na drąż­ku lub ozda­bia­ją­cy bal­da­chi­my;

 (1.2) ar­chit. or­na­ment lub ele­ment (na przy­kład za­da­sze­nia albo bal­da­chi­mu oł­ta­rza) w kształ­cie krót­kiej za­sło­ny

Wiktionary

Lam­bre­kin (fr. "lam­bre­qu­in") – de­ko­ra­cyj­ny ele­ment wy­po­sa­że­nia wnętrz w po­sta­ci wą­skie­go, dłu­gie­go, pro­sto­kąt­ne­go pasa tka­ni­ny wy­cię­te­go od dołu w "zęby" oraz ozdo­bio­ne­go frędz­la­mi i haf­ta­mi. Słowo oz­na­cza wy­cin­ki z tka­ni­ny, drew­na lub bla­chy wień­czą­ce bal­da­chim, na­miot lub fra­mu­gę okna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lãmˈbrɛcĩn, AS: lãmbreḱĩn

Wiktionary


lambretta

marka sku­te­rów


SJP.pl

Lam­bret­ta (wym. wł. [lamˈbretta]) – wło­ska marka sku­te­rów, uz­na­wa­na za jedną z ikon mo­to­ry­za­cji i glo­bal­nej pop­kul­tu­ry. Pier­wot­nie była pro­du­ko­wa­na w Me­dio­la­nie przez za­kła­dy In­no­cen­ti w la­tach 1947–1971. Stała się waż­nym środ­kiem tran­spor­tu w okre­sie po­wo­jen­nej od­bu­do­wy Eu­ro­py oraz jed­nym z roz­poz­na­wal­nych atry­bu­tów bry­tyj­skiej sub­kul­tu­ry mod­sów w la­tach 60.

Wikipedia


lambro

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) rzeka w Lom­bar­dii, w pół­noc­nych Wło­szech

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lam­bro – po­wieść po­e­tyc­ka Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go
  • Lam­bro – ro­dzaj mi­kro­sko­pij­nych grzy­bów
  • Lam­bro – rzeka we Wło­szech, w Lom­bar­dii, do­pływ Padu
  • Lam­bro – rzeka we Wło­szech, w Kam­pa­nii, do­pływ Morza Tyr­reń­skie­go
  • An­drzej Nie­mo­jew­ski, ps. „Lam­bro” – pol­ski poeta, pi­sarz i pu­bli­cy­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała zie­mia ra­mie­niem Lam­bra opa­sa­na, / Le­ża­ła jak w że­laz­nych skrę­tach Lew­ja­ta­na. sic.

 (2.1) Ponad 2500 me­trów sze­ścien­nych ropy naf­to­wej i in­nych paliw prze­do­sta­ło się do rzeki Lam­bro, do­pły­wu Padu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmbrɔ, AS: lãmbro

Wiktionary


lamek

1. zdrob­nie­nie od: lama;
2. daw­niej:
a) pro­sta uprząż szo­ro­wa do cią­gnię­cia stat­ków rzecz­nych, przy­wią­zy­wa­na do liny i wkła­da­na przez ramię;
b) lina do ho­lo­wa­nia stat­ku do brze­gu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­sta­ci bi­blij­ne o imie­niu La­mech
  • Wieś Lamk

Wikipedia


lamela

1. cien­ka płyt­ka bla­sza­na, pasek z bla­chy; la­mel­ka;
2. war­stwa struk­tu­ral­na w tkan­ce mię­śnio­wej albo w kry­sta­licz­no-amor­ficz­nych cia­łach sta­łych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­me­le w bio­lo­gii – re­gu­lar­ne struk­tu­ry tkan­ko­we, two­rzą­ce war­stwy, mię­dzy któ­ry­mi wy­stę­pu­ją ob­sza­ry puste, lub zło­żo­ne z innej tkan­ki. Przy­kła­dem tka­nek i or­ga­nów o la­me­lar­nej struk­tu­rze są mię­śnie r...
  • la­me­le w fi­zy­ce – re­gu­lar­ne struk­tu­ry war­stwo­we pow­sta­ją­ce spon­ta­nicz­nie lub two­rzo­ne ce­lo­wo w czę­ścio­wo kry­sta­licz­nych - czę­ścio­wo amor­ficz­nych cia­łach sta­łych. Po­sia­da­ją one duże zna­cze­nie tech­no­log...
  • la­me­le w tech­ni­ce – roz­ma­i­te re­gu­lar­ne kon­struk­cje, np.
    • drob­ne, rów­no­le­głe do sie­bie na­cię­cia na bież­ni­ku opon zi­mo­wych, które po­ma­ga­ją le­piej za­ha­czać się o gład­kie ośnie­żo­ne lub oblo­dzo­ne po­wierzch­nie, zwięk­sza­jąc jed­nak zu­ży­cie opony i po­gar­sza­jąc przyc...
    • kon­struk­cje z usta­wio­nych pod kątem do sie­bie wą­skich i dłu­gich desek, sto­so­wa­ne w me­blar­stwie i bu­dow­nict­wie - np. ża­luz­je la­me­lo­we, prze­gro­dy la­me­lo­we, płoty la­me­lo­we itp.
    • prąż­ko­wa­ne wy­koń­cze­nie urzą­dzeń me­cha­nicz­nych zwięk­sza­ją­ce ich po­wierzch­nię, co ułat­wia wy­mia­nę cie­pła z oto­cze­niem, zwane ra­dia­to­ra­mi la­mel­ko­wy­mi.

Wikipedia


lamelka

cien­ka płyt­ka bla­sza­na, pasek z bla­chy; la­me­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ka­wa­łek cien­kiej blasz­ki, bla­sza­na płyt­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãˈmɛlka, AS: lãmelka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lamelkowy

Wiktionary


lamelkowy

→ la­mel­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z la­me­lek

Wiktionary

Patrz:

lamelka

Powiązane:

 rzecz. lamelka ż.

Wiktionary


lamella

1. po­je­dyn­cza blasz­ka w dol­nej czę­ści ka­pe­lu­sza niek­tó­rych grzy­bów;
2. śro­do­wi­sko­wo: cien­ka płyt­ka, blasz­ka uży­wa­na w złot­nict­wie, rzeź­biar­stwie


SJP.pl


lamelowanie

na­cię­cia two­rzą­ce drob­ną sia­tecz­kę na gry­fie sztan­gi cię­ża­row­ców, umoż­li­wia­ją­ce pewny uchwyt cię­ża­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­me­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lamelować

Wiktionary


lamelować

na­ci­nać gryf sztan­gi w celu umoż­li­wie­nia pew­niej­sze­go chwy­tu


SJP.pl


lamelowy

→ la­me­la


SJP.pl

Patrz:

lamela

lamencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od la­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lament m.

Wiktionary


lamencić

po­tocz­nie: la­men­to­wać


SJP.pl


lament

1. do­no­śny płacz
2. utwór po­e­tyc­ki, w któ­rym pod­miot li­rycz­ny opła­ku­je czy­jąś śmierć lub klę­skę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płacz, roz­pa­cza­nie

 (1.2) na­rze­ka­nie, bia­da­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­ment (tren, płacz) – w li­te­ra­tu­rze, utwór li­rycz­ny o cha­rak­te­rze ża­łob­nym
  • la­ment – forma mu­zycz­na
  • La­ment – po­wieść Wła­dy­sła­wa Lecha Ter­lec­kie­go
  • La­ment – album mu­zycz­ny au­stra­lij­skiej grupy Abyss­mal Sor­row
  • La­ment – album mu­zycz­ny nie­miec­kiej grupy Einstürzende Ne­u­ba­u­ten
  • La­ment – sin­gel mu­zycz­ny Zbi­gnie­wa Pre­is­ne­ra
  • La­ment – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski film z 2016 roku
  • La­men­ta­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A cała wieś od­pro­wa­dza­ła ich z pła­czem i la­men­tem aż pod fi­gu­rę Czę­sto­chow­skiej, która sto­ja­ła przy dro­dze na roz­sta­jach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmɛ̃nt, AS: lãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lamentować

 rzecz. lamentacja ż., lamencik mrz.

 przym. lamentacyjny

Wiktionary


lamentabile

spo­sób wy­ko­na­nia ut­wo­ru: ża­ło­śnie, płacz­li­wie


SJP.pl


lamentacja

1. daw­niej: płacz, la­ment;
2. pieśń ża­łob­na, tren, ele­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. muz. utwór wy­ra­ża­ją­cy ża­ło­bę, roz­pacz lub nie­szczę­ście;

 (1.2) rel. frag­ment bi­blij­nych Tre­nów Je­re­mia­sza wy­ko­ny­wa­ny pod­czas li­tur­gii chrze­ści­jań­skiej

 (1.3) daw. la­ment, płacz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­men­ta­cja (forma mu­zycz­na)
  • la­men­ta­cja (te­o­ria li­te­ra­tu­ry)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bi­blij­ne La­men­ta­cje, któ­rych au­tor­stwo tra­dy­cja przy­pi­su­je Je­re­mia­szo­wi, opła­ku­ją zbu­rze­nie Je­ro­zo­li­my przez Na­bu­cho­do­no­zo­ra i znie­wo­le­nie przez niego ludu Iz­ra­e­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lament m., lamentowanie n.

 czas. lamentować ndk.

 przym. lamentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tren

Wiktionary


lamentacje

1. daw­niej: płacz, la­ment;
2. pieśń ża­łob­na, tren, ele­gia


SJP.pl


lamentacyjny

zwią­za­ny z la­men­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. muz. zwią­za­ny z la­men­ta­cją, do­ty­czą­cy la­men­ta­cji

 (1.2) płacz­li­wy, pełen żalu, skar­żą­cy się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lamentowanie n., lamentacja ż., lament mrz.

 czas. lamentować ndk.

Wiktionary


lamento

mu­zy­ka o cha­rak­te­rze ele­gij­nym, ża­łob­nym


SJP.pl


lamentoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ża­ło­śnie


SJP.pl


lamentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­men­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lamentacja ż.

 przym. lamentacyjny

Wiktionary


lamentować

1. gło­śno za­wo­dzić, roz­pa­czać, na­rze­kać;
2. w ło­wiect­wie o niek­tó­rych pta­kach: wy­da­wać głos


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roz­pacz­li­wie za­wo­dzić; pła­kać lub na­rze­kać po­przez gło­śne wy­da­wa­nie jęków

 (1.2) ornit. (o dro­zdach i sło­wi­kach) pro­wa­dzić śpiew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lament mrz., lamentacja ż.

 przym. lamentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biadać, biadolić, jęczeć, kwilić, opłakiwać, skomleć, zawodzić

Wiktionary


lamenty

1. do­no­śny płacz
2. utwór po­e­tyc­ki, w któ­rym pod­miot li­rycz­ny opła­ku­je czy­jąś śmierć lub klę­skę


SJP.pl


lamer

po­tocz­nie: osoba nie­kom­pe­tent­na w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. in­form. osoba nie­ma­ją­ca doś­wiad­cze­nia w po­słu­gi­wa­niu się kom­pu­te­rem, naj­czę­ściej w zna­cze­niu pe­jo­ra­tyw­nym;

Wiktionary

Lamer (z ang. "lame" – "ku­la­wy") – po­tocz­ne i pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie osoby nie­kom­pe­tent­nej - a przy tym sta­ra­ją­cej się ucho­dzić za do­brze obez­na­ną - w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie lub mało in­te­li­gent­nej, nie­doj­rza­łej, upo­śle­dzo­nej spo­łecz­nie.

Ter­mi­nu używa się w róż­nych kon­tek­stach, jed­nak zaz­wy­czaj w związ­ku z elek­tro­ni­ką lub me­dia­mi elek­tro­nicz­ny­mi (IRC, BBS, sie­cio­we gry kom­pu­te­ro­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz­cie temu la­me­ro­wi, żeby nie uży­wał caps locka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmɛr, AS: lãmer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lamerski

 rzecz. lamerstwo n.

:: fż. lamerka ż.

 przym. lamerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lama, noob, newbie

Wiktionary


lamerka

→ lamer


SJP.pl

Patrz:

lamer

lamers

naz­wi­sko


SJP.pl


lamerski

→ lamer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy la­me­ro­wi

Wiktionary

Patrz:

lamer

Powiązane:

 rzecz. lamerstwo n., lamerskość ż., lamer m., lamerka ż.

 przysł. lamersko

Wiktionary


lamerskość

→ la­mer­ski


SJP.pl

Patrz:

lamerski

lamerstwo

po­tocz­nie: nie­kom­pe­ten­cja w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


lameta

cien­ka folia me­ta­lo­wa; po­cię­ta uży­wa­na jako ozdo­ba cho­in­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ka folia me­ta­lo­wa po­cię­ta w pa­secz­ki, uży­wa­na jako ozdo­ba cho­in­ko­wa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włosy anielskie

Wiktionary


lamia

1. w wie­rze­niach sta­ro­żyt­nych Gre­ków: upiór o ko­bie­cej po­sta­ci wy­kra­da­ją­cy mat­kom dzie­ci;
2. wiedź­ma, wam­pi­rzy­ca, cza­row­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Gre­cji;

 (1.2) mit. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lamia – demon sło­wiań­ski
  • Lamia – gmina w Gre­cji
  • Lamia – mia­sto w Gre­cji
  • Lamia – pot­wór z mi­to­lo­gii grec­kiej
  • Lamia – ro­dzaj grzy­bów (sy­no­nim ro­dza­ju En­to­mopht­ho­ra)
  • Lamia (zgrzy­pik) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych
  • Lamia – sy­no­nim ro­dza­ju ryb Lamna
  • Lamia – ze­spół he­a­vy­me­ta­lo­wy w Ka­zach­sta­nie
  • Lamia Reno – jedna z bo­ha­te­rek an­ty­u­to­pii Ju­liu­sza Ma­chul­skie­go, pod ko­niec ut­wo­ru part­ner­ka Maksa Pa­ra­dy­sa
  • Lu­cjusz Eliusz Lamia – sta­ro­rzym­ski se­na­tor

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlãmʲja, AS: lãmʹi ̯a

Wiktionary


lamina

war­stew­ka skały osa­do­wej lub me­ta­mor­ficz­nej o gru­bo­ści po­ni­żej 1 cm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. mak­sy­mal­nie kil­ku­mi­li­me­tro­wej gru­bo­ści war­stew­ka skały osa­do­wej bądź me­ta­mor­ficz­nej odróż­nia­ją­ca się od są­sied­nich war­ste­wek skła­dem, ko­lo­rem bądź in­ny­mi ce­cha­mi

Wiktionary

La­mi­na SA (daw­niej Za­kła­dy Elek­tro­no­we „Uni­tra-La­mi­na” w Pia­secz­nie) – przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w Pia­secz­nie, które zaj­mo­wa­ło się pro­duk­cją lamp elek­tro­no­wych, diod krze­mo­wych, lamp na­daw­czych oraz ty­ry­sto­rów oraz sca­lo­nych ukła­dów hy­bry­do­wych. Jego wy­ro­by znaj­do­wa­ły za­sto­so­wa­nie w pro­duk­cji sprzę­tu elek­tro­nicz­ne­go (m.in. w pro­fe­sjo­nal­nej tech­ni­ce UKF i VHF (ra­dio­te­le­fo­ny FM + se­lek­tyw­ne wy­wo­ła­nie) oraz sprzę­cie RTV).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lãˈmʲĩna, AS: lãmʹĩna

Wiktionary


laminacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od la­mi­nat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laminat m.

Wiktionary


laminacja

wy­stę­po­wa­nie w skale warstw róż­nią­cych się skła­dem i wy­glą­dem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­mi­na­cja – ro­dzaj tek­stu­ry skał
  • la­mi­no­wa­nie – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni jed­ne­go ma­te­ria­łu innym, two­rze­nie la­mi­na­tów

Wikipedia


laminacyjny

→ la­mi­na­cja


SJP.pl

Patrz:

laminacja

laminaran

wie­lo­cu­kier zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek glu­ko­zy, ma­te­riał za­pa­so­wy bru­nat­nic; la­mi­na­ry­na


SJP.pl


laminareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: la­mi­nar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laminarka ż.

Wiktionary


laminaria

glon mor­ski kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy wiel­ki liść na ogon­ku, wy­stę­pu­ją­cy ma­so­wo, two­rząc roz­le­głe łąki w przy­brzeż­nych par­tiach mórz i oce­a­nów pół­ku­li pół­noc­nej; li­stow­ni­ca


SJP.pl


laminarka

urzą­dze­nie do la­mi­no­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do la­mi­no­wa­nia syn­te­tycz­ną ży­wi­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laminowanie n., laminator m., laminareczka ż.

 czas. laminować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laminator

Wiktionary


laminarność

→ la­mi­nar­ny


SJP.pl

Patrz:

laminarny

laminarny

war­stwo­wy, pła­ski


SJP.pl


laminaryna

wie­lo­cu­kier zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek glu­ko­zy, ma­te­riał za­pa­so­wy bru­nat­nic; la­mi­na­ran


SJP.pl

La­mi­na­ry­na ("la­mi­na­ran") – po­li­sa­cha­ryd wy­stę­pu­ją­cy w ko­mór­kach bru­nat­nic, pełni funk­cję ma­te­ria­łu za­pa­so­we­go. Czą­stecz­ka la­mi­na­ry­ny jest roz­ga­łę­zio­na i skła­da się z czą­ste­czek glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi β(1→3) i β(1→6) w miej­scu roz­ga­łę­zień. Sto­su­nek wią­zań wy­no­si 3:1.

Wikipedia


laminat

1. two­rzy­wo zło­żo­ne z kilku warstw róż­nych ma­te­ria­łów po­łą­czo­nych le­pi­szczem;
2. ro­dzaj tka­ni­ny po­łą­czo­nej z pian­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lek­kie two­rzy­wo pow­sta­łe przez po­łą­cze­nie kilku ma­te­ria­łów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laminacik mrz., laminowanie n.

Wiktionary


laminator

1. urzą­dze­nie do la­mi­na­cji, po­kry­wa­nia war­stwą two­rzy­wa sztucz­ne­go;
2. pra­cow­nik obrób­ki two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. la­mi­nar­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlãmʲĩˈnatɔr, AS: lãmʹĩnator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laminarka ż., laminowanie n.

 czas. laminować ndk.

Wiktionary


laminektomia

za­bieg chi­rur­gicz­ny wy­ko­ny­wa­ny przy prze­mie­szcze­niu krąż­ka mię­dzy­krę­go­we­go, po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu czę­ści kości co poz­wa­la na prze­su­nię­cie krąż­ka mię­dzy­krę­go­we­go


SJP.pl

La­mi­nek­to­mia – ro­dzaj ope­ra­cji ne­u­ro­chi­rur­gicz­nej, po­le­ga­ją­ca na usu­nię­ciu wy­rost­ków kol­czy­stych i łuków krę­gów wraz z wię­za­dłem żół­tym, które prze­bie­ga mię­dzy łu­ka­mi krę­gów.

Ope­ra­cja jest wy­ko­ny­wa­na w przy­pad­kach zwę­ża­nia ka­na­łu krę­go­we­go, na przy­kład w prze­bie­gu dy­sko­pa­tii.

Wikipedia


lamington

bisz­kopt w kształ­cie pro­sto­pa­dło­ścia­nu, po­la­ny cze­ko­la­do­wą masą i po­sy­pa­ny wiór­ka­mi ko­ko­so­wy­mi


SJP.pl


laminina

biał­ko bę­dą­ce skład­ni­kiem błony pod­staw­nej, czyli cien­kiej war­stwy od­dzie­la­ją­cej i pod­trzy­mu­ją­cej ko­mór­ki w tkan­kach or­ga­niz­mu


SJP.pl

La­mi­ni­na (łac. "la­mi­nin") – biał­ko na­le­żą­ce do gli­ko­pro­te­in o masie czą­stecz­ko­wej ok. 850 kDa, sta­no­wią­ce głów­ny skład­nik błony pod­staw­nej. Jej lo­ka­li­za­cja w luź­nej war­stwie błony pod­staw­nej wska­zu­je, że la­mi­ni­na od­gry­wa istot­ną rolę w od­dzia­ły­wa­niu ko­mó­rek na­błon­ka i śród­błon­ka z in­ny­mi skład­ni­ka­mi tej błony.

Wikipedia


laminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­mi­no­wać.

Wiktionary

La­mi­no­wa­nie – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni la­mi­na­tem dla uzy­ska­nia do­dat­ko­wych od­por­no­ści, np. od­por­no­ści na wil­goć czy od­por­no­ści me­cha­nicz­nych lub dla efek­tów de­ko­ra­cyj­nych. Pro­ces la­mi­no­wa­nia dru­ków po­li­gra­ficz­nych nie może zmie­niać barwy od­bit­ki, może zmie­niać na­sy­ce­nie od­bit­ki. Zwięk­sza na­sy­ce­nie od­bit­ki folia z po­ły­skiem, a zmniej­sza folia ma­to­wa. Zmia­nę tego na­sy­ce­nia po­la­mi­no­wa­nej od­bit­ki można sko­ry­go­wać po­przez zmia­nę pro­fi­lu pro­ce­su dru­ko­wa­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. laminarka ż., laminator m., laminat m.

 czas. laminować

Wiktionary


laminować

opra­wiać, na­są­czać lub wzmac­niać coś cien­ką war­stwą ochron­ną z two­rzy­wa sztucz­ne­go, np. do­ku­men­ty, tka­ni­ny itp.


SJP.pl


lamka

1. zdrob­nie­nie od: lama;
2. daw­niej:
a) pro­sta uprząż szo­ro­wa do cią­gnię­cia stat­ków rzecz­nych, przy­wią­zy­wa­na do liny i wkła­da­na przez ramię;
b) lina do ho­lo­wa­nia stat­ku do brze­gu


SJP.pl


lamkowo

Lam­ko­wo (niem. "Groß Lem­ken­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bar­cze­wo. Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Lam­ko­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lam­ko­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Miej­sco­wość znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


lammas

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lam­mas – wieś w An­glii, w hrab­stwie Nor­folk, w dy­stryk­cie Bro­ad­land
  • Lam­mas – or­ga­ni­za­cja
  • Lam­mas – świę­to, zob. też Lugh­na­sadh

Wikipedia


lamna

rekin z ro­dzi­ny lam­no­wa­tych; żar­łacz śle­dzio­wy


SJP.pl

Lamna – ro­dzaj mor­skich ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z ro­dzi­ny lam­no­wa­tych (Lam­ni­dae).

Wikipedia


lamnokształtne

rząd ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych


SJP.pl

Lam­noksz­tałt­ne (Lam­ni­for­mes) – rząd ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych (Chon­dricht­hy­es) z na­drzę­du Ga­le­o­morp­hi. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od gór­nej jury.

Wikipedia


lamnokształtny

o ce­chach lam­noksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


lamnowate

ro­dzi­na dra­pież­nych ryb mor­skich


SJP.pl

Lam­no­wa­te, żar­ła­cze śle­dzio­we (Lam­ni­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ryb mor­skich za­li­cza­na do lam­noksz­tałt­nych (Lam­ni­for­mes). Spo­ty­ka­ne w wo­dach sub­tro­pi­kal­nych nie­mal ca­łe­go świa­ta, na głę­bo­ko­ściach do 700 m, naj­czę­ściej w oko­li­cach raf ko­ra­lo­wych. Za­li­cza­ne do tej ro­dzi­ny ostro­no­sy ("Isu­rus") uwa­ża­ne są za naj­szyb­sze re­ki­ny świa­ta, a żar­łacz biały jest jedną z naj­więk­szych ryb o dra­pież­nym try­bie życia.

Wikipedia


lamnowaty

o ce­chach lam­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


lamorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. karc. ha­zar­do­wa gra kar­cia­na wy­wo­dzą­ca się od lanc­knech­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­wi­nie­nem być po­są­dzo­nym o prze­sa­dę, przy­ta­cza­jąc ów fakt rze­czy­wi­sty: że jedna par­tyj­ka owego nie­win­ne­go la­mor­ka za­gra­na z szu­le­ra­mi stała się stro­mą po­chy­ło­ścią dla pew­ne­go ma­gna­ta z ary­sto­kra­tycz­ne­go rodu, który odzie­dzi­czył po ojcu pię­kne mia­sto i czter­na­ście wsi, a […] umarł w nędzy.

Wiktionary


lamotrygina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek prze­ciw­pa­dacz­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek prze­ciwdr­gaw­ko­wy

Wiktionary

La­mo­try­gi­na – aro­ma­tycz­ny, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o dwu­pier­ście­nio­wym szkie­le­cie zło­żo­nym z 3,5-dia­mi­no-1,2,4-tria­zy­ny i "o"-dich­lo­ro­ben­ze­nu. Sto­so­wa­na jest jako lek prze­ciw­pa­dacz­ko­wy i sta­bi­li­za­tor na­stro­ju.

Wikipedia


lamowanie

wąski ka­wa­łek ma­te­ria­łu do ob­szy­wa­nia brze­gów tka­ni­ny, ubrań; obla­mo­wa­nie, la­mów­ka, obla­mów­ka, ob­szyw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lamować

 rzecz. lamówka ż.

Wiktionary


lamować

ob­szy­wać brze­gi ma­te­ria­łu pa­skiem in­ne­go ma­te­ria­łu, ta­siem­ką, fu­trem; bra­mo­wać


SJP.pl


lamp

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: lampa

Wiktionary

LAMP – ze­staw ot­war­toź­ró­dło­we­go opro­gra­mo­wa­nia, sta­no­wią­cy po­pu­lar­ną plat­for­mę ser­we­ro­wą dy­na­micz­nych stron WWW:

Po­mi­mo że żaden z tych ele­men­tów nie zo­stał stwo­rzo­ny spe­cjal­nie do współ­dzia­ła­nia z po­zo­sta­ły­mi, taki ze­staw opro­gra­mo­wa­nia jest bar­dzo po­pu­lar­ny ze wzglę­du na niski koszt i do­stęp­ność wszyst­kich kom­po­nen­tów (m.in. są do­łą­cza­ne do więk­szo­ści dy­stry­bu­cji Li­nuk­sa, lub do­stęp­ne do po­bra­nia za poś­red­nict­wem sy­ste­mu za­rzą­dza­nia pa­kie­ta­mi).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lãmp, AS: lãmp

Wiktionary


lampa

urzą­dze­nie, które służy do wyt­wa­rza­nia sztucz­ne­go świa­tła za po­mo­cą prądu elek­trycz­ne­go, oleju lub gazu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie bę­dą­ce sztucz­nym źró­dłem świa­tła; wyt­wa­rza­ją­ce świa­tło;

 (1.2) łow. lm. lampy: oczy wilka

 (1.3) zob. lampa elek­tro­no­wa.;

 (1.4) slang. twarz, głowa

Wiktionary

Lampa – urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce świa­tło, dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu ener­gii po­cho­dzą­cej z prze­pły­wu prądu elek­trycz­ne­go lub ze spa­la­nia pa­li­wa. Lampa za­mie­nia do­star­cza­ną do niej ener­gię na pro­mie­nio­wa­nie wi­dzial­ne co umoż­li­wia oś­wiet­la­nie lub sy­gna­li­za­cję. Współ­cze­śnie po­ję­cie uży­wa­ne za­rów­no wobec pier­wot­nych źró­deł świa­tła (np. ża­rów­ki) jak i do ca­łych zło­żo­nych urzą­dzeń wy­ko­rzy­stu­ją­cych te źró­dła (zob. opra­wa oś­wiet­le­nio­wa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dru­giej po­ło­wie dzie­więt­na­ste­go wieku lampy naf­to­we czę­sto słu­ży­ły do oś­wiet­la­nia wnętrz miesz­kal­nych.

 (1.2) Zza drze­wa zal­śni­ły lampy wa­de­ry.

 (1.3) Wzmac­nia­cze na lam­pach są po­pu­lar­ne wśród au­dio­fi­lów.

 (1.4) Facio do­stał w lampę i się od­cze­pił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmpa, AS: lãmpa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampiarnia ż., lampownia ż., lampiarz m., lampion m.

:: zdrobn. lampka ż., lampeczka ż.

 czas. lampić ndk.

 przym. lampowy, lampiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) świeca, latarnia, ślepie

Wiktionary


lampadomancja

wró­że­nie z kształ­tu pło­mie­ni


SJP.pl

Lam­pa­do­man­cja (gr. "lam­pas" ["lam­pad-"], 'świa­tło', "manteía", 'wró­że­nie') – wró­że­nie z lampy oliw­nej, pło­mie­nia świe­cy lub po­chod­ni.

Jest to me­to­da słu­żą­ca do czy­ta­nia pro­stych, ogól­nych wróżb do­ty­czą­cych wy­da­rzeń po­zy­tyw­nych lub ne­ga­tyw­nych i zaz­wy­czaj po­le­ga na ob­ser­wa­cji za­cho­wa­nia pło­mie­nia – jego trza­ska­nia, przy­ga­sa­nia, po­dzia­łu na dwa, wy­gi­na­nia się czy wy­dzie­la­nia iskier.

Wikipedia


lamparci

przy­miot­nik od: lam­part


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lam­par­ta; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do lam­par­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãmˈparʲt͡ɕi, AS: lãmparʹći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampart mzw., lamparcica ż.

Wiktionary


lamparcica

sa­mi­ca lam­par­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca lam­par­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sła­łem Ofce zdję­cie z lam­par­ci­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlãmparʲˈt͡ɕit͡sa, AS: lãmparʹćica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampart mzw., lamparciątko n.

 przym. lamparci

 czas. lampartować

Wiktionary


lamparcik

1. in­do­chiń­ski kot leśny; kot mar­mur­ko­wy;
2. zdrob­nie­nie od: lam­part


SJP.pl


lamparski

naz­wi­sko


SJP.pl


lampart

duży dra­pież­ny kot; le­o­pard, pan­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwy­kle cęt­ko­wa­ny, afry­kań­ski i az­ja­tyc­ki kot dra­pież­ny;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. także gw-pl|Kresy. hu­la­ka, nic­poń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był­że­by to ja­gu­ar lub oce­lot, zwie­rzę­ta dzi­kie i okrut­ne jak lam­part albo pan­te­ra?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmpart, AS: lãmpart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lamparcica ż., lamparciątko n.

 przym. lamparci

 czas. lampartować się, lampartować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pantera, leopard, rysiec

Wiktionary


lampartować

prze­sta­rza­łe:
1. pro­wa­dzić hu­la­szcze życie, łaj­da­czyć się;
2. lam­par­to­wać się - wzmoc­nio­na forma od: lam­par­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. hulać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lam­par­to­wać się

 (2.1) przest. także gw-pl|Kresy. hulać, bawić się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Tomek lam­par­tu­je się już dzie­sięć lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampart m., lampartowanie n., lamparcica ż.

 czas. polampartować

Wiktionary


lampartyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. fe­styn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na lam­par­ty­ji tań­co­wa­li my do pół­no­cy.

Wiktionary


lampas

pas ko­lo­ro­we­go ma­te­ria­łu, na­szy­wa­ne na spod­niach, zwy­kle w mun­du­rze


SJP.pl


lampasik

zdrob­nie­nie od: lam­pas


SJP.pl


lampasowy

→ lam­pas


SJP.pl

Patrz:

lampas

lampeczka

zdrob­nie­nie od: lamp­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: lamp­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãmˈpɛt͡ʃka, AS: lãmpečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampki nmos., lampa ż., lampka ż., lampion mrz.

Wiktionary


lampedusa

[czy­taj: lam­pe­du­za] naz­wi­sko, m.in. Giu­sep­pe To­ma­si di Lam­pe­du­sa (1896-1957) - pi­sarz wło­ski


SJP.pl

Lam­pe­du­sa (wł. "Isola Di Lam­pe­du­sa", syc. "Isula di Lam­pi­du­sa", łac. "Lo­pa­dus­sa") – wło­ska wyspa po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go na Morzu Śró­dziem­nym (le­żą­ca po­mię­dzy Maltą i Tu­nez­ją), naj­więk­sza z Wysp Pe­la­gij­skich o po­wierzch­ni 20,2 km². Jej dłu­gość wy­no­si 9 km, sze­ro­kość 3 km, a dłu­gość linii brze­go­wej wy­no­si 46,83 km. Wy­so­kość n.p.m. sięga 133 m. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie wyspa na­le­ży do sy­cy­lij­skiej gminy Lam­pe­du­sa e Li­no­sa w pro­win­cji Agri­gen­to.

Wikipedia


lamperia

dolna część ścia­ny po­ma­lo­wa­na farbą, zwy­kle olej­ną, w celu ochro­ny przed za­bru­dze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dolna część ścia­ny, po­kry­ta farbą olej­ną;

 (1.2) ozdob­na okła­dzi­na na ścia­nie

 (1.3) wąski pas okła­dzi­ny na ścia­nie, wzdłuż po­dło­gi

Wiktionary

250px|thumb|cen­ter|Gra­fi­ka:27120 Ou­de­na­ar­de Ko­nin­klijk Ant­he­ne­um Fort­stra­at 22.jpg250px|thumb|cen­ter|Gra­fi­ka:In­dia­na World War Me­mo­rial sta­irs - Stierch.jpg250px|thumb|cen­ter|

Lam­pe­ria ( Lam­pe­rie, lam­bris) – de­ko­ra­cyj­na okła­dzi­na dol­nej czę­ści ścian wew­nętrz­nych wy­ko­na­na naj­czę­ściej z ka­mie­nia, mar­mu­ru, stiu­ku lub z drew­na. Także ochron­na okła­dzi­na co­ko­ło­wa wzdłuż po­sadz­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lãmˈpɛrʲja, AS: lãmperʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) boazeria; gw. Górny Śląsk zokel, zokiel

Wiktionary


lamperyjny

→ lam­pe­ria


SJP.pl

Patrz:

lamperia

lampiarnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wa­cji lamp (gór­ni­czych, ko­le­jo­wych itp.); lam­pow­nia


SJP.pl


lampiarski

do­ty­czą­cy lam­pia­rza, lam­piar­ni; pro­du­ko­wa­ny przez lam­pia­rza


SJP.pl


lampion

ko­lo­ro­wa la­ta­ren­ka z pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lekka, świę­cą­ca ozdo­ba w for­mie kuli lub wie­lo­ścia­nu;

 (1.2) sport. wie­lo­ścien­na ramka za­wie­sza­na w celu oz­na­cze­nia punk­tu kon­trol­ne­go pod­czas za­wo­dów na orien­ta­cję;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lam­pion ad­wen­to­wy
  • Lam­pion (orien­ta­cja spor­to­wa) – ele­ment punk­tu kon­trol­ne­go w biegu na orien­ta­cję
  • La­ta­ją­cy lam­pion

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlãmpʲjɔ̃n, AS: lãmpʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampa ż., lampka ż., lampeczka ż., lampionik mrz.

 przym. lampowy

Wiktionary


lampionik

zdrob­nie­nie od: lam­pion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lam­pion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampion m.

Wiktionary


lampionowy

→ lam­pion


SJP.pl

Patrz:

lampion

lampić

po­tocz­nie: lam­pić się - pa­trzeć się na kogoś lub na coś w wy­raź­ny i bier­ny spo­sób; gapić się


SJP.pl


lampka

1. zdrob­nie­nie od: lampa (urzą­dze­nie, które służy do wyt­wa­rza­nia sztucz­ne­go świa­tła);
2. szkla­necz­ka lub kie­li­szek wina, miodu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kie­li­szek

 (1.2) zdrobn. od: lampa

 (1.3) mała lampa, ża­rów­ka lub inne świa­teł­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do obia­du wy­pi­łam lamp­kę czer­wo­ne­go, wy­traw­ne­go wina.

 (1.2) Przy łóżku, na sto­li­ku stała lamp­ka.

 (1.3) Stro­jąc cho­in­kę naj­pierw za­wie­szam lamp­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmpka, AS: lãmpka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampki nmos., lampa ż., lampeczka ż., lampion m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kieliszek

 (1.3) światełko, żaróweczka

Wiktionary


lampki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) elektr. po­łą­czo­ne w sze­reg punk­ty oś­wiet­le­nio­we

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: lamp­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaziu, zrób coś z tymi lamp­ka­mi na cho­in­ce, bo znowu prze­sta­ły świe­cić.

 (1.1) Obec­nie w lamp­kach sto­su­je się czę­ściej diody niż wkrę­ca­ne ża­ró­wecz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampa ż., lampeczka ż., lampka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) światełka

Wiktionary


lampownia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wa­cji lamp (gór­ni­czych, ko­le­jo­wych itp.); lam­piar­nia


SJP.pl

Lam­pow­nia – jedna z na­ziem­nych czę­ści ko­pal­ni, po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne są lampy gór­ni­cze uży­wa­ne przez gór­ni­ków w cza­sie pracy.

Aku­mu­la­to­ry są ła­do­wa­ne w celu ich dal­szej ek­splo­a­ta­cji. Lampy pod­le­ga­ją kon­tro­li i na­pra­wie. Są na­pra­wia­ne i ewi­den­cjo­no­wa­ne po­mię­dzy zmia­na­mi.

Wikipedia


lampowy

przy­miot­nik od: lampa; zwią­za­ny z urzą­dze­niem, które wyt­wa­rza sztucz­ne świa­tło za po­mo­cą róż­nych form ener­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lampą, do­ty­czą­cy lampy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampion mrz., lampa ż.

Wiktionary


lampreda

ro­dzaj mi­no­gów z ro­dzi­ny mi­no­go­wa­tych


SJP.pl


lamprofir

mag­mo­wa skała ży­ło­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. mag­mo­wa skała ży­ło­wa o ciem­nej i po­łys­kli­wej bar­wie, głów­nie zło­żo­na z mi­ne­ra­łów bo­ga­tych w że­la­zo i ma­gnez

Wiktionary

Lam­pro­fi­ry – na­le­żą do skał mag­mo­wych, a do­kład­niej do głę­bi­no­wych hi­pa­by­sal­nych i sub­wul­ka­nicz­nych. Są prze­waż­nie obo­jęt­ne lub za­sa­do­we, naj­rza­dziej ul­tra­za­sa­do­we. Kla­sy­fi­ku­je się do skał ży­ło­wych, gdyż wy­stę­pu­ją w po­sta­ci dajek i silli. Nazwa po­cho­dzi od zło­że­nia grec­kich słów "lam­pros" - lśnią­cy po­łą­czo­ne­go z ter­mi­nem por­fir.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­skie lam­pro­fi­ry znaj­du­je­my w Su­de­tach i Ta­trach.

Wiktionary


lamprofirowy

→ lam­pro­fir


SJP.pl

Patrz:

lamprofir

lampucer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. miej­ski la­tar­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­tyn­ga za­trud­nia­ła trzy­dzie­stu lam­pu­ce­rów w 1870 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampucera ż., lampuciara ż.

Wiktionary


lampucera

pod­sta­rza­ła ko­bie­ta uży­wa­ją­ca bar­dzo ostre­go ma­ki­ja­żu; pu­der­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grub. pod­sta­rza­ła ko­bie­ta, która myśli, że je­szcze się po­do­ba męż­czyz­nom i w celu za­tu­szo­wa­nia swo­je­go wieku używa bar­dzo ostre­go ma­ki­ja­żu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­cze­pi­ła się jakaś lam­pu­ce­ra i chcia­ła, bym jej po­sta­wił drin­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampucer mos., lampuciara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pudernica, dzidzia-piernik

Wiktionary


lampuciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta miej­ski la­tar­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lampucer mos., lampucera ż.

Wiktionary


lampy

oczy wilka lub lisa


SJP.pl


lamucki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. zwią­za­ny z La­mu­ta­mi, do­ty­czą­cy La­mu­ta­ów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. przest. język eweń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lamuta mos., Lamutka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. eweński

 (2.1) współcz. eweński

Wiktionary


lamus

1. skład nie­po­trzeb­nych rze­czy; ru­pie­ciar­nia, gra­ciar­nia;
2. daw­niej: wolno sto­ją­cy bu­dy­nek drew­nia­ny lub mu­ro­wa­ny, przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia cen­nych przed­mio­tów, za­pa­sów żyw­no­ści, sprzę­tu go­spo­dar­cze­go, na­rzę­dzi;
3. po­tocz­nie:
a) kla­so­wy od­lu­dek, sa­mot­nik;
b) gamoń, fra­jer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. daw. po­moc­ni­czy bu­dy­nek go­spo­dar­czy przy fol­war­ku; ; Glo­ger.

 (1.2) przest. czę­sto przen. skład sta­rych przed­mio­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. odrzu­tek, osoba mało lu­bia­na, osoba uda­ją­ca prze­bo­jo­wą

 (2.2) slang. osoba niez­na­ją­ca się w danej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Zo­bacz też: Lamus – rzeka w Łodzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok lamus, spichrz, gumno, obora i staj­nie, • Wszyst­ko w kupie, jak bywa u szlach­ty zwy­czaj­nie.

 (2.1) Ty i twoje ko­leż­ki to je­ste­ście la­mu­sy, my je­ste­śmy plusy, wy je­ste­ście mi­nu­sy

 (2.2) Szu­kaj Ce­li­ny, la­mu­sie, gdzie adap­ter, chata, szkło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãmus, AS: lãmus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rupieciarnia

Wiktionary


lamusik

zdrob­nie­nie od: lamus


SJP.pl


lamuska

→ lamus


SJP.pl

Patrz:

lamus

lamusownia

skła­do­wi­sko od­pa­dów, któ­rych nie można wy­rzu­cać na zwy­kłe śmiet­ni­ki


SJP.pl


lamynt

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ali­men­ty dla ro­dzi­ców lub ro­dzi­ny, która od­da­je go­spo­dar­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lymyntnik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. lemynt

Wiktionary


lamówka

1. wąski ka­wa­łek ma­te­ria­łu do ob­szy­wa­nia brze­gów tka­ni­ny, ubrań; la­mo­wa­nie, obla­mo­wa­nie, obla­mów­ka, ob­szyw­ka;
2. w in­tro­li­ga­tor­stwie: pasek pa­pie­ru lub tka­ni­ny od łą­cze­nia czę­ści książ­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. pasek ma­te­ria­łu, ta­siem­ka jako ele­ment wy­koń­cze­nia wy­ro­bu, któ­rym ob­szy­wa­ny jest jego brzeg;

Wiktionary

La­mów­ka – wąski pasek ma­te­ria­łu, cięty po sko­sie. Włó­kna la­mów­ki, znaj­du­ją­ce się pod kątem 45 stop­ni do dłu­go­ści paska, spra­wia­ją, że jest on bar­dziej roz­cią­gli­wy i łat­wiej się ukła­da w po­rów­na­niu do paska, który jest cięty zgod­nie z włó­kna­mi tka­ni­ny. Na la­mów­ki można sto­so­wać ma­te­ria­ły z róż­nych włó­kien i ich mie­sza­nek, naj­le­piej ści­śle dzia­ne lub tkane, po­nie­waż są sta­bil­ne i pod­czas kro­je­nia najm­niej się strze­pią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lamowanie n., oblamowanie n.

 czas. lamować ndk., oblamować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bramowanie, lameta, lamowanie, oblamowanie, obramowanie, obszycie, obwódka, wypustka

Wiktionary


lamówkowy

→ la­mów­ka


SJP.pl

Patrz:

lamówka

lan

[czy­taj: lan] skrót an­giel­skie­go: Local Area Net­work - lo­kal­na sieć kom­pu­te­ro­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lo­kal­na sieć kom­pu­te­ro­wa (ang. Local Area Net­work, LAN)
  • Län – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Szwe­cji
  • LAN Air­li­nes – linie lot­ni­cze z Chile

Wikipedia


lanametr

przy­rząd op­tycz­ny do po­mia­ru gru­bo­ści włó­kien, sto­so­wa­ny zaz­wy­czaj w prze­my­śle tek­styl­nym


SJP.pl


lanatozyd

gli­ko­zyd na­ser­co­wy po­zy­ski­wa­ny (obok di­gi­tok­sy­ny i di­gok­sy­ny) z liści na­parst­ni­cy pur­pu­ro­wej i weł­ni­stej, sto­so­wa­ny w nie­wy­dol­no­ści mię­śnia ser­co­we­go


SJP.pl


lanca

broń uży­wa­na przez ka­wa­le­rię, skła­da­ją­ca się z dłu­gie­go drzew­ca z me­ta­lo­wym gro­tem na końcu; włócz­nia; kopia; pika


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. broń ka­wa­le­rii zło­żo­na z dłu­gie­go drzew­ca z pro­por­czy­kiem, z osa­dzo­nym nań me­ta­lo­wym gro­tem

 (1.2) ogrod. roln. część opry­ski­wa­cza, tj. wąska rura z koń­ców­ką roz­py­la­ją­cą

 (1.3) techn. sta­lo­wa rurka z dru­tem ze stali mięk­kiej wew­nątrz, przez którą prze­pły­wa tlen, słu­żą­ca do cię­cia róż­nych ma­te­ria­łów

Wiktionary

Lanca (z lan­sea – włócz­nia) – lekka broń drzew­co­wa for­ma­cji ka­wa­le­ryj­skich: uła­nów, szwo­le­że­rów, lan­sje­rów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lansjer mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) lanca do cięcia tlenem

Wiktionary


lancashire

[czy­taj: lan­ke­szer] ro­dzaj sera bia­łe­go


SJP.pl

Lan­cas­hi­re – hrab­stwo ad­mi­ni­stra­cyj­ne (nie­me­tro­po­li­tal­ne), ce­re­mo­nial­ne i hi­sto­rycz­ne w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii, w re­gio­nie North West En­gland, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Ir­landz­kim i za­to­ką Mo­re­cam­be.

Hrab­stwo ad­mi­ni­stra­cyj­ne zaj­mu­je po­wierzch­nię 2903 km², a za­miesz­ka­ne jest przez 1 198 798 osób (2016).

Wikipedia


lancaster

[czy­taj: LENkaster albo LANkaster]
1. mia­sto w An­glii;
2. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
3. cie­śni­na na Morzu Ark­tycz­nym


SJP.pl

Lan­ca­ster – mia­sto w hrab­stwie Lan­cas­hi­re, w dy­stryk­cie Lan­ca­ster, w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii, któ­re­go licz­ba lud­no­ści wy­no­si 52 234 (2011).

Mia­sto leży nad rzeką Lune (skąd po­cho­dzi nazwa mia­sta). Z kolei człon "-ca­ster" po­cho­dzi od łac. "ca­stra" – „obóz”.

Wikipedia


lancasterowie

[czy­taj: lan­ka­ste­ro­wie] an­giel­ska dy­na­stia


SJP.pl

Lan­ca­ste­ro­wie – bocz­na linia Plan­ta­ge­ne­tów, pa­nu­ją­ca w la­tach 1399–1461 (a także krót­ko w 1470–1471), jej her­bem była czer­wo­na róża.

Wikipedia


lancasterski

[czy­taj: lan­ka­ster­ski] przy­miot­nik od: Lan­ca­ster (mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych)


SJP.pl


lancecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lan­cet

 (1.2) pot. nie­wiel­ki lan­cet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lancet mrz., lancetnik mzw.

 przym. lancetowaty

Wiktionary


lancelot

jeden z le­gen­dar­nych ry­ce­rzy Okrą­głe­go Stołu


SJP.pl


lancer

[czy­taj: lan­ser] model sa­mo­cho­du marki Mit­su­bis­hi


SJP.pl


lancet

1. mały nóż chi­rur­gicz­ny o obu­stron­nym ostrzu, po­sia­da­ją­cym wy­brzu­sze­nie;
2. mały, ostry nożyk do wy­rów­ny­wa­nia po­wierzch­ni rzeź­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. mały nóż chi­rur­gicz­ny o obu­stron­nym ostrzu

 (1.2) techn. nóż for­mier­ski

Wiktionary

Lan­cet – mały nóż chi­rur­gicz­ny o obu­stron­nym ostrzu, po­sia­da­ją­cy wy­brzu­sze­nie. Sto­so­wa­ny jest m.in. do na­cięć w ce­lach dre­na­żu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlãnt͡sɛt, AS: lãncet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lancetnik mzw.

:: zdrobn. lancecik mrz.

 przym. lancetowaty

Wiktionary


lancetnik

zwie­rzę łą­czą­ce w sobie cechy zwie­rząt bez­krę­go­wych i krę­gow­ców, za­miesz­ku­ją­ce pia­szczy­ste dna mórz eu­ro­pej­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bran­chio­sto­ma lan­ce­o­la­tum|Pal­las|ref=tak., zwie­rzę mor­skie za­li­cza­ne do bez­czasz­kow­ców;

Wiktionary

Lan­cet­nik, szpa­ros­krze­lec lan­ce­to­wa­ty ("Bran­chio­sto­ma lan­ce­o­la­tum") – zwie­rzę mor­skie za­li­cza­ne do bez­czasz­kow­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało lan­cet­ni­ka okry­wa orzę­sio­ny na­bło­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lancet mrz., lancecik mrz.

 przym. lancetowaty

Wiktionary


lancetoczuby

abo­ry­ge­nek lan­ce­to­czu­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl


lancetogłów

lan­ce­to­głów mlecz­ny - ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych; wąż kró­lew­ski


SJP.pl


lancetowaty

po­dłuż­ny, przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem lan­cet


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy lan­cet: po­dłuż­ny, pła­ski i spi­cza­sto za­koń­czo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­ście są lan­ce­to­wa­te, za­o­strzo­ne, na ło­dy­dze ukła­da­ją się skrę­to­le­gle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlãnt͡sɛtɔˈvatɨ, AS: lãncetovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lancet mrz., lancecik mrz., lancetnik mzw.

Wiktionary


lancetron

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. apa­rat słu­żą­cy do cię­cia i ko­a­gu­la­cji tka­nek za po­mo­cą prądu elek­trycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od sto­wa­rzy­sze­nia trze­biń­ski NZOZ otrzy­mał w po­przed­nich la­tach USG, sprzęt oku­li­stycz­ny i lan­ce­tron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãnˈt͡sɛtrɔ̃n, AS: lãncetrõn

Wiktionary


lancia

[czy­taj: lancz­ja] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Lan­cia Au­to­mo­bi­les S.p.A. – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, spor­to­wych i wy­ści­go­wych z sie­dzi­bą w Tu­ry­nie dzia­ła­ją­cy od 1906 roku. Wcho­dzi w skład mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu Stel­lan­tis.

Wikipedia


lancknecht

w XV i XVI wieku w Niem­czech: żoł­nierz za­cięż­nej pie­cho­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz za­cięż­nej pie­cho­ty nie­miec­kiej, ut­wo­rzo­nej na wzór Szwaj­ca­rów pod ko­niec XV wieku;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. karc. ha­zar­do­wa gra w karty, roz­po­wszech­nio­na zwła­szcza w XVI-XVIII wieku;

Wiktionary

Lanc­knecht – po­pu­lar­na do po­cząt­ku XX wieku ha­zar­do­wa gra w karty.

Po­cho­dze­nie jej da­tu­je się z cza­sów wojny trzy­dzie­sto­let­niej, gdy była po­pu­lar­na wśród żoł­nie­rzy za­cięż­nych – tzw. lands­knech­tów (lanc­knech­tów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­łud­nio­wo­nie­miec­cy lanc­knech­ci zy­ska­li re­pu­ta­cję dzię­ki pikom, lecz w miarę jak wzro­sło zna­cze­nie broni pal­nej, przy­ję­li także i tę broń. Za­sięg te­ry­to­rial­ny ich wer­bun­ku, za­rów­no spo­łecz­ny, jak ge­o­gra­ficz­ny, był znacz­nie szer­szy niż Szwaj­ca­rów.

 (2.1) A je­że­li wy­gram dziś wie­czór pięć czy sześć ty­się­cy fran­ków w lanc­knech­ta, cóż zna­czy tych sie­dem­dzie­siąt fran­ków stra­ty… – Lanc­knecht to także jedna z ty­sią­ca fiz­jo­no­mii praw­dzi­we­go Pa­ry­ża.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) landsknecht

 (2.1) lansknecht, diabełek

Wiktionary


lanckorona

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wznie­sień w Pol­sce

Wiktionary

Zo­bacz też: Lanc­ko­ro­na w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Lanc­ko­ro­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, sie­dzi­ba gminy Lanc­ko­ro­na.

W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadąc w góry, prze­je­cha­li­śmy przez Lanc­ko­ro­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lanckoronianin mos., lanckoronianka ż.

 przym. lanckoroński

Wiktionary


lanckoronianin

miesz­ka­niec Lanc­ko­ro­ny; Lanc­ko­roń­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lanc­ko­ro­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lanckorona ż.

:: fż. lanckoronianka ż.

 przym. lanckoroński

Wiktionary


lanckoronianka

miesz­kan­ka Lanc­ko­ro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lanc­ko­ro­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lanckorona ż.

:: fm. lanckoronianin m.

 przym. lanckoroński

Wiktionary


lanckorończyk

miesz­ka­niec Lanc­ko­ro­ny; Lanc­ko­ro­nia­nin


SJP.pl


lanckoroński

→ Lanc­ko­ro­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Lanc­ko­ro­ny, zwią­za­ny z Lanc­ko­ro­ną

Wiktionary

Patrz:

Lanckorona

Powiązane:

 rzecz. Lanckorona ż., lanckoronianin mos., lanckoronianka ż.

Wiktionary


lancowy

przy­miot­nik od: lanca


SJP.pl


lancz

lekki po­si­łek, naj­czę­ściej cie­pły, spo­ży­wa­ny około po­łud­nia; lunch


SJP.pl


lanczou

mia­sto w Chi­nach; Lanz­hou


SJP.pl


lanczowy

→ lancz; lun­cho­wy


SJP.pl


lanczyk

zdrob­nie­nie od: lancz


SJP.pl


land

jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go Nie­miec; kraj związ­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. wieś, pro­win­cja

 (1.2) kraj związ­ko­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Land van Maal – miej­sco­wość (pla­ats) w dy­stryk­cie Ban­da­ri­ba, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Land (ang. Land Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Grant
  • Land (ang. Land Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McHenry
  • De Land – wieś
  • Land O’ Lakes
  • kraj związ­ko­wy (niem. land) – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Niem­czech i Au­strii
  • land – po­wierzch­nia od­czy­tu w no­śni­kach op­tycz­nych, ta­kich jak CD czy DVD
  • LAND – ro­dzaj ataku sie­cio­we­go
  • Land – album fa­rer­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Týr
  • Land (1975–2002) – dwu­pły­to­wy album Patti Smith
  • land art – sztu­ka ziemi
  • Land Rover – bry­tyj­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro jade po pyrki do ciot­ki na land.

Wiktionary


landara

1. daw­niej: ro­dzaj po­wo­zu, sto­sun­ko­wo duża i cięż­ka ka­re­ta po­dróż­na;
2. daw­niej: niez­grab­ny, zni­szczo­ny powóz;
3.. po­tocz­nie: rzecz lub osoba duża, cięż­ka i niez­grab­na; ko­lu­bry­na, ko­by­ła, krowa, krów­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ka­re­ta po­dróż­na, zwy­kle duża i cięż­ka

 (1.2) pot. coś wiel­kie­go, niez­grab­ne­go

 (1.3) łódź. szafa trzydrz­wio­wa

 (1.4) łódź. grub. gruba ko­bie­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãnˈdara, AS: lãndara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński landauer

 (1.2) kolubryna, grzmot

Wiktionary


landau

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Petit-Lan­dau – miej­sco­wość
  • Lan­dau – dziel­ni­ca Bad Arol­sen
  • Lan­dau an der Isar – mia­sto w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Din­gol­fing-Lan­dau
  • Lan­dau in der Pfalz – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat
  • Lan­dau-Land – gmina związ­ko­wa w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Südliche Weinstraße
  • Lan­dau – były po­wiat
  • Abe Lan­dau
  • Chaj­jim Lan­dau
  • David Lan­dau
  • Ed­mund Lan­dau
  • Gu­staw Lan­dau-Gu­ten­te­ger
  • Igna­cy Lan­dau

Wikipedia


landauer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. daw. osz­klo­na ka­re­ta, lan­da­ra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erich Lan­da­u­er
  • Gu­stav Lan­da­u­er
  • Rolf Lan­da­u­er

Wikipedia


landaulet

dawny typ nad­wo­zia sa­mo­cho­du z od­kry­tą tylną czę­ścią dachu


SJP.pl

Lan­da­u­let (rów­nież lando) – ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go, które ma skła­da­ny lub zdej­mo­wa­ny dach, ale tylko w tyl­nej jego czę­ści.

Wikipedia


landgraf

1. nie­miec­ki śred­nio­wiecz­ny tytuł fe­u­dal­ny;
2. osoba no­szą­ca tytuł land­gra­fa


SJP.pl

Land­graf (łac. "comes ma­gnus, comes pa­triae, comes pro­vin­ciae, comes ter­rae, comes prin­ci­pa­lis, lant­gra­vius", niem. "Land­graf") – tytuł wład­cy fe­u­dal­ne­go w Świę­tym Ce­sar­stwie Rzym­skim, który jako hra­bia bez­poś­red­nio pod­le­gał ce­sa­rzo­wi, za­rzą­dza­jąc zie­mią na­da­ną bez­poś­red­nio przez sa­me­go wład­cę.

Wikipedia


landgrafini

→ land­graf


SJP.pl

Patrz:

landgraf

landis

Lan­dis – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Rowan.

Wikipedia


landlady

[czy­taj: land lejdi] wła­ści­ciel­ka wy­naj­mo­wa­ne­go miesz­ka­nia lub domu


SJP.pl


landlord

wiel­ki wła­ści­ciel ziem­ski w An­glii


SJP.pl


lando

czte­ro­o­so­bo­wy powóz z opu­szcza­ną na dwie stro­ny budą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ro­dzaj po­ja­zdu kon­ne­go czte­ro­ko­ło­we­go z sie­dze­nia­mi dla pa­sa­że­rów umie­szczo­ny­mi na­prze­ciw sie­bie;

 (1.2) techn. ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych z da­chem od­su­wa­nym nad tyl­nym sie­dze­niem

Wiktionary

Lando – znany od XVIII w. ot­war­ty powóz czte­ro­ko­ło­wy, dwu- lub czte­ro­kon­ny, z czte­re­ma miej­sca­mi dla pa­sa­że­rów i z pod­wyż­szo­nym sie­dze­niem z przo­du dla po­wo­żą­ce­go.

Dwa jed­na­ko­we sie­dze­nia pa­sa­że­rów umie­szczo­ne są na­prze­ciw sie­bie. Cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lando jest pół­ko­li­sty kształt, w któ­rym dolna kra­wędź drzwi jest naj­niż­szym punk­tem kor­pu­su po­ja­zdu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlãndɔ, AS: lãndo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landolet

Wiktionary


landolet

dwu­o­so­bo­wy po­jazd konny po­dob­ny do landa


SJP.pl

Lan­do­let ( lan­da­u­let) – czte­ro­ko­ło­wy ot­war­ty po­jazd konny, od­mia­na lando. Przez­na­czo­ny był dla dwóch pa­sa­że­rów. Sie­dze­nie dla nich umie­szczo­ne było przo­dem do kie­run­ku jazdy. Do­dat­ko­wo w lan­do­le­cie znaj­do­wa­ło się małe, skła­da­ne sie­dze­nie dla dzie­ci. Nad­wo­zie po­sia­da­ło z przo­du jedną lub dwie gięte szyby. W tyl­nej czę­ści nad­wo­zia znaj­do­wa­ła się skła­da­na do tyłu, skó­rza­na buda.

Wikipedia


landowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Lan­dow­ski – pol­ski le­karz, an­tro­po­log
  • Manon Lan­dow­ski – fran­cu­ska pio­sen­kar­ka, kom­po­zy­tor­ka i ak­tor­ka
  • Mar­cel Lan­dow­ski – fran­cu­ski kom­po­zy­tor
  • Paul Lan­dow­ski – fran­cu­ski rzeź­biarz
  • Paweł Lan­dow­ski – pol­ski le­karz gi­ne­ko­log w Pa­ry­żu
  • Roman Lan­dow­ski – pol­ski poeta, pro­za­ik i pu­bli­cy­sta
  • To­masz Lan­dow­ski – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Lan­dow­ska

Wikipedia


landowy

→ land


SJP.pl

Patrz:

land

landrat

1. na­czel­nik po­wia­tu w daw­nych Pru­sach;
2. radca ziem­ski, ase­sor rządu ziem­skie­go w daw­nych Pru­sach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szef ad­mi­ni­stra­cji po­wia­to­wej lub na­czel­nik po­wia­tu:

:: (1.1.1) hist. w daw­nym pań­stwie pru­skim;

:: (1.1.2) we współ­czes­nych Niem­czech

 (1.3) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry, Ostródz­kie, Śląsk po­łud­nio­wy, Po­mo­rze po­łud­nio­we, Ka­szu­by, Gniez­no. sta­ro­sta

rze­czow­nik, rodaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ko­le­gial­ny organ wła­dzy pań­stwo­wej lub sa­mo­rzą­do­wej:

:: (2.1.1) hist. rada okrę­go­wa w Ba­wa­rii

:: (2.1.2) współcz. polit. organ usta­wo­daw­czy w niek­tó­rych kan­to­nach szwaj­car­skich

Wiktionary


landrower

po­tocz­nie: Land Rover (sa­mo­chód marki Land Rover)


SJP.pl


landryna

mały, twar­dy, ko­lo­ro­wy cu­kie­rek o smaku owo­co­wym; lan­dry­nek, lan­dryn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. twar­dy, lekko przeź­ro­czy­sty, ko­lo­ro­wy cu­kie­rek do ssa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skle­pi­karz po­sta­wił słój z lan­dry­na­mi na la­dzie obok wagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landrynka ż., landryneczka ż.

 przym. landrynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) landrynka, gw. Górny Śląsk szklok

Wiktionary


landryneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: lan­dryn­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landrynówa ż., landryna ż., landrynka ż.

Wiktionary


landrynek

mały, twar­dy, ko­lo­ro­wy cu­kie­rek o smaku owo­co­wym; lan­dryn­ka, lan­dry­na


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) lm. D. od: lan­dryn­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) łódź. lan­dryn­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są lan­dryn­ki i nie ma lan­dry­nek.

 (2.1) Pyłki kleją się także do roz­pa­ko­wa­nych lan­dryn­ków, li­za­ków[,] i do na­po­jów, które prze­le­wa­my do szkła­nek.

 (2.1) W cza­sie ssa­nia ta­kich lan­dryn­ków uwal­nia­ją się do­bro­czyn­ne skład­ni­ki, które prze­ni­ka­ją do or­ga­niz­mu i wzmac­nia­ją go.

Wiktionary


landrynka

mały, twar­dy, ko­lo­ro­wy cu­kie­rek o smaku owo­co­wym; lan­dry­nek, lan­dry­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. twar­dy, lekko przeź­ro­czy­sty, ko­lo­ro­wy cu­kie­rek do ssa­nia;

Wiktionary

Lan­dryn­ki – twar­de cu­kier­ki wy­ko­na­ne z jed­no­rod­nej masy, słu­żą­ce do ssa­nia lub roz­gry­za­nia, przez­ro­czy­ste, ale o róż­nych ko­lo­rach. Wy­stę­pu­ją w róż­nych sma­kach, głów­nie owo­co­wych.

W opi­nii sto­ma­to­lo­gów są jed­ny­mi z naj­bar­dziej nie­po­żą­da­nych sło­dy­czy z racji ich szcze­gól­nie dłu­gie­go prze­trzy­my­wa­nia w ustach. Nie zmie­nia to faktu, że są jed­ny­mi z po­pu­lar­niej­szych ro­dza­jów cu­kier­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię mieć przy sobie coś słod­kie­go, na po­dróż za­wsze za­bie­ram lan­dryn­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãnˈdrɨ̃nka, AS: lãndrỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landryna ż., landrynówa ż.

:: zdrobn. landryneczka ż.

 przym. landrynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) landryna, gw. Górny Śląsk szklok

Wiktionary


landrynki

mały, twar­dy, ko­lo­ro­wy cu­kie­rek o smaku owo­co­wym; lan­dry­nek, lan­dry­na


SJP.pl


landrynkowatość

1. cecha cze­goś przy­po­mi­na­ją­ce­go lan­dryn­kę - cu­kier­ka;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: prze­sad­ny sen­ty­men­ta­lizm, tan­det­ny ro­man­tyzm


SJP.pl


landrynkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy lan­dryn­kę; cu­kier­ko­wy; lan­dryn­ko­wy;
2. miły, czu­łost­ko­wy


SJP.pl


landrynkowy

→ lan­dryn­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. spoż. zwią­za­ny z lan­dryn­ka­mi, do­ty­czą­cy lan­dry­nek, o smaku lan­dry­nek

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor lan­dry­nek, taki jak kolor lan­dry­nek

 (2.2) przen. czu­łost­ko­wy i sen­ty­men­tal­ny

Wiktionary

Patrz:

landrynka

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę dwa na­po­je lan­dryn­ko­we i kawę z mle­kiem.

 (2.1) Bar­dziej lan­dryn­ko­we już te za­sło­ny być nie mogły?

 (2.2) Hisz­pa­nie to lan­dryn­ko­wi, wy­pie­lę­gno­wa­ni[,] i wy­mu­ska­ni ma­cho­me­ni „w każ­dym calu”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãndrɨ̃nˈkɔvɨ, AS: lãndrỹnkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landrynówa ż., landryna ż., landrynka ż.

 przym. landrynkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) landrynkowaty

 (2.1) słodki

 (2.2) cukierkowy

Wiktionary


landrynówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pot. tani słod­ki napój sztucz­nie aro­ma­ty­zo­wa­ny i bar­wio­ny na ja­skra­wy kolor, sprze­da­wa­ny jako „oran­ża­da”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landrynka ż., landryneczka ż.

 przym. landrynkowy

Wiktionary


landsberg

1. nie­miec­ka nazwa Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go
2. nie­miec­ka nazwa Gó­ro­wa Iła­wec­kie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lands­berg – mia­sto w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt
  • Lands­berg am Lech – po­wiat w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria
  • Lands­berg am Lech – mia­sto w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria
  • Lands­berg (Wart­he) – dawny po­wiat
  • Go­rzów Ślą­ski – Lands­berg in Obersch­le­sien
  • Gó­ro­wo Iła­wec­kie – Lands­berg (Ostpreußen)
  • Go­rzów Wiel­ko­pol­ski – Lands­berg an der Wart­he
  • Her­ra­da z Lands­ber­gu
  • Otto Lands­berg – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Jerzy Lands­berg – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Lands­berg – hrab­stwo
  • Lands­berg – mar­chia

Wikipedia


landsbergit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) miner. na­tu­ral­ny stop sre­bra i rtęci wy­stę­pu­ją­cy czę­sto w zło­żach cy­no­bru, rtęci i sre­bra;

Wiktionary

Lands­ber­git (pełna nazwa "mos­chel­lands­ber­git") – na­tu­ral­ny stop sre­bra i rtęci (amal­ga­mat sre­bra). Wy­stę­pu­je czę­sto w zło­żach cy­no­bru, rtęci i sre­bra, np. w re­gio­nach wzgó­rza Mos­chel­lands­berg w Na­dre­nii-Pa­la­ty­na­cie (skąd po­cho­dzi jego nazwa), Sali w Szwe­cji, Kons­ber­gu w Nor­we­gii i Szla­ny na Wę­grzech.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. landsbergitowy

Wiktionary


landseer

[czy­taj: lands-ir] rasa psa z grupy mo­lo­sów, wy­ho­do­wa­na w Ka­na­dzie z no­wo­fund­lan­da


SJP.pl

Land­se­er – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów w typie gór­skim, wy­ho­do­wa­na w Ka­na­dzie z no­wo­fund­lan­da, uz­na­wa­na przez część or­ga­ni­za­cji ky­no­lo­gicz­nych za jego biało-czar­ną od­mia­nę, a przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Fe­de­ra­cję Ky­no­lo­gicz­ną uz­na­na za odręb­ną rasę – w kla­sy­fi­ka­cji FCI okre­ślo­na nazwą "Land­se­er (Con­ti­nen­tal-Eu­ro­pe­an type – E.C.T.)". Zwie­rzę­ta z tej rasy są do­brze przy­sto­so­wa­ne do pły­wa­nia. Ce­chu­je je pasja do wody.

Wikipedia


landshut

Lands­hut – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, sie­dzi­ba re­jen­cji Dolna Ba­wa­ria, re­gio­nu Lands­hut oraz po­wia­tu Lands­hut, do któ­re­go jed­nak mia­sto nie na­le­ży. Leży nad rzeką Izarą. Ze wzglę­du na umie­szczo­ne w her­bie trzy hełmy bywa rów­nież na­zy­wa­ne "Mia­stem trzech heł­mów" (niem. "Dre­i­hel­me­stadt").

Wikipedia


landsmål

stan­dar­do­wa od­mia­na nor­we­skie­go ję­zy­ka li­te­rac­kie­go, pow­sta­ła w XIX wieku, po­przed­nik ny­norsk


SJP.pl


landsting

wy­bie­ral­ny organ sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go w Szwe­cji; land­ting


SJP.pl

Land­sting ( Land­stin­get) – do po­ło­wy XX wieku pier­wsza izba duń­skie­go par­la­men­tu. Par­la­ment pow­stał wraz z pod­pi­sa­niem kon­sty­tu­cji 5 czerw­ca 1849, by ogra­ni­czyć ab­so­lut­ną wła­dzę mo­nar­chy. Drugą, iden­tycz­ną izbą był Fol­ke­ting. Po pod­pi­sa­niu kon­sty­tu­cji w 1953 Fol­ke­ting stał się sa­mo­dziel­ną izbą par­la­men­tu wy­ko­nu­ją­cą wszyst­kie jego za­da­nia.

Wikipedia


landszafcik

zdrob­nie­nie od: land­szaft


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od land­szaft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landszaft m.

Wiktionary


landszaft

1. daw­niej: obraz przed­sta­wia­ją­cy kra­jo­braz;
2. po­gard­li­wie: obraz w złym gu­ście, o małej war­to­ści ar­ty­stycz­nej; kicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. obraz przed­sta­wia­ją­cy pej­zaż

 (1.2) książk. po­gard. obraz, który ma nie­wiel­ką war­tość ar­ty­stycz­ną

 (1.3) widok, pa­no­ra­ma na­tu­ry; kra­jo­braz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Filip był mi­ło­śni­kiem land­szaf­tów Mo­ne­ta.

 (1.2) Na ba­za­rze można nabyć mnó­stwo land­szaf­tów.

 (1.3) Wesz­li na szczyt góry, a ich oczom uka­zał się prze­cud­ny land­szaft.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãnṭʃaft, AS: lãnṭšaft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. landszafcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

lanszaft

Wiktionary


landszaftowy

→ land­szaft


SJP.pl

Patrz:

landszaft

landszturmista

1. w Niem­czech i Au­stro-Wę­grzech do 1918 roku: żoł­nierz Land­stur­mu (for­ma­cji woj­sko­wej po­spo­li­te­go ru­sze­nia);
2. w Niem­czech do 1945 roku: żoł­nierz woj­sko­wych for­ma­cji po­moc­ni­czych, nie­pod­le­ga­ją­cy obo­wiąz­ko­wi nor­mal­nej służ­by woj­sko­wej ze wzglę­du na wiek lub stan zdro­wia


SJP.pl


landtag

Land­tag;
1. dwu­i­zbo­wy sejm kra­jo­wy w pań­stwach wcho­dzą­cych w skład Rze­szy Nie­miec­kiej, znie­sio­ny po doj­ściu Hit­le­ra do wła­dzy (do 1934 r.);
2. zgro­ma­dze­nie sta­no­we w wielu kra­jach nie­miec­kich od XIII do XX wieku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Land­tag – par­la­ment kraju związ­ko­we­go w Niem­czech
  • Land­tag – par­la­ment kraju związ­ko­we­go w Au­strii
  • Land­tag – par­la­ment wło­skie­go re­gio­nu au­to­no­micz­ne­go Try­dent-Górna Adyga
  • Land­tag – par­la­ment Liech­ten­ste­i­nu
  • Land­tag – dzia­ła­ją­cy w la­tach 1849–1933 par­la­ment ist­nie­ją­cy w Kró­le­stwie Prus, Ce­sar­stwie Nie­miec­kim (w tym w nie­mo­nar­chicz­nym Ce­sar­stwie Nie­miec­kim zwa­nym Re­pu­bli­ką We­i­mar­ską, obej­mu­ją­cym Wolne Pańs...
  • Land­tag – ist­nie­ją­ce w okre­sie dwu­dzie­sto­le­cia mię­dzy­wo­jen­ne­go XX w. (do 1934 r.) par­la­men­ty kra­jo­we w Niem­czech, jw. i m.in. Land­tag Wol­ne­go Pań­stwa Sak­so­nia
  • Land­tag – ist­nie­ją­ce w la­tach 1831–1918 zgro­ma­dze­nie par­la­men­tar­ne w Kró­le­stwie Sak­so­nii
  • Land­tag – ist­nie­ją­ca w la­tach 1946–1949 na­miast­ka par­la­men­tu w nie­miec­kich stre­fach oku­pa­cyj­nych
  • Land­tag – ist­nie­ją­ce w la­tach 1946–1952 par­la­men­ty kra­jów związ­ko­wych w ra­dziec­kiej stre­fie oku­pa­cyj­nej Nie­miec, a na­stęp­nie w NRD
  • Land­tag – ist­nie­ją­ce w la­tach 1861–1918 sejmy kra­jów ko­ron­nych Au­strii, a od 1867 – Au­stro-Wę­gier (m.in. Sejm Kra­jo­wy Ga­li­cji)
  • Land­tag – ist­nie­ją­ce w okre­sie no­wo­żyt­nym zgro­ma­dze­nia sta­no­we w niek­tó­rych kra­jach Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go

Wikipedia


landting

wy­bie­ral­ny organ sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go w Szwe­cji; land­sting


SJP.pl


landwarów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim;

Wiktionary

Land­wa­rów (lit. "Lent­va­ris") – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim (od­le­głość do Wilna – 18 km), re­jo­nie troc­kim (do Trok – 9 km), sie­dzi­ba gminy Land­wa­rów. Obec­nie naj­lud­niej­sze mia­sto w re­jo­nie troc­kim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. landwarowianin m., landwarowianka ż.

 przym. landwarowski

Wiktionary


landwera

woj­ska te­ry­to­rial­ne zło­żo­ne z re­zer­wy w Niem­czech i Au­stro-Wę­grzech w XIX i XX wieku


SJP.pl


landwerysta

czło­nek land­we­ry; land­we­rzy­sta


SJP.pl


landwerzysta

czło­nek land­we­ry; land­we­ry­sta


SJP.pl


landwójt

urzęd­nik w daw­nej Pol­sce peł­nią­cy w osa­dzie funk­cje ad­mi­ni­stra­cyj­ne, po­li­cyj­ne i są­dow­ni­cze


SJP.pl

Land­wójt z niem. "Land­vogt", od­mian­ki roz­wo­jo­we; "lant­fójt", lang­wójt, "ląd­wójt", "lent­wójt" (łac. "vi­ce­ad­vo­ca­tus", "pod­wój­ci"), w pań­stwie krzy­żac­kim "Kom­tur", w śred­nio­wiecz­nej An­glii sze­ryf) – w okre­sie od XIII wieku do XVI wieku w Pol­sce – po­cząt­ko­wo urzęd­nik ksią­żę­cy, po­sia­da­ją­cy sze­ro­kie kom­pe­ten­cje są­dow­ni­cze w nowo pow­sta­łych jed­nost­kach ad­mi­ni­stra­cyj­nych zwa­nych dy­stryk­ta­mi (łac.

Wikipedia


landy

jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go Nie­miec; kraj związ­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia;

Wiktionary

Landy – bry­dżo­wa kon­wen­cja li­cy­ta­cyj­na, jedna z wielu form obro­ny po ot­war­ciu prze­ciw­ni­ka 1BA, opra­co­wa­na przez Al­vi­na Landy. We­dług tej kon­wen­cji, wej­ście 2♣ po­ka­zu­je oba ko­lo­ry star­sze.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. landyjski

Wiktionary


landyjski

→ Landy (ni­zi­na we Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Lan­da­mi, kra­i­ną i de­par­ta­men­tem w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Ni­co­le (…) za­pro­po­no­wa­ła mi obej­rze­nie po­ka­zo­wych walk tor­re­a­do­rów w kor­ri­dzie lan­dyj­skiej cha­rak­te­ry­stycz­nej dla re­jo­nu wy­brze­ża od Bor­de­a­ux po gra­ni­cę z Hisz­pa­nią.

 (1.1) Z bocz­ne­go duktu wysz­ła gro­ma­da ludzi (…). Męż­czyź­ni w lan­dyj­skich be­re­tach, o twa­rzach i rę­kach pop­strzo­nych pla­ma­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Landy nmos. lm.

Wiktionary


lang

naz­wi­sko no­szo­ne przez ludzi wielu na­ro­do­wo­ści, po­pu­lar­ne w wielu re­jo­nach świa­ta


SJP.pl

"Sza­blon Wi­ki­pe­dii o tej samej naz­wie, słu­żą­cy do oz­na­cza­nia ję­zy­ków, znaj­du­je się "

Wikipedia


langbeinit

mi­ne­rał, skład­nik skał sol­nych


SJP.pl


lange

Lange – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Tartu, w gmi­nie Ha­as­la­va.

Wikipedia


langenscheidt

Lan­gens­che­idt GmbH & Co. KG – nie­miec­kie wy­daw­nict­wo za­ło­żo­ne w 1856 roku w Ber­li­nie przez Gu­sta­va Lan­gens­che­id­ta, spe­cja­li­zu­ją­ce się w słow­ni­kach i książ­kach do nauki ję­zy­ków ob­cych. Zaj­mu­je się m.in. wy­da­wa­niem map, at­la­sów, roz­mó­wek oraz słow­ni­ków za­rów­no jed­no­ję­zycz­nych, jak i dwu­ję­zycz­nych. W roku 1983 wy­daw­nict­wo wy­pu­ści­ło na rynek Lan­gens­che­idt alpha 8 – pier­wszy elek­tro­nicz­ny słow­nik na świe­cie.

Wikipedia


langer

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Lan­ger (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Lan­ger – naz­wi­sko po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go oz­na­cza­ją­ce słowo "wy­so­ki".

Wikipedia


langiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


langner

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Lan­gner
  • An­drzej Lan­gner
  • Ge­rard Lan­gner
  • Wła­dy­sław Złom-Lan­gner

Wikipedia


langosz

wę­gier­ski pla­cek z mąki pszen­nej i go­to­wa­nych ziem­nia­ków sma­żo­ny na głę­bo­kim tłu­szczu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wę­gier­ska po­tra­wa w for­mie pszen­no-ziem­nia­cza­ne­go pla­ce­kac­ka sma­żo­ne­go na głę­bo­kim oleju po­da­wa­ne­go z róż­ny­mi do­dat­ka­mi – na słono lub słod­ko;

Wiktionary

Lan­gosz ( lángos, langoš) – ro­dzaj sma­żo­ne­go pie­czy­wa droż­dżo­we­go, spe­cjal­ność kuch­ni wę­gier­skiej (a za jej poś­red­nict­wem – rów­nież sło­wac­kiej).

Głów­ny­mi skład­ni­ka­mi cia­sta są mąka pszen­na, droż­dże, mleko, cu­kier, sól i olej. Przed sma­że­niem na głę­bo­kim oleju cia­sto jest for­mo­wa­ne w pła­skie plac­ki o śred­ni­cy kilku-kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile us­ma­ży­łaś tych lan­go­szy?

Wiktionary


langowski

naz­wi­sko


SJP.pl


langshan

[czy­taj: lang­szan] nie­miec­ka rasa kur


SJP.pl


langskip

sta­tek wio­sło­wo-ża­glo­wy uży­wa­ny przez wi­kin­gów, po­sia­da­ją­cy na drew­nia­nym ka­dłu­bie cha­rak­te­ry­stycz­ną ozdo­bę w po­sta­ci rzeź­by, np. smoka; drak­kar


SJP.pl

Lang­skip – nazwa śred­nio­wiecz­ne­go okrę­tu Nor­ma­nów (wi­kin­gów). Po­cho­dzi od okre­śle­nia „długi okręt”. Lang­ski­py miały sto­su­nek dłu­go­ści do sze­ro­ko­ści się­ga­ją­cy 7:1, co, jak na śred­nio­wiecz­ne wa­run­ki, oz­na­cza­ło jed­nost­ki bar­dzo smu­kłe. Lang­ski­py po­sia­da­ły jeden maszt, na któ­rym pod­no­szo­no duży, czwo­ro­kąt­ny, weł­nia­ny re­jo­wy ża­giel (ża­giel taki po­ja­wił się na jed­nost­kach nor­mań­skich na prze­ło­mie VI i VII w.).

Wikipedia


languido

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: omd­le­wa­ją­co, słab­ną­co


SJP.pl


langur

małpa z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


SJP.pl

Lan­gur ("Pres­by­tis") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


langusta

duży ja­dal­ny sko­ru­piak mor­ski o czer­wo­no­fio­le­to­wym ubar­wie­niu, ży­ją­cy w cie­płych mo­rzach, ży­wią­cy się in­ny­mi sko­ru­pia­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. duży sko­ru­piak mórz cie­płych po­ła­wia­ny dla celów spo­żyw­czych i za­li­cza­ny do owo­ców morza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lan­gu­sta – sko­ru­piak mor­ski
  • Lan­gu­sta – wy­rzut­nia ra­kie­to­wa
  • Lan­gu­sta – płyta ze­spo­łu One Mil­lion Bul­ga­rians

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãŋˈɡusta, AS: lãŋgusta

Wiktionary


langustynka

ga­tu­nek sko­ru­pia­ka z ro­dzi­ny ho­ma­ro­wa­tych; ner­czan, ho­ma­rzec


SJP.pl


langwedocja

kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Fran­cji;

Wiktionary

Lang­we­do­cja (oksyt. "Lengadòc", franc. "Lan­gu­e­doc") – dawna pro­win­cja na te­re­nie po­łud­nio­wej Fran­cji, mię­dzy Pi­re­ne­ja­mi, Ma­sy­wem Cen­tral­nym, Ro­da­nem i Mo­rzem Śró­dziem­nym. Do 2015 roku wraz z Ro­us­sil­lon two­rzy­ła re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon, a część ob­sza­rów za­li­cza­nych tra­dy­cyj­nie do Lang­we­do­cji na­le­ża­ła do re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je. Kra­i­na sły­nie z pro­duk­cji wina.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. langwedocki

Wiktionary


langwedocja-roussillon

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. były re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji;

Wiktionary

Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon (fr. "Lan­gu­e­doc-Ro­us­sil­lon" wym.: [lang­dok' rusijõ']; oksyt. "Lengadòc-Ros­sel­hon" wym.: [len­go­do-ru­sel­ju]; kat. "Llen­gu­a­doc-Ros­sel­ló") – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji do 31 grud­nia 2015, po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wej czę­ści kraju nad Mo­rzem Śró­dziem­nym oraz przy gra­ni­cy z Hisz­pa­nią. Gra­ni­czył też z re­gio­na­mi: Pro­wan­sja-Alpy-Wy­brze­że La­zu­ro­we, Rodan-Alpy, Ower­nia i Midi-Pi­re­ne­je. W skład re­gio­nu wcho­dzi­ło 5 de­par­ta­men­tów.

Wikipedia


langwedocki

przy­miot­nik od: Lang­we­do­cja (kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lang­we­do­cją, do­ty­czą­cy Lang­we­do­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Langwedocja ż.

Wiktionary


langwedockojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem lang­we­doc­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem lang­we­doc­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku lang­we­doc­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlãŋɡvɛˈdɔt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lãŋgvedockoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


lanie

bicie, chło­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lać. (po­wo­do­wać wy­pły­wa­nie cie­czy)

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lać. (bić)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mik­cja
  • Prze­moc

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlãɲɛ, AS: lãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zlewka ż., polanie n., polewa ż., lejek m., zalewanie n., zalanie n., wylewka ż., wylewność ż.

 czas. olać, rozlewać, lać ndk., zalewać ndk., zalać dk.

 przym. lejkowaty

 przysł. lejkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk szmary

Wiktionary


lanista

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: szer­mierz, na­u­czy­ciel gla­dia­to­rów


SJP.pl

La­ni­sta (łac. "lănistă", stgr. λουδοτρόφος) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie przed­się­bior­ca utrzy­mu­ją­cy i szko­lą­cy gla­dia­to­rów dla wy­ko­rzy­sty­wa­nia ich w wal­kach.

Wikipedia


lanital

1. na­tu­ral­ne włó­kno po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go, np. jed­wab na­tu­ral­ny, wełna;
2. włó­kno sztucz­ne wyt­wa­rza­ne z bia­łek zwie­rzę­cych, głów­nie z ka­ze­i­ny, ke­ra­ty­ny oraz piór pta­ków


SJP.pl


lanka

1. mała piłka ka­u­czu­ko­wa;
2. (słowo uży­wa­ne zwy­kle w licz­bie mno­giej) but pił­kar­ski ma­ją­cy kołki na stałe przyt­wier­dzo­ne do po­desz­wy, zwy­kle pla­sti­ko­we


SJP.pl


lankijczyk

oby­wa­tel Sri Lanki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Sri Lanki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãŋʲˈcijt͡ʃɨk, AS: lãŋʹḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sri Lanka ż.

:: fż. Lankijka ż.

 przym. lankijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Cejlończyk

Wiktionary


lankijka

oby­wa­tel­ka Sri Lanki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Sri Lanki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãŋʲˈcijka, AS: lãŋʹḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sri Lanka ż.

:: fm. Lankijczyk mos.

 przym. lankijski

Wiktionary


lankijski

przy­miot­nik od: Sri Lanka (pań­stwo w Azji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Sri Lanka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãŋʲˈcijsʲci, AS: lãŋʹḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sri Lanka ż., Lankijczyk mos., Lankijka ż.

Wiktionary


lankor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żal, smu­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak um­rzy­li tata, mieli my okrop­ny lan­kor.

Wiktionary


lankosz

naz­wi­sko


SJP.pl


lanner

Lan­ner – wieś w An­glii, w Korn­wa­lii. Leży 27 km na pół­noc­ny wschód od mia­sta Pen­zan­ce i 385 km na za­chód od Lon­dy­nu. W 2001 miej­sco­wość li­czy­ła 2493 miesz­kań­ców.

Wikipedia


lanolina

oczy­szczo­ny tłu­szczo­pot z wełny owiec, za­wie­ra­ją­cy m.in. cho­le­ste­rol, uży­wa­ny np. w prze­my­śle kos­me­tycz­nym


SJP.pl

La­no­li­na, ina­czej tłu­szczo­pot – wosk zwie­rzę­cy otrzy­my­wa­ny pod­czas czy­szcze­nia wełny ow­czej. Sta­no­wi mie­sza­ni­nę estrów kwa­sów tłu­szczo­wych ze ste­ro­la­mi (m.in. z cho­le­ste­ro­lem). Oczy­szczo­ny i od­wod­nio­ny wosk nosi nazwę la­no­li­ny bez­wod­nej ("La­no­li­num an­hy­dri­cum"). La­no­li­na uwod­nio­na ("La­no­li­num hy­dri­cum") za­wie­ra 25–28% wody.

Wikipedia


lanolinowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy la­no­li­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lanolina ż.

Wiktionary


lanos

model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo


SJP.pl


lanosterol

ro­dzaj ter­pe­nu, zwią­zek che­micz­ny poś­red­ni w syn­te­zie cho­le­ste­ro­lu


SJP.pl

La­no­ste­rol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy tri­ter­pe­no­i­dów. Jest związ­kiem poś­red­nim w syn­te­zie cho­le­ste­ro­lu oraz wszyst­kich hor­mo­nów ste­ro­i­do­wych, kwa­sów żół­cio­wych i wi­ta­mi­ny D. Grzy­by wy­ko­rzy­stu­ją go do wyt­wa­rza­nia er­go­ste­ro­lu, jest też istot­nym skład­ni­kiem ich błony ko­mór­ko­wej. Otrzy­mu­je się go z la­no­li­ny z wełny ow­czej.

Wikipedia


lans

po­tocz­nie: chęć bycia po­pu­lar­nym, przy­cią­ga­nie uwagi swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem; lan­siar­stwo, lan­ser­stwo, lan­ser­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. iron. osten­ta­cyj­ne po­pi­sy­wa­nie się, chęć zwró­ce­nia uwagi na sie­bie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lans – gmina w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Inns­bruck-Land
  • Lans – gmina
  • Lans-en-Ver­cors – gmina
  • Lans Bo­ven­berg – ho­len­der­ski eko­no­mi­sta
  • Mont-de-Lans
  • Vil­lard-de-Lans

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To nie styl, a zwy­kły lans.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lansowanie n.

 czas. lansować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chełpliwość, przechwałki

Wiktionary


lansada

łu­ko­wa­ty skok konia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi, łu­ko­wa­ty skok konia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãw̃ˈsada, AS: lãũ̯sada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lansady nmos.

Wiktionary


lansady

łu­ko­wa­ty skok konia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. po­su­wi­ste, płyn­ne pod­sko­ki

 (1.2) przen. uprzej­mo­ści, ho­no­ry; zob. w lan­sa­dach.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: lan­sa­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A wtedy trze­ba ser­decz­nie ze wszyst­ki­mi, jakby to po­wie­dzieć, moż­li­wy­mi tymi róż­ny­mi lan­sa­da­mi po­dzię­ko­wać hra­bie­mu von Ro­stow­skie­mu i po­wo­łać tech­nicz­ne­go nie­po­li­tycz­ne­go mi­ni­stra fi­nan­sów, który znaj­dzie w banku cen­tral­nym pełne wspar­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãw̃ˈsadɨ, AS: lãũ̯sady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lansada ż.

Wiktionary


lanser

po­tocz­nie: osoba chcą­ca być po­pu­lar­ną, przy­cią­ga­ją­ca uwagę swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem; lan­siarz, lans


SJP.pl


lanserka

1. → lan­ser;
2. po­tocz­nie: chęć bycia po­pu­lar­nym, przy­cią­ga­nie uwagi swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem; lan­siar­stwo, lan­ser­stwo, lans


SJP.pl


lanserski

zwra­ca­ją­cy uwagę swoim wy­glą­dem


SJP.pl


lanserstwo

po­tocz­nie: chęć bycia po­pu­lar­nym, przy­cią­ga­nie uwagi swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem; lan­siar­stwo, lans, lan­ser­ka


SJP.pl


lansiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta przy­cia­ga­ją­ca uwagę swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem

Wiktionary


lansiarstwo

po­tocz­nie: chęć bycia po­pu­lar­nym, przy­cią­ga­nie uwagi swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem; lan­ser­stwo, lans, lan­ser­ka


SJP.pl


lansiarz

po­tocz­nie: osoba chcą­ca być po­pu­lar­ną, przy­cią­ga­ją­ca uwagę swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem; lan­ser, lans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przy­cia­ga­ją­ca uwagę swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem

Wiktionary


lansik

zdrob­nie­nie od: lans


SJP.pl


lansjer

żoł­nierz lek­kiej ka­wa­le­rii, uz­bro­jo­ny w lancę; ułan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz lek­kiej ka­wa­le­rii uży­wa­ją­cy do walki lancę;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) cho­re­ogr. ro­dzaj tańca za­li­cza­ne­go do sa­lo­no­wych, pow­sta­łe­go w Wiel­kiej Bry­ta­nii i po­pu­lar­ne­go w XIX w.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lan­sjer (ka­wa­le­ria)
  • Lan­sjer (ta­niec)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgłod­nia­ły lan­sjer przy­stą­pił do księ­dza i za­gad­nął go ostro, w twar­dym tonie, czy ro­zu­mie po fran­cu­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lanca

 przym. lansjerski, lancowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułan

Wiktionary


lansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lan­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lans mrz.

Wiktionary


lansować

1. robić wszyst­ko, aby ktoś stał się po­pu­lar­ny, coś stało się modne; pro­mo­wać, po­pu­la­ry­zo­wać, pro­pa­go­wać, wpro­wa­dzać w modę;
2. w tkact­wie: two­rzyć wzór na tka­ni­nie do­dat­ko­wym wąt­kiem prze­cho­dzą­cym przez jej całą sze­ro­kość;
3. lan­so­wać się - chcieć być po­pu­lar­nym, przy­cią­gać uwagę swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­mo­wać, pro­pa­go­wać, re­kla­mo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lan­so­wać się

 (2.1) pro­mo­wać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lãw̃ˈsɔvat͡ɕ, AS: lãũ̯sovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylansować dk.

 rzecz. lans, lanser

 przym. lanserski

Wiktionary


lanszaft

obraz przed­sta­wia­ją­cy pej­zaż, kra­jo­braz; zwy­kle ki­czo­wa­ty


SJP.pl


lantan

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu La


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu La i licz­bie ato­mo­wej 57;

Wiktionary

Lan­tan (La, lant­ha­num) – pier­wia­stek che­micz­ny na­le­żą­cy do bloku f w ukła­dzie okre­so­wym.

Zo­stał od­kry­ty w 1839 roku przez ucz­nia Be­rze­liu­sa Carla Gu­sta­wa Mo­san­de­ra w za­nie­czy­szcze­niach tlen­ku ceru. Nazwę nadał Be­rze­lius od grec­kie­go słowa "lant­ha­ne­in" – ukry­wać się, gdyż pier­wia­stek ten „ukry­wał się” w tlen­ku ceru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma lan­tan?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlãntãn, AS: lãntãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lantanowiec m.

 przym. lantanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. La

Wiktionary


lantana

wiecz­nie zie­lo­ny krzew lub ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lan­ta­na – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych
  • Lan­ta­na – mia­sto w USA, w sta­nie Flo­ry­da
  • Lan­ta­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


lantanowce

grupa pięt­na­stu pier­wiast­ków szó­ste­go ukła­du okre­so­we­go, znaj­du­ją­cych się za lan­ta­nem


SJP.pl

Lan­ta­now­ce – grupa pier­wiast­ków che­micz­nych wy­dzie­lo­na z 6 okre­su ukła­du okre­so­we­go. Ich nie­o­fi­cjal­ny wspól­ny sym­bol to Ln.

Roz­po­czy­na się ona od lan­ta­nu (licz­ba ato­mo­wa 57) i koń­czy na lu­te­cie (licz­ba ato­mo­wa 71). Łącz­nie liczy ona 15 pier­wiast­ków: lan­tan, cer, pra­ze­o­dym, ne­o­dym, pro­met, samar, europ, ga­do­lin, terb, dy­sproz, holm, erb, tul, iterb i lutet.

Wikipedia


lantanowiec

pier­wia­stek z grupy lan­ta­now­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny z wy­dzie­lo­nej grupy z szó­ste­go okre­su ukła­du okre­so­we­go, bę­dą­cy ak­tyw­nym che­micz­nie me­ta­lem ziem rzad­kich, w przy­ro­dzie znaj­do­wa­ny w ru­dach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lantan mrz.

Wiktionary


lantanowy

→ lan­tan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lan­ta­nu

Wiktionary

Patrz:

lantan

Powiązane:

 rzecz. lantan m.

Wiktionary


lantasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziec­ko szyb­ko zdzie­ra­ją­ce ubra­nie

Wiktionary


lantra

model sa­mo­cho­du marki Hy­un­dai


SJP.pl


lanugo

de­li­kat­ne wło­ski na po­wierzch­ni ciała płodu; me­szek pło­do­wy


SJP.pl

La­nu­go – me­szek pło­do­wy po­kry­wa­ją­cy około pią­te­go mie­sią­ca ciąży całą skórę płodu ludz­kie­go, zni­ka­ją­cy zaz­wy­czaj po­mię­dzy siód­mym a ósmym mie­sią­cem ciąży. Cza­sem jed­nak jest obec­ny u no­wo­rod­ków i za­ni­ka wów­czas sa­mo­ist­nie w ciągu kilku dni lub ty­god­ni. Jest od­po­wied­ni­kiem sier­ści (futra) zwie­rząt.

Wikipedia


lanuszka

kon­wa­lia la­nusz­ka - ro­śli­na trwa­ła z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, ros­ną­ca w la­sach i za­ro­ślach


SJP.pl


lany

1. na­peł­niać pły­nem; wle­wać, na­le­wać, są­czyć;
2. spra­wiać, że płyn wy­pły­wa z cze­goś;
3. o de­szczu: padać ob­fi­cie;
4. prze­sta­rza­łe: wy­ko­ny­wać odlew cze­goś; od­le­wać, ule­wać;
5. po­tocz­nie: bić, ude­rzać, tłuc; walić;
6. po­tocz­nie: od­da­wać mocz; sikać, siu­siać, siu­rać, od­le­wać się


SJP.pl


lanzarote

[czy­taj: lan­sa­ro­te] hisz­pań­ska wyspa wul­ka­nicz­na na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim


SJP.pl

Lan­za­ro­te – na­le­żą­ca do Hisz­pa­nii wyspa znaj­du­ją­ca się na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, bę­dą­ca czę­ścią ar­chi­pe­la­gu Wysp Ka­na­ryj­skich. Leży nie­o­po­dal pół­noc­no-za­chod­nich wy­brze­ży Afry­ki, wraz z całym ar­chi­pe­la­giem za­li­cza­na jest do Ma­ka­ro­nez­ji. Jest to wyspa po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, po­ło­żo­na na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim ok. 125 km od wy­brze­ży Ma­ro­ka i 1000 km od Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go.

Wikipedia


lanzhou

[czy­taj: lan­dżoł] mia­sto w Chi­nach nad Żółtą Rzeką, jeden z głów­nych oś­rod­ków chiń­skiej ato­mi­sty­ki; Lan­czou


SJP.pl

Lanz­hou (chiń. upr. 兰州; chiń. trad. 蘭州; pi­ny­in "Lánzhōu") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Gansu, port nad rzeką Huang He, po­ło­żo­ne ok. 1500 m n.p.m. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 1 449 972. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 2 934 074 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek ato­mi­sty­ki, prze­my­słu pe­tro­che­micz­ne­go, ma­szy­no­we­go i me­ta­lur­gicz­ne­go. Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej ar­chi­die­cez­ji Lanz­hou.

Wikipedia


lao-cy

chiń­ski fi­lo­zof z VI wieku p.n.e.; Laozi


SJP.pl


laodamia

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­o­da­mia – córka Aka­sto­sa
  • La­o­da­mia – córka Alk­me­o­na
  • La­o­da­mia – córka Bel­le­ro­fon­ta

Wikipedia


laodycea

sta­ro­żyt­ne mia­sto


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­o­dy­cea w Syrii, port pod współ­czes­ną nazwą La­ta­kia
  • La­o­dy­cea (La­o­di­cea ad Li­ba­num) – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Ce­le­sy­rii (obec­nie na te­ry­to­rium Syrii).
  • La­o­dy­cea – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Ar­ka­dii (Gre­cja).
  • La­o­dy­cea – sta­ro­żyt­ne mia­sto we Fry­gii (obec­nie na te­ry­to­rium Tur­cji), nie­da­le­ko współ­czes­ne­go De­niz­li, zwią­za­ne z wczes­nym okre­sem chrze­ści­jań­stwa
  • La­o­dy­cea (La­o­di­cea Pon­ti­ca) – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Pon­cie (obec­nie na te­ry­to­rium Tur­cji)
  • La­o­dy­cea (La­o­di­cea Com­bu­sta) – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Li­ka­o­nii (obec­nie na te­ry­to­rium Tur­cji)
  • La­o­dy­cea – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Me­zo­po­ta­mii, na te­re­nie współ­czes­ne­go Iraku
  • La­o­dy­cea w Fe­ni­cji, albo La­o­dy­cea w Ka­na­a­nie - sta­ro­żyt­ne okre­śle­nia Bej­ru­tu
  • La­o­dy­cea w Per­sji, obec­nie Na­va­hand w Ira­nie

Wikipedia


laodycejski

1. przy­miot­nik od: La­o­dy­cea (mia­sto fry­gij­skie wy­mie­nio­ne w Bi­blii);
2. książ­ko­wo, rzad­ko: obo­jęt­ny w spra­wach wiary, re­li­gii, a także w kwe­stiach spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych


SJP.pl


laogai

chiń­ski obóz pracy, bę­dą­cy de facto obo­zem kon­cen­tra­cyj­nym dla więź­niów po­li­tycz­nych


SJP.pl

La­o­gai (chiń. 勞改; pi­ny­in "láogǎi") – skrót od La­o­dong Ga­i­zao (劳动改造), hasła okre­śla­ją­ce­go chiń­ski wy­miar spra­wied­li­wo­ści, oz­na­cza­ją­ce­go „na­pra­wę przez pracę”. Od­no­si się on do pracy więź­niów w Chiń­skiej Re­pu­bli­ce Lu­do­wej. Czę­sto my­lo­ny jest z po­wią­za­nym, ale zna­czą­cym co in­ne­go ha­słem – "re­e­du­ka­cja przez pracę", który jest formą aresz­tu tym­cza­so­we­go bez po­sta­wie­nia za­rzu­tów i bez prze­pro­wa­dze­nia pro­ce­su.

Wikipedia


laokoon

mit. gr. Tro­ja­nin, ka­płan Apol­li­na


SJP.pl

La­o­ko­on, La­o­kos (gr. Λαοκόων Laokóōn, łac. La­o­co­on) – w mi­to­lo­gii grec­kiej ka­płan Apol­li­na Tym­brej­skie­go w Troi.

Ucho­dził za syna An­te­no­ra lub Ka­py­sa, lub Ako­i­te­sa. Po­peł­nił świę­to­kradzt­wo, że­niąc się i ła­miąc tym samym nakaz ce­li­ba­tu, czym ścią­gnął na sie­bie gniew Apol­li­na. Z An­tio­pe, która była jego żoną, miał dwóch synów – Etro­na i Me­lan­to­sa (we­dług innej wer­sji An­ti­fa­sa i Tym­bra­jo­sa).

Wikipedia


laomedon

La­o­me­don (także La­o­me­dont, Λαομέδων Laomédōn, La­o­me­don) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Troi, syn Ilosa i Eu­ry­dy­ki.

Miał dwie żony – Stry­mo (lub Rhoeo) i Le­u­kip­pe. Był ojcem ośmior­ga dzie­ci: Pria­ma, Asty­o­che, Lam­pu­sa, Hi­ke­ta­o­na, Kly­tiu­sa, Killi, Pro­klii, Etil­li, Kli­to­do­ra i Hez­jo­ne. Miał rów­nież nie­ślub­ne­go syna – Bu­ko­lio­na z nimfą Abar­ba­reą.

Wikipedia


laon

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nej Fran­cji;

Wiktionary

Laon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w de­par­ta­men­cie Aisne, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. laoński

Wiktionary


laos

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Wien­tia­nie; La­o­tań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Laos, ofi­cjal­nie La­o­tań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­na ("Lao", "Sat­ha­la­na­lat Pa­xat­hi­pa­tai Paxaxôn Lao") – pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim. Sto­li­cą jest Wien­tian (700 tys. miesz­kań­ców), głów­na rzeka Me­kong. Na pół­no­cy Laos gra­ni­czy z Mjan­mą i Chi­na­mi, na wscho­dzie z Wiet­na­mem, na po­łud­niu z Kam­bo­dżą, a na za­cho­dzie z Taj­lan­dią. Laos jest pań­stwem so­cja­li­stycz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­le­stwo Kam­bo­dży na za­cho­dzie gra­ni­czy z Taj­lan­dią, na pół­no­cy z La­o­sem i na wscho­dzie z Wiet­na­mem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaɔs, AS: laos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laotańczyk mos., Laotanka ż., laotański mrz.

 przym. laotański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna

Wiktionary


laoski

daw­niej: la­o­tań­ski (przy­miot­nik od: Laos)


SJP.pl


laosyjczyk

oby­wa­tel Laosu; La­o­tań­czyk


SJP.pl


laosyjka

→ La­o­syj­czyk; La­o­tan­ka


SJP.pl


laotaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: La­o­tan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laotanka ż.

Wiktionary


laotanka

oby­wa­tel­ka Laosu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Laosu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaɔˈtãŋka, AS: laotãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laos mrz., laotański mrz.

:: fm. Laotańczyk mos.

 przym. laotański

Wiktionary


laotańczyk

oby­wa­tel Laosu; La­o­syj­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Laosu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaɔˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: laotãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laos mrz., laotański mrz.

:: fż. Laotanka ż.

 przym. laotański

Wiktionary


laotański

przy­miot­nik od: Laos


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Laosu lub La­o­tań­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Laosu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaɔˈtãj̃sʲci, AS: laotãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laos mrz., Laotańczyk mos., Laotanka ż.

Wiktionary


laotańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem la­o­tań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem la­o­tań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku la­o­tań­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaɔˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: laotãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


laozi

chiń­ski fi­lo­zof z VI wieku p.n.e.; Lao-cy


SJP.pl

Laozi (wym. pol­ska "Lao-cy", wym. chiń­ska: //; chiń. 老子; dosł. „Stary Mistrz”); naz­wi­sko: Li Er (李耳); naz­wi­sko po­śmiert­ne: Li Dan (李聃) – pół­le­gen­dar­ny chiń­ski fi­lo­zof, twór­ca ta­o­iz­mu. Autor "Da­o­de­jing", jed­nej z naj­waż­niej­szych ksiąg ta­o­iz­mu, za­rów­no fi­lo­zo­ficz­ne­go, jak i re­li­gij­ne­go.

Wikipedia


laoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Laon, do­ty­czą­cy Laon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laon mrz.

Wiktionary


lapa

ty­be­tań­ski dęty in­stru­ment mu­zycz­ny; la-pa


SJP.pl

Lapa ( लापा) – gaun wikas sa­mi­ti w środ­ko­wej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Bag­ma­ti w dy­stryk­cie Dha­ding. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 830 go­spo­darstw do­mo­wych i 3893 miesz­kań­ców (2024 ko­biet i 1869 męż­czyzn).

Wikipedia


laparoskop

wzier­nik słu­żą­cy do oglą­da­nia wnę­trza jamy brzusz­nej, wpro­wa­dza­ny przez na­cię­cie w po­wło­kach brzusz­nych


SJP.pl


laparoskopia

ro­dzaj en­do­sko­pii sto­so­wa­nej w me­dy­cy­nie do za­bie­gów ope­ra­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wzier­ni­ko­wa­nie jamy otrzew­nej;

Wiktionary

La­pa­ro­sko­pia – wzier­ni­ko­wa­nie jamy otrzew­nej za po­mo­cą in­stru­men­tu op­tycz­ne­go wpro­wa­dzo­ne­go przez po­wło­ki brzusz­ne. Me­to­da jest wy­ko­rzy­sty­wa­na w dia­gno­sty­ce zmian pa­to­lo­gicz­nych, umoż­li­wia po­bra­nie ma­te­ria­łu do ba­da­nia hi­sto­pa­to­lo­gicz­ne­go oraz prze­pro­wa­dza­nie za­bie­gów w obrę­bie jamy brzusz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­pa­ro­sko­pia służy do dia­gno­sty­ki jamy otrzew­nej, wy­ko­ny­wa­nia biop­sji oraz sze­re­gu za­bie­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaparɔˈskɔpʲja, AS: laparoskopʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laparoskop m.

 przym. laparoskopowy

Wiktionary


laparoskopowo

→ la­pa­ro­sko­po­wy


SJP.pl

Patrz:

laparoskopowy

laparoskopowy

→ la­pa­ro­skop


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­pa­ro­sko­pią, do­ty­czą­cy la­pa­ro­sko­pii

Wiktionary

Patrz:

laparoskop

Przykłady

 (1.1) Etap le­cze­nia przy­czy­no­we­go obej­mu­je do­stęp­ne le­cze­nie za­cho­waw­cze, pre­cy­zyj­ne le­cze­nie hor­mo­nal­ne, le­cze­nie chi­rur­gicz­ne – la­pa­ro­sko­po­we, lub kla­sycz­ną la­pa­ro­to­mię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laparoskopia ż., laparoskop m.

 przysł. laparoskopowo

Wiktionary


laparotomia

ope­ra­cyj­ne ot­war­cie jamy brzusz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ope­ra­cyj­ne ot­war­cie jamy brzusz­nej, po­le­ga­ją­ce na prze­cię­ciu skóry, mię­śni i otrzew­nej umoż­li­wia­ją­ce ek­splo­ra­cję wnę­trza jamy brzusz­nej;

Wiktionary

La­pa­ro­to­mia (z greki "he la­pa­ra" – brzuch; "he tome" – cię­cie) – ter­min me­dycz­ny okre­śla­ją­cy ope­ra­cyj­ne ot­war­cie jamy brzusz­nej, po­le­ga­ją­ce na prze­cię­ciu skóry, mię­śni i otrzew­nej umoż­li­wia­ją­ce ek­splo­ra­cję wnę­trza jamy brzusz­nej. Zwy­kle jest sto­so­wa­ne jako pier­wszy etap ope­ra­cji chi­rur­gicz­nej, ale może być sto­so­wa­na rów­nież w ce­lach dia­gno­stycz­nych i nosi wów­czas nazwę la­pa­ro­to­mii zwia­dow­czej (łac. "la­pa­ro­to­mia ex­plo­ra­ti­va").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim cza­sie coraz czę­ściej za­miast la­pa­ro­to­mii dia­gno­stycz­nej (zwia­dow­czej) sto­su­je się la­pa­ro­sko­pię zwia­dow­czą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaparɔˈtɔ̃mʲja, AS: laparotõmʹi ̯a

Wiktionary


lapbook

[czy­taj: lap­buk] kre­a­tyw­na, pa­pie­ro­wa tecz­ka z kie­szon­ka­mi i schow­ka­mi za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje na wy­bra­ny temat


SJP.pl

Lap­bo­ok"," książ­ka te­ma­tycz­na, „książ­ka na ko­la­nach" - te­ma­tycz­na tecz­ka, w któ­rej umie­szcza się naj­waż­niej­sze in­for­ma­cje do­ty­czą­ce kon­kret­ne­go za­gad­nie­nia; kre­a­tyw­na war­stwo­wa książ­ka poz­wa­la­ją­ca na ory­gi­nal­ne za­pre­zen­to­wa­nie in­for­ma­cji na okre­ślo­ny temat.

Wikipedia


lapbookowy

→ lap­bo­ok


SJP.pl

Patrz:

lapbook

lapek

po­tocz­nie: lap­top


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. slang. lap­top

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój lapek po dwóch la­tach nie­for­ma­to­wa­nia i za­sy­fia­nia go za­czął się chrza­nić w ten spo­sób, że uży­cie pro­ce­so­ra ska­ka­ło do 100%.

 (1.1) Na twoim lapku ta gra płyn­nie nie bę­dzie dzia­łać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laptop mrz./mzw.

Wiktionary


lapicyda

nazwa wyk­wa­li­fi­ko­wa­ne­go ka­mie­nia­rza lub rzeź­bia­rza w XVI-XVIII wieku


SJP.pl


lapidarialny

od­no­szą­cy się do la­pi­da­rium


SJP.pl


lapidarium

mu­ze­al­ny zbiór ka­mie­ni, ka­mien­nych po­są­gów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbiór ka­mien­nych za­byt­ków (np. frag­men­tów rzeźb, na­grob­ków, de­ta­li ar­chi­tek­to­nicz­nych, in­skryp­cji), ek­spo­no­wa­nych zwy­kle na wol­nym po­wie­trzu lub w mu­ze­um

 (1.2) miej­sce, w któ­rym za­byt­ko­we obiek­ty ka­mien­ne są gro­ma­dzo­ne i pre­zen­to­wa­ne

Wiktionary

La­pi­da­ria

La­pi­da­rium (łac. la­pi­da­rius – ka­mien­ny) – miej­sce prze­cho­wy­wa­nia i pre­zen­to­wa­nia oka­zów ka­mie­ni na­tu­ral­nych i ka­mien­nych frag­men­tów ele­men­tów ar­chi­tek­to­nicz­nych oraz in­skryp­cji epi­gra­ficz­nych, rzeźb, na­grob­ków, pom­ni­ków, po­cho­dzą­cych z za­byt­ko­wych bu­dow­li. Pier­wsze pu­blicz­ne la­pi­da­rium znaj­du­je się w „Museo La­pi­da­rio Maf­fe­ia­no” w We­ro­nie, za­ło­żo­ne w la­tach 1738–1749 przez Scy­pio­na Maf­fe­ie­go.

Wikipedia


lapidarnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zwięź­le, tre­ści­wie, wy­ra­zi­ście, la­ko­nicz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem, mó­wiąc bar­dzo la­pi­dar­nie, bę­dzie kon­ku­ro­wał z trzci­ną cu­kro­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlapʲiˈdarʲɲɛ, AS: lapʹidarʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lapidarny

 rzecz. lapidarność ż.

Wiktionary


lapidarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: la­pi­dar­nie


SJP.pl


lapidarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: la­pi­dar­ny; bar­dziej la­pi­dar­ny


SJP.pl


lapidarność

zwię­złość w wy­ra­ża­niu myśli; la­ko­nicz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwię­złość, tre­ści­wość, wy­ra­zi­stość, la­ko­nicz­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlapʲiˈdarnɔɕt͡ɕ, AS: lapʹidarność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lapidarny

 przysł. lapidarnie

Wiktionary


lapidarny

nie za­wie­ra­ją­cy wielu słów; zwię­zły, tre­ści­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwię­zły, tre­ści­wy, wy­ra­zi­sty, la­ko­nicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlapʲiˈdarnɨ, AS: lapʹidarny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. lapidarnie

 rzecz. lapidarność

Wiktionary


lapille

drob­ne ka­mie­nie pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku wy­bu­chu wul­ka­nu; la­pil­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, licz­ba mnoga

 (1.1) geol. frag­men­ty za­sty­głej lawy o wiel­ko­ści orze­cha lub gro­chu

Wiktionary

La­pil­le, la­pil­li ( la­pil­lus – kamyk) – typ ma­te­ria­łu pi­ro­kla­stycz­ne­go wy­rzu­ca­ne­go pod­czas erup­cji wul­ka­nu. Są to cząst­ki i okru­chy skal­ne (po­kru­szo­na lawa, po­cho­dzą­ca z po­przed­nich wy­bu­chów wul­ka­nu oraz świe­ża – krzep­ną­ca w cza­sie lotu).

Wiel­kość la­pil­li wy­no­si od 2 do 64 mm. Mają one kształt zbli­żo­ny do bomb wul­ka­nicz­nych. Zaz­wy­czaj mają kształt kro­pli lub są ku­li­ste, wrze­cio­no­wa­te i lekko skrę­co­ne przez ruch obro­to­wy w cza­sie spa­da­nia.

Wikipedia


lapilli

nie­wiel­kie ka­wał­ki lawy wy­rzu­ca­ne na po­wierzch­nię ziemi w cza­sie wy­bu­chu wul­ka­nu; la­pil­le


SJP.pl


lapin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Chan­ty-Man­syj­skim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym – Ju­grze, lewy do­pływ Sośwy Pół­noc­nej

Wiktionary


lapinporokoira

rasa psa; la­poń­ski pies pa­ster­ski


SJP.pl

La­pin­po­ro­ko­i­ra – jedna z ras psów za­li­cza­na do grupy szpi­ców i psów w typie pier­wot­nym, sek­cji pół­noc­nych psów pa­ster­skich. Nie pod­le­ga pró­bom pracy. Na­le­ży do grupy 5 FCI.

Wikipedia


lapis

far­ma­ce­u­tycz­na nazwa azo­ta­nu sre­bra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. farm. hand­lo­wa nazwa azo­ta­nu sre­bra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lapis – po­tocz­nie azo­tan sre­bra (lapis in­fer­na­lis → ka­mień pie­kiel­ny)
  • lapis łac. ka­mień:
    • lapis la­zu­li – mi­ne­rał nie­bie­skiej barwy
    • lapis di­vi­nus – ka­mień oczny, Cu­prum alu­mi­na­tum
    • Lapis Niger – Czar­ny Ka­mień, mo­nu­ment w Rzy­mie
    • lapis an­gu­la­ris – ka­mień wę­giel­ny
    • lapis phi­lo­sop­ho­rum – ka­mień fi­lo­zo­ficz­ny
    • Lapis Re­fu­gii – ka­mień schro­nie­nia, daw. oko­li­ce Kláštoriska
    • Lapis Ti­bur­ti­nus – ka­mień ty­bur­tyń­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem sobie w ap­te­ce lapis na ku­rzaj­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlapʲis, AS: lapʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azotan srebra, kamień piekielny

Wiktionary


lapis-lazuli

mi­ne­rał ko­lo­ru ciem­no­nie­bie­skie­go lub gra­na­to­we­go, uży­wa­ny w zdob­nict­wie, daw­niej także do wyt­wa­rza­nia ul­tra­ma­ry­ny, nie­bie­skiej farby; la­zu­ryt, lapis la­zu­li


SJP.pl


lapisować

przy­pa­lać, de­zyn­fe­ko­wać la­pi­sem - azo­ta­nem sre­bra


SJP.pl


lapisowy

→ lapis


SJP.pl

Patrz:

lapis

laplace

[czy­taj: laPLAS] naz­wi­sko, m.in. Pier­re Simon de La­pla­ce (1749-1827) - fran­cu­ski ma­te­ma­tyk i astro­nom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pier­re Simon de La­pla­ce (1749–1827) – fran­cu­ski ma­te­ma­tyk, astro­nom, ge­o­de­ta i fizyk
  • Ope­ra­tor La­pla­ce’a – ope­ra­tor róż­nicz­ko­wy dru­gie­go rzędu
  • Rów­na­nie róż­nicz­ko­we La­pla­ce’a
  • Trans­for­ma­cja La­pla­ce’a
  • roz­kład La­pla­ce’a-Ga­us­sa
  • La­pla­ce – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Pro­mon­to­rium La­pla­ce – przy­lą­dek na Księ­ży­cu
  • „La­pla­ce” – nazwa fran­cu­skich okrę­tów
    • „La­pla­ce” – fran­cu­ski oce­a­nicz­ny okręt pod­wod­ny
  • Punkt La­pla­ce’a
  • Demon La­pla­ce’a

Wikipedia


laplasjan

ope­ra­tor róż­nicz­ko­wy dru­gie­go rzędu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. ope­ra­tor róż­nicz­ko­wy dru­gie­go rzędu bę­dą­cy sumą dru­gich po­chod­nych cząst­ko­wych;

Wiktionary


lapnięcie

po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś bez za­sta­no­wie­nia; chlap­nąć


SJP.pl


lapnąć

po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś bez za­sta­no­wie­nia; chlap­nąć


SJP.pl


laponia

kra­i­na w Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion Eu­ro­py obej­mu­ją­cy pół­noc­ne te­re­ny Nor­we­gii, Szwe­cji, Fin­lan­dii oraz Pół­wy­sep Kol­ski w Rosji;

 (1.2) geogr. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Fin­lan­dii;

Wiktionary

La­po­nia (fiń. "Lappi"; szw. i norw. "Sa­me­land"; "Lap­pland"; ros. Лапландия, "Ła­płan­di­ja"; pół­noc­no­la­poń­ski "Sápmi") – re­gion kul­tu­ro­wy i ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­nej Eu­ro­pie, obej­mu­ją­cy swoim za­się­giem pół­noc­ne czę­ści Pół­wy­spu Kol­skie­go i Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go. Leży na te­re­nie czte­rech państw: Rosji, Fin­lan­dii, Szwe­cji i Nor­we­gii. Zaj­mu­je ob­szar ok. 380 tys. km². Głów­ny­mi oś­rod­ka­mi miej­ski­mi La­po­nii są Mur­mańsk w Rosji, Ki­ru­na w Szwe­cji, Ka­u­to­ke­i­no w Nor­we­gii oraz Inari i Ro­va­nie­mi w Fin­lan­dii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W La­po­nii mo­żesz zo­ba­czyć wię­cej re­ni­fe­rów niż ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈpɔ̃ɲja, AS: lapõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lapończyk mos., Laponka ż., lapoński mrz.

 przym. lapoński

Wiktionary


laponio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: La­po­nia

Wiktionary


laponka

miesz­kan­ka La­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści la­poń­skiej

 (1.2) miesz­kan­ka La­po­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laponia ż., lapoński mrz.

:: fm. Lapończyk mos.

 przym. lapoński

Wiktionary


laponoid

czło­wiek re­pre­zen­tu­ją­cy typ la­po­no­i­dal­ny, czyli odz­na­cza­ją­cy się ni­skim wzro­stem, krępą bu­do­wą ciała, śnia­dą cerą oraz ciem­ny­mi ocza­mi i wło­sa­mi


SJP.pl


lapować

po­le­ro­wać po­wierzch­nię ele­men­tów me­ta­lo­wych pow­le­czo­ną pastą ścier­ną


SJP.pl


lapończycy

miesz­ka­niec La­po­nii


SJP.pl


lapończyk

miesz­ka­niec La­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści la­poń­skiej

 (1.2) miesz­ka­niec La­po­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laponia ż., lapoński mrz.

:: fż. Laponka ż.

 przym. lapoński

Wiktionary


lapoński

przy­miot­nik od: La­po­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy La­po­nii, zwią­za­ny z La­po­nią, po­cho­dzą­cy z La­po­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny w La­po­nii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈpɔ̃j̃sʲci, AS: lapõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laponia ż., Lapończyk mos., Laponka ż.

Wiktionary


lapphund

[czy­taj: lap­hunt]
1. lapp­hund fiń­ski - rasa psów pa­ster­skich;
2. lapp­hund szwedz­ki - rasa psów pa­ster­skich


SJP.pl


laps

po­tocz­nie:
1. osoba po­wol­na, nie­za­rad­na, niez­grab­na; nie­do­raj­da, ciam­cia, ciapa, cia­maj­da, śla­ma­za­ra;
2. osoba bę­dą­ca obiek­tem kpin i wy­śmie­wa­nia się; po­śmie­wi­sko;
3. osoba ogra­ni­czo­na, na­iw­na; głu­piec, bał­wan, dureń, idio­ta


SJP.pl

Laps – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Puy-de-Dôme.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 428 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 60 osób/km² (wśród 1310 gmin Ower­nii Laps pla­su­je się na 447 miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 918).

Wikipedia


lapsi

hist.: chrze­ści­ja­nie "upad­li", któ­rzy wy­rze­kli się wiary i od­da­li cześć bó­stwom po­gań­skim


SJP.pl

Lapsi ( upad­li) – okre­śle­nie tych chrze­ści­jan z pier­wszych wie­ków, któ­rzy ule­gli prze­śla­do­wa­niom i od­da­li cześć po­gań­skim bó­stwom.

Wikipedia


lapsologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o błę­dach

Wiktionary


lapsus

błąd, zwła­szcza po­peł­nio­ny przez roz­tar­gnie­nie; prze­ję­zy­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­mył­ka ję­zy­ko­wa; nie­wiel­ki błąd w wy­po­wie­dzi wsku­tek nie­u­wa­gi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lap­sus (z łac. po­mył­ka, błąd) – każdy nie­u­myśl­ny błąd czło­wie­ka, pow­sta­ły z roz­tar­gnie­nia, nie­u­wa­gi itp.
    • lap­sus ję­zy­ko­wy → patrz prze­ję­zy­cze­nie
    • lap­sus lin­gu­ae – po­mył­ka ję­zy­ka
    • lap­sus ca­la­mi – po­mył­ka na pi­śmie (dosł. „p. pióra”)
      • lap­sus manus – po­mył­ka na pi­śmie (dosł. „p. ręki”), inna nazwa po­wyż­sze­go
    • lap­sus cla­vis – po­mył­ka w pi­śmie ma­szy­no­wym (dosł. „p. kla­wi­sza”)
    • lap­sus me­mo­riae – po­mył­ka pa­mię­ci
  • Lap­sus – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny róż­no­roż­ko­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W umo­wie zna­lazł się lap­sus pi­sar­ski, który wy­ma­ga ko­rek­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlapsus, AS: lapsus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejęzyczenie

Wiktionary


laptop

prze­no­śny kom­pu­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pot. kom­pu­ter prze­no­śny więk­szy niż palm­top;

Wiktionary

Lap­top (z lap – ko­la­na, po­do­łek, top – wierzch), no­te­bo­ok (z ang. no­te­bo­ok – no­tat­nik, ze­szyt) – ro­dzaj prze­no­śne­go kom­pu­te­ra oso­bi­ste­go.

Do pod­ty­pów lap­to­pów za­li­cza się ul­tra­bo­o­ki oraz net­bo­o­ki. Urzą­dze­nia­mi mniej­szy­mi od lap­to­pów są ta­ble­ty i smart­fo­ny, które rów­nież sta­no­wią prze­no­śne kom­pu­te­ry, choć w prze­ci­wień­stwie do lap­to­pów nie są zgod­ne z ar­chi­tek­tu­rą IBM PC.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uży­wam lap­to­pa, po­nie­waż czę­sto pra­cu­ję w po­dró­ży.

 (1.1) Pękła tylna obu­do­wa, ale lap­top dzia­łał. Po­pro­si­łem dy­rek­to­ra ge­ne­ral­ne­go o inny kom­pu­ter.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaptɔp, AS: laptop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lapek m., lapć m.

 przym. laptopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) notebook; pot. żart. lapek, lapć

Wiktionary


laptopik

zdrob­nie­nie od: lap­top


SJP.pl


laptopowiec

po­tocz­nie: osoba uży­wa­ją­ca lap­to­pa


SJP.pl


laptopowy

→ lap­top


SJP.pl

Patrz:

laptop

laptopówka

torba na lap­top


SJP.pl


lapunder

ga­tu­nek ma­ka­ka; makak orien­tal­ny


SJP.pl


lar

ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go z ro­dzi­ny gi­bo­no­wa­tych o brą­zo­wo-czar­nym ubar­wie­niu ciała i koń­czy­nach jas­ne­go ko­lo­ru; gibon bia­ło­rę­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. rel. dusza zmar­łe­go uwa­ża­na w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie za bó­stwo opie­kuń­cze ogni­ska do­mo­we­go, miej­sca, kraju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lar – mia­sto w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Lar – mia­sto w osta­nie Fars
  • lar – po­tocz­na nazwa gi­bo­na bia­ło­rę­kie­go – ga­tun­ku ssaka na­czel­ne­go z ro­dzi­ny gi­bo­no­wa­tych
  • lar – bó­stwo opie­kuń­cze w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • Laar

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lar, AS: lar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lararium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) genius loci

Wiktionary


laramidia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. geogr. kon­ty­nent ist­nie­ją­cy w póź­nej kre­dzie, 98-65 mln lat temu, który obej­mo­wał te­re­ny sta­no­wią­ce współ­cze­śnie za­chód Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

Wiktionary

La­ra­mi­dia – kon­ty­nent ist­nie­ją­cy w póź­nej kre­dzie, od około 98 do 65 mln lat temu. Obej­mu­je te­re­ny sta­no­wią­ce obec­nie za­chód Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Od Ap­pa­la­chii – od­po­wia­da­ją­cej dzi­siej­sze­mu wscho­do­wi Ame­ry­ki Pół­noc­nej – od­dzie­la­ło ją epi­kon­ty­nen­tal­ne Morze Środ­ko­we­go Za­cho­du.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Laramie n.

 przym. laramijski

Wiktionary


lararium

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: do­mo­we miej­sce kultu larów, bóstw opie­kuń­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. rel. do­mo­we miej­sce kultu larów, bóstw opie­kuń­czych w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lar m.

Wiktionary


larendogra

na­lew­ka spi­ry­tu­so­wa z roz­ma­ry­nu i la­wen­dy, nieg­dyś przy­pi­sy­wa­no jej cu­dow­ne wła­ści­wo­ści od­mła­dza­ją­ce i odś­wie­ża­ją­ce cerę; "woda kró­lo­wej wę­gier­skiej"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kos­met. woda to­a­le­to­wa o za­pa­chu roz­ma­ry­nu albo la­wen­dy, szcze­gól­nie po­pu­lar­na w XVII-XVIII wieku;

Wiktionary

La­ren­do­gra ( l'eau de la reine d'Hon­grie, aqua Re­gi­nae Hun­ga­ri­cae – „woda kró­lo­wej wę­gier­skiej”, „woda wę­gier­ska”) – za­pa­cho­wa woda to­a­le­to­wa; także na­lew­ka spi­ry­tu­so­wa przy­go­to­wy­wa­na z 2 czę­ści ziela roz­ma­ry­nu le­kar­skie­go i 3 czę­ści nie­mal stu­pro­cen­to­we­go al­ko­ho­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ru­szy­ła się żywo i chwy­ci­wszy ze stołu fla­szecz­kę la­ren­do­gry, przy­ło­ży­ła ją do twa­rzy, aby orzeź­wia­ją­cym jej za­pa­chem odetch­nąć.

 (1.1) Stara sługa księż­nej (…) do­by­ła flasz­ki z la­ren­do­grą i oble­wać ją po­czę­ła a trzeź­wić.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woda węgierska, wódka rozmarynowa

Wiktionary


largactil

[czy­taj: lar­gak­til] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciwp­sy­cho­tycz­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go chlo­ro­pro­ma­zy­nę; Fe­nac­til


SJP.pl


largamento

lar­ga­me­ne­te;
1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: spo­koj­nie, sze­ro­ko;
2. tempo wy­ko­na­nia ut­wo­ru: sze­ro­ko, zwal­nia­jąc;
3. część ut­wo­ru w tym tem­pie


SJP.pl


largando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwal­nia­jąc


SJP.pl


large

[czy­taj: larż] z fran­cu­skie­go: hojny, szczo­dry


SJP.pl


larghetto

[czy­taj: lar­get­to] utwór mu­zycz­ny lub jego część w tem­pie larg­het­to


SJP.pl


largo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­wo­li, sze­ro­ko, uro­czy­ście


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Largo – ro­dzaj tempa mu­zycz­ne­go
  • Largo – se­rial te­le­wi­zyj­ny, opar­ty na ko­mik­sie Largo Winch
  • Largo – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Pi­nel­las
  • Largo – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Prin­ce Ge­or­ge’s

Wikipedia


lari

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Gruz­ji (1 lari = 100 tetri)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta Gruz­ji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lari – wa­lu­ta Gruz­ji
  • Lari – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Lari ma­le­diw­skie – mo­ne­ta zdaw­ko­wa na Ma­le­di­wach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlarʲi, AS: larʹi

Wiktionary


larimar

ka­mień ozdob­ny, nie­bie­ska od­mia­na pek­to­li­tu


SJP.pl

La­ri­mar – gem­mo­lo­gicz­no-hand­lo­wa nazwa nie­bie­skiej od­mia­ny pek­to­li­tu, na­le­żą­cych do ro­dzi­ny krze­mia­nów.

Nazwa po­cho­dzi od imie­nia córki jed­ne­go z ko­lo­ni­za­to­rów Haiti, któ­rzy przy­by­li tam w 1492 roku wraz z pier­wszą wy­pra­wą Ko­lum­ba. Niek­tó­rzy po­cho­dze­nie nazwy przy­pi­su­ją naz­wie ko­pal­ni, w któ­rej zo­stał od­kry­ty.

Wikipedia


larisa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Gre­cji;

Wiktionary

Zo­bacz też: La­ris­sa (ujed­noz­nacz­nie­nie).

La­ri­sa ( Λάρισα; sta­roż. "La­ry­sa" lub "La­rys­sa") – mia­sto w środ­ko­wej Gre­cji, na Ni­zi­nie Te­sal­skiej, nad rzeką Pi­nios (ucho­dzi do Morza Egej­skie­go), sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Te­sa­lia-Gre­cja Środ­ko­wa, re­gio­nu Te­sa­lia, jed­nost­ki re­gio­nal­nej La­ri­sa i gminy La­ri­sa. W 2011 roku li­czy­ło 144 651 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Larysa, Laryssa

Wiktionary


larmo

daw­niej: larum (wrza­wa, krzyk)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. hałas, awan­tu­ra, alarm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hy­niek zro­bioł sro­gie larmo w doma. → He­niek zro­bił w domu wiel­ką awan­tu­rę.

 (1.1) Aż w końcu Pan Bóg te larmo usły­szoł, po­waż­nie się wner­wioł i wszyst­kich wy­mie­szoł. → Aż w końcu Pan Bóg tę awan­tu­rę usły­szał, po­waż­nie się wner­wił i wszyst­kich wy­mie­szał''.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. larmować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) haja

Wiktionary


larnaka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we na po­łud­nio­wo-wschod­nim wy­brze­żu Cypru;

 (1.2) geogr. adm. dy­strykt Re­pu­bli­ki Cy­pryj­skiej ze sto­li­cą w mie­ście Lar­na­ka (1.1);

Wiktionary

Lar­na­ka (gr. Λάρνακα, daw. Ki­tion) – mia­sto w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, na po­łud­nio­wo-wschod­nim wy­brze­żu wyspy. Sta­no­wi oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny dy­stryk­tu Lar­na­ka. W 2011 roku li­czy­ło 51 468 miesz­kań­ców. W jego po­bli­żu jest ulo­ko­wa­ny głów­ny port lot­ni­czy Cypru. W sta­ro­żyt­no­ści na­zy­wa­ło się Ki­tion ( Κίτιον, łac. "Ci­tium"). Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) daw. Kition

Wiktionary


larnaks

ro­dzaj sar­ko­fa­gu w kształ­cie skrzy­ni lub wanny, znany głów­nie z kręgu kul­tu­ry egej­skiej


SJP.pl

Lar­naks – sta­ro­grec­ki wyrób (głów­nie ce­ra­micz­ny) w kształ­cie skrzy­ni, słu­żą­cy do celów do­mo­wych i grze­bal­nych (jako sar­ko­fag); cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kul­tu­ry egej­skiej, ale wy­stę­pu­ją­cy rów­nież w póź­niej­szej kul­tu­rze sta­ro­żyt­nych Gre­ków.

Wikipedia


larnit

mi­ne­rał z grupy gli­no­krze­mia­nów


SJP.pl

Lar­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów wy­spo­wych, bę­dą­cy jed­no­sko­śną po­li­mor­ficz­ną od­mia­ną β sub­stan­cji 2CaO · SiO2. Lar­nit kry­sta­li­zu­je w kla­sie słupa jed­no­sko­śne­go w tem­pe­ra­tu­rach 675-1420 °C. Jest mi­ne­ra­łem skał zme­ta­mor­fi­zo­wa­nych w bar­dzo wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach facji sa­ni­dy­ni­to­wej. Znany jest ze stre­fy kon­tak­to­wej Scawt Hill koło Lar­nes w Ir­lan­dii.

Wikipedia


laroo

[czy­taj: laRU] naz­wi­sko obce


SJP.pl


larousse

[czy­taj: laRUS] naz­wi­sko, m.in. Pier­re At­ha­na­se La­ro­us­se (1817-1875) - wy­daw­ca, gra­ma­tyk, lek­sy­ko­graf


SJP.pl


larp

śro­do­wi­sko­wo: wspól­ne od­gry­wa­nie ról i two­rze­nie opo­wie­ści w ra­mach fik­cyj­ne­go świa­ta, zwy­kle z ko­stiu­ma­mi i rek­wi­zy­ta­mi; LARP


SJP.pl


larper

uczest­nik larpa


SJP.pl


larpować

1. uczest­ni­czyć w lar­pie, od­gry­wa­jąc po­stać w grze fa­bu­lar­nej na żywo;
2. uda­wać kogoś w życiu co­dzien­nym


SJP.pl


larpowiec

śro­do­wi­sko­wo: mi­ło­śnik lub uczest­nik spot­ka­nia, na któ­rym gra­cze wspól­nie od­gry­wa­ją role i two­rzą opo­wie­ści w ra­mach fik­cyj­ne­go świa­ta, zwy­kle z ko­stiu­ma­mi i rek­wi­zy­ta­mi


SJP.pl


larrikin

chu­li­gan, ho­od­lum


SJP.pl


larry

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Larry – an­giel­skie imię mę­skie
  • Larry – kot peł­nią­cy funk­cję Głów­ne­go My­szo­ła­pa w służ­bie Se­kre­ta­ria­tu Ge­ne­ral­ne­go w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Larry – ame­ry­kań­ski film dra­ma­tycz­ny z 1974 roku
  • Le­i­su­re Suit Larry – seria gier kom­pu­te­ro­wych, któ­rych głów­nym bo­ha­te­rem był Larry Laf­fer
  • Larry (Larry Pinto de Faria, 1932-2016) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


lars

za­gra­nicz­ne imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lars – skan­dy­naw­ska forma imie­nia La­u­ren­ty (Wa­wrzy­niec)
  • LARS – seria nie­miec­kich wie­lo­pro­wad­ni­co­wych wy­rzut­ni ra­kie­to­wych

Wikipedia


larsen

naz­wi­sko, m.in. Art­hur Lar­sen, ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta


SJP.pl

Lar­sen – po­pu­lar­ne naz­wi­sko nor­we­skie (4 miej­sce) i duń­skie (7 miej­sce), zna­czy "syn Larsa" (tzn. La­u­ren­te­go, Wa­wrzyń­ca). Szwedz­kim od­po­wied­ni­kiem jest Lars­son.

Wikipedia


larsenowski

ścia­na (ścian­ka) lar­se­now­ska - szczel­na ścia­na opo­ro­wa uży­wa­na do umac­nia­nia i uszczel­nia­nia na­brze­ży; ścia­na (ścian­ka) Lar­se­na


SJP.pl


larsson

[czy­taj: la­szon] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Åsa Lars­son – szwedz­ka pi­sar­ka
  • Carl Lars­son – szwedz­ki ma­larz i ar­chi­tekt wnętrz
  • Hen­rik Lars­son – szwedz­ki pił­karz
  • Karl-Hen­rik Lars­son – nor­we­ski my­ko­log
  • Lars-Erik Lars­son – szwedz­ki kom­po­zy­tor
  • Stieg Lars­son – szwedz­ki dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Zara Lars­son – szwedz­ka pio­sen­kar­ka i au­tor­ka pio­se­nek

Wikipedia


larum

daw­niej:
a) wrza­wa, krzyk, hałas, zgiełk
b) sy­gnał dźwię­ko­wy oz­na­cza­ją­cy wez­wa­nie do broni, alarm, po­bud­kę itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. po­bud­ka, sy­gnał wo­jen­ny, wzy­wa­ją­cy do broni

 (1.2) wrza­wa, wrzask, za­mie­sza­nie, zgiełk

 (1.3) daw. trwo­ga, po­płoch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trąby grały larum, by kto żyw, chro­nił się do mia­sta, lecz oni nie sły­sze­li tych gło­sów lub nie chcie­li na nie zwa­żać.''

 (1.2) U nas, gdzie opi­nię pu­blicz­ną wyt­wa­rza­ją ka­na­py, ile razy po­ja­wi się jakaś nowa myśl z za­gra­ni­cy, na­tych­miast pod­no­si się taki wrzask, takie larum, że trze­ba mieć chyba od­wa­gę gra­ni­czą­cą z zu­chwa­ło­ścią, by jakąś re­for­mę lub w ogóle coś nie­by­wa­łe­go chcieć wpro­wa­dzić.

 (1.3) Nie wiem gdzie jest dziś, nie chcę pod­no­sić tu larum. • Wydz­wo­nię go to usta­wi­my się gdzieś na piwo do baru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlarũm, AS: larũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alarm, do broni, daw. larmo, daw. larma, daw. trwoga, bicie na trwogę

Wiktionary


larwa

1. sta­dium roz­wo­jo­we zwie­rzę­cia róż­nią­ce się od po­sta­ci doj­rza­łej bu­do­wą i try­bem życia;
2. w wie­rze­niach sta­ro­żyt­nych Rzy­mian: duch złego czło­wie­ka, upiór błą­dzą­cy nocą wśród ży­wych; lemur;
3. po­tocz­nie: osoba, do któ­rej czuje się nie­chęć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. sta­dium życia owada róż­nią­ce się pod wzglę­dem bu­do­wy i za­cho­wań od osob­ni­ka doj­rza­łe­go;

 (1.2) pot. nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta

 (1.3) daw. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) zob. maska. (na bal ma­sko­wy)

 (1.4) duch zmar­łe­go prze­śla­du­ją­cy ży­wych

 (1.5) daw. zob. zjawa.

Wiktionary

Larwa (łac. "larva" – maska, widmo, lm "lar­vae") – po­stać i sta­dium roz­wo­ju po­stem­brio­nal­ne­go (mło­do­cia­ne­go) zwie­rzę­cia, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się moż­li­wo­ścią wzro­stu, czę­sto róż­nią­ce się ana­to­micz­nie, fiz­jo­lo­gicz­nie i eko­lo­gicz­nie od po­sta­ci doj­rza­łej osob­ni­ków tego sa­me­go ga­tun­ku. Wy­stę­pu­je po­wszech­nie w roz­wo­ju bez­krę­gow­ców, ryb i pła­zów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pta­szek za­czął dzio­bać larwę sie­dzą­cą na list­ku.

 (1.2) Ta stara larwa spod 38 znowu nie od­po­wie­dzia­ła mi na „dzień dobry”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlarva, AS: larva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. larwalność ż.

 przym. larwalny

Wiktionary

Synonimy:

poczwarka

Wiktionary


larwalka

rą­czy­ca lar­wal­ka - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny rą­czy­co­wa­tych


SJP.pl


larwalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co lar­wal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. larwa ż.

 przym. larwalny

Wiktionary


larwalny

przy­miot­nik od: larwa


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do larwy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy larwy, okre­śla­ją­cy larwę, uży­wa­ny przy lar­wach

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla larw, ma­ją­cy cechy larwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. larwa ż., larwalność ż.

Wiktionary


larwicyd

śro­dek che­micz­ny dzia­ła­ją­cy za­bój­czo na larwy owa­dów


SJP.pl


larwoterapia

te­ra­pia przy wy­ko­rzy­sta­niu larw muchy pluj­ki, przyś­pie­sza­ją­ca go­je­nie się ran


SJP.pl


lary

bó­stwa opie­kuń­cze do­mo­we­go ogni­ska i ro­dzi­ny w mi­to­lo­gii rzym­skiej


SJP.pl

Zo­bacz też: Lary w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Lary (łac. "lares", "genii loci", lp. od­po­wied­nio: "lar", "ge­nius loci") – dusze zmar­łych, czczo­ne w Rzy­mie jako chro­nią­ce przed nie­szczę­ścia­mi bó­stwa opie­kuń­cze domu i spraw­cy po­myśl­no­ści.

W ka­plicz­kach (la­ra­riach) umie­szcza­no ich sta­tu­et­ki, mod­lo­no się do nich i skła­da­no im ofia­ry.

Wikipedia


laryngał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. jedna z trzech te­o­re­ty­zo­wa­nych gło­sek wy­stę­pu­ją­cych w ję­zy­ku pra­in­do­e­u­ro­pej­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dziej re­a­li­stycz­ne roz­wią­za­nie jest takie, że sa­mo­gło­ska zo­sta­ła wtło­czo­na w zbit­ki spół­gło­sko­we w pew­nych przy­pad­kach, gdzie la­ryn­ga­ły za­ni­kły, czę­sto pod wpły­wem ana­lo­gicz­nych form o innym stop­niu al­ter­na­cji.

Wiktionary


laryngektomia

za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na czę­ścio­wym lub zu­peł­nym usu­nię­ciu krta­ni, wy­ko­ny­wa­ny w le­cze­niu raka krta­ni


SJP.pl

La­ryn­gek­to­mia (łac. "la­ryn­gec­to­mia") – za­bieg la­ryn­go­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na czę­ścio­wym lub cał­ko­wi­tym wy­cię­ciu krta­ni. Jest to jedna z metod chi­rur­gicz­ne­go le­cze­nia raka krta­ni i raka gar­dła dol­ne­go.

Wikipedia


laryngektomowany

osoba po ope­ra­cyj­nym usu­nię­ciu krta­ni z po­wo­du cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej


SJP.pl


laryngofon

sztucz­na krtań, mi­kro­fon dzia­ła­ją­cy pod wpły­wem drgań krta­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­fon no­szo­ny przy krta­ni od­bie­ra­ją­cy dźwięk głosu mó­wią­ce­go przez jej drga­nie, dzię­ki czemu może być uży­wa­ny w bar­dzo gło­śnym oto­cze­niu;

Wiktionary

La­ryn­go­fon – od­mia­na mi­kro­fo­nu przez­na­czo­ne­go do pracy w wa­run­kach ek­stre­mal­nie sil­ne­go ha­ła­su zew­nętrz­ne­go. Od zwy­kłe­go mi­kro­fo­nu odróż­nia się tym, że jego mem­bra­na nie jest po­bu­dza­na prze­no­szo­ną przez po­wie­trze falą dźwię­ko­wą, lecz drga­nia­mi skóry na szyi w po­bli­żu krta­ni mó­wią­ce­go czło­wie­ka. Pra­wi­dło­we dzia­ła­nie urzą­dze­nia za­pew­nio­ne jest je­dy­nie wów­czas, gdy ści­śle przy­le­ga do szyi czło­wie­ka; naj­czę­ściej używa się dwóch la­ryn­go­fo­nów rów­no­cze­śnie przy­ci­śnię­tych do skóry po obu stro­nach krta­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No i co tam, Wie­chu, je­dzie­my na wojnę? – za­py­tał, przy­ci­ska­jąc do krta­ni czuj­nik la­ryn­go­fo­nu.

 (1.1) Kie­dyś wszy­scy czoł­gi­ści uży­wa­li heł­mo­fo­nów ze słu­chaw­ka­mi i la­ryn­go­fo­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlarɨ̃ŋˈɡɔfɔ̃n, AS: larỹŋgofõn

Wiktionary


laryngolog

1. le­karz zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi nosa, krta­ni i gar­dła;
2. po­tocz­nie: oto­la­ryn­go­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób krta­ni i gar­dła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka la­ryn­go­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec na­sze­go zna­ko­mi­te­go pi­sa­rza scien­ce fic­tion był ce­nio­nym lwow­skim la­ryn­go­lo­giem.

 (2.1) Ope­ra­cję prze­pro­wa­dzi­ła dr Ma­li­now­ska — la­ryn­go­log dzie­cię­cy.

 (2.1) Córka chce zo­stać la­ryn­go­lo­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk, AS: larỹŋgolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laryngologia ż.

:: fż. laryngolożka ż.

 przym. laryngologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) laryngolożka

Wiktionary


laryngologia

1. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi nosa, gar­dła i krta­ni;
2. po­tocz­nie: oto­la­ryn­go­lo­gia;
3. od­dział szpi­tal­ny, na któ­rym leczy się takie cho­ro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny, który zaj­mu­je się scho­rze­nia­mi gar­dła i krta­ni

 (1.2) pot. od­dział w szpi­ta­lu, gdzie leczy się cho­ro­by gar­dła i krta­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laryngolog mos./ż., laryngolożka ż.

 przym. laryngologiczny

Wiktionary


laryngologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z la­ryn­go­lo­gią lub la­ryn­go­lo­giem, do­ty­czą­cy la­ryn­go­lo­gii lub la­ryn­go­lo­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laryngologia ż., laryngolog mos., laryngolożka ż.

 przysł. laryngologicznie

Wiktionary


laryngolożka

→ la­ryn­go­log


SJP.pl

Patrz:

laryngolog

laryngoskop

przy­rząd umoż­li­wia­ją­cy do­kład­ne obej­rze­nie krta­ni w ce­lach dia­gno­stycz­nych; wzier­nik krta­nio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. przy­rząd me­dycz­ny poz­wa­la­ją­cy obej­rzeć wnę­trze krta­ni;

Wiktionary

La­ryn­go­skop – ina­czej wzier­nik krta­nio­wy, to in­stru­ment umoż­li­wia­ją­cy do­kład­ne obej­rze­nie krta­ni w ce­lach dia­gno­stycz­nych oraz w celu za­ło­że­nia rurki in­tu­ba­cyj­nej. La­ryn­go­skop skła­da się z rę­ko­je­ści za­wie­ra­ją­cej ba­te­rie oraz ło­pat­ki (łyżki), pro­stej lub za­krzy­wio­nej, ze świa­tło­wo­dem. Po raz pier­wszy la­ryn­go­skop za­sto­so­wał Ma­nu­el García w 1854 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. laryngoskopia ż.

 przym. laryngoskopowy

 przysł. laryngoskopowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wziernik krtaniowy

Wiktionary


laryngoskopia

ba­da­nie krta­ni za po­mo­cą la­ryn­go­sko­pu, wy­ko­na­ne w ce­lach dia­gno­stycz­nych lub przed za­bie­giem chi­rur­gicz­nym


SJP.pl

La­ryn­go­sko­pia – me­to­da ba­da­nia krta­ni wy­ko­ny­wa­na przez la­ryn­go­lo­ga. Pier­wszej ob­ser­wa­cji włas­nej krta­ni do­ko­nał w 1854 roku hisz­pań­ski śpie­wak Ma­nu­el Gar­cia.

Wikipedia


laryngotomia

me­to­da za­bie­go­we­go udraż­nia­nia dróg od­de­cho­wych po­le­ga­ją­ca na roz­cię­ciu krta­ni, wy­ko­ny­wa­na w celu umoż­li­wie­nia cho­re­mu od­dy­cha­nia


SJP.pl


larysa

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

La­ry­sa – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy an­tycz­ne­go mia­sta "La­ris­sa" (w świe­cie sta­ro­żyt­nym ist­nia­ło 8 miast o tej naz­wie). W ję­zy­ku pol­skim imię rzad­kie, na­to­miast czę­ste w ję­zy­ku ro­syj­skim. Forma "Lara" sta­no­wi ro­syj­skie zdrob­nie­nie od La­ry­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­ry­sa pod­czas lek­cji miała duży pro­blem z ob­ja­śnie­niem dy­na­mi­ki New­to­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. Lara ż., Larysia ż., Laryska ż., Larunia ż., Larka ż., Larcia ż.

Wiktionary


larysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do La­ry­sy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


larysz

naz­wi­sko


SJP.pl

La­rysz (niem. "Carls­se­gen") – część My­sło­wic, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wym re­jo­nie mia­sta, na te­re­nie dziel­ni­cy La­rysz-Haj­do­wiz­na.

Pow­sta­ła ona na te­re­nach Brze­zin­ki, a jej po­cząt­ki się­ga­ją końca XVIII wieku, kiedy to w 1790 roku zo­sta­ła za­ło­żo­na przez ba­ro­na Ka­ro­la La­ris­cha ko­pal­nia węgla ka­mien­ne­go „Carls­se­gen” (późn.

Wikipedia


las

1. zwar­ty zbiór ro­ślin­no­ści z prze­wa­gą ro­ślin drze­wia­stych;
2. wiel­ka licz­ba cze­goś, masa, np. las sztan­da­rów;
3. coś buj­nie i gęsto ros­ną­ce­go, gąszcz, plą­ta­ni­na, mnó­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gęste zbio­ro­wi­sko drzew;

 (1.2) przen. mnó­stwo cze­goś

 (1.3) mat. acy­klicz­ny graf nie­skie­ro­wa­ny;

Wiktionary

Las (bio­ce­no­za leśna) – kom­pleks ro­ślin­no­ści swo­i­sty dla da­ne­go kon­ty­nen­tu ge­o­gra­ficz­ne­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużym udzia­łem drzew ros­ną­cych w zwar­ciu, wraz ze świa­tem zwie­rzę­cym i róż­ny­mi czyn­ni­ka­mi przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej oraz związ­ka­mi, które mię­dzy nimi wy­stę­pu­ją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pójdę na spa­cer do lasu.

 (1.2) Gdy przesz­li­śmy przez mgłę, po­ja­wił się las ogrom­nych gła­zów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: las, AS: las

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalesienie n., lesistość ż., leśnik m., leśniczy m., leśniczówka ż., leśniczyna ż., leśny m., leśnictwo n., Laski nmos.

:: zdrobn. lasek m., laseczek m.

 czas. zalesiać ndk., zalesić dk., wylesiać ndk., wylesić dk.

 przym. leśny, przyleśny, lesisty, leśniczy, lasowy, lasówecki

Wiktionary


lasa

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: me­ta­lo­we lub drew­nia­ne pręty ze­spo­lo­ne ze sobą, słu­żą­ce do prze­sie­wa­nia żwiru, wap­nia lub do su­sze­nia lnu, chmie­lu, owo­ców itp.;
2. w ry­bo­łów­stwie:
a) ple­cio­ny przy­rząd do ła­pa­nia ryb;
b) krata w tej sa­mo­łów­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lasa – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Try­dent-Górna Adyga
  • Lasa – wieś w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, w dy­stryk­cie Pafos
  • Emi­lia­no Lasa – urug­waj­ski lek­ko­at­le­ta
  • José Ma­nu­el Lasa – hisz­pań­ski ko­larz szo­so­wy
  • Mikel Lasa – hisz­pań­ski pił­karz
  • Tas­si­lo von der Lasa – nie­miec­ki sza­chi­sta

Wikipedia


lasagna

[czy­taj: la­zan­ja] po­tra­wa na bazie ma­ka­ro­nu i mięs­ne­go sosu, za­pie­ka­na; la­sa­gne; la­za­nia, la­za­nie


SJP.pl


lasagne

[czy­taj: la­zan­je] po­tra­wa na bazie ma­ka­ro­nu i mięs­ne­go sosu, za­pie­ka­na; la­sa­gna; la­za­nia, la­za­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. wło­ski ma­ka­ron o kształ­cie sze­ro­kich pa­sków;

 (1.2) kulin. za­pie­kan­ka z tego ma­ka­ro­nu uło­żo­ne­go war­stwa­mi, na prze­mian z mię­sem mie­lo­nym lub innym far­szem, be­sza­me­lem i sosem po­mi­do­ro­wym, po­sy­pa­na par­me­za­nem

Wiktionary

La­sa­gne (lp "la­sa­gna") (IPA: laˈzaɲɲe'), la­za­nia – ro­dzaj ma­ka­ro­nu w po­sta­ci du­żych, pro­sto­kąt­nych pła­tów, a także ty­po­wo wło­skie danie przy­go­to­wy­wa­ne na bazie tego ma­ka­ro­nu.

Ma­ka­ron jest uprzed­nio go­to­wa­ny lub ukła­da­ny na sucho (go­to­wy, do­stęp­ny w sprze­da­ży) w pro­sto­kąt­nym na­czy­niu, na prze­mian z war­stwa­mi far­szu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup la­sa­gne, mięso mie­lo­ne i jajka.

 (1.2) Chodź­my do tej wło­skiej re­sta­u­ra­cji, bo mam ocho­tę na la­sa­gne.

Wiktionary


lasak

naz­wi­sko


SJP.pl


lascaux

ja­ski­nia we Fran­cji


SJP.pl

La­sca­ux – ja­ski­nia kra­so­wa w Ak­wi­ta­nii, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Fran­cji, w któ­rej w 1940 roku od­kry­to ry­sun­ki i ma­lo­wi­dła wy­ko­na­ne na ścia­nach w okre­sie pa­le­o­li­tu. Od 1963 r. jest zam­knię­ta dla zwie­dza­ją­cych; tu­ry­stom udo­stęp­nia­na jest znaj­du­ją­ca się w po­bli­żu wier­na kopia ja­ski­ni (ot­war­ta w 1983).

Wikipedia


lasecki

1. przy­miot­nik od: Lasek;
2. przy­miot­nik od: Laski; la­skow­ski


SJP.pl


laseczek

zdrob­nie­nie od: lasek


SJP.pl


laseczka

zdrob­nie­nie od: laska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: laska

 (1.2) mi­kro­biol. forma bak­te­rii zdol­na do two­rze­nia en­do­spor

 (1.3) pot. posp. pieszcz. ładna, atrak­cyj­na dziew­czy­na

Wiktionary

La­secz­ki – grupa Gram-do­dat­nich bak­te­rii w kształ­cie pa­łe­czek, któ­rych cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą jest zdol­ność do two­rze­nia przetr­wal­ni­ków. Poza nie­licz­ny­mi wy­jąt­ka­mi są je­dy­ną grupą bak­te­rii zdol­ną do ich pro­duk­cji. Na­le­żą do typu Fir­mi­cu­tes. W pi­śmien­nict­wie ob­co­ję­zycz­nym w od­nie­sie­niu do kształ­tu na­zy­wa­ne są "ba­cil­lus" (pa­łecz­ka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: laˈsɛt͡ʃka, AS: lasečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laska ż.

 czas. wylaszczyć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) laska

Wiktionary


laseczki

zdrob­nie­nie od: laska


SJP.pl


laseczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem la­secz­kę; pa­łecz­ko­wa­ty


SJP.pl


laseczkowy

→ la­secz­ka


SJP.pl

Patrz:

laseczka

lasecznica

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny traw


SJP.pl

La­secz­ni­ca, arun­do ("Arun­do") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­ży do niego 5 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go oraz w po­łud­nio­wej, środ­ko­wej i wschod­niej Azji (po Fi­li­pi­ny i Ja­po­nię). W Eu­ro­pie rosną trzy ga­tun­ki i in­tro­du­ko­wa­na z po­łud­nio­wej Azji la­secz­ni­ca trzci­no­wa­ta "A. donax". Ga­tu­nek ten jest sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny jako in­wa­zyj­ny w świe­cie – ro­śnie na wszyst­kich kon­ty­nen­tach poza An­tark­ty­dą. W Pol­sce jest upra­wia­ny.

Wikipedia


lasecznik

bak­te­ria w kształ­cie pa­łecz­ki


SJP.pl


lasecznikowiec

la­secz­nik


SJP.pl


lasek

mały las


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: las

 (1.2) mały las

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: laska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lasek – część mia­sta Luboń
  • Lasek – część mia­sta Piw­nicz­na-Zdrój
  • Lasek – część mia­sta Ty­czyn
  • Lasek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • Lasek – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Lasek – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie An­no­pol
  • Lasek – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Lasek – część wsi Ra­to­szyn Pier­wszy w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Cho­del
  • Lasek – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody
  • Lasek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Lasek – znie­sio­na ko­lo­nia wsi Pław­no w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle
  • Lasek – przy­sió­łek wsi Oża­rów w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj posz­łam z Ja­cu­siem do lasku na grzyb­ki.

 (1.2) Dziś w brzo­zo­wym lasku za domem zna­la­złem do­rod­ne­go praw­dziw­ka.

 (2.1) Na wczo­raj­szej im­pre­zie, nie­ste­ty, nie udało się nam po­der­wać żad­nych lasek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlasɛk, AS: lasek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lesistość ż., las m., laseczek m., leśnik m., leśniczy m., leśniczówka ż., leśniczyna ż., leśny m., Leśniczówka ż., leśnictwo n.

 czas. zalesiać ndk., zalesić dk., wylesiać ndk., wylesić dk.

 przym. lesisty, leśny, leśniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zagajnik

Wiktionary


lasencja

mło­dzie­żo­wo: zgrab­na, atrak­cyj­na dziew­czy­na; laska, cizia, sunia, du­pen­cja, la­chon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. atrak­cyj­na ko­bie­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupa, dupencja, laseczka, laska, szprycha

Wiktionary


laser

1. ge­ne­ra­tor pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;
2. wiąz­ka pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go wyt­wo­rzo­na przez laser - ge­ne­ra­tor;
3. za­bieg kos­me­tycz­ny lub lecz­ni­czy przy uży­ciu la­se­ra;
4. po­tocz­nie: dru­kar­ka la­se­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. techn. ge­ne­ra­tor świa­tła, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko emi­sji wy­mu­szo­nej;

 (1.2) pot. świa­tło la­se­ra (1.1)

 (1.3) daw. ro­ślin­ny sok z La­ser­pi­tium L. (okrzyn, czar­cie łajno)

 (1.4) sf. broń emi­tu­ją­ca laser (1.2)

Wiktionary

Laser – urzą­dze­nie emi­tu­ją­ce pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne z za­kre­su świa­tła wi­dzial­ne­go, ul­tra­fio­le­tu lub pod­czer­wie­ni, wy­ko­rzy­stu­ją­ce zja­wi­sko emi­sji wy­mu­szo­nej. Nazwa jest akro­ni­mem od "Light Am­pli­fi­ca­tion by Sti­mu­la­ted Emis­sion of Ra­dia­tion": wzmoc­nie­nie świa­tła po­przez wy­mu­szo­ną emi­sję pro­mie­nio­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mojej dru­kar­ce zep­suł się laser.

 (1.2) Luke uś­wia­da­mia sobie, że po­szy­cie ma­szy­ny kro­czą­cej jest zbyt wy­trzy­ma­łe, by prze­bi­ły je la­se­ry, co oz­na­cza, że będą mu­sie­li pod­le­cieć prze­ra­ża­ją­co bli­sko, by owi­nąć nogi ma­szyn lin­ka­mi har­pu­nów.

 (1.4) Ta po­tęż­na sta­cja bo­jo­wa wy­po­sa­żo­na zo­sta­ła w laser o niez­wy­kle dużej mocy, mo­gą­cy jed­nym strza­łem zni­szczyć całą pla­ne­ta­a­ne­tę, nawet z ak­tyw­ny­mi sy­ste­ma­mi obron­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlasɛr, AS: laser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laserówka ż.

 czas. laserować ndk.

 przym. laserowy

 przysł. laserowo

Wiktionary


laserofon

urzą­dze­nie na płyty kom­pak­to­we, w któ­rych płyta za­pi­sa­na cy­fro­wo od­czy­ty­wa­na jest za po­mo­cą wiąz­ki la­se­ra; dy­sko­fon, gra­mo­fon cy­fro­wy


SJP.pl


laseroterapia

La­se­ro­te­ra­pia – grupa za­bie­gów te­ra­pe­u­tycz­nych, w któ­rych sto­su­je się la­se­ry me­dycz­ne od ok. 20 lat.

Do la­se­ro­te­ra­pii wy­ko­rzy­sty­wa­ne by­wa­ją la­se­ry róż­ne­go typu, m.in.:

Sto­so­wa­ne by­wa­ją za­rów­no la­se­ry pra­cu­ją­ce w spo­sób cią­gły (z jed­na­ko­wą mocą od włą­cze­nia do wy­łą­cze­nia la­se­ra), jak i im­pul­so­wo (wyz­wa­la­ją­ce serię krót­kotr­wa­łych im­pul­sów, o cza­sie trwa­nia li­czo­nym w pi­ko­se­kun­dach lub nawet w fem­to­se­kun­dach).

Wikipedia


laserowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­se­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. laserować ndk.

Wiktionary


laserować

1. po­kry­wać obraz la­se­run­kiem, cien­ką, pra­wie przez­ro­czy­stą war­stwą farby;
2. w fi­zy­ce: emi­to­wać świa­tło la­se­ro­we;
3. po­tocz­nie: wy­ko­ny­wać za­bieg, zwła­szcza kos­me­tycz­ny, z wy­ko­rzy­sta­niem świa­tła la­se­ra


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) szt. po­kry­wać obraz, płót­no la­se­run­kiem; na­kła­dać cien­ką, pra­wie przez­ro­czy­stą war­stwę farby

 (1.2) fiz. (o la­se­rze) wy­ko­ny­wać akcję la­se­ro­wą, świe­cić świa­tłem spój­nym w wy­ni­ku emi­sji wy­mu­szo­nej

 (1.3) pot. wy­ko­ny­wać za­bieg, np. de­pi­la­cji za po­mo­cą la­se­ra

 (1.4) daw. lśnić się, po­ły­ski­wać, świe­cić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlasɛˈrɔvat͡ɕ, AS: laserovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. laserunek

 (1.2-3) rzecz. laser m., laserowanie n.

 (1.2-3) przym. laserowy

Wiktionary


laserowy

przy­miot­nik od: laser


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­se­rem, do­ty­czą­cy la­se­ra, wy­ko­rzy­stu­ją­cy do dzia­ła­nia świa­tło la­se­ra, pow­sta­ły ze świa­tła la­se­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­kro­ni­zo­wa­ny ma­te­riał pod­da­wa­ny jest ba­da­niu wiel­ko­ści czą­stek z wy­ko­rzy­sta­niem ana­li­za­to­ra la­se­ro­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laser m., laserówka ż.

 przysł. laserowo

Wiktionary


laserunek

wierzch­nia, koń­co­wa war­stwa farby przez­ro­czy­stej lub pół­przez­ro­czy­stej zmie­nia­ją­ca od­cień niż­szych warstw farby


SJP.pl

La­se­ru­nek – przez­ro­czy­sta lub pół­przez­ro­czy­sta war­stwa farby, zmie­nia­ją­ca ton lub barwę niż­szych warstw obra­zu, zwła­szcza olej­ne­go. Po­cho­dze­nie nazwy nie jest jasne, być może wy­wo­dzi się z okre­śle­nia "lasur" w ję­zy­kach ro­mań­skich, tj. lazur, oz­na­cza­ją­ce błę­kit, ale także przej­rzy­ste, jasne barwy.

Wikipedia


laserówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. in­form. dru­kar­ka la­se­ro­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­łem kupić la­se­rów­kę, bo jest dużo szyb­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laser mrz.

 przym. laserowy

Wiktionary


laska

1. ro­dzaj kijka uży­wa­ne­go przez osoby star­sze oraz nie­peł­no­spraw­ne do pod­pie­ra­nia się w cza­sie cho­dze­nia
2. książ­ko­wo: sym­bol niek­tó­rych god­no­ści i do­sto­jeństw;
3. długi i cien­ki pręt czego;
4. po­tocz­nie: czło­nek męski;
5. śro­do­wi­sko­wo: ocena nie­do­sta­tecz­na;
6. mło­dzie­żo­wo o bar­dzo zgrab­nej, atrak­cyj­nej dziew­czy­nie; dziu­nia, lacha, la­chon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dłu­żo­ny przed­miot słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia się;

 (1.2) jed­nost­ka cze­goś (np. dy­na­mi­tu, cy­na­mo­nu)

 (1.3) pot. atrak­cyj­na, ładna dziew­czy­na

 (1.4) pot. do­brze wy­glą­da­ją­ca ko­bie­ta

 (1.5) pot. grub. penis

 (1.7) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ła­si­ca

 (1.8) bot. lud. le­szczy­na po­spo­li­ta

 (1.9) uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: laski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­zer­wat przy­ro­dy Je­zio­ro Laska – je­zio­ro ob­ję­te re­zer­wa­tem przy­ro­dy w woj. po­mor­skim
  • Laska – osada w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Laska – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny
  • Laska – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska
  • Laska – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin
  • Laska – kij słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia się
  • Laska (gwara) – ślą­sko-mo­raw­ski ze­spół gwar miesz­kań­ców po­łud­nio­wej czę­ści Gór­ne­go Ślą­ska
  • Laska – film
  • Laska – gra plan­szo­wa
  • Laski
  • Biała laska
  • Laska ma­lar­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele star­szych osób musi cho­dzić o lasce.

 (1.2) Do wy­sa­dze­nia tego bu­dyn­ku wy­star­cza jedna laska dy­na­mi­tu.

 (1.2) Do serka do­da­no po­kru­szo­na laskę wa­ni­lii.

 (1.3) Z tej dziew­czy­ny jest nie­zła laska.

 (1.4) Patrz, mimo wieku je­szcze nie­zła z niej laska.

 (1.5) Iwona na­mięt­nie ssała mi laskę.

 (1.6) Czy laska, czy nor­mal­nie, musi być w pre­zer­wa­ty­wie!

 (2.1) Gwara laska sły­sza­na była do nie­daw­na na po­gra­ni­czu pol­sko-cze­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaska, AS: laska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. laseczka ż.

:: zgrub. lacha ż., laga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lacha, laga, laseczka

 (1.3) lachon, lasencja, lalunia, lalka, cizia, dupa, dupencja, szprycha, suczka, foczka

 (1.5) dzida, pała, lacha

 (1.6) lód

Wiktionary


laskar

1. in­dyj­ski ma­ry­narz;
2. or­dy­nans w in­dyj­skim woj­sku


SJP.pl


laskarka

ho­ke­ist­ka na tra­wie


SJP.pl


laskarz

1. gracz w ho­ke­ja na tra­wie;
2. po­tocz­nie: osoba cho­dzą­ca o lasce


SJP.pl


laski

gwary la­skie - mie­sza­ne gwary pol­sko-cze­skie (w re­jo­nie Ra­ci­bo­rza)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z La­cha­mi, do­ty­czą­cy La­chów

 (1.2) zwią­za­ny z gwarą laską (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: laska

 (2.2) M., B. i W. lm. od: lasek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Laski – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Laski – część mia­sta To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki
  • Laski – część mia­sta Żagań
  • Laski – wieś w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Złoty Stok
  • Laski – część wsi Wol­wark w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Laski – wieś w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Laski – część wsi Biała Pier­wsza w pow. ja­now­skim, w gmi­nie Janów Lu­bel­ski
  • Laski – część wsi Bo­row­ni­ca w pow. ja­now­skim, w gmi­nie Janów Lu­bel­ski
  • Laski – część wsi Ka­mion­ka w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ka­mion­ka
  • Laski – wieś w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Krzyw­da
  • Laski – wieś w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew
  • Laski – część wsi Osow­no w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Borki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlasʲci, AS: lasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lach m., Laszczyzna ż., Laszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lechicki

Wiktionary


laskonogi

1. ma­ją­cy dłu­gie, cien­kie nogi;
2. kosoń la­sko­no­gi - owad z ro­dzi­ny gą­sie­nicz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dłu­gie, cien­kie i pa­ty­ko­wa­te nogi

Wiktionary


laskowa

1. → laska;
2. do­ty­czą­cy le­szczy­ny; le­szczy­no­wy;
3. orzech la­sko­wy - ja­dal­ny owoc róż­nych ga­tun­ków le­szczyn


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­sko­wa – przy­sió­łek wsi Wi­to­szy­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmina Góra
  • La­sko­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmina Żmi­gród
  • La­sko­wa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie La­sko­wa
  • La­sko­wa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmina Zator
  • La­sko­wa – część wsi Si­dzi­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie By­stra-Si­dzi­na
  • La­sko­wa – część wsi Koj­szów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Maków Pod­ha­lań­ski
  • La­sko­wa – część wsi Sto­bier­na w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Dę­bi­ca
  • La­sko­wa – część wsi Ro­kit­no Szla­chec­kiew woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmina Łazy
  • La­sko­wa – część wsi Kli­mon­tów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów
  • La­sko­wa – część wsi Kli­mon­tó­wek w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów
  • La­sko­wa – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, gmina Wo­dzi­sław
  • La­sko­wa – część wsi Ko­sto­mło­ty Dru­gie w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mie­dzia­na Góra

Wikipedia


laskowanie

śro­do­wi­sko­wo:
1. wy­ci­nać po­dłuż­ne rowki w ce­lach zdob­ni­czych, zwy­kle w drew­nie; row­ko­wać, żłob­ko­wać, bruzd­ko­wać;
2. obi­jać, wy­kła­dać drew­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. laskować

Wiktionary


laskowany

śro­do­wi­sko­wo:
1. wy­ci­nać po­dłuż­ne rowki w ce­lach zdob­ni­czych, zwy­kle w drew­nie; row­ko­wać, żłob­ko­wać, bruzd­ko­wać;
2. obi­jać, wy­kła­dać drew­nem


SJP.pl


laskowaty

po­dob­ny do laski; długi, cien­ki


SJP.pl


laskować

śro­do­wi­sko­wo:
1. wy­ci­nać po­dłuż­ne rowki w ce­lach zdob­ni­czych, zwy­kle w drew­nie; row­ko­wać, żłob­ko­wać, bruzd­ko­wać;
2. obi­jać, wy­kła­dać drew­nem


SJP.pl


laskowice

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­sko­wi­ce – część mia­sta Jelcz-La­sko­wi­ce
  • La­sko­wi­ce – część wsi Gol­ni­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • La­sko­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • La­sko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Kor­czew
  • La­sko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie La­so­wi­ce Wiel­kie
  • La­sko­wi­ce – osada w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie La­so­wi­ce Wiel­kie
  • La­sko­wi­ce – przy­sió­łek wsi Grądy w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów
  • La­sko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Lu­brza
  • La­sko­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty
  • La­sko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ole­skim
  • La­sko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie świec­kim
  • Jelcz-La­sko­wi­ce

Wikipedia


laskowicki

przy­miot­nik od: La­sko­wi­ce Oław­skie, La­sko­wi­ce Wiel­kie


SJP.pl


laskowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


laskowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­sko­wiec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • La­sko­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola
  • La­sko­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Rze­kuń
  • La­sko­wiec – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Biała
  • La­sko­wiec – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno
  • La­sko­wiec – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Trzcian­ne
  • La­sko­wiec – przy­sió­łek wsi Kos­sów w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Rad­ków
  • La­sko­wiec – gro­ma­da
  • La­sko­wiec – ina­czej: Leszy

Wikipedia


laskowik

naz­wi­sko


SJP.pl


laskownica

La­skow­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia.

Wikipedia


laskowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­sko­wo – część wsi Strzel­no Klasz­tor­ne w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Strzel­no
  • La­sko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • La­sko­wo – przy­sió­łek wsi Mozów w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów
  • La­sko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Sza­mo­cin
  • La­sko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Ro­goź­no
  • La­sko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Lipka
  • La­sko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce
  • La­sko­wo – wieś w ob­wo­dzie Bur­gas
  • La­sko­wo – wieś w ob­wo­dzie Do­bricz
  • La­sko­wo – wieś w ob­wo­dzie Kyr­dża­li
  • La­sko­wo – wieś w ob­wo­dzie Płow­diw
  • La­sko­wo – wieś w ob­wo­dzie Smo­lan

Wikipedia


laskowski

1. → Laski; la­sec­ki;
2. → La­sko­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­mian La­skow­ski (ur. 1980) – pol­ski ko­szy­karz za­wo­do­wy i raper
  • Fe­li­cjan La­skow­ski (1814–1869) – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji, wła­ści­ciel ziem­ski
  • He­lio­dor La­skow­ski (1898–1936) − pol­ski ofi­cer Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • Igna­cy La­skow­ski (1833–1871) – pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Jacek La­skow­ski (ur. 1967) – pol­ski ko­men­ta­tor spor­to­wy
  • Jan La­skow­ski (1872–1939) – ksiądz ka­to­lic­ki
  • Jan La­skow­ski (1928–2014) – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy i re­ży­ser
  • Ja­nusz La­skow­ski (ur. 1946) – pol­ski pio­sen­karz
  • Józef La­skow­ski (ur. 1953) – pol­ski lek­ko­at­le­ta spe­cja­li­zu­ją­cy się w bie­gach sprin­ter­skich
  • Józef La­skow­ski (ur. 1955) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm IV ka­den­cji
  • Józef La­skow­ski (1900–1970) – pol­ski le­karz on­ko­log
  • Ju­lian La­skow­ski (1922–1944) – pow­sta­niec war­szaw­ski

Wikipedia

Patrz:

Laski; lasecki;
2. → Laskowa

laskowy

1. → laska;
2. do­ty­czą­cy le­szczy­ny; le­szczy­no­wy;
3. orzech la­sko­wy - ja­dal­ny owoc róż­nych ga­tun­ków le­szczyn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: laska

 (1.2) bot. do­ty­czy­czą­cy le­szczy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bar­dzo lubię orze­chy la­sko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈskɔvɨ, AS: laskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leśniczy mos., leśnictwo n.

 przym. leśniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) leszczynowy

Wiktionary


lasobór

las mie­sza­ny igla­sto-li­ścia­sty z bo­ga­tym pod­szy­ciem


SJP.pl


lasocice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­so­ci­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Łam­bi­no­wi­ce
  • La­so­ci­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Świę­cie­cho­wa
  • La­so­ci­ce – gro­ma­da w po­wie­cie le­szczyń­skim
  • La­so­ci­ce – gro­ma­da w po­wie­cie li­ma­now­skim
  • La­so­ci­ce – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Kras­ne-La­so­ci­ce

Wikipedia


lasocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­so­cin – część wsi Ro­ści­szów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Pie­szy­ce
  • La­so­cin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Ryki
  • La­so­cin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Ko­żu­chów
  • La­so­cin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Kier­no­zia
  • La­so­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Mała Wieś
  • La­so­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Bro­chów
  • La­so­cin – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ło­pusz­no
  • La­so­cin – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • La­so­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • La­so­cin – przy­sió­łek wsi Pia­sek w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Ce­dy­nia
  • La­so­cin – gro­ma­da w po­wie­cie ło­wic­kim
  • La­so­cin – gro­ma­da w po­wie­cie opa­tow­skim

Wikipedia


lasociński

naz­wi­sko


SJP.pl


lasocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej La­soc­ki (ur. 1945) – lek­ko­at­le­ta
  • An­to­ni La­soc­ki herbu Do­łę­ga (1727–1799) – wo­je­wo­da cie­cha­now­ski, kasz­te­lan go­sty­niń­ski, szam­be­lan kró­lew­ski, pod­cza­szy go­styń­ski, sta­ro­sta go­styń­ski, sta­ro­sta to­pol­nic­ki
  • Cze­sław La­soc­ki herbu Do­łę­ga (ur. 1852–1891) – hra­bia, zie­mia­nin, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Da­riusz La­soc­ki (ur. 1978) – pol­ski praw­nik i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Dy­mitr La­soc­ki herbu Do­łę­ga (zm. 1754) – miecz­nik za­kro­czym­ski, sę­dzia woj­sko­wy, mar­sza­łek sej­mi­ku przed­sej­mo­we­go ziemi za­kro­czym­skiej
  • Hen­ryk La­soc­ki (1822–1899) – uczest­nik pow­sta­nia 1848 roku
  • Igna­cy La­soc­ki (1823–1875) – ar­ty­sta ma­larz
  • Jan La­soc­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Józef La­soc­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ka­zi­mierz La­soc­ki (1871-1952) - ar­ty­sta ma­larz
  • Krzysz­tof La­soc­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Lud­wik An­to­ni La­soc­ki herbu Do­łę­ga – sta­ro­sta za­kro­czym­ski, puł­kow­nik wojsk ko­ron­nych, pod­cza­szy wy­szo­grodz­ki, se­kre­tarz kró­lew­ski, mar­sza­łek ziemi za­kro­czym­skiej w kon­fe­de­ra­cji war­szaw­skiej

Wikipedia


lasonogi

przed­sta­wi­ciel rzędu wod­nych sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców; szcze­po­nóg


SJP.pl

La­so­no­gi, szcze­po­no­gi (My­si­da­cea) – rząd wod­nych sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców, po­dob­nych do kre­we­tek, lecz mniej­szych, dłu­go­ści ciała 0,5–3 cm. Obej­mu­je około 1000 ga­tun­ków, u któ­rych nie­mal cały tułów, z wy­jąt­kiem 1–2 ostat­nich seg­men­tów, jest okry­ty dużym ka­ra­pak­sem, oczy są po­ło­żo­ne na ru­cho­mych słup­kach, a uro­po­dia two­rzą z tel­so­nem wach­larz ogo­no­wy.

Wikipedia


lasonóg

przed­sta­wi­ciel rzędu wod­nych sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców; szcze­po­nóg


SJP.pl


lasostep

pas przej­ścio­wy po­mię­dzy ste­pem a lasem; step par­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. for­ma­cja ro­ślin­na sta­no­wią­ca stre­fę przej­ścio­wą mię­dzy ste­pem a lasem li­ścia­stym, ma­cha­rak­ter mo­za­i­ki two­rzo­nej przez prze­mie­sza­ne wza­jem­nie płaty zbio­ro­wisk ste­po­wych i le­śnych;

Wiktionary

La­so­step – for­ma­cja ro­ślin­na sta­no­wią­ca w Eu­raz­ji stre­fę przej­ścio­wą mię­dzy ste­pa­mi na po­łud­niu a la­sa­mi li­ścia­sty­mi na pół­no­cy. Ma cha­rak­ter ma­kro­mo­za­i­ki two­rzo­nej przez prze­mie­sza­ne wza­jem­nie płaty zbio­ro­wisk ste­po­wych i le­śnych. W czę­ści pół­noc­nej la­so­ste­pu prze­wa­ża­ją po­wierzch­nio­wo lasy, a w po­łud­nio­wej – stepy. Ze wzglę­du na od­dzia­ły­wa­nie czło­wie­ka ob­sza­ry ro­ślin­no­ści ste­po­wej w ogrom­nej czę­ści za­mie­nio­ne zo­sta­ły na pola upraw­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lasostepowy

Wiktionary


lasostepowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­so­ste­pem, do­ty­czą­cy la­so­ste­pu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lasostep mrz.

Wiktionary


lasota

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ali­cja La­so­ta-Mo­ska­lew­ska (ur. 1937) – pol­ska bio­log
  • An­drzej La­so­ta (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Cze­sław La­so­ta (ur. 1932) – pol­ski aktor
  • Ed­vard La­so­ta (ur. 1971) – cze­ski pił­karz
  • Eli­giusz La­so­ta (1929–2001) – dzien­ni­karz pol­ski
  • Grze­gorz La­so­ta (1929–2014) – pol­ski dzien­ni­karz i re­ży­ser
  • Irena La­so­ta (ur. 1945) – pu­bli­cyst­ka
  • Jan La­so­ta (1883–1973) – pol­ski du­chow­ny ewan­ge­lic­ko-augs­bur­ski
  • Jakub La­so­ta (ur. 1975) – pol­ski aktor
  • Marek La­so­ta (ur. 1960) – pol­ski pu­bli­cy­sta, po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Piotr La­so­ta (1876–1942) – pol­ski rzeź­nik, dzia­łacz spo­łecz­no-po­li­tycz­ny, poseł na sejm
  • Sła­wo­mir La­so­ta (ur. 1971) – pol­ski ma­te­ma­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię La­so­ta i je­stem śpie­wa­kem lu­do­wym z Ra­do­mia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈsɔta, AS: lasota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lasocina ż., Lasocianka ż.

 przym. Lasotowy

Wiktionary


lasotaśma

ro­dzaj spe­cja­li­stycz­nej taśmy sa­mo­przy­lep­nej


SJP.pl


lasotki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­sot­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży
  • La­sot­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Ry­dzy­na

Wikipedia


lasotundra

pas przej­ścio­wy po­mię­dzy lasem pół­noc­nym (tajgą) a tun­drą wła­ści­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stre­fa przej­ścio­wa mię­dzy tajgą i tun­drą;

Wiktionary

La­so­tun­dra – stre­fa przej­ścio­wa mię­dzy bez­drzew­ną (wła­ści­wą) tun­drą i tajgą, w któ­rej zbio­ro­wi­ska ro­ślin­ne ty­po­we dla obu tych stref prze­ni­ka­ją się wza­jem­nie two­rząc ma­kro­mo­za­i­kę. W jej obrę­bie prze­bie­ga gra­ni­ca drzew. W po­łud­nio­wej czę­ści la­so­tun­dry do­mi­nu­ją lasy, w obrę­bie któ­rych po­ja­wia­ją się po­la­ny, zwła­szcza w miej­scach wyżej po­ło­żo­nych, na ek­spo­no­wa­nych wznie­sie­niach i sto­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­ni­fe­ry za­miesz­ku­ją tun­drę i la­so­tun­drę.

Wiktionary


lasotundrowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z la­so­tun­drą, do­ty­czą­cy la­so­tun­dry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śro­do­wi­skiem, w któ­rym kry­sta­li­zu­je się model la­so­tun­dro­wej adap­ta­cji w naj­bar­dziej kla­sycz­nej po­sta­ci, była prze­de wszyst­kim la­so­tun­dra II ple­ni­gla­cja­łu w Eu­ro­pie Za­chod­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lasotundra ż.

Wiktionary


lasotwórczy

two­rzą­cy las


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) leśn. ekol. taki, który two­rzy las, przy­czy­nia się do jego pow­sta­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lasotwórczość n.

 przysł. lasotwórczo

Wiktionary


lasowacz

ro­bot­nik la­su­ją­cy wapno


SJP.pl


lasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lasować ndk.

Wiktionary


lasować

1. łą­czyć pa­lo­ne wapno z wodą;
2. po­tocz­nie: prze­pa­lać, prze­grze­wać, wy­pa­ro­wy­wać;
3. o wap­nie: la­so­wać się - łą­czyć się z wodą


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć pa­lo­ne wapno z wodą w celu uzy­ska­nia spo­i­wa do za­praw bu­dow­la­nych, gasić wapno

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) o wap­nie: łą­czyć się z wodą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cią­gnię­to po­życz­kę u Ger­la­chów i Hen­ryk kupił mały dom i plac przy ul. To­wa­ro­wej, aby wzo­rem ojca la­so­wać wapno i hand­lo­wać ma­te­ria­ła­mi bu­dow­la­ny­mi.

 (2.1) Tak po­zo­sta­wio­na glina la­su­je się w ciągu zimy, cząst­ki or­ga­nicz­ne ule­ga­ją prze­gni­ciu, a ga­tun­ki gliny wstęp­ne­mu prze­mie­sza­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zlasować dk.

 rzecz. lasowanie n.

Wiktionary


lasowiacki

od­no­szą­cy się do la­so­wa­cza, na­le­żą­cy do la­so­wa­cza


SJP.pl


lasowiacy

lud­ność za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny w wi­dłach Wisły i Sanu (Pu­szcza San­do­mier­ska)


SJP.pl

La­so­wia­cy, "Le­sio­ki" – grupa et­no­gra­ficz­na za­miesz­ku­ją­ca głów­nie Rów­ni­nę Tar­no­brze­ską i Pła­sko­wyż Kol­bu­szow­ski – w węż­szym uję­ciu widły Wisły i Sanu, w szer­szym także prawy brzeg Sanu. La­so­wia­cy i Bo­ro­wia­cy San­do­mier­scy przez niek­tó­rych et­no­gra­fów za­li­cza­ni są do sze­ro­ko uj­mo­wa­nej grupy San­do­mie­rzan, odróż­nia­jąc się od głów­nej czę­ści za­miesz­ku­ją­cej lewy brzeg Wisły, m.in.

Wikipedia


lasowiaczka

przed­sta­wi­ciel­ka lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej te­re­ny w wi­dłach Wisły i Sanu (Pu­szcza San­do­mier­ska)


SJP.pl


lasowiak

przed­sta­wi­ciel lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej te­re­ny w wi­dłach Wisły i Sanu (Pu­szcza San­do­mier­ska)


SJP.pl

La­so­wiak – pol­ski ta­niec lu­do­wy, zwią­za­ny z grupą et­no­gra­ficz­ną La­so­wia­ków. Me­lo­dia tańca jest dwu­czę­ścio­wa w tak­cie 2/4. Tań­czo­ny jest w pa­rach na ob­wo­dzie koła.

Wikipedia


lasowice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Tar­now­skich Gór


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­so­wi­ce – osada w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • La­so­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Ruja
  • La­so­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa
  • La­so­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jedl­nia-Let­ni­sko
  • La­so­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów
  • La­so­wi­ce – dziel­ni­ca mia­sta Tar­now­skie Góry
  • La­so­wi­ce – część wsi Koź­li­ce (po­wiat zgo­rze­lec­ki)

Wikipedia


lasowicki

→ La­so­wi­ce (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


lasowski

do­ty­czą­cy La­so­wia­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla La­so­wia­ków


SJP.pl


lasowy

daw­niej: leśny (przy­miot­nik od: las)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. leśny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈsɔvɨ, AS: lasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las m.

Wiktionary


lasoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Lasoń – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Ryki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ryki. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 67 miesz­kań­ców.

Wikipedia


lassak

naz­wi­sko


SJP.pl


lassalczycy

czło­nek pier­wszej or­ga­ni­za­cji ro­bot­ni­czej w Niem­czech


SJP.pl


lassalczyk

czło­nek pier­wszej or­ga­ni­za­cji ro­bot­ni­czej w Niem­czech


SJP.pl


lassalizm

kie­ru­nek w nie­miec­kim ruchu ro­bot­ni­czym opar­ty na kon­cep­cjach F. Las­sal­le'a, odrzu­ca­ją­cy mark­si­stow­ską te­o­rię re­wo­lu­cji i walkę po­przez straj­ki


SJP.pl


lassi

[czy­taj: las-i] tra­dy­cyj­ny in­dyj­ski napój na bazie jo­gur­tu, czę­sto z miąż­szem owo­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. orien­tal­ny napój chło­dzą­cy na bazie wody i jo­gur­tu, przy­rzą­dza­ny na różne spo­so­by, spe­cjal­ność m.in. kuch­ni hin­du­skiej i pa­ki­stań­skiej;

Wiktionary

Lassi – in­dyj­ski napój przy­rzą­dza­ny z jo­gur­tu, wody i przy­praw spo­ży­wa­ny dla orzeź­wie­nia w upal­ne dni. Tra­dy­cyj­ne lassi jest słone i przy­pra­wio­ne chili. Współ­cze­śnie po­pu­lar­ność zdo­by­ła słod­ka od­mia­na tego na­po­ju przy­pra­wio­na wodą ró­ża­ną i róż­ny­mi owo­ca­mi (cy­try­ną, mango, tru­skaw­ka­mi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mango lassi do­brze spraw­dza się jako napój do śnia­da­nia i jest nie­za­stą­pio­ny pod­czas du­żych upa­łów.

Wiktionary


lassie

długi sznur za­koń­czo­ny pętlą, słu­żą­cy do ła­pa­nia zwie­rząt; arkan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim imię dla suki;

Wiktionary

Las­sie – fik­cyj­ny pies (suka) rasy ow­cza­rek szkoc­ki (col­lie). Po­stać zo­sta­ła stwo­rzo­na przez ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Erica Knigh­ta, który opi­sał jej przy­go­dy w po­wie­ści "Las­sie, wróć!" (1940) pow­sta­łej na pod­sta­wie no­we­li tego sa­me­go au­to­ra wy­da­nej w 1938 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może Las­sie brała kie­dyś udział w ta­kich po­pi­sach, ale w cza­sach, kiedy ją zna­łem, była już na eme­ry­tu­rze.

Wiktionary


lasso

długi sznur za­koń­czo­ny pętlą, słu­żą­cy do ła­pa­nia zwie­rząt; arkan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. sznur lub rze­mień za­koń­czo­ny sa­mo­za­ci­sko­wą pętlą, słu­żą­cy do chwy­ta­nia zwie­rząt;

Wiktionary

Lasso – sznur lub rze­mień za­wią­za­ny w ten spo­sób że na jed­nym końcu znaj­du­je się za­ci­ska­ją­cą się pętla, wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez ame­ry­kań­skich ho­dow­ców koni, kow­bo­jów, my­śli­wych i pa­ste­rzy do chwy­ta­nia zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zwie­rzę wy­ko­nu­je gwał­tow­ny ruch, pętla lassa za­ci­ska się na jego szyi, utrud­nia­jąc od­dy­cha­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlasːɔ, AS: la•so

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arkan

Wiktionary


lassota

naz­wi­sko


SJP.pl


lassu

wol­niej­sza część czar­da­sza (wę­gier­skie­go tańca lu­do­we­go opar­te­go na me­trum dwu­dziel­nym, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się cy­klicz­ny­mi zmia­na­mi dy­na­mi­ki i tempa)


SJP.pl


lastrico

[czy­taj: la­stry­ko] mie­sza­ni­na wody, ce­men­tu i grysu sto­so­wa­na do wy­lew­ki po­sa­dzek lub scho­dów; la­stry­ko, la­stri­ko, te­raz­zo


SJP.pl


lastriko

mie­sza­ni­na wody, ce­men­tu i grysu sto­so­wa­na do wy­lew­ki po­sa­dzek lub scho­dów; la­stry­ko, la­stri­co, te­raz­zo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztucz­ny ka­mień stwo­rzo­ny z mie­sza­ni­ny wody, ce­men­tu i grysu

Wiktionary

La­stri­ko (rów­nież la­stry­ko, la­stri­co, te­raz­zo) – ma­te­riał bu­dow­la­ny, ro­dzaj be­to­no­we­go (rza­dziej as­fal­to­we­go) po­dło­ża ut­wo­rzo­ny przez mie­sza­ni­nę wody, ce­men­tu (as­fal­tu), grysu oraz barw­ni­ka sto­so­wa­ny do wy­le­wa­nia po­sa­dzek, scho­dów, pa­ra­pe­tów oraz do na­grob­ków.

Wikipedia


lastrikowy

→ la­stri­ko; la­stry­ko­wy


SJP.pl


lastrykarski

przy­miot­nik od: la­stry­karz


SJP.pl


lastrykarz

ro­bot­nik bu­dow­la­ny lub rze­mieśl­nik two­rzą­cy po­sadz­ki, płyty itp. z la­stry­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud. osoba zaj­mu­ją­ca się la­stry­ko­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lastrykarstwo n., lastryko n., lastrykowanie n., lastrykarka ż.

 czas. lastrykować

 przym. lastrykarski, lastrykowy

Wiktionary


lastryko

mie­sza­ni­na wody, ce­men­tu i grysu sto­so­wa­na do wy­lew­ki po­sa­dzek lub scho­dów; la­stri­ko, la­stri­co, te­raz­zo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. ma­te­riał bu­dow­la­ny ut­wo­rzo­ny przez mie­sza­ni­nę wody, ce­men­tu (as­fal­tu), grysu oraz barw­ni­ka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płyta z la­stry­ko przy­kry­wa­ją­ca grób nie miała nic wspól­ne­go ze wspom­nie­nia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lastrykarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lastriko, lastrico, terazzo

Wiktionary


lastrykowy

→ la­stry­ko; la­stri­ko­wy


SJP.pl


laszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


laszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


laszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. re­gion et­nicz­ny w Mo­ra­wach i na Ślą­sku w Cze­chach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lach m., Laszka ż.

 przym. laski

Wiktionary


laszecki

przy­miot­nik od: Lasz­ki


SJP.pl


laszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


laszka

daw­niej:
1. Polka;
2. miesz­kan­ka rów­nin pol­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. reg. Polka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laszek m., Lachistan m., Laszczyzna ż., Lechita m., Lachowa ż., Lachówna ż.

:: fm. Lach m.

 przym. lacki, laszy, laski, lechicki, Lachowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Polka

Wiktionary


laszki

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lasz­ki – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Lasz­ki
  • Lasz­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Za­błu­dów
  • Lasz­ki – gmina wiej­ska
  • Lasz­ki – gro­ma­da
  • Hły­neć – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ja­wo­row­skim, do 1949 r. no­si­ła nazwę Lasz­ki
  • Za­łyż­nia – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie czer­wo­no­grodz­kim, daw­niej Lasz­ki (za II RP gmina Pod­be­re­zie, po­wiat ho­ro­chow­ski, woj. wo­łyń­skie)

Wikipedia


laszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


laszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lotn. od­cze­pie­nie szy­bow­ca od cią­gną­ce­go go sa­mo­lo­tu

 (1.2) pier­wsze sa­mo­dziel­ne la­ta­nie

 (1.3) uro­czy­ste pa­so­wa­nie na pi­lo­ta po pier­wszym sa­mo­dziel­nym locie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlaʃɔˈvãɲɛ, AS: lašovãńe

Wiktionary


laszować

1. od­cze­piać szy­bo­wiec od sa­mo­lo­tu;
2. od­by­wać pier­wsze ćwi­czeb­ne loty na danym typie stat­ku po­wietrz­ne­go


SJP.pl


laszt

część po­kła­du lugra, gdzie stoją ry­ba­cy wy­bie­ra­ją­cy sieć


SJP.pl


lasztóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ornit. ja­skó­łecz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lasztówka ż.

Wiktionary


lasztówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ornit. ja­skół­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lasztóweczka ż.

Wiktionary


laszuk

naz­wi­sko


SJP.pl


laszy

daw­niej: laski


SJP.pl


lasówecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do La­sów­ki, zwią­za­ny z La­sów­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd mar­szał­kow­ski wy­ło­żył kil­ka­set zło­tych na re­mont la­só­wec­kie­go dwor­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las mrz., lasówczanin mos., lasówczanka ż., Lasówka ż.

Wiktionary


lasówka

1. mały, wę­drow­ny ptak z rzędu wró­blo­wych;
2. daw­niej:
a) drze­wo owo­co­we, dziko ros­ną­ce;
b) owoc tego drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka;

 (1.2) geogr. część wsi Żar­nów­ka, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie Maków Pod­ha­lań­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­sów­ka – potok, do­pływ Słom­ki
  • La­sów­ka – część wsi Żar­nów­ka, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • La­sów­ka – wieś w po­wie­cie kłodz­kim
  • Fort La­sów­ka w Kra­ko­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oto­cze­nie La­sów­ki sta­no­wią roz­le­głe pół­dzi­kie gór­skie łąki.

 (1.1) Huta w La­sów­ce wy­spe­cja­li­zo­wa­ła się w pro­duk­cji bi­żu­te­rii ze szkła krysz­ta­ło­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las mrz., lasówczanin mos., lasówczanka ż.

 przym. lasówecki

Wiktionary


lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: rok

 (1.2) D. lm. od: lato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­szu­ki­wa­ny od lat zło­dziej zo­stał zła­pa­ny.

 (1.1) Wy­ni­ki sprze­da­ży są naj­gor­sze od lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lat, AS: lat

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|rok.

źródła.

== lat (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

 (1.1) szeroki

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|rok.

źródła.

== lat (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

 (1.1) szeroki

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


lata

pora roku po­mię­dzy wios­ną a je­sie­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) okres obej­mu­ją­cy jedno dzie­się­cio­le­cie le­żą­ce w przesz­ło­ści, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się czymś szcze­gól­nym

 (1.2) okres w życiu

forma rze­czow­ni­ka. (su­ple­tyw­na)

 (2.1) plu­ral|rok.

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: latać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lata – mia­sto na Wy­spach Sa­lo­mo­na
  • Lata (966 m n.p.m.) – naj­wyż­szy szczyt Samoa Ame­ry­kań­skie­go
  • Lata – po­wieść Vir­gi­nii Woolf
  • Lata – po­wieść Paavo Ha­a­vik­ko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taka fry­zu­ra była modna w la­tach dwu­dzie­stych.

 (1.1) Lata 60. to okres gwał­tow­nych zmian.

 (1.1) Lata 90. to po­czą­tek ist­nie­nia me­diów ko­mer­cyj­nych w Pol­sce.

 (2.1) Nie wi­dzie­li­śmy się całe lata, przy­ja­cie­lu.

 (3.1) Wokół domu lata ja­skół­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlata, AS: lata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lato n.

:: zdrobn. latka nmos.

 przym. letni

 przysł. letnio, latoś

 temsłow. -letni

Wiktionary


latacz

pier­wszy sztak­sel (ro­dzaj żagla) za­mo­co­wa­ny na szta­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. typ trój­kąt­ne­go żagla pod­no­szo­ne­go przy sła­bym wie­trze na szta­gu dzio­bo­wym;

Wiktionary

La­tacz – ża­giel na­le­żą­cy do sztaks­li przed­nich o kształ­cie trój­kąt­nym i pod­no­szo­nym przy sła­bych wia­trach na szta­gu dzio­bo­wym po­wy­żej foka i kli­wra. Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ko unie­sio­nym nad po­kład ro­giem hal­so­wym i ro­giem fa­ło­wym się­ga­ją­cym topu pier­wsze­go masz­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. latać ndk.

 rzecz. lotnik mos.

 przym. oblatany

Wiktionary


latający

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który lata

 (1.2) pot. bę­dą­cy w cią­głym ruchu, tu i tam

Wiktionary


latakia

1. por­to­we mia­sto w Syrii;
2. re­gion w za­chod­niej Syrii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w pół­noc­no-za­chod­niej Syrii;

Wiktionary

La­ta­kia ( ‏اللاذقية‎, "Al-La­zi­kij­ja") – mia­sto por­to­we w Syrii, ok. 554 000 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. latakijski mos., latakijka ż.

 przym. latakijski

Wiktionary


latakijczyk

miesz­ka­niec La­ta­kii (mia­sta w Syrii)


SJP.pl


latakijka

→ la­ta­kij­czyk


SJP.pl

Patrz:

latakijczyk, Latakijczyk

latakijski

przy­miot­nik od: La­ta­kia (mia­sto w Syrii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­ta­kią, do­ty­czą­cy La­ta­kii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latakia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Laodycea

Wiktionary


latalec

la­ta­lec je­sie­niak, la­ta­lec dę­bi­niak - ga­tun­ki ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


latalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan La­tal­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Jan La­tal­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Ja­nusz La­tal­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Ma­ciej La­tal­ski – pol­ski le­karz, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Sta­ni­sław La­tal­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski

Wikipedia


latami

przy­słó­wek

 (1.1) ileś lat, przez wiele lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lm. od: rok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli jed­nak panna po­sa­gu nie ma, la­ta­mi cze­kać musi na oblu­bień­ca w domu ro­dzi­ciel­skim, chyba, że już tak jest pię­kna, że zdoła zwa­bić i mniej in­te­re­sow­ne­go kon­ku­ren­ta.

 (1.1) To­wa­rzy­szył mi dreszcz emo­cji, spora ra­do­cha, że oto na­desz­ła chwi­la, o któ­rej ma­rzy­łem mie­sią­ca­mi, może nawet la­ta­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długo, długotrwale

Wiktionary


latania

ga­tu­nek palmy o wach­la­rzo­wa­tych li­ściach, rzad­ki w na­tu­rze, ho­do­wa­ny w szklar­niach i ogro­dach bo­ta­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj palmy z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych

Wiktionary

La­ta­nia ("La­ta­nia" Ga­ertn.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, czyli palm ("Are­ca­ce­ae"). Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Wszyst­kie są en­de­mi­ta­mi Ma­ska­re­nów, przy czym w na­tu­rze są bar­dzo rzad­kie. La­ta­nia si­no­list­na "L. lod­di­ge­sii" za­cho­wa­ła się na pewno tylko na Round Is­land i być może bar­dzo nie­licz­nie na Ma­u­ri­tiu­sie. La­ta­nia żółta "L. vers­chaf­fel­tii" ro­śnie tylko na wy­spie Ro­dri­gu­es, a "L. lon­ta­ro­i­des" na Re­u­nio­nie. Wy­stę­pu­ją w wą­wo­zach, na kli­fach nad­mor­skich, w zbio­ro­wi­skach sa­wan­ny z pal­ma­mi.

Wikipedia


latanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|latać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtãɲɛ, AS: latãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dolecieć, odlatywać, latać ndk., lecieć dk., wylatać dk.

 rzecz. lotnik mos., latawiec, latawica

 przym. oblatany

Wiktionary


latanina

po­tocz­nie: uga­nia­nie się za czymś, poś­piesz­ne za­łat­wia­nie cze­goś; krzą­ta­ni­na, bie­ga­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. czę­ste bie­ga­nie, krzą­ta­nie się lub za­łat­wia­nie wielu drob­nych spraw w poś­pie­chu; za­mie­sza­nie zwią­za­ne z cią­głym prze­mie­szcza­niem się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały dzień mam tylko la­ta­ni­nę mię­dzy domem a urzę­dem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. latać ndk.

 przym. oblatany

Wiktionary


latanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


latareczka

zdrob­nie­nie od: la­tar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: la­tar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlataˈrɛt͡ʃka, AS: latarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarka ż.

 przym. latarkowy

Wiktionary


latareczkowy

→ la­ta­recz­ka


SJP.pl

Patrz:

latareczka

latarenka

zdrob­nie­nie od: la­tar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała la­tar­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gro­bie stała la­ta­ren­ka, w któ­rej za­pa­la­ła świecz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarnik mos./mrz., latarka ż., latarnia ż.

 przym. latarkowy, latarniany

Wiktionary


latarka

zaz­wy­czaj nie­wiel­ki przed­miot słu­żą­cy jako źró­dło świa­tła, za­si­la­ny zwy­kle z ba­te­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dręcz­ne urzą­dze­nie elek­trycz­ne emi­tu­ją­ce świa­tło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaś­wieć la­tar­kę, bo jest tak ciem­no, że nic nie widać.

 (1.1) So­ki­sta świe­cił mi la­tar­ką pro­sto w oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtarka, AS: latarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarnik mos.

:: zdrobn. latarenka ż., latareczka ż.

:: zgrub. latarnia ż.

 przym. latarniowy, latarkowy, latarniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lampka; przest. bateryjka; gw. Górny Śląsk taszlampa

Wiktionary


latarkowy

→ la­tar­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­tar­ką, do­ty­czą­cy la­tar­ki

Wiktionary

Patrz:

latarka

Powiązane:

 rzecz. latarka ż., latarenka ż., latareczka ż.

Wiktionary


latarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lampa przez­na­czo­na do oś­wiet­la­nia ot­war­tej prze­strze­ni

 (1.2) lampa przez­na­czo­na do wy­sy­ła­nia sy­gna­łów świetl­nych

 (1.3) ar­chit. cy­lin­der na gór­nym pier­ście­niu ko­pu­ły z ot­wo­ra­mi doś­wiet­la­ją­cy­mi wnę­trze;

 (1.4) łow. łeb wilka

 (1.5) jeźdz. ro­dzaj od­mia­ny na gło­wie konia – sze­ro­ka jasna plama obej­mu­ją­ca chra­py i oczy

 (1.6) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­gard. swa­wol­ni­ca, niec­no­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) łow. lm. la­tar­nie: oczy wilka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­tar­nia – prze­no­śne źró­dło świa­tła
  • la­tar­nia (ar­chi­tek­tu­ra) – kon­struk­cja na ko­pu­le/dachu z ot­wo­ra­mi/okna­mi oś­wiet­la­ją­cy­mi po­mie­szcze­nie nią/nim prze­kry­te;
  • la­tar­nia mor­ska – znak na­wi­ga­cyj­ny: wieża umie­szczo­na na brze­gu wy­sy­ła­ją­ca znaki świetl­ne;
  • la­tar­nia lot­ni­cza – świa­tło na­ziem­ne po­moc­ne w noc­nej na­wi­ga­cji lot­ni­czej;
  • la­tar­nia ulicz­na – lampa, ma­ją­ca za za­da­nie oś­wiet­lać ulice, chod­ni­ki i drogi;
  • la­tar­nia Ary­sto­te­le­sa – apa­rat gę­bo­wy je­żow­ców;
  • La­tar­nia – twier­dza u uj­ścia Wisły, znana obec­nie jako Twier­dza Wi­sło­uj­ście.
  • La­tar­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż stało się to wśród burzy, przy­pu­szcza­no, że nie­szczę­śli­wy mu­siał po­dejść nad sam brzeg ska­li­stej wy­sep­ki, na któ­rej stoi la­tar­nia, i zo­stał spłu­ka­ny przez bał­wan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtarʲɲa, AS: latarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarniarz mos., latarnik m., latarka ż., latarnica ż., latarenka ż., latarniowiec m.

 przym. latarniany, latarniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) lampy

Wiktionary


latarniany

→ la­tar­nia; la­tar­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­tar­nią, do­ty­czą­cy la­tar­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarnik mos., latarnia ż., latarniowiec mrz., latarka ż., latarenka ż.

 przym. latarniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latarniowy

Wiktionary


latarniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba no­szą­ca la­tar­nie przy ka­ra­wa­nie

 (1.2) przest. rzem. rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy la­tar­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarnik mos./mrz., latarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latarnik

Wiktionary


latarnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. obraź. pejor. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarnia nmos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulicznica

Wiktionary


latarnictwo

wie­dza zwią­za­na z funk­cjo­no­wa­niem i ob­słu­gą la­tar­ni mor­skich


SJP.pl


latarniczka

→ la­tar­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, opie­ku­ją­ca się la­tar­nią mor­ską i od­po­wie­dzial­na za jej dzia­ła­nie

Wiktionary

Patrz:

latarnik

latarnik

1. osoba ob­słu­gu­ją­ca la­tar­nię mor­ską;
2. daw­niej: pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się za­pa­la­niem la­tar­ni ulicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mors. osoba, która na­dzo­ru­je pracę la­tar­ni mor­skiej

 (1.2) hist. osoba, która za­pa­la i gasi la­tar­nie ulicz­ne

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ful­go­ra lan­ter­na­ria|Lin­na­e­us., ne­o­tro­pi­kal­ny plusk­wiak z po­drzę­du ful­go­roksz­tałt­nych

 (2.2) ent. książk. świe­cą­cy, la­ta­ją­cy nocą owad

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – osoba ob­słu­gu­ją­ca la­tar­nię mor­ską
  • la­tar­nik ulicz­ny – osoba co­dzien­nie za­pa­la­ją­ca o zmierz­chu i ga­szą­ca o świ­cie ga­zo­we la­tar­nie ulicz­ne
  • (Ful­go­ra) – ro­dzaj owa­dów z rzędu plusk­wia­ków
  • la­tar­nik – w mi­to­lo­gii ślą­skiej – błęd­ny ogień
  • la­tar­nik – w tu­ry­sty­ce ka­ja­ko­wej, osoba lub osada pły­ną­ca na końcu spły­wu ka­ja­ko­we­go
  • La­tar­nik – no­we­la Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza
  • La­tar­nik – pol­ski film z 1976 roku
  • La­tar­nik – jeden z bo­ha­te­rów, miesz­ka­ją­cy na pla­ne­to­i­dzie obra­ca­ją­cej się wokół osi raz na mi­nu­tę, w no­we­li An­to­i­ne’a de Saint-Exupéry’ego pt. Mały Ksią­żę

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) Z roz­le­wów, które czy­ni­ła rzeka po­ni­żej wo­do­spa­du, do­cho­dzi­ło nie­spo­koj­ne re­cho­ta­nie żab i me­lan­cho­lij­ne kum­ka­nia ro­puch, a po­dob­ne do wiel­kich błęd­nych gwiazd la­tar­ni­ki prze­la­ty­wa­ły z brze­gu na brzeg mię­dzy kę­pa­mi bam­bu­sów i aru­mów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarnia ż., latarka ż., latarenka ż., latarniarz mos., latarniowiec mrz.

 przym. latarniany, latarniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) latarnik surynamski

Wiktionary


latarniki

1. osoba ob­słu­gu­ją­ca la­tar­nię mor­ską;
2. daw­niej: pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się za­pa­la­niem la­tar­ni ulicz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­tar­ni­ki – pol­ska nazwa zwy­cza­jo­wa ryb z ro­dza­ju Pria­cant­hus
  • La­tar­ni­ki (se­rial ani­mo­wa­ny) – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski se­rial ani­mo­wa­ny

Wikipedia


latarnikowy

→ la­tar­nik


SJP.pl

Patrz:

latarnik

latarniowiec

sta­tek speł­nia­ją­cy rolę la­tar­ni mor­skiej, za­kot­wi­czo­ny w są­siedzt­wie groź­nych przesz­kód mor­skich; sta­tek la­tar­nio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. sta­tek, na któ­rym za­in­sta­lo­wa­no la­tar­nię mor­ską;

Wiktionary

La­tar­nio­wiec – sta­tek wodny peł­nią­cy funk­cję la­tar­ni mor­skiej, pły­wa­ją­cy znak na­wi­ga­cyj­ny za­kot­wi­cza­ny w miej­scu, gdzie bu­do­wa la­tar­ni mor­skiej jest nie­moż­li­wa albo nie­o­pła­cal­na.

Oprócz świa­tła o pew­nej cha­rak­te­ry­sty­ce (nie może jed­nak z po­wo­du ruchu obro­to­we­go stat­ku wy­stę­po­wać świa­tło sek­to­ro­we), la­tar­niow­ce wy­po­sa­ża­no w dźwię­ko­wy sy­gnał mgło­wy, póź­niej w ra­dio­la­tar­nie i tran­spon­der Racon.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. latarnik mos./mrz., latarnia ż.

 przym. latarniany

Wiktionary


latarniowy

1. → la­tar­nia; la­tar­nia­ny;
2. sta­tek la­tar­nio­wy - sta­tek speł­nia­ją­cy rolę la­tar­ni mor­skiej, za­kot­wi­czo­ny w są­siedzt­wie groź­nych przesz­kód mor­skich; la­tar­nio­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­tar­nią, do­ty­czą­cy la­tar­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latarnik mos., latarnia ż., latarniowiec mrz., latarka ż., latarenka ż.

 przym. latarniany

Wiktionary


latasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


latawce

po­tocz­nie: czło­wiek o hu­la­szczym try­bie życia, czę­sto po­stę­pu­ją­cy lek­ko­myśl­nie; hu­la­ka, trzpiot, lek­ko­duch


SJP.pl

La­taw­ce, skó­ros­krzy­dłe (Der­mop­te­ra) – rząd na­drzew­nych, ro­śli­no­żer­nych ssa­ków w in­fra­gro­ma­dzie ło­ży­skow­co­wych (Pla­cen­ta­lia), do któ­re­go za­li­cza­na jest jedna współ­cze­śnie ży­ją­ca ro­dzi­na: lo­to­ko­to­wa­te (Cy­no­cep­ha­li­dae) oraz dwie wy­mar­łe: Mi­xo­dec­ti­dae i Pla­gio­me­ni­dae. Skó­ros­krzy­dłe wy­stę­pu­ją w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej.

Wikipedia


latawcowy

→ la­ta­wiec


SJP.pl

Patrz:

latawiec

latawica

po­tocz­nie: ko­bie­ta nie­wyz­na­ją­ca żad­nych zasad mo­ral­nych; pro­wa­dzą­ca roz­wią­zły tryb życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obraź. ko­bie­ta szu­ka­ją­ca roz­ry­wek poza domem

 (1.2) obraź. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca roz­wią­zły tryb życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem czy pa­mię­tasz, ale po­przed­nio pi­sa­łem ci, że wró­ci­ła do niego jego żona-la­ta­wi­ca i któ­re­goś wie­czo­ru za­stał ją na­gu­sień­ką w swoim łóżku. Od tego czasu chro­ni się przed nią u swo­jej matki.

 (1.2) Zadz­wo­nił do mnie ko­le­ga i po­wie­dział, że wi­dział mnie z nią. Po­wie­dział mi, że tracę czas i spo­ty­kam się z la­ta­wi­cą. Po­cząt­ko­wo mu nie wie­rzy­łem, z cza­sem za­czą­łem się za­sta­na­wiać, że wszyst­ko posz­ło szyb­ciej niż zwy­kle…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latawiec m., latanie n.

 czas. latać ndk.

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kurwiszon, lambadziara; reg. śl. gónka, reg. śl. hadra

Wiktionary


latawiec

po­tocz­nie: czło­wiek o hu­la­szczym try­bie życia, czę­sto po­stę­pu­ją­cy lek­ko­myśl­nie; hu­la­ka, trzpiot, lek­ko­duch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­baw­ka w kształ­cie czwo­ro­ką­ta, zro­bio­na z drew­na i pa­pie­ru lub płót­na, która lata na wie­trze na uwię­zi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) roz­ryw­ko­wy czło­wiek, zwy­kle prze­by­wa­ją­cy poza domem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) mit­słow. po­wietrz­ny demon pow­sta­ły z czło­wie­ka zmar­łe­go nagłą przedw­czes­ną śmier­cią

 (3.2) daw. szyb­ko bie­gną­cy koń

Wiktionary

La­ta­wiec – naj­star­szy i naj­prost­szy kon­struk­cyj­ne przy­rząd la­ta­ją­cy cięż­szy od po­wie­trza (ae­ro­dy­na). Tra­dy­cyj­nie skła­da się ze szkie­le­tu po­kry­te­go płót­nem lub pa­pie­rem, nie po­sia­da włas­ne­go na­pę­du i jest za­mo­co­wa­ny liną do sta­łe­go (lub ru­cho­me­go) punk­tu na po­wierzch­ni ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas za­ba­wy zer­wa­ła się linka i la­ta­wiec od­le­ciał w siną dal.

 (2.1) Mój brat to praw­dzi­wy la­ta­wiec – znów wró­cił nad ranem od dziew­czy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtavʲjɛt͡s, AS: latavʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latanie n., lotnia ż.

:: fż. latawica ż.

 czas. latać ndk., lecieć ndk.

 przym. latawcowy, oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. dracheta, gw. Górny Śląsk drach

Wiktionary


latać

1. uno­sić się w po­wie­trzu
2. od­by­wać po­dróż w sa­mo­lo­cie lub innej la­ta­ją­cej ma­szy­nie
3. bie­gać, uga­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) umieć prze­mie­szczać się ponad grun­tem, w po­wie­trzu lub kos­mo­sie

 (1.2) przen. być w ruchu, śpie­szyć się

 (1.3) przen. pot. prze­mie­szczać się swo­bod­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie latam sa­mo­lo­ta­mi, bo się tego boję.

 (1.2) To ja latam do skle­pu, cześć!

 (1.3) Umo­cuj to pu­deł­ko le­piej, bo bę­dzie ci latać w ba­gaż­ni­ku przez drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlatat͡ɕ, AS: latać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotniczka ż., latanina ż., latawiec mrz., lot mrz., latawica ż., lotnictwo n., oblatywacz mos., latanie n., nalot mrz., lotnik mos., latacz mrz.

 czas. latywać, lecieć ndk., wylecieć dk., wylatywać ndk., polecieć dk., polatywać ndk., nadlecieć dk., nadlatywać ndk., przylecieć dk., przylatywać ndk., oblatywać ndk., oblecieć dk., dolatywać ndk., dolecieć dk., przelatywać ndk., przelecieć dk.

 przym. lotniczy, lotny, oblatany

 przysł. lotem, lotniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fruwać, być w locie; gw. Górny Śląsk lotać

 (1.2) biegać

Wiktionary


latała

1. uno­sić się w po­wie­trzu
2. od­by­wać po­dróż w sa­mo­lo­cie lub innej la­ta­ją­cej ma­szy­nie
3. bie­gać, uga­niać się


SJP.pl


latański

naz­wi­sko


SJP.pl


latek

zdrob­nie­nie od: lato


SJP.pl


lateks

wodna ko­lo­i­dal­na za­wie­si­na ka­u­czu­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ko­lo­i­dal­ny rozt­wór ka­u­czu­ku w cie­czy;

 (1.2) techn. każdy rozt­wór ko­lo­i­dal­ny do­wol­ne­go po­li­me­ru

 (1.3) pot. ma­te­riał z cien­kiej, mięk­kiej gumy sto­so­wa­ny m.in. na rę­ka­wicz­ki hi­gie­nicz­ne, spe­cjal­ne ubra­nia i pre­zer­wa­ty­wy

 (1.4) środ. harc. ma­te­rac pod­gu­mo­wa­ny

Wiktionary

La­teks – ko­lo­i­dal­ny rozt­wór ka­u­czu­ku na­tu­ral­ne­go (la­teks na­tu­ral­ny) lub syn­te­tycz­ne­go (la­teks syn­te­tycz­ny) w sub­stan­cji płyn­nej. W no­men­kla­tu­rze prze­my­słu che­micz­ne­go wyraz „la­teks” okre­śla wszel­kie emul­sje po­li­me­rów, w tym gumy syn­te­tycz­ne i pla­sti­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlatɛks, AS: lateks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lateksówka ż.

 przym. lateksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mleczko kauczukowe

Wiktionary


lateksowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z la­tek­sem, do­ty­czą­cy la­tek­su

 (1.2) wy­ko­na­ny z la­tek­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlatɛˈksɔvɨ, AS: lateksovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lateks m., lateksówka ż.

Wiktionary


latem

przy­słó­wek czasu

 (1.1) w cza­sie trwa­nia lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: lato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem naj­le­piej jest się za­ko­chać.

 (2.1) Za­wsze z latem wra­ca­ją piegi na mój nos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlatɛ̃m, AS: latẽm

Wiktionary

Powiązane:

 zob. lato.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w lato, na lato

Wiktionary


latencja

1. okres utaj­nie­nia, nie­u­jaw­nie­nia się cho­ro­by, po­pę­du sek­su­al­ne­go u dzie­ci itp.;
2. okres od mo­men­tu za­dzia­ła­nia bodź­ca do chwi­li po­ja­wie­nia się re­ak­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. opóź­nie­nie cza­so­we mię­dzy wy­wo­ła­niem ja­kie­goś dzia­ła­nia a po­ja­wie­niem się jego wi­docz­ne­go skut­ku

 (1.2) med. okres czasu, w któ­rym dana cho­ro­ba nie ujaw­nia się

 (1.3) psych. wy­ci­sze­nie ten­den­cji i po­trzeb sek­su­al­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­ten­cja – opóź­nie­nie dzia­ła­nia pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go
    • CAS la­ten­cy – czas do­stę­pu do ko­lum­ny da­nych pa­mię­ci RAM
  • la­ten­cja – czas mię­dzy za­ka­że­niem a wy­stą­pie­niem ob­ja­wów cho­ro­by
    • la­ten­cja wi­ru­sów – sta­dium uta­je­nia wi­ru­sa
  • la­ten­cja – wy­ci­sze­nie ten­den­cji i po­trzeb sek­su­al­nych

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. latentnie

 przym. latentny, latencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. lag

 (1.2) inkubacja

Wiktionary


latenizacja

La­te­ni­za­cja – w ar­che­o­lo­gii ter­min oz­na­cza­ją­cy pro­ces przej­mo­wa­nia pew­nych cech kul­tu­ro­wych, ty­po­wych dla zbio­rów za­byt­ków kul­tu­ry la­teń­skiej, przez zbio­ry za­byt­ków cha­rak­te­ry­stycz­nych dla in­nych kul­tur ar­che­o­lo­gicz­nych.

Nazwa po­cho­dzi od epo­ni­micz­ne­go sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go La Tène w miej­sco­wo­ści La Tène nad je­zio­rem Lac de Neuchâtel w Szwaj­ca­rii, w cza­sie badań ar­che­o­lo­gicz­nych w XIX wieku na tym sta­no­wi­sku od­kry­to znacz­ne ilo­ści za­byt­ków zwią­za­nych z lud­no­ścią cel­tyc­ką.

Wikipedia


latensyfikacja

zwięk­sze­nie czu­ło­ści filmu przez naś­wiet­la­nie go bar­dzo sła­bym świa­tłem przed wy­wo­ły­wa­niem


SJP.pl

La­ten­sy­fi­ka­cja – me­to­da zwięk­sze­nia czu­ło­ści filmu fo­to­gra­ficz­ne­go po­le­ga­ją­ca na wstęp­nym naś­wiet­le­niu filmu bar­dzo sła­bym świa­tłem.

Wikipedia


latentnie

przy­słó­wek

 (1.1) med. psych. wet. w spo­sób uta­jo­ny, ukry­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ilość DNA mu­tan­ta w la­tent­nie za­ka­żo­nym zwoju była wie­lo­krot­nie mniej­sza w po­rów­na­niu z ilo­ścią DNA w zwoju la­tent­nie za­ka­żo­nym dzi­kim szcze­pem wi­ru­sa.

 (1.1) Moż­li­wo­ści uwal­nia­nia stad świń la­tent­nie za­ka­żo­nych Her­pes­vi­rus suis typ 1 przy uży­ciu szcze­pio­nek de­le­cyj­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latencja ż.

 przym. latentny

Wiktionary


latentny

w me­dy­cy­nie: uta­jo­ny, ukry­ty, be­zob­ja­wo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. wet. uta­jo­ny, ukry­ty, be­zob­ja­wo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspól­ną cechą tych wi­ru­sów jest in­duk­cja sil­nej od­po­wie­dzi hu­mo­ral­nej, obec­ność pro­wi­ru­so­we­go DNA zin­te­gro­wa­ne­go z ge­no­mem za­ka­żo­nej ko­mór­ki oraz wy­wo­ły­wa­nie za­ka­żeń o cha­rak­te­rze la­tent­nym.

 (1.1) Gruź­li­ca i la­tent­ne za­ka­że­nie prąt­ka­mi gruź­li­cy u dzie­ci.

 (1.1) Tak ro­zu­mia­na cecha ma cha­rak­ter la­tent­ny - nie można jej bez­poś­red­nio za­ob­ser­wo­wać, po­sia­da sta­tus zmien­nej poś­red­ni­czą­cej mię­dzy bodź­cem a re­ak­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latencja ż.

 przysł. latentnie

Wiktionary


lateralizacja

stan, w któ­rym na­rzą­dy jed­nej stro­ny ciała do­mi­nu­ją czyn­no­ścio­wo nad stro­ną prze­ciw­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. asy­me­tria czyn­no­ścio­wa okre­ślo­nej, pra­wej lub lewej, stro­ny ciała;

Wiktionary

La­te­ra­li­za­cja, ina­czej stron­ność – asy­me­tria czyn­no­ścio­wa pra­wej i lewej stro­ny ciała ludz­kie­go, która wy­ni­ka z róż­nic w bu­do­wie i funk­cjach obu pół­kul móz­go­wych. Wy­ra­ża się np. więk­szą spraw­no­ścią ru­cho­wą pra­wych koń­czyn niż le­wych, a także re­je­stro­wa­niem przez mózg więk­szej licz­by bodź­ców zmy­sło­wych do­cho­dzą­cych z jed­nej stro­ny ciała.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lateralność ż., bilateralność ż.

 czas. lateralizować ndk.

 przym. lateralny, bilateralny, trilateralny, lateralizacyjny

 przysł. lateralnie, bilateralnie, trilateralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stronność

Wiktionary


lateralność

→ la­te­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

lateralny

lateralny

bocz­ny


SJP.pl


lateran

ze­spół pa­ła­co­wo-ko­ściel­ny w Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. ze­spół pa­ła­co­wo-ko­ściel­ny w Rzy­mie;

Wiktionary

La­te­ran ( La­te­ra­no) – ze­spół ar­chi­tek­to­nicz­no-ur­ba­ni­stycz­ny w Rzy­mie, w "rione" Monti, wznie­sio­ny w IV w. przez ce­sa­rza Kon­stan­ty­na I Wiel­kie­go na grun­tach rzym­skiej ro­dzi­ny La­te­ra­nów.

Wów­czas pow­stał ko­ściół pod wez­wa­niem Chry­stu­sa Zba­wi­cie­la (póź­niej prze­mia­no­wy­wa­ny dwu­krot­nie na ko­ściół św.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ba­zy­li­ce na La­te­ra­nie od­pra­wio­na zo­sta­ła msza świę­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. laterański

Wiktionary


laterański

przy­miot­nik od: La­te­ran


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do La­te­ra­nu, zwią­za­ny z La­te­ra­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sa­dy te przy­ję­to na so­bo­rze la­te­rań­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lateran m.

Wiktionary


laterna

1. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny skar­pio­wa­tych;
2. przesz­klo­ne po­mie­szcze­nie w szczy­cie la­tar­ni mor­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. górna część la­tar­ni mor­skiej mie­szczą­ca źró­dło świa­tła i układ op­tycz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­ter­na – po­mie­szcze­nie la­tar­ni mor­skiej
  • la­ter­na – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny skar­pio­wa­tych
  • la­ter­na ma­gi­ca (la­tar­nia czar­nok­się­ska) – apa­rat pro­jek­cyj­ny
  • Mar­cin La­ter­na (1552-1598) – pol­ski pi­sarz, kaz­no­dzie­ja kró­lew­ski, te­o­log, dzia­łacz kontr­re­for­ma­cji, je­zu­i­ta

Wikipedia


lateryt

skała ali­to­wa; skała osa­do­wa o czer­wo­nej lub pstrej bar­wie


SJP.pl

La­te­ryt – osa­do­wa skała ali­to­wa (pro­dukt la­te­ry­ty­za­cji, in­ten­syw­ne­go wie­trze­nia che­micz­ne­go skał w kli­ma­cie wil­got­nym i go­rą­cym).

La­te­ryt skła­da się głów­nie z tlen­ków że­la­za i glinu po­zo­sta­łych po od­pro­wa­dze­niu krze­mion­ki i in­nych skład­ni­ków, wsku­tek czego ma barwę czer­wo­ną prze­cho­dzą­cą w ciem­no­brą­zo­wą.

Wikipedia


laterytyzacja

ro­dzaj wie­trze­nia che­micz­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na roz­kła­dzie skał zbu­do­wa­nych ze związ­ków gli­no­krze­mia­no­wych w wa­run­kach go­rą­ce­go, wil­got­ne­go kli­ma­tu; wie­trze­nie la­te­ry­to­we, la­te­ry­za­cja


SJP.pl


lateryzacja

ro­dzaj wie­trze­nia che­micz­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na roz­kła­dzie skał zbu­do­wa­nych ze związ­ków gli­no­krze­mia­no­wych w wa­run­kach go­rą­ce­go, wil­got­ne­go kli­ma­tu; wie­trze­nie la­te­ry­to­we; la­te­ry­ty­za­cja


SJP.pl

La­te­ry­za­cja, la­te­ry­ty­za­cja – pro­ces wie­trze­nia che­micz­ne­go po­le­ga­ją­cy na roz­kła­dzie skał zbu­do­wa­nych ze związ­ków gli­no­krze­mia­no­wych, za­cho­dzą­cy w wa­run­kach go­rą­ce­go i wil­got­ne­go kli­ma­tu.

Wyt­wo­rzo­ne w pro­ce­sie la­te­ry­ty­za­cji tlen­ki i wo­do­rot­len­ki glinu oraz tlen­ki że­la­za i wo­do­rot­len­ki że­la­za po­zo­sta­ją na miej­scu, na­to­miast krze­mion­ka zo­sta­je od­pro­wa­dzo­na.

Wikipedia


latex

[czy­taj: la­tech lub lej­tech] kom­pu­te­ro­wy sy­stem do skła­du tek­stu i do­ku­men­tów tek­sto­wo-gra­ficz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LaTeX – sy­stem skła­du tek­sto­we­go
  • la­teks – su­ro­wiec ro­ślin­ny

Wikipedia


lateński

okres la­teń­ski - drugi okres epoki że­la­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ar­che­ol. hist. zwią­za­ny z okre­sem w dzie­jach Eu­ro­py obej­mu­ją­cym mniej wię­cej ostat­nie pięć wie­ków p.n.e., jak rów­nież z kul­tu­rą roz­wi­ja­ją­cą się w tym okre­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wa uka­zu­je wa­rzel­nict­wo soli po­czy­na­jąc od ek­spo­na­tów ge­o­lo­gicz­nych po­przez ory­gi­nal­ne na­czy­nia wa­rzel­ni­cze z epok: ne­o­li­tu, epoki brązu i wczes­nej epoki że­la­za, a także okre­su la­teń­skie­go i wczes­ne­go śred­nio­wie­cza aż do za­gad­nień zwią­za­nych z ko­pal­nict­wem soli w Wie­licz­ce.

Wiktionary


latimeria

ryba z pod­gro­ma­dy trzo­no­płet­wych, je­dy­ny ży­ją­cy przed­sta­wi­ciel tej grupy (tzw. "żywa ska­mie­nia­łość"), wy­stę­pu­ją­cy w Oce­a­nie In­dyj­skim u wy­brze­ży Afry­ki Wschod­niej


SJP.pl

La­ti­me­ria – ro­dzaj dra­pież­nych ryb mię­śnio­płet­wych obej­mu­ją­cy współ­cze­śnie ży­ją­ce ga­tun­ki z pod­gro­ma­dy ryb trzo­no­płet­wych, uwa­ża­nej przez długi czas za wy­mar­łą ponad 60–70 mln lat temu. La­ti­me­rie by­wa­ją na­zy­wa­ne ży­wy­mi ska­mie­nia­ło­ścia­mi.

Wikipedia


latimeriokształtne

rząd ryb mię­śnio­płet­wych; ce­la­kan­toksz­tałt­ne


SJP.pl


latina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie La­cjum;

Wiktionary

La­ti­na (daw­niej Lit­to­ria) – mia­sto we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, sie­dzi­ba władz ad­mi­ni­stra­cyj­nych pro­win­cji La­ti­na. Liczy 108 711 miesz­kań­ców i jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem re­gio­nu. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1932 roku, gdy ota­cza­ją­ce dzi­siej­szą La­ti­nę bagna zo­sta­ły osu­szo­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W La­ti­nie kil­ku­na­stu bur­mi­strzów uro­czy­ście za­wią­za­ło po­ro­zu­mie­nie na rzecz wspie­ra­nia i ochro­ny mia­ste­czek, które re­pre­zen­tu­ją. Co je - i ponad setkę po­dob­nych w ca­łych Wło­szech - łączy? Pow­sta­ły w epoce Duce, w ra­mach na­ro­do­we­go pro­gra­mu „mia­sta od pod­staw”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Littoria (przed 1946)

Wiktionary


latino

zwią­za­ny z mu­zy­ką, tań­cem, kul­tu­rą lub sty­lem Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej; la­ty­no­ski


SJP.pl


latitudynaryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. teol. po­gląd re­li­gij­ny re­la­ty­wi­zu­ją­cy drogi osią­gnię­cia zba­wie­nia, przyz­wa­la­ją­cy tym samym każ­de­mu na zmia­nę wyz­na­wa­nej re­li­gii lub wyz­na­nia we­dług włas­nej woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­ti­tu­dy­na­ryzm mówi, że jeden odłam chrze­ści­jan uzu­peł­nia inny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. latitudynarystyczny

Wiktionary


latium

dawna nazwa Lazio, nie­wiel­kiej kra­i­ny w środ­ko­wej Ita­lii


SJP.pl


latka

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: lata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lata nmos., latko n.

Wiktionary


latko

zdrob­nie­nie od: lato


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. zdrobn. lato (pora roku)

 (1.2) zdrobn. lato (daw. rok)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlatkɔ, AS: latko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lato n., lata nmos., latka nmos., letnisko n., polecie n.

 przym. letniskowy

Wiktionary


latkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lato

pora roku po­mię­dzy wios­ną a je­sie­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pora roku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się naj­wyż­szy­mi tem­pe­ra­tu­ra­mi;

 (1.2) daw. rok

Wiktionary

Lato – jedna z czte­rech pod­sta­wo­wych pór roku w przy­ro­dzie, w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Cha­rak­te­ry­zu­je się naj­wyż­szy­mi tem­pe­ra­tu­ra­mi po­wie­trza w skali roku. W świe­cie ro­ślin jest to okres doj­rze­wa­nia na­sion i owo­ców, a w świe­cie zwie­rząt jest to okres wy­da­wa­nia na świat no­we­go po­ko­le­nia i przy­go­to­wa­nia go do sa­mo­dziel­ne­go życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lato to naj­go­ręt­sza pora roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlatɔ, AS: lato

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latko n., polecie n., letnik m., letnisko n., lata nmos., letniość ż.

 przym. letni, leciwy, letniskowy

 przysł. letnio, latoś

 przyr. -letni

 temsłow. -lecie

Wiktionary


latojsi

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zob. la­to­si.

Wiktionary


latolistek

la­to­li­stek cy­try­nek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bie­lin­ko­wa­tych; list­ko­wiec cy­try­nek


SJP.pl


latona

w mi­to­lo­gii grec­kiej: matka Apol­li­na i Ar­te­mi­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. zob. Leto.

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 639;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­to­na (Leto) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z ty­ta­nid, matka Apol­lo­na i Ar­te­mi­dy.
  • La­to­na – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 639
  • La­to­na – ro­dzaj małży z ro­dzi­ny urąb­ko­wa­tych
  • HMS „La­to­na” – nazwa 4 okrę­tów Royal Navy
  • USS „La­to­na” (AF-35) – ame­ry­kań­ski okręt ma­ga­zy­no­wy z okre­su końca II wojny świa­to­wej
  • Cro­ci­du­ra la­to­na – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ry­jów­ko­wa­tych, z ro­dza­ju Cro­ci­du­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) La­to­na po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtɔ̃na, AS: latõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Leto

Wiktionary


latoperz

ssak z ro­dzi­ny lo­to­ko­tów; ko­lu­go; lo­to­kot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. zool. nie­to­perz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. gacoperz, latopierz, niedoperz

Wiktionary


latopierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. lub gwara. ornit. plisz­ka

Wiktionary


latopis

autor kro­nik ru­skich w XI-XVIII wieku; la­to­pi­sarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­ny kro­ni­karz, dzie­jo­pis, zwła­szcza na Rusi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. liter. sta­ro­ru­ski rocz­nik dzie­jo­pi­sar­ski, ty­po­wa forma tam­tej­szej hi­sto­rio­gra­fii;

Wiktionary

La­to­pis (ukr. "літопис", ros. "летопись" lub "летописец", biał. "летапіс") – śred­nio­wiecz­na księ­ga dzie­jo­pi­sar­ska, ruski od­po­wied­nik za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich kro­nik i an­na­łów (rocz­ni­ków). Nazwa na­wią­zu­je do nar­ra­cji, która była pro­wa­dzo­na w uję­ciu rocz­nym, a hi­sto­ria wy­da­rzeń każ­de­go roku, zwy­kle za­czy­na­ła się od słów „в лето”/„w roku”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: laˈtɔpʲis, AS: latopʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latopisarz m., latopisiec m., latopisarstwo n., latopism m., latopismo n.

 przym. latopisarski, latopisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) annał, rocznik

Wiktionary


latopisarski

do­ty­czą­cy la­to­pi­sa­rza, la­to­pi­sar­stwa


SJP.pl


latopisarstwo

na daw­nej Rusi: zapis dzie­jów; kro­ni­kar­stwo


SJP.pl


latopisarz

autor kro­nik ru­skich w XI-XVIII wieku; la­to­pis


SJP.pl


latopiyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zool. nie­to­perz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. przen. czło­wiek ak­tyw­ny, szyb­ki

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Taki la­to­piyrz to gibko wszyc­ko po­za­łat­wio.

Wiktionary


latorośl

1. ina­czej: wi­no­rośl,
2. okre­śle­nie na do­ra­sta­ją­ce dziec­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. winna la­to­rośl.

 (1.2) przen. dziec­ko, młody po­to­mek

 (1.3) bot. przest. młoda, te­go­rocz­na ro­śli­na

 (1.4) bot. przest. młody, te­go­rocz­ny pęd ro­śli­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Obie dziew­czy­ny pra­co­wa­ły tuż obok szko­ły mi­li­cyj­nej w przedsz­ko­lu numer pięć, na­zy­wa­nym mi­li­cyj­nym, bo więk­szość uczę­szcza­ją­cych do niego dzie­ci to były la­to­ro­śle funk­cjo­na­riu­szy.

Wiktionary


latorózga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. la­to­rośl

Wiktionary


latos

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. te­go­rocz­ne cielę albo ja­gnię

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Latos-Bie­leń­ska (ur. 1952) – pol­ska le­kar­ka, ge­ne­tycz­ka
  • Ar­ka­diusz Latos (ur. 1965) – pol­ski rzeź­biarz
  • Bar­ba­ra Latos (ur. 1965) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, płot­kar­ka
  • Cyryl Latos-Gra­żyń­ski (ur. 1951) – pol­ski che­mik
  • Ed­ward Latos (1922–2018) – pol­ski le­karz, pe­dia­tra
  • Mo­ni­ka Latos-Mił­kow­ska – pol­ska praw­nicz­ka
  • To­masz Latos (ur. 1964) – pol­ski po­li­tyk i le­karz, ra­dio­log

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlatɔs, AS: latos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. latosek m.

 przym. latosi

 przysł. latoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roczeń, roczniak

Wiktionary


latosek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od latos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na łące razem z kro­wa­mi pasł się mały la­to­sek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtɔsɛk, AS: latosek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latos mzw.

 przym. latosi

 przysł. latoś

Wiktionary


latosi

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: te­go­rocz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. dziś gwara. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) te­go­rocz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latosek m., latos m.

 przysł. latoś

Wiktionary


latosiński

naz­wi­sko


SJP.pl


latoszek

naz­wi­sko


SJP.pl

La­to­szek – część mia­sta (od 1961) i osied­le w po­łud­nio­wej czę­ści Wysz­ko­wa (wo­je­wództ­wo ma­zo­wiec­kie).

Wikipedia


latoszyn

La­to­szyn – wieś uz­dro­wi­sko­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Dę­bi­ca.

Jest miej­sco­wo­ścią po­ło­żo­ną na po­gra­ni­czu dwóch jed­no­stek fi­zy­ko-ge­o­gra­ficz­nych: Kot­li­ny San­do­mier­skiej i Po­gó­rza Kar­pac­kie­go. Ge­o­lo­gicz­nie La­to­szyn leży na gra­ni­cy dwóch jed­no­stek tek­to­nicz­nych Za­pad­li­ska Przed­kar­pac­kie­go oraz Kar­pat Zew­nętrz­nych.

Wikipedia


latowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­to­wi­ce – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • La­to­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce

Wikipedia


latowicki

przy­miot­nik od: La­to­wi­ce, La­to­wicz


SJP.pl


latowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

La­to­wicz – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej La­to­wicz, le­żą­ce nad rzeką Świ­der.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na te­re­nie La­to­wi­cza ut­wo­rzo­no trzy so­łect­wa: "La­to­wicz I", "La­to­wicz II", "La­to­wicz III".

Wikipedia


latowiczanin

miesz­ka­niec La­to­wi­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


latowiczanka

miesz­kan­ka La­to­wi­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


latowisko

re­gio­nal­nie: let­ni­sko; le­to­wi­sko


SJP.pl


latowy

re­gio­nal­nie: letni (ma­ją­cy miej­sce w lecie, przez­na­czo­ny na lato, wła­ści­wy latu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gw-pl|Poz­nań. letni (od­no­si się do lata)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) letni

Wiktionary


latoń

naz­wi­sko


SJP.pl


latoś

gwa­ro­wo: tego roku, w tym roku


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) daw. dziś gwara. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) w tym, bie­żą­cym roku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chał Latoś – pol­ski dzia­łacz spor­to­wy
  • Sta­ni­sław Latoś – (1934-2016) pro­fe­sor WGGiIŚ AGH
  • Te­o­fi­lia Latoś – pol­ski na­u­czy­ciel, pre­zes mszań­skie­go Od­dział Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Lu­doz­naw­cze­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Latoś żniwa będą opóź­nio­ne, bo dużo lało.

 (1.1) Latoś na po­lach z tej stro­ny wsi były pra­wie same ozi­mi­ny i bez to nie­wie­la ludzi spo­ty­kał po dro­dze […]

 (1.1) (Śląsk Cie­szyń­ski) Je­szcze latoś Jewka be­dzie miała wie­sie­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polecie n., lata lm nm., lato n., latos mzw., latosek mzw.

 przym. latosi

 przysł. letnio

Wiktionary


latria

1. od­da­wa­nie czci bo­skiej komuś lub cze­muś; kult;
2. w te­o­lo­gii ka­to­lic­kiej: cześć od­da­wa­na Bogu


SJP.pl


latrinalia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. tek­sty (oraz ry­sun­ki) o cha­rak­te­rze ano­ni­mo­wym umie­szcza­ne na ścia­nach to­a­let pu­blicz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja praca ma­gi­ster­ska po­ru­sza temat la­tri­na­liów.

 (1.1) Na wy­kła­dach z hu­mo­rem opo­wia­dał o spot­ka­nych tu i ów­dzie la­tri­na­liach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlatrʲĩˈnalʲja, AS: latrʹĩnalʹi ̯a

Wiktionary


latry

gwa­ro­wo:
1. wóz do na­wo­zu;
2. bocz­ne deski kła­dzio­ne wzdłuż wozu, dra­bi­ny


SJP.pl


latryna

pro­wi­zo­rycz­na ubi­ka­cja w po­sta­ci dołu, urzą­dza­na w wa­run­kach po­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pry­mi­tyw­na to­a­le­ta po­lo­wa, czę­sto w po­sta­ci drew­nia­nej lub ka­mien­nej kon­struk­cji z ot­wo­rem na od­cho­dy, zwy­kle bu­do­wa­na w miej­scach, gdzie nie ma moż­li­wo­ści zbu­do­wa­nia lep­szej;

Wiktionary

La­try­na lub wy­cho­dek – ro­dzaj to­a­le­ty, w któ­rej od­cho­dy zbie­ra­ją się w dole wy­ko­pa­nym w ziemi. Nie ko­rzy­sta się w nich z wody albo używa się od jed­ne­go do trzech li­trów w przy­pad­ku la­tryn spłu­ki­wa­nych. Pra­wi­dło­wo zbu­do­wa­na i kon­ser­wo­wa­na la­try­na może ogra­ni­czyć roz­prze­strze­nia­nie się cho­rób dzię­ki zmniej­sze­niu ilo­ści ludz­kich od­cho­dów, które do­sta­ją się do śro­do­wi­ska w wy­ni­ku de­fe­ka­cji na wol­nym po­wie­trzu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O szó­stej wie­czo­rem żoł­nie­rze do­sta­ją gu­lasz z kar­to­fla­mi, o pół do dzie­wią­tej idzie woj­sko do la­try­ny, żeby się wy­kno­cić, o dzie­wią­tej idzie spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtrɨ̃na, AS: latrỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toaleta, ustęp, sracz, wychodek, klop, kibel, bardacha, reg. śl. haziel

Wiktionary


latrynowy

→ la­try­na


SJP.pl

Patrz:

latryna

latte

[czy­taj: LAte] napój ka­wo­wy otrzy­my­wa­ny przez uzu­peł­nie­nie kawy espres­so spie­nio­nym mle­kiem; café latte


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) pot. kulin. kawa espres­so z dużą ilo­ścią mleka kro­wie­go lub ro­ślin­ne­go, zaz­wy­czaj w sto­sun­ku 1 do 2

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­li­śmy dwie latte i jedną szar­lot­kę.

 (1.1) Cie­ka­wy po­mysł z sy­ro­pem… Choć ja chyba po­zo­sta­nę przy nie­sło­dzo­nej latte, a syrop może zro­bię kie­dyś do na­le­śni­ków czy ra­cu­chów.

Wiktionary


latusek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­ni­ka La­tu­sek-Jur­czak (ur. 1981) – pol­ska te­o­re­tyk za­rzą­dza­nia
  • Paweł La­tu­sek (1910-1973) – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wikipedia


latuszek

naz­wi­sko


SJP.pl


latyczów

La­ty­czów ( Летичів, "Łe­ty­cziw") – osied­le typu miej­skie­go w środ­ko­wej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie chmiel­nic­kim, sie­dzi­ba hro­ma­dy. 10 244 miesz­kań­ców (2020).

Wikipedia


latyfundialny

przy­miot­nik od: la­ty­fun­dium


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy la­ti­fun­dium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latyfundium n.

Wiktionary


latyfundium

duża po­sia­dłość ziem­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. duża po­sia­dłość ziem­ska (szcze­gól­nie w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie)

Wiktionary

La­ty­fun­dium – ogrom­na po­sia­dłość ziem­ska na­le­żą­ca do jed­nej osoby lub or­ga­ni­za­cji, np. re­li­gij­nej, sta­no­wią­ca pod­sta­wę po­tę­gi ma­te­rial­nej i zna­cze­nia po­li­tycz­ne­go jej wła­ści­cie­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żądał, aby wszy­scy wez­wa­ni wy­sła­li na­tych­miast ro­dzi­ny do swo­ich la­ty­fun­diów, albo w każ­dym razie da­le­ko od sto­li­cy Wi­ce­kró­le­stwa, a sami prze­nie­śli się do Pa­ła­cu, gdzie będą na­le­ży­cie do­glą­da­ni przez wi­ce­kró­lew­ską służ­bę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlatɨˈfũndʲjũm, AS: latyfũndʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latyfundysta m., latyfundystka ż.

 przym. latyfundialny

Wiktionary


latyfundysta

wła­ści­ciel ma­jąt­ku ziem­skie­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel la­ty­fun­dium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latyfundium n.

Wiktionary


latyfundystka

→ la­ty­fun­dy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­ciel­ka la­ty­fun­dium

Wiktionary

Patrz:

latyfundysta

Powiązane:

 rzecz. latyfundium n.

Wiktionary


latyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. etn. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go La­cjum;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ję­zy­ka La­ty­nów wy­ro­sła ła­ci­na, która stała się ję­zy­kiem urzę­do­wym im­pe­rium i fun­da­men­tem kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacjum n., Latyńczyk mos., latynizacja ż., latynizm mrz., latynista mos., latynistka ż., latynistyka ż., latynizator mos., latynizowanie n., zlatynizowanie n.

:: fż. Latynka ż.

 czas. latynizować ndk., latynizować się ndk., zlatynizować dk., zlatynizować się dk.

 przym. latyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Latyńczyk

Wiktionary


latynista

znaw­ca ła­ci­ny, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry sta­ro­żyt­ne­go Rzymu, na­u­czy­ciel ję­zy­ka ła­ciń­skie­go; ła­cin­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca ła­ci­ny i kul­tu­ry rzym­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlatɨ̃ˈɲista, AS: latỹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latynizacja ż., latynizm mrz., Lacjum n.

:: fż. latynistka ż.

 przym. latyński

 czas. latynizować

Wiktionary


latynistka

znaw­czy­ni ję­zy­ka ła­ciń­skie­go, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry sta­ro­żyt­ne­go Rzymu; na­u­czy­ciel­ka ję­zy­ka ła­ciń­skie­go; ła­cin­nicz­ka


SJP.pl


latynistyczny

→ la­ty­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

latynistyka

latynizacja

1. pod­da­wa­nie kogoś albo cze­goś wpły­wom ła­ci­ny;
2. na­da­wa­nie for­mom ję­zy­ko­wym po­sta­ci ła­ciń­skiej, prze­kład na ła­ci­nę;
3. zapis al­fa­be­tem ła­ciń­skim tek­stu na­pi­sa­ne­go w innym al­fa­be­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pod­da­wa­nie wpły­wo­wi ję­zy­ka ła­ciń­skie­go lub cy­wi­li­za­cji ła­ciń­skiej; ule­ga­nie ta­kie­mu wpły­wo­wi

 (1.2) książk. tłu­ma­cze­nie (naj­czę­ściej nazwy włas­nej lub ter­mi­nu) na język ła­ciń­ski, na­da­wa­nie wy­ra­zo­wi po­sta­ci ję­zy­ko­wej ła­ciń­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­ty­ni­za­cja – pod­da­wa­nie kogoś albo cze­goś wpły­wom ła­ci­ny (od­po­wied­nik np. po­lo­ni­za­cji czy ger­ma­ni­za­cji); zob. też la­ty­nizm
  • la­ty­ni­za­cja – na­da­nie for­mom z da­ne­go ję­zy­ka po­sta­ci ła­ciń­skiej lub do­ko­na­nie prze­kła­du na ła­ci­nę (np. Uni­ver­si­tas Var­so­vien­sis, Jo­han­nes He­ve­lius, Vra­tis­la­via)
  • la­ty­ni­za­cja – pro­ces kon­wer­sji pisma nie­bę­dą­ce­go al­fa­be­tem ła­ciń­skim na al­fa­bet ła­ciń­ski. Przy­kła­do­we me­to­dy la­ty­ni­za­cji to:
    • Hanyu pi­ny­in i Wade-Giles dla pisma chiń­skie­go
    • la­ty­ni­za­cja McCune'a-Re­is­cha­u­e­ra dla al­fa­be­tu ko­re­ań­skie­go
    • tran­skryp­cja Hep­bur­na, Nihon-shiki, Kun­rei, JSL, ALA-LC dla pisma ja­poń­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za cza­sów rzym­skich na­stą­pił szyb­ki roz­wój cy­wi­li­za­cyj­ny Galii i po­stę­pu­ją­ca la­ty­ni­za­cja jej miesz­kań­ców.

 (1.1) Wpro­wa­dza­jąc dziś do pol­szczyz­ny an­giel­skie po­życz­ki o ro­do­wo­dzie ła­ciń­skim, przy­wra­ca­my jej po­nie­kąd wy­ra­zy dawno za­pom­nia­ne i przy­czy­nia­my się do jej pow­tór­nej la­ty­ni­za­cji.

 (1.2) Forma „Cra­co­via” pow­sta­ła w wy­ni­ku la­ty­ni­za­cji pol­skiej nazwy „Kra­ków”.

 (1.2) W daw­nej Pol­sce modna była la­ty­ni­za­cja naz­wisk, szcze­gól­nie wśród li­te­ra­tów.

 (1.3) Ist­nie­ją dwie po­wszech­nie uży­wa­ne la­ty­ni­za­cje pisma chiń­skie­go: sy­stem Wade’a-Gi­le­sa oraz pi­ny­in.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latyn mos., Latynos mos., latynizm mrz., latynista mos., latynistka ż., latynizowanie n., latynizator mos., Lacjum n.

 przym. latyński

 czas. latynizować ndk., zlatynizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) latynizowanie

 (1.3) romanizacja

Wiktionary


latynizator

ten, kto pod­da­je kogoś lub coś wpły­wom kul­tu­ry i ję­zy­ka ła­ciń­skie­go


SJP.pl


latynizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ła­ci­nie albo z niej prze­ję­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka ła­ciń­skie­go;

Wiktionary

La­ty­nizm (od la­ti­nus „ła­ciń­ski”) – za­po­ży­cze­nie z ła­ci­ny, zwy­kle w po­sta­ci wy­ra­zu, frazy lub kon­struk­cji skład­nio­wej, rza­dziej in­ne­go ele­men­tu (np. przy­rost­ków typu "-acja", "-tor").

W ję­zy­kach współ­czes­nych la­ty­niz­my i pse­u­do­la­ty­niz­my (czyli wy­ra­zy two­rzo­ne obec­nie z wy­ko­rzy­sta­niem mor­fe­mów ła­ciń­skich) są bar­dzo licz­ne i ce­chu­ją się dużą pro­duk­tyw­no­ścią w mię­dzy­na­ro­do­wej ter­mi­no­lo­gii na­u­ko­wej i tech­nicz­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: laˈtɨ̃ɲism̥, AS: latỹńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latyn mos., Latynos mos., Lacjum n., latynista mos., latynistka ż., latynizacja ż., latynizowanie n., latynizator mos.

 przym. latyński

 czas. latynizować

Wiktionary


latynizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­ty­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latyn mos., Latynos mos., zlatynizowanie n., latynizacja ż., latynizm mrz.

 czas. latynizować ndk., zlatynizować dk.

Wiktionary


latynizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zla­ty­ni­zo­wać)

 (1.1) kult. pod­da­wać wpły­wom ję­zy­ka lub kul­tu­ry ła­ciń­skiej

 (1.2) jęz. wpro­wa­dzać formy ła­ciń­skie do ję­zy­ka, na­da­wać for­mom ję­zy­ko­wym po­sta­ci ła­ciń­skie

 (1.3) książk. prze­kła­dać na ła­ci­nę

 (1.4) uczyć się ła­ci­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny la­ty­ni­zo­wać się (dk. zla­ty­ni­zo­wać się)

 (2.1) na­bie­rać cech ła­ciń­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Współ­cze­śni Ko­re­ań­czy­cy, kiedy po­słu­gu­ją się ję­zy­ka­mi za­chod­ni­mi, la­ty­ni­zu­ją swoje naz­wi­ska na różne spo­so­by, naj­czę­ściej zmie­nia­jąc ich wy­mo­wę tak, by była jak naj­bliż­sza or­to­gra­fii ję­zy­ka an­giel­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latynos mos., Lacjum n., Latyn mos., Latyńczyk mos., Latynka ż., latynizacja ż., latynizm mrz., latynista mos., latynistka ż., latynistyka ż., latynizator mos., latynizowanie n., zlatynizowanie n.

 czas. zlatynizować dk., zlatynizować się dk.

 przym. latyński

Wiktionary


latynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. rdzen­na miesz­kan­ka La­cjum

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacjum n.

:: fm. Latyńczyk mos., Latyn mos.

 przym. latyński

 czas. latynizować

Wiktionary


latynoamerykanistka

→ la­ty­no­a­me­ry­ka­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

latynoamerykanista

latynoamerykanistyczny

zwią­za­ny z ogó­łem za­gad­nień do­ty­czą­cych kra­jów la­ty­no­a­me­ry­kań­skich


SJP.pl


latynoamerykanizacja

pod­da­wa­nie lub ule­ga­nie wpły­wom la­ty­no­a­me­ry­kań­skim


SJP.pl


latynoamerykański

do­ty­czą­cy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (Ła­ciń­skiej); po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ame­ry­ką Ła­ciń­ską, do­ty­czą­cy Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ameryka Łacińska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latynoski, łacińskoamerykański

Wiktionary


latynos

czło­wiek po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej lub Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. męż­czyz­na lub chło­piec z któ­re­goś kraju Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latynizacja ż., latynizowanie n., zlatynizowanie n., latynoskość ż., latynizm m., Latyn m., Latynka ż., latynistyka ż., latynista m., latynistka ż.

:: fż. Latynoska ż.

 czas. latynizować ndk., zlatynizować dk.

 przym. latynoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Latynoamerykanin

Wiktionary


latynosi

miesz­kań­cy Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej


SJP.pl

La­ty­no­si – zbior­cze okre­śle­nie na­ro­dów za­miesz­ku­ją­cych Ame­ry­kę Ła­ciń­ską i ich po­tom­ków na całym świe­cie. Cza­sa­mi nazwa ta może się od­wo­ły­wać do po­cho­dze­nia spo­łecz­ne­go czy przy­na­leż­no­ści ra­so­wej (w tym zna­cze­niu jest uży­wa­na w kra­jach Ame­ry­ki Cen­tral­nej). W USA okre­śle­nie "La­ti­no" opi­su­je wszyst­kie osoby po­cho­dzą­ce z re­jo­nu Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej. Bywa myl­nie sto­so­wa­ny za­mien­nie z ter­mi­nem "Hi­spa­nic", który okre­śla wy­łącz­nie osoby po­cho­dzą­ce z kra­jów hisz­pań­sko­ję­zycz­nych.

Wikipedia


latynoska

do­ty­czą­cy La­ty­no­sów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla La­ty­no­sów


SJP.pl


latynoski

do­ty­czą­cy La­ty­no­sów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla La­ty­no­sów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy La­ty­no­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latynos m.

Wiktionary


latynowie

ple­mię ital­skie za­miesz­ku­ją­ce re­jo­ny uj­ścia Tybru i Gór Al­bań­skich; La­tyń­czy­cy


SJP.pl

La­ty­no­wie, La­ti­ni ( La­ti­ni) – jedno z ple­mion ital­skich ży­ją­ce w re­gio­nie uj­ścia Tybru i Gór Al­bań­skich, od któ­re­go po­cho­dzi nazwa re­gio­nu La­cjum ("La­tium vetus").

Wikipedia


latynus

La­ty­nus ( La­ti­nus) – po­stać z mi­to­lo­gii rzym­skiej, król i epo­nim La­cjum, mąż Amaty, oj­ciec La­wi­nii. Ist­nie­je kilka wer­sji jego ge­ne­a­lo­gii:

Ist­nie­ją dwa pod­sta­wo­we wa­rian­ty losów La­ty­nu­sa, róż­nią­ce się prze­de wszyst­kim opi­sem jego sto­sun­ków z Ene­a­szem i Tro­jań­czy­ka­mi przy­by­ły­mi do Ita­lii: we­dług jed­ne­go z nich La­ty­nus sta­nął na­tych­miast po stro­nie Ene­a­sza, wsparł go w woj­nie z Ru­tu­la­mi i zgi­nął w de­cy­du­ją­cej bit­wie z nimi, a Ene­asz objął po nim wła­dzę nad La­ty­na­mi.

Wikipedia


latyt

mag­mo­wa skała wy­lew­na


SJP.pl

Latyt – skała mag­mo­wa, kwa­śna, wy­lew­na lub sub­wul­ka­nicz­na. Jego plu­to­nicz­nym od­po­wied­ni­kiem jest mon­zo­nit.

Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF latyt zaj­mu­je pole 8.

W kla­sy­fi­ka­cji TAS la­ty­ty wraz z ben­mo­re­i­ta­mi zaj­mu­ją pole S3 (tra­chy­an­de­zy­ty).

Wikipedia


latywać

latać od czasu do czasu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. pot. latać co jakiś czas, od czasu do czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stanę ja się ptasz­kiem, ptasz­kiem krę­go­lasz­kiem
i tak będę la­ty­wać
pro­sto okie­necz­ka nad białą li­li­ją
i tam będę sia­dy­wać
.

 (1.1) La­ty­wał też [​mój oj­ciec​] do War­sza­wy na różne tam na­u­ko­we po­sie­dze­nia w PAN etc. i cza­sem mnie ze sobą za­bie­rał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latywanie n., lot mrz.

 czas. dolatywać, latać, lecieć, nadlatywać, nalatywać, nawlatywać, nazlatywać, oblatywać, odlatywać, podlatywać, polatywać, porozlatywać, powlatywać, powylatywać, pozlatywać, przelatywać, przylatywać, rozlatywać, ulatywać, wlatywać, wylatywać, wzlatywać, zalatywać, zlatywać

 przym. oblatany

Wiktionary


latyńczycy

ple­mię ital­skie za­miesz­ku­ją­ce re­jo­ny uj­ścia Tybru i Gór Al­bań­skich; La­ty­no­wie


SJP.pl


latyńczyk

miesz­ka­niec La­cjum (re­gio­nu lub kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. rdzen­ny miesz­ka­niec La­cjum

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacjum n., Latyn mos.

:: fż. Latynka ż.

 przym. latyński

 czas. latynizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Latyn

Wiktionary


latyński

przy­miot­nik od: La­cjum


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z La­cjum, La­ty­na­mi (La­tyń­czy­ka­mi)

 (1.2) do­ty­czą­cy sta­ro­żyt­nych Rzy­mian

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈtɨ̃j̃sʲci, AS: latỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacjum n., Latyńczyk mos., Latyn mos., Latynka ż., latynizacja ż., latynizm m., latynista m.

 czas. latynizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łaciński, romański

Wiktionary


lauba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ganek

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. al­ta­na

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. wia­tro­łap

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pod­cień

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Lauba w ogro­dzie była czy­sta i po­ma­lo­wa­na na zie­lo­no, a gdy słoń­ce przy­pie­ka­ło, pach­nia­ło smołą.

 (1.4) Bedym na cie­bie cza­koł pod la­u­ba­mi na rynku.

Wiktionary


laubzega

cien­ka piłka słu­żą­ca do wy­rzy­na­nia ot­wo­rów i wy­kro­jów w drew­nie; wy­rzy­nar­ka; wło­śni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. piłka do drew­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lałbzyga, lałbzega

Wiktionary


laubzegowy

→ la­ub­ze­ga


SJP.pl

Patrz:

laubzega

lauda

wło­ska pieśń re­li­gij­na o cha­rak­te­rze lu­do­wym, roz­po­wszech­nio­na w śred­nio­wie­czu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lauda – rzeka
  • Lauda – re­gion hi­sto­rycz­ny po­ło­żo­ny na pół­noc od Kowna
  • Lauda – dziel­ni­ca Lauda-Königshofen
  • Lauda – były urząd
  • Lauda – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Lauda – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Niki Lauda – au­striac­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • lauda – uchwa­ły sej­mi­ków ziem­skich
  • lauda – pieśń śred­nio­wiecz­na
  • Lauda – kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka za­ło­żo­na w 1928 r. w Kow­nie
  • Lauda Air – linie lot­ni­cze
  • Lauda-Königshofen

Wikipedia


laudacja

1. po­chwa­ła;
2. mowa po­chwal­na, np. oko­licz­no­ścio­wa, po­grze­bo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. mowa po­chwal­na

Wiktionary

La­u­da­cja "(łac. la­u­da­re – chwa­lić"")" – mowa po­chwal­na obra­zu­ją­ca za­le­ty danej osoby, sto­so­wa­na jako mowa oko­licz­no­ścio­wa np. pod­czas po­grze­bu ("la­u­da­tio fu­ne­bris"), z okaz­ji wrę­cza­nia ho­no­ro­we­go ty­tu­łu itp. W przy­pad­ku prze­sad­ne­go za­chwy­tu i nad­mia­ru poch­lebstw można mówić o pa­ne­gi­ryz­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­tu­la­cje ode­bra­łem, sto­sow­ną la­u­da­cję usły­sza­łem, a uścisk dłoni bur­mi­strza wy­ra­żał jak naj­cie­plej­sze uczu­cia.

 (1.1) Na­stęp­nie nad­szedł czas na la­u­da­cje nt. osób na­gro­dzo­nych i wrę­cze­nie im ty­tu­łów. W la­u­da­cji Marii Ol­lick przed­sta­wio­no nie tyle syl­wet­kę ww., co pod­kre­ślo­no jej wkład w pro­pa­go­wa­nie tra­dy­cji bo­ro­wiac­kich po­przez wie­lo­kie­run­ko­wą dzia­łal­ność i pre­ze­su­rę w BTK.

Wiktionary


laudacyjny

→ la­u­da­cja


SJP.pl

Patrz:

laudacja

laudanum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. farm. pre­pa­rat w po­sta­ci na­lew­ki al­ko­ho­lo­wej na opium, uży­wa­ny zwła­szcza daw­niej jako lek prze­ciw­bó­lo­wy i prze­ciw­kasz­lo­wy, obec­nie za­nie­cha­ny ze wzglę­du na dzia­ła­nie uza­leż­nia­ją­ce;

Wiktionary

La­u­da­num – dawna nazwa na­lew­ki z opium, za­wie­ra­ją­ca około 10% opium (co od­po­wia­da 1% mor­fi­ny).

W XVI wieku Pa­ra­cel­sus od­krył, że al­ka­lo­i­dy za­war­te w opium są bar­dziej roz­pu­szczal­ne w al­ko­ho­lu niż w wo­dzie. Po­cząt­ko­wo każdy al­ko­ho­lo­wy ek­strakt opium zwany był la­u­da­num, a nazwę (od łac.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­ba­czyć tu można ma­nu­skryp­ty, książ­ki, obra­zy Bran­wel­la (mniej zna­ne­go brata ma­la­rza, który odu­rzał się al­ko­ho­lem i du­ży­mi ilo­ścia­mi la­u­da­num).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lawˈdãnũm, AS: lau̯dãnũm

Wiktionary


laudatio

mowa po­chwal­na; pa­ne­gi­ryk, elo­gium


SJP.pl


laudator

1. osoba wy­gła­sza­ją­ca la­u­da­cję;
2. po­tocz­nie: chwal­ca, lizus


SJP.pl


laudański

przy­miot­nik od: Lauda (1. mia­sto w Niem­czech;
2. wieś w Pol­sce;
3.
a) rzeka na Lit­wie;
b) ob­sza­ry w do­rze­czu tej rzeki)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­u­dań­scy herbu Ja­strzę­biec;
  • La­u­dań­scy herbu Za­gło­ba.
  • (1893–1927) – hi­sto­ryk i ar­che­o­log roz­strze­la­ny przez NKWD;
  • (ur. 1959) – li­tew­ski po­li­tyk;
  • Edo­u­ard de La­u­rot, właśc. Ed­ward La­u­dań­ski (1922–1993) – pi­sarz i re­ży­ser, pow­sta­niec war­szaw­ski;
  • (ur. 1956) – dy­ry­gent i kie­row­nicz­ka chóru;
  • (1904–1989) – ar­ty­sta lu­do­wy, rzeź­biarz;
  • – na­u­ko­wiec, wy­kła­dow­ca na Uni­wer­sy­te­cie Pen­syl­wa­nii;
  • Lu­do­mir La­u­dań­ski (1937–2020) – pol­ski in­ży­nier lot­ni­czy i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki;
  • – gi­ne­ko­log i po­łoż­nik, pro­fe­sor zwy­czaj­ny;
  • Piotr Jan Ste­yg­wiłł La­u­dań­ski (zm. 1681) – oboź­ny upic­ki, elek­tor Jana III So­bie­skie­go;
  • Sta­ni­sław La­u­dań­ski (1879–1926) – pol­ski ofi­cer;

Wikipedia


lauder

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – mia­sto w Szko­cji
  • Af­fer­beck La­u­der – pse­u­do­nim Ala­sta­i­ra Mor­ri­so­na (1911–1998), au­stra­lij­skie­go gra­fi­ka i pi­sa­rza
  • Estée La­u­der (1906–2004) – ame­ry­kań­ska za­ło­ży­ciel­ka kon­cer­nu kos­me­tycz­ne­go, mi­liar­der­ka
  • Ro­bert Scott La­u­der (1803–1869) – szkoc­ki ma­larz wik­to­riań­ski
  • Ro­nald La­u­der – mi­liar­der, fi­lan­trop i dzia­łacz spo­łecz­ny - syn Estée La­u­der
  • Ze­spół Szkół La­u­der-Mo­ras­ha
  • Fun­da­cja Ro­nal­da S. La­u­de­ra
  • Hrab­stwo La­u­der­da­le (Ten­nes­see)

Wikipedia


laudes

lauda; mod­lit­wa po­chwal­na od­ma­wia­na o wscho­dzie słoń­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­u­des – pier­wsza część Li­tur­gii go­dzin zwana Jutrz­nią
  • La­u­des – inne okre­śle­nie pień po­chwal­nych
  • La­u­des – śred­nio­wiecz­ne wier­sze re­li­gij­ne

Wikipedia


laudetur

z ła­ci­ny: niech bę­dzie po­chwa­lo­ny!


SJP.pl


laudum

w daw­nej Pol­sce:
1. uchwa­ła sej­mi­ku ziem­skie­go (XIV-XVIII wiek);
2. uchwa­ła zja­zdu (wiecu) są­do­we­go (XIV-XV wiek);
3. po­sta­no­wie­nie zja­zdu kon­fe­de­rac­kie­go szlach­ty (od XV wieku)


SJP.pl


laudysta

1. daw­niej: poeta two­rzą­cy ut­wo­ry pa­ne­gi­rycz­ne;
2. osoba śpie­wa­ją­ca lub kom­po­nu­ją­ca hymny i pie­śni po­chwal­ne


SJP.pl


laufer

1. daw­niej: gier­mek, sługa bie­gną­cy przed po­ja­zdem pana;
2. po­tocz­nie: czło­wiek lu­bią­cy się włó­czyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gier­mek, sługa to­ru­ją­cy drogę

 (1.2) pot. ktoś, kto ma w zwy­cza­ju włó­cze­nie się

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś żywy, ruch­li­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. szach. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) bier­ka po­ru­sza­ją­ca się po sza­chow­ni­cy na skos;

 (2.2) włók. ro­dzaj po­dłuż­nej ser­we­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (niem. Läufer bie­gacz) daw­niej gier­mek bie­gną­cy przed or­sza­kiem lub po­wo­zem pana
  • fi­gu­ra sza­cho­wa, go­niec
  • wąska długa ser­we­ta, bież­nik
  • La­u­fer
  • (1904–1969), nie­miec­ki po­li­tyk (SPD, KPD, SED)
  • (* 1939), cze­ski ar­ty­sta, pio­sen­karz i aktor
  • (* 1985), iz­ra­el­ski pi­sarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed ka­re­tą bie­gną dwaj la­u­fro­wie z po­chod­nia­mi.

 (1.2) Modlę się, by nasze córki nie wzię­ły sobie za mężów jakiś la­u­frów.

 (2.1) La­u­fer bije bier­kę prze­ciw­ni­ka, zaj­mu­jąc jej pole.

 (2.2) Świe­żo wy­pra­ny la­u­fer rów­niut­ko leżał na ławie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) giermek

 (1.2) włóczęga, włóczykij, tramp, kresy|badzinia., kresy|bradiaga., kresy|bradziaga.

 (2.1) goniec, przest. giermek

 (2.2) serweta, bieżnik

Wiktionary


laufrować

daw­niej: włó­czyć się bez celu, wa­łę­sać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bie­gać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­u­fro­wa­li za cie­lo­kym, bo im uciyk.

Wiktionary


laufryka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bud. gruba deska na rusz­to­wa­niu bu­dow­la­nym

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. techn. taśma do prze­su­wa­nia cię­ża­rów

Wiktionary


laumontyt

mi­ne­rał z grupy ze­o­li­tów


SJP.pl

La­u­mon­tyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ze­o­li­tów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo po­spo­li­tych i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go ge­o­lo­ga i od­kryw­cy tego mi­ne­ra­łu F.N. Gi­let­ta de La­u­mon­ta.

Wikipedia


launch

[czy­taj: loncz] silna kam­pa­nia re­kla­mo­wa, wpro­wa­dza­ją­ca nowy pro­dukt lub usłu­gę na rynek


SJP.pl


laundromat

pral­nia sa­mo­ob­słu­go­wa


SJP.pl


laur

wa­wrzyn;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne ze wzglę­du na skó­rza­ste, bar­dzo aro­ma­tycz­ne li­ście po­wszech­nie uży­wa­ne jako przy­pra­wa; drze­wo la­u­ro­we;
2. li­ście i ga­łąz­ki drze­wa la­u­ro­we­go albo zro­bio­ny z nich wie­niec, bę­dą­ce w an­tycz­nej Gre­cji i Rzy­mie sym­bo­lem zwy­cię­stwa i sławy;
3. w prze­no­śni: na­gro­da, uz­na­nie, sława, suk­ces


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­u­rus|L.|ref=tak., wa­wrzyn

 (1.2) li­ście, ga­łąz­ki wa­wrzy­nu

 (1.3) hist. wie­niec z liści wa­wrzy­nu bę­dą­cy sym­bo­lem zwy­cię­stwa i chwa­ły w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie

 (1.4) przen. na­gro­da, którą przyz­na­je się za wy­bit­ne osią­gnię­cia w pew­nej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • laur, wie­niec la­u­ro­wy – na­gro­da
  • laur, wa­wrzyn – ro­śli­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lawr, AS: lau̯r

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laureat m., laureatka ż., Laurencjusz mos.

 przym. laurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wawrzyn

 (1.2) wawrzyn

 (1.3) wawrzyn

 (1.4) nagroda, uznanie, chwała, zwycięstwo, wawrzyn

Wiktionary


laura

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Laura – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Pier­wot­nie oz­na­cza­ło ono ko­bie­tę po­cho­dzą­cą z La­u­ren­tum koło Rzymu. Wią­za­ne jest także z ła­ciń­skim sło­wem "la­u­rus" oz­na­cza­ją­cym wa­wrzyn.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Laura w 2022 r. zaj­mo­wa­ła 4. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 78218 ko­biet o imie­niu Laura na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Laura i ob­cho­dzi­ła imie­ni­ny 22 stycz­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlawra, AS: lau̯ra

Wiktionary


laurazja

pier­wot­ny kon­ty­nent pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. su­per­kon­ty­nent pow­sta­ły w wy­ni­ku roz­pa­du Pan­gei;

Wiktionary

La­u­raz­ja – su­per­kon­ty­nent wcho­dzą­cy w skład Pan­gei, ist­nie­ją­cy na prze­ło­mie pa­le­o­zo­i­ku i me­zo­zo­i­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sie ju­raj­skim Pan­gea roz­pa­dła się na dwie czę­ści: pół­noc­ną, La­u­raz­ję, i po­łud­nio­wą, Gond­wa­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lawˈrazʲja, AS: lau̯razʹi ̯a

Wiktionary


laureat

zwy­cięz­ca w kon­kur­sie, zdo­byw­ca ja­kiejś na­gro­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdo­byw­ca na­gro­dy

 (1.2) hist. poeta-zwy­cięz­ca, zdo­byw­ca wień­ca la­u­ro­we­go w kul­tu­rze an­tycz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laur mrz.

:: fż. laureatka ż.

 przym. laurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwycięzca

 (1.2) poeta laureatus

Wiktionary


laureatka

→ la­u­re­at


SJP.pl

Patrz:

laureat

laurel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­u­rel – miej­sco­wość w sta­nie De­la­wa­re, w hrab­stwie Sus­sex
  • La­u­rel – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Sa­ra­so­ta
  • La­u­rel – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Fran­klin
  • La­u­rel – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Mars­hall
  • La­u­rel – mia­sto w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Prin­ce Ge­or­ge’s
  • La­u­rel – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Jones
  • La­u­rel – mia­sto w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Yel­low­sto­ne
  • La­u­rel – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Cedar
  • La­u­rel – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Suf­folk
  • La­u­rel – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Hen­ri­co
  • La­u­rel (ang. La­u­rel Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Fran­klin
  • La­u­rel (ang. La­u­rel Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ashe

Wikipedia


laurence

[czy­taj: lo­rens] obce imię mę­skie


SJP.pl


laurencja

kras­no­rost wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach we wszyst­kich cie­plej­szych mo­rzach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. kras­no­rost wy­stę­pu­ją­cy w cie­plej­szych mo­rzach obej­mu­ją­cy 80 ga­tun­ków

Wiktionary

La­u­ren­cja – żeń­ski od­po­wied­nik imion La­u­ren­cjusz i Wa­wrzy­niec. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. La­u­ren­cja, to­wa­rzysz­ka św. Pa­la­cja­ty, oraz bł. La­u­ren­cja Ga­ra­si­miw, to­wa­rzysz­ka bł. Mi­ko­ła­ja Czar­nec­kie­go.

W Pol­sce imię jest rzad­kie. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 255 ko­biet o imie­niu La­u­ren­cja na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


laurencjusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

La­u­ren­cjusz (łac. "La­u­ren­tius") – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, ge­ne­tycz­nie co­gno­men ut­wo­rzo­ne od nazwy mia­sta La­u­ren­tum (La­cjum). La­u­ren­tius to pier­wot­nie 'czło­wiek z La­u­ren­tum'. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „wie­niec wa­wrzy­no­wy”. Jego formę obocz­ną sta­no­wi La­u­ren­ty, a za spol­szcze­nie uz­na­wa­ne jest pol­skie imię Wa­wrzy­niec. Pa­tro­nem imie­nia jest m.in. św. La­u­ren­cjusz z Can­ter­bu­ry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. laur m., Laurenty m., Laurentyna ż.

:: fż. Laurencja ż.

 przym. laurowy

Wiktionary


laurencjuszek

zdrob­nie­nie od: La­u­ren­cjusz (imię mę­skie)


SJP.pl


laurencjuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do La­u­ren­cjusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


laurencjuszostwo

La­u­ren­cjusz z mał­żon­ką; La­u­ren­cju­szo­wie


SJP.pl


laurencjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


laurens

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­u­rens – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon, w de­par­ta­men­cie Hérault
  • La­u­rens – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Po­ca­hon­tas
  • La­u­rens – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ot­se­go
  • La­u­rens – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ot­se­go
  • La­u­rens – mia­sto w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie La­u­rens
  • La­u­rens (ang. La­u­rens Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ot­se­go
  • hrab­stwo La­u­rens (ang. La­u­rens Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • hrab­stwo La­u­rens (ang. La­u­rens Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa

Wikipedia


laurentostwo

La­u­rent z mał­żon­ką; La­u­ren­to­wie


SJP.pl


laurentowie

La­u­rent z mał­żon­ką; La­u­ren­to­stwo


SJP.pl


laurentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do La­u­ren­te­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


laurenty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­u­ren­ty – wer­sja imie­nia La­u­ren­cjusz
  • La­u­ren­ty (ur. w la­tach 30. XII w., zm. po 1184) – pra­wo­sław­ny bi­skup tu­row­ski
  • La­u­ren­ty (Jew­gie­nij Iwa­no­wicz Knia­ziew, 1877-1918) – ro­syj­ski bi­skup i świę­ty pra­wo­sław­ny
  • La­u­ren­ty (My­chaj­ło My­chaj­ło­wycz My­ho­wycz, ur. 1959) – bi­skup Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go Ukra­i­ny
  • La­u­ren­ty (Mi­cha­ił Iwa­no­wicz Nie­kra­sow, 1836-1908) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • La­u­ren­ty (Liviu Stre­za, ur. 1947) – ru­muń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • La­u­ren­ty (Živko Tri­fu­no­vić, 1936-2022) – serb­ski bi­skup pra­wo­sław­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śpie­szę do ojca La­u­ren­te­go celi, / On mi po­mo­cy i rady udzie­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laurencja ż., Laurencjusz mos.

Wiktionary


laurentyna

imię żeń­skie


SJP.pl

La­u­ren­ty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia La­u­ren­tyn i Wa­wrzy­niec. Pa­tron­ką tego imie­nia jest bł. sio­stra La­u­ren­ty­na (Jane Reiné Prin).

La­u­ren­ty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 17 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


laurentyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do La­u­ren­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


laurentynka

zdrob­nie­nie od: La­u­ren­ty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


laurka

1. kart­ka z ozdo­ba­mi wy­ko­na­na włas­no­ręcz­nie, za­wie­ra­ją­ca ży­cze­nia, ofia­ro­wy­wa­na zwy­kle przez dzie­ci, np. z okaz­ji imie­nin;
2. na­zbyt po­zy­tyw­na opi­nia o ja­kiejś oso­bie po­da­wa­na pu­blicz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­kusz pa­pie­ru z ry­sun­ka­mi i ży­cze­nia­mi, zwy­kle ro­bio­ny przez dzie­ci

 (1.2) przen. prze­sad­na po­chwa­ła

Wiktionary


laurkowy

→ la­ur­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­ur­ką, do­ty­czą­cy la­ur­ki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który pre­zen­tu­je kogoś lub coś w spo­sób prze­sad­nie pod­kre­śla­ją­cy za­le­ty

Wiktionary

Patrz:

laurka

Powiązane:

 rzecz. laurka ż., laur m., laureat m., laureatka ż., laurowiec m., Laura ż.

 przym. laurowy, laureacki

 przysł. laurkowo, laurowo

Wiktionary


laurowate

o ce­chach la­u­ro­wa­tych (wa­wrzy­no­wa­tych; ro­dzi­na ro­ślin); wa­wrzy­no­wa­ty


SJP.pl


laurowaty

o ce­chach la­u­ro­wa­tych (wa­wrzy­no­wa­tych; ro­dzi­na ro­ślin); wa­wrzy­no­wa­ty


SJP.pl


laurowce

rząd drzew, krze­wów i pną­czy z klasy dwu­li­ścien­nych; wa­wrzy­now­ce


SJP.pl


laurowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu drzew, krze­wów i pną­czy z klasy dwu­li­ścien­nych; wa­wrzy­no­wiec


SJP.pl


laurowiśnia

krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych o gład­kich, lśnią­cych li­ściach, czę­sto sa­dzo­ny w par­kach i ogro­dach jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl


laurowy

przy­miot­nik od: laur


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z la­u­rem, do­ty­czą­cy lauru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laur m., Laurencjusz mos., laureat mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wawrzynowy

Wiktionary


laurus

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne ze wzglę­du na skó­rza­ste, bar­dzo aro­ma­tycz­ne li­ście po­wszech­nie uży­wa­ne jako przy­pra­wa; drze­wo la­u­ro­we, laur


SJP.pl


laury

wa­wrzyn;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne ze wzglę­du na skó­rza­ste, bar­dzo aro­ma­tycz­ne li­ście po­wszech­nie uży­wa­ne jako przy­pra­wa; drze­wo la­u­ro­we;
2. li­ście i ga­łąz­ki drze­wa la­u­ro­we­go albo zro­bio­ny z nich wie­niec, bę­dą­ce w an­tycz­nej Gre­cji i Rzy­mie sym­bo­lem zwy­cię­stwa i sławy;
3. w prze­no­śni: na­gro­da, uz­na­nie, sława, suk­ces


SJP.pl


laurynowy

kwas la­u­ry­no­wy - na­sy­co­ny kwas tłu­szczo­wy wy­stę­pu­ją­cy w ko­ko­sach


SJP.pl


lauryt

mi­ne­rał, siar­czek ru­te­nu


SJP.pl


lautal

stop alu­mi­nium z mie­dzią i krze­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) met. stop alu­mi­nio­wo-mie­dzia­ny z do­miesz­ką krze­mu

Wiktionary


lavabo

la­wa­bo; w re­li­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej:
1. akt umy­cia rąk pod­czas mszy
2. na­czy­nie li­tur­gicz­ne słu­żą­ce ka­pła­nom do mycia rąk
3. po­mie­szcze­nie bę­dą­ce miej­scem aktu umy­cia rąk


SJP.pl

La­va­bo (łac. "la­va­bo" – dosł. "umyję, ob­my­ję") – obrzęd umy­wa­nia rąk w li­tur­gii Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go pod­czas mszy przez ce­le­bru­ją­ce­go ją ka­pła­na. Do ce­re­mo­nii używa się mi­secz­ki oraz ma­łe­go dzba­nusz­ka lub am­puł­ki z wodą. Ręce ka­pła­na naj­czę­ściej ob­my­wa­ją mi­ni­stran­ci po­le­wa­jąc wodą wy­su­nię­te palce, po czym po­da­jąc spe­cjal­ny lnia­ny ręcz­ni­czek. Nazwa obrzę­du wy­wo­dzi się od ła­ciń­skich słów wer­se­tu 6. Psal­mu 26: "La­va­bo inter in­no­cen­tes manus meas" ("Umy­wam ręce na znak nie­win­no­ści").

Wikipedia


lavoisier

[czy­taj: lawuaZJE] naz­wi­sko, m.in. An­to­i­ne La­u­rent de La­vo­i­sier (1743-1794) - wy­bit­ny che­mik fran­cu­ski


SJP.pl


lawa

magma, która wy­do­by­ła się na po­wierzch­nię ziemi (naj­czę­ściej wsku­tek erup­cji wul­ka­nu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. cie­kły pro­dukt dzia­łal­no­ści wul­ka­nicz­nej;

Wiktionary

Lawa – cie­kły pro­dukt dzia­łal­no­ści wul­ka­nicz­nej, skła­da­ją­cy się głów­nie ze sto­pio­nych tlen­ków krze­mu, że­la­za, sodu, po­ta­su, wap­nia i in­nych me­ta­li. Ma po­dob­ny skład jak magma, z któ­rej sto­pie­nia pow­sta­je, ale jest zu­bo­żo­na o skład­ni­ki lotne.

Lawy można po­dzie­lić ze wzglę­du na za­war­tość dwut­len­ku krze­mu (SiO2) na:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wul­ka­nu pły­nę­ły po­to­ki lawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlava, AS: lava

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lawowy

Wiktionary


lawabo

1. akt umy­cia rąk pod­czas mszy rzym­sko­ka­to­lic­kiej
2. na­czy­nie li­tur­gicz­ne słu­żą­ce ka­pła­nom do mycia rąk lub po­mie­szcze­nie w któ­rym od­by­wa się akt umy­cia rąk; la­va­bo


SJP.pl


lawasz

tra­dy­cyj­ny chleb or­miań­ski, po­da­wa­ny czę­sto z ke­ba­bem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cien­ki pod­pło­myk z kuch­ni or­miań­skiej;

Wiktionary

La­wasz ( լավաշ, ‏لواش‎, azer., tur. "lavaş", лаваш) – tra­dy­cyj­ny or­miań­ski chleb po­cho­dzą­cy z Za­ka­u­ka­zia i Wy­ży­ny Ar­meń­skiej.

W 2014 roku la­wasz jako ele­ment kul­tu­ry Ar­me­nii zo­stał wpi­sa­ny na listę nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia


lawatarz

na­czy­nie li­tur­gicz­ne słu­żą­ce ka­pła­nom do mycia rąk lub po­mie­szcze­nie w któ­rym od­by­wa się akt umy­cia rąk; la­wa­terz, la­wa­to­rium, la­wa­tor


SJP.pl


lawaterz

umy­wal­nia ka­płań­ska w za­kry­stii lub w klasz­to­rach przed wej­ściem do re­fek­ta­rza; la­wa­tarz, la­wa­tor, la­wa­to­rium


SJP.pl

La­wa­terz lub la­wa­tarz, la­va­bo lub la­wa­bo, la­va­to­rium lub la­wa­to­rium (łac. "la­va­to­rium" – sprzęt do mycia się, "la­va­re" – myć się):

1. Umy­wal­nia ka­płań­ska w ko­ścio­łach (uży­wa­na od XI w.), zwy­kle w za­kry­stii, słu­żą­ca do mycia rąk przed mszą, wy­ko­na­na z róż­nych ma­te­ria­łów (mar­mur, brąz, ka­mień, me­ta­le), czę­sto bo­ga­to or­na­men­to­wa­na. Była umie­szcza­na przy ścia­nie, nad­wie­sza­na lub się­ga­ła do po­sadz­ki. Skła­da­ła się ze zbior­ni­ka na wodę i misy do jej spły­wu.

Wikipedia


lawator

na­czy­nie li­tur­gicz­ne słu­żą­ce ka­pła­nom do mycia rąk lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się akt umy­cia rąk; la­wa­terz, la­wa­tarz, la­wa­to­rium


SJP.pl


lawatorium

na­czy­nie li­tur­gicz­ne słu­żą­ce ka­pła­nom do mycia rąk lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się akt umy­cia rąk; la­wa­terz, la­wa­tarz, la­wa­tor


SJP.pl


laweciarz

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się spro­wa­dza­niem usz­ko­dzo­nych sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się prze­wo­że­niem po­ja­zdów la­we­tą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laweta ż.

Wiktionary


lawenda

jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, upra­wia­na dla nie­bie­sko­fio­le­to­wych kwia­tów, z któ­rych uzy­sku­je się ole­jek ete­rycz­ny sto­so­wa­ny w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym i lecz­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych kwit­ną­cych na nie­bie­sko lub pur­pu­ro­wo, niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne dla olej­ków wy­ko­rzy­sty­wa­nych w kos­me­ty­ce i w lecz­nict­wie;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju la­wen­da (1.1)

Wiktionary

La­wen­da ("La­van­du­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je 41 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, w pół­noc­no-wschod­niej Afry­ce i na Pół­wy­spie Arab­skim, ale za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je ob­szar od Wysp Ka­na­ryj­skich po So­ma­lię i Indie. Ro­śli­ny te rosną na sied­li­skach su­chych, na zbo­czach wzgórz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: laˈvɛ̃nda, AS: lavẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lawendowy

Wiktionary


lawendowy

o za­pa­chu lub ko­lo­rze la­wen­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. farm. kos­met. do­ty­czą­cy la­wen­dy, na­le­żą­cy do la­wen­dy, zro­bio­ny z la­wen­dy, za­wie­ra­ją­cy la­wen­dę, zwią­za­ny z la­wen­dą

 (1.2) ma­ją­cy kolor fio­le­to­wy, taki jak kolor kwia­tu la­wen­dy

 (1.3) pach­ną­cy jak la­wen­da

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlavɛ̃nˈdɔvɨ, AS: lavẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lawenda ż., lawandyna ż.

 przym. lawandynowy

Wiktionary


lawerak

od­mia­na se­te­ra an­giel­skie­go


SJP.pl


laweta

1. plat­for­ma słu­żą­ca do prze­wo­zu sa­mo­cho­dów;
2. pod­sta­wa ar­ma­ty pod­pie­ra­ją­ca lufę i przy­rzą­dy ce­low­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. pod­sta­wa ar­ma­ty słu­żą­ca jako opar­cie dla lufy i przy­rzą­dów ce­low­ni­czych

 (1.2) kolej. wagon ko­le­jo­wy słu­żą­cy do prze­wo­zu sa­mo­cho­dów

 (1.3) mot. sa­mo­chód z plat­for­ma­at­for­mą do prze­wo­że­nia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, czę­sto z wy­cią­gar­ką do wta­cza­nia nie­spraw­nych po­ja­zdów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • la­we­ta – pod­sta­wa lufy dzia­ła.
  • la­we­ta – wagon ko­le­jo­wy, słu­żą­cy do tran­spor­tu sa­mo­cho­dów.
  • – po­jazd słu­żą­cy do tran­spor­tu aut. Może rów­nież peł­nić rolę po­ja­zdu po­mo­cy dro­go­wej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: laˈvɛta, AS: laveta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laweciarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łoże działa

Wiktionary


lawetarz

umy­wal­nia ka­płań­ska w za­kry­stii lub w klasz­to­rach przed wej­ściem do re­fek­ta­rza; la­wa­tarz, la­wa­terz, la­wa­tor, la­wa­to­rium


SJP.pl


lawetka

zdrob­nie­nie od: la­we­ta


SJP.pl


lawina

1. ogrom­ne masy śnie­gu, lodu, gleby bądź skał, sta­cza­ją­ce się bądź spa­da­ją­ce gwał­tow­nie po zbo­czu góry;
2. bar­dzo duża ilość cze­goś nagle po­ja­wia­ją­ca się gdzieś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masa śnie­gu, lodu, ziemi lub ka­mie­ni scho­dzą­ca ze stoku gór­skie­go;

 (1.2) pot. duża ilość cze­goś

Wiktionary

La­wi­na – gwał­tow­na utra­ta sta­bil­no­ści i prze­mie­szcza­nie się: spa­da­nie, sta­cza­nie lub ze­śliz­gi­wa­nie się ze stoku gór­skie­go mas śnie­gu, lodu, grun­tu, ma­te­ria­łu skal­ne­go, bądź ich mie­sza­ni­ny (ruch jed­ne­go typu ma­te­ria­łu z re­gu­ły po­wo­du­je ruch in­ne­go typu ma­te­ria­łu znaj­du­ją­ce­go się na zbo­czu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj wie­czo­rem w Ta­trach zesz­ła po­tęż­na la­wi­na.

 (1.2) De­cyz­ja sądu wy­wo­ła­ła la­wi­nę skarg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈvʲĩna, AS: lavʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. lawinisko, przym. lawinowy, lawinisty, przysł. lawinowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mnóstwo, masa

Wiktionary


lawinia

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­wi­nia – imię żeń­skie
  • La­wi­nia (La­vi­nia) – po­wieść Ur­su­li K. Le Guin
  • La­wi­nia (łac. La­vi­nia) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej kró­lew­na, córka La­ti­nu­sa
  • La­vi­nia – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • La­vi­nia Aga­che – ru­muń­ska gim­na­stycz­ka
  • HMS „La­vi­nia” – nazwa okrę­tów Royal Navy
  • La­wi­niusz – imię mę­skie

Wikipedia


lawiniasty

two­rzą­cy la­wi­ny, ob­fi­tu­ją­cy w la­wi­ny


SJP.pl


lawininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do La­wi­nii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lawinisko

miej­sce, gdzie na­gro­ma­dził się śnieg przy­nie­sio­ny przez la­wi­nę


SJP.pl

La­wi­ni­sko – usy­pi­sko pow­sta­łe z blo­ków śnie­gu, lodu i in. o róż­nej wiel­ko­ści i struk­tu­rze (w za­leż­no­ści od typu la­wi­ny), pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku za­trzy­ma­nia la­wi­ny na sku­tek zmia­ny na­chy­le­nia stoku, do­tar­cia na prze­ciw­stok lub na­pot­ka­nie przesz­ko­dy te­re­no­wej.

Wikipedia


lawinowiec

pies po­ma­ga­ją­cy w od­naj­dy­wa­niu ludzi pod gru­za­mi lub la­wi­na­mi


SJP.pl


lawinowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób la­wi­no­wy, w spo­sób gwał­tow­ny, ma­so­wy i trud­ny do za­trzy­ma­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcąc spro­stać la­wi­no­wo ros­ną­cej licz­bie za­mó­wień, skrę­cał dłu­go­pi­sy coraz mniej sta­ran­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lawina ż.

 przym. lawinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywiołowo

Wiktionary


lawinowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy la­wi­ny, zwią­za­ny z la­wi­ną

 (1.2) ma­ją­cy prze­bieg gwał­tow­ny, ma­so­wy i trud­ny do za­trzy­ma­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lawina ż.

 przysł. lawinowo

Wiktionary


lawirant

osoba spryt­nie po­stę­pu­ją­ca w kło­pot­li­wych sy­tu­a­cjach, uni­ka­ją­ca na­ra­ża­nia się ko­mu­kol­wiek; drob­ny oszust


SJP.pl


lawirantka

→ la­wi­rant


SJP.pl

Patrz:

lawirant

lawirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. że­glo­wa­nie zmien­nym kur­sem pod wiatr

 (1.2) zręcz­ne omi­ja­nie przesz­kód w cza­sie ruchu

 (1.3) przen. prze­bie­głe za­cho­wa­nie się w kło­pot­li­wych sy­tu­a­cjach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lawir m., lawiranctwo n., lawirant m., lawirantka ż.

 czas. lawirować ndk.

 przym. lawirancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halsowanie

 (1.2) balansowanie

 (1.3) balansowanie

Wiktionary


lawirować

1. po­su­wać się na­przód, zręcz­nie omi­ja­jąc przesz­ko­dy; ma­ne­wro­wać, klu­czyć;
2. po­stę­po­wać spryt­nie, prze­bie­gle;
3. pro­wa­dzić sta­tek ża­glo­wy zmien­nym kur­sem pod wiatr; hal­so­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­mie­szczać się, zręcz­nie omi­ja­jąc przesz­ko­dy znaj­du­ją­ce się na dro­dze

 (1.2) pejor. po­stę­po­wać w trud­nych sy­tu­a­cjach tak, żeby sa­me­mu od­nieść ko­rzyść, nie na­ra­ża­jąc się ni­ko­mu

 (1.3) żegl. pro­wa­dzić sta­tek ża­glo­wy pod wiatr, na­prze­mien­nie usta­wia­jąc go lewą lub prawą burtą do wia­tru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poś­ród wście­kłe­go trą­bie­nia klak­so­nów fia­kry la­wi­ro­wa­ły mię­dzy ben­zy­no­wy­mi ka­brio­le­ta­mi o chro­mo­wa­nych chłod­ni­cach.

 (1.2) La­wi­ru­ją­cy mię­dzy twar­do­gło­wy­mi a li­be­ra­ła­mi pre­zy­dent Ion Ilie­scu ostat­nio przy­chyl­niej­szym okiem zerka w stro­nę par­tyj­ne­go be­to­nu.

 (1.3) Całą noc trze­ba było la­wi­ro­wać prze­ciw­ko wia­tro­wi, a kiedy słoń­ce wzesz­ło, że­gla­rze z prze­ra­że­niem za­u­wa­ży­li, że wiatr niósł ich da­le­ko na za­chód od wyspy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lawiranctwo n., lawirant m., lawirantka ż., lawirowanie n.

 przym. lawirancki

 przysł. lawirancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) halsować; daw. labirować

Wiktionary


lawiusz

imię mę­skie


SJP.pl


lawiuszek

zdrob­nie­nie od: La­wiusz (imię mę­skie)


SJP.pl


lawiuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do La­wiusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lawiuszostwo

La­wiusz z mał­żon­ką; La­wiu­szo­wie


SJP.pl


lawiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


lawiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do La­wiu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lawiza

w że­glar­stwie: zbio­ro­we po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne za­ło­gi na stat­ku; ku­bryk, orlop


SJP.pl


lawonicha

lu­do­wy ta­niec bia­ło­ru­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. etn. bia­ło­ru­ski ta­niec lu­do­wy z pa­rzy­stym me­trum; ży­wio­ło­wy, ostat­nie dźwię­ki wzmoc­nio­ne są cha­rak­te­ry­stycz­nym przy­tu­py­wa­niem

 (1.2) muz. mu­zy­ka do la­wo­ni­chy (1.1)

Wiktionary

La­wo­ni­cha – bia­ło­ru­ski ta­niec lu­do­wy, wy­ko­ny­wa­ny do me­lo­dii pie­śni o tej samej naz­wie. Daw­niej znany jako "kru­ci­cha" (biał. круціха) ze wzglę­du na cha­rak­te­ry­stycz­ną fi­gu­rę wi­ro­wa­nia par. Utrzy­ma­ny w me­trum 2/4. La­wo­ni­cha to ta­niec pa­ro­wo-zbio­ro­wy, we­so­ły, ży­wio­ło­wy i dy­na­micz­ny, z czę­stą zmia­ną figur i bo­ga­tym ukła­dem cho­re­o­gra­ficz­nym. Ko­niec każ­dej frazy mu­zycz­nej ak­cen­to­wa­ny jest lek­kim przy­tu­pem. Nazwa po­cho­dzi od imie­nia Lawon, La­wo­ni­cha to żona La­wo­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlavɔ̃ˈɲixa, AS: lavõńiχa

Wiktionary


lawor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mied­ni­ca (do mycia)

Wiktionary


lawować

pod­ma­lo­wy­wać par­tie ry­sun­ku roz­wod­nio­nym tu­szem albo farbą ak­wa­re­lo­wą w celu wzmoc­nie­nia pla­stycz­no­ści; cie­nio­wać


SJP.pl


lawowy

przy­miot­nik od: lawa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z lawą, do­ty­czą­cy lawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lawa ż.

Wiktionary


lawrence

[czy­taj: lo­rens] miej­sco­wość w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Her­bert La­wren­ce – bry­tyj­ski pi­sarz
  • Er­nest Or­lan­do La­wren­ce – ame­ry­kań­ski fizyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Fred La­wren­ce – an­giel­ski za­wo­do­wy sno­o­ke­rzy­sta i bi­lar­dzi­sta
  • Jen­ni­fer La­wren­ce – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka, la­u­re­at­ka Osca­ra 2013 w ka­te­go­rii Naj­lep­sza Ak­tor­ka
  • Tho­mas Ed­ward La­wren­ce – bry­tyj­ski ar­che­o­log, woj­sko­wy, pi­sarz i dy­plo­ma­ta, znany jako La­wren­ce z Ara­bii
  • La­wren­ce – ame­ry­kań­ska grupa pop-so­u­lo­wa
  • La­wren­ce – mia­sto w re­gio­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • La­wren­ce – mia­sto w re­gio­nie Otago
  • La­wren­ce – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ma­rion
  • La­wren­ce – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Do­u­glas
  • La­wren­ce – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Essex
  • La­wren­ce – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Van Buren

Wikipedia


lawrens

sztucz­nie otrzy­ma­ny pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lr; lo­rens


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lr i licz­bie ato­mo­wej 103

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma la­wrens?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lorens, symbol. Lr

Wiktionary


lawson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aub Law­son – żuż­lo­wiec au­stra­lij­ski
  • Bian­ca Law­son – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Eddie Law­son – ame­ry­kań­ski kie­row­ca mo­to­cy­klów
  • Er­nest Law­son – ame­ry­kań­ski ma­larz po­cho­dze­nia ka­na­dyj­skie­go
  • Iver Law­son – ame­ry­kań­ski ko­larz to­ro­wy
  • Jack Law­son – bry­tyj­ski po­li­tyk i dzia­łacz związ­ków za­wo­do­wych, mi­ni­ster, czło­nek Par­tii Pracy
  • Jar­rion Law­son – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta spe­cja­li­zu­ją­cy się w skoku w dal
  • John Law­son Stod­dard – ame­ry­kań­ski po­dróż­nik i re­por­ta­ży­sta
  • Jo­seph Law­son Howze – afro­a­me­ry­kań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Leigh Law­son – bry­tyj­ski aktor fil­mo­wy, te­le­wi­zyj­ny i te­a­tral­ny, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Louis Law­son – bry­tyj­ski żuż­lo­wiec
  • Mag­gie Law­son − ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na

Wikipedia


lawsonia

cier­ni­sty krzew z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, upra­wia­ny ze wzglę­du na barw­nik (hennę) otrzy­my­wa­ny z jego pędów; henna, tu­recz­nia, hen­no­wy krzew


SJP.pl


lawór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mied­ni­ca (do mycia)

Wiktionary


lay's

[czy­taj: lejs] marka chip­sów ziem­nia­cza­nych


SJP.pl


lay'sy

[czy­taj: lejsy] po­tocz­nie: czip­sy marki Lay's


SJP.pl


layering

ro­zbi­cie na war­stwy, po­dział na war­stwy


SJP.pl


layout

[czy­taj: le­jałt] układ gra­ficz­ny książ­ki, ga­ze­ty, re­kla­my itp., okre­śla­ją­cy roz­mie­szcze­nie na­głów­ka, tek­stu i ilu­stra­cji, ich wiel­kość, ko­lo­ry­sty­kę i spo­sób wy­ko­na­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – sza­blon, wzo­rzec, stały układ kom­po­zy­cyj­ny stro­ny pu­bli­ka­cji w DTP
  • – sza­blon stron in­ter­ne­to­wych
  • – jedna z pod­sta­wo­wych tech­nik akro­ba­tycz­nych
  • układ kla­wia­tu­ry ()

Wikipedia


lazania

po­tra­wa na bazie ma­ka­ro­nu i mięs­ne­go sosu, za­pie­ka­na; la­za­nie; la­sa­gna, la­sa­gne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pot. la­sa­gne, la­za­nie (danie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­to­nio, ten Włoch, nie lubi bi­go­su, więc po­szedł do re­sta­u­ra­cji na la­za­nię.

 (1.1) Zwe­ga­ni­zo­wa­łam kla­sycz­ną la­za­nię mojej babci i uwa­żam, że sma­ku­je le­piej niż ory­gi­nał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈzãɲja, AS: lazãńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lasagne, lazanie

Wiktionary


lazanie

po­tra­wa na bazie ma­ka­ro­nu i mięs­ne­go sosu, za­pie­ka­na; la­sa­gna, la­sa­gne; la­za­nia


SJP.pl


lazar

naz­wi­sko


SJP.pl


lazarecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od la­za­ret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie la­za­ret, lecz tylko mały la­za­re­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lazaret m.

Wiktionary


lazarek

naz­wi­sko


SJP.pl


lazaret

1. prze­sta­rza­le: pro­wi­zo­rycz­ny szpi­tal woj­sko­wy;
2. daw­niej: szpi­tal lub miej­sce odo­sob­nie­nia dla cho­rych na trąd; le­pro­zo­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) szpi­tal woj­sko­wy urzą­dzo­ny do­raź­nie w wa­run­kach po­lo­wych;

 (1.2) przest. szpi­tal dla za­kaź­nie cho­rych, zwła­szcza dla trę­do­wa­tych

 (1.3) daw. gw-pl|Poz­nań. szpi­tal (każdy)

Wiktionary

La­za­ret (z wł. "la­za­ret­to" – szpi­tal po­lo­wy, przy­tu­łek, z wł. "Lazar" – Ła­zarz, oraz z wł. "Na­za­ret­to" – Na­za­ret) – dawne okre­śle­nie szpi­ta­la woj­sko­we­go, zwła­szcza po­lo­we­go, który przez­na­czo­ny był do opa­try­wa­nia zra­nio­nych pod­czas walk oraz izo­la­cji i le­cze­nia cho­rych żoł­nie­rzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie wojny pra­co­wa­ła, opa­tru­jąc ran­nych w przy­fron­to­wym la­za­re­cie.

 (1.2) Zmarł za­pom­nia­ny przez wszyst­kich w la­za­re­cie pod Pa­ry­żem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈzarɛt, AS: lazaret

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lazaretowy

 rzecz. lazarecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpital polowy

 (1.2) leprozorium

Wiktionary


lazaretowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. med. zwią­za­ny z la­za­re­tem; speł­nia­ją­cy rolę la­za­re­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lazaret mrz.

Wiktionary


lazaron

że­brak, włó­czę­ga ulicz­ny we Wło­szech; laz­za­ro­ne


SJP.pl


lazaroński

→ la­za­ron


SJP.pl

Patrz:

lazaron

lazarysta

czło­nek Zgro­ma­dze­nia Misji, zgro­ma­dze­nia ka­pła­nów ka­to­lic­kich


SJP.pl


lazaryta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek Za­ko­nu Ry­ce­rzy św. Ła­za­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łazarz m., łazarzysta m., lazarianin m.

:: fż. lazartyka ż.

 przym. lazarycki, Łazarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łazarzysta, lazarianin

Wiktionary


lazaryści

czło­nek Zgro­ma­dze­nia Misji, zgro­ma­dze­nia ka­pła­nów ka­to­lic­kich


SJP.pl


lazio

[czy­taj: lacjo] kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wych Wło­szech, obec­nie prze­my­sło­wo-rol­ni­czy re­gion ze sto­li­cą w Rzy­mie; La­cjum


SJP.pl


lazulina

ga­tu­nek owa­do­żer­nej ro­śli­ny z ro­dzi­ny pły­wa­czo­wa­tych


SJP.pl


lazulit

za­sa­do­wy fos­fo­ran glinu, ma­gne­zu i że­la­za, mi­ne­rał barwy nie­bie­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów;

Wiktionary

Nie mylić z: la­zu­ry­tem.

La­zu­lit – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów. Nazwa po­cho­dzi od arab. "azul" (niebo); pers. "lazh­ward" (nie­bie­ski) oraz łac. "la­zu­lum" (błę­kit), po­łą­czo­ne­go z gr. "lit­hos" (ka­mień, skała), na­wią­zu­jąc do cha­rak­te­ry­stycz­nej barwy tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ska­łach me­ta­mor­ficz­nych oko­lic Be­ta­fo wy­stę­pu­ją duże sku­pie­nia ho­mo­ge­nicz­ne­go la­zu­li­tu.

Wiktionary


lazur

kolor nie­bie­ski, błę­kit­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jasny nie­bie­ski kolor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlazur, AS: lazur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lazuryt m., lazurowanie n.

 czas. lazurować ndk.

 przym. lazurowy, lazurytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błękit

Wiktionary


lazura

sub­stan­cja do bar­wie­nia i kon­ser­wa­cji drew­na


SJP.pl


lazurek

mno­go­o­czak la­zu­rek - motyl dzien­ny z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych; mo­dra­szek ikar


SJP.pl

La­zu­rek, gołąb lo­do­wy jest jedną z naj­star­szych ras go­łę­bi. Praw­do­po­dob­nie ist­nie­je od około 200 lat. Na­le­ży do grupy barw­nych. Naj­pierw zo­sta­ła wy­ho­do­wa­na na Ślą­sku od­mia­na gład­ko­no­ga, potem w Sak­so­nii i Tu­ryn­gii po­ja­wi­ły się go­łę­bie łap­cia­te. Wy­stę­pu­je w 6 od­mia­nach barw­nych. Jego nazwa po­cho­dzi od ko­lo­ru.

Wikipedia


lazurowobłękitny

in­ten­syw­nie nie­bie­ski o la­zu­ro­wym od­cie­niu


SJP.pl


lazurowość

→ la­zu­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

lazurowy

lazurowy

ma­ją­cy barwę błę­kit­ną; modry


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru jas­no­nie­bie­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A mąż Miry po­wia­da, że na łożu śmier­ci bę­dzie mógł wspo­mi­nać la­zu­ro­we wło­skie niebo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lazur m.

Wiktionary


lazury

pig­men­ty ma­lar­skie da­ją­ce efekt pół­przeź­ro­czy­sto­ści


SJP.pl


lazuryt

mi­ne­rał ko­lo­ru ciem­no­nie­bie­skie­go lub gra­na­to­we­go, uży­wa­ny w zdob­nict­wie, daw­niej także do wyt­wa­rza­nia ul­tra­ma­ry­ny, nie­bie­skiej farby; lapis-la­zu­li, lapis la­zu­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­zu­ryt wzbu­dzał swoim ko­lo­rem i twar­do­ścią za­in­te­re­so­wa­nie w wielu kul­tu­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈzurɨt, AS: lazuryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lazur m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lapis lazuli

Wiktionary


lazurytowy

→ la­zu­ryt


SJP.pl

Patrz:

lazuryt

lazyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­za­mi lub La­zy­ką, do­ty­czą­cy Lazów lub La­zy­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język la­zyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lazyka ż., Laz mos., Lazyjka ż.

Wiktionary


lazyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na i kró­le­stwo ist­nie­ją­ce w za­chod­niej czę­ści współ­czes­nej Gruz­ji;

Wiktionary

La­zy­ka ( Λαζική, ლაზიკა, ‏لازستان‎, Եգեր) – zwana też po gru­ziń­sku "Egri­si", re­gion hi­sto­rycz­ny i nazwa kró­le­stwa ist­nie­ją­ce­go w za­chod­niej czę­ści współ­czes­nej Gruz­ji. Nazwa po­cho­dzi od Lazów, ludu który swego czasu do­mi­no­wał w miej­sco­wych eli­tach rzą­dzą­cych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lazyjski

 rzecz. lazyjski mrz.

Wiktionary


lazzarone

[czy­taj: la­dza­ro­ne] że­brak, włó­czę­ga ulicz­ny we Wło­szech; la­za­ron


SJP.pl


lazzi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) teatr. ko­micz­ne wstaw­ki dia­lo­go­we lub sy­tu­a­cyj­ne im­pro­wi­zo­wa­ne przez ak­to­rów w ko­me­dii dell'arte

Wiktionary


lazzo

[czy­taj: ladz­dzo] ko­micz­na, far­so­wa wstaw­ka dia­lo­go­wa w ko­me­dii dell'arte


SJP.pl


lać

1. na­peł­niać pły­nem; wle­wać, na­le­wać, są­czyć;
2. spra­wiać, że płyn wy­pły­wa z cze­goś;
3. o de­szczu: padać ob­fi­cie;
4. prze­sta­rza­łe: wy­ko­ny­wać odlew cze­goś; od­le­wać, ule­wać;
5. po­tocz­nie: bić, ude­rzać, tłuc; walić;
6. po­tocz­nie: od­da­wać mocz; sikać, siu­siać, siu­rać, od­le­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­wo­do­wać, że ciecz wy­pły­wa z cze­goś lub pły­nie

 (1.2) pot. bić

 (1.3) pot. o de­szczu: in­ten­syw­nie padać

 (1.4) wulg. od­da­wać mocz

 (1.5) wy­ko­ny­wać odlew (np. dzwo­nu, pom­ni­ka)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lać się (dk. brak)

 (2.1) o cie­czy: wy­pły­wać, pły­nąć

 (2.2) pot. śmiać się

 (2.3) pot. bić się

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) gw-pl|Górny Śląsk. kapeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stra­ża­cy leją wodę na ogień, aby uga­sić pożar.

 (1.2) Jak za­czął go lać, to my­śla­łem, że nie prze­sta­nie.

 (1.3) Na ko­niec upu­sty nie­bie­skie ot­wo­rzy­ły się nagle i po­czę­ły lać po­to­ki dżdżu.

 (1.4) Krzy­siek znów leje gdzieś w krza­kach.

 (2.1) Znowu kran nie­za­krę­co­ny i woda leje się nie­po­trzeb­nie.

 (2.2) Za­wsze le­je­my się z dow­ci­pów Krzyś­ka.

 (3.1) Ta pie­roń­sko zouza zaś kajś wra­zi­ła moje lacie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lat͡ɕ, AS: lać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-5, 2.1-3)

 rzecz. lanie n., lejek mrz., dolanie n., dolewanie n., dolewka ż., nadlanie n., nadlewanie n., nadlew mrz., nadlewek mrz., nadlewka ż., nalanie n., nalewanie n., nalewka ż., oblanie n., oblewanie n., odlanie n., odlewanie n., odlew mrz., odlewacz mos., odlewarka ż., odlewnia ż., odlewnictwo n., odlewnik mos., olanie n., olewanie n., olewka ż., podlanie n., podlewanie n., podolewanie n., polanie n., polewanie n., ponalewanie n., pooblewanie n., popodlewanie n., popolewanie n., porozlewanie n., powlewanie n., powylewanie n., pozalewanie n., pozlewanie n., przelanie n., przelewanie n., przelew mrz., przelewki nmos., przylanie n., przylewanie n., rozlanie n., rozlewanie n., rozlew mrz., rozlewacz mos., rozlewaczka ż., rozlewarka ż., rozlewisko n., rozlewnia ż., rozlewność ż., ulewa ż., ulanie n., ulewanie n., wlanie n., wlewanie n., wlew mrz., wlewek mrz., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik mrz., wylanie n., wylewanie n., wylew mrz., wylewisko n., wylewka ż., wylewność ż., zalanie n., zalewanie n., zalew mrz., Zalew mrz., zalewa ż., zalewacz mos., zalewajka ż., zalewianin mos., zalewianka ż., zalewisko n., zalewka ż., zalewnia ż., zlanie n., zlewanie n., zlew mrz., zlewa ż., zlewek mrz., zlewisko n., zlewka ż., zlewki nmos., zlewnia ż., zlewniarka ż., zlewniarz mos., zlewnica ż., zlewność ż., polewa ż.

 czas. dolać dk., dolewać ndk., nadlać dk., nadlewać ndk., nalać dk., nalewać ndk., oblać dk., oblewać ndk., odlać dk., odlewać ndk., olać dk., olewać ndk., podlać dk., podlewać ndk., podolewać dk., polać dk., polewać ndk., ponalewać dk., pooblewać dk., popodlewać dk., popolewać dk., porozlewać dk., powlewać dk., powylewać dk., pozalewać dk., pozlewać dk., przelać dk., przelewać ndk., przylać dk., przylewać ndk., rozlać dk., rozlewać ndk., ulać dk., ulewać ndk., wlać dk., wlewać ndk., wylać dk., wylewać ndk., zalać dk., zalewać ndk., zlać dk., zlewać ndk.

 przym. lany, lejący się, odlewniczy, odlewny, odlewowy, przelewowy, rozlewczy, rozlewny, ulewny, wlewny, wlewowy, wylewny, zalewny, zalewowy, zlewkowy, zlewny, zlewowy

 przysł. lejkowato

 (3.1)

 rzecz. laczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sączyć

 (1.2) tłuc, łoić

 (1.3) rzuca żabami

 (1.4) sikać, szczać, odlewać się

 (1.5) odlewać

Wiktionary


lałbzega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piłka do drew­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lałbzyga, gw. Śląsk Cieszyński laubzega

Wiktionary


lałbzyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piłka do drew­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lałbzega, gw. Śląsk Cieszyński laubzega

Wiktionary


lańcuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łań­cuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lańcuszek m.

Wiktionary


lańcuszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łań­cu­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyn lań­cu­szek na karku to mosz srebr­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lańcuch m.

Wiktionary


lańsko

zgru­bie­nie od: lanie


SJP.pl


lażować

rzad­ko:
1. po­bła­żać, fol­go­wać;
2. w grze w karty: im­pa­so­wać


SJP.pl


lb

skrót od: Księ­ga Liczb - czwar­ta księ­ga Pisma Świę­te­go, na­le­żą­ca do Sta­re­go Te­sta­men­tu, za­li­cza­na do Pię­ciok­się­gu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Liczb

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LB, po­żyw­ka do ho­dow­li bak­te­ryj­nych
  • Lb, Księ­ga Liczb, Czwar­ta Księ­ga Moj­że­szo­wa w Sta­rym Te­sta­men­cie
  • lb jest sym­bo­lem funta, jed­nost­ki masy w an­glo­sa­skim ukła­dzie jed­no­stek miar
  • lb jest jed­nym z pse­u­do­ni­mów Uwe Schmid­ta, mu­zy­ka nie­miec­kie­go
  • LB – kod przy­pi­sa­ny Li­ba­no­wi we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
    • .lb – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na do Li­ba­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lb 1:12 lub Lb 1,12 itp. → Księ­ga Liczb, roz­dział 1, wer­set 12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈlʲit͡ʃp, AS: ḱśẽŋga lʹičp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 4 Mojż.

Wiktionary


lbn

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = geogr. pot. Lu­blin

Wiktionary


lc

licz­ba ce­ta­no­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LC – kod przy­pi­sa­ny Saint Lucia we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • LC − mo­no­gram ar­chi­tek­ta szwaj­car­skie­go Le Cor­bu­sie­ra
  • LC − skrót chro­ma­to­gra­fii cie­czo­wej
  • LC − skrót cza­so­pis­ma Lit­te­ra­ria Co­per­ni­ca­na
  • LC (ang. least con­cern) – skrót ga­tun­ku najm­niej­szej tro­ski w Czer­wo­nej Księ­dze IUCN

Wikipedia


lcd

[czy­taj: el­ce­de lub els-idi] skrót od: li­qu­id-cry­stal di­splay - pła­ski ekran w urzą­dze­niach elek­tro­nicz­nych, ut­wo­rzo­ny na bazie cie­kłe­go krysz­ta­łu; ekran cie­kło­kry­sta­licz­ny, wyś­wiet­lacz cie­kło­kry­sta­licz­ny


SJP.pl


ldl

skrót od: low-den­si­ty li­po­pro­te­in - li­po­pro­te­i­na ni­skiej gę­sto­ści, cho­le­ste­rol ma­ją­cy ne­ga­tyw­ny wpływ na or­ga­nizm czło­wie­ka


SJP.pl


ldz.

skrót od: licz­ba dzien­ni­ka; l.dz.


SJP.pl


le

[czy­taj: el-E] skrót od: li­ce­um eko­no­micz­ne


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) stpol. ale

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le Brûly – dziel­ni­ca Co­u­vin
  • Le Mans – gmina
  • Le Mi­ro­ir – gmina
  • Le Mont-Saint-Mi­chel – gmina
  • Le Morne – miej­sco­wość
  • Le Morne Bra­bant – pół­wy­sep
  • Le Cor­bu­sier – fran­cu­ski ar­chi­tekt
  • Chi Le – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Iwan Le – ukra­iń­ski pi­sarz
  • Le – li­te­ra Љ serb­skie­go oraz ma­ce­doń­skie­go al­fa­be­tu
  • Le Coq Spor­tif – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo
  • Le Mans ’66 – ame­ry­kań­ski film

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛ, AS: le

Wiktionary


lea

1. po­stać bi­blij­na, pier­wsza żona Ja­ku­ba;
2. imię żeń­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lea – imię żeń­skie
  • Lea – rzym­ska ma­tro­na, uczen­ni­ca i do­bro­dziej­ka św. Hie­ro­ni­ma ze Stry­do­nu
  • Lea – po­stać bi­blij­na
  • Lea – rzeka w An­glii
  • Lea – hrab­stwo w USA, w sta­nie Nowy Mek­syk
  • Lea – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Lea – miej­sco­wość w hrab­stwie Der­bys­hi­re
  • Lea – miej­sco­wość w hrab­stwie Devon
  • Lea – miej­sco­wość w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Lea – miej­sco­wość w hrab­stwie Lan­cas­hi­re
  • Lea – miej­sco­wość w hrab­stwie Lin­colns­hi­re
  • Lea – miej­sco­wość w hrab­stwie Shrops­hi­re

Wikipedia


lead

[czy­taj: lid] część wstęp­na ar­ty­ku­łu pra­so­we­go; lid


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wstęp­na, wpro­wa­dza­ją­ca część ar­ty­ku­łu pra­so­we­go, czę­sto wy­róż­nio­na po­gru­bio­ną czcion­ką;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) hand. po­ten­cjal­ny klient, szan­sa sprze­da­żo­wa;

Wiktionary

Lead lub lid (wym. []; lead – pro­wa­dzić, być na czele, przo­do­wać) – pier­wszy gra­ficz­nie wy­o­dręb­nio­ny aka­pit tek­stu, prze­de wszyst­kim ar­ty­ku­łu pra­so­we­go, na­stę­pu­ją­cy bez­poś­red­nio po ty­tu­le lub pod­ty­tu­le. Jego celem jest wpro­wa­dze­nie czy­tel­ni­ka w za­gad­nie­nie, dla­te­go zaz­wy­czaj po­da­je w for­mie skró­co­nej na­ji­stot­niej­sze in­for­ma­cje, a czę­sto także i kon­kluz­je, dając czy­tel­ni­ko­wi po­czu­cie zro­zu­mie­nia te­ma­tu tek­stu.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) W przy­pad­ku go­rą­cych le­a­dów sprze­da­żo­wych ko­niecz­na jest na­tych­mia­sto­wa re­ak­cja dzia­łu sprze­da­ży, by zdą­żyć za­wrzeć umowę z klien­tem, zanim jego en­tuz­jazm opad­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲit, AS: lʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lid; środ. wabik

Wiktionary


leader

[czy­taj: lider] lider;
1. za­wod­nik lub ze­spół pro­wa­dzą­cy w wy­ści­gu, bę­dą­cy na pier­wszym miej­scu;
2. przy­wód­ca par­tii po­li­tycz­nej lub or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej;
3. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce czo­ło­we miej­sce w pro­duk­cji i sprze­da­ży wy­ro­bów z ja­kiejś dzie­dzi­ny;
4. po­tocz­nie: osoba prze­wo­dzą­ca innym; do­wód­ca, przy­wód­ca, wódz;
5. śro­do­wi­sko­wo: czo­ło­wy muzyk w ze­spo­le, pi­szą­cy tek­sty i mu­zy­kę do pio­se­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) so­cjol. polit. przy­wód­ca po­li­tycz­ny, spo­łecz­ny, za­wo­do­wy

 (1.2) sport. zwy­cię­ża­ją­cy za­wod­ni­ków lub dru­ży­na

 (1.3) muz. muzyk sto­ją­cy na czele ze­spo­łu mu­zycz­ne­go

 (1.4) hand. przed­się­bior­stwo lub marka do­mi­nu­ją­ca na rynku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży wciąż ape­lo­wać do le­a­de­rów, by za­ję­li się pro­ble­mem głodu na świe­cie.

 (1.2) Stoch jest te­go­rocz­nym le­a­de­rem.

 (1.3) Dzien­ni­kar­ka prze­pro­wa­dzi­ła wy­wia­dy z le­a­de­ra­mi ni­szo­wych ze­spo­łów roc­ko­wych.

 (1.4) „Sa­san­ka” oka­zu­je się być le­a­de­rem na rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲidɛr, AS: lʹider

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lider m., liderka ż.

 czas. liderować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider

 (1.2) lider

 (1.3) lider

 (1.4) lider

Wiktionary


leaderka

→ le­a­der [czy­taj: li­der­ka]; li­der­ka


SJP.pl


leaderski

→ le­a­der [czy­taj: li­der­ski]; li­der­ski, li­de­ro­wy


SJP.pl


leaderstwo

[czy­taj: li­der­stwo] bycie le­a­de­rem; li­der­stwo


SJP.pl


leading

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. od­le­głość w pio­nie po­mię­dzy są­sied­ni­mi wier­sza­mi dru­ko­wa­ne­go tek­stu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲidʲĩŋk, AS: lʹidʹĩŋk

Wiktionary


lean

[czy­taj: lin] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lean ma­na­ge­ment – kon­cep­cja za­rzą­dza­nia przed­się­bior­stwem
  • Lean ma­nu­fac­tu­ring – za­sto­so­wa­nie kon­cep­cji w dzia­łal­no­ści pro­duk­cyj­nej
  • Lean Soft­wa­re De­ve­lop­ment – me­to­da two­rze­nia opro­gra­mo­wa­nia
  • David Lean – bry­tyj­ski re­ży­ser i pro­du­cent

Wikipedia


leander

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­an­der – po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, ko­cha­nek Hero
  • Le­an­der – imię
  • Le­an­der z Se­wil­li – świę­ty ka­to­lic­ki
  • Le­an­der – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Wil­liam­son
  • okrę­ty:
    • Krą­żow­ni­ki lek­kie typu Le­an­der – bry­tyj­skie krą­żow­ni­ki z okre­su II wojny świa­to­wej
    • HMS Le­an­der/HMNZS „Le­an­der” – pier­wszy z krą­żow­ni­ków typu Le­an­der,
    • Fre­ga­ty typu Le­an­der – bry­tyj­skie fre­ga­ty z okre­su po­wo­jen­ne­go
    • HMS „Le­an­der” – nazwa kilku okrę­tów bry­tyj­skich
  • Le­an­der – gra na kon­so­lę Sega Ge­ne­sis i Atari ST wy­da­na w 1991 przez Elec­tro­nics Arts.

Wikipedia


lear

bo­ha­ter tra­ge­dii Szek­spi­ra; Lir


SJP.pl


leasing

[czy­taj: liz-ink] od­płat­ne użyt­ko­wa­nie cze­goś przez okre­ślo­ny czas, na pod­sta­wie umowy za­war­tej z wła­ści­cie­lem tego obiek­tu; li­zing, li­sing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. praw. od­płat­ne użyt­ko­wa­nie pew­ne­go obiek­tu, zwła­szcza środ­ka tran­spor­tu lub ma­szy­ny, przez okre­ślo­ny czas na pod­sta­wie umowy cy­wil­no­praw­nej za­wie­ra­nej z wła­ści­cie­lem tego obiek­tu;

Wiktionary

Le­a­sing – forma fi­nan­so­wa­nia in­we­sty­cji (szcze­gól­na umowa dzier­ża­wy), umoż­li­wia­ją­ca in­we­sto­ro­wi do­stęp do dóbr in­we­sty­cyj­nych bez ko­niecz­no­ści za­ku­pu tych dóbr. Le­a­sin­go­daw­ca (fi­nan­su­ją­cy) na pod­sta­wie umowy prze­ka­zu­je le­a­sin­go­bior­cy (ko­rzy­sta­ją­ce­mu) prawo do ko­rzy­sta­nia (użyt­ko­wa­nia) przed­mio­tu le­a­sin­gu za okre­ślo­ne płat­no­ści w po­sta­ci czyn­szu le­a­sin­go­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No­we­li­za­cja prze­pi­sów o le­a­sin­gu za­kła­da, że firmy będą mogły wli­czać do kosz­tów uzy­ska­nia przy­cho­du sa­mo­cho­dy o war­to­ści do 15000 euro, a nie do 10000 euro […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leasingobiorca m., leasingodawca m., leasingowanie n., leasingowość ż., podleasingowanie n.

 czas. leasingować ndk., podleasingować dk.

 przym. leasingowy

 przysł. leasingowo

Wiktionary


leasingobiorca

[czy­taj: liz-in­go­bior­ca] osoba od­płat­nie użyt­ku­ją­ca coś przez okre­ślo­ny czas, na pod­sta­wie umowy za­war­tej z wła­ści­cie­lem tego obiek­tu; li­zin­go­bior­ca, li­sin­go­bior­ca


SJP.pl


leasingodawca

Le­a­sin­go­daw­ca (ang. "les­sor") zwany też fi­nan­su­ją­cym – stro­na umowy le­a­sin­go­wej, która ku­pu­je przed­miot le­a­sin­gu i od­da­je tenże przed­miot na z góry usta­lo­ny czas w od­płat­ne użyt­ko­wa­nie in­ne­mu pod­mio­to­wi (le­a­sin­go­bior­cy).

Le­a­sin­go­daw­ca, zgod­nie z ko­dek­sem cy­wil­nym, dzia­ła w ra­mach pro­wa­dzo­ne­go przed­się­bior­stwa.

Wikipedia


leasingować

[czy­taj: liz-in­go­wać] pro­wa­dzić sprze­daż opie­ra­ją­cą się na le­a­sin­gu; li­zin­go­wać


SJP.pl


leasingowy

→ le­a­sing [czy­taj: liz-in­go­wy]; li­zin­go­wy, li­sin­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z le­a­sin­giem, do­ty­czą­cy le­a­sin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leasing m.

Wiktionary


lebensraum

Le­bens­ra­um (z niem. prze­strzeń ży­cio­wa) – nie­miec­kie okre­śle­nie wy­ra­ża­ją­ce prze­ko­na­nie, że Niem­com bra­ku­je nie­zbęd­nej do życia prze­strze­ni, co miało uspra­wied­li­wiać ek­span­sję te­ry­to­rial­ną. Po­ję­cie stało się jed­nym z głów­nych haseł na­ro­do­we­go so­cja­liz­mu i uza­sad­nie­niem po­li­ty­ki pod­bo­ju oraz po­li­ty­ki ra­so­wej na wscho­dzie Eu­ro­py. Twór­cą po­ję­cia był ge­o­graf Frie­drich Rat­zel, a jego póź­niej­sza na­zi­stow­ska re­in­ter­pre­ta­cja opie­ra­ła się głów­nie na uję­ciu szwedz­kie­go po­li­to­lo­ga Ru­dol­fa Kjelléna.

Wikipedia


lebenstein

naz­wi­sko


SJP.pl


lebera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź., gw-pl|Poz­nań. ro­dzaj pasz­te­to­wej, wą­tro­bian­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupił tej le­be­ry i tak jadł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. leberka

Wiktionary


leberka

węd­li­na przy­rzą­dza­na z wą­tro­by zwie­rzę­cej, po­dro­bów i mięsa zmie­lo­ne­go na gład­ką masę oraz tłu­szczu, w osłon­ce z je­li­ta lub two­rzy­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź., gw-pl|Poz­nań., gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­dzaj pasz­te­to­wej, wą­tro­bian­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­la­cję był chleb gry­sko­wy z ro­dzyn­ka­mi i po ka­wał­ku le­ber­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 zgrub. lebera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lejberwuszt

Wiktionary


leberwuszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pasz­tet

Wiktionary


lebiedzin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­bie­dzin – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin
  • Le­bie­dzin – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie So­kół­ka

Wikipedia


lebiedziński

naz­wi­sko


SJP.pl


lebiedź

naz­wi­sko


SJP.pl


lebiega

(r. męski) męż­czyz­na nie­za­rad­ny, po­wol­ny, nie­u­mie­ją­cy po­ra­dzić sobie w życiu; le­bio­da, nie­do­łę­ga, nie­doj­da, cia­maj­da, faj­tła­pa, ofer­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. czło­wiek nie­zdar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc zna­kiem tego nie bądź le­bie­gą, / przy­ha­muj buzię i nie gadaj wię­cej nic.

 (1.1) Ach ty le­bie­go, linką stra­żac­ką okrę­co­na, to ty do fo­to­gra­fii je­dziesz i cały tram­waj mę­czysz?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oferma, niedołęga

Wiktionary


lebioda

(r. żeń­ski)
1. ga­tu­nek ro­śli­ny jed­no­rocz­nej, po­spo­li­ty chwast pól i ogro­dów; ko­mo­sa biała;
2. ko­bie­ta nie­za­rad­na, po­wol­na, nie­u­mie­ją­ca po­ra­dzić sobie w życiu; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym od­cie­niem in­ten­syw­nym; le­bie­ga, nie­do­łę­ga, nie­doj­da, cia­maj­da, faj­tła­pa, ofer­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zwy­cza­jo­wa nazwa ko­mo­sy bia­łej

 (1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wątła ro­śli­na

 (1.3) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. słaby, cho­ro­wi­ty czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­bio­da – po­tocz­na nazwa ko­mo­sy bia­łej
  • Le­bio­da – rzeka na Bia­ło­ru­si
  • Le­bio­da – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie lidz­kim
  • Le­bio­da – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1939 roku w wo­je­wództ­wie no­wo­gródz­kim w Pol­sce
  • Da­riusz To­masz Le­bio­da – poeta i kry­tyk
  • Łu­kasz Le­bio­da – bry­dży­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­bio­da jest ro­śli­ną ja­dal­ną, cho­ciaż obec­nie trak­to­wa­na jest jako chwast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈbʲjɔda, AS: lebʹi ̯oda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lebiodka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komosa, komosa biała

Wiktionary


lebiodka

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, sto­so­wa­ny w zio­ło­lecz­nict­wie lub jako przy­pra­wa;
2. przy­pra­wa z su­szo­nych liści i kwia­tów le­biod­ki;
3. le­biod­ka po­spo­li­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ore­ga­no;
4. le­biod­ka ma­je­ra­nek - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ma­jo­ran, ma­je­ra­nek ogro­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ori­ga­num|L.|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, o drob­nych, ja­jo­wa­tych, sil­nie aro­ma­tycz­nych li­ściach;

Wiktionary

Le­biod­ka ("Ori­ga­num" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­te. Obej­mu­je 44 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te rosną w Eu­ro­pie i za­chod­niej oraz środ­ko­wej Azji, cen­trum zróż­ni­co­wa­nia osią­ga­jąc w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go. W Eu­ro­pie ro­śnie 13 ga­tun­ków, z czego w Pol­sce jeden – le­biod­ka po­spo­li­ta "O.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Eu­ro­pie ro­śnie trzy­na­ście ga­tun­ków le­biod­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lebioda ż.

Wiktionary


lebkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lebo

spój­nik

 (1.1) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) albo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) albo, lub, gw. Śląsk Cieszyński abo

Wiktionary


leboszowice

Le­bo­szo­wi­ce (niem. "Le­bos­cho­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Pil­cho­wi­ce. Nazwa wsi po­cho­dzi od imie­nia Le­wosz. Pier­wsze wzmian­ki o Le­bo­szo­wi­cach po­cho­dzą z 1482 roku.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


lebowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Le­bow­ski – pol­ska grupa mu­zycz­na po­cho­dzą­ca ze Szcze­ci­na. Ze­spół pow­stał w 2002. Two­rzy mu­zy­kę z po­gra­ni­cza art rocka, mu­zy­ki fil­mo­wej, ek­spe­ry­men­tal­nej i im­pro­wi­zo­wa­nej.

De­biu­tanc­ki album ze­spo­łu „Ci­ne­ma­tic” uka­zał się do­pie­ro 8 lat po pow­sta­niu grupy.

Wikipedia


lec

le­gnąć;
1. książ­ko­wo: po­ło­żyć się, opaść cięż­ko na łóżko, na zie­mię;
2. polec, stra­cić życie; zgi­nąć, um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. opaść, kła­dąc się na czymś

 (1.2) książk. zgi­nąć w walce

rze­czow­nik

 (2.1) stpol. lejce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LEC – kon­struk­tor i ze­spół For­mu­ły 1
  • Dawna nazwa Gi­życ­ka – mia­sta w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Sta­ni­sław Jerzy Lec – sa­ty­ryk, afo­ry­sta i poeta pol­ski
  • Zdzi­sław Fran­ci­szek Lec (ur. 1951) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki ar­chi­die­cez­ji wroc­ław­skiej, pro­fe­sor nauk te­o­lo­gicz­nych, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła.
  • Lec Bus­ha­ti (1923–1996) – al­bań­ski aktor.
  • Lec Kurti (1884-1948) – al­bań­ski dy­plo­ma­ta i kom­po­zy­tor.
  • Le­a­gue of Le­gends Eu­ro­pe­an Cham­pions­hip – eu­ro­pej­ska liga e-spor­to­wa w grze Le­a­gue of Le­gends
  • LEC CRP1 – sa­mo­chód For­mu­ły 1
  • LEC Re­fri­ge­ra­tion – bry­tyj­ska firma pro­du­ku­ją­ca urzą­dze­nia chłod­ni­cze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛt͡s, AS: lec

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. legnięcie n., leżenie n.

 czas. legnąć, polec, polegnąć, położyć, zlegnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legnąć, położyć się, zwalić się

 (1.2) polec, polegnąć

Wiktionary


lecce

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Apu­lia, sto­li­ca pro­win­cji Lecce (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na po­łud­nio­wym wscho­dzie kraju;

Wiktionary

Lecce (łac. "Lu­piae") – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Apu­lia, w pro­win­cji Lecce.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 83 237 osób, 349,7 os./km². Sie­dzi­ba uni­wer­sy­te­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­no­wił się wszak­że kon­flikt z ce­sa­rzem, gdy zmarł Wil­helm II (1189), a możni Apu­lii opo­wie­dzie­li się za Kon­stan­cją i Hen­ry­kiem, możni zaś Sy­cy­lii za Tan­kre­dem z Lecce, przy­rod­nim bra­tem zmar­łe­go króla. Pa­pież jako su­we­ren Sy­cy­lii nie­pew­ny, czy Hen­ryk VI zło­żył­by mu hołd lenny, opo­wie­dział się za Tan­kre­dem.

 (1.1) Po­cią­gi Pen­do­li­no (…) ob­słu­gu­ją za­sad­ni­czo po­łą­cze­nia do Bari i Lecce, Ta­ren­tu oraz Reg­gio di Ca­la­bria na Po­łud­niu i Bol­za­no, Ber­ga­mo, Tu­ry­nu i Genui – na Pół­no­cy.

Wiktionary


lecco

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w Lom­bar­dii, po­ło­żo­ne nad je­zio­rem Como;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, ze sto­li­cą w Lecco (1.1);

Wiktionary

Lecco − mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Lecco.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 45 507 osób, 1011,3 os./km².

W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Lecco.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­gre­ga­cja Lom­bar­dii, pier­wsza au­to­no­micz­na, stała się wkrót­ce nad­pro­win­cją, obej­mu­jąc klasz­to­ry z róż­nych pro­win­cji wło­skich. To­masz z Lecco, wi­ka­riusz ge­ne­ral­ny Lom­bar­dii, ut­wo­rzył ją z po­par­ciem Piusa II, a ka­pi­tu­ła ge­ne­ral­na w roku 1459 na­kło­ni­ła Au­ri­bel­le­go do na­da­nia jej sta­tu­tów.

 (1.1) O tym, że be­ne­dyk­ty­ni, zwła­szcza w po­zo­sta­ją­cej pod sil­ny­mi wpły­wa­mi bi­zan­tyń­ski­mi Ita­lii bar­dzo wcze­śnie prze­ję­li i wpro­wa­dzi­li temat De­e­sis do włas­nych pro­gra­mów iko­no­gra­ficz­nych, świad­czy cho­ciaż­by XI-wiecz­ne ma­lo­wi­dło na fron­to­nie oł­ta­rza z ko­ścio­ła be­ne­dyk­tyń­skie­go mo­na­ste­ru po­ło­żo­ne­go na po­łud­niu Alp, w S. Pie­tro di Ci­va­te w po­bli­żu Lecco.

Wiktionary


lecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|le­cieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: lecẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lecieć

 rzecz. lotnik mos.

Wiktionary


lech

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. le­gen­dar­ny za­ło­ży­ciel pań­stwa pol­skie­go;

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. rzeka w Au­strii i Niem­czech, prawy do­pływ Du­na­ju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lech – gmina w kraju związ­ko­wym Vo­rarl­berg, w po­wie­cie Blu­denz
  • Lech – do­pływ Du­na­ju
  • Lech – szczyt w pa­śmie Wzgórz Le­wiń­skich
  • An­drzej Lech – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Cze­sław Lech – pol­ski po­rucz­nik
  • Fran­ci­szek Lech – pol­ski po­li­tyk
  • Ge­or­ges Lech – fran­cu­ski pił­karz
  • Grze­gorz Lech – pol­ski pił­karz
  • Jacek Lech – pol­ski pio­sen­karz
  • Ja­ro­sław Lech – pol­ski siat­karz
  • Jo­an­na Lech – pol­ska po­et­ka
  • Le­sław Lech – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług le­gen­dy Lech ucho­dził za brata Cze­cha i Rusa.

 (1.2) Na 29 lu­te­go i 12 sierp­nia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Lecha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛx, AS: leχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lechowa ż., Lechita m., Lechitka ż., lechickość ż.

:: zdrobn. Leszek m.

 przym. lechicki

Wiktionary


lecha

1. poz­nań­ski klub pił­kar­ski (daw­niej wie­lo­sek­cyj­ny);
2. rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez Au­strię i Niem­cy;
3. wieś w Au­strii


SJP.pl


lechaim

ży­dow­ska for­mu­ła to­a­stu: na zdro­wie!


SJP.pl


lechia

nazwa kilku klu­bów spor­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. lub eufem. Pol­ska

 (1.2) sport. nazwa kil­ku­na­stu pol­skich klu­bów spor­to­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­chia (lub Le­chi­stan) – dawne, a także al­ter­na­tyw­ne okre­śle­nie Pol­ski, wciąż re­pre­zen­to­wa­ne w kilku ję­zy­kach wschod­niej Eu­ro­py oraz Bli­skie­go Wscho­du
  • Le­chia – pro­du­cent kos­me­ty­ków Nivea w Poz­na­niu (inne nazwy: Pol­le­na-Le­chia, Be­iers­dorf-Le­chia S.A., Nivea Pol­ska S.A.)
  • Le­chia – poz­nań­ska kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka
  • Le­chia Dzier­żo­niów
  • Le­chia Gdańsk
    • Le­chia/Olim­pia Gdańsk
    • Le­chia/Po­lo­nia Gdańsk
  • Le­chia Kiel­ce (1920–1948)
  • Le­chia Kiel­ce (1955–1988)
  • Le­chia Ko­strzyn
  • Le­chia Lwów
  • Le­chia 06 My­sło­wi­ce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lechista mos., Lech, Lechita, lechicki, Lechistan

 przym. lechicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lechistan, Polska

Wiktionary


lechici

po­tocz­nie: fan lub za­wod­nik Lecha Poz­nań


SJP.pl


lechicki

1. zwią­za­ny z Le­chi­ta­mi, ple­mio­na­mi za­chod­nio­sło­wiań­ski­mi, czę­sto uz­na­wa­ny­mi za przod­ków Po­la­ków;
2. ję­zy­ki le­chic­kie - pół­noc­na grupa ję­zy­ków za­chod­nio­sło­wiań­skich, obec­nie je­dy­nie język pol­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Le­chii lub Le­chi­tów, zwią­za­ny z Le­chią lub Le­chi­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język ka­szub­ski na­le­ży do grupy za­chod­nio­sło­wiań­skiej, a w niej do ję­zy­ków le­chic­kich; naj­bli­żej spo­krew­nio­ny jest z pol­skim i wy­mar­łym po­łab­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lechistan mrz., Laszka ż., Lech mos., Lechia ż., lechista mos., lechita mos., Lechita mos., lechitka ż., Lechitka ż., Lechu mos.

Wiktionary


lechista

po­tocz­nie: fan lub za­wod­nik Le­chii Gdańsk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. sport. kibic, fan klubu spor­to­we­go Le­chia

 (1.2) pot. sport. za­wod­nik klubu spor­to­we­go Le­chia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prze­wa­ga le­chi­stów była ogrom­na (po 15 mi­nu­tach po­sia­da­nie piłki 85 proc.!), ale wiel­kie­go za­gro­że­nia pod bram­ką Arki nie stwa­rza­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lechia ż., Lech m., Leszek m.

:: fż. lechistka ż.

 przym. lechicki

Wiktionary


lechistan

daw­niej: Pol­ska (nazwa po­cho­dzą­ca z ję­zy­ka tu­rec­kie­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. / eufem. Pol­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy przy­był już poseł z Le­chi­sta­nu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lech mos., Lechia ż., lechista mos., lechita mos., Lechita mos., lechitka ż., Lechitka ż., Lechu mos.

 przym. lechicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Polska; daw. Lechia

Wiktionary


lechistka

→ le­chi­sta


SJP.pl

Patrz:

lechista

lechita

po­tocz­nie: fan lub za­wod­nik Lecha Poz­nań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. podn. Polak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazwa rzeki jest tak zwa­nym sub­stra­tem ję­zy­ko­wym: zo­sta­ła prze­ję­ta przez Le­chi­tów od lud­no­ści wcze­śniej za­miesz­ku­ją­cej jej do­rze­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈxʲita, AS: leχʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lech mos./mrz., Lechia ż., lechista mos., lechita mos., lechitka ż., Lechitów mrz., Lechu mos.

:: fż. Lechitka ż.

 przym. lechicki

Wiktionary


lechitka

→ le­chi­ta


SJP.pl

Patrz:

lechita

lechostwo

Lech z mał­żon­ką; Le­cho­wie


SJP.pl


lechosław

imię mę­skie


SJP.pl

Le­cho­sław – imię mę­skie. Pow­sta­ło po­przez do­da­nie do imie­nia Lech cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla sta­ro­pol­skich imion czło­nu "-sław".

Wikipedia


lechosława

imię mę­skie


SJP.pl

Le­cho­sła­wa – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Le­cho­sław, ut­wo­rzo­ne­go w XIX wieku na wzór dwucz­ło­no­wych imion sta­ro­pol­skich.

Le­cho­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 26 li­sto­pa­da.

Wikipedia


lechosławek

zdrob­nie­nie od: Le­cho­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


lechosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­cho­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lechosławostwo

Le­cho­sław z mał­żon­ką; Le­cho­sła­wo­wie


SJP.pl


lechosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


lechosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­cho­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lechowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lechowie

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


lechowo

Le­cho­wo (niem. "Lich­te­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Pie­nięż­no.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Le­cho­wo. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Le­cho­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


lechowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Le­chow­ski – pol­ski hi­sto­ryk re­gio­na­li­sta z Bia­łe­go­sto­ku
  • An­drzej Ko­zioł Le­chow­ski – pol­ski hi­sto­ryk re­gio­na­li­sta, bi­blio­te­karz
  • Bru­non Le­chow­ski – pol­ski ma­larz i pro­jek­tant
  • Jerzy Le­chow­ski – pol­ski urzęd­nik kon­su­lar­ny
  • Marek Le­chow­ski – pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor, mul­tiin­stru­men­ta­li­sta i autor tek­stów
  • Prze­my­sław Le­chow­ski – pol­ski pia­ni­sta kla­sycz­ny
  • Ta­de­usz Le­chow­ski – pol­ski in­ży­nier, spe­cja­li­zu­ją­cy się w ma­szy­noz­naw­stwie i in­ży­nie­rii me­cha­nicz­nej
  • Wi­told Le­chow­ski – pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


lechowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lecha lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lechu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Lech

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Lech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za zor­ga­ni­zo­wa­nie ku­li­gu od­po­wia­da Lechu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lech mos., Lechistan mrz., Lechita mos.

 przym. lechicki

Wiktionary


lecicha

le­ci­cha po­spo­li­ta - ga­tu­nek ważki


SJP.pl


leciejewski

naz­wi­sko


SJP.pl


lecieć

1. fru­wać
2. wzbi­jać się, uno­sić się
3. (o gło­sie, o dźwię­ku) roz­le­gać się
4. sta­czać się, spa­dać
5. pot. szyb­ko biec, gonić, gnać
6. (na kogoś, na coś) pot. po­żą­dać kogoś, cze­goś
7. (o cza­sie) szyb­ko mijać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­le­cieć)

 (1.1) prze­mie­szczać się w po­wie­trzu

 (1.2) po­dró­żo­wać sa­mo­lo­tem

 (1.3) pot. szyb­ko biec

 (1.4) o cza­sie szyb­ko mijać

 (1.5) pot. slang. być za­ko­cha­nym, za­u­ro­czo­nym

 (1.6) pot. pły­nąć, ciec

 (1.7) spa­dać

 (1.8) o pro­gra­mie, fil­mie być wyś­wiet­la­nym

 (1.9) o mu­zy­ce, au­dy­cji być odt­wa­rza­nym

 (1.10) wieść (ukła­dać, po­wo­dzić) się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ptaki lecą na po­łud­nie.

 (1.2) Pre­mier leci sa­mo­lo­tem na spot­ka­nie w Pa­ry­żu.

 (1.3) Jak tylko Baśka pod­słu­cha są­sia­dów, szyb­ko leci z tym do sio­stry, żeby jej o tym opo­wie­dzieć.

 (1.4) Czas leci, a ty wciąż je­steś tak przy­stoj­ny jak tam­tej wios­ny!

 (1.5) Wczo­raj Igor jakoś tak dziw­nie się po­pa­trzył na Laurę. Dziew­czy­ny już opo­wia­da­ją, że on na nią leci.

 (1.6) Krew mi leci z nosa.

 (1.6) U mnie wódka leci z kra­nów.

 (1.7) Z drzew lecą li­ście i żo­łę­dzie.

 (1.7) Uwa­żaj! Cegła leci!

 (1.8) Co dziś leci w kinie?

 (1.9) Co to za pio­sen­ka leci w radiu?

 (1.10) — Jak ci leci? Dawno się nie odzy­wa­łeś. — Jakoś leci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: lećėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. latawiec mos./mrz., latanie n., lot mrz., lotnisko mrz., lotnia ż., lotnik mos.

 czas. latać ndk., nadlecieć dk., przelecieć dk., przylecieć dk., rozlecieć dk., wylecieć dk., zalecieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frunąć; szybować

 (1.3) gnać, pędzić

 (1.6) kapać

Wiktionary


leciusi

zdrob­nie­nie od: lekki; le­ku­si, le­ciut­ki, le­kut­ki, lek­ku­si


SJP.pl


leciusieńki

zdrob­nie­nie od: le­ciu­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: lećüśė̃ńḱi

Wiktionary


leciuteńki

zdrob­nie­nie od: lekki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z si­wych nie­bios spły­wa­ły za­sło­ny le­ciu­teń­kich, de­li­kat­nych dro­bi­nek, mięk­kich jak kłacz­ki ba­weł­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: lećutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lżeń mrz.

 przym. lekki

Wiktionary


leciutki

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kut­ki, le­ku­si, lek­ku­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "Gaw­lik jest ru­mia­nym, pro­sto­dusz­nym en­tuz­ja­stą, dość zdol­nym i in­te­li­gent­nym, o le­ciut­kich skłon­no­ściach ero­to­mań­skich" – na­pi­sał o nim Tyr­mand.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈt͡ɕutʲci, AS: lećutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lekki

 rzecz. lżeń mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leciuśki, lekkuśki, lekuśki

Wiktionary


leciutko

przy­słó­wek

 (1.1) zdrobn. od: lekko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sząc to mała wróż­ka, zadz­wo­ni­ła le­ciut­ko dzwo­necz­kiem i na­tych­miast spu­ścił się do Wacia obło­czek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lżeń mrz., lekkość ż.

 przym. lekki

 przysł. lekko

Wiktionary


leciuśki

zdrob­nie­nie od: lekki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈt͡ɕüɕci, AS: lećüśḱi

Wiktionary


leciwość

rzad­ko: po­desz­ły wiek, sta­rość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co le­ci­we; cecha tych, co le­ci­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leciwy

 rzecz. polecie n.

Wiktionary


leciwy

ma­ją­cy dużo lat, stary


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dużo lat, bę­dą­cy w po­desz­łym wieku, ist­nie­ją­cy od bar­dzo dawna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈt͡ɕivɨ, AS: lećivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polecie n., leciwość ż., lato n.

 przysł. letnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sędziwy, wiekowy, stary

Wiktionary


lecka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. lejce

Wiktionary

Lecka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) lejce

Wiktionary


lecki

naz­wi­sko


SJP.pl


leclerc

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lec­lerc – fran­cu­ski czołg pod­sta­wo­wy III ge­ne­ra­cji
  • Char­les Vic­to­i­re Em­ma­nu­el Lec­lerc – fran­cu­ski ge­ne­rał, szwa­gier Na­po­le­o­na I
  • Char­les Lec­lerc – mo­na­kij­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Phi­lip­pe Lec­lerc de Ha­u­tec­loc­que – ge­ne­rał Lec­lerc, fran­cu­ski do­wód­ca z cza­sów II wojny świa­to­wej
  • Édouard Lec­lerc – fran­cu­ski przed­się­bior­ca, za­ło­ży­ciel sieci E.Lec­lerc
  • Jean Théophile Vic­tor Lec­lerc – fran­cu­ski re­wo­lu­cjo­ni­sta, dzia­łacz klu­bów po­li­tycz­nych: ja­ko­bi­nów i wście­kłych
  • E.Lec­lerc – sieć hi­per­mar­ke­tów

Wikipedia


lectisternium

uro­czy­stość re­li­gij­na, ob­cho­dzo­na w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ku czci wielu bogów


SJP.pl


lecytyna

zwią­zek li­pi­do­wy za­wie­ra­ją­cy fos­for i azot, wy­stę­pu­ją­cy po­wszech­nie w bło­nach wszyst­kich ko­mó­rek, a także ob­fi­cie w żółt­ku jaj pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. mie­sza­ni­na li­pi­dów, zwią­zek or­ga­nicz­ny, który wy­stę­pu­je głów­nie w tkan­ce ner­wo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lecytynowy

Wiktionary


lecytynowy

→ le­cy­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z le­cy­ty­ną

Wiktionary

Patrz:

lecytyna

Powiązane:

 rzecz. lecytyna ż.

Wiktionary


lecytyny

zwią­zek li­pi­do­wy za­wie­ra­ją­cy fos­for i azot, wy­stę­pu­ją­cy po­wszech­nie w bło­nach wszyst­kich ko­mó­rek, a także ob­fi­cie w żółt­ku jaj pta­ków


SJP.pl

Le­cy­ty­ny ("fos­fa­ty­dy­lo­cho­li­ny", "E322") – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych za­li­cza­nych do fos­fo­li­pi­dów, w któ­rych resz­ta fos­fo­ra­no­wa ze­stry­fi­ko­wa­na jest z cho­li­ną. W uję­ciu ży­wie­nio­wym nazwa „le­cy­ty­na” może obej­mo­wać także inne fos­fo­li­pi­dy, np. (fos­fa­ty­dy­lo­e­ta­no­lo­a­mi­ny) lub.

Wikipedia


lecz

spój­nik wy­ra­ża­ją­cy kon­trast, prze­ci­wień­stwo; ale


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) = ale

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: le­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

 (1.1) "An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny".

 (2.1) Le­ka­rzu lecz się sam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛt͡ʃ, AS: leč

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ale, aczkolwiek, jednak, jednakże

Wiktionary


leczby

sta­ro­pol­skie: ale, np. Nie wiem, co by z nią było, lecz­by się ba­wi­ła!


SJP.pl


leczchumi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Gruz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leczchumski

Wiktionary


leczchumski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lecz­chu­mi, do­ty­czą­cy Lecz­chu­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leczchumi n.

Wiktionary


leczenie

1. dążyć do po­pra­wy czy­je­goś zdro­wia przez sto­so­wa­nie od­po­wied­nich środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych, za­bie­gów; uz­dra­wiać, ku­ro­wać;
2. le­czyć się - le­czyć włas­ną osobę; pod­da­wać się za­bie­gom lecz­ni­czym; po­zby­wać się niech­cia­nej cechy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|le­czyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­cze­nie so­cjo­pa­tów jest bar­dzo niew­dzięcz­nym za­da­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: lečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekarz mos., lekarka ż., lecznictwo n.

 czas. leczyć ndk., wyleczyć dk.

 przym. leczniczy, lekarski, nieleczony, uleczalny

 przysł. leczniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terapia, kuracja

Wiktionary


leczeniowy

rzad­ko: zwią­za­ny z le­cze­niem; lecz­ni­czy


SJP.pl


lecznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lecz­ni­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym uz­dro­wi­sku jest trzy­na­ście lecz­nic, w tym jeden szpi­tal, trzy przy­chod­nie i dzie­więć sa­na­to­riów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: lečʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lecznictwo n., lekarka ż., lekarz mos.

 przym. leczniczy, lekarski

 czas. leczyć, wyleczyć

 przysł. leczniczo

Wiktionary


lecznicowy

→ lecz­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

lecznica

lecznictwo

dział go­spo­dar­ki obej­mu­ją­cy le­cze­nie ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. dzia­łal­ność zwią­za­na z dia­gno­sty­ką, pro­fi­lak­ty­ką, le­cze­niem cho­rób i re­ha­bi­li­ta­cją

Wiktionary

Lecz­nict­wo – dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem cho­rych. Wy­róż­nia się lecz­nict­wo ot­war­te (le­cze­nie pro­wa­dzo­ne w przy­chod­niach i ga­bi­ne­tach le­kar­skich) oraz lecz­nict­wo zam­knię­te (w szpi­ta­lach i kli­ni­kach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szpi­ta­le są pla­ców­ka­mi lecz­nict­wa zam­knię­te­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛt͡ʃʲˈɲit͡stfɔ, AS: lečʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lek m., lekarstwo n., leczenie n., lecznica ż., lekarz m., lekarka ż.

 czas. leczyć ndk., wyleczyć dk., uleczyć dk., zaleczyć dk.

 przym. lekarski, leczniczy, nieleczony

 przysł. leczniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochrona zdrowia, służba zdrowia

Wiktionary


leczniczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób lecz­ni­czy, wła­ści­wy le­cze­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛt͡ʃʲˈɲit͡ʃɔ, AS: lečʹńičo

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. leczniczy

 rzecz. leczenie n., lecznictwo n., lecznica ż., lekarka ż., lekarz mos., leczniczość ż.

 czas. leczyć, wyleczyć, zaleczyć, podleczyć

 przym. leczniczy, lekarski, nieleczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrowotnie

Wiktionary


leczniczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest lecz­ni­cze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leczniczy

 przysł. leczniczo

 rzecz. lekarz mos.

Wiktionary


leczniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­ma­ga­ją­cy wyz­dro­wieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te zioła mają dzia­ła­nie lecz­ni­cze.

 (1.1) Czos­nek był znany już w sta­ro­żyt­no­ści jako ar­ty­kuł spo­żyw­czy i śro­dek lecz­ni­czy.

 (1.1) — Po­wie­trze jest tam prze­sy­co­ne mi­ne­ra­ła­mi, mi­kro­e­le­men­ta­mi oraz jodem, bro­mem i ma­gne­zem — wy­ja­śnia Mał­go­rza­ta Sidor z iwo­nic­kie­go Za­kła­du Przy­rod­ni­czo-Lecz­ni­cze­go.

 (1.1) W Pol­sce oprócz ogro­dów bo­ta­nicz­nych ist­nie­ją i dzia­ła­ją: ar­bo­re­ta, ogro­dy ro­ślin lecz­ni­czych, ogro­dy leśne i spe­cja­li­stycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛt͡ʃʲˈɲit͡ʃɨ, AS: lečʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leczenie n., lecznictwo n., lecznica ż., lekarka ż., lekarz mos., leczniczość ż.

 przysł. leczniczo

 czas. leczyć, wyleczyć, zaleczyć, podleczyć

 przym. lekarski, nieleczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrowotny, kuracyjny

Wiktionary


leczo

tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni wę­gier­skiej z wa­rzyw, kieł­ba­sy i przy­praw, spo­ży­wa­na na go­rą­co


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wę­gier­ska po­tra­wa jed­no­garn­ko­wa z po­kro­jo­nych na ka­wał­ki pa­pry­ki, po­mi­do­rów i ce­bu­li, czę­sto z do­dat­kiem bocz­ku lub kieł­ba­sy, du­szo­nych z przy­pra­wa­mi;

Wiktionary

Leczo ( lecsó) – wę­gier­ska po­tra­wa, ro­dzaj ragoût wa­rzyw­ne­go z po­mi­do­rów i świe­żej pa­pry­ki du­szo­nych na smal­cu z do­dat­kiem wę­dzo­nej sło­ni­ny i z pods­ma­żo­ną ce­bu­lą, do­pra­wio­nych pods­ma­żo­ną pa­pry­ką w prosz­ku.

Tak przy­rzą­dzo­ne leczo po­da­je się na Wę­grzech jako do­da­tek do po­traw mięs­nych, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Leczo świet­nie sma­ku­je po­da­ne z chru­pią­cą ba­giet­ką lub ryżem.

 (1.1) Na Wę­grzech czę­sto do leczo do­da­je się pod ko­niec du­sze­nia roz­kłó­co­ne jajko.

Wiktionary


leczyć

1. dążyć do po­pra­wy czy­je­goś zdro­wia przez sto­so­wa­nie od­po­wied­nich środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych, za­bie­gów; uz­dra­wiać, ku­ro­wać;
2. le­czyć się - le­czyć włas­ną osobę; pod­da­wać się za­bie­gom lecz­ni­czym; po­zby­wać się niech­cia­nej cechy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przy­wra­cać do zdro­wia; uwal­niać od cho­ro­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia za­wsze le­czy­ła prze­zię­bie­nie her­bat­ką z lipy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛt͡ʃɨt͡ɕ, AS: lečyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lek m., lekarstwo n., leczenie n., lecznictwo n., lecznica ż., lekarz mos., lekarka ż.

 czas. podleczyć dk., uleczyć dk., wyleczyć dk., zaleczyć dk.

 przym. lekarski, leczniczy, nieleczony, uleczalny

 przysł. leczniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurować

Wiktionary


leczący

1. dążyć do po­pra­wy czy­je­goś zdro­wia przez sto­so­wa­nie od­po­wied­nich środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych, za­bie­gów; uz­dra­wiać, ku­ro­wać;
2. le­czyć się - le­czyć włas­ną osobę; pod­da­wać się za­bie­gom lecz­ni­czym; po­zby­wać się niech­cia­nej cechy


SJP.pl

Patrz:

leczyć

led

skrót od: light-emit­ting diode, dioda emi­tu­ją­ca pro­mie­nio­wa­nie w za­kre­sie świa­tła wi­dzial­ne­go, pod­czer­wie­ni i ul­tra­fio­le­tu; dioda elek­tro­lu­mi­ne­scen­cyj­na, dioda świe­cą­ca


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) elek­tron. dioda emi­tu­ją­ca świa­tło;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dioda elek­tro­lu­mi­ne­scen­cyj­na – dioda LED (ang. light-emit­ting diode)
  • LED – kod IATA Portu lot­ni­cze­go Pe­ters­burg-Puł­ko­wo
  • LED art – forma sztu­ki świa­tła
  • LaTeX Edi­tor (LEd) – spe­cja­li­zo­wa­ny edy­tor tek­stu dla Win­dows

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chciał­bym oś­wiet­lić sobie ko­ry­tarz LED-ami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛt, AS: let

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ledówka ż.

 przym. ledowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dioda elektroluminescencyjna

Wiktionary


leda

1. imię żeń­skie;
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: kró­lo­wa Spar­ty, córka Te­stio­sa;
3. księ­życ Jo­wi­sza


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. gwara. -kol­wiek, bądź

 (1.2) stpol. byle

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leda – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 38
  • Leda – księ­życ Jo­wi­sza
  • Leda – potok w Led­ni­cy Gór­nej
  • Leda – rzeka w pół­noc­no-za­chod­nich Niem­czech
  • Leda (Leda z ła­bę­dziem) – motyw w sztu­ce
  • Leda – wiersz Ka­zi­mie­rza Przer­wy-Tet­ma­je­ra
  • Leda – imię żeń­skie
  • Leda Bat­ti­sti – wło­ska pio­sen­kar­ka
  • Leda – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lo­wa Spar­ty, córka Te­stio­sa
  • „Leda” (HMS „Leda”) – nazwa okrę­tów Royal Navy
  • Leda – sy­no­nim ro­dza­ju Nu­cu­la­na
  • leda – epi­tet ga­tun­ko­wy, np. Adi­cel­la leda, Mi­ni­stry­mon leda, Mo­no­mo­rium roth­ste­i­ni leda, Pa­ri­dris leda, Pon­ti­nus leda, So­le­nop­sis cly­tem­ne­stra leda, Sy­no­pe­as leda

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla pi­ja­nic źle się z tem od­kryć leda komu, / Tobie w ucho po­wie­my: czu­jem tu miód w domu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lada, daw. li, stpol. le

Wiktionary


ledeburyt

skład­nik struk­tu­ral­ny żeliw i su­ró­wek bia­łych, bar­dzo twar­dy i kru­chy


SJP.pl

Le­de­bu­ryt – skład­nik struk­tu­ral­ny sto­pów że­la­zo-wę­giel pow­sta­ły w wy­ni­ku prze­mia­ny eu­tek­tycz­nej za­wie­ra­ją­cy au­ste­nit i ce­men­tyt. Nazwa le­de­bu­ryt po­cho­dzi od naz­wi­ska jego od­kryw­cy, nie­miec­kie­go me­ta­lur­ga Karla Le­de­bu­ra; pro­fe­so­ra na Aka­de­mii Gór­ni­czej we Fre­i­ber­gu. Od­kry­cia do­ko­nał w 1882 roku.

Wikipedia


lederhose

skó­rza­ne spod­nie na szel­kach no­szo­ne w Ba­wa­rii i Ty­ro­lu


SJP.pl

Le­der­ho­se – miej­sco­wość i gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Greiz, wcho­dzi w skład wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Münchenbernsdorf.

Wikipedia


lederwerk

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) pas rze­mien­ny uży­wa­ny w opo­rzą­dze­niu żoł­nier­skim od XVII do XIX w.


SJP.pl


lederyna

sztucz­na skóra sto­so­wa­na w in­tro­li­ga­tor­stwie do opra­wia­nia ksią­żek, no­te­sów itp.


SJP.pl

Le­de­ry­na to ro­dzaj sztucz­nej skóry wy­ko­na­nej z tka­ni­ny ba­weł­nia­nej lub pa­pie­ru, z jed­no­stron­nie na­ło­żo­ną cien­ką ela­stycz­ną war­stwą apre­tu­ry (skła­da­ją­cej się z ni­tro­ce­lu­lo­zy, fta­la­nu dwu­bu­ty­lo­we­go, oleju ry­cy­no­we­go i pig­men­tu).

Le­de­ry­na jest wy­ra­bia­na w roz­ma­i­tych ko­lo­rach i może być gład­ka lub wy­tła­cza­na. Używa się jej do opra­wia­nia ksią­żek i no­te­sów.

Wikipedia


lednica

ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych


SJP.pl

Led­ni­ca – je­zio­ro w Pol­sce, na Po­je­zie­rzu Gnieź­nień­skim. Znaj­du­je się na ob­sza­rze Led­nic­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, na za­chód od Gniez­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo.

W plan go­spo­da­ro­wa­nia wo­da­mi na ob­sza­rze do­rze­cza Odry z 2011 je­zio­ro zo­sta­ło wyz­na­czo­ne jako jed­no­li­ta część wód po­wierzch­nio­wych Led­ni­ca o ko­dzie PLLW10157 i typie 5a (je­zio­ro o wy­so­kiej za­war­to­ści wap­nia, o małym wpły­wie zlew­ni, stra­ty­fi­ko­wa­ne).

Wikipedia


lednicki

przy­miot­nik od: Led­ni­ca (je­zio­ro, ob­szar wokół niego), Led­ni­ca Górna (wieś), Led­ni­ce (miej­sco­wość w Cze­chach)


SJP.pl


ledno

Ledno – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Trze­bie­chów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


lednogóra

Led­no­gó­ra (dawn. niem. "Lett­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo nad je­zio­rem Led­ni­ca.

Wikipedia


ledowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy diody elek­tro­lu­mi­ne­scen­cyj­ne, zbu­do­wa­ny z diod świe­cą­cych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dio­da­mi LED

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈdɔvɨ, AS: ledovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. LED

 skr. LED

Wiktionary


ledwie

ledwo;
1. spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne, pod­kre­śla­ją­ce bez­poś­red­nie na­stęp­stwo zda­rzeń;
2. par­ty­ku­ła okre­śla­ją­ca na­tę­że­nie lub ilość cze­goś jako bar­dzo małe


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne, pod­kre­śla­ją­ce bez­poś­red­nie na­stęp­stwo zda­rzeń

par­ty­ku­ła

 (2.1) par­ty­ku­ła okre­śla­ją­ca na­tę­że­nie lub ilość cze­goś jako bar­dzo małe

przy­słó­wek spo­so­bu

 (3.1) przy­słó­wek in­for­mu­ją­cy, że coś zo­sta­ło z tru­dem osią­gnię­te

 (3.2) przy­słó­wek in­for­mu­ją­cy, że coś wy­da­rzy­ło się przed krót­ką chwi­lą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uca­ło­wał Ankę, led­wie ją zo­ba­czył.

 (2.1) Pie­nię­dzy wy­star­cza led­wie na je­dze­nie.

 (3.1) Led­wie udało mi się ją do­strzec w tej mgle.

 (3.2) Janek led­wie wstał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛdvʲjɛ, AS: ledvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. zaledwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ledwo, zaledwie

 (2.1) ledwo, tylko, zaledwie

 (3.1-2) ledwo

Wiktionary


ledwo

led­wie;
1. spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne, pod­kre­śla­ją­ce bez­poś­red­nie na­stęp­stwo zda­rzeń;
2. par­ty­ku­ła okre­śla­ją­ca na­tę­że­nie lub ilość cze­goś jako bar­dzo małe


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) … spo­so­bu: z tru­dem, z led­wo­ścią

 (1.2) … czasu: nie­daw­no, do­pie­ro co

spój­nik

 (2.1) … wska­zu­ją­cy, że bar­dzo nie­wie­le czasu upły­nę­ło po­mię­dzy jed­nym zda­rze­niem a dru­gim, że zasz­ły one nie­mal rów­no­cze­śnie: za­led­wie, bez­poś­red­nio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko

par­ty­ku­ła

 (3.1) pod­kre­śla­ją­ca, że cze­goś jest mniej, niż spo­dzie­wa­ła się osoba mó­wią­ca

 (3.2) pra­wie nie, tylko tro­chę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ledwo zdą­ży­łem na au­to­bus.

 (1.2) Oj­ciec ledwo wy­szedł.

 (2.1) Ledwo zja­dłem obiad, mu­sia­łem je­chać do mia­sta.

 (3.1) Zo­sta­ły mi ledwo dwa gro­sze.

 (3.2) Ledwo cię po­trą­ci­łem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛdvɔ, AS: ledvo

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. zaledwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ledwie, zaledwie, z ledwością, z biedą, na styk

 (1.2) ledwie, zaledwie, ledwo co, dopiero co

 (2.1) ledwie, zaledwie, gdy tylko, jak tylko

 (3.1) ledwie, zaledwie, tylko

 (3.2) ledwie, zaledwie

Wiktionary


ledwo-ledwo

w bar­dzo małym stop­niu; ledwo ledwo


SJP.pl


ledwosiński

naz­wi­sko


SJP.pl


ledwoń

naz­wi­sko


SJP.pl


ledwość

tylko w wy­ra­że­niu: z led­wo­ścią - z wiel­kim tru­dem, wy­sił­kiem


SJP.pl


ledy

1. imię żeń­skie;
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: kró­lo­wa Spar­ty, córka Te­stio­sa;
3. księ­życ Jo­wi­sza


SJP.pl


ledzień

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. sty­czeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛd͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: leʒ́ė̃ń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) styczeń, tyczeń

Wiktionary


ledziuchny

re­gio­nal­nie: le­ciuch­ny; le­dziut­ki


SJP.pl


ledziutki

re­gio­nal­nie: le­ciut­ki; le­dziuch­ny


SJP.pl


ledóchowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Le­dó­chow­ski (?–1754) – kasz­te­lan wo­łyń­ski
  • Alek­san­der Halka-Le­dó­chow­ski (1933–1991) – pol­ski kry­tyk fil­mo­wy
  • An­drzej Le­dó­chow­ski (1923–1984) – pol­ski in­ży­nier, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej
  • An­to­ni Au­gust Le­dó­chow­ski (1823–1885) – rot­mistrz hu­za­rów au­striac­kich
  • An­to­ni Bar­tło­miej Le­dó­chow­ski (1789–1835) − poseł obozu re­for­ma­tor­skie­go
  • An­to­ni Halka-Le­dó­chow­ski (1895–1972) – ofi­cer au­striac­kiej i pol­skiej ma­ry­nar­ki wo­jen­nej
  • Fran­ci­szek An­to­ni Le­dó­chow­ski (1728–1783) – wo­je­wo­da czer­ni­how­ski
  • Hen­ryk Le­dó­chow­ski (ur. 1943) – pol­ski dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy, pre­zy­dent So­po­tu
  • Igna­cy Hi­la­ry Le­dó­chow­ski (1789–1870) – ge­ne­rał, w pow­sta­niu li­sto­pa­do­wym
  • Igna­cy Ka­zi­mierz Le­dó­chow­ski (1871–1945) – wnuk po­przed­nie­go, ge­ne­rał WP
  • Jan Le­dó­chow­ski (1791–1864) – poseł na Sejmy Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go
  • Józef Za­cha­riasz Le­dó­chow­ski (1786–1859) – szam­be­lan

Wikipedia


ledówka

po­tocz­nie: ża­rów­ka LED


SJP.pl


lee

[czy­taj: li]
1. hrab­stwo w cen­tral­nej czę­ści Po­łud­nio­wej Ka­ro­li­ny (USA);
2. naz­wi­sko;
3. marka odzie­ży


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lee – imię
  • Lee – po­stać z gry kom­pu­te­ro­wej Got­hic
  • Lee – marka ubrań
  • Amy Lee – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Art­hur Lee – ame­ry­kań­ski dy­plo­ma­ta
  • Art­hur Lee – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Bran­don Lee – ame­ry­kań­ski aktor
  • Bruce Lee – ame­ry­kań­ski aktor, mistrz sztuk walk
  • Chri­stop­her Lee – bry­tyj­ski aktor
  • Co­urt­ney Lee – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • David Lee – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • David Lee – ame­ry­kań­ski siat­karz

Wikipedia


leeds

mia­sto w An­glii


SJP.pl

Leeds – mia­sto w pół­noc­nej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie West Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Leeds. Mia­sto po­ło­żo­ne jest u pod­nó­ża Gór Pen­niń­skich, nad rzeką Aire.

We­dług da­nych z 2021 w mie­ście za­miesz­ku­je 812 000 osób, a w jego ze­spo­le miej­skim pro­gno­zu­je się dal­szy wzrost lud­no­ści.

Wikipedia


leeuwenhoek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni van Le­e­u­wen­ho­ek – ho­len­der­ski przed­się­bior­ca i przy­rod­nik
  • (2766) Le­e­u­wen­ho­ek – jedna z pla­ne­to­id

Wikipedia


lef

LEF (ros. ЛЕФ - Левый фронт искусств - Lewy front sztuk) – ugru­po­wa­nie ar­ty­stycz­ne, dzia­ła­ją­ce w Mosk­wie, Odes­sie i in­nych mia­stach w la­tach 1922–1928.

Za­ło­ży­cie­la­mi LEFu byli: Wła­di­mir Ma­ja­kow­ski, Ni­ko­łaj Asie­jew, Osip Brik, Sier­giej Trie­tia­kow, Boris Kusz­ner, Boris Ar­wa­tow i Ni­ko­łaj Czu­żak. Ugru­po­wa­nie wy­da­wa­ło cza­so­pis­ma: LEF (1923-1925) i Nowyj LEF (1927-1928).

Wikipedia


lef-owiec

czło­nek LEF-u, ro­syj­skiej grupy li­te­rac­kiej; le­fo­wiec


SJP.pl


lefebrysta

1. czło­nek Bract­wa Ka­płań­skie­go Świę­te­go Piusa X, mię­dzy­na­ro­do­we­go zgro­ma­dze­nia zrze­sza­ją­ce­go tra­dy­cjo­na­li­stycz­nych księ­ży oraz bi­sku­pów;
2. skraj­nie kon­ser­wa­tyw­ny ka­to­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. zwo­len­nik le­fe­bryz­mu

 (1.2) rel. ka­płan na­le­żą­cy do bract­wa ka­płań­skie­go św. Piusa X

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z Wil­liam­so­nem wy­buchł skan­dal mię­dzy­na­ro­do­wy, gest po­jed­na­nia z le­fe­bry­sta­mi wy­wo­łał nowe po­dzia­ły w Ko­ście­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lefebryzm mrz., lefebvryzm mrz.

:: fż. lefebrystka

 przym. lefebrystyczny

Wiktionary


lefebrystka

→ le­fe­bry­sta


SJP.pl

Patrz:

lefebrysta

lefebryzm

kon­ser­wa­tyw­ny nurt ka­to­li­cyz­mu, odrzu­ca­ją­cy niek­tó­re re­for­my Dru­gie­go So­bo­ru Wa­ty­kań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. tra­dy­cjo­na­li­stycz­ny ruch wew­nątrz Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, sprze­ci­wia­ją­cy się re­for­mom So­bo­ru Wa­ty­kań­skie­go II, zwią­za­ny z Bract­wem Ka­płań­skim św. Piusa X;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈfɛbrɨsm̥, AS: lefebrysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lefebvryzm m., lefebrysta m., lefebrystka ż.

 przym. lefebrystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lefebvryzm, piusowcy

Wiktionary


lefebryści

1. czło­nek Bract­wa Ka­płań­skie­go Świę­te­go Piusa X, mię­dzy­na­ro­do­we­go zgro­ma­dze­nia zrze­sza­ją­ce­go tra­dy­cjo­na­li­stycz­nych księ­ży oraz bi­sku­pów;
2. skraj­nie kon­ser­wa­tyw­ny ka­to­lik


SJP.pl


lefortowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Le­for­to­wem, do­ty­czą­cy Le­for­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lefortowo n.

Wiktionary


lefowiec

czło­nek LEF-u, ro­syj­skiej grupy li­te­rac­kiej; LEF-owiec


SJP.pl


leg

ar­kusz in­tro­li­ga­tor­ski, 16 stron


SJP.pl


lega

ar­kusz in­tro­li­ga­tor­ski, 16 stron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lega – rzeka w Pol­sce, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Bie­brzy, nieg­dyś rzeki Ełk
  • Lega – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ełk
  • lega – tra­dy­cyj­na nazwa skład­ki (za­dru­ko­wa­ne­go ar­ku­sza, z któ­re­go pow­sta­je wie­lo­stro­ni­co­wa pu­bli­ka­cja dru­ko­wa­na) w żar­go­nie dru­ka­rzy
  • Lega – ple­mię w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga

Wikipedia


legacik

zdrob­nie­nie od: legat


SJP.pl


legacja

1. misja po­sel­ska; po­sel­stwo; de­pu­ta­cja; urząd lub czyn­no­ści posła, le­ga­ta;
2. daw­niej: zapis te­sta­men­to­wy; legat


SJP.pl


legacy

[czy­taj: legas-i] model sa­mo­cho­du marki Su­ba­ru


SJP.pl

Le­ga­cy to album Da­vi­da Gar­ret­ta wy­da­ny w 2011 roku, na­gra­ny wraz z Royal Phil­har­mo­nic Or­che­stra.

Wikipedia


legacyjny

zwią­za­ny z le­ga­cją


SJP.pl


legal

po­tocz­nie:
1. dzia­ła­nia le­gal­ne;
2. pro­dukt le­gal­ny (ory­gi­nal­ny)


SJP.pl


legalista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba skru­pu­lat­nie prze­strze­ga­ją­ca prze­pi­sów prawa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. legalistyczny, legalny

 rzecz. legalizm mrz.

 czas. zalegalizować

Wiktionary


legalistka

→ le­ga­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta skru­pu­lat­nie prze­strze­ga­ją­ca prze­pi­sów prawa

Wiktionary

Patrz:

legalista

Powiązane:

 przym. legalistyczny, legalny

 rzecz. legalizm mrz.

 czas. zalegalizować

Wiktionary


legalistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób le­ga­li­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. legalistyczny, legalny

 rzecz. legalizm mrz., legalizowanie n., zalegalizowanie n.

 czas. zalegalizować

Wiktionary


legalistyczny

→ le­ga­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy le­ga­liz­mu, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się le­ga­liz­mem

Wiktionary

Patrz:

legalizm

Przykłady

 (1.1) Jak przyj­mu­je Z. Bań­kow­ski, z le­ga­li­stycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia naj­waż­niej­sza jest niez­mien­ność i obiek­tyw­ność reguł kie­ru­ją­cych na­szym po­stę­po­wa­niem (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalegalizowanie n., legalizm m., legalność ż., legalizowanie n., legalista m., legalistka ż.

 czas. zalegalizować, legalizować ndk.

 przym. legalny

 przysł. legalnie, legalistycznie

Wiktionary


legalizacja

na­da­nie mocy praw­nej, uz­na­nie za zgod­ne z pra­wem; urzę­do­we stwier­dze­nie wia­ry­god­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. na­da­nie mocy praw­nej, uz­na­nie cze­goś za zgod­ne z pra­wem

Wiktionary

Le­ga­li­za­cja – ze­spół czyn­no­ści obej­mu­ją­cych spraw­dze­nie, stwier­dze­nie i poś­wiad­cze­nie do­wo­dem le­ga­li­za­cji, że przy­rząd po­mia­ro­wy speł­nia wy­ma­ga­nia me­tro­lo­gicz­ne.

Le­ga­li­za­cja jest czyn­no­ścią na­le­żą­cą do me­tro­lo­gii praw­nej. Obo­wiąz­ko­wi le­ga­li­za­cji pod­le­ga­ją ro­dza­je przy­rzą­dów po­mia­ro­wych okre­ślo­ne w Roz­po­rzą­dze­niu Mi­ni­stra Roz­wo­ju i Fi­nan­sów z dnia 13 kwiet­nia 2017 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na cier­pie­nie i śmierć nie­u­chron­nie z nim zwią­za­ne je­ste­śmy zde­cy­do­wa­nie prze­ciw­ni tzw. ubo­jo­wi ry­tu­al­ne­mu, a le­ga­li­za­cję tego pro­ce­de­ru w Pol­sce uwa­ża­my za kul­tu­ro­wy krok wstecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɡalʲiˈzat͡sʲja, AS: legalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalegalizowanie n., legalność ż.

 czas. zalegalizować dk., legalizować ndk.

 przym. legalizacyjny, legalny

 przysł. legalizacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalegalizowanie

Wiktionary


legalizacyjny

zwią­za­ny z le­ga­li­za­cją


SJP.pl


legalizator

osoba spraw­dza­ją­ca przy­rzą­dy po­mia­ro­we w ra­mach le­ga­li­za­cji, uwie­rzy­tel­nie­nia i wzor­co­wa­nia


SJP.pl


legalizatorka

→ le­ga­li­za­tor


SJP.pl

Patrz:

legalizator

legalizm

ści­słe prze­strze­ga­nie obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów praw­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ści­słe prze­strze­ga­nie prze­pi­sów praw­nych

Wiktionary

Le­ga­lizm – sy­no­nim pra­wo­rząd­no­ści (za­sa­dy pra­wo­rząd­no­ści), za­sa­dy praw­nej, zgod­nie z którą or­ga­ny wła­dzy mogą dzia­łać je­dy­nie na pod­sta­wie i w ra­mach norm praw­nych. Za­sa­da le­ga­liz­mu w pol­skim po­stę­po­wa­niu kar­nym, zgod­nie z którą organ po­wo­ła­ny do ści­ga­nia prze­stępstw jest obo­wią­za­ny do wszczy­na­nia i ści­ga­nia każ­de­go prze­stęp­stwa ści­ga­ne­go z urzę­du (art. 10 k.p.k.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z szer­szym po­ję­ciem le­ga­liz­mu spo­ty­ka­my się na grun­cie nauk ta­kich, jak etyka czy te­o­ria pań­stwa i prawa. Zgod­nie z jedną z obo­wią­zu­ją­cych w nich de­fi­ni­cji przyj­mu­je się, że le­ga­lizm to „po­sta­wa mo­ral­na” sta­no­wią­ca uza­sad­nie­nie „za­cho­wa­nia zgod­ne­go z pra­wem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalegalizowanie n., legalność ż., legalizowanie n., legalista m., legalistka ż.

 czas. zalegalizować, legalizować ndk.

 przym. legalny, legalistyczny

 przysł. legalnie, legalistycznie

Wiktionary


legalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uz­na­wa­nie cze­goś za le­gal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalegalizowanie n., legalność ż., legalka ż., legalizm

 czas. legalizować ndk., zalegalizować dk.

 przym. legalny, legalistyczny

 przysł. legalnie, legalistycznie

Wiktionary


legalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­le­ga­li­zo­wać)

 (1.1) czy­nić coś le­gal­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2005 roku le­ga­li­zo­wa­ło dy­plom 15 mi­strzów z 45 zda­ją­cych eg­za­min, oraz 21 cze­lad­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legalizm mrz., legalizowanie n., zalegalizowanie n., legalność ż., legalka ż., nielegalka ż., nielegal m., legalizacja ż.

 czas. zalegalizować dk.

 przym. legalny, legalistyczny

 przysł. legalnie

Wiktionary


legalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób le­gal­ny; nie od­cho­dząc od li­te­ry prawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­mie­nie­ni uprzed­nio imi­gran­ci le­gal­nie przy­by­li do na­sze­go kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legalizm mrz., legalność ż., legalizowanie n., zalegalizowanie n.

 przym. legalny, legalistyczny

 czas. legalizować, zalegalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formalnie, prawnie

Wiktionary


legalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: le­gal­nie


SJP.pl


legalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: le­gal­ny


SJP.pl


legalność

→ le­gal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest le­gal­ne; cecha tych, któ­rzy są le­gal­ni

Wiktionary

Patrz:

legalny

Powiązane:

 rzecz. legalizm mrz., legat m., legalizacja ż., legal m., nielegal m., legalizowanie n., zalegalizowanie n.

 czas. legalizować ndk., zalegalizować dk.

 przym. legalny, nielegalny, legalistyczny

 przysł. legalnie, nielegalnie

Wiktionary


legalny

zgod­ny z pra­wem, po­sia­da­ją­cy sta­tus praw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z pra­wem

 (1.2) pro­du­ko­wa­ny, uży­wa­ny, roz­po­wszech­nia­ny w spo­sób zgod­ny z pra­wem

 (1.3) praw. taki, jak za­pi­sa­no w tek­ście praw­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­rob­ki tego czło­wie­ka są le­gal­ne.

 (1.2) W skle­pach można kupić le­gal­ne pro­gra­my kom­pu­te­ro­we.

 (1.3) Ar­ty­kuł 4 usta­wy o swo­bo­dzie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej za­wie­ra le­gal­ną de­fi­ni­cję przed­się­bior­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈɡalnɨ, AS: legalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legalizacja ż., legalność ż., legalizm m., legalista m., legalistka ż., legalizowanie n., zalegalizowanie n.

 przym. legalistyczny

 przysł. legalnie, legalistycznie

 czas. legalizować ndk., zalegalizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgodny z przepisami, dozwolony prawem, prawowity, dopuszczalny

Wiktionary


leganza

model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo


SJP.pl


legar

gruba belka, na któ­rej umo­co­wu­je się deski po­dło­go­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drew­nia­na belka, do któ­rej przy­bi­te są deski po­dło­gi;

 (1.2) pod­kład drew­nia­ny, na któ­rym usta­wia­ne są cię­ża­ry;

Wiktionary

Legar – drew­nia­ny, po­dłuż­ny ele­ment, na któ­rym ukła­da się deski po­dło­gi. Okre­śle­nie to uży­wa­ne jest także w sto­sun­ku do pod­kła­dów pod cięż­kie przed­mio­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­cy za­czę­li zry­wać deski z le­ga­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɡar, AS: legar

Wiktionary


legastenia

osła­bie­nie pew­nej funk­cji mózgu u dzie­ci, ob­ja­wia­ją­ce się trud­no­ścia­mi w czy­ta­niu i pi­sa­niu


SJP.pl


legat

poseł, wy­słan­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. poseł

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: pier­wot­nie wy­słan­nik, póź­niej wy­so­kiej rangi urzęd­nik lub do­wód­ca le­gio­nu

 (1.3) kośc. re­pre­zen­tant pa­pie­ża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɡat, AS: legat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legalność ż.

Wiktionary


legatariusz

osoba otrzy­mu­ją­ca legat (zapis te­sta­men­to­wy); za­pi­so­bier­ca, za­pi­so­bior­ca


SJP.pl


legatariuszka

za­pi­so­bior­czy­ni, be­ne­fi­cjent­ka za­pi­su te­sta­men­to­we­go


SJP.pl


legatissimo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: sta­ran­nie łą­czyć dźwię­ki


SJP.pl


legatka

→ legat


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­gat­ka – część wsi Piotr­ko­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Bej­sce
  • Le­gat­ka – część wsi Uści­szo­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Bej­sce
  • Le­gat­ka – część wsi Opa­to­wiec w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec
  • Le­gat­ka – część wsi Urzu­ty w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec

Wikipedia

Patrz:

legat

legato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ści­śle łą­cząc ko­lej­ne dźwię­ki


SJP.pl

Le­ga­to ( po­wią­za­ne) – spo­sób ar­ty­ku­la­cji w grze na in­stru­men­tach mu­zycz­nych, w któ­rej ko­lej­ne dźwię­ki są grane płyn­nie, bez najm­niej­szych przerw mię­dzy nimi. W ten spo­sób two­rzy się kil­ku­na­sto­nu­to­we „po­to­ki” dźwię­ku, w któ­rych nie spo­sób jed­noz­nacz­nie wy­o­dręb­nić po­je­dyn­czych dźwię­ków. W na­tu­ral­ny spo­sób le­ga­to za­my­ka się we fra­zie. Prze­ci­wień­stwem tego spo­so­bu ar­ty­ku­la­cji jest stac­ca­to ( od­dzie­lo­ne), poś­red­nie zaś spo­so­by ar­ty­ku­la­cji okre­śla się jako non-le­ga­to oraz mezzo stac­ca­to.

Wikipedia


legator

osoba do­ko­nu­ją­ca za­pi­su w te­sta­men­cie


SJP.pl


legatowy

1. → legat (zapis te­sta­men­to­wy);
2. → le­ga­to (okre­śle­nie wy­ko­naw­cze)


SJP.pl


legawiec

typ psa my­śliw­skie­go, który nie goni zwie­trzo­nej zwie­rzy­ny, lecz czeka na przy­by­cie my­śli­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. łow. pies my­śliw­ski odz­na­cza­ją­cy się wro­dzo­ną zdol­no­ścią do za­trzy­my­wa­nia się w bez­ru­chu – tzw. stój­ki – przed zwie­trzo­nym ptact­wem lub drob­ną zwie­rzy­ną, a po strza­le do jej od­szu­ki­wa­nia i przy­no­sze­nia my­śli­we­mu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. po­gard. czło­wiek gnu­śny, uni­ka­ją­cy wszel­kie­go wy­sił­ku i obo­wiąz­ków, spę­dza­ją­cy czas bez­czyn­nie, zwła­szcza na wy­le­gi­wa­niu się; leń, próż­niak

 (2.2) środ. więz. i prze­stęp. kapuś, do­no­si­ciel, kon­fi­dent

 (2.3) środ. więz. i prze­stęp. po­li­cjant, także. taj­niak

Wiktionary

Le­gaw­ce – typ psów my­śliw­skich wy­sta­wia­ją­cych zwie­rzy­nę na po­lo­wa­niu przy wy­ko­rzy­sta­niu "gór­ne­go wia­tru".

Psy tego typu ist­nia­ły już w śred­nio­wie­czu i miały za za­da­nie po­dejść do zwie­rzy­ny i nie spło­szyć jej. Kiedy wy­tro­pi­ły ofia­rę przy­le­ga­ły do ziemi (stąd nazwa) i cze­ka­ły na na­dej­ście my­śli­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) – A kapuś ma ja­kieś inne okre­śle­nie? – Pom­kną­łem za cio­sem i drą­ży­łem temat. // – Kapuś to prze­de wszyst­kim kurwa, ale mówi się też o nich: chlej­tus, kabel, tufta, za­ra­za, ka­pu­sta, szma­ta, ra­da­ro­wiec, le­ga­wiec, ucho, uchol, za­usz­nik – wy­mie­nił chyba wszyst­kie moż­li­we po­chod­ne od słowa „ucho”.

Wiktionary


legawy

dawny przy­miot­nik, dziś żywy w wy­ra­że­niu: pies le­ga­wy (le­ga­wiec) - typ psa my­śliw­skie­go wy­sta­wia­ją­ce­go zwie­rzy­nę i apor­tu­ją­ce­go ją po od­strza­le


SJP.pl


legać

1. po­tocz­nie: kłaść się wy­god­nie;
2. legać (leżeć) w gru­zach -
a) zo­stać do­szczęt­nie zni­szczo­nym;
b) nie zo­stać zre­a­li­zo­wa­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. le­gnąć)

 (1.1) przest. przyj­mo­wać po­zy­cję le­żą­cą

 (1.2) przest. mieć le­go­wi­sko; po­sia­dać leże

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leganie n., legowisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłaść się, leżeć, pokładać się

 (1.2) kryć się

Wiktionary


legend

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: le­gen­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­gend – album grupy Bob Mar­ley & The Wa­i­lers (1984)
  • Le­gend – album grupy Clan­nad (1984)
  • Le­gend – album grupy Ly­nyrd Sky­nyrd (1987)
  • Le­gend – ko­re­ań­ski se­rial hi­sto­rycz­ny
  • Le­gend – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 2015 roku, reż. Brian Hel­ge­land
  • Le­gend – an­glo­ję­zycz­ny kanał fil­mo­wy, emi­tu­ją­cy filmy ga­tun­ku hor­ror
  • Legénd (słow. Legínd) – wieś i gmina w pół­noc­nej czę­ści Wę­gier
  • Le­gen­da
  • The Le­gend

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛɡɛ̃nt, AS: legẽnt

Wiktionary


legenda

1. niez­wy­kła opo­wieść o wy­da­rze­niach i po­sta­ciach hi­sto­rycz­nych, bo­ha­te­rach lub świę­tych;
2. prze­no­śnie: prze­sad­ne lub zmy­ślo­ne opo­wie­ści;
3. na­pi­sy ob­ja­śnia­ją­ce na ma­pach, pod ilu­stra­cja­mi itp.;
4. napis na me­da­lu lub mo­ne­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. opo­wieść fan­ta­stycz­na, prze­ka­zy­wa­na jako część tra­dy­cji;

 (1.2) wy­mysł, bajka; także prze­sa­dzo­na ocena czy­jejś war­to­ści

 (1.3) geogr. opis oz­na­czeń ob­ja­śnia­ją­cych od­czy­ty­wa­nie sym­bo­li mapy, planu;

 (1.4) nu­mizm. wszel­ki napis umie­szczo­ny na mo­ne­cie, pie­czę­ci lub me­da­lu;

 (1.5) muz. li­rycz­ny utwór in­stru­men­tal­ny zbli­żo­ny do bal­la­dy;

 (1.6) środ. fik­cyj­ny ży­cio­rys, kre­a­cja oso­bo­wo­ści agen­ta wy­wia­du

 (1.7) przen. przy­miot osoby sław­nej, za­słu­żo­nej, ogól­nie uz­na­nej za au­to­ry­tet w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Le­gen­da ("coś, co na­le­ży prze­czy­tać"; "coś do czy­ta­nia"; od le­ge­re – czy­tać) – opo­wieść albo zbiór opo­wie­ści o po­sta­ci czy po­sta­ciach hi­sto­rycz­nych lub uwa­ża­nych za hi­sto­rycz­ne. Zaz­wy­czaj prze­ka­zy­wa­na w for­mie ust­nej na długo przed utr­wa­le­niem na pi­śmie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­gen­da głosi, że Ka­zi­mierz Wiel­ki poz­nał Ester­kę po­lu­jąc w la­sach pod Opocz­nem. Po­dob­no gdy zbie­ra­ła zioła dla swo­je­go dziad­ka, wy­padł na nią spło­szo­ny tur i już miał ją zmiaż­dżyć, gdy prze­szy­ty oszcze­pem runął u jej stóp.

 (1.1) Ho­me­ryc­ka le­gen­da o Troi zo­sta­ła wy­ko­rzy­sta­na przez rzym­skie­go poetę Wer­gi­liu­sza w jego po­e­ma­cie epic­kim Ene­i­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈɡɛ̃nda, AS: legẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. legendarny

 przysł. legendarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mit, podanie

Wiktionary


legendarny

przy­miot­nik

 (1.1) fik­cyj­ny, ale taki, który po­cho­dzi z le­gend

 (1.2) rze­czy­wi­sty, ale tak sław­ny, że krążą o nim le­gen­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Złota Ka­mie­nicz­ka” bo­ga­to ozdo­bio­na pła­sko­rzeź­ba­mi przed­sta­wia­ją­cy­mi gło­śne wy­da­rze­nia hi­sto­rycz­ne i le­gen­dar­ne.

 (1.2) Wra­ca­li pa­mię­cią do spot­kań z Le­o­pol­dem Tyr­man­dem lu­dzie, któ­rzy byli pier­wow­zo­ra­mi bo­ha­te­rów Złego oraz jego żony i ko­chan­ki, w tym Bogna, le­gen­dar­na pol­ska Lo­li­ta z łamów Dzien­ni­ka 1954.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ, AS: legẽndarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legenda ż., legendarność ż.

 przym. legendowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legendowy

Wiktionary


legendotwórczy

→ le­gen­dot­wór­stwo


SJP.pl

Patrz:

legendotwórstwo

legendować

two­rzyć fał­szy­wą toż­sa­mość, hi­sto­rię lub tło (le­gen­dę) dla dzia­łań wy­wia­dow­czych lub de­zin­for­ma­cyj­nych


SJP.pl


leggero

[czy­taj: ledż­dże­ro] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: lekko, z łat­wo­ścią, z wdzię­kiem, z gra­cją; leg­gie­ro, leg­gia­dro


SJP.pl


leggiadro

[czy­taj: ledż­dżia­dro] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: lekko, z łat­wo­ścią, z wdzię­kiem, z gra­cją; leg­gie­ro, leg­ge­ro


SJP.pl


leggiero

[czy­taj: ledż­dżie­ro] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: lekko, z łat­wo­ścią, z wdzię­kiem, z gra­cją; leg­ge­ro, leg­gia­dro


SJP.pl


legginsy

[czy­taj: le­gin­sy] ob­ci­słe spod­nie dam­skie lub dzie­cię­ce; le­gin­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ob­ci­słe, ela­stycz­ne spod­nie z lek­kiej tka­ni­ny, bez szwów

Wiktionary

Leg­gin­sy ( leg­gins) – kilka ro­dza­jów odzie­ży okry­wa­ją­cej nogi, które zmie­nia­ły się na prze­strze­ni lat.

Współ­cze­śnie, od lat 60. XX wieku, ter­min ten od­no­si się do ela­stycz­nych, do­pa­so­wa­nych spod­ni no­szo­nych głów­nie przez ko­bie­ty. W XVIII wieku ter­min ten od­no­sił się do odzie­ży mę­skiej, zaz­wy­czaj wy­ko­na­nej z tka­ni­ny lub skóry, się­ga­ją­cej od pasa do ko­stek.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. leginsy nmos.

 przym. legginsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leginsy, getry

Wiktionary


leghemoglobina

Leg­he­mo­glo­bi­na jest he­mo­pro­te­i­ną wią­żą­cą tlen zna­le­zio­ną w bro­daw­kach ko­rze­nio­wych ro­ślin bo­bo­wa­tych. Ro­śli­ny te po­zo­sta­ją w sym­bio­zie z bak­te­ria­mi po­sia­da­ją­cy­mi zdol­ność wią­za­nia azotu at­mos­fe­rycz­ne­go (bak­te­rie bro­daw­ko­we). Kom­pleks en­zy­ma­tycz­ny – ni­tro­ge­na­za od­po­wie­dzial­ny za przeksz­tał­ce­nie azotu czą­stecz­ko­we­go do jonów amo­no­wych może dzia­łać tylko w śro­do­wi­sku bezt­le­no­wym.

Wikipedia


leghorn

kura na­le­żą­ca do rasy wy­wo­dzą­cej się z Włoch, zwie­rzę o cha­rak­te­ry­stycz­nym bia­łym upie­rze­niu, żół­tym dzio­bie i żół­tych no­gach


SJP.pl

Leg­horn – obec­nie naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­na rasa kur w pro­duk­cji nie­śnej. Leg­horn to kura lekka – zu­ży­wa­ją­ca ok. 40% mniej paszy niż kury in­nych ras.

Wikipedia


leghorny

kura na­le­żą­ca do rasy wy­wo­dzą­cej się z Włoch, zwie­rzę o cha­rak­te­ry­stycz­nym bia­łym upie­rze­niu, żół­tym dzio­bie i żół­tych no­gach


SJP.pl


legia

ochot­ni­czy od­dział woj­ska; le­gion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. le­gion (jed­nost­ka w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Legia – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji we Ce­sar­stwie rzym­skim w pro­win­cji Nu­mi­dia
  • Legia Chełm­ża
  • Legia War­sza­wa
  • CWKS Legia War­sza­wa
  • Legia Poz­nań
  • Legia Byd­goszcz
  • Legia Aka­de­mic­ka – ochot­ni­cza for­ma­cja woj­sko­wa mło­dzie­ży stu­denc­kiej uczel­ni war­szaw­skich
  • Legia Cu­dzo­ziem­ska – fran­cu­ska jed­nost­ka bo­jo­wa
  • Legia Ho­no­ro­wa (Le­gion d'Hon­ne­ur) – fran­cu­ski order
  • Legia Księ­stwa War­szaw­skie­go
  • Legia Nad­du­naj­ska
  • Legia Nad­wi­ślań­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛɟja, AS: leǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legion m., legionista m., legun mos.

 przym. legionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legion

Wiktionary


legier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. miej­sce do spa­nia, wy­po­czyn­ku

Wiktionary


legierski

naz­wi­sko


SJP.pl


legijny

zwią­za­ny z klu­bem Legia War­sza­wa


SJP.pl


leginsy

ob­ci­słe spod­nie dam­skie lub dzie­cię­ce; leg­gin­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ob­ci­słe, ela­stycz­ne spod­nie z lek­kiej tka­ni­ny, bez szwów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legginsy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legginsy, getry

Wiktionary


legion

1. ochot­ni­czy od­dział woj­ska; legia;
2. duża licz­ba ludzi, gro­ma­da, masa, cała rze­sza;
3. od­dział woj­ska w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: jed­nost­ka woj­sko­wa o li­czeb­no­ści do 6000 żoł­nie­rzy;

 (1.2) pot. masa, rze­sza

 (1.3) hist. w lm.: woj­ska pol­skie we Wło­szech pod ko­niec XVIII w.; także. woj­ska pol­skie z I WŚ wal­czą­ce po stro­nie Państw Cen­tral­nych

Wiktionary

Le­gion (łac. "legio"; także legia) – pod­sta­wo­wa i naj­więk­sza jed­nost­ka tak­tycz­na armii rzym­skiej zło­żo­na prze­de wszyst­kim z cięż­koz­broj­nej pie­cho­ty. Od­po­wied­nik współ­czes­nej dy­wiz­ji. W pier­wszych trzech wie­kach im­pe­rium armia rzym­ska li­czy­ła od 25 do 34 le­gio­nów. W wy­pra­wach le­gio­nów uczest­ni­czy­li rów­nież ka­mie­nia­rze, cie­śle, in­ży­nie­ro­wie i inni rze­mieśl­ni­cy (jako od­dzia­ły po­moc­ni­cze).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­wód­cą le­gio­nu był legat.

 (1.2) W obo­rze miesz­ka chyba le­gion much!

 (1.3) Mój pra­dzia­dek słu­żył w Le­gio­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɟɔ̃n, AS: leǵõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Legionowo n., legia ż., legionista mos., legun mos.

 przym. legionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legia

 (1.2) armia

Wiktionary


legionella

ro­dzaj Gram-ujem­nej pa­łecz­ki, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki wy­wo­łu­ją­ce le­gio­nel­lo­zę


SJP.pl

Le­gio­nel­la – ro­dzaj Gram-ujem­nej pa­łecz­ki, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki wy­wo­łu­ją­ce le­gio­nel­lo­zę (cho­ro­bę le­gio­ni­stów, go­rącz­kę Pon­tiac).

Wikipedia


legionelloza

cięż­ka, za­kaź­na cho­ro­ba bak­te­ryj­na dróg od­de­cho­wych; le­gio­ne­lo­za, cho­ro­ba le­gio­ni­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba le­gio­ni­stów, bak­te­ryj­na cho­ro­ba dróg od­de­cho­wych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba legionistów, legioneloza

Wiktionary


legioneloza

cięż­ka, za­kaź­na cho­ro­ba bak­te­ryj­na dróg od­de­cho­wych; le­gio­nel­lo­za, cho­ro­ba le­gio­ni­stów


SJP.pl


legionista

1. żoł­nierz słu­żą­cy w le­gio­nie rzym­skim, w le­gio­nach lub legii cu­dzo­ziem­skiej
2. czło­nek lub kibic jed­ne­go z klu­bów spor­to­wych o naz­wie Legia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz od­by­wa­ją­cy służ­bę w le­gio­nach

 (1.2) wojsk. żoł­nierz legii cu­dzo­ziem­skiej

 (1.3) pot. spor­to­wiec lub kibic klubu spor­to­we­go „Legia”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­gio­ni­sta – żoł­nierz słu­żą­cy w le­gio­nie rzym­skim, le­gio­nach lub Legii Cu­dzo­ziem­skiej
  • Le­gio­ni­sta – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 1998 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­gion rzym­ski był sa­mo­dziel­nym związ­kiem ope­ra­cyj­nym z 4000–6000 le­gio­ni­sta­mi i lekko uz­bro­jo­ny­mi woj­ska­mi po­moc­ni­czy­mi.

 (1.3) Sę­dzia odg­wi­zdał wła­śnie ko­niec meczu; Gór­nik zwy­cię­żył trzy do dwóch, le­gio­ni­ści po­nu­ro usta­wia­li się w linię na środ­ku bo­i­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɟɔ̇̃ˈɲista, AS: leǵo̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legion m., legia ż., legun mos.

 przym. legionowy

Wiktionary


legionistka

→ le­gio­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

legionista

legionowianin

miesz­ka­niec Le­gio­no­wa


SJP.pl


legionowianka

miesz­kan­ka Le­gio­no­wa


SJP.pl


legionowo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. część Dą­bro­wy Gór­ni­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim;

 (1.2) geogr. część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim

 (1.3) geogr. część wsi Gozdy w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio;

Wiktionary

Zo­bacz też: Le­gio­no­wo w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Le­gio­no­wo – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu le­gio­now­skie­go, po­ło­żo­ne w cen­tral­nej czę­ści Ni­zi­ny Ma­zo­wiec­kiej, w Kot­li­nie War­szaw­skiej. Mia­sto na­le­ży do aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go po­cho­dzi wiele cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Le­gio­no­wa domów pię­tro­wych z dużą ilo­ścią okien i dużym stry­chem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɟɔ̃ˈnɔvɔ, AS: leǵõnovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legion mrz., legionowianin mos., legionowianka ż.

 przym. legionowski, legionowy

Wiktionary


legionowski

przy­miot­nik od: Le­gio­no­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Le­gio­no­wa, zwią­za­ny z Le­gio­no­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Legionowo n., legionowianin m., legionowianka ż.

Wiktionary


legionowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z le­gio­nem, do­ty­czą­cy le­gio­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sierp­niu od­sło­nię­to Pom­nik Czynu Le­gio­no­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legun mos., legion mrz., legia ż., legionista mos., Legionowo n.

 przym. legijny

Wiktionary


legiony

1. ochot­ni­czy od­dział woj­ska; legia;
2. duża licz­ba ludzi, gro­ma­da, masa, cała rze­sza;
3. od­dział woj­ska w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­gio­ny Pol­skie – pol­skie for­ma­cje woj­sko­we okre­su po­ro­zbio­ro­we­go
  • Le­gio­ny Pol­skie (1914–1918) – pol­ska for­ma­cja woj­sko­wa ut­wo­rzo­na 27 sierp­nia 1914 r. w Ga­li­cji
  • MS „Le­gio­ny Pol­skie”
  • Le­gio­ny rzym­skie
  • Le­gio­ny – po­wieść Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza
  • Le­gio­ny – film w reż. Da­riu­sza Ga­jew­skie­go z 2019 roku
  • Le­gio­ny – sin­gel Ma­te­u­sza Ziół­ki i Tabba z 2019 roku

Wikipedia


legislacja

pro­ces two­rze­nia prawa; usta­wo­daw­stwo; pra­wo­daw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) two­rze­nie prze­pi­sów praw­nych

Wiktionary

Le­gis­la­cja (fr. "législation" z łac. "legis latio", "legis la­tio­nis" wnio­sek do prawa od łac. "lex, legis" prawo + "latio" przy­nie­sie­nie) – usta­wo­daw­stwo, forma sta­no­wie­nia prawa, w któ­rym or­ga­ny pań­stwo­we i sa­mo­rzą­do­we two­rzą akty praw­ne po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­ce na danym te­re­nie. Le­gis­la­cja utoż­sa­mia­na jest z kom­pe­ten­cja­mi par­la­men­tu zwią­za­ny­mi z uchwa­la­niem ustaw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛɟiˈslat͡sʲja, AS: leǵislacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legislator mos., legislatywa

 przym. legislacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustawodawstwo, prawodawstwo

Wiktionary


legislacyjność

zgod­ność z aktem praw­nym po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­cym w ja­kimś pań­stwie lub ja­kiejś spo­łecz­no­ści


SJP.pl


legislacyjny

ty­czą­cy le­gis­la­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy le­gis­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legislacja ż., legislatywa ż., legislatura ż., legislator m.

 przym. legislatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawodawczy

Wiktionary


legislator

pra­wo­daw­ca, znaw­ca prawa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. praw­nik re­da­gu­ją­cy pro­jek­ty aktów praw­nych;

Wiktionary

Le­gis­la­tor – funk­cjo­na­riusz pu­blicz­ny wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny do za­pew­nia­nia or­ga­nom wła­dzy pu­blicz­nej fa­cho­we­go wspar­cia w pro­ce­sie sta­no­wie­nia prawa.

W Pol­sce le­gis­la­tor nie jest za­wo­dem za­u­fa­nia pu­blicz­ne­go po­sia­da­ją­cym sa­mo­rząd za­wo­do­wy, a ra­czej ro­dza­jem nie­jed­no­li­cie na­zy­wa­nych sta­no­wisk w ad­mi­ni­stra­cji pu­blicz­nej, do­stęp­nych dla ab­sol­wen­tów stu­diów praw­ni­czych bę­dą­cych funk­cjo­na­riu­szem służb pań­stwo­wych, żoł­nie­rzem za­wo­do­wym lub urzęd­ni­kiem (pra­cow­ni­kiem urzę­dów pań­stwo­wych, człon­kiem kor­pu­su służ­by cy­wil­nej albo pra­cow­ni­kiem sa­mo­rzą­do­wym).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛɟiˈslatɔr, AS: leǵislator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legislacja ż.

 przym. legislacyjny

Wiktionary


legislatorka

→ le­gis­la­tor


SJP.pl

Patrz:

legislator

legislatura

1. wszyst­kie or­ga­ny usta­wo­daw­cze w danym kraju;
2. okres wy­ko­ny­wa­nia funk­cji przez organ usta­wo­daw­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. organ two­rzą­cy prawo na pew­nym ob­sza­rze

 (1.2) adm. okres peł­nie­nia funk­cji przez wła­dzę usta­wo­daw­czą

 (1.3) praw. ogół obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów praw­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Unia Eu­ro­pej­ska nie ma le­gis­la­tu­ry, lecz pro­ces le­gis­la­cyj­ny, w któ­rym uczest­ni­czą różne in­sty­tu­cje.

 (1.2) Ta­kiej od­wa­gi nie miał przed Schröderem ani Hel­mut Kohl przez szes­na­ście lat swych rzą­dów, ani sam Schröder w cza­sie swej pier­wszej le­gis­la­tu­ry.

 (1.3) Pan me­ce­nas bar­dzo wy­raź­nie po­wie­dział, że w le­gis­la­tu­rze nie ma ta­kie­go sfor­mu­ło­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. legislacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legislatywa

Wiktionary


legislatywa

organ wła­dzy usta­wo­daw­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. organ two­rzą­cy prawo na pew­nym ob­sza­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce kon­sek­went­nie re­a­li­zo­wa­na jest stra­te­gia wzmac­nia­nia eg­ze­ku­ty­wy kosz­tem le­gis­la­ty­wy i trud­no ocze­ki­wać, by Sejm przyj­mo­wał ten pro­ces z en­tuz­jaz­mem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. legislatywny, legislacyjny

 rzecz. legislacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legislatura

Wiktionary


legista

śred­nio­wiecz­ny znaw­ca prawa rzym­skie­go


SJP.pl

Le­gi­sta (od: leges – prawa) – okre­śle­nie pow­sta­łe w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, oz­na­cza ono znaw­cę, czy wręcz wiel­bi­cie­la prawa rzym­skie­go.

Le­gi­ści mieli duży wpływ na roz­wój eu­ro­pej­skie­go prawa oraz ustro­jów po­li­tycz­nych, gdyż po od­kry­ciu Ko­dek­su Ju­sty­nia­na przez uni­wer­sy­tet w Bo­lo­nii pro­pa­go­wa­li oni za­war­te w nim re­gu­ły, przy­czy­nia­jąc się do re­cep­cji prawa rzym­skie­go.

Wikipedia


legitka

po­tocz­nie: le­gi­ty­ma­cja, zwła­szcza szkol­na, stu­denc­ka


SJP.pl


legitność

mło­dzie­żo­wo: praw­dzi­wość, ory­gi­nal­ność, wia­ry­god­ność


SJP.pl


legitny

mło­dzie­żo­wo: praw­dzi­wy, ory­gi­nal­ny, wia­ry­god­ny


SJP.pl


legityma

część spad­ku, jaką osoby naj­bliż­sze spad­ko­daw­cy muszą otrzy­mać nie­za­leż­nie od jego woli; za­cho­wek


SJP.pl


legitymacja

1. do­ku­ment stwier­dza­ją­cy toż­sa­mość osoby i pot­wier­dza­ją­cy przy­na­leż­ność do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji;
2. upraw­nie­nie do cze­goś, np. do spra­wo­wa­nia ja­kiejś funk­cji lub wy­stę­po­wa­nia w czy­imś imie­niu;
3. uz­na­nie za włas­ne dziec­ka uro­dzo­ne­go poza mał­żeń­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy toż­sa­mość oraz przy­na­leż­ność do okre­ślo­nej grupy ludzi

 (1.2) praw. pod­sta­wa praw­na okre­ślo­nych upraw­nień

 (1.3) pot­wier­dze­nie cze­goś

 (1.4) akt na­da­ją­cy nie­ślub­ne­mu dziec­ku prawa dzie­ci ślub­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­gi­ty­ma­cja – do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy przy­na­leż­ność do grupy, or­ga­ni­za­cji
    • le­gi­ty­ma­cja stu­denc­ka
    • le­gi­ty­ma­cja szkol­na
    • le­gi­ty­ma­cja osoby nie­peł­no­spraw­nej
  • le­gi­ty­ma­cja – upraw­nie­nie
    • le­gi­ty­ma­cja wy­bor­cza: czyn­na i bier­na
  • le­gi­ty­ma­cja pro­ce­so­wa
  • le­gi­ty­mi­za­cja
    • le­gi­ty­mi­za­cja wła­dzy
    • le­gi­ty­mi­za­cja prawa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy le­gi­ty­ma­cja szkol­na jest tam ko­niecz­na?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɟitɨ̃ˈmat͡sʲja, AS: leǵitỹmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legitymizacja ż., legitymizm m.

 czas. legitymować ndk., wylegitymować dk., legitymizować ndk.

 przym. legitymacyjny, legitymizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) legitymizacja

Wiktionary


legitymacyjny

zwią­za­ny z le­gi­ty­ma­cją


SJP.pl


legitymista

osoba uz­na­ją­ca i prze­strze­ga­ją­ca obo­wią­zu­ją­ce­go po­rząd­ku praw­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik le­gal­nej wła­dzy i obo­wią­zu­ją­ce­go po­rząd­ku praw­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. legitymistyczny

 rzecz. legitymizm mrz.

Wiktionary


legitymistka

→ le­gi­ty­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

legitymista

legitymistyczny

→ le­gi­ty­mizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z le­gi­ty­miz­mem, le­gi­ty­mi­sta­mi, do­ty­czą­cy le­gi­ty­miz­mu

Wiktionary

Patrz:

legitymizm

Powiązane:

 rzecz. legitymizm mrz., legitymista mos., legitymistka ż.

Wiktionary


legitymizacja

1. na­da­nie cze­muś mocy praw­nej, stwier­dze­nie zgod­no­ści z pra­wem;
2. for­mal­na i fak­tycz­na ak­cep­ta­cja przez spo­łe­czeń­stwo in­sty­tu­cji pań­stwo­wych, sta­no­wio­ne­go prawa lub wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. na­da­nie mocy praw­nej

 (1.2) polit. uz­na­nie sy­ste­mu za naj­bar­dziej od­po­wied­ni

Wiktionary

Le­gi­ty­mi­za­cja, le­gi­ty­ma­cja – w sze­ro­kim sen­sie uza­sad­nie­nie bądź pra­wo­moc­ność okre­ślo­nej in­sty­tu­cji spo­łecz­nej. Naj­czę­ściej mówi się o le­gi­ty­mi­za­cji wła­dzy, pań­stwa czy prawa.

O le­gi­ty­mi­za­cji można mówić w nor­ma­tyw­nym i em­pi­rycz­nym sen­sie. Le­gi­ty­mi­za­cja nor­ma­tyw­na oz­na­cza wska­za­nie, dla­cze­go okre­ślo­na in­sty­tu­cja po­win­na znaj­do­wać po­słuch.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. legitymizować ndk.

 rzecz. legitymacja ż.

Wiktionary


legitymizacyjny

→ le­gi­ty­mi­za­cja


SJP.pl

Patrz:

legitymizacja

legitymizm

1. uz­na­wa­nie i prze­strze­ga­nie obo­wią­zu­ją­ce­go po­rząd­ku praw­ne­go;
2. za­sa­da przyz­na­wa­nia wła­dzy lub in­nych god­no­ści oso­bie, która wy­ka­że swoje prawa do tej wła­dzy (wy­ni­ka­ją­ce na przy­kład z po­kre­wień­stwa z pa­nu­ją­cym rodem); nie­na­ru­szal­ność praw dy­na­stii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na po­li­tycz­na, we­dług któ­rej wła­dza mo­nar­chów jest uza­sad­nio­na hi­sto­rycz­nie i praw­nie

 (1.2) praw. uz­na­wa­nie i prze­strze­ga­nie obo­wią­zu­ją­ce­go po­rząd­ku praw­ne­go

Wiktionary

Le­gi­ty­mizm (z łac. "lex" dpn. "legis" – usta­wa) – dok­try­na po­li­tycz­na de­fi­nio­wa­na dwo­ja­ko:

Pow­sta­ła na po­cząt­ku XIX wieku; we­dług tej kon­cep­cji wła­dza kró­lew­ska po­cho­dzi od Boga, a nie od ludu. Sfor­mu­ło­wa­na po raz pier­wszy w 1814 roku przez Tal­le­y­ran­da, sta­no­wi­ła na­drzęd­ny cel obrad kon­gre­su wie­deń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. legitymacja ż., legitymista mos., legitymistka ż.

 przym. legitymistyczny

Wiktionary


legitymizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|le­gi­ty­mi­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. legitymizować

Wiktionary


legitymizować

na­da­wać mocy praw­nej cze­muś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać cze­muś moc praw­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legitymizacja ż., legitymacja ż., legitymizowanie n.

Wiktionary


legitymować

1. spraw­dzać urzę­do­wo czy­jeś do­ku­men­ty usta­la­ją­ce toż­sa­mość;
2. uza­sad­niać coś od­po­wied­ni­mi do­ku­men­ta­mi, upraw­nie­nia­mi; upo­waż­niać, upraw­niać;
3. le­gi­ty­mo­wać się -
a) oka­zy­wać do­ku­men­ty toż­sa­mo­ści;
b) uza­sad­niać swoje upraw­nie­nia do­ku­men­ta­mi, zaś­wiad­cze­nia­mi itp.


SJP.pl


legjon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: le­gion

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj Józef Pił­sud­ski, dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny, z by­łych dru­żyn strze­lec­kich for­mu­je leg­jo­ny, które z ha­słem nie­pod­le­gło­ści wkro­czą od pier­wszej chwi­li do Kró­le­stwa.

Wiktionary


legjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: le­gio­ni­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okres względ­nej swo­bo­dy i pracy bar­dziej sa­mo­dziel­nej nie rozś­wiet­la be­zbarw­ne­go życia leg­jo­ni­sty, któ­re­go wraż­li­wość coraz bar­dziej tę­pie­je.

Wiktionary


legnica

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Le­gni­ca (do 1946 roku: "Li­gni­ca", Lie­gnitz, Leh­ni­ce, łac. Li­gni­tium) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce, w środ­ko­wej czę­ści wo­je­wództ­wa dol­no­ślą­skie­go, w więk­szo­ści na Rów­ni­nie Le­gnic­kiej, po­ło­żo­ne nad rze­ka­mi: Ka­cza­wą (lewy do­pływ Odry) i wpa­da­ją­cą do niej Czar­ną Wodą. Sta­no­wi naj­da­lej wy­su­nię­ty na po­łud­nie i naj­więk­szy oś­ro­dek miej­ski Le­gnic­ko-Gło­gow­skie­go Okrę­gu Mie­dzio­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Ko­zu­bal zgło­sił wła­śnie awa­rię dwóch kabli w przedsz­ko­lu w Le­gni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛɟˈɲit͡sa, AS: leǵńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legniczanin, legniczanka

 przym. legnicki, podlegnicki

Wiktionary


legnicki

ty­czą­cy się Le­gni­cy, np. le­gnic­ki za­by­tek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Le­gni­cy, zwią­za­ny z Le­gni­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­gni­ca była kie­dyś sto­li­cą wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛɟˈɲit͡sʲci, AS: leǵńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Legnica ż., legniczanin m., legniczanka ż.

Wiktionary


legnickie

ty­czą­cy się Le­gni­cy, np. le­gnic­ki za­by­tek


SJP.pl


legnickopolski

→ Le­gnic­kie Pole (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


legniczaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: le­gni­czan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legniczanka ż.

Wiktionary


legniczanin

miesz­ka­niec Le­gni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Le­gni­cy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Le­gni­cy, uro­dzo­na w Le­gni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skład sze­ścio­o­so­bo­wej ek­spe­dy­cji wcho­dzą – prócz le­gni­czan – dwaj ka­li­sza­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɟɲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: leǵńičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Legnica ż.

:: fż. legniczanka ż.

 przym. legnicki

Wiktionary


legniczanka

miesz­kan­ka Le­gni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Le­gni­cy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Le­gni­cy, uro­dzo­na w Le­gni­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɟɲiˈt͡ʃãnka, AS: leǵńičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Legnica ż.

:: zdrobn. legniczaneczka ż.

:: fm. legniczanin m.

 przym. legnicki

Wiktionary


legnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: leǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lec

Wiktionary


legnąć

lec;
1. książ­ko­wo: po­ło­żyć się, opaść cięż­ko na łóżko, na zie­mię;
2. polec, stra­cić życie; zgi­nąć, um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zob. lec.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rozległy

 czas. zlec

Wiktionary


lego

w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym:
1. taki, który na­le­ży do ze­sta­wu ta­kich kloc­ków, np. klo­cek lego;
2. zbu­do­wa­ny z tych kloc­ków, np. mia­stecz­ko lego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbio­ro­wo: pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­we kloc­ki z ze­sta­wu marki Lego

przy­miot­nik w post­po­zy­cji

 (2.1) zro­bio­ny lub do­ty­czą­cy kloc­ków marki Lego

Wiktionary

The Lego Group (nazwa sty­li­zo­wa­na: LEGO) – duń­skie przed­się­bior­stwo za­baw­kar­skie, znane prze­de wszyst­kim z pro­duk­cji kloc­ków poz­wa­la­ją­cych na two­rze­nie róż­nych kon­struk­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek, po­zbie­raj na­tych­miast swoje lego, zanim włą­czę tu od­ku­rzacz!

 (2.1) Miał nawet na pod­wó­rzu wi­szą­cy na drze­wie domek lego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɡɔ, AS: lego

Wiktionary


legocki

naz­wi­sko


SJP.pl


legoland

1. park roz­ryw­ki firmy Lego;
2. seria za­ba­wek dla dzie­ci


SJP.pl


legomina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. słod­ka po­tra­wa, zwy­kle mącz­na, ale także np. ry­żo­wa, po­da­wa­na jako deser;

 (1.2) daw. spoż. ar­ty­ku­ły spo­żyw­cze takie jak mąka, kasza, groch, wa­rzy­wa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. legumina

Wiktionary


legować

do­ko­ny­wać, do­ko­nać za­pi­su te­sta­men­to­we­go


SJP.pl


legowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


legowisko

1. po­sła­nie, pry­mi­tyw­ne łoże, wyrko;
2. miej­sce, gdzie chro­nią się zwie­rzę­ta; bar­łóg;
3. pe­jo­ra­tyw­nie o miej­scu za­miesz­ka­nia;
4. daw­niej miej­sce tym­cza­so­we­go po­sto­ju wojsk; leże


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pry­mi­tyw­ne, skrom­ne miej­sce słu­żą­ce do le­że­nia i spa­nia

 (1.2) miej­sce snu i schro­nie­nia zwie­rząt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wylegiwać, legać ndk., wylegiwać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nary, prycza

 (1.1-2) barłóg, leże

 (1.2) leśn. matecznik, łow. budowisko, gawra, kocierz, pielesz, kotlina, kotowina

Wiktionary


legrand

Le­grand – fran­cu­ska grupa prze­my­sło­wa hi­sto­rycz­nie za­ło­żo­na w Li­mo­ges w Li­mo­u­sin, spe­cja­li­zu­ją­ca się w pro­duk­tach do in­sta­la­cji elek­trycz­nych i sieci in­for­ma­tycz­nych.

Le­grand roz­wi­ja się po­przez ponad 140 ukie­run­ko­wa­nych prze­jęć na całym świe­cie, sta­jąc się świa­to­wym li­de­rem w dzie­dzi­nie sprzę­tu elek­trycz­ne­go, z ponad 215 tys.

Wikipedia


legrys

mie­sza­niec samca lwa i sa­mi­cy ty­gry­sa; ly­grys


SJP.pl

Le­grys, ly­grys (zbit­ka wy­ra­zów „lew” i „ty­grys”) – mie­sza­niec samca lwa i sa­mi­cy ty­gry­sa.

Po­dob­nie jak ty­glew, nie wy­stę­pu­je w na­tu­rze i jest skut­kiem przy­pad­ko­we­go lub ce­lo­we­go krzy­żo­wa­nia zwie­rząt w nie­wo­li. W wa­run­kach na­tu­ral­nych za­się­gi wy­stę­po­wa­nia lwów i ty­gry­sów się nie na­kła­da­ją, a nawet gdyby tak było (lew az­ja­tyc­ki), to wy­stę­po­wa­ły­by mię­dzy nimi kon­flik­ty.

Wikipedia


legumina

słod­ka po­tra­wa, naj­czę­ściej mącz­na, po­da­wa­na jako deser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. słod­ka po­tra­wa, zwy­kle mącz­na, ale także np. ry­żo­wa, po­da­wa­na jako deser;

 (1.2) chem. biał­ko ro­ślin­ne wy­stę­pu­ją­ce w na­sio­nach ro­ślin strącz­ko­wych

 (1.3) daw. spoż. ar­ty­ku­ły spo­żyw­cze takie jak mąka, kasza, groch, wa­rzy­wa

Wiktionary

Le­gu­mi­na – nazwa po­pu­lar­nych de­se­rów. Za­li­cza­ją się do nich słod­kie po­tra­wy, zaz­wy­czaj mącz­ne lub ja­jecz­ne, po­da­wa­ne po za­sad­ni­czym po­sił­ku. Je­szcze przed II wojną świa­to­wą le­gu­mi­ny po­da­wa­no w Pol­sce fak­tycz­nie wy­łącz­nie na deser, jed­nak w trud­nym eko­no­micz­nie okre­sie Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej część z tych po­traw stała się da­nia­mi obia­do­wy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy le­gu­mi­na jest już go­to­wą, po­sy­pu­je­my ją cu­krem i spo­ży­wa­my na go­rą­co.

 (1.3) Me­dy­ków też fi­lo­zo­fów zda­nie, że plus#laus nu­tri­tio­nis w mię­sie dla człe­ka, niż w ko­rzon­kach i zio­łach, le­gu­mi­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɡũˈmʲĩna, AS: legũmʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) war. legomina

Wiktionary


leguminka

zdrob­nie­nie od: le­gu­mi­na


SJP.pl


legun

prze­sta­rza­le: żoł­nierz le­gio­nów pol­skich z I wojny świa­to­wej; le­gio­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pot. żoł­nierz Le­gio­nów Pol­skich z okre­su pier­wszej wojny świa­to­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legionista mos., legionistka ż., legion mrz., legia ż.

 przym. legionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legionista

Wiktionary


legutko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Le­gut­ko (ur. 1960) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Re­na­ta Ma­dy­da-Le­gut­ko (ur. 1948) – pol­ska ar­che­o­log
  • Ry­szard Le­gut­ko (ur. 1949) – pol­ski fi­lo­zof i po­li­tyk, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, pu­bli­cy­sta, autor ksią­żek o te­ma­ty­ce spo­łecz­no-po­li­tycz­nej oraz tłu­macz

Wikipedia


leguński

→ legun


SJP.pl

Patrz:

legun

legwan

duża ja­szczur­ka, ce­nio­na ze wzglę­du na ja­dal­ne jaja i mięso; igu­a­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. ja­szczur­ka z ro­dzi­ny leg­wa­no­wa­tych

 (1.2) kulin. mięso z leg­wa­na (1.1)

 (1.3) kulin. po­tra­wa z leg­wa­na (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy tych leg­wa­nów są ko­lo­ru czer­wo­no­po­ma­rań­czo­we­go albo ró­żo­wo­zło­te­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legwanowate lm. nmos.

:: zdrobn. legwaniątko n.

Wiktionary


legwanek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: leg­wan

 (1.2) młody leg­wan

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W szkol­nym ter­ra­rium po­ja­wił się młody leg­wa­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legwan mzw., legwanowate lm. nmos., legwaniątko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) legwaniątko

Wiktionary


legwaniątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: leg­wa­nek

 (1.2) młody leg­wan

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ma­ry­sia dała mi na­lep­kę z leg­wa­niąt­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legwan mzw., legwanowate lm. nmos., legwanek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) legwanek

Wiktionary


legwanowate

ro­dzi­na ja­szczu­rek; leg­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Igu­a­ni­dae|Oppel|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;

Wiktionary

Leg­wa­no­wa­te, leg­wa­ny (Igu­a­ni­dae) – ro­dzi­na ja­szczu­rek z in­fra­rzę­du Igu­a­nia w obrę­bie rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta), obej­mu­je ponad 40 ga­tun­ków, w tym 8 kry­tycz­nie za­gro­żo­nych wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość leg­wa­no­wa­tych jest ja­jo­rod­na, a część ja­jo­ży­wo­rod­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legwan mzw., legwanek mzw., legwaniątko n.

Wiktionary


legwanowaty

o ce­chach leg­wa­no­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


SJP.pl


legwany

duża ja­szczur­ka, ce­nio­na ze wzglę­du na ja­dal­ne jaja i mięso; igu­a­na


SJP.pl


lehman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leh­man (ang. Leh­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Lu­zer­ne
  • Leh­man (ang. Leh­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Pike
  • Leh­man Caves – ja­ski­nia w Parku Na­ro­do­wym Wiel­kiej Kot­li­ny w sta­nie Ne­va­da
  • Mo­ni­que Leh­man – pol­ska ar­tyst­ka
  • Er­nest Leh­man – ame­ry­kań­ski sce­na­rzy­sta, la­u­re­at Osca­ra
  • Her­bert H. Leh­man – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, gu­ber­na­tor No­we­go Jorku, se­na­tor
  • Szmul Leh­man – pol­ski ba­dacz fol­klo­ru ży­dow­skie­go
  • Val Leh­man – au­stra­lij­ska ak­tor­ka
  • Ri­chard H. Leh­man – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, czło­nek Izby Re­pre­zen­tan­tów
  • Emery Leh­man – ame­ry­kań­ski łyż­wiarz
  • Leh­man Brot­hers – ame­ry­kań­ski bank in­we­sty­cyj­ny
  • Leh­man, Lee & Xu – chiń­ska kan­ce­la­ria praw­na

Wikipedia


lehmann

[czy­taj: leman] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Leh­mann (ur. 1935) – dzia­łacz pań­stwo­wy w okre­sie PRL, wo­je­wo­da byd­go­ski, poseł na Sejm PRL VI ka­den­cji
  • Erich Leo Leh­mann (1917–2009) – ame­ry­kań­ski sta­ty­styk, współt­wór­ca esty­ma­to­ra Hod­ge­sa–Leh­man­na oraz (wspól­nie z Hen­rym Scheffé'm) twier­dze­nia Leh­man­na–Scheffé'a.
  • Fritz Leh­mann (1904–1956) – nie­miec­ki dy­ry­gent
  • He­in­rich Leh­mann-Wil­len­brock (1911–1986) – nie­miec­ki do­wód­ca okrę­tów pod­wod­nych
  • Heinz-Günther Leh­mann, pseud. Hase (1923–2006) – pły­wak nie­miec­ki, mistrz Eu­ro­py, wie­lo­krot­ny mistrz Nie­miec
  • Inge Leh­mann (1888–1993) – duń­ska ge­o­fi­zyk, sejs­mo­log
  • Is­sa­char Be­rend Leh­mann (1661–1730) – ży­dow­ski ban­kier, do­staw­ca dla armii Au­gu­sta II Moc­ne­go, elek­to­ra Sak­so­nii, króla Pol­ski oraz dla sze­re­gu in­nych ksią­żąt nie­miec­kich
  • Jens Leh­mann (ur. 1969) – nie­miec­ki pił­karz
  • Jens Leh­mann (ur. 1967) – nie­miec­ki ko­larz to­ro­wy i szo­so­wy, czte­ro­krot­ny me­da­li­sta olim­pij­ski i wie­lo­krot­ny me­da­li­sta to­ro­wych mi­strzostw świa­ta
  • Jo­hann Georg Leh­mann (1765–1811) – nie­miec­ki ge­o­de­ta i kar­to­graf
  • Jo­hann Gott­lieb Leh­mann (1781–1853) – nie­miec­ki praw­nik, po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, czte­ro­krot­ny nad­bur­mistrz Frank­fur­tu nad Odrą
  • Karl Leh­mann (1936–2018) – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup Mo­gun­cji (Mainz), kar­dy­nał

Wikipedia


lehr

[czy­taj: ler] naz­wi­sko


SJP.pl

Lehr – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Logan.

Wikipedia


leibniz

[czy­taj: lajb­nic] Gott­fried Wil­helm Le­ib­niz (1646-1716), nie­miec­ki fi­lo­zof i ma­te­ma­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gott­fried Wil­helm Le­ib­niz – nie­miec­ki po­li­hi­stor (m.in. ma­te­ma­tyk, fi­lo­zof)
  • Le­ib­niz – her­bat­ni­ki pro­du­ko­wa­ne przez Bahl­sen
  • (5149) Le­ib­niz – aste­ro­i­da
  • Pik Le­ib­niz
  • Le­ib­nitz

Wikipedia


leibnizjański

taki jak u Le­ib­ni­za, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Le­ib­ni­za; le­ib­ni­zow­ski


SJP.pl


leibnizowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­ib­ni­za lub z nim zwią­za­ny; Le­ib­niz­jań­ski


SJP.pl


leica

[czy­taj: lejka] marka apa­ra­tów fo­ro­gra­ficz­nych; Lejka, Lajka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. apa­rat fo­to­gra­ficz­ny marki Leica Ca­me­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek ma starą leicę po ojcu.

Wiktionary


leicester

[czy­taj: le­ster] mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii


SJP.pl

Le­i­ce­ster (,) – mia­sto w środ­ko­wej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Le­i­ce­sters­hi­re, bę­dą­ce sa­mo­dziel­ną jed­nost­ką ad­mi­ni­stra­cyj­ną typu uni­ta­ry aut­ho­ri­ty. Le­i­ce­ster jest naj­więk­szym mia­stem re­gio­nu East Mid­lands; po­ło­żo­ny jest nad rzeką Soar, nie­da­le­ko lasu Na­tio­nal Fo­rest.

Wikipedia


leigh

1. mia­sto w An­glii;
2. naz­wi­sko, np. Vi­vien Leigh (właśc. Vi­vian Mary Hart­ley) (1913-69), ak­tor­ka an­giel­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leigh – wieś w An­glii, w hrab­stwie Dor­set
  • Leigh – wieś i civil pa­rish w An­glii, w Glo­u­ce­sters­hi­re, w dy­stryk­cie Tew­kes­bu­ry
  • Leigh – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Wiel­ki Man­che­ster, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Wigan
  • Leigh – wieś w An­glii, w hrab­stwie Kent, w dy­stryk­cie Se­ve­no­aks
  • Leigh – wieś w An­glii, w hrab­stwie Sur­rey, w dy­stryk­cie Mole Val­ley
  • Leigh – wieś w An­glii, w hrab­stwie Wilts­hi­re
  • Leigh – wieś w An­glii, w hrab­stwie Wor­ce­sters­hi­re, w dy­stryk­cie Mal­vern Hills
  • Leigh – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Col­fax
  • gmina Leigh (ang. Leigh Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mor­ri­son
  • Bar­ba­ra Leigh-Hunt (1935–2024) – bry­tyj­ska ak­tor­ka
  • Chy­ler Leigh (ur. 1982) –ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • David Leigh (ur. 1956) – bry­tyj­ski pły­wak

Wikipedia


leighton

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­igh­ton – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Col­bert
  • Le­igh­ton – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ma­ha­ska
  • Le­igh­ton (ang. Le­igh­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Al­le­gan
  • Le­igh­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Cam­brid­ges­hi­re (An­glia)
  • Le­igh­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re (An­glia)
  • Le­igh­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)
  • Le­igh­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Shrops­hi­re (An­glia)
  • Le­igh­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set (An­glia)

Wikipedia


leipzig

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­ip­zig (pol. Lipsk) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia
  • Be­zirk Le­ip­zig (pol. okręg Lipsk) – były okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny
  • Di­rek­tions­be­zirk Le­ip­zig (pol. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny Lipsk) – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia
  • Land­kre­is Le­ip­zig (pol. po­wiat Lipsk) – po­wiat w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia
  • Land­kre­is Le­ip­zi­ger Land – (pol. po­wiat Lipsk) – były po­wiat do 2008
  • Oper Le­ip­zig – Opera Lip­ska
  • New Le­ip­zig – miej­sco­wość
  • Art­hur Le­ip­zig – ame­ry­kań­ski fo­to­graf
  • Adolf Hil­mar von Le­ip­zi­ger – pru­ski po­li­tyk
  • SMS Le­ip­zig – nazwa okrę­tów Ka­i­ser­li­che Ma­ri­ne
  • „Le­ip­zig” – krą­żow­nik z 1931
  • „Le­ip­zig” – tra­ło­wiec ma­ry­nar­ki NRD typu Krake

Wikipedia


leiszmania

ro­dzaj pier­wot­nia­ków pa­so­ży­tu­ją­cych w tkan­kach na­rzą­dów czło­wie­ka


SJP.pl


leiszmanioza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba z grupy cho­rób pa­so­żyt­ni­czych po­wo­du­ją­ca m.in. go­rącz­kę, owrzo­dze­nia skóry oraz znieksz­tał­ce­nia twa­rzy;

Wiktionary

Le­isz­ma­nio­za (łac. i ang. le­ish­ma­nia­sis) – grupa cho­rób pa­so­żyt­ni­czych wy­wo­ły­wa­nych u owod­niow­ców, w tym czło­wie­ka, przez wi­ciow­ce z ro­dza­ju "Le­ish­ma­nia" prze­no­szo­ne po­przez owa­dzi wek­tor, któ­rym są mu­chów­ki (mo­ski­ty).

Część ga­tun­ków pa­so­ży­ta za­ra­ża głów­nie gady (kla­sycz­nie ro­zu­mia­ne), z kolei ssaki (oraz rzad­ko ptaki) pre­fe­ro­wa­ne są przez inne ga­tun­ki, Za­ka­że­nie u ludzi po­wo­du­je 21 z ogól­nej licz­by 30 ga­tun­ków, które ata­ku­ją ssaki.

Wikipedia


leitmotiv

[czy­taj: lAjtmotiw] cha­rak­te­ry­stycz­ny motyw prze­wi­ja­ją­cy się przez cały utwór, sym­bo­li­zu­ją­cy jakąś po­stać, rzecz lub ideę; lejt­mo­tyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) motyw prze­wod­ni

Wiktionary

Le­it­mo­tiv nie musi sta­no­wić mo­ty­wu głów­ne­go ut­wo­ru, czę­sto jest tylko luźno z nim zwią­za­ny lub wspó­łist­nie­je z in­ny­mi rów­no­rzęd­ny­mi lub mniej zna­czą­cy­mi le­it­mo­ti­wa­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlajtmɔtʲif, AS: lai ̯tmotʹif

Wiktionary


leiwo

masa ce­ra­micz­na w po­sta­ci za­wie­si­ny


SJP.pl


leizna

metal lub inny ma­te­riał otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku pro­ce­su od­lew­ni­cze­go


SJP.pl


lej

wyrwa w ziemi pow­sta­ją­ca po wy­bu­chu bomby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duże, stoż­ko­we wgłę­bie­nie

 (1.2) duży lejek

 (1.3) monet. wa­lu­ta Ru­mu­nii;

 (1.4) monet. wa­lu­ta Moł­da­wii

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od: lać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lej – wa­lu­ta Moł­da­wii MDL
  • Lej – wa­lu­ta Ru­mu­nii RON
  • Lej de­pre­sji – stre­fa wód grun­to­wych
  • Lej Im­hof­fa – na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne
  • Lej kon­den­sa­cyj­ny – ko­lum­na z pod­sta­wy chmur
  • Lej kra­so­wy – forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni
  • Lej Mały – twór ge­o­lo­gicz­ny w Pol­sce
  • Lej Mi Pół – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Lej su­fo­zyj­ny – forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu
  • Lej Śred­ni – twór ge­o­lo­gicz­ny w Pol­sce
  • Lej Wiel­ki – twór ge­o­lo­gicz­ny w Pol­sce
  • Lej za­pad­li­sko­wy – od­mia­na leja kra­so­we­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛj, AS: lei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. lejkowatość ż.

:: zdrobn. lejek m.

 przym. lejkowaty, lejowy

 przysł. lejkowato

Wiktionary


leja

lej, leu;
1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ru­mu­nii (1 leja = 100 banów);
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Moł­da­wii (1 leja = 100 banów)


SJP.pl

Leja – pol­skie naz­wi­sko. Po­ja­wi­ło się po 1624. Pod­czas jed­nej z bitew pol­scy chło­pi wzię­li do nie­wo­li wielu Ta­ta­rów, któ­rzy potem obra­bia­li chłop­skie pola, gdy go­spo­da­rze mu­sie­li odra­biać pań­szczyz­nę. Osied­li­li się wtedy w oko­licz­nych wsiach, dając po­czą­tek ro­dzi­nom o naz­wi­sku Leja.

Wikipedia


lejana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. plot­kar­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica; gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna

Wiktionary


lejarnia

za­kład, w któ­rym od­le­wa się wy­ro­by z me­ta­lu; gi­ser­nia; od­lew­nia


SJP.pl


lejarski

→ le­jarz, → le­jar­stwo; gi­ser­ski


SJP.pl


lejarstwo

wy­ko­ny­wa­nie od­le­wów z me­ta­lu; gi­ser­stwo


SJP.pl


lejarz

dawne okre­śle­nie na ro­bot­ni­ka pra­cu­ją­ce­go przy wyt­wa­rza­niu od­le­wów * forma do­peł­nia­cza l.mn. "le­ja­rzów" prze­sta­rza­ła


SJP.pl


lejba

po­tocz­nie:
1. ulew­ny deszcz; ulewa;
2. luźne, ob­szer­ne ubra­nie, czę­sto niez­grab­nie uszy­te;
3. lek­cja szkol­na


SJP.pl


lejberwuszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. le­ber­wuszt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ach ten lej­ber­wuszt był taki masny.

Wiktionary


lejbgwardia

1. ro­syj­skie od­dzia­ły woj­sko­we;
2. straż przy­bocz­na mo­nar­chy


SJP.pl

Lejbg­war­dia

Wikipedia


lejbgwardzista

żoł­nierz na­le­żą­cy do lejbg­war­dii


SJP.pl


lejbik

1. luźny ża­kiet, kaf­tan;
2. daw­niej: ob­ci­sły sta­nik;
3. górna część mun­du­ru w daw­nym woj­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. odzież. ka­mi­zel­ka z płót­na lub sukna, bez rę­ka­wów lub dawny kaf­tan męski

 (1.2) hist. odzież. ob­ci­sły sta­nik lub kaf­tan żeń­ski

 (1.5) daw. wojsk. odzież. górna część mun­du­ru woj­sko­we­go

Wiktionary

Lej­bik (po­życz­ka nie­miec­ka od wy­ra­zu "Le­ib­chen") – luźny ża­kiet, kaf­tan, górna część stro­ju za­rów­no mę­skie­go, jak i ko­bie­ce­go. W daw­nym woj­sku (XVIII–XIX wiek)[] to była górna część mun­du­ru (bluza), na który za­kła­da­no spen­ce­rek. U ko­biet daw­niej był to ob­ci­sły sta­nik.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lejba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. lajbik

 (1.2) lejbitek

Wiktionary


lejbikowaty

luźny, ob­szer­ny


SJP.pl


lejbowaty

sze­ro­ki, luźny


SJP.pl


lejburzysta

czło­nek lub zwo­len­nik an­giel­skiej Par­tii Pracy; la­bu­rzy­sta, la­bo­u­rzy­sta


SJP.pl


lejburzystowski

do­ty­czą­cy bry­tyj­skiej par­tii po­li­tycz­nej La­bo­ur Party i jej człon­ków; la­bu­rzy­stow­ski, la­bo­u­rzy­stow­ski


SJP.pl


lejbuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nic­poń, urwis, łaj­dak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛjbuɕ, AS: lei ̯buś

Wiktionary


lejc

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) długi pasek rze­mien­ny lub gruby sznur mo­co­wa­ny po obu stro­nach uzdy, sta­no­wią­cy część uprzę­ży uży­wa­nej do kie­ro­wa­nia ko­niem w za­przę­gu; cu­giel, wodza


SJP.pl


lejce

ina­czej: cugle - pasy rze­mien­ne do kie­ro­wa­nia końmi w za­przę­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hipol. rze­mien­ne pasy słu­żą­ce do kie­ro­wa­nia ko­niem

 (1.2) pot. prawo jazdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Od kiedy stra­ci­łem lejce za prze­kro­cze­nie pręd­ko­ści w za­bu­do­wa­nym, muszę jeź­dzić do pracy au­to­bu­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛjt͡sɛ, AS: lei ̯ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodze, cugle; daw. lec; gwara. lecka, gw. Śląsk Cieszyński oprata

Wiktionary


lejcowy

przy­miot­nik od: lejc, np. rze­mień lej­co­wy


SJP.pl


lejda

mia­sto w Ho­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Ho­lan­dii, w pro­win­cji Ho­lan­dia Po­łud­nio­wa u wy­brze­ża Morza Pół­noc­ne­go;

Wiktionary

Lejda ( Le­i­den) – mia­sto w za­chod­niej Ho­lan­dii, w pro­win­cji Ho­lan­dia Po­łud­nio­wa u wy­brze­ża Morza Pół­noc­ne­go. Na­le­ży do naj­star­szych miast ni­der­landz­kich. Jest miej­scem uro­dze­nia ma­la­rza Rem­brand­ta. Prawa miej­skie otrzy­ma­ło w 1266. Jest jed­nym z głów­nych oś­rod­ków hand­lo­wych Ho­lan­dii; han­del kwia­ta­mi, prze­mysł ma­szy­no­wy, kos­me­tycz­ny, po­li­gra­ficz­ny oraz włó­kien­ni­czy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Star­szy od He­we­liu­sza o pięć lat syn mły­na­rza z Lejdy po stu­diach u Pio­tra Last­ma­na w Am­ster­da­mie wró­cił do ro­dzin­ne­go mia­sta i two­rzył tu w la­tach 1624-1631 we­spół z dru­gim lej­dej­czy­kiem, Janem Lie­ven­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lejdejczyk mos., lejdejka ż.

 przym. lejdejski

Wiktionary


lejdejczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lejdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­szy od He­we­liu­sza o pięć lat syn mły­na­rza z Lejdy po stu­diach u Pio­tra Last­ma­na w Am­ster­da­mie wró­cił do ro­dzin­ne­go mia­sta i two­rzył tu w la­tach 1624–1631 we­spół z dru­gim lej­dej­czy­kiem, Janem Lie­ven­sem.

 (1.1) Spór cią­gnął się nie­o­mal przez dzie­sięć lat przy żywym udzia­le Hanzy, do któ­rej od­wo­ły­wa­li się lej­dej­czy­cy chcąc po­gnę­bić ry­wa­li w oczach od­bior­ców. Osta­tecz­nie Haga mu­sia­ła się zgo­dzić na wyrób krót­szych niż dotąd sztuk tka­nin (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lejda ż.

:: fż. lejdejka ż.

 przym. lejdejski

Wiktionary


lejdejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lejdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lejda ż.

:: fm. lejdejczyk mos.

 przym. lejdejski

Wiktionary


lejdejski

1. przy­miot­nik od: Lejda
2. bu­tel­ka lej­dej­ska - ro­dzaj kon­den­sa­to­ra elek­trycz­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lejdą, po­cho­dzą­cy z Lejdy, do­ty­czą­cy Lejdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lejda ż., lejdejczyk mos., lejdejka ż.

Wiktionary


lejeczek

zdrob­nie­nie od: lejek


SJP.pl


lejek

zbior­nik z rurką słu­żą­cy do prze­le­wa­nia cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie, zwy­kle o stoż­ko­wym kształ­cie, słu­żą­ce do zmniej­sze­nia śred­ni­cy stru­mie­nia cie­czy;

 (1.2) przed­miot o kształ­cie lejka (1.1)

Wiktionary

Lejek – przy­rząd w kształ­cie od­wró­co­ne­go stoż­ka, za­koń­czo­ny wąską rurką. Po­sia­da sze­ro­ki okrą­gły otwór, który zwęża się ku wy­lo­to­wi. Służy do zle­wa­nia pły­nów oraz zsy­py­wa­nia syp­kich ma­te­ria­łów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby nalać płyn do chłod­ni­cy na­le­ży użyć lejka, ina­czej spora część wy­le­je się na po­kry­wę sil­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lej mrz., lanie n.

 przym. lejkowaty

 przysł. lejkowato

 czas. olać, lać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. trichter

Wiktionary


lejka

zbior­nik z rurką słu­żą­cy do prze­le­wa­nia cie­czy


SJP.pl


lejkarz

daw­niej: osoba po­słu­gu­ją­ca się apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym Leica


SJP.pl


lejkoporek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kro­wia­ko­wa­tych


SJP.pl


lejkowato

przy­słó­wek

 (1.1) od: lej­ko­wa­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lej mrz., lejek mrz., lejeczek m., lanie n.

 przym. lejkowaty, lejowy

Wiktionary


lejkowaty

po­dob­ny kształ­tem do lejka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt lejka, po­dob­ny do lejka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lejek mrz., lej mrz., lanie n.

 przysł. lejkowato

Wiktionary


lejkowcowate

ro­dzi­na pa­ją­ków


SJP.pl

Lej­kow­co­wa­te (Age­le­ni­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków z po­drzę­du Opist­hot­he­lae. Obej­mu­je 1200 opi­sa­nych ga­tun­ków. Kos­mo­po­li­tycz­na. Jej przed­sta­wi­cie­le tkają płach­to­wa­te sieci łowne z lej­kiem miesz­kal­nym.

Wikipedia


lejkowcowaty

o ce­chach lej­kow­co­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


lejkowiec

1. lej­ko­wiec la­bi­ryn­to­wy - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny lej­kow­co­wa­tych;
2. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pieprz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


lejkowniczek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych


SJP.pl


lejkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lejkowy

→ lejek


SJP.pl

Patrz:

lejek

lejkówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych


SJP.pl


lejman

naz­wi­sko


SJP.pl


lejnia

1. w po­li­gra­fii: ko­cio­łek od­lew­ni­czy po­łą­czo­ny z li­no­ty­pem
2. daw­niej: od­lew­nia


SJP.pl


lejniczy

daw­niej: do­ty­czą­cy od­lew­nict­wa lub od­lew­ni­ka; od­lew­ni­czy


SJP.pl


lejność

cecha okre­śla­ją­ca zdol­ność płyn­ne­go me­ta­lu do wy­peł­nia­nia formy od­lew­ni­czej


SJP.pl

Lej­ność – cecha me­ta­li i sto­pów uży­wa­nych w od­lew­nict­wie. Okre­śla zdol­ność płyn­ne­go me­ta­lu/stopu do wpły­wa­nia do formy od­lew­ni­czej przez kanał wle­wo­wy. Lej­ność jest za­leż­na za­rów­no od ma­te­ria­łu, jak i wa­run­ków po­cząt­ko­wych i gra­nicz­nych. Wa­run­ka­mi tymi są m.in.: tem­pe­ra­tu­ra płyn­ne­go me­ta­lu, wiel­kość i prze­krój wlewu, włas­no­ści masy for­mier­skiej, dy­na­mi­ka za­le­wa­nia formy itp. Ogra­ni­czo­ną lej­no­ścią cha­rak­te­ry­zu­ją się głów­nie sta­li­wa i stopy alu­mi­nium.

Wikipedia


lejny

taki, który może wy­peł­niać formę od­lew­ni­czą


SJP.pl


lejowaty

po­dob­ny kształ­tem do leja


SJP.pl


lejowy

przy­miot­nik od: lej (wyrwa w ziemi pow­sta­ją­ca po wy­bu­chu bomby)


SJP.pl


lejtmotyw

cha­rak­te­ry­stycz­ny motyw prze­wi­ja­ją­cy się przez cały utwór, sym­bo­li­zu­ją­cy jakąś po­stać, rzecz lub ideę; le­it­mo­tiv


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. motyw prze­wod­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to lejt­mo­tyw tego se­ria­lu, który opo­wia­da o ko­lej­nej, za­kra­wa­ją­cej na cud, ro­dzi­nie. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛjtˈmɔtɨf, AS: lei ̯tmotyf

Wiktionary


lejtnant

le­ut­nant;
1. niż­szy sto­pień ofi­cer­ski w niek­tó­rych ar­miach;
2. ofi­cer ma­ją­cy taki sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy, od­po­wied­nik po­rucz­ni­ka;

Wiktionary

Lejt­nant, lej­te­nant ( лейтенант) – tran­skryp­cja ory­gi­nal­nej nazwy ofi­cer­skie­go stop­nia woj­sko­we­go w armii ro­syj­skiej i ra­dziec­kiej (także bia­ło­ru­skiej i ukra­iń­skiej, jak rów­nież buł­gar­skiej), w ję­zy­ku pol­skim po­rucz­ni­ka. Nazwa za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka fran­cu­skie­go ( lieu te­nant, „utrzy­mu­ją­cy linię (po­zy­cję)” i nie­miec­kie­go, w któ­rym Le­ut­nant jest od­po­wied­ni­kiem pod­po­rucz­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu u nas już mówią, że Pol­ska pow­sta­nie, że się Śląsk rusza. Więc się zmó­wi­łem z jed­nym lejt­nan­tem i tak ro­bi­my, aby się na Wroc­ław kie­ro­wać, aby tam ma­szy­ny swoje mieć (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛjtnãnt, AS: lei ̯tnãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leutnant mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porucznik

Wiktionary


lek

le­kar­stwo;
1. sub­stan­cja che­micz­na (lub ich ze­spół) sto­so­wa­na w lecz­nict­wie jako śro­dek prze­ciw cho­ro­bom, bólom itp.;
2. me­to­da za­rad­cza, spo­sób, pomoc, rada


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. farm. sub­stan­cja, która ma po­ma­gać cho­re­mu lub chro­nić zdro­wie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) monet. wa­lu­ta Al­ba­nii;

Wiktionary

Lek, le­kar­stwo, pro­dukt lecz­ni­czy (nazwa usta­wo­wa w Pol­sce) – każda sub­stan­cja, nie­za­leż­nie od po­cho­dze­nia (na­tu­ral­ne­go lub syn­te­tycz­ne­go), na­da­ją­ca się do bez­poś­red­nie­go wpro­wa­dza­nia do or­ga­niz­mu w od­po­wied­niej po­sta­ci far­ma­ce­u­tycz­nej w celu osią­gnię­cia po­żą­da­ne­go efek­tu te­ra­pe­u­tycz­ne­go, lub w celu za­po­bie­ga­nia cho­ro­bie, czę­sto po­da­wa­na w ści­śle okre­ślo­nej dawce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­karz prze­pi­sał mi lek na ból głowy, mam na­dzie­ję, że to mi po­mo­że.

 (1.1) […] Jed­nak ani przez mo­ment nie my­śla­łam, że to, co mnie spot­ka­ło było ha­lu­cy­na­cją, która po­ja­wi­ła się na sku­tek na­du­ży­cia leków na­sen­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛk, AS: lek

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. lekarstwo n., lekarz m., lekarka ż., leczenie n.

 czas. leczyć ndk., wyleczyć dk., zaleczyć dk.

 przym. lekowy, lekarski, leczniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarstwo, medykament, specyfik, farmaceutyk

Wiktionary


lek.

skrót od: le­karz (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = le­karz

 (1.2) = le­kar­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wów­czas dy­rek­to­rem pla­ców­ka­a­ców­ki była lek. med. Jo­lan­ta Skowrc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekarz mos., lekarka ż.

 przym. lekarski

Wiktionary


lekarka

ko­bie­ta le­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. med. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca jako le­karz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łem naszą le­kar­kę naj­pierw w ko­ście­le, a potem póź­nym wie­czo­rem wy­cho­dzą­cą z ple­ba­nia­e­ba­nii, gdzie za­mó­wi­ła mszę za swą chorą matkę.

 (1.1) Po­dob­no w Pol­sce bra­ku­je le­ka­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈkarka, AS: lekarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lek mrz., lecznica ż., leczenie n., lekarstwo n., leczenie n., wyleczenie n., podleczenie n.

:: fm. lekarz mos.

 czas. leczyć ndk., wyleczyć dk., podleczyć dk.

 przym. lekarski, leczniczy, lekowy

 przysł. leczniczo

 skr. lek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pani doktor

Wiktionary


lekarski

1. od­no­szą­cy się do za­wo­du le­ka­rza;
2. prze­sta­rza­le: słu­żą­cy do le­cze­nia (np. ro­śli­ny le­kar­skie); lecz­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z le­ka­rzem, do­ty­czą­cy le­ka­rza

 (1.2) do­ty­czą­cy le­cze­nia, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w le­cze­niu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do le­ka­rza, bę­dą­cy jego włas­no­ścią lub dzie­łem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­słu­gu­je ci od szpi­ta­la odsz­ko­do­wa­nie, po­nie­waż chi­rurg po­peł­nił błąd w sztu­ce le­kar­skiej.

 (1.2) Mni­szek le­kar­ski na­zy­wa­ny jest mle­czem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈkarsʲci, AS: lekarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lecznictwo n., lekarz mos., lekarka ż., leczenie n., uleczenie n., wyleczenie n., lecznica ż., lek mrz., wyleczalność ż., uleczalność ż.

 czas. leczyć ndk., uleczyć dk., wyleczyć dk.

 przym. przedlekarski, uleczalny, wyleczalny, leczniczy, lekowy

 przysł. lekarsko, leczniczo

 skr. lek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medyczny; przest. żart. eskulapski

 (1.2) leczniczy, medyczny

 (2.1) przest. żart. eskulapski

Wiktionary


lekarstwo

lek;
1. sub­stan­cja che­micz­na (lub ich ze­spół) sto­so­wa­na w lecz­nict­wie jako śro­dek prze­ciw cho­ro­bom, bólom itp.;
2. me­to­da za­rad­cza, spo­sób, pomoc, rada


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. farm. pro­dukt, który leczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa co wie­czór za­ży­wa gorz­kie le­kar­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈkarstfɔ, AS: lekarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekarz mrz., lecznictwo n., lekarka ż.

 czas. wyleczyć, leczyć

 przym. lekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lek, medykament, środek, specyfik

Wiktionary


lekartów

Le­kar­tów ( Le­kar­tow, Le­kar­tow, w la­tach 1936-1945 Met­tich) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Pie­tro­wi­ce Wiel­kie, na lewym, pół­noc­nym brze­gu Psiny.

Wikipedia


lekarz

osoba, która za­wo­do­wo zaj­mu­je się le­cze­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba, która za­wo­do­wo zaj­mu­je się zdro­wiem ludzi lub zwie­rząt;

Wiktionary

Le­karz – osoba po­sia­da­ją­ca wie­dzę i upraw­nie­nia do le­cze­nia.

Le­karz zaj­mu­je się utrzy­my­wa­niem lub przy­wra­ca­niem zdro­wia po­przez ba­da­nie, dia­gno­zo­wa­nie, pro­gno­zo­wa­nie i le­cze­nie cho­rób, ura­zów i in­nych scho­rzeń fi­zycz­nych i umy­sło­wych.

Daw­niej wy­ra­zy „le­karz” i „dok­tor” były sło­wa­mi po­tocz­ny­mi, któ­ry­mi okre­śla­no ludzi zaj­mu­ją­cych się le­cze­niem i pie­lę­gno­wa­niem, po­sia­da­ją­cych wyksz­tał­ce­nie, ale nie­ko­niecz­nie uni­wer­sy­tec­kie czy aka­de­mic­kie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boli mnie noga, muszę więc iść do le­ka­rza.

 (1.1) Są czte­ry ro­dza­je bia­łej śmier­ci: sól, cu­kier, ko­ka­i­na i le­karz pier­wsze­go kon­tak­tu.

 (1.1) Le­karz za­le­cił po­da­wa­nie leków prze­ciw­cu­krzy­co­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛkaʃ, AS: lekaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lek m., lecznica ż., lecznictwo n., leczenie n., lekarstwo n., wyleczenie n., zaleczenie n., leczniczość ż., podleczenie n.

:: zgrub. lekarzyna m.

:: fż. lekarka ż.

 czas. leczyć ndk., wyleczyć dk., zaleczyć dk., podleczyć dk.

 przym. lekarski, leczniczy, lekowy

 przysł. leczniczo, lekarsko, lekowo

 skr. lek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. doktor; książk. eskulap; pogard. konował; żart. lekcew. łapiduch; daw. konsyliarz, medyk

Wiktionary


lekarzyna

(r. żeń­ski) lek­ce­wa­żą­co: marna le­kar­ka; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl


lekarzówka

po­tocz­nie: bu­dy­nek miesz­kal­ny dla le­ka­rzy


SJP.pl


lekaż

uby­tek cie­czy w cza­sie tran­spor­tu


SJP.pl


lekce

dziś tylko w wy­ra­że­niu: lekce sobie ważyć - lek­ce­wa­żyć, nie przej­mo­wać się kimś lub czymś


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. lekko, nie­po­waż­nie, nie­roz­waż­nie, pło­cho, bez za­sta­no­wie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lekki

 przysł. lekko

 rzecz. lżeń mrz.

Wiktionary


lekcew.

skrót od: lek­ce­wa­żą­cy, lek­ce­wa­żą­co (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


lekceważenie

1. nie zwra­cać uwagi na kogoś, trak­to­wać kogoś po­gard­li­wie, bez sza­cun­ku;
2. nie przy­wią­zy­wać wagi do cze­goś; ba­ga­te­li­zo­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) trak­to­wa­nie kogoś z po­gar­dą, bez do­sta­tecz­nej uwagi

 (1.2) uz­na­wa­nie cze­goś za nie­i­stot­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W re­gio­nie Delty Nigru co­dzien­nie bez więk­szej re­ak­cji ze stro­ny spo­łecz­no­ści mię­dzy­na­ro­do­wej, miej­sco­wych władz i z cał­ko­wi­tym lek­ce­wa­że­niem lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, wiel­kie mię­dzy­na­ro­do­we kon­cer­ny naf­to­we ek­splo­a­tu­ją za­so­by ropy naf­to­wej, po­wo­du­jąc wiel­kie zni­szcze­nia śro­do­wi­ska (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkt͡sɛvaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: lekcevažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zlekceważenie n.

 czas. lekceważyć ndk., zlekceważyć dk.

 przysł. lekceważąco

 przym. lekceważący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bagatelizowanie

Wiktionary


lekceważyć

1. nie zwra­cać uwagi na kogoś, trak­to­wać kogoś po­gard­li­wie, bez sza­cun­ku;
2. nie przy­wią­zy­wać wagi do cze­goś; ba­ga­te­li­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zlek­ce­wa­żyć)

 (1.1) trak­to­wać kogoś lub coś po­gard­li­wie, bez sza­cun­ku lub za­in­te­re­so­wa­nia

 (1.2) nie przy­wią­zy­wać do cze­goś wagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Więc dla­te­go lek­ce­wa­ży mnie — zam­ru­cza­ła Lone z zam­knię­ty­mi ocza­mi — wciąż uważa, że jest księż­nicz­ką, a ja tylko chłop­cem od koni.

 (1.2) Mu­sia­łem dać mu od­czuć, że nie je­stem czło­wie­kiem lek­ce­wa­żą­cym za­gro­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkt͡sɛˈvaʒɨt͡ɕ, AS: lekcevažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekceważenie n., zlekceważenie n.

 czas. zlekceważyć dk.

 przysł. lekceważąco

 przym. lekceważący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gardzić, pomiatać; pot. mieć w nosie

 (1.2) ignorować, bagatelizować; grub. walić, chromolić, olewać, chrzanić; wulg. pierdolić, pieprzyć, jebać, srać

Wiktionary


lekceważąco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób lek­ce­wa­żą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - 700 zło­tych dla le­ka­rza lub pie­lę­gniar­ki ze sta­żem to ab­surd - twier­dzi jeden z le­ka­rzy Ślą­skiej Kasy Cho­rych. - Za takie pie­nią­dze każdy trak­tu­je swoje obo­wiąz­ki lek­ce­wa­żą­co.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkt͡sɛvaˈʒɔ̃nt͡sɔ, AS: lekcevažõnco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekceważenie n.

 czas. lekceważyć

 przym. lekceważący

Wiktionary


lekceważący

1. nie zwra­cać uwagi na kogoś, trak­to­wać kogoś po­gard­li­wie, bez sza­cun­ku;
2. nie przy­wią­zy­wać wagi do cze­goś; ba­ga­te­li­zo­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) świad­czą­cy o lek­ce­wa­że­niu, ba­ga­te­li­zo­wa­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekceważenie n.

 czas. lekceważyć ndk., zlekceważyć dk.

 przysł. lekceważąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arogancki, nonszalancki

Wiktionary


lekcja

1. jed­nost­ka zajęć szkol­nych, trwa­ją­ca zwy­kle 45 minut;
2. doś­wiad­cze­nie, nauka otrzy­ma­na od kogoś;
3. ma­te­riał za­da­ny do domu do na­u­cze­nia się;
4. frag­ment Bi­blii czy­ta­ny na mszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. jed­nost­ka zajęć dy­dak­tycz­nych

 (1.2) roz­dział w po­dręcz­ni­ku

 (1.3) przen. przy­kre doś­wiad­cze­nie bę­dą­ce prze­stro­gą

 (1.4) jęz. spo­sób od­czy­ty­wa­nia zna­ków da­ne­go pisma;

 (1.5) liter. pier­wszy etap opra­co­wy­wa­nia dzie­ła an­tycz­ne­go, po­le­ga­ją­cy na jego gło­śnym od­czy­ta­niu

 (1.6) rel. frag­ment Bi­blii przez­na­czo­ny do czy­ta­nia na mszy

 (1.7) lek­cje pot. praca do­mo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lek­cja – lek­cja bi­blij­na (epi­sto­ła lub inny wy­ją­tek z Bi­blii), czy­ta­ny lub śpie­wa­ny w cza­sie mszy a. w bre­wia­rzu
  • lek­cja – lek­cja szkol­na
  • lek­cja – jeden z wa­rian­tów tek­stu, np. pi­sa­ne­go lub dru­ko­wa­ne­go
  • lek­cja – spo­sób od­czy­ta­nia na głos wy­ra­zu, znaku (wy­mo­wa).
  • Lek­cja – sztu­ka au­tor­stwa Eugène Io­ne­sco

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lek­cja w szko­le trwa 45 minut.

 (1.4) To bę­dzie dla cie­bie lek­cja na przysz­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛkt͡sʲja, AS: lekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekcje lm nm., lekcjonarz mrz.

:: zdrobn. lekcyjka ż.

 przym. lekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godzina lekcyjna

 (1.4) nauczka, morał

 (1.6) czytanie

Wiktionary


lekcje

1. jed­nost­ka zajęć szkol­nych, trwa­ją­ca zwy­kle 45 minut;
2. doś­wiad­cze­nie, nauka otrzy­ma­na od kogoś;
3. ma­te­riał za­da­ny do domu do na­u­cze­nia się;
4. frag­ment Bi­blii czy­ta­ny na mszy


SJP.pl


lekcjonarz

zbiór pe­ry­kop z róż­nych ksiąg bi­blij­nych, uło­żo­nych w po­rząd­ku czy­tań na cały rok li­tur­gicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­ca czy­ta­nia mszal­ne;

Wiktionary

Lek­cjo­narz – księ­ga li­tur­gicz­na uży­wa­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim. Za­wie­ra czy­ta­nia bi­blij­ne, psal­my re­spon­so­ryj­ne, śpie­wy przed ewan­ge­lią, sek­wen­cje i ewan­ge­lię na po­szcze­gól­ne dni roku li­tur­gicz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pul­pi­cie ko­ściel­ny po­ło­żył lek­cjo­narz w czer­wo­nej opra­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekcja ż., lekcje lm nm., lekcyjka ż.

 przym. lekcyjny

Wiktionary


lekcyjka

zdrob­nie­nie od: lek­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. lek­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekcjonarz mrz., lekcja

 przym. lekcyjny

Wiktionary


lekcyjny

→ lek­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) eduk. zwią­za­ny z lek­cja­mi w szko­le

Wiktionary

Patrz:

lekcja

Powiązane:

 rzecz. lekcyjka ż., lekcjonarz mrz., lekcja ż.

Wiktionary


leki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: lek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • leki – pro­duk­ty lecz­ni­cze
  • LeKi – fiń­ski klub ho­ke­jo­wy

Wikipedia


lekki

1. ma­ją­cy nie­wiel­ki cię­żar;
2. o de­li­kat­nych kształ­tach, zwin­ny, nie­o­cię­ża­ły;
3. nie­in­ten­syw­ny, słaby, niez­nacz­ny, nie­wiel­ki;
4. nie­trud­ny, nie­wy­ma­ga­ją­cy du­że­go wy­sił­ku


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o małej wadze, małym cię­ża­rze

 (1.2) łatwy, np. do za­ak­cep­to­wa­nia, przy­ję­cia, zro­bie­nia

 (1.3) o sła­bej sile, ni­skim na­tę­że­niu

 (1.4) o małej gę­sto­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania wy­da­wa­ła się być lekka jak piór­ko.

 (1.2) Dla Po­la­ka nauka hisz­pań­skie­go jest lekka i przy­jem­na.

 (1.3) Nie ma nic przy­jem­niej­sze­go niż po­wiew lek­kie­go wia­tru w twarz.

 (1.4) Go­rą­ce po­wie­trze jest lżej­sze od chłod­ne­go, dla­te­go unosi się ku górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛcːi, AS: le•ḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lżeń mrz., lekkość ż.

 przym. leciutki, leciuteńki

 przysł. lekce, lekko, leciutko, leciuteńko

Wiktionary


lekko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zna­mio­nu­ją­cy lek­kość, zwin­nie

 (1.2) łatwo

 (1.3) de­li­kat­nie

 (1.4) w nie­wiel­kim na­tę­że­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tan­cer­ka po­ru­sza­ła się lekko po par­kie­cie.

 (1.2) Krzy­siek nie do­ce­nia tego, co ma, bo wszyst­ko mu lekko przy­cho­dzi.

 (1.4) Lekko po­wiał wie­trzyk, li­ście ledwo się po­ru­szy­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛkːɔ, AS: le•ko

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. leciutko, lekce

 rzecz. lżeń mrz., lekkość

 przym. lekki

Wiktionary


lekkoatleta

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy lek­ko­at­le­ty­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy lek­ko­at­le­ty­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­głem zo­stać lek­ko­at­le­tą, ale wy­bra­łem szer­mier­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkːɔaˈtlɛta, AS: le•koatleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkoatletyka ż.

:: fż. lekkoatletka ż.

 przym. lekkoatletyczny

Wiktionary


lekkoatletka

→ lek­ko­at­le­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. sports­men­ka, która upra­wia jedną z dy­scy­plin lek­ko­at­le­ty­ki

Wiktionary

Patrz:

lekkoatleta

Wymowa:

IPA: ˌlɛkːɔaˈtlɛtka, AS: le•koatletka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkoatletyka ż.

:: fm. lekkoatleta m.

 przym. lekkoatletyczny

Wiktionary


lekkoatletyczny

zwią­za­ny z lek­ko­at­le­ty­ką (np. sta­dion lek­ko­at­le­tycz­ny, mi­tyng lek­ko­at­le­tycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lekką at­le­ty­ką, do­ty­czą­cy lek­kiej at­le­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W la­tach 70. na sta­dio­nie roz­gry­wa­no mię­dzy­na­ro­do­we mi­tyn­gi oraz im­pre­zy lek­ko­at­le­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkoatleta m., lekkoatletka ż., lekkoatletyka ż., lekka atletyka ż.

Wiktionary


lekkoatletyka

dzie­dzi­na spor­tu obej­mu­ją­ca biegi, skoki i rzuty; lekka at­le­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ze­spół kon­ku­ren­cji spor­to­wych obej­mu­ją­cy biegi, skoki i rzuty;

Wiktionary

Lek­ko­at­le­ty­ka (także lekka at­le­ty­ka) – jedna z naj­star­szych dy­scy­plin spor­tu, opar­ta na na­tu­ral­nym ruchu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lek­ko­at­le­ty­ka na­zy­wa­na jest kró­lo­wą spor­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka, AS: le•koatletyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkoatleta m., lekkoatletka ż., lekka atletyka ż.

 przym. lekkoatletyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekka atletyka

Wiktionary


lekkoduch

osoba lek­ko­myśl­na, nie­od­po­wie­dzial­na; sza­ła­wi­ła, wietrz­nik, świ­szczy­pa­ła, świ­szczy­pał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba lek­ko­myśl­na

Wiktionary

Lek­ko­duch – ame­ry­kań­ski film mu­zycz­ny z 1936 roku w re­ży­se­rii Ge­or­ge’a Ste­ven­sa z Fre­dem Asta­i­re’em oraz Gin­ger Ro­gers w ro­lach głów­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lek­ko­duch goni za przys­ma­ka­mi życia.

 (1.1) Babka An­zel­ma uwa­ża­ła go za lek­ko­du­cha, czę­sto ko­men­to­wa­ła jego trzpio­tow­ski styl życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkoduchostwo n.

 przym. lekkoduszny

Wiktionary


lekkoduszny

lek­ko­myśl­ny, nie­od­po­wie­dzial­ny, nie­po­waż­ny


SJP.pl


lekkofigurowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szach. do­ty­czą­cy po­zy­cji, w któ­rych oprócz króla i pio­nów wy­stę­pu­ją tylko lek­kie fi­gu­ry, tj. skocz­ki i gońce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z koń­có­wek lek­ko­fi­gu­ro­wych naj­łat­wiej­sze do wy­gra­nia są skocz­ko­we, a naj­trud­niej­sze – z róż­no­barw­ny­mi goń­ca­mi.

Wiktionary


lekkokonny

konny lekko uz­bro­jo­ny


SJP.pl


lekkomyślnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób lek­ko­myśl­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkomyślnik m., lekkomyślność ż.

 przym. lekkomyślny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beztrosko, niefrasobliwie, nieroztropnie, nierozważnie

Wiktionary


lekkomyślniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lek­ko­myśl­nie


SJP.pl


lekkomyślniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lek­ko­myśl­ny; bar­dziej lek­ko­myśl­ny


SJP.pl


lekkomyślnik

rzad­ko: czło­wiek lek­ko­myśl­ny


SJP.pl


lekkomyślność

cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­chop­nym dzia­ła­niem, nie­za­sta­na­wia­niem się nad kon­sek­wen­cja­mi, bez­tro­skim sto­sun­kiem do życia; bez­tro­ska, nie­od­po­wie­dzial­ność, po­chop­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto jest lek­ko­myśl­ny, nie­po­waż­ny, zbyt lekko coś trak­tu­ją­cy

Wiktionary

Lek­ko­myśl­ność ( lu­xu­ria) – forma winy nie­u­myśl­nej (świa­do­ma wina nie­u­myśl­na), po­le­ga­ją­ca na tym, iż spraw­ca prze­wi­du­je moż­li­wość po­peł­nie­nia czynu za­bro­nio­ne­go, ale bez­pod­staw­nie przy­pu­szcza, że po­peł­nie­nia tego czynu uni­knie, świa­do­mie ła­miąc za­sa­dy ostroż­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żadna nie prze­no­si się nad drugą, nie ma lek­ko­myśl­no­ści, próż­no­wa­nia, fał­szu, ob­mo­wy, ale prze­ciw­nie rząd­ność, praca i inne cnoty są ich ro­zu­mem, urodą i po­sa­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkːɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: le•kõmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lekkomyślny

 przysł. lekkomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beztroska, lekkoduchostwo, niefrasobliwość, nieroztropność, nierozwaga, pustota, trzpiotowatość; przest. płochość

Wiktionary


lekkomyślny

nie­roz­waż­ny, po­chop­ny, nie­prze­my­śla­ny;
1. dzia­ła­ją­cy po­chop­nie, bez za­sta­no­wie­nia nad kon­sek­wen­cja­mi, np. lek­ko­myśl­na dziew­czy­na;
2. czy­nio­ny bez głęb­sze­go na­my­słu, np. lek­ko­myśl­na de­cyz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o oso­bie: taki, który nie zdaje sobie spra­wy z kon­sek­wen­cji włas­nych po­czy­nań

 (1.2) czy­nio­ny bez głęb­sze­go na­my­słu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkomyślność ż.

 przysł. lekkomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beztroski, niefrasobliwy, nieroztropny, nierozważny, płochy, trzpiotowaty

 (1.2) beztroski, niefrasobliwy, nieroztropny, nieprzemyślany, nierozważny

Wiktionary


lekkonogi

po­ru­sza­ją­cy się lekko, zwin­nie, zręcz­nie


SJP.pl


lekkonośny

o zwie­rzę­ciu do jazdy wierz­chem: płyn­nie po­ru­sza­ją­cy się, nio­są­cy jeźdź­ca bez wstrzą­sów


SJP.pl


lekkostrawny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest łatwo przys­wa­ja­ny przez or­ga­nizm, szyb­ko tra­wio­ny

 (1.2) przen. łatwo przys­wa­jal­ny, przy­stęp­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest sy­cą­ca i lek­ko­straw­na, do­sko­na­ła na po­si­łek wie­czor­ny. (z In­ter­ne­tu)

 (1.2) Dziś po 12 bę­dzie można wy­grać bar­dzo przy­jem­ną, lek­ko­straw­ną ko­me­dię w gwia­zdor­skiej ob­sa­dzie. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkːɔˈstravnɨ, AS: le•kostravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkostrawność ż.

 przysł. lekkostrawnie

Wiktionary


lekkozbrojni

żoł­nierz ma­ją­cy lek­kie, przy­sto­so­wa­ne do służ­by wy­ma­ga­ją­cej ruch­li­wo­ści uz­bro­je­nie


SJP.pl


lekkozbrojny

żoł­nierz ma­ją­cy lek­kie, przy­sto­so­wa­ne do służ­by wy­ma­ga­ją­cej ruch­li­wo­ści uz­bro­je­nie


SJP.pl


lekkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co lek­kie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lekki

 przysł. lekko, leciutko

 rzecz. lżeń mrz.

Wiktionary


lekkuchny

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, lek­kuś­ki, le­ku­si, lek­ku­si, le­kuch­ny, le­kut­ki, le­ku­sień­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl


lekkusi

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, lek­kuś­ki, le­ku­si, le­kut­ki, le­kuch­ny, lek­kuch­ny, le­ku­sień­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl


lekkusieńki

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, lek­kuś­ki, le­ku­si, lek­ku­si, le­kuch­ny, lek­kuch­ny, le­ku­sień­ki, le­kut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkːuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: le•kuśė̃ńḱi

Wiktionary


lekkuśki

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, le­kut­ki, le­ku­si, lek­ku­si, le­kuch­ny, lek­kuch­ny, le­ku­sień­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛkˈːuɕci, AS: le•kuśḱi

Wiktionary


lekoman

czło­wiek na­ło­go­wo za­ży­wa­ją­cy leki


SJP.pl


lekomania

uza­leż­nie­nie się od leków; far­ma­ko­ma­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. uza­leż­nie­nie od leków, na­du­ży­wa­nie leków;

Wiktionary

Le­ko­ma­nia (ina­czej: za­leż­ność le­ko­wa lub le­ko­za­leż­ność) – uza­leż­nie­nie od leków, forma tok­sy­ko­ma­nii, która wy­wo­łu­je stan psy­chicz­ny lub fi­zycz­ny, wy­ni­ka­ją­cy z in­te­rak­cji leku i ży­we­go or­ga­niz­mu, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się zmia­na­mi za­cho­wa­nia za­wsze łącz­nie z przy­mu­sem sta­łe­go lub okre­so­we­go za­ży­wa­nia leku, w celu doz­na­nia ocze­ki­wa­ne­go efek­tu psy­chicz­ne­go lub fi­zycz­ne­go lub w celu uni­knię­cia nie­przy­jem­nych bądź bo­les­nych doz­nań zwią­za­nych z bra­kiem leku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛkɔ̃ˈmãɲja, AS: lekõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekoman m., lekomanka ż.

 przym. lekomański

 przysł. lekomańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekozależność, zależność lekowa

Wiktionary


lekomanka

ko­bie­ta na­ło­go­wo za­ży­wa­ją­ca leki


SJP.pl


lekomat

au­to­mat do leków i pro­duk­tów ap­tecz­nych; ap­te­ko­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na do wy­da­wa­nia leków

Wiktionary


lekomański

przy­miot­nik od: le­ko­man


SJP.pl


lekomin

Le­ko­min – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 750.

Wikipedia


lekoodporność

→ le­ko­od­por­ny; le­ko­o­por­ność (czę­ściej)


SJP.pl


lekoodporny

o drob­no­u­stro­jach: od­por­ny na dzia­ła­nie leku; le­ko­o­por­ny


SJP.pl


lekooporność

Le­ko­o­por­ność – zmniej­szo­na wraż­li­wość w cza­sie na te same stę­że­nia leków w trak­cie te­ra­pii, spo­wo­do­wa­ne na przy­kład ich zwięk­szo­nym me­ta­bo­liz­mem.

Wikipedia


lekooporny

o drob­no­u­stro­jach: od­por­ny na dzia­ła­nie leku; le­ko­od­por­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. taki, który jest od­por­ny na dzia­ła­nie leku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z cza­sem w po­pu­la­cji ko­mó­rek no­wot­wo­ro­wych za­czy­na­ją prze­wa­żać ko­mór­ki le­ko­o­por­ne o znacz­nie zwięk­szo­nej za­war­to­ści tran­spor­te­rów ABC.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekooporność ż.

Wiktionary


lekospis

urzę­do­wy spis leków, uło­żo­ny al­fa­be­tycz­nie, po­da­ją­cy obo­wią­zu­ją­ce normy ich skła­du, przy­rzą­dza­nia, daw­ko­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia, ak­tu­a­li­zo­wa­ny co roku; far­ma­ko­pea


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. zob. far­ma­ko­pea.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leki z listy ne­ga­tyw­nej na razie nie zo­sta­ły wy­kre­ślo­ne z le­ko­spi­sów, cho­ciaż praw­do­po­dob­nie będą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farmakopea

Wiktionary


lekowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min
  • Le­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win
  • Le­ko­wo – gro­ma­da
  • Le­ko­wo – dawna gmina

Wikipedia


lekowrażliwość

o drob­no­u­stro­jach: wraż­li­wość na dzia­ła­nie leku


SJP.pl


lekowrażliwy

o drob­no­u­stro­jach: wraż­li­wy na dzia­ła­nie leku


SJP.pl


lekowy

przy­miot­nik od: lek (le­kar­stwo)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy leków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster­stwo Zdro­wia mie­siąc temu nie wie­dzia­ło o nad­cią­ga­ją­cym kry­zy­sie le­ko­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lek m., lekarstwo n., lekarz m., lekarka ż.

 przym. lekarski

Wiktionary


lekozależność

uza­leż­nie­nie od leków; le­ko­ma­nia


SJP.pl


lekozależny

spo­wo­do­wa­ny za­ży­wa­niem leków, np. cu­krzy­ca le­ko­za­leż­na


SJP.pl


lekoznawstwo

nauka o le­kach; far­ma­ce­u­ty­ka, far­ma­cja


SJP.pl


leks

naz­wi­sko


SJP.pl


leksan

two­rzy­wo sztucz­ne, po­li­wę­glan


SJP.pl


leksem

ab­strak­cyj­na jed­nost­ka sy­ste­mu ję­zy­ka re­pre­zen­to­wa­na w tek­ście przez formy wy­ra­zo­we (np. formy wy­ra­zo­we: pies, psa, psu, psa, psem, psie, psie, psy, psów, psom, psy, psami, psach, psy re­pre­zen­tu­ją w tek­ście lek­sem, który mo­że­my oz­na­czyć jako PIES)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ze­staw form, jakie może przyj­mo­wać dany wyraz, nie tra­cąc swo­je­go zna­cze­nia;

Wiktionary

Lek­sem, wyraz słow­ni­ko­wy – wyraz ro­zu­mia­ny jako ab­strak­cyj­na jed­nost­ka sy­ste­mu słow­ni­ko­we­go ję­zy­ka. Lek­sem nie­sie ze sobą okre­ślo­ne zna­cze­nie lek­sy­kal­ne (rze­czo­we) oraz zasób funk­cji gra­ma­tycz­nych wy­ra­ża­nych przy uży­ciu form wy­ra­zo­wych, które re­pre­zen­tu­ją lek­sem w tek­ście.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Formy „robię”, „zro­bił”, „robić” sta­no­wią jeden lek­sem; „ro­bot­nik” jest odręb­nym lek­se­mem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛksɛ̃m, AS: leksẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leksykalny

Wiktionary


leksemowy

→ lek­sem


SJP.pl

Patrz:

leksem

leksja

najm­niej­szy frag­ment hi­per­tek­stu; węzeł


SJP.pl

Lek­sja – najm­niej­szy frag­ment hi­per­tek­stu. Lek­sja po­win­na być zam­knię­tą ca­ło­ścią, nie­za­leż­ną od in­nych frag­men­tów. Po­win­na rów­nież za­wie­rać hi­per­łą­cza do in­nych lek­sji. Obec­nie w tek­stach tech­nicz­nych czę­ściej spo­ty­ka­nym okre­śle­niem jed­nost­ki hi­per­tek­stu jest węzeł (ang. "node").

Wikipedia


leksowizaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów


SJP.pl

Lek­so­wi­za­ur ("Le­xo­vi­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów (Ste­go­sa­u­ri­dae), czwo­ro­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny ste­go­za­ur spo­krew­nio­ny z ken­tro­za­u­rem.

Zna­cze­nie jego nazwy - ja­szczur Le­xo­vii (cel­tyc­kie ple­mię Le­xo­vii)

Wikipedia


leksyk

ogół wy­ra­zów wcho­dzą­cych w skład ja­kie­goś ję­zy­ka; słow­nict­wo, lek­sy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zob. słow­nict­wo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasób wy­ra­zów da­ne­go ję­zy­ka na­zy­wa­my lek­sy­kiem lub słow­nict­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksyka ż., leksykon mrz.

 przym. leksykalny

 przysł. leksykalnie, leksykonowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownictwo

Wiktionary


leksyka

1. zasób wy­ra­zów ja­kie­goś ję­zy­ka; słow­nict­wo;
2. zasób wy­ra­zów i ter­mi­nów do­ty­czą­cych ja­kiejś dzie­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zbiór wszyst­kich wy­ra­zów skła­da­ją­cych się na jakiś język

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛksɨka, AS: leksyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksyk m., leksykon m., leksykalizacja ż.

 przym. leksykalny

 przysł. leksykonowo, leksykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leksyk, słownictwo, słownik

Wiktionary


leksykalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. ro­zbież­ność mię­dzy zna­cze­niem wy­ra­zu a jego mor­fo­lo­gicz­ną struk­tu­rą, która była ufor­mo­wa­na przez zna­cze­nie pier­wot­ne;

Wiktionary

Lek­sy­ka­li­za­cja – zja­wi­sko ję­zy­ko­we, które po­le­ga na ro­zbież­no­ści mię­dzy ak­tu­al­nym zna­cze­niem wy­ra­zu a jego mor­fo­lo­gicz­ną struk­tu­rą, która była ufor­mo­wa­na przez zna­cze­nie pier­wot­ne. Cza­sem ro­zbież­ność ta jest tak silna, że zwią­zek mię­dzy bu­do­wą sło­wot­wór­czą a zna­cze­niem wy­ra­zu ulega cał­ko­wi­te­mu za­tar­ciu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem lek­sy­ka­li­za­cji jest trans­for­ma­cja skró­tow­ców w sa­mo­dziel­nie funk­cjo­nu­ją­ce rze­czow­ni­ki, np. PC – pecet, WF – wuef, ND – endek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksyka ż.

 przym. leksykalny

 przysł. leksykalnie

Wiktionary


leksykalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest lek­sy­kal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leksykalny

 przysł. leksykalnie

Wiktionary


leksykalny

od­no­szą­cy się do lek­sy­ki, zwią­za­ny ze słow­nict­wem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny ze słow­nict­wem, do­ty­czą­cy słow­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­mień ro­dza­je błę­dów lek­sy­kal­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykalizacja ż., leksyk mrz., leksyka ż., leksykon mrz., leksem mrz., leksykalność ż.

 przysł. leksykalnie, leksykonowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownikowy

Wiktionary


leksykograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie lek­sy­ko­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. ba­dacz i znaw­ca lek­sy­ko­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor poś­wię­cił swoją roz­pra­wę temu wy­bit­ne­mu lek­sy­ko­gra­fo­wi pol­skie­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykografia ż.

:: fż. leksykografka ż.

 przym. leksykograficzny, leksykonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownikarz

Wiktionary


leksykografia

pro­ces opra­co­wy­wa­nia słow­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o opra­co­wy­wa­niu i ukła­da­niu słow­ni­ków;

 (1.2) two­rze­nie słow­ni­ków, słow­ni­kar­stwo

 (1.3) zbiór słow­ni­ków ja­kie­goś ję­zy­ka, re­gio­nu, okre­su

Wiktionary

Lek­sy­ko­gra­fia (gr. "lek­si­kón" „słow­nik” + "gráphõ" „piszę”), także słow­ni­kar­stwo – dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się te­o­rią i prak­ty­ką two­rze­nia róż­ne­go ro­dza­ju słow­ni­ków. Jest ści­śle zwią­za­ny z lek­sy­ko­lo­gią. Za­kres ba­daw­czy lek­sy­ko­gra­fii obej­mu­je me­to­do­lo­gię gro­ma­dze­nia i opra­co­wa­nia ma­te­ria­łów słow­ni­ko­wych, ty­po­lo­gię słow­ni­ków oraz te­o­rię słow­ni­ka jako ma­te­ria­łu ję­zy­koz­naw­cze­go i wyt­wo­ru kul­tu­ral­ne­go. Niek­tó­rzy ba­da­cze uz­na­ją lek­sy­ko­gra­fię za odręb­ną sa­mo­dziel­ną dy­scy­pli­nę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ro­szew­ski przy­czy­nił się do roz­wo­ju pol­skiej lek­sy­ko­gra­fii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykograf m., leksykografka ż.

 przym. leksykograficzny

Wiktionary


leksykograficzny

do­ty­czą­cy pro­ce­su opra­co­wy­wa­nia słow­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lek­sy­ko­gra­fii, wła­ści­wy lek­sy­ko­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykografia ż., leksykograf m., leksykografka ż.

 przysł. leksykograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownikarski

Wiktionary


leksykografka

→ lek­sy­ko­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. ba­dacz­ka i znaw­czy­ni lek­sy­ko­gra­fii

Wiktionary

Patrz:

leksykograf

Przykłady

 (1.1) Nasza Alma Mater po­sta­no­wi­ła za­pro­sić z wy­kła­dem tę wy­bit­ną lek­sy­ko­graf­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykografia ż.

:: fm. leksykograf m.

 przym. leksykograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leksykograf

Wiktionary


leksykolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie lek­sy­ko­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. ba­dacz lek­sy­ki, za­so­bów wy­ra­zów i związ­ków wy­ra­zo­wych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) jęz. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się lek­sy­ko­lo­gią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­mi­la wzię­ła udział w zjeź­dzie lek­sy­ko­lo­gów pol­skich w Kór­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykologia ż.

:: fż. leksykolożka ż.

 przym. leksykologiczny

 przysł. leksykologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. leksykolożka

Wiktionary


leksykologia

dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się słow­nict­wem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o słow­nict­wie, za­so­bie wy­ra­zów i związ­ków wy­ra­zo­wych, ba­da­nie wy­ra­zów ze wzglę­du na ich zna­cze­nie i spo­so­by uży­cia;

Wiktionary

Lek­sy­ko­lo­gia – dy­scy­pli­na ję­zy­koz­naw­cza ba­da­ją­ca słow­nict­wo ję­zy­ka w sta­nie współ­czes­nym i jego roz­wój hi­sto­rycz­ny. Lek­sy­ko­lo­gia jest wy­mie­nia­na w ze­sta­wie­niu z lek­sy­ko­gra­fią, dla któ­rej sta­no­wi naukę po­moc­ni­czą.

Do za­in­te­re­so­wań lek­sy­ko­lo­gii na­le­żą prze­de wszyst­kim: pro­ble­ma­ty­ka słowa jako pod­sta­wo­wej jed­nost­ki lek­sy­kal­nej, okre­śla­nie zna­cze­nia lek­sy­kal­ne­go słowa, pro­ble­ma­ty­ka związ­ku mię­dzy zna­cze­niem a po­ję­ciem, ba­da­nie re­la­cji mię­dzy zna­cze­niem lek­sy­kal­nym a gra­ma­tycz­nym oraz sze­reg po­krew­nych za­gad­nień.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­dacz opu­bli­ko­wał pracę o lek­sy­ko­lo­gii i lek­sy­ko­gra­fii ję­zy­ków sło­wiań­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykolog ż./mos.

 przym. leksykologiczny

 przysł. leksykologicznie

Wiktionary


leksykologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) jęz. w od­nie­sie­niu do lek­sy­ko­lo­gii, zgod­nie z re­gu­ła­mi lek­sy­ko­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykologia ż., leksykolog m., leksykolożka ż.

 przym. leksykologiczny

Wiktionary


leksykologiczny

do­ty­czą­cy lek­sy­ko­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. od­no­szą­cy się do lek­sy­ko­lo­gii, ma­ją­cy zwią­zek z lek­sy­ko­lo­gią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykologia ż., leksykolog m., leksykolożka ż.

 przysł. leksykologicznie

Wiktionary


leksykolożka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta lek­sy­ko­log

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lora spot­ka­ła się z tą znaną lek­sy­ko­loż­ką w Cie­szy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykologia ż.

:: fm. leksykolog m.

 przym. leksykologiczny

 przysł. leksykologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leksykolog

Wiktionary


leksykon

1. słow­nik za­wie­ra­ją­cy wia­do­mo­ści en­cy­klo­pe­dycz­ne;
2. pier­wot­nie: upo­rząd­ko­wa­ny zbiór ob­ja­śnio­nych wy­ra­zów i ter­mi­nów jed­ne­go ję­zy­ka (grec­kie­go lub ła­ciń­skie­go), do­ty­czą­cych okre­ślo­nej dzie­dzi­ny;
3. słow­nict­wo, zwła­szcza ja­kiejś osoby lub grupy osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­bli­ka­cja książ­ko­wa, nie­kie­dy wie­lo­to­mo­wa, bę­dą­ca upo­rząd­ko­wa­nym zbio­rem wie­dzy w for­mie skon­den­so­wa­nej;

Wiktionary

Lek­sy­kon (z Le­xi­kon, z le­xi­kon, z "λεξικόν" "le­xi­kón", od "λεξικὸν βιβλίον" "le­xi­kón biblíon" ‘słow­nik’) – upo­rząd­ko­wa­ny zbiór wie­dzy ujęty w for­mie haseł wraz z ich pod­sta­wo­wy­mi opi­sa­mi, lub też za­wie­ra­ją­cy wie­dzę en­cy­klo­pe­dycz­ną w for­mie skon­den­so­wa­nej. Jest formą poś­red­nią po­mię­dzy słow­ni­kiem, opi­su­ją­cym hasła czy­sto de­fi­ni­cyj­nie, a en­cy­klo­pe­dią, za­wie­ra­ją­cą ar­ty­ku­ły do­kład­niej opi­su­ją­ce przed­sta­wia­ne te­ma­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. leksyka ż., leksyk m.

 przym. leksykonowy, leksykalny

 przysł. leksykonowo, leksykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownik encyklopedyczny

Wiktionary


leksykonowo

przy­słó­wek

 (1.1) po­dob­nie jak w lek­sy­ko­nie czy słow­ni­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykon m., leksyka ż., leksyk m.

 przym. leksykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alfabetycznie, słownikowo

Wiktionary


leksykonowy

do­ty­czą­cy lek­sy­ko­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. od­no­szą­cy się do lek­sy­ko­nu, ma­ją­cy zwią­zek z lek­sy­ko­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród 325 ksią­żek zna­la­zły się po­wie­ści dla dzie­ci, to­mi­ki wier­szy, wy­da­nia lek­sy­ko­no­we i en­cy­klo­pe­dycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leksykon m., leksykograf mos.

Wiktionary


leksykostatystyka

jedna z metod okre­śla­nia czasu roz­pa­du pra­ję­zy­ka na odręb­ne ję­zy­ki


SJP.pl


lekszycki

naz­wi­sko


SJP.pl


lekt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. rzad. swo­i­sta forma mowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­ko­wiec do­da­je, że za­ra­zem pod wzglę­dem funk­cjo­nal­nym, jak i on­to­lo­gicz­nym są one by­ta­mi tylko czę­ścio­wo sa­mo­dziel­ny­mi, co oz­na­cza, że po­mię­dzy nimi a okre­ślo­ny­mi lek­ta­mi ogól­ny­mi w wielu przy­pad­kach nie ist­nie­je żadna czy­tel­na gra­ni­ca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odmiana językowa

Wiktionary


lektor

1. osoba czy­ta­ją­ca komuś gło­śno, zaj­mu­ją­ca się czy­ta­niem;
2. osoba pro­wa­dzą­ca lek­to­rat ję­zy­ka ob­ce­go na wyż­szej uczel­ni;
3. osoba wy­gła­sza­ją­ca od­czy­ty; pre­le­gent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. na­u­czy­ciel ję­zy­ka ob­ce­go na uczel­ni lub w szko­le ję­zy­ko­wej

 (1.2) osoba czy­ta­ją­ca tek­sty (dia­lo­gi, za­po­wie­dzi) w pro­gra­mach ra­dio­wych i te­le­wi­zyj­nych

 (1.3) rel. kle­ryk ze świę­ce­nia­mi lek­to­ra­tu

 (1.4) rel. osoba upraw­nio­na do czy­ta­nia pod­czas mszy

 (1.5) przest. osoba czy­ta­ją­ca na głos

 (1.6) hist. dawny sto­pień na­u­ko­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) czyt­nik do mi­kro­fil­mów, mi­kro­fisz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – osoba o do­brej dyk­cji, czy­ta­ją­ca wcze­śniej przy­go­to­wa­ny tekst (po­rów­naj z aktor gło­so­wy)
    • lek­tor fil­mo­wy – osoba czy­ta­ją­ca tekst dia­lo­gów lub nar­ra­cji w fil­mach
    • lek­tor ra­dio­wy – osoba czy­ta­ją­ca tek­sty w pro­gra­mach ra­dio­wych
  • lek­tor – w chrze­ści­jań­stwie, osoba upo­waż­nio­na do czy­ta­nia Słowa Bo­że­go w zgro­ma­dze­niu li­tur­gicz­nym
  • lek­tor – osoba (ochrz­czo­ny męż­czyz­na) upo­waż­nio­na do od­czy­ty­wa­nia po­szcze­gól­nych aka­pi­tów z ar­ty­ku­łów do stu­dium na ze­bra­niach stu­dium Straż­ni­cy i zbo­ro­wym stu­dium Bi­blii
  • lek­tor – na­u­czy­ciel ję­zy­ków ob­cych na wyż­szej uczel­ni pro­wa­dzą­cy za­ję­cia ję­zy­ko­we na­zy­wa­ne lek­to­ra­ta­mi; rów­nież naj­niż­szy szcze­bel ka­rie­ry za­wo­do­wej na stu­diach fi­lo­lo­gicz­nych, przed wy­kła­dow­cą i star...
  • Lek­tor – nazwa pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go, pol­skie­go syn­te­za­to­ra mowy grupy Drive
  • Lek­tor – ame­ry­kań­sko-nie­miec­ki film fa­bu­lar­ny z 2008 r. w reż. Step­he­na Dal­dry’ego
  • Lek­tor – po­wieść Bern­har­da Schlin­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛktɔr, AS: lektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aleksja ż., lektorat mrz., lektura ż., lektorka ż.

 przym. lektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) speaker

Wiktionary


lektorat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kurs ję­zy­ka ob­ce­go na uczel­ni

 (1.2) ko­mór­ka wyż­szej uczel­ni zaj­mu­ją­ca się or­ga­ni­zo­wa­niem kur­sów ję­zy­ków ob­cych

 (1.3) teol. jedna z po­sług w Ko­ście­le, udzie­la­na wier­nym świec­kim;

 (1.4) przest. za­ję­cie, zawód lek­to­ra, osoby czy­ta­ją­cej na głos

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛkˈtɔrat, AS: lektorat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lektor m., lektorka ż., lektura ż.

 przym. lektorski

Wiktionary


lektorium

Lek­to­rium – mu­ro­wa­na lub drew­nia­na prze­gro­da od­dzie­la­ją­ca w ko­ścio­łach ka­te­dral­nych i klasz­tor­nych prze­strzeń przez­na­czo­ną dla księ­ży lub za­kon­ni­ków (pre­zbi­te­rium) od czę­ści, w któ­rej mogły prze­by­wać osoby świec­kie (nawy głów­nej).

Lek­to­rium sta­no­wi­ło dal­szą formę roz­wo­jo­wą wczes­no­chrze­ści­jań­skiej prze­gro­dy chó­ro­wej i naj­czę­ściej miało formę ażu­ro­wej ścian­ki z drzwia­mi poś­rod­ku, na któ­rej znaj­do­wa­ło się miej­sce do czy­ta­nia ewan­ge­lii, wy­gła­sza­nia kazań, oz­naj­mia­nia za­rzą­dzeń oraz uka­zy­wa­nia wier­nym re­lik­wii.

Wikipedia


lektorka

1. ko­bie­ta czy­ta­ją­ca komuś gło­śno, zaj­mu­ją­ca się czy­ta­niem;
2. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca lek­to­rat ję­zy­ka ob­ce­go na wyż­szej uczel­ni;
3. ko­bie­ta wy­gła­sza­ją­ca od­czy­ty; pre­le­gent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta czy­ta­ją­ca tek­sty w pro­gra­mach ra­dio­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lektor mos./mrz.

Wiktionary


lektorować

wy­ko­ny­wać zawód lek­to­ra, czy­tać dia­lo­gi w fil­mie itp.


SJP.pl


lektorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lek­to­rem, do­ty­czą­cy lek­to­ra lub jego pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lektor mos., lektorat mrz.

Wiktionary


lektorstwo

za­ję­cie lek­to­ra


SJP.pl


lektura

1. spis ksią­żek po­le­co­nych do prze­czy­ta­nia;
2. coś, co się czyta;
3. czy­ta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ność czy­ta­nia

 (1.2) to, co ktoś czyta lub bę­dzie czy­tał

 (1.3) eduk. po­zy­cja książ­ko­wa przez­na­czo­na czy­ta­nia i oma­wia­nia w toku na­u­cza­nia da­ne­go przed­mio­tu szkol­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lek­tu­ra – lek­tu­ra szkol­na,
  • Lek­tu­ra – dzie­ło ma­lar­skie Fran­ci­sca Goi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obaj bar­dzo lu­bi­li te spo­koj­ne go­dzi­ny, pełne roz­mów i lek­tu­ry, kiedy nie trze­ba było zło­ścić się, słu­chać krzy­żu­ją­cych się okrzy­ków i pod­po­rząd­ko­wy­wać się sprzecz­nym de­cyz­jom.

 (1.3) Ile osób liczy ze­spół ukła­da­ją­cy kanon lek­tur szkol­nych?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lektor m., lektorka ż., lektorat m., lektorium n.

:: zdrobn. lekturka ż.

 przym. lekturowy

Wiktionary


lekturka

zdrob­nie­nie od: lek­tu­ra


SJP.pl


lekturowy

przy­miot­nik od: lek­tu­ra


SJP.pl


lektyka

1. osło­nię­ty fotel lub łoże, słu­żą­ce do no­sze­nia ludzi przez tra­ga­rzy lub jucz­ne zwie­rzę­ta;
2. daw­niej: kryte nosze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) transp. śro­dek tran­spor­tu w for­mie fo­te­la (lub łoża) osło­nię­te­go bal­da­chi­mem, przy­sto­so­wa­ne­go do no­sze­nia przez tra­ga­rzy;

Wiktionary

Lek­ty­ka – śro­dek tran­spor­tu lą­do­we­go do prze­mie­szcza­nia na nie­du­że od­le­gło­ści jed­nej lub dwóch osób, no­szo­ny przez tra­ga­rzy bądź zwie­rzę­ta jucz­ne (ba­ster­na). Lek­ty­ki znane są od cza­sów sta­ro­żyt­nych, uży­wa­ne były czę­sto przez mo­nar­chów i za­moż­nych ludzi. Lek­ty­ki w for­mie tronu (sedia ge­sta­to­ria) tran­spor­to­wa­ły rów­nież wielu pa­pie­ży do czasu pon­ty­fi­ka­tu Jana Pawła I.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wiesz, że pa­pie­ży no­szo­no w lek­ty­ce?

 (1.1) W Rzy­mie zro­bio­no pier­wszą lek­ty­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛktɨka, AS: lektyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lektykarz mos.

Wiktionary


lektykarz

daw­niej: osoba nio­są­ca lek­ty­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba nio­są­ca lek­ty­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lektyka ż.

Wiktionary


lektyna

biał­ko wią­żą­ce wę­glo­wo­da­ny, bio­rą­ce udział m.in. w obro­nie przed in­fek­cja­mi u ro­ślin


SJP.pl


lektynowy

→ lek­ty­na


SJP.pl

Patrz:

lektyna

lekuchny

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, lek­kuś­ki, le­ku­si, lek­ku­si, le­kut­ki, lek­kuch­ny, le­ku­sień­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl


lekusi

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, lek­kuś­ki, le­kut­ki, lek­ku­si, le­kuch­ny, lek­kuch­ny, le­ku­sień­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl


lekusieńki

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, lek­kuś­ki, le­ku­si, lek­ku­si, le­kuch­ny, lek­kuch­ny, le­kut­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛkuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: lekuśė̃ńḱi

Wiktionary


lekutki

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kuś­ki, lek­kuś­ki, le­ku­si, lek­ku­si, le­kuch­ny, lek­kuch­ny, le­ku­sień­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl


lekuśki

zdrob­nie­nie od: lekki; le­kut­ki, lek­kuś­ki, le­ku­si, lek­ku­si, le­kuch­ny, lek­kuch­ny, le­ku­sień­ki, lek­ku­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: lekki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈkuɕci, AS: lekuśḱi

Wiktionary


lekyt

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji:
a) ce­ra­micz­ne na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia oliwy;
b) na­gro­bek w kształ­cie tego na­czy­nia


SJP.pl

Lekyt ( λήκυθος "lḗkythos", lm. λήκυθοι "lḗkythoi") – w ce­ra­mi­ce sta­ro­grec­kiej nie­wiel­kie dzban­ko­wa­te na­czy­nie o wy­dłu­żo­nym kształ­cie przez­na­czo­ne na oliwę i płyn­ne pach­ni­dła.

U Gre­ków sło­wem tym ogól­nie okre­śla­no na­czy­nie na won­no­ści (rów­nież takie jak ala­ba­stron, ary­bal­los).

Wikipedia


lelak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Cie­cio­ry, Zam­brów, Pszczy­na, Su­wał­ki. czło­wiek przy­głu­pi, nie­zbyt by­stry

 (1.2) daw. gw-pl|Ka­lisz. pie­szczoch; chło­piec lu­bią­cy pie­szczo­ty

 (1.3) posp. ho­mo­sek­su­a­li­sta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. lud. ornit. pu­szczyk (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Strix aluco|L.|ref=tak.);

 (2.2) daw. ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­pri­mul­gus|L.|ref=tak.

 (2.3) daw. ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chor­de­i­les pru­i­no­sus|ref=Chor­de­i­les acu­ti­pen­nis.

 (2.4) gw-pl|Po­le­sie. zool. nie­to­perz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) daw. bot. lilak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taka cicha, taki lelak. A nam Misz­kę sprząt­nę­ła spod spód­ni­cy i oł­ta­rza.

 (2.2) Ochło­dzo­ne rosą po­wie­trze wio­nę­ło wonią miodu i bal­sa­mu — na brzóz­kę u kry­ni­cy zle­ciał sło­wik-lut­ni­sta, żabie ka­pe­le ude­rzy­ły w ba­ste­le — bez sze­le­stu krą­żył nad po­la­ną lelak po­lu­jąc na ćmy…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lelaczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. niedorajda, gamoń.

 (1.2) zob. pieszczoch.

 (1.3) zob. homoseksualista.

 (2.1) zob. puszczyk.

 (2.2) lelek, kozodój

 (2.3) kozodój

 (2.4) zob. nietoperz.

 (3.1) zob. lilak.

Wiktionary


lelczyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny lel­ko­wa­tych


SJP.pl


lelek

nocny, owa­do­żer­ny ptak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z po­dro­dzi­ny lel­ków (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­pri­mul­gi­nae|ref=tak.);

 (1.2) ornit. pot. lelek ko­zo­dój

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) reg-pl|Czę­sto­cho­wa. osoba o wą­tłej po­sta­wie, słaba fi­zycz­nie, sła­be­usz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lelek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Lelek – wznie­sie­nie w gmi­nie Dzier­żo­niów
  • Lelek – pol­ski fol­ko­wy ze­spół mu­zycz­ny
  • Lelek – chor­wac­ki fol­ko­wy ze­spół mu­zycz­ny
  • Lelek chiń­ski
  • Lelek egip­ski
  • Lelek etiop­ski
  • Lelek kon­gij­ski
  • Lelek mal­ga­ski
  • Lelek rdza­wo­szyi
  • Lelek sun­daj­ski
  • Lelek zwy­czaj­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛlɛk, AS: lelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lelkowiec m., lelkowate lm nm., lelkowe lm nm., lelki lm nm., lelkowe lm nm.

 przym. lelkowy, lelkowaty

Wiktionary


leleszki

Le­lesz­ki (do roku 1950 Le­le­ski, niem. – "Leh­le­sken") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Pasym. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś, pier­wot­nie w za­bu­do­wie owal­ni­cy, w prze­wa­ża­ją­cej czę­ści o zwar­tej za­bu­do­wie, po­ło­żo­na nad po­łud­nio­wym brze­gu je­zio­ra Le­le­skie­go, 3 km od Pa­sy­mia.

Wikipedia


lelewel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Paweł Le­le­wel (1796–1847) – in­ży­nier i ma­larz
  • Jo­a­chim Le­le­wel (1786–1861) – hi­sto­ryk i po­li­tyk
  • Karol Ma­u­ry­cy Le­le­wel – praw­nik
  • Mar­cin Bo­re­low­ski, pseud. Le­le­wel (1829–1863) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, pow­sta­niec stycz­nio­wy.
  • Prot Adam Le­le­wel (1790–1884) – ofi­cer na­po­le­oń­ski

Wikipedia


lelia

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl


lelice

Le­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 1954 roku sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Le­li­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Le­li­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


lelija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. lilia

Wiktionary

Le­li­ja – lu­do­wa me­lo­dia du­dziar­ska po­cho­dzą­ca z Wiel­ko­pol­ski. W kraju znana jest le­piej w opra­co­wa­niu Je­rze­go Krze­miń­skie­go, który użył jej w pio­sen­ce "Te opol­skie dzio­u­chy" na­pi­sa­nej dla ze­spo­łu No To Co. Ze wzglę­du na tę aran­ża­cję, me­lo­dię czę­sto błęd­nie uważa się za ślą­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie zawż­dy, pię­kna Zo­fi­ja, / Róża kwit­nie i le­li­ja (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈlʲija, AS: lelʹii ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. leluja

Wiktionary


lelingit

mi­ne­rał, ar­se­nek że­la­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy ar­sen­ków, FeAs2;

Wiktionary

Le­lin­git (Löllingit, Gla­u­ko­pi­ryt) – rzad­ki mi­ne­rał z grupy ar­sen­ków.

Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Lölling w Au­strii, gdzie zo­stał od­kry­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lelingitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glaukopiryt

Wiktionary


lelis

wieś w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Lelis – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Lelis, w od­le­gło­ści 1 km od Ro­zo­gi na jej pra­wym brze­gu. Sie­dzi­ba gminy Lelis.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lelis. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


leliski

przy­miot­nik od: Lelis (wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl


lelki

nocny, owa­do­żer­ny ptak


SJP.pl

Lelki (Ca­pri­mul­gi­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny lel­ko­wa­tych (Ca­pri­mul­gi­dae).

Wikipedia


lelkowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu lel­ko­wych, wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie z wy­jąt­kiem re­jo­nów oko­ło­bie­gu­no­wych; ko­zo­do­je


SJP.pl

Lel­ko­wa­te (Ca­pri­mul­gi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z mo­no­ty­po­we­go rzędu lel­ko­wych (Ca­pri­mul­gi­for­mes).

Wikipedia


lelkowaty

o ce­chach lel­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


lelkowe

rząd pta­ków no­wo­czes­nych, pro­wa­dzą­cych nocny tryb życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­pri­mul­gi­for­mes|Ridg­way|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Lel­ko­we (Ca­pri­mul­gi­for­mes) – mo­no­ty­po­wy rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki pro­wa­dzą­ce nocny tryb życia, spo­ty­ka­ne za­rów­no w la­sach, jak i na ot­war­tych prze­strze­niach, czę­sto w gó­rach. Za­miesz­ku­ją cały świat poza da­le­ką pół­no­cą i po­łud­niem oraz Nową Ze­lan­dią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu lel­ko­wych na­le­ży tylko jedna ro­dzi­na – lel­ko­wa­te.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lelek mzw., lelkowate lm nm.

Wiktionary


lelkowiec

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny lel­ków


SJP.pl


lelkowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lel­ko­wo (niem. "Lich­ten­feld") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Lel­ko­wo. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Lel­ko­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lel­ko­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


lelkowski

przy­miot­nik od: Lel­ko­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lel­ko­wem, do­ty­czą­cy Lel­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lelkowo n., lelkowianin m., lelkowianka ż.

Wiktionary


lelkowy

1. → lelek;
2. o ce­chach lel­ko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


lelonek

naz­wi­sko


SJP.pl

Le­lo­nek (961 m), Wierch Le­lo­nek (955 m) – szczyt w Gor­cach, znaj­du­ją­cy się w dłu­gim, wschod­nim (niżej za­krę­ca­ją­cym na po­łud­nio­wy wschód) grzbie­cie Gorca, który po­przez prze­łęcz Wierch­młyn­ne i Two­ro­gi cią­gnie się aż do Du­naj­ca. Le­lo­nek znaj­du­je się w tym grzbie­cie po za­chod­niej stro­nie prze­łę­czy Wierch Młyn­ne i są­sia­du­je z To­kar­ką.

Wikipedia


lelouch

[czy­taj: löLUSZ albo leLUSZ] naz­wi­sko


SJP.pl


lelowianin

miesz­ka­niec Le­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Le­lo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛlɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: lelovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lelów m.

:: fż. lelowianka ż.

 przym. lelowski

Wiktionary


lelowianka

miesz­kan­ka Le­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Le­lo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛlɔˈvʲjãnka, AS: lelovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lelów m.

:: fm. lelowianin m.

 przym. lelowski

Wiktionary


lelowski

przy­miot­nik od: Lelów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Le­lo­wem, do­ty­czą­cy Le­lo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był bigos, gro­chów­ka i kieł­ba­sa, które rów­nież za zło­tów­kę, pro­sto z kuch­ni po­lo­wej, ser­wo­wa­li le­low­scy har­ce­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈlɔfsʲci, AS: lelofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lelów m., lelowianin m., lelowianka ż.

Wiktionary


leluchów

Le­lu­chów (j. łem­kow­ski Лелюхів) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Mu­szy­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Na jej te­re­nie znaj­du­je się cer­kiew pw. św. Dy­mi­tra z 1861 roku z za­cho­wa­nym wy­po­sa­że­niem z XIX wieku. Cer­kiew jest sied­li­skiem pod­kow­ca ma­łe­go, nie­to­pe­rza za­gro­żo­ne­go wy­gi­nię­ciem w Eu­ro­pie (ko­lo­nia liczy ok. 135 osob­ni­ków).

Wikipedia


leluja

lu­do­wy motyw de­ko­ra­cyj­ny, sto­so­wa­ny na Pod­kar­pa­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­u­dacz­nik, ofia­ra losu, ofer­ma; ktoś nie­po­rad­ny, ale sym­pa­tycz­ny

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­so­ki czło­wiek, tyka

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. kwiat lilii

 (1.5) szt. typ kur­piow­skiej wy­ci­nan­ki;

Wiktionary

Le­lu­ja – typ wy­ci­nan­ki pa­pie­ro­wej o jed­no­o­sio­wej sy­me­trycz­nej bu­do­wie w for­mie drzew­ka z pod­sta­wą cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kur­piów z Pu­szczy Zie­lo­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo żech nie wie­dzia­ła, że z Fran­ci­ka je tako le­lu­ja.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciućmok, ciumciok, borok, boroczek

Wiktionary


lelupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Łot­wie, pow­sta­ją­ca z po­łą­cze­nia Nie­men­ka i Muszy;

Wiktionary

Le­lu­pa ( Lie­lu­pe (do­słow­nie „wiel­ka rzeka”), Kurländische Aa lub Ku­ris­che Aa) – rzeka na Łot­wie, w Kur­lan­dii, o dłu­go­ści 119 km (310 km razem z rzeką Nie­me­nek) i zlew­ni o po­wierzch­ni 17 600 km².

Rzeka pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Nie­me­nek i Musza w mie­ście Ba­u­ska.

Wikipedia


lelów

1. wieś w Pol­sce;
2. część mia­sta Bo­le­sła­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Lelów w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Lelów (jid. לעלאוו, hebr. ללוב) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, sie­dzi­ba gminy wiej­skiej Lelów. Był mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2021 roku wy­no­si­ła około 1 118.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym cza­sie stu­dio­wał cha­sy­dyzm pod kie­run­kiem Da­wi­da ben Szlo­my z Le­lo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛluf, AS: leluf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lelowianin m., lelowianka ż.

 przym. lelowski

Wiktionary


lem

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 3836 z głów­ne­go pasa aste­ro­id;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Lem
  • Li­comp Empik Mul­ti­me­dia
  • (3836) Lem – pla­ne­to­i­da
  • Lem – pier­wszy pol­ski sztucz­ny sa­te­li­ta
  • LEM ang. Lunar Ef­fi­cient Mis­sio­na­ry fik­cyj­ny po­jazd kos­micz­ny z po­wie­ści Sta­ni­sła­wa Lema Pokój na Ziemi opu­bli­ko­wa­nej w 1987 r.
  • LEM ang. Lunar Ex­cur­sion Mo­du­le – jedna z wczes­nych nazw mo­du­łu lą­dow­ni­ka księ­ży­co­we­go Pro­gra­mu Apol­lo (lata 1962-1972)
  • Le­szek Mo­czul­ski

Wikipedia


leman

w śred­nio­wie­czu: len­nik pod­le­gły bez­poś­red­nio kró­lo­wi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leman – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Leman – dawna gro­ma­da
  • Leman Altınçekiç – tu­rec­ka puł­kow­nik, pi­lot­ka
  • Ri­chard Leman – bry­tyj­ski ho­ke­i­sta
  • Ernst Leman – ro­syj­ski as lot­nict­wa
  • Brady Leman – ka­na­dyj­ski nar­ciarz
  • Leman – ro­dzaj peł­nie­nia służ­by zbroj­nej
  • Léman
  • Leh­man

Wikipedia


lemanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lemat

w ma­te­ma­ty­ce twier­dze­nie, któ­re­go głów­nym za­sto­so­wa­niem jest upro­szcze­nie do­wo­dów in­nych, bar­dziej istot­nych twier­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. twier­dze­nie po­moc­ni­cze, uży­wa­ne do udo­wod­nie­nia in­ne­go twier­dze­nia

Wiktionary

Zo­bacz też: forma słow­ni­ko­wa (lemma, lemat).

Lemat (z λημμα, "lēmma" – za­ło­że­nie) – twier­dze­nie po­moc­ni­cze, któ­re­go głów­nym za­sto­so­wa­niem jest upro­szcze­nie do­wo­dów in­nych, bar­dziej istot­nych twier­dzeń. For­mal­nie każdy lemat jest peł­no­praw­nym twier­dze­niem, a za­kla­sy­fi­ko­wa­nie pew­ne­go twier­dze­nia jako le­ma­tu wy­ni­ka je­dy­nie ze spo­so­bu jego uży­cia w innym, ob­szer­niej­szym kon­tek­ście.

Wikipedia


lematyzacja

spro­wa­dza­nie formy flek­syj­nej wy­ra­zu do po­sta­ci słow­ni­ko­wej; ha­sło­wa­nie


SJP.pl

Le­ma­ty­za­cja – dobór, forma, licz­ba haseł w słow­ni­ku. W kon­tek­ście przet­wa­rza­nia ję­zy­ka na­tu­ral­ne­go, może oz­na­czać uw­spól­nie­nie tek­stu, aby uzy­skać pod­sta­wo­we formy słów, zwa­nych le­ma­mi, np. słowa „po­szedł”, „prze­szedł”, „przy­szedł” mogą być za­mie­nia­ne na jedno słowo „iść”.

Wikipedia


lemańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


lemański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­mań­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Jan Le­mań­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ja­nusz Le­mań­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Bar­tło­miej Le­mań­ski (ur. 1996) – pol­ski siat­karz
  • Lud­wik Le­mań­ski (1809–1873) − pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, przed­się­bior­ca
  • Ro­mu­ald Ma­rian Le­mań­ski – pol­ski fizyk, pro­fe­sor
  • Woj­ciech Le­mań­ski (ur. 1960) − ksiądz ka­to­lic­ki, pu­bli­cy­sta
  • Woj­ciech Le­mań­ski (ur. 1963) – kom­po­zy­tor mu­zy­ki fil­mo­wej i te­a­tral­nej, aran­żer

Wikipedia


lemaństwo

daw­niej:
1. sto­su­nek, jaki za­cho­dził mię­dzy le­ma­nem a jego su­we­re­nem, czyli kró­lem;
2. to, co na­le­ża­ło do le­ma­na


SJP.pl


lementowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lemiesz

1. ostrze pługa kro­ją­ce zie­mię;
2. pła­ska kość two­rzą­ca tylną część prze­gro­dy no­so­wej u wielu krę­gow­ców; u ryb i pła­zów bywa miej­scem osa­dze­nia zębów;
3. me­ta­lo­wa tar­cza przy la­we­cie dzia­ła opie­ra­ją­ca się o zie­mię i za­po­bie­ga­ją­ca jego szarp­nię­ciu po wy­strza­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. dolna część pługa od­ci­na­ją­ca skibę;

 (1.2) anat. pła­ska kość sta­no­wią­ca tylną część prze­gro­dy no­so­wej;

 (1.3) techn. ele­ment ro­bo­czy spy­char­ki lub rów­niar­ki;

 (1.4) wojsk. płyta przy la­we­cie dzia­ła za­po­bie­ga­ją­ca odrzu­to­wi przy wy­strza­le

Wiktionary

Le­miesz – ro­bo­cza dolna część kor­pu­su pługa od­ci­na­ją­ca po­zio­mo skibę od gleby (ca­liz­ny) i prze­ka­zu­ją­ca ją na od­kład­ni­cę.

Le­miesz skła­da się z trzech czę­ści: ostrza, grzbie­tu i dzio­ba. W le­mie­szach dzie­lo­nych dziób może być ele­men­tem wy­mien­nym. Do wzmoc­nie­nia dzio­ba może do­dat­ko­wo słu­żyć ścian­ka po­lo­wa lub dłuto.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cel­tom zaw­dzię­cza­my żarna, pług z że­laz­nym le­mie­szem umoż­li­wia­ją­cy głę­bo­ką orkę, że­laz­ne pod­ko­wy (hut­nict­wo że­la­za i ko­wal­stwo stało na wy­so­kim po­zio­mie).

 (1.1) Wła­śnie co do­pie­ro od­wa­lił na cały le­miesz są­sia­do­wi skibę i sta­jąc obej­rzał się, czy ta kto nie idzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃mʲjɛʃ, AS: lẽmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemieszka ż., Lemieszów m.

 przym. lemieszowy

Wiktionary


lemieszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


lemieszek

naz­wi­sko


SJP.pl


leming

1. nie­wiel­ki gry­zoń z ro­dzi­ny nor­ni­ków;
2. po­tocz­nie: osoba wie­rzą­ca we wszyst­ko, co usły­szy lub prze­czy­ta;
3. lek­ce­wa­żą­co: młody i do­brze wyksz­tał­co­ny pra­cow­nik kor­po­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lem­mus|Link|ref=tak., nie­wiel­ki gry­zoń wy­stę­pu­ją­cy licz­nie w tun­drze pół­noc­nej Eu­ro­py, Azji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) publ. po­gard. młody czło­wiek zwy­kle pra­cu­ją­cy w kor­po­ra­cji, zwy­kle wy­bor­ca li­be­ral­ny, nie­po­sia­da­ją­cy włas­ne­go zda­nia, lecz idący za tłu­mem, bez­kry­tycz­nie ufa­ją­cy po­pu­lar­nym me­diom

Wiktionary

Le­ming ("Lem­mus") – ro­dzaj gry­zo­nia z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­pu­la­cjach le­min­gów wy­stę­pu­ją cy­klicz­ne zmia­ny li­czeb­no­ści.

 (2.1) Dla ludzi o li­be­ral­no-le­wi­co­wych po­glą­dach kon­ser­wa­tyw­ni pra­wi­cow­cy będą za­wsze „oszo­ło­ma­mi”. Dla kon­ser­wa­ty­stów zaś li­be­ra­ło­wie i le­wa­cy – „le­min­ga­mi”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃mʲĩŋk, AS: lẽmʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemingoza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) mediota, polszewik, fajnopolak

Wiktionary


lemingowy

→ le­ming


SJP.pl

Patrz:

leming

lemingoza

po­gard­li­wie:
1. ogół mło­dych, do­brze za­ra­bia­ją­cych osób, uwa­ża­nych za wy­wyż­sza­ją­cych się oraz nie­zdol­nych do sa­mo­dziel­ne­go my­śle­nia;
2. spo­sób my­śle­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tej grupy osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. publ. po­gard. okre­śle­nie za­cho­wań przy­pi­sy­wa­nych le­min­go­wi (oso­bie), tj. nie­po­sia­da­nie włas­ne­go zda­nia i bez­kry­tycz­ne za­u­fa­nie wobec me­diów ma­in­stre­a­mo­wych

 (1.2) neol. publ. po­gard. grupa osób, któ­rej przy­pi­su­je się nie­po­sia­da­nie włas­ne­go zda­nia i bez­kry­tycz­ne za­u­fa­nie wobec me­diów ma­in­stre­a­mo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Może są wy­jąt­ki, ale prze­wa­ża szara masa le­min­go­zy, która żyje w ab­so­lut­nym prze­ko­na­niu, że na­le­ży do świa­tłej czę­ści spo­łe­czeń­stwa, do Eu­ro­pej­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leming m.

Wiktionary


lemma

1. napis ob­ja­śnia­ją­cy ale­go­rycz­ny sens ry­sun­ku lub obra­zu
2. pod­ty­tuł od­no­szą­cy się do pro­ble­ma­ty­ki, tre­ści ut­wo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. ka­no­nicz­na forma wy­ra­zu, uży­wa­na np. w słow­ni­kach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃mːa, AS: lẽ•ma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forma podstawowa

Wiktionary


lemmon

Lem­mon – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Per­kins.

Wikipedia


lemnijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lem­no­sem, do­ty­czą­cy Lem­no­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lemnos mrz. / n., Lemnijczyk mos.

Wiktionary


lemniskata

krzy­wa pła­ska bę­dą­ca zbio­rem punk­tów, dla któ­rych ilo­czyn od­le­gło­ści od dwóch usta­lo­nych punk­tów jest stały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. krzy­wa pła­ska w kształ­cie ósem­ki (∞), sy­me­trycz­na wzglę­dem dwóch osi;

Wiktionary

Lem­ni­ska­ta – nazwa róż­nych figur ge­o­me­trycz­nych, zwła­szcza krzy­wych pła­skich przy­po­mi­na­ją­cych cyfrę osiem (8) i sym­bol nie­skoń­czo­no­ści for­mu­la_1. Przy­kła­dy ta­kich linii:

Z każdą lem­ni­ska­tą Ber­no­ul­lie­go są zwią­za­ne dwa szcze­gól­ne punk­ty, zwane ogni­ska­mi for­mu­la_2 Dla każ­de­go punk­tu na lem­ni­ska­cie Ber­no­ul­lie­go for­mu­la_3 ilo­czyn od­le­gło­ści od ognisk jest jed­na­ko­wy for­mu­la_4 Ist­nie­je wię­cej ta­kich krzy­wych – są znane jako owale Cas­si­nie­go.

Wikipedia


lemocyt

ro­dzaj ko­mór­ki gle­jo­wej two­rzą­cej osłon­kę mie­li­no­wą na ak­so­nach ko­mó­rek ner­wo­wych


SJP.pl


lemondka

pod­pór­ka na kie­row­ni­cy ro­we­ro­wej, sto­so­wa­na głów­nie w triat­lo­nie i ko­lar­stwie to­ro­wym


SJP.pl

Le­mond­ka ( ae­ro­bars) – do­dat­ko­wa pod­pór­ka na kie­row­ni­cy ro­we­ru umoż­li­wia­ją­ca przy­ję­cie bar­dziej ae­ro­dy­na­micz­nej po­zy­cji.

Le­mond­ki sto­so­wa­ne są w triat­lo­nie, ko­lar­stwie to­ro­wym oraz w eta­pach na czas szo­so­wych wy­ści­gów ko­lar­skich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska Grega LeMonda, który w 1989 r. jako pier­wszy w wy­ści­gu szo­so­wym za­sto­so­wał ją w fi­na­ło­wym eta­pie na czas w Tour de Fran­ce. Wcze­śniej tego typu pod­pór­ki uży­wa­no w triat­lo­nie.

Wikipedia


lemongrasowy

przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. po­zy­ski­wa­ny z pal­czat­ki cy­try­no­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛ̃mɔ̃ŋɡraˈsɔvɨ, AS: lẽmõŋgrasovy

Wiktionary


lemoniada

chło­dzą­cy napój z soku cy­try­no­we­go, cukru i wody, naj­czę­ściej ga­zo­wa­ny i aro­ma­ty­zo­wa­ny; cy­try­na­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. kwa­sko­wa­ty napój orzeź­wia­ją­cy z wody, cukru i soku cy­try­no­we­go;

 (1.2) bu­tel­ka, por­cja le­mo­nia­dy (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (2.1) przen. czło­wiek śla­ma­zar­ny, nie­zde­cy­do­wa­ny

Wiktionary

Le­mo­nia­da – napój chło­dzą­cy o kwa­sko­wa­tym smaku skła­da­ją­cy się z wody, cukru i soku cy­try­no­we­go, nie­kie­dy ga­zo­wa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zimna le­mo­nia­da jest dobra w upał.

 (1.1) Tylko raz u są­sia­da leci z kranu le­mo­nia­da.

 (1.2) Ku­pi­łem po dwie le­mo­nia­dy dla każ­de­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada, AS: lẽmõńada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lemoniadka ż.

 przym. lemoniadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) limoniada, cytrynada

Wiktionary


lemoniadka

zdrob­nie­nie od: le­mo­nia­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: le­mo­nia­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemoniada m./ż.

Wiktionary


lemoniadowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z le­mo­nia­dą, do­ty­czą­cy le­mo­nia­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żonę Ha­y­e­sa zło­śli­wie na­zy­wa­no Le­mo­nia­do­wą Lucy, po­nie­waż na przy­ję­ciach w Bia­łym Domu ser­wo­wa­ła le­mo­nia­dy i inne be­zal­ko­ho­lo­we na­po­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemoniada ż., lemoniadka ż.

Wiktionary


lemowski

taki jak u Lema, wła­ści­wy ut­wo­rom Lema


SJP.pl


lempira

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Hon­du­ra­su (1 lem­pi­ra = 100 cen­ta­vos)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Hon­du­ra­su;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lem­pi­ra – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Hon­du­ra­su
  • Lem­pi­ra – de­par­ta­ment Hon­du­ra­su
  • Lem­pi­ra – kacyk z ple­mie­nia Lenca
  • Lem­pi­ra (star­szy syn. Lem­pi­ro­des) – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny Apa­te­lo­di­dae

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛ̃mˈpʲira, AS: lẽmpʹira

Wiktionary


lemur

1. ssak z po­drzę­du mał­pia­tek o gę­stym i pu­szy­stym fu­trze, wy­dłu­żo­nym pysku i dłu­gim ogo­nie, pro­wa­dzą­cy na­drzew­ny, nocny tryb życia;
2. w wie­rze­niach sta­ro­żyt­nych Rzy­mian: duch złego czło­wie­ka, upiór błą­dzą­cy nocą wśród ży­wych; larwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lemur|Lin­na­e­us|ref=tak., ma­da­ga­skar­ska ogo­nia­sta mał­piat­ka o pu­szy­stym fu­trze;

 (1.2) mi­trzym. (zwy­kle lm.) duch zmar­łej osoby;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogon po­ma­ga rów­nież le­mu­ro­wi utrzy­mać rów­no­wa­gę w trak­cie wy­ko­ny­wa­nia iście akro­ba­tycz­nych sko­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃mur, AS: lẽmur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemurowate nmos., lemurowce nmos., lemurowe nmos.

:: zdrobn. lemurek mzw.

:: fż. lemurzyca ż.

Wiktionary


lemuralia

Le­mu­ra­lia (Le­mu­ria) – świę­to ob­cho­dzo­ne 9, 11 i 13 maja w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ku czci Le­mu­rów, złych du­chów zmar­łych.

Pod­czas le­mu­ra­liów wszyst­kie świą­ty­nie były zam­knię­te i obo­wią­zy­wał zakaz za­wie­ra­nia mał­żeństw. Oj­ciec ro­dzi­ny spe­cjal­ny­mi obrzę­da­mi ma­gicz­ny­mi mu­siał chro­nić swój dom pod­czas tego noc­ne­go świę­ta.

Wikipedia


lemurek

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny le­mur­ko­wa­tych


SJP.pl

Le­mu­rek ("Che­i­ro­ga­le­us") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny le­mur­ko­wa­tych (Che­i­ro­ga­le­i­dae).

Wikipedia


lemuria

świę­to usta­no­wio­ne i ob­cho­dzo­ne przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian, ma­ją­ce na celu od­wró­ce­nie szkod­li­we­go dzia­ła­nia du­chów mor­der­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­mu­ria – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny le­mu­ro­wa­tych
  • Le­mu­ria – fik­cyj­na i mi­tycz­na kra­i­na
  • Le­mu­ria – grupa mu­zycz­na
  • Le­mu­ria – album ze­spo­łu The­rion
  • Le­mu­ra­lia (Le­mu­ria) – świę­to ob­cho­dzo­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wikipedia


lemurkowate

ro­dzi­na ma­łych ssa­ków na­czel­nych


SJP.pl

Le­mur­ko­wa­te (Che­i­ro­ga­le­i­dae) – ro­dzi­na ma­łych ssa­ków z po­drzę­du le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni) o noc­nym try­bie życia. Le­mur­ki są najm­niej­szy­mi ssa­ka­mi na­czel­ny­mi. Wcze­śniej były kla­sy­fi­ko­wa­ne jako po­dro­dzi­na Che­i­ro­ga­le­i­nae w ro­dzi­nie le­mu­rów (Le­mu­ri­dae).

Wikipedia


lemurkowaty

o ce­chach le­mur­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


lemurokształtne

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­mu­ri­for­mes|J.E. Gray|ref=tak., in­fra­rząd mał­pia­tek z po­drzę­du le­mu­ro­wych;

Wiktionary

Le­mu­roksz­tałt­ne (Le­mu­ri­for­mes) – in­fra­rząd mał­pia­tek z po­drzę­du le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni) w rzę­dzie na­czel­nych (Pri­ma­tes), wy­stę­pu­ją­cych na Ma­da­ga­ska­rze i Ko­mo­rach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do in­fra­rzę­du le­mu­roksz­tałt­nych na­le­żą m.in. le­mu­row­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemur mzw., lemurek mzw., lemurowce nmos., lemurowe nmos., lemurzyca ż.

Wiktionary


lemurowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich ssa­ków z po­drzę­du mał­pia­tek, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki pro­wa­dzą­ce na­drzew­ny tryb życia w la­sach Ma­da­ga­ska­ru i Ko­mo­ry; le­mu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­mu­ri­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z po­drzę­du le­mu­ro­wych;

Wiktionary

Le­mu­ro­wa­te (Le­mu­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z po­drzę­du le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni) w rzę­dzie na­czel­nych (Pri­ma­tes), wy­stę­pu­ją­ce na Ma­da­ga­ska­rze i Ko­mo­rach. Wszyst­kie skla­sy­fi­ko­wa­ne w niej ga­tun­ki ob­ję­te są kon­wen­cją CITES.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­leż­no­ści od ga­tun­ku le­mu­ro­wa­te żywią się ro­śli­na­mi lub owa­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemur mzw., lemurek mzw., lemurowce nmos., lemurowe nmos., lemurzyca ż.

Wiktionary


lemurowaty

o ce­chach le­mu­ro­wa­tych (le­mu­rów; ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


lemurowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­mu­ro­i­dea|J.E. Gray|ref=tak., na­dro­dzi­na mał­pia­tek z in­fra­rzę­du le­mu­roksz­tałt­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na le­mu­ro­wa­tych na­le­ży do na­dro­dzi­ny le­mu­row­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemurokształtne nmos., lemur mzw., lemurek mzw., lemurowate nmos., lemurowe nmos., lemurzyca ż.

Wiktionary


lemurowe

po­drząd ssa­ków z rzędu na­czel­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Strep­sirr­hi­ni|É. Ge­of­froy Saint-Hi­la­i­re|ref=tak., po­drząd ssa­ków z rzędu na­czel­nych;

Wiktionary

Le­mu­ro­we (Strep­sirr­hi­ni) – po­drząd ssa­ków z rzędu na­czel­nych (Pri­ma­tes) obej­mu­ją­cy ga­tun­ki o ce­chach naj­bar­dziej pry­mi­tyw­nych wśród na­czel­nych, w ję­zy­ku pol­skim okre­śla­nych jako niż­sze na­czel­ne. Wspól­ną cechą wy­róż­nia­ją­cą tę grupę zwie­rząt jest spi­cza­sty pysk za­koń­czo­ny wil­got­nym nosem po­łą­czo­nym z górną wargą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­mu­roksz­tałt­ne za­li­cza­ne są do po­drzę­du le­mu­ro­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemurokształtne nmos., lemur mzw., lemurek mzw., lemurowate nmos., lemurowce nmos., lemurzyca ż.

Wiktionary


lemurowy

1. → lemur; le­mu­rzy;
2. o ce­chach le­mu­ro­wych (po­drząd ssa­ków)


SJP.pl


lemury

ro­dzi­na nie­wiel­kich ssa­ków z po­drzę­du mał­pia­tek, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki pro­wa­dzą­ce na­drzew­ny tryb życia w la­sach Ma­da­ga­ska­ru i Ko­mo­ry; le­mu­ro­wa­te


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­mu­ro­wa­te – ro­dzi­na mał­pia­tek
  • Le­mu­ry – złe duchy w mi­to­lo­gii rzym­skiej

Wikipedia


lemurzy

→ lemur; le­mu­ro­wy


SJP.pl


lemurzyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca le­mu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak lata mi­ja­ły, a le­mu­rzy­ca miała się świet­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lemurek mzw., lemurowate nmos., lemurowce nmos., lemurowe nmos.

:: fm. lemur mzw.

Wiktionary


lemysz

le­mysz nad­wod­ny - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych; mo­czar­nik po­łud­nio­wy


SJP.pl


len

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny lno­wa­tych
2. na­sie­nie tej ro­śli­ny (sie­mię lnia­ne)
3. włó­kno lub przę­dza z tej ro­śli­ny; tka­ni­na z włó­kna tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Linum|ref=tak., ro­śli­na kil­ku­let­nia z ro­dzi­ny lno­wa­tych, upra­wia­na dla włó­kien i ole­i­stych na­sion

 (1.2) włók. włó­kno lnu (1.1)

 (1.3) włók. kraw. tka­ni­na z lnu (1.2)

 (1.4) spoż. na­sio­na lnu (1.1)

Wiktionary

Len ("Linum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny lno­wa­tych ("Li­na­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 180–213 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na róż­nych kon­ty­nen­tach w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i w stre­fie sub­tro­pi­kal­nej, z naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem w re­jo­nie Morza Śró­dziem­ne­go. Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju spo­ty­ka­ni są zwy­kle w su­chych, na­sło­necz­nio­nych sied­li­skach w miej­scach ka­mie­ni­stych, na kli­fach, w cie­pło­lub­nych za­ro­ślach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ło­dy­gi lnu są wy­ry­wa­ne z ko­rze­nia­mi a nie ści­na­ne w cza­sie zbio­rów.

 (1.1) Zie­mia jest tu na ogół pia­szczy­sta i ka­mie­ni­sta, zdat­na pod upra­wę tylko kar­to­fli, żyta, owsa i lnu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃n, AS: lẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lniany, lnowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) siemię lniane

Wiktionary


lena

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Mi­le­na, He­le­na (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lena – imię żeń­skie
  • Lena – rzeka w Rosji
  • Lena – nazwa zdję­cia, uży­wa­ne­go po­wszech­nie jako obraz te­sto­wy w kom­pre­sji obra­zów
  • Lena – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny nie­miec­kiej wo­ka­list­ki Leny Meyer-Lan­drut; zwy­cięż­czy­ni Kon­kur­su Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji w 2010
  • Lena – wieś w ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim, w re­jo­nie leń­skim
  • Lena – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Step­hen­son
  • Lena – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Leake
  • Lena – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ocon­to
  • Lena – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ocon­to
  • Lena (ang. Lena Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ocon­to
  • Lena – gmina w Astu­rii
  • Lena – miej­sco­wość i sie­dzi­ba gminy Østre Toten

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na te słowa pod­ję­ła się Lena pręż­nie i opu­ści­wszy nogi przy­sia­dła na łóżku.

 (1.2) Leńsk leży na lewym brze­gu rzeki Leny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃na, AS: lẽna

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

:: rzecz. Lenin mos., leninówka ż., Leńsk mrz.

:: przym. leński

Wiktionary


lenacyl

nazwa zwy­cza­jo­wa her­bi­cy­du - po­chod­nej ura­cy­lu


SJP.pl

Le­na­cyl – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ura­cy­lu sto­so­wa­na jako her­bi­cyd. Słabo roz­pu­szczal­ny w wo­dzie i więk­szo­ści roz­pu­szczal­ni­ków or­ga­nicz­nych. Jego dzia­ła­nie po­le­ga na ha­mo­wa­niu fo­to­syn­te­zy. Do ro­śli­ny wnika przez ko­rze­nie, a jego ak­tyw­ność chwa­sto­bój­cza sil­nie za­le­ży od wil­got­no­ści.

Wikipedia


lenaje

Le­na­je ( Λήναια, "Lḗnaia") – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji świę­ta ku czci Dio­ni­zo­sa ob­cho­dzo­ne w mie­sią­cu Ga­me­lion (sty­czeń–luty). W ich cza­sie od­by­wa­ła się uro­czy­sta pro­ce­sja oraz za­wo­dy chó­rów ko­micz­nych i tra­gicz­nych; uczest­ni­czą­ce w ob­cho­dach ko­bie­ty wy­ko­ny­wa­ły ek­sta­tycz­ny ta­niec. W Ate­nach od­by­wał się agon dra­ma­tycz­ny, w cza­sie któ­re­go wy­sta­wia­no dwie tra­ge­die i pięć ko­me­dii.

Wikipedia


lenarcik

naz­wi­sko


SJP.pl


lenarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


lenard

naz­wi­sko


SJP.pl


lenart

naz­wi­sko


SJP.pl


lenartowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­nar­to­wi­ce – część mia­sta Kę­dzie­rzyn-Koźle
  • Le­nar­to­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Le­nar­to­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Sta­szów
  • Le­nar­to­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Ple­szew
  • Le­nar­to­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


lenartowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Pobóg-Le­nar­to­wicz – pol­ska hi­sto­ryk
  • Ga­brie­la Le­nar­to­wicz – pol­ska po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jacek Le­nar­to­wicz – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy, pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny
  • Jacek Le­nar­to­wicz – pol­ski per­ku­si­sta
  • Józef Le­nar­to­wicz – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, pro­jek­tant sy­ste­mów ko­mu­ni­ka­cyj­nych
  • Józef Le­nar­to­wicz – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, spo­łecz­nik, kom­po­zy­tor i pu­bli­cy­sta
  • Krzysz­tof Le­nar­to­wicz – pol­ski pilot sa­mo­lo­to­wy
  • Marta Le­nar­to­wicz – dok­tor nauk hu­ma­ni­stycz­nych w za­kre­sie nauk o za­rzą­dza­niu
  • Mi­chał Le­nar­to­wicz – pol­ski no­ta­riusz, poseł do par­la­men­tu au­striac­kie­go
  • Piotr Le­nar­to­wicz – pol­ski fi­lo­zof przy­ro­dy, wi­ta­li­sta, le­karz, je­zu­i­ta i że­glarz
  • Sta­ni­sław Le­nar­to­wicz – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Te­o­fil Le­nar­to­wicz – pol­ski et­no­graf, rzeź­biarz, kon­spi­ra­tor i poeta ro­man­tycz­ny

Wikipedia


lenczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ali­cja Len­czew­ska (1934–2012) – pol­ska mi­stycz­ka, na­u­czy­ciel­ka
  • Mi­ko­łaj Len­czew­ski (1940–2017) – pol­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny, ksiądz mi­trat Pol­skie­go Au­to­ke­fa­licz­ne­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Ro­mu­ald Len­czew­ski (1822–1912) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ro­mu­ald Len­czew­ski (ur. 1957) – pol­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Wroc­ław­skiej
  • Ry­szard Len­czew­ski (ur. 1948) – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Sta­ni­sław Len­czew­ski (1917–1986) – pol­ski rze­mieśl­nik i dzia­łacz spo­łecz­ny, poseł na Sejm
  • Sta­ni­sław Len­czew­ski (1902–1981) – pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej, in­ży­nier dróg i mo­stów
  • To­masz Len­czew­ski (ur. 1960) – pol­ski ge­ne­a­log i he­ral­dyk, praw­nik ka­no­ni­sta i an­tyk­wa­riusz
  • Win­cen­ty Len­czew­ski – pod­cho­rą­ży, uczest­nik Nocy Li­sto­pa­do­wej

Wikipedia


lenczowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lenczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


lenda

naz­wi­sko


SJP.pl


lendler

ländler;
1. au­striac­ki i ba­war­ski ta­niec lu­do­wy, pro­to­typ walca;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

Lend­ler ( Ländler) – au­striac­ki ta­niec lu­do­wy w me­trum 3/8 lub 3/4, w tem­pie umiar­ko­wa­nym. Po­pu­lar­ny pod ko­niec XVIII i na po­cząt­ku XIX wieku. Pro­to­typ walca.

W XVIII wieku był naj­po­pu­lar­niej­szym tań­cem lu­do­wym w Au­strii i po­łud­nio­wych Niem­czech, a także na te­re­nach Czech, Moraw, Sło­we­nii i pół­noc­nych Włoch.

Wikipedia


lendlerowy

przy­miot­nik od: lend­ler


SJP.pl


lendzielski

przy­miot­nik od: Len­gy­el


SJP.pl


lendzion

naz­wi­sko


SJP.pl


lenek

jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny lno­wa­tych


SJP.pl


lenga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Łódź. środ. długa bułka

Wiktionary

Lenga – typ po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich lasów wil­got­nych wy­stę­pu­ją­cych na za­chod­nich sto­kach Kor­dy­lie­ry Pa­ta­goń­skiej, w An­dach na te­re­nie Chile i Ar­gen­ty­ny.

Są to gór­skie od­mia­ny lasu li­ścia­ste­go skła­da­ją­ce­go się głów­nie z drzew z ga­tun­ku "Not­ho­fa­gus pu­mil­lo" do­ra­sta­ją­cych do 18 me­trów wy­so­ko­ści.

Wikipedia


lengren

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Len­gren – naz­wi­sko. Na po­cząt­ku 2023 roku w Pol­sce no­si­ły je 3 osoby.
  • Osoby o tym naz­wi­sku:
    • To­masz Len­gren (1945–2008) – pol­ski aktor, re­ży­ser i wy­kła­dow­ca sztu­ki ak­tor­skiej
    • Zbi­gniew Len­gren (1919–2003) – pol­ski sa­ty­ryk, gra­fik i ry­sow­nik, autor ka­ry­ka­tur, afo­ryz­mów i fra­szek

Wikipedia


lengyel

[czy­taj: le­niel] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Balázs Len­gy­el (ur. 1980) – wę­gier­ski szer­mierz
  • Béla Len­gy­el (ur. 1897) – wę­gier­ski ge­ne­rał
  • Imre Len­gy­el (ur. 1977) – wę­gier­ski sko­czek do wody
  • Józ­sef Len­gy­el (1896–1975) – wę­gier­ski pro­za­ik i poeta
  • Le­ven­te Len­gy­el (1933–2014) – wę­gier­ski sza­chi­sta
  • Nándor Len­gy­el (1914–1968) – wę­gier­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Roman Len­gy­el (ur. 1978) – cze­ski pił­karz
  • Zoltán Len­gy­el (ur. 1946) – ukra­iń­ski in­for­ma­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


leni

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. B. plu­ral|leń.

Wiktionary

Leni – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Me­sy­na.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 641 osób, 80,1 os./km².

Wikipedia


leniak

ptak pod­czas zmia­ny upie­rze­nia


SJP.pl


lenica

naz­wi­sko


SJP.pl


lenicja

w ję­zy­koz­naw­stwie: osła­bie­nie ar­ty­ku­la­cyj­no-aku­stycz­ne da­ne­go dźwię­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osła­bie­nie ar­ty­ku­la­cyj­no-aku­stycz­ne dźwię­ku;

Wiktionary

Le­ni­cja ( lenio „ła­go­dzę, zmięk­czam”) – pro­ces fo­ne­tycz­ny, za­cho­dzą­cy w wielu ję­zy­kach, w któ­rym gło­ska ulega osła­bie­niu w okre­ślo­nych sy­tu­a­cjach, jak na przy­kład spół­gło­ska po­mię­dzy sa­mo­gło­ska­mi czy w wy­gło­sie, może także od­gry­wać rolę gra­ma­tycz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po rze­czow­ni­kach ro­dza­ju żeń­skie­go przy­miot­ni­ki ule­ga­ją le­ni­cji.

 (1.1) Ist­nie­je takie zja­wi­sko, jak le­ni­cja (z łac.: zła­god­nie­nie). Z cza­sem (to tak w upro­szcze­niu) sa­mo­gło­ski bezdź­więcz­ne jak gdyby ła­god­nie­ją, prze­cho­dzą w dźwięcz­ne.

Wiktionary


leniec

ro­śli­na gór­ska


SJP.pl

Le­niec ("The­sium" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny san­da­łow­co­wa­tych ("San­ta­la­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 340 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych w Eu­ro­pie, Azji, Afry­ce i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. W Pol­sce rosły czte­ry ga­tun­ki (jeden wy­marł). Ro­śli­ny te są pół­pa­so­ży­ta­mi ko­rze­nio­wy­mi traw. "The­sium hu­mi­le" bywa, że na Bli­skim Wscho­dzie po­wo­du­je stra­ty w upra­wach jęcz­mie­nia.

Wikipedia


lenieć

o zwie­rzę­tach: zmie­niać sierść; o ga­dach: zrzu­cać skórę; o pta­kach: zmie­niać upie­rze­nie; o owa­dach: zmie­niać po­wło­kę chi­ty­no­wą; o ra­kach: zrzu­cać pan­cerz; li­nieć


SJP.pl


lenik

lenik ger­mań­ski - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny le­ni­ko­wa­tych (Zo­da­rii­dae)


SJP.pl

Lenik ("Zo­da­rion") – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny le­ni­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny. Obej­mu­je 176 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją Eu­ro­pę, Afry­kę Pół­noc­ną i pa­le­ark­tycz­ną Azję, a jako zaw­le­czo­ne także Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Ha­wa­je. Po­lu­ją na mrów­ki.

Wikipedia


lenikowate

o ce­chach le­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


lenikowaty

o ce­chach le­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


lenin

naz­wi­sko, np. Wło­dzi­mierz Lenin (Wła­di­mir Il­jicz Ul­ja­now), 1870-1924 - ro­syj­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, przy­wód­ca re­wo­lu­cji paź­dzier­ni­ko­wej, pier­wszy przy­wód­ca Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. polit. pse­u­do­nim Wła­di­mi­ra Il­ji­cza Ul­ja­no­wa, ro­syj­skie­go po­li­ty­ka i ra­dziec­kie­go przy­wód­cy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lenin był przy­wód­cą i ide­o­lo­giem re­wo­lu­cji pro­le­ta­riac­kiej w Rosji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃ɲĩn, AS: lẽńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lenino n., leniniana nmos., leninista m., leninizm m., leninowiec m., leninówka ż., Lena ż.

 przym. leninowski, Leninowski

Wiktionary


leningrad

nazwa Pe­ters­bur­ga (mia­sta w Rosji) w la­tach 1924-91


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. nazwa Pe­ters­bur­ga w la­tach 1924–1991

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Le­nin­gra­dzie na roz­kaz Kwa­te­ry Głów­nej umac­nia­no ru­bież new­ską, na bazie new­skiej grupy ope­ra­cyj­nej roz­lo­ko­wy­wa­ła się tam 67. Armia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ˈɲĩŋɡrat, AS: lẽńĩŋgrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leningradczyk m., leningradka ż., leningrad m.

 przym. leningradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Petersburg, Sankt Petersburg; hist. Piotrogród

Wiktionary


leningradczyk

miesz­ka­niec Le­nin­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Le­nin­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leningrad mrz.

:: fż. leningradka ż.

 przym. leningradzki

Wiktionary


leningradka

miesz­kan­ka Le­nin­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. miesz­kan­ka Le­nin­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leningrad mrz.

:: fm. leningradczyk mos.

 przym. leningradzki

Wiktionary


leningradzki

przy­miot­nik od: Le­nin­grad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Le­nin­gra­dem, do­ty­czą­cy Le­nin­gra­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛ̃ɲĩŋˈɡrat͡sʲci, AS: lẽńĩŋgracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leningrad m., leningradczyk m., leningradka ż.

Wiktionary


leniniana

wszyst­ko, co do­ty­czy życia i twór­czo­ści Le­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przed­mio­ty zwią­za­ne z Wło­dzi­mie­rzem Le­ni­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osob­na grupa ekra­no­wych le­ni­nia­nów obej­mu­je oczy­wi­ście „dni, które wstrząs­ne­ły świa­tem”, czas re­wo­lu­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛ̃ɲĩˈɲãna, AS: lẽńĩńãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lenin, leninista, leninizm, leninowiec, leninówka

 przym. leninowski, Leninowski

Wiktionary


leninistka

→ le­ni­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

leninista

leninizm

przy­pi­sy­wa­na W. Le­ni­no­wi od­mia­na mark­siz­mu, w któ­rej kła­dzie się szcze­gól­ny na­cisk na za­gad­nie­nie metod prze­ję­cia i spra­wo­wa­nia wła­dzy, uwy­pu­kla­jąc rolę par­tii ko­mu­ni­stycz­nej w przy­go­to­wa­niu i prze­pro­wa­dze­niu re­wo­lu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. dok­try­na po­li­tycz­na stwo­rzo­na przez Wło­dzi­mie­rza Le­ni­na;

Wiktionary

Le­ni­nizm ( ленинизм) – kon­cep­cja stwo­rzo­na i roz­wi­ja­na przez Wło­dzi­mie­rza Le­ni­na jako te­o­ria do­sto­so­wu­ją­ca mark­sizm do nowej sy­tu­a­cji hi­sto­rycz­nej, a na­stęp­nie – w zmo­dy­fi­ko­wa­nej for­mie – ide­o­lo­gia obo­wią­zu­ją­ca w pań­stwach ko­mu­ni­stycz­nych. Le­ni­nizm sta­no­wił ofi­cjal­ną ide­o­lo­gię pań­stwo­wą w ZSRR od dnia jego pow­sta­nia aż po jego roz­wią­za­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Lenin mos., leniniana nmos., leninówka ż.

Wiktionary


lenino

wieś na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­ni­no – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w re­jo­nie ho­rec­kim ob­wo­du mo­hy­lew­skie­go
  • Le­ni­no – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie ria­zań­skim, w re­jo­nie alek­san­dro-new­skim
  • Le­ni­no – wieś w Rosji, w re­jo­nie je­no­ta­jew­skim ob­wo­du astra­chań­skie­go
  • Le­ni­no – wieś w Rosji, w re­jo­nie za­wi­tin­skim ob­wo­du amur­skie­go
  • Le­ni­no – wieś w Rosji, w re­jo­nie li­piec­kim ob­wo­du li­piec­kie­go
  • Le­ni­no-Ko­kusz­ki­no – wieś w Rosji, w re­jo­nie pie­strie­czyń­skim Ta­tar­sta­nu
  • Le­ni­no – wieś w Rosji, w re­jo­nie to­tiem­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go
  • Le­ni­no – nazwa ro­syj­skie­go mia­sta Le­nińsk Kuź­niec­ki w la­tach 1922–1925
  • Le­ni­no – dawna nazwa ka­zach­skiej wsi Ka­ra­to­be
  • Le­ni­no – mia­sto na pół­wy­spie Krym­skim, sto­li­ca re­jo­nu le­niń­skie­go
  • Le­ni­no – baza lot­ni­cza w Rosji, w Kraju Kam­czac­kim
  • Bitwa pod Le­ni­no – bitwa sto­czo­na w dniach 12–13 paź­dzier­ni­ka 1943 roku

Wikipedia


leninowiec

zwo­len­nik Le­ni­na, le­ni­niz­mu


SJP.pl


leninowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­ni­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wło­dzi­mie­rzem Le­ni­nem albo le­ni­niz­mem, wła­ści­wy dla le­ni­niz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci, AS: lẽńĩnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lenin mos., leniniana nmos., leninówka ż.

 przym. Leninowski

Wiktionary


leniny

naz­wi­sko, np. Wło­dzi­mierz Lenin (Wła­di­mir Il­jicz Ul­ja­now), 1870-1924 - ro­syj­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, przy­wód­ca re­wo­lu­cji paź­dzier­ni­ko­wej, pier­wszy przy­wód­ca Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich


SJP.pl


leninówka

ro­dzaj czap­ki z dasz­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. czap­ka z dasz­kiem i sztyw­nym oto­kiem, po­dob­na do tej, jaką nosił Lenin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lenin m., leniniana nmos., Lenino n., leninista m., leninizm m., leninowiec m., Lena ż.

 przym. leninowski, Leninowski

Wiktionary


leniowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich mu­chó­wek, któ­rych larwy żyją w gle­bie


SJP.pl

Le­nio­wa­te (Bi­bio­ni­dae) – ro­dzi­na mu­chó­wek z po­drzę­du dłu­go­ro­gich. Na świe­cie opi­sa­no około 700 ga­tun­ków tych owa­dów, z czego w Pol­sce wy­stę­pu­je 19 ga­tun­ków.

Wikipedia


leniowaty

o ce­chach le­nio­wa­tych


SJP.pl


lenistwo

nie­chęć do wy­sił­ku, pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­po­czy­wa­nie ponad po­trze­bę, uni­ka­nie wy­sił­ku

Wiktionary

Le­ni­stwo – stan ducha, po­wo­du­ją­cy za­nie­cha­nie ja­kie­goś wy­ma­ga­ne­go dzia­ła­nia lub dzia­łań i po­wo­du­ją­cy prze­dłu­że­nie czasu wy­po­czyn­ku pa­syw­ne­go ponad uz­na­ne w danej chwi­li i dzie­dzi­nie normy.

Le­ni­stwo w fi­lo­zo­fii – po­go­da ducha, uspo­ko­je­nie duszy i myśli, wielu sta­ro­żyt­nych fi­lo­zo­fów uz­na­wa­ło tenże stan po­dob­ny do ata­rak­sji za szczę­ście i cel życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To twoje le­ni­stwo jest de­ner­wu­ją­ce!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ˈɲistfɔ, AS: lẽńistfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leń mos., leniuch mos.

 czas. lenić się ndk., leniwieć ndk., leniuchować ndk.

 przym. leniwy

 przysł. leniwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próżniactwo, nieróbstwo

Wiktionary


leniuch

czło­wiek le­ni­wy; leń; próż­niak; nie­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. od: leń (cza­sem o za­bar­wie­niu żar­to­bli­wym)

 (1.2) pot. osoba bar­dzo le­ni­wa (wy­ra­że­nie na­ce­cho­wa­ne emo­cjo­nal­nie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tomek to praw­dzi­wy le­niuch, nie wy­ko­nał po­le­co­ne­go jemu pro­ste­go za­da­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leń mos., lenistwo n., leniwość ż., leniwiec m., leniuchowanie n.

:: zdrobn. leniuszek m.

 czas. lenić się ndk., leniwieć ndk., leniuchować ndk., leniuchować się ndk.

 przym. leniwy

 przysł. leniwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nierób, próżniak, wałkoń, bumelant, leser, nygus, obibok, leniwiec, ociężały

Wiktionary


leniuchowaty

skłon­ny do le­niu­cho­wa­nia


SJP.pl


leniuchować

po­tocz­nie: nic nie robić, spę­dzać bez­czyn­nie czas; próż­no­wać, obi­jać się, bu­me­lo­wać, próż­nia­czyć (się)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. od­da­wać się bez­czyn­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leniuch mos., leniuchowanie n.

:: zdrobn. leniuszek mos.

 przym. leniuchowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bumelować, obijać się, próżnować, odpoczywać, wypoczywać, wylegiwać się

Wiktionary


leniuchowcowate

o ce­chach le­niu­chow­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Le­niu­chow­co­wa­te (Cho­lo­e­po­di­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na li­ścio­żer­nych ssa­ków z po­drzę­du li­ścio­że­rów (Fo­li­vo­ra) w rzę­dzie wło­cha­czów (Pi­lo­sa), obej­mu­ją­ca kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków wy­mar­łych oraz 2 współ­cze­śnie ży­ją­ce (le­niu­cho­wiec dwu­pal­cza­sty, le­niu­cho­wiec krót­ko­szyi).

Wikipedia


leniuchowcowaty

o ce­chach le­niu­chow­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


leniuchowiec

ro­dzaj szczer­ba­ków z ro­dzi­ny le­niu­chow­co­wa­tych


SJP.pl


leniuszek

zdrob­nie­nie od: le­niuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. leń, le­niuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leniuch mos., leń mzw./mos.

 czas. leniuchować

 przym. leniwy

Wiktionary


leniwcowate

o ce­chach le­niw­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bra­dy­po­di­dae|ref=tak., mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na lą­do­wych, na­drzew­nych ssa­ków z rzędu wło­cha­czy;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „le­ni­wiec”. Zo­bacz też: ze­spół mu­zycz­ny „Le­ni­wiec”.

Le­niw­co­wa­te (Bra­dy­po­di­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na lą­do­wych, na­drzew­nych ssa­ków z po­drzę­du li­ścio­że­rów w obrę­bie rzędu wło­cha­czy. Są to zwie­rzę­ta po­ru­sza­ją­ce się po­wo­li, pod­wie­szo­ne pod ga­łę­zia­mi drzew, z któ­rych rzad­ko scho­dzą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­ni­wiec kar­ło­wa­ty za­li­cza się do le­niw­co­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leniwiec mzw.

Wiktionary


leniwcowaty

o ce­chach le­niw­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


leniwe

po­tocz­nie: le­ni­we pie­ro­gi


SJP.pl


leniwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób le­ni­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­le­gu­ją­cy się le­ni­wie pod ścia­ną domu pies, ulu­bie­niec mło­de­go Zgrzeb­skie­go, uj­rza­wszy u progu swego pana, sko­czył do niego z ra­dos­nym sko­wy­tem po­ma­chu­jąc zwi­nię­tym w znak za­py­ta­nia ogo­nem, rzu­cił mu się do nóg (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leniwiec mzw./mos./mrz., leniwość ż., leń m., lenistwo n., leniuch mos.

 przym. leniwy

 czas. lenić się, leniwieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ospale, sennie, w ślimaczym tempie, powoli, flegmatycznie, powolnie, letargicznie, opieszale, gnuśnie

Wiktionary


leniwiec

po­tocz­nie: czło­wiek le­ni­wy; leń, le­niuch, próż­niak, nie­rób, tru­teń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. śred­niej wiel­ko­ści, po­wol­ny, na­drzew­ny, ro­śli­no­żer­ny ssak z ro­dzi­ny le­niw­co­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bra­dy­po­di­dae|ref=tak.) lub le­niu­chow­co­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­ga­lo­ny­chi­dae|ref=tak.);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. ktoś le­ni­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) ka­na­pa, mebel do wy­le­gi­wa­nia się

 (3.2) kulin. ro­dzaj słod­kie­go wy­pie­ku łat­we­go do wy­ko­na­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oglą­da­li­śmy dzi­siaj w zoo le­niw­ce.

 (2.1) Rusz się w końcu sprzed te­le­wi­zo­ra, le­niw­cu jeden!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ˈɲivʲjɛt͡s, AS: lẽńivʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leń m., leniuch m., leniwcowate nmos., leniwienie n.

 czas. leniwieć ndk.

 przym. leniwy, leniwcowaty

 przysł. leniwie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) leń

Wiktionary


leniwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: le­ni­wie, le­ni­wo


SJP.pl


leniwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|le­ni­wieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. leniwieć

 rzecz. leń mos./mzw.

Wiktionary


leniwieć

po­tocz­nie: sta­wać się le­ni­wym, ospa­łym, ocię­ża­łym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) sta­wać się le­ni­wym, opie­sza­łym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ˈɲivʲjɛ̇t͡ɕ, AS: lẽńivʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lenistwo n., leń m., leniuch m., leniwiec m., leniwienie n.

 przym. leniwy

 przysł. leniwie

Wiktionary


leniwka

1. le­niw­ka lu­ne­ty - śruba umoż­li­wia­ją­ca obrót lu­ne­ty wokół osi po­zio­mej
2. śruba mi­kro­me­trycz­na (ele­ment niek­tó­rych przy­rzą­dów po­mia­ro­wych)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­niw­ka – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Le­niw­ka – hi­sto­rycz­na nazwa ra­mie­nia uj­ścio­we­go Wisły, obec­nie sta­no­wią­ce głów­ne ko­ry­to
  • Le­niw­ka – stru­mień w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, prawy do­pływ Choj­nów­ki
  • Le­niw­ka – rzeka, do­pływ Ra­dom­ki
  • Le­niw­ka – potok, do­pływ Wi­da­wy
  • Le­niw­ka – stru­ga, do­pływ Krzy­wu­li
  • Le­niw­ka – stru­ga, do­pływ Ra­dów­ki
  • Le­niw­ka – stru­ga, do­pływ Mo­szcze­ni­cy
  • Le­niw­ka No­tec­ka – stru­ga, do­pływ Sta­rej No­te­ci
  • Kanał Le­ni­wy

Wikipedia


leniwość

rzad­ko: brak ocho­ty do dzia­ła­nia, nie­rób­stwo, opie­sza­łość; le­ni­stwo, ospa­łość, ocię­ża­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co le­ni­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby nie pod­dać się le­ni­wo­ści, obec­na kon­ku­bi­na za­pro­si­ła mnie na fra­pu­ją­cy se­rial.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leniuch mos.

 przym. leniwy

 przysł. leniwie

Wiktionary


leniwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: le­ni­wy


SJP.pl


leniwy

nie­chęt­nie pra­cu­ją­cy, opie­sza­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się le­ni­stwem

 (1.2) wolny, po­ru­sza­ją­cy się bez poś­pie­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot był tak le­ni­wy, że Ewa mu­sia­ła mu przy­no­sić miskę z karmą; sam nie chciał się ru­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ˈɲivɨ, AS: lẽńivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leniwiec mzw./mos./mrz., leń mos., leniuch mos., leniuszek mos., lenistwo n., leniwość ż.

 czas. leniwieć

 przysł. leniwie, leniwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezczynny, gnuśny, leniuchowaty, urodzony w niedzielę

 (1.2) nieśpieszny, opieszały, ospały, powolny, senny, ślimaczy, wolny, żółwi

Wiktionary


lenić

lenić się:
1. nie chcieć pra­co­wać, wy­ko­ny­wać róż­nych zajęć, być opie­sza­łym
2. li­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gwara. wy­krę­cać fu­jar­kę, pi­szczał­kę z łyka

Wiktionary


lenka

jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny lno­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. od­mia­na mar­chwi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lenka – wieś na Sło­wa­cji po­ło­żo­na w kraju bań­sko­by­strzyc­kim, w po­wie­cie Ry­maw­ska So­bo­ta
  • Lenka – rzeka w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, lewy do­pływ Po­sto­mii
  • Lenka – au­stra­lij­ska pio­sen­kar­ka
  • Lenka – album mu­zycz­ny Lenki
  • Lenka Kotková – cze­ska astro­nom
  • Zdrob­nie­nie od imie­nia Lena.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wios­nę wy­sie­ję tro­chę lenki koło po­mi­do­rów.

Wiktionary


lenkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Len­kie­wicz – pol­ski na­u­czy­ciel, fi­lo­log kla­sycz­ny, fo­to­graf, dzia­łacz tu­ry­stycz­ny
  • Jan Len­kie­wicz-Ipo­hor­ski – pol­ski zie­mia­nin, rol­nik, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i spo­łecz­ny, poseł
  • An­to­ni Len­kie­wicz – pol­ski hi­sto­ryk, praw­nik, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz opo­zy­cji an­ty­ko­mu­ni­stycz­nej
  • To­masz Len­kie­wicz – pol­ski me­ne­dżer bran­ży spor­to­wej i urzęd­nik pań­stwo­wy, w la­tach 2012–2013 pod­se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Skar­bu Pań­stwa
  • To­masz Len­kie­wicz – pol­ski po­li­to­log
  • Wie­sław Ipo­hor­ski-Len­kie­wicz – pol­ski na­u­czy­ciel, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go II RP, PSZ i AK, ci­cho­ciem­ny
  • Wi­told Len­kie­wicz – pol­ski pu­bli­cy­sta
  • Wło­dzi­mierz Len­kie­wicz – pol­ski hi­sto­ryk, na­u­czy­ciel, ko­mi­sarz rzą­do­wy i bur­mistrz mia­sta Tar­no­po­la
  • Len­kie­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


lenkoran

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wym Azer­bej­dża­nie, na Ni­zi­nie Len­ko­rań­skiej, port nad Mo­rzem Ka­spij­skim;

Wiktionary

Len­ko­ran (azer. "Lənkəran") – mia­sto w po­łud­nio­wym Azer­bej­dża­nie, na Ni­zi­nie Len­ko­rań­skiej, port nad Mo­rzem Ka­spij­skim. Len­ko­ran jest po­ło­żo­ny u stop Gór Ta­ły­skich. Przez mia­sto pły­nie rzeka Len­ko­ran­ka ("Lənkərançay"), ucho­dzą­ca tu do morza. We­dług da­nych z 2014 r. Len­ko­ran za­miesz­ku­je około 52 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


lennictwo

za­leż­ność mię­dzy len­ni­kiem a se­nio­rem; len­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. sy­stem fe­u­dal­ny po­le­ga­ją­cy na za­leż­no­ści wa­sa­la od se­nio­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lenniczka ż., lennik mos., lenno n.

 przym. lenniczy, lenny

Wiktionary


lenniczka

w śred­nio­wie­czu: ko­bie­ta, która za otrzy­ma­ną zie­mię (lenno) lub pie­nią­dze zo­bo­wią­za­na była do świad­cze­nia usług da­ją­ce­mu to lenno; wa­sal­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ko­bie­ta zo­bo­wią­za­na do pła­ce­nia lenna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lennictwo n., lenno n.

:: fm. lennik mos.

 przym. lenniczy, lenny

Wiktionary


lenniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z len­ni­kiem lub len­nict­wem, do­ty­czą­cy len­ni­ka lub len­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lennictwo n., lenniczka ż., lennik mos., lenno n.

 przym. lenny

Wiktionary


lennik

w śred­nio­wie­czu: czło­wiek, który za otrzy­ma­ną zie­mię (lenno) lub pie­nią­dze zo­bo­wią­za­ny był do świad­cze­nia usług da­ją­ce­mu to lenno; wasal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. osoba zo­bo­wią­za­na do pła­ce­nia lenna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Len­nik – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Halle-Vil­vo­or­de
  • Len­nik-Saint-Mar­tin – fran­cu­ska nazwa miej­sco­wo­ści Sint-Mar­tens-Len­nik
  • Len­nik-Saint-Qu­en­tin – fran­cu­ska nazwa miej­sco­wo­ści Sint-Kwin­tens-Len­nik
  • len­nik – sy­no­nim wa­sa­la
  • Sint-Kwin­tens-Len­nik
  • Sint-Mar­tens-Len­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzecz­po­spo­li­ta była len­ni­kiem Im­pe­rium Os­mań­skie­go w la­tach 1672−1673.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lennictwo n., lenno n.

:: fż. lenniczka ż.

 przym. lenniczy, lenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wasal

Wiktionary


lenno

w sy­ste­mie fe­u­dal­nym: okre­ślo­na war­tość ma­jąt­ko­wa (zwy­kle zie­mia, rzad­ko renta pie­nięż­na) na­da­wa­na wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra w użyt­ko­wa­nie do­ży­wot­nie lub dzie­dzicz­ne w za­mian za wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nych obo­wiąz­ków (po­mo­cy ma­te­rial­nej, dwor­skiej, woj­sko­wej, w po­sta­ci rady itp.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w ustro­ju fe­u­dal­nym / sy­ste­mie len­nym: dobra (naj­czę­ściej ziem­skie) na­da­wa­ne wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra w użyt­ko­wa­nie;

 (1.2) hist. w epoce fe­u­da­liz­mu: ca­łoksz­tałt sto­sun­ków mię­dzy se­nio­rem a wa­sa­lem

Wiktionary

Lenno (łac. "fe­u­dum") – w ustro­ju len­nym ma­ją­tek bę­dą­cy przed­mio­tem kon­trak­tu len­ne­go, czyli na­da­wa­ny przez se­nio­ra wa­sa­lo­wi w użyt­ko­wa­nie i po­bie­ra­nie czę­ści po­żyt­ków w za­mian za wspar­cie mi­li­tar­ne lub fi­nan­so­we. Póź­niej przez "lenno" ro­zu­mia­no ca­łość sto­sun­ków po­mię­dzy se­nio­rem a wa­sa­lem ty­po­wych dla fe­u­da­liz­mu. W Eu­ro­pie in­sty­tu­cja ta wy­wo­dzi się z po­łą­cze­nia wczes­noś­red­nio­wiecz­nych be­ne­fi­cjum i ko­men­da­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­zba­wio­ne mę­skie­go dzie­dzi­ca lenno z mocy prawa i oby­cza­ju sta­wa­ło się po­now­nie nie­o­gra­ni­czo­ną włas­no­ścią se­nio­ra, który mógł nim do­wol­nie dy­spo­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃nːɔ, AS: lẽ•no

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lennictwo n., lenniczka ż., lennik mos.

 przym. lenny, lenniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feudum

Wiktionary


lennon

naz­wi­sko an­giel­skie, np. John Len­non (1940-1980) - muzyk, dzia­łacz ruchu pa­cy­fi­stycz­ne­go, czło­nek ze­spo­łu The Be­at­les


SJP.pl

Len­non – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Finistère.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 646 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 28 osób/km² (wśród 1269 gmin Bre­ta­nii Len­non pla­su­je się na 750. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 425.).

Wikipedia


lennonki

oku­la­ry z okrą­gły­mi, ma­ły­mi szkieł­ka­mi w dru­cia­nej opra­wie; le­non­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ro­dzaj oku­la­rów z okrą­gły­mi szkła­mi

Wiktionary


lenność

daw­niej:
1. po­sia­dłość lenna lub prawa od­da­ne len­ni­ko­wi przez se­nio­ra w za­mian za lo­jal­ność, służ­bę dwor­ską, pomoc ma­te­rial­ną i woj­sko­wą lub rady; lenno;
2. za­leż­ność mię­dzy len­ni­kiem a se­nio­rem; len­nict­wo


SJP.pl


lenny

przy­miot­nik od: lenno; do­ty­czą­cy lenna, zwią­za­ny z len­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z len­nem, do­ty­czą­cy lenna

Wiktionary

Lenny – ame­ry­kań­ski film bio­gra­ficz­ny z 1974 roku w re­ży­se­rii Boba Fosse, zre­a­li­zo­wa­ny na pod­sta­wie sztu­ki Ju­lia­na Barry’ego. Opar­ta na fak­tach hi­sto­ria kon­tro­wer­syj­ne­go ko­mi­ka Lenny’ego Bruce’a. Zdję­cia krę­co­no w Nowym Jorku i Miami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­sa­la zo­bo­wią­zy­wa­no do skła­da­nia hołdu len­ne­go se­nio­ro­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lennictwo n., lenniczka ż., lennik mos., lenno n.

 przym. lenniczy

Wiktionary


lenonki

oku­la­ry z okrą­gły­mi, ma­ły­mi szkieł­ka­mi w dru­cia­nej opra­wie; len­non­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. oku­la­ry z okrą­gły­mi szkła­mi, takie jak nosił John Len­non

Wiktionary

Le­non­ki – wzór oku­la­rów o okrą­głych, cien­kich opraw­kach.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska bry­tyj­skie­go mu­zy­ka Johna Len­no­na (1940–1980), który wpro­wa­dził na całym świe­cie modę na no­sze­nie tego wzoru opra­wek. Były bar­dzo po­pu­lar­ne w sub­kul­tu­rze hi­pi­sów, szcze­gól­nie z przy­ciem­nia­ny­mi szkła­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛ̃ˈnɔ̃nʲci, AS: lẽnõnʹḱi

Wiktionary


lenora

imię żeń­skie


SJP.pl

Le­no­ra – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Nor­ton.

Wikipedia


lenorzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­no­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lenovo

firma, chiń­ski pro­du­cent kom­pu­te­rów


SJP.pl

Le­no­vo Group Li­mi­ted (chiń. 联想集团有限公司; pi­ny­in "Liánxiǎng jítuán yǒuxiàn gōngsī") – chiń­skie przed­się­bior­stwo in­for­ma­tycz­ne. Ofer­ta kor­po­ra­cji obej­mu­je kom­pu­te­ry oso­bi­ste, sta­cje ro­bo­cze, ser­we­ry, pa­mięć ma­so­wą, a także pro­duk­ty mo­bil­ne, takie jak smart­fo­ny (w tym marki Mo­to­ro­la), ta­ble­ty, apli­ka­cje oraz roz­wią­za­nia z za­kre­su Smart Home. Firma jest li­de­rem na rynku kom­pu­te­rów z udzia­ła­mi po­wy­żej 20%.

Wikipedia


lens

Lens () – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Pas-de-Ca­la­is.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 35 017 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 2993 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Lens pla­su­je się na 13. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 239.).

Wikipedia


lenteks

tka­ni­na ju­to­wo-lnia­na po­kry­ta masą z two­rzy­wa sztucz­ne­go; len­tex


SJP.pl


lentex

tka­ni­na ju­to­wo-lnia­na po­kry­ta masą z two­rzy­wa sztucz­ne­go; len­teks


SJP.pl

Len­tex S.A. – przed­się­bior­stwo w Lu­bliń­cu, pro­du­cent włó­knin.

Wikipedia


lentikularny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. so­czew­ko­wa­ty

Wiktionary


lentilek

mały cu­kie­rek cze­ko­la­do­wy w twar­dej po­le­wie; len­til­ka


SJP.pl


lentilka

mały cu­kie­rek cze­ko­la­do­wy w twar­dej po­le­wie; len­til­ka


SJP.pl


lento

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­wo­li


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lento – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Lento – jedno z okre­śleń tempa w mu­zy­ce
  • Lento Vio­len­to …e altre sto­rie – album Gi­gie­go d'Ago­sti­no

Wikipedia


lentyszek

ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych, z któ­re­go po­zy­sku­je się ży­wi­cę ma­styks; pi­sta­cja kle­i­sta, ma­styk­so­we drze­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­sta­cia len­ti­scus|L.|ref=tak., pi­sta­cja kle­i­sta;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lentyszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pistacja lentyszek, pistacja kleista, drzewo mastyksowe

Wiktionary


lentz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­in­rich Ger­hard Lentz (1764–1839) – pol­ski pia­ni­sta, or­ga­ni­sta i kom­po­zy­tor nie­miec­kie­go po­cho­dze­nia
  • Irene Lentz (1900–1962) – ame­ry­kań­ska ko­stiu­mo­graf
  • Sta­ni­sław Lentz (1861–1920) – pol­ski ma­larz, por­tre­ci­sta, ilu­stra­tor
  • Lenz, Lenc

Wikipedia


lenz

[czy­taj: lenc] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lenz – dziel­ni­ca Gar­de­le­gen
  • Lenz – dziel­ni­ca Mal­chow
  • Łę­czy­ca
  • Lenz – dawna nazwa gminy Lantsch/Lenz
  • Al­fred Lenz (1890-1965) – nie­miec­ki lot­nik
  • André Lenz (ur. 1973) – nie­miec­ki pił­karz
  • Bet­ha­ny Joy Lenz (ur. 1981) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka oraz pio­sen­kar­ka
  • Chri­stoph Lenz (ur. 1986) – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • He­in­rich Lenz (1804-65) – ro­syj­ski fizyk po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go
  • Fritz Lenz (1887-1976) – nie­miec­ki eu­ge­nik, czło­nek par­tii na­zi­stow­skiej
  • Gene Lenz (1937-2005) – ame­ry­kań­ski pły­wak
  • Jakob Mi­cha­el Re­in­hold Lenz (1751-92) – nie­miec­ki pi­sarz

Wikipedia


leo

1. po­stać bi­blij­na, pier­wsza żona Ja­ku­ba;
2. imię żeń­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leo, Luiz Edu­ar­do de Oli­ve­i­ra – bra­zy­lij­ski ry­sow­nik i ko­mik­siarz
  • Le­o­nar­do Leo – wło­ski kom­po­zy­tor epoki ba­ro­ku
  • Leo Be­en­hak­ker – ho­len­der­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Le­o­nar­do Lourenço Ba­stos – pił­karz uro­dzo­ny w 1975 roku
  • Le­o­nar­do Renan Simões de La­cer­da – pił­karz uro­dzo­ny w 1988 roku
  • Ju­liusz Leo – po­li­tyk ga­li­cyj­ski, pre­zy­dent Kra­ko­wa
  • Ed­ward Wik­tor Leo – pol­ski praw­nik
  • Zbi­gniew Leo – pow­sta­niec war­szaw­ski, żoł­nierz Pol­skich Sił Zbroj­nych
  • Wło­dzi­mierz Leo – pow­sta­niec war­szaw­ski, żoł­nierz Pol­skich Sił Zbroj­nych, dok­tor nauk me­dycz­nych
  • Alek­san­dra Maria Leo – pol­ska praw­nicz­ka, urzęd­nicz­ka pań­stwo­wa i po­li­tycz­ka, po­słan­ka na Sejm X ka­den­cji
  • Leo – skró­co­na nazwa placu Le­o­pold­platz w Ber­li­nie
  • Léo – mia­sto w Bur­ki­na Faso

Wikipedia


leodegar

imię mę­skie


SJP.pl

Le­o­de­gar – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od (ok. 616-680), bi­sku­pa Autun.

Le­o­de­gar imie­ni­ny ob­cho­dzi 2 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


leodium

ła­ciń­ska nazwa bel­gij­skie­go mia­sta Liege


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Liège;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leodyjski

Wiktionary


leodyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Le­o­dium (Liège)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leodium n.

Wiktionary


leokadia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Le­o­ka­dia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ska wer­sja mę­skie­go imie­nia Le­o­ka­diusz. Oz­na­cza „tro­szczą­ca się o lud”. W Pol­sce roz­po­wszech­ni­ło się w XIX wieku dzię­ki po­wie­ściom Stéphanie Félicité de Gen­lis. W XIX wieku było nowym i rzad­kim imie­niem wśród drob­nej szlach­ty przas­ny­skiej, nadal obec­ne wśród star­sze­go po­ko­le­nia, szcze­gól­nie na wscho­dzie kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Le­o­ka­dia Ko­wal­ska z Kras­no­po­la za­mie­ni­ła bal­kon w kak­tu­so­wy ogród.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɔˈkadʲja, AS: leokadʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Lodzia ż., Loda ż., Lodka ż., Leosia ż.

:: fm. Leokadiusz m.

Wiktionary


leokadiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Le­o­ka­diusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, ut­wo­rzo­ne z wy­ra­zów po­spo­li­tych "laós (léos)", oz­na­cza­ją­ce­go "lud" oraz "kedos (kados)", oz­na­cza­ją­ce­go "tro­skę". Imię to oz­na­cza zatem "tro­szczą­cy się o lud".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛɔˈkadʲjuʃ, AS: leokadʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leokadia ż.

Wiktionary


leokadiuszek

zdrob­nie­nie od: Le­o­ka­diusz (imię mę­skie)


SJP.pl


leokadiuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­ka­diusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leokadiuszostwo

Le­o­ka­diusz z mał­żon­ką; Le­o­ka­diu­szo­wie


SJP.pl


leokadiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


leokadiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­ka­diu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leokrycja

imię żeń­skie


SJP.pl

Le­o­kry­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, oz­na­cza­ją­ce „uko­ro­no­wa­na”, „kró­lo­wa”. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Le­o­kry­cja z Kor­do­wy.

Wikipedia


leon

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leon – imię mę­skie
  • Leon – pol­ski siat­karz
  • LEON – pro­ce­sor zgod­ny ze SPARC
  • Leon - bi­skup Ka­ta­nii, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go
  • Leon (ur. 1948) – bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Leon – pra­wo­sław­ny pa­triar­cha Alek­san­drii w la­tach 1052–1059
  • Leon – król Spar­ty wy­wo­dzą­cy się z dy­na­stii Agia­dów. Miał pa­no­wać od ok. 590 do ok. 560 roku p.n.e
  • Leon I, znany także jako Leon I Wiel­ki
  • Leon II
  • Leon III
  • Leon IV
  • Leon V

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Leon i je­stem mu­zy­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɔ̃n, AS: leõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Leonek mos.

:: fż. Leona ż., Leonia ż.

 przym. przest. gwara. Leonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Lew; zdrobn. Leonek

Wiktionary


leona

imię mę­skie


SJP.pl

Leona – imię żeń­skie; żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Leon, które w sta­ro­żyt­nej Gre­cji funk­cjo­no­wa­ło jako zdrob­nie­nie imion dwucz­ło­no­wych, za­czy­na­ją­cych się lub koń­czą­cych (jak Pan­ta­le­on) czło­nem "λεων (leon)", po­cho­dzą­cym albo od słowa oz­na­cza­ją­ce­go po grec­ku "lud", albo "lew". Już od cza­sów sta­ro­żyt­nych jed­nak po­wszech­nie uwa­ża­no to imię za oz­na­cza­ją­ce "lew". Imię to po­ja­wi­ło się także u Rzy­mian, bądź jako za­po­ży­cze­nie z Gre­cji, bądź nie­za­leż­nie.

Wikipedia


leonard

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Le­o­nard – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „silny jak lew”. W Pol­sce imię to poś­wiad­czo­ne jest od 1193 roku, m.in. jako "Le­nart", "Le­nard", "Le­on­har­dus", "Le­nert", "Len­hart" i "Len­hard".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jed­nak stało się! Po­wie­dzia­łem tej bla­do­li­cej dziew­czy­nie, że ją ko­cham, i jutro slę mego groma Le­o­nar­da na siwym ru­ma­ku do jej babki z epi­sto­łą bła­ga­ją­cą, aby wsta­wi­ła się za mną do jej matki etc., etc., aby na ko­niec rącz­ka panny Wac­ła­wy zo­sta­ła włas­no­ścią twego wier­ne­go sługi.

 (1.1) Czę­sto od­no­sił wra­że­nie, że Le­o­nard, który pchnął in­te­lekt na nie­od­kry­te dotąd wy­ży­ny, zna­lazł tam duże i spe­cja­li­zo­wa­ne złoża głu­po­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈɔ̃nart, AS: leõnart

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Leonardowski, leonardowski

Wiktionary


leonarda

imię żeń­skie


SJP.pl

Le­o­nar­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­sko–ger­mań­skie­go; żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Le­o­nard. Pier­wszy człon imie­nia sta­no­wi wczes­na po­życz­ka ger­mań­ska z ła­ci­ny („lew” – stwniem. "lēwo", "lěwo"; za­chod­nio­fran­koń­ska, zro­ma­ni­zo­wa­na forma "leon"), na­to­miast drugi człon to stwniem. "hart" – „mocny, dziel­ny”.

Wikipedia


leonardo

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­nar­do – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Mon­mo­uth
  • Le­o­nar­do da Vinci – wło­ski ma­larz, rzeź­biarz, ar­chi­tekt, fi­lo­zof, muzyk, poeta, od­kryw­ca, ma­te­ma­tyk, me­cha­nik, ana­tom, ge­o­log.
  • Le­o­nar­do DiCaprio – ame­ry­kań­ski aktor
  • Le­o­nar­do Leo – wło­ski kom­po­zy­tor epoki ba­ro­ku
  • Le­o­nar­do San­tia­go – pił­karz bra­zy­lij­ski (ur. 1983)
  • Le­o­nar­do Vinci – wło­ski kom­po­zy­tor epoki ba­ro­ku
  • Le­o­nar­do (ur. 1969) – bra­zy­lij­ski tre­ner pił­kar­ski i pił­karz
  • Le­o­nar­do (Le­o­nar­do Fer­re­i­ra da Silva, Léo, ur. 1980) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Le­o­nar­do (ur. 1986) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Le­o­nar­do (Le­o­nar­do da Silva Souza, ur. 1992) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Le­o­nar­do – przed­się­bior­stwo dzia­ła­ją­ce w bran­ży zbro­je­nio­wej i kos­mo­na­u­tycz­nej
  • Le­o­nar­do – se­rial tv BBC

Wikipedia


leonardostwo

Le­o­nard z mał­żon­ką; Le­o­nar­do­wie


SJP.pl


leonardowie

imię mę­skie


SJP.pl


leonardowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­nar­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z twór­czo­ścią i po­glą­da­mi Le­o­nar­da da Vinci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leonard mos., Leonarda ż.

 przym. Leonardowski

Wiktionary


leonardowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­nar­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leonardziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­nar­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


leonberger

Le­on­ber­ger – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów w typie gór­skim, wy­ho­do­wa­na w XIX wieku w Niem­czech.

Wikipedia


leoncin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Le­on­cin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Le­on­cin.

Do 1952 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Głusk. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Le­on­cin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


leonciński

przy­miot­nik od: Le­on­cin


SJP.pl


leoncja

imię żeń­skie


SJP.pl

Le­on­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go; żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Le­on­cjusz, które to jest zdrob­nie­niem od imion, w któ­rych skład wcho­dzi­ła cząst­ka "leon-", ta­kich jak "Leontoménēs".

Imię to było na­da­wa­ne w bi­zan­tyj­skiej ro­dzi­nie kró­lew­skiej.

Wikipedia


leoncjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Le­on­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go.

Do ję­zy­ka pol­skie­go imię to zo­sta­ło za­po­ży­czo­ne z ła­ci­ny, gdzie miało formę "Le­on­tius". Na­to­miast do ła­ci­ny do­sta­ło się z greki: Λεόντιος "Le­ón­tios" było tam zdrob­nie­niem róż­nych imion roz­po­czy­na­ją­cych się od czło­nu Λεον- "Leon-", a wy­wo­dzą­cych się od wy­ra­zu λέων "léōn" „lew”.

Wikipedia


leoncjuszostwo

Le­on­cjusz z mał­żon­ką; Le­on­cju­szo­wie


SJP.pl


leoncjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


leoncjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­on­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leone

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Sier­ra Leone (1 leone = 100 cen­tów)


SJP.pl

Leone – jed­nost­ka wa­lu­to­wa Sier­ra Leone od 1964 roku. W 2021 dosz­ło do de­no­mi­na­cji 1 SLE do 1000 SLL. 1 leone to 100 cen­tów.

W obie­gu przed de­no­mi­na­cją znaj­do­wa­ły się:

Wikipedia


leonek

zdrob­nie­nie od: Leon (imię mę­skie); Leoś


SJP.pl


leones

napis na daw­nych ma­pach, oz­na­cza­ją­cy niez­na­ne, nie­zba­da­ne je­szcze kra­i­ny; hic sunt le­o­nes


SJP.pl


leonhard

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


leonia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Le­o­nia – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Leon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia ma na imię Le­o­nia.

 (1.1) Le­o­nia Poz­nań­ska była łódz­ką fi­lan­trop­ką po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Leosia ż., Leosieńka ż., Leośka ż.

:: fm. Leon m.

:: fż. Leona ż.

 przym. Leonin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Leosia, Leosieńka, Leośka

Wiktionary


leoniak

naz­wi­sko


SJP.pl


leoniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się do pa­pie­ża Leona, zwią­za­ny z pa­pie­żem Le­o­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z naj­daw­niej­szych for­mu­la­rzy li­tur­gicz­nych, zwany sa­kra­men­ta­rzem le­o­niań­skim, po­sia­da kil­ka­na­ście róż­nych tek­stów na uro­czy­stość św. Wa­wrzyń­ca.

Wiktionary


leonid

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Le­o­nid – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa λέων oz­na­cza­ją­ce­go „lew”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­o­nid Te­li­ga opły­nął sa­mot­nie Zie­mię na drew­nia­nym jach­cie "Opty" w la­tach 1967-1969.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈɔ̃ɲit, AS: leõńit

Wiktionary


leonida

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Le­o­ni­da – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Le­o­nid. Ist­nie­je sze­reg świę­tych ka­to­lic­kich o tym imie­niu.

Le­o­ni­da imie­ni­ny ob­cho­dzi: 22 kwiet­nia, 4 maja, 15 czerw­ca i 12 sierp­nia.

Wikipedia


leonidas

le­gen­dar­ny wódz spar­tań­ski po­le­gły w bit­wie pod Ter­mo­pi­la­mi w 480 roku przed naszą erą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­ni­das I – król Spar­ty (ok. 490 p.n.e.-480 p.n.e.), po­le­gły pod Ter­mo­pi­la­mi
  • Le­o­ni­das II – król Spar­ty (ok. 254 p.n.e.|254-ok. 236 p.n.e.)
  • Le­o­ni­das z Rodos (II wiek p.n.e.) – sta­ro­żyt­ny bie­gacz, wie­lo­krot­ny zwy­cięz­ca igrzysk olim­pij­skich
  • Le­o­ni­das z Ta­ren­tu (IV-III wiek p.n.e.) – poeta grec­ki, autor epi­gra­ma­tów
  • Leônidas de Silva (1913-2004) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Le­o­ni­das – utwór Ri­char­da Glo­ve­ra z 1738 roku
  • Le­o­ni­das – imię mę­skie
  • Le­o­ni­das – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie St. Louis
  • Le­o­ni­das (ang. Le­o­ni­das Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie St. Jo­seph
  • Le­o­ni­das – hi­sto­rycz­na ko­pal­nia gal­ma­nu w Sław­ko­wie w woj. ślą­skim

Wikipedia


leonidy

rój me­te­o­rów ob­ser­wo­wa­ny w gwia­zdo­zbio­rze Lwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) astr. rój me­te­o­rów wi­docz­ny w gwia­zdo­zbio­rze Lwa;

Wiktionary

Le­o­ni­dy, LEO – rój me­te­o­rów ak­tyw­ny od 10 do 23 li­sto­pa­da, któ­re­go mak­si­mum przy­pa­da na 17/18 li­sto­pa­da każ­de­go roku. Ra­diant roju znaj­du­je się w po­bli­żu gwia­zdy pod­wój­nej Gamma Le­o­nis (Al­gie­ba) o jas­no­ści 2,01m.

Jest to naj­szyb­szy znany rój me­te­o­rów – pręd­kość me­te­o­ro­i­dów w ziem­skiej at­mos­fe­rze do­cho­dzi do 72 km/s.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛɔ̃ˈɲidɨ, AS: leõńidy

Wiktionary


leonin

śred­nio­wiecz­ny ła­ciń­ski wiersz ry­mo­wa­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­ni­nus – kom­po­zy­tor zwią­za­ny ze szko­łą pa­ry­ską
  • Le­o­nin – śred­nio­wiecz­ny hek­sa­metr z rymem śred­niów­ko­wo-kla­u­zu­lo­wym
  • Le­o­nin → Hek­sa­metr dak­ty­licz­ny – naj­star­sze znane me­trum eu­ro­pej­skiej po­ez­ji epicz­nej
  • Le­o­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie

Wikipedia


leoniny

śred­nio­wiecz­ny ła­ciń­ski wiersz ry­mo­wa­ny


SJP.pl


leoniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


leoniński

przy­miot­nik od: le­o­nin


SJP.pl


leonkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


leonkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­on­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leonora

imię żeń­skie


SJP.pl

Le­o­no­ra – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia.

Wikipedia


leonostwo

Leon z mał­żon­ką; Le­o­no­wie


SJP.pl


leonow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­now – chu­tor w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim, w re­jo­nie obliw­skim. W 2010 li­czył 353 miesz­kań­ców
  • Alek­sandr Le­o­now – ra­dziec­ki funk­cjo­na­riusz bez­pie­czeń­stwa
  • Alek­siej Le­o­now – ra­dziec­ki pilot woj­sko­wy i kos­mo­na­u­ta
  • Alek­siej Le­o­now – ra­dziec­ki do­wód­ca woj­sko­wy
  • Jew­gie­nij Le­o­now – ra­dziec­ki aktor fil­mo­wy
  • Jurij Le­o­now – ka­zach­ski ho­ke­i­sta i tre­ner
  • Le­o­nid Le­o­now – ro­syj­ski pi­sarz, dra­ma­turg i dzien­ni­karz
  • Wła­di­mir Le­o­now – ra­dziec­ki ko­larz to­ro­wy, olim­pij­czyk

Wikipedia


leonowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Le­o­no­wicz – pol­ska pił­kar­ka
  • Ed­mund Le­o­no­wicz – pol­ski ar­chi­tekt
  • Jan Le­o­no­wicz – pol­ski do­wód­ca od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go
  • Mar­cin Ka­zi­mierz Le­o­no­wicz – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie ma­te­ria­łów ma­gne­tycz­nych, na­no­ma­te­ria­łów oraz ma­te­ria­łów in­te­li­gent­nych
  • Zbi­gniew Le­o­no­wicz - in­ży­nier elek­tryk, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Wroc­ław­skiej

Wikipedia


leonowie

imię mę­skie


SJP.pl


leonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Leona lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leontyn

imię mę­skie


SJP.pl

Le­on­tyn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "Leo" oz­na­cza­ją­ce­go lwa. No­si­ło je kilku świę­tych wczes­ne­go ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go: św. Le­on­tyn z Bragi, św. Le­on­tyn z Sa­in­tes, św. Le­on­tyn (mę­czen­nik za Dio­kle­cja­na) i św. Le­on­tyn z Ce­za­rei.

Wikipedia


leontyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ja­ku­bów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Le­on­tyn

Wiktionary

Le­on­ty­na – żeń­ski od­po­wied­nik grec­kie­go imie­nia Le­on­tyn.

Le­on­ty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 19 kwiet­nia, jako wspom­nie­nie św. Le­on­ty­ny.

Imię rzad­kie. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 703 ko­bie­ty o imie­niu Le­on­ty­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 470 ko­biet no­szą­ce imię Le­on­ty­na jako imię dru­gie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem babci Le­on­ty­nie bu­kiet frez­ji.

 (1.2) Po po­wro­cie z Le­on­ty­ny za­mó­wi­li­śmy przez In­ter­net pizzę.

Wiktionary


leontynek

zdrob­nie­nie od: Le­on­tyn (imię mę­skie)


SJP.pl


leontyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­on­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


leontynkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­on­tyn­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leontynostwo

Le­on­tyn z mał­żon­ką; Le­on­ty­no­wie


SJP.pl


leontynowie

imię mę­skie


SJP.pl


leontynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­on­ty­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leopard

ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych; pan­te­ra, lam­part (Pant­he­ra par­dus)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. lam­part

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­o­pard (pan­te­ra, lam­part, lam­part pla­mi­sty) – ssak dra­pież­ny
  • Le­o­pard 1 – czołg nie­miec­ki
  • Le­o­pard 2 – czołg nie­miec­ki, ek­splo­a­to­wa­ny w Pol­sce, na­stęp­ca Le­o­par­da 1
  • VK 1602 Le­o­pard – nie­miec­ki pro­to­ty­po­wy czołg roz­poz­naw­czy
  • Le­o­pard – pol­ski pro­du­cent luk­su­so­we­go sa­mo­cho­du Le­o­pard 6 Litre Ro­ad­ster
  • Le­o­pa­ard – chiń­ska marka sa­mo­cho­dów ko­cer­nu GAC dzia­ła­ją­ca w la­tach 2013–2020.
  • Le­o­pard – chiń­ska marka sa­mo­cho­dów kon­cer­nu BYD dzia­ła­ją­ca od 2023 roku.
  • – fran­cu­ski ni­szczy­ciel z okre­su II wojny świa­to­wej
  • HMS Le­o­pard – nazwa kil­ku­na­stu bry­tyj­skich okrę­tów
  • SMS „Le­o­pard” – au­stro-wę­gier­ski krą­żow­nik tor­pe­do­wy z końca XIX wieku
  • SMS „Le­o­pard” – nie­miec­ki krą­żow­nik po­moc­ni­czy z okre­su I wojny świa­to­wej
  • „Le­o­pard” – nie­miec­ki tor­pe­do­wiec z okre­su II wojny świa­to­wej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛˈɔpart, AS: leopart

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leopardzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lampart, pantera, rysiec

Wiktionary


leopardowy

→ le­o­pard; le­o­par­dzi


SJP.pl


leopardyzacja

śro­do­wi­sko­wo: mo­der­ni­za­cja pol­skich czoł­gów PT-91 i T-72 z za­sto­so­wa­niem nie­miec­kiej tech­no­lo­gii


SJP.pl


leopardzi

→ le­o­pard; le­o­par­do­wy


SJP.pl


leopold

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Le­o­pold – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od słów "leut-" 'lud, naród, ple­mię' i -"bald" 'od­waż­ny' (w for­mie po­łud­nio­wo­nie­miec­kiej -"pold").

W Pol­sce imię to wy­stę­pu­je od 1265 r. w for­mach: "Lu­pold" (1265), "Lu­puld" (1273), "Le­u­pold" (1339), "Li­pold" (1306), "Le­u­puld" (1369), "Li­połt" (1444) i jako naz­wi­sko "Li­belt" (1459).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśli, afo­ryz­my za­czerp­nię­te z wy­po­wie­dzi i li­stów św. Le­o­pol­da sta­wa­ły się czę­sto pow­ta­rza­ny­mi sen­ten­cja­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈɔpɔlt, AS: leopolt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leopoldów m., Leopolda ż.

:: zdrobn. Poldek m., Poldzio m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Poldek

Wiktionary


leopolda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Le­o­pold;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Le­o­pold

Wiktionary

Le­o­pol­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go; żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Le­o­pold, które wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "lud".

Le­o­pol­da imie­ni­ny ob­cho­dzi 2 kwiet­nia i 30 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spa­ko­wa­łam Le­o­pol­dzie: la­tar­kę, kom­pas i mapę Be­ski­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leopold m.

Wiktionary


leopoldostwo

Le­o­pold z mał­żon­ką; Le­o­pol­do­wie


SJP.pl


leopoldowie

imię mę­skie


SJP.pl


leopoldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­pol­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


leopoldyna

imię żeń­skie


SJP.pl

Le­o­pol­dy­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Le­o­pold.

Le­o­pol­dy­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 15 li­sto­pa­da.

Wikipedia


leopoldynczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­pol­dy­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


leopoldyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­pol­dy­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


leopoldynka

zdrob­nie­nie od: Le­o­pol­dy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


leopoldziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­o­pol­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


leopolita

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­o­po­li­ta – lwo­wia­nin
  • Jan Le­o­po­li­ta (ks. Jan Nicz) – wy­daw­ca i ko­rek­tor prze­kła­du Bi­blii (tzw. Bi­blia Le­o­po­li­ty)
  • Mar­cin Le­o­po­li­ta – pol­ski muzyk epoki re­ne­san­su
  • Roman Zi­mand ps. Le­o­po­li­ta – dzien­ni­karz, dzia­łacz opo­zy­cji w epoce PRL

Wikipedia


leosia

zdrob­nie­nie od: Le­o­nia (imię żeń­skie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­sia (osada)
  • Le­o­sia (przy­sta­nek ko­le­jo­wy)
  • Le­o­sia – album jaz­zo­wy To­ma­sza Stań­ko
  • zdrob­nie­nie imie­nia Leona lub Le­o­nia
  • Young Le­o­sia

Wikipedia


leosiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Leosi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


leończuk

naz­wi­sko


SJP.pl


leończyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Leónu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pier­wszej bit­wie Ka­sty­lij­czy­cy po­ko­na­ni, mu­sie­li ustą­pić Le­oń­czy­kom (…).

 (1.1) Za­miesz­ku­ją­cy te ob­sza­ry Le­oń­czy­cy, Estre­ma­dur­czy­cy, a w szcze­gól­no­ści Ka­sty­lij­czy­cy, zbli­ża­ją się bar­dzo ku sobie pod wzglę­dem swych zwy­cza­jów, po­czu­cia so­li­dar­no­ści (…) oraz cech cha­rak­te­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. León m.

:: fż. Leonka ż.

 przym. leoński

Wiktionary


leoński

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Le­o­nem (Le­ó­nem) (kra­i­ną hi­sto­rycz­ną w Hisz­pa­nii)

 (1.2) zwią­za­ny z imie­niem Leon, po­cho­dzą­cy od Leona, do­ty­czą­cy Leona

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do Leona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leon mos. / mrz., León mrz., Leończyk mos., Leonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Leonowy

 (2.1) Leonowy

Wiktionary


leoś

zdrob­nie­nie od: Leon (imię mę­skie); Le­o­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Leon

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Le­o­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wie­dzia­łam, że Le­o­sio­wi po­do­ba­ją się hu­zar­skie sza­me­run­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leon mos.

Wiktionary


leośka

zdrob­nie­nie od: Le­o­nar­da (imię żeń­skie); Le­o­nia, Le­on­ka


SJP.pl


lep

lepka sub­stan­cja róż­ne­go po­cho­dze­nia (słu­żą­ca głów­nie do wa­bie­nia owa­dów); pasek pa­pie­ru pos­ma­ro­wa­ny tą sub­stan­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. śro­dek wa­bią­cy i ła­pią­cy owady

 (1.2) pu­łap­ka na owady w po­sta­ci paska nas­ma­ro­wa­ne­go lepką sub­stan­cją wa­bią­cą

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: lepić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LEP – Le­kar­ski Eg­za­min Pań­stwo­wy
  • LEP – Ak­ce­le­ra­tor LEP (Large Elec­tron Po­si­ton Col­li­der)
  • LEP – Po­li­me­ry elek­tro­lu­mi­ne­scen­cyj­ne (Light Emit­ting Po­ly­mers)
  • gen ko­du­ją­cy lep­ty­nę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­roz­wie­sza­łem w ja­dal­ni lepy, bo much mamy tego lata co nie­mia­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛp, AS: lep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polepa ż., lepiszcze n., oblepicha ż., lepidło n., zlepieniec mrz., lepienie n., lepa ż.

 czas. lepić ndk., zlepić dk.

 przym. lepowy, lepki

Wiktionary


lepa

1. nie­sto­pio­ny śnieg na po­wierzch­ni wody;
2. mło­dzie­żo­wo: ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w twarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. hy­drol. nie­sto­pio­ny śnieg na po­wierzch­ni wody,

 (1.2) ga­tu­nek trawy

 (1.3) coś ule­pio­ne­go, tłu­ste­go (jak cia­sto, klu­chy)

 (1.4) nie­do­łę­ga, nie­zda­ra

 (1.5) środ. ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w kark

Wiktionary

Lepa (ang. "snow slush") – śnieg, który pada na po­wierzch­nię wody i nie topi się, gdyż woda ma tem­pe­ra­tu­rę 0 °C bądź jest prze­chło­dzo­na. Lepa jest pra­wie przez­ro­czy­sta i można ją zo­ba­czyć tylko będąc bez­poś­red­nio nad wodą. Po za­marz­nię­ciu two­rzy biały lód. Przy gwał­tow­nym ochło­dze­niu się po­wie­trza za­mie­nia się w lód śnież­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛpa, AS: lepa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiszcze n., przylepa ż., przylepka ż., polepa ż., lep m., lepidło n., lepik m.

 czas. lepić, przylepić, polepić, zlepić, oblepić

 przym. lepiący, oblepiony, lepki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) karczycho

Wiktionary


lepak

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) stpol. znowu

Wiktionary

Lepak (nazwa obocz­na: Lepok) – część wsi Ku­czów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Brody.

W la­tach 1975–1998 Lepak ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛpak, AS: lepak

Wiktionary


lepanto

mia­sto i port w Gre­cji


SJP.pl

Le­pan­to – mia­sto w Ko­sta­ry­ce, w pro­win­cji Pun­ta­re­nas.

Wikipedia


lepażówka

ro­dzaj daw­nej strzel­by my­śliw­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. ro­dzaj fran­cu­skiej strzel­by my­śliw­skiej

Wiktionary


lepczyca

chwast zbo­żo­wy, przy­tu­lia czep­na


SJP.pl


lepczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


lepianka

chata ule­pio­na z gliny i słomy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek wy­ko­na­ny z nie­wy­pa­lo­nej gliny lub mułu

Wiktionary

Zo­bacz też: Le­pian­ka w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Le­pian­ka – dom, chata, sza­łas i tym po­dob­na bu­dow­la miesz­kal­na albo go­spo­dar­cza wy­ko­na­na z nie­wy­pa­la­nej gliny w po­łą­cze­niu ze słomą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛˈpʲjãnka, AS: lepʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lepić

 przym. lepki

 rzecz. zlepieniec mrz., lepienie n., lepidło n., lepiszcze n., polepa ż.

Wiktionary


lepiarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


lepiarka

le­piar­ka jed­wab­nicz­ka, le­piar­ka wio­sen­na - ga­tun­ki błon­ków­ki z ro­dzi­ny le­piar­ko­wa­tych


SJP.pl


lepiarkowate

o ce­chach le­piar­ko­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl

Le­piar­ko­wa­te (Col­le­ti­dae) - ro­dzi­na z na­dro­dzi­ny pszczół (Apo­i­dae), do któ­rej na­le­ży pięć po­dro­dzin, ok. 54 ro­dza­je i ok. 2000 ga­tun­ków. W Pol­sce stwier­dzo­no wy­stę­po­wa­nie 41 przed­sta­wi­cie­li tej ro­dzi­ny (stan na 2003). Naj­wię­cej z nich żyje na kon­ty­nen­cie au­stra­lij­skim. W stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej wy­stę­pu­ją tylko 2 ro­dza­je:

Wikipedia


lepiarkowaty

o ce­chach le­piar­ko­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


lepiarkowiec

nę­czyn le­piar­ko­wiec - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


lepich

naz­wi­sko


SJP.pl


lepidodendron

ko­pal­ne, ol­brzy­mie drze­wo z klasy wi­dła­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych, o pniu po­kry­tym bliz­na­mi po opa­dłych li­ściach, przy­po­mi­na­ją­cy­mi łuski ryb, ros­ną­ce po­spo­li­cie na ba­gnach w okre­sie kar­bo­nu; łu­sko­drzew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wy­mar­łe drze­wo o wy­so­ko­ści do 30 me­trów z gro­ma­dy wi­dła­ków ros­ną­ce w kar­bo­nie i per­mie;

Wiktionary

Le­pi­do­den­dron ("Le­pi­do­den­dron") – wy­mar­ły póź­no­kar­boń­ski ro­dzaj wi­dła­ka z rzędu le­pi­do­fi­tów.

Nazwa ła­ciń­ska po­cho­dzi od grec­kich słów "le­pi­do" – łuska i "den­dron" – drze­wo, toteż w XIX w. i na po­cząt­ku XX w. funk­cjo­no­wa­ła pol­ska nazwa le­pi­do­den­dro­na "łu­sko­drzew", obec­nie za­rzu­co­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛpʲidɔˈdɛ̃ndrɔ̃n, AS: lepʹidodẽndrõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łuskodrzew

Wiktionary


lepidofity

Le­pi­do­fi­ty, le­pi­do­den­drow­ce, łu­szczy­dłow­ce (Le­pi­dop­hy­ta­les, Le­pi­do­den­dra­les) – rząd ro­ślin ko­pal­nych na­le­żą­cy do klasy wi­dła­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych. Przed­sta­wi­cie­le le­pi­do­fi­tów wy­mar­ły z koń­cem okre­su kar­boń­skie­go.

Wikipedia


lepidokarpon

wy­mar­ła ro­śli­na z rzędu wi­dła­ków na­sien­nych


SJP.pl


lepidokrokit

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek że­la­za


SJP.pl

Le­pi­do­kro­kit – mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków. Che­micz­nie jest to tle­nek wo­do­rot­le­nek że­la­za(III), FeO(OH) w po­li­mor­ficz­nej for­mie γ. Jego nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go, od po­łą­cze­nia wy­ra­zów λεπίς, czyli „łuska”, oraz κροκη – „kos­myk”, na­wią­zu­je do wy­glą­du two­rzo­nych przez mi­ne­rał sku­pień.

Wikipedia


lepidolit

mi­ne­rał z grupy ły­szczy­ków, gli­no­krze­mian po­ta­su i litu


SJP.pl

Le­pi­do­lit – rzad­ki mi­ne­rał na­le­żą­cy do gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy mik li­to­wych. Jest roz­po­wszech­nio­ny tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "lepis" ("le­pi­don") = łuska i "lit­hos" = skała (ka­mień); na­wią­zu­je do czę­stych drob­no­łu­secz­ko­wych sku­pień tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


lepidopterolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie le­pi­dop­te­ro­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mo­ty­li;

Wiktionary

Le­pi­dop­te­ro­log – na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem owa­dów z rzędu mo­ty­li (Le­pi­dop­te­ra). Jedna z po­pu­lar­niej­szych spe­cjal­no­ści en­to­mo­lo­gii. W ba­da­niach te­re­no­wych le­pi­dop­te­ro­lo­dzy po­słu­gu­ją się tra­dy­cyj­ny­mi ak­ce­so­ria­mi en­to­mo­lo­gicz­ny­mi, m.in. siat­ką en­to­mo­lo­gicz­ną i me­to­da­mi odło­wu do świa­tła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛpʲidɔptɛˈrɔlɔk, AS: lepʹidopterolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepidopterologia ż.

:: fż. lepidopterolożka ż.

 przym. lepidopterologiczny

Wiktionary


lepidopterologia

dział en­to­mo­lo­gii, nauka o mo­ty­lach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. dział en­to­mo­lo­gii, nauka o mo­ty­lach;

Wiktionary

Le­pi­dop­te­ro­lo­gia (z gr. λεπίδος 'łuska', πτερόν 'skrzy­dło i -λογία) – dział en­to­mo­lo­gii (zo­o­lo­gii) zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem owa­dów z rzędu mo­ty­li (Le­pi­dop­te­ra), tra­dy­cyj­nie dzie­lo­nych na mo­ty­le dzien­ne (Rho­pa­lo­ce­ra) i mo­ty­le nocne (He­te­ro­ce­ra). Osoba zaj­mu­ją­ca się le­pi­dop­te­ro­lo­gią jest na­zy­wa­na le­pi­dop­te­ro­lo­giem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja, AS: lepʹidopteroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepidopterolog m., lepidopterolożka ż.

 przym. lepidopterologiczny

Wiktionary


lepidopterologiczny

→ le­pi­dop­te­ro­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od le­pi­dop­te­ro­lo­gia

Wiktionary

Patrz:

lepidopterologia

Wymowa:

IPA: ˌlɛpʲidɔptɛrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: lepʹidopteroloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepidopterologia, lepidopterolog

Wiktionary


lepidozaur

przed­sta­wi­ciel na­drzę­du za­u­rop­sy­dów z pod­gro­ma­dy diap­sy­dów, obej­mu­ją­ce­go ponad 7000 współ­czes­nych ga­tun­ków


SJP.pl


lepidozaury

na­drząd za­u­rop­sy­dów z pod­gro­ma­dy diap­sy­dów, obej­mu­ją­cy ponad 7000 współ­czes­nych ga­tun­ków


SJP.pl

Le­pi­do­za­u­ry (Le­pi­do­sa­u­ria) – klad diap­sy­dów obej­mu­ją­cy ponad 11000 współ­czes­nych ga­tun­ków na­le­żą­cych do dwóch głów­nych grup – sfe­no­don­tów i łu­sko­no­śnych. Są one roz­prze­strze­nio­ne na całym świe­cie i żyją w bar­dzo róż­no­rod­nych eko­sy­ste­mach.

Ter­min Le­pi­do­sa­u­ria zo­stał ukuty w 1866 roku przez Ern­sta Ha­ec­kla dla grupy od­po­wia­da­ją­cej obec­nie ro­zu­mia­nym łu­sko­no­śnym, jed­nak z jego póź­niej­szych prac wy­ni­ka, że hat­te­rię uwa­żał za formę bli­sko z nimi spo­krew­nio­ną.

Wikipedia


lepidus

Marek Emi­liusz Le­pi­dus - po­li­tyk rzym­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Emi­liusz Le­pi­dus (ok. 230 p.n.e.-152 p.n.e.) – kon­sul w roku 187 p.n.e.
  • Marek Emi­liusz Le­pi­dus (ok. 121 p.n.e.-77 p.n.e.) kon­sul w roku 78 p.n.e - oj­ciec trium­wi­ra Marka Emi­liu­sza Le­pi­du­sa
  • Lu­cjusz Emi­liusz Le­pi­dus Pa­ul­lus - kon­sul w roku 50 p.n.e. brat trium­wi­ra Marka Emi­liu­sza Le­pi­du­sa
  • Marek Emi­liusz Le­pi­dus (89 p.n.e.-13 p.n.e.) – trium­wir (II trium­wi­rat)
  • Marek Emi­liusz Le­pi­dus (zm. 39) – szwa­gier ce­sa­rza Ka­li­gu­li

Wikipedia


lepidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. farm. lek na skórę o lep­kiej kon­sy­sten­cji

 (1.2) rzad. techn. sub­stan­cja kle­ją­ca lub spa­ja­ją­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oblepicha ż., lepik m., lepkość ż., lepienie n., ulepienie n., zlepianie n., zlepienie n., wylepianie n., wylepienie n., wlepianie n., wlepienie n., dolepianie n., dolepienie n., polepa ż., lep m., lepa ż., lepiężnik m., lepnica ż., lepiota ż., zlep m., zlepek m., zlepieniec m., przylepianie n., przylepienie n., wlepka ż., ulepa ż., ulep m., podlepianie n., podlepienie n., lepiszcze n., lepianka ż., lepianeczka ż., przylepa ż., przylepka ż., polepienie n., nalepianie n., nalepienie n., nalepka ż., zalepianie n., zalepienie n., przylepiec m., lepioszka ż., lepionka ż., odlepianie n., odlepienie n.

 czas. lepić ndk., ulepić dk., zlepiać ndk., zlepić dk., wylepiać ndk., wylepić dk., wlepiać ndk., wlepić dk., dolepiać ndk., dolepić dk., przylepiać ndk., przylepić dk., podlepiać ndk., podlepić dk., polepić dk., nalepiać ndk., nalepić dk., zalepiać ndk., zalepić dk., odlepiać ndk., odlepić dk.

 przym. lepki, półlepki, zlepkowy, lepikowy, przylepny, samoprzylepny, zlepieńcowy, zlepieńcowaty

 przysł. lepko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lepik, klej

Wiktionary


lepiec

przy­le­piec;
1. taśma po­kry­ta z jed­nej stro­ny sub­stan­cją kle­ją­cą, czę­sto za­wie­ra­ją­ca śro­dek lecz­ni­czy, słu­żą­ca do umo­co­wa­nia opa­trun­ku; pla­ster, le­u­ko­plast;
2. biu­ro­wa lub pa­kun­ko­wa taśma kle­ją­ca


SJP.pl


lepiech

prze­sta­rza­le: ta­ta­rak; ajer


SJP.pl


lepiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: do­brze


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu, sto­pień wyż­szy

 (1.1) zob. do­brze.

przy­słó­wek, zwy­kle w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) po­win­no się (coś zro­bić)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) żart. ry­mo­wa­ne zda­nie zło­żo­ne, skła­da­ją­ce się z dwóch czę­ści, w któ­rych pier­wsza za­czy­na się od słowa „le­piej” (1.1), a druga (czę­sto te­ma­tycz­nie zu­peł­nie niez­wią­za­na z pier­wszą) od „niż”, wy­ra­ża­ją­ce kry­ty­kę tej dru­giej czę­ści;

Wiktionary

Le­piej, ina­czej "le­piuch" – krót­ki, jed­no­zda­nio­wy, czę­sto non­sen­sow­ny, gro­te­sko­wy wier­szyk, stan­dar­do­wo skła­da­ją­cy się z dwóch wer­sów. Wy­na­le­zie­nie tej formy przy­pi­su­je się Wi­sła­wie Szym­bor­skiej, na­to­miast nazwę temu ga­tun­ko­wi nadał jej se­kre­tarz Mi­chał Ru­si­nek. Pier­wszy wers le­pie­ja zaz­wy­czaj opi­su­je ja­kieś bar­dzo przy­kre w skut­kach zda­rze­nie, drugi na­to­miast stwier­dza, że jest ono i tak lep­sze od cze­goś (po­zor­nie) niesz­kod­li­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał się już le­piej, ale musi po­le­żeć.

 (1.1) Lu­dziom bę­dzie się le­piej żyło.

 (2.1) Le­piej nie ot­wie­rać tego okna, bo może wy­paść szyba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛpʲjɛ̇j, AS: lepʹi ̯ėi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) lepiuch

Wiktionary


lepienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lepić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: lepʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polepa ż., oblepicha ż., lepidło n., lep m., lepianka ż., lepik m., lepiszcze n., lepkość ż., zlepieniec mrz.

 czas. lepić ndk., ulepić dk., zlepić dk., przylepić dk.

 przym. lepowy, lepki

 przysł. lepko

Wiktionary


lepietnica

potok, do­pływ Czar­ne­go Du­naj­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­piet­ni­ca – potok, do­pływ Czar­ne­go Du­naj­ca
  • Le­piet­ni­ca – potok, do­pływ Nysy Kłodz­kiej

Wikipedia


lepież

in­fek­cja ge­ni­ta­liów


SJP.pl


lepik

sub­stan­cja uży­wa­na do kle­je­nia papy itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bud. pro­dukt uży­wa­ny w bu­dow­nict­wie do kle­je­nia papy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polepa ż., lepa, lepidło, lepienie, lepiszcze, oblepicha, zlepieniec

 czas. lepić

 przym. lepki

Wiktionary


lepilemur

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny le­pi­le­mu­ro­wa­tych


SJP.pl


lepilemurowate

o ce­chach le­pi­le­mu­ro­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Le­pi­le­mu­ro­wa­te (Le­pi­le­mu­ri­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na nie­wiel­kich ssa­ków z po­drzę­du le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni) w rzę­dzie na­czel­nych (Pri­ma­tes) pro­wa­dzą­cych wy­łącz­nie nocny tryb życia.

Wikipedia


lepilemurowaty

o ce­chach le­pi­le­mu­ro­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


lepioszka

okrą­gły, pła­ski chle­bek po­pu­lar­ny w Azji Środ­ko­wej


SJP.pl

Le­piosz­ka (ros. лепёшка) – ro­dzaj tra­dy­cyj­ne­go chle­ba po­pu­lar­ne­go w Azji Środ­ko­wej (szcze­gól­nie w Ka­zach­sta­nie, Kir­gi­sta­nie, Ta­dży­ki­sta­nie, Turk­me­ni­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie). Wy­ra­bia się go z mąki, wody i tłu­szczu, bez do­dat­ku droż­dży. Na wy­ro­bio­nym cie­ście od­ci­ska się wzór i przy­kle­ja się je do wew­nętrz­nej czę­ści gli­nia­ne­go pieca. Po kwa­dran­sie pie­czy­wo jest już go­to­we. Jeśli nie – cięż­ko od­kle­ić je od pieca. Na jego bazie są cza­sem ro­bio­ne zupy, na przy­kład z do­dat­kiem kopru.

Wikipedia


lepisty

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. lepki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈpʲistɨ, AS: lepʹisty

Wiktionary


lepiszcze

sub­stan­cja spa­ja­ją­ca ciała syp­kie w zwar­tą masę; spo­i­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miner. techn. spo­i­wo łą­czą­ce ma­te­ria­ły syp­kie w jedną masę;

 (1.2) książk. coś jed­no­czą­ce­go ludzi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­pi­szcze (tech­ni­ka)
  • le­pi­szcze – spo­i­wo (ge­o­lo­gia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gumę arab­ską sto­su­je się jako le­pi­szcze przy wyt­wa­rza­niu ta­ble­tek.

 (1.2) Na­to­miast le­pi­szczem de­mo­kra­cji ame­ry­kań­skiej są pie­nią­dze i okre­ślo­ny stan­dard życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oblepicha ż., lepidło mrz., lepik m., lepkość ż., lepienie n., ulepienie n., zlepianie n., zlepienie n., wylepianie n., wylepienie n., wlepianie n., wlepienie n., dolepianie n., dolepienie n., polepa ż., lep m., lepa ż., lepiężnik m., lepnica ż., lepiota ż., zlep m., zlepek m., zlepieniec m., przylepianie n., przylepienie n., wlepka ż., ulepa ż., ulep m., podlepianie n., podlepienie n., lepianka ż., lepianeczka ż., przylepa ż., przylepka ż., polepienie n., nalepianie n., nalepienie n., nalepka ż., zalepianie n., zalepienie n., przylepiec m., lepioszka ż., lepionka ż., odlepianie n., odlepienie n.

 czas. lepić ndk., ulepić dk., zlepiać ndk., zlepić dk., wylepiać ndk., wylepić dk., wlepiać ndk., wlepić dk., dolepiać ndk., dolepić dk., przylepiać ndk., przylepić dk., podlepiać ndk., podlepić dk., polepić dk., nalepiać ndk., nalepić dk., zalepiać ndk., zalepić dk., odlepiać ndk., odlepić dk.

 przym. lepki, półlepki, zlepkowy, lepikowy, przylepny, samoprzylepny, zlepieńcowy, zlepieńcowaty

Wiktionary


lepić

1. kształ­to­wać coś z pla­stycz­ne­go ma­te­ria­łu
2. skle­jać coś
3. lepić się: być lep­kim, kleić się do cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kształ­to­wać coś z pla­stycz­ny­a­stycz­ne­go ma­te­ria­łu

 (1.2) skle­jać coś, przy­kle­jać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lepić się

 (2.1) być lep­kim, kleić się do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­sze garn­ki mistrz lepił z gliny.

 (1.1) Po lek­cjach dzie­ci le­pi­ły bał­wa­na.

 (1.2) Le­pi­li pla­ka­ty wy­bor­cze na słu­pach i pło­tach.

 (2.1) Po wy­ko­pa­niu rowu ro­bot­nik lepił się od potu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛpʲit͡ɕ, AS: lepʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiszcze n., oblepicha ż., lepidło n., lep mrz., lepienie n., lepik m., lepianka ż., lepkość ż., nalepka ż., lepa ż., polepa ż., zlepieniec mrz.

 czas. nalepić dk., przylepić dk., ulepić dk., zalepić dk.

 przym. lepki

 przysł. lepko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kleić, przyklejać

Wiktionary


lepiężnik

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych, o ner­ko­wa­tych li­ściach (do 1 m dłu­go­ści) i rur­ko­wa­tych kwia­tach w ko­szycz­kach ze­bra­nych w wie­chy, ros­ną­ca w stre­fie umiar­ko­wa­nej Eu­raz­ji


SJP.pl

Le­pięż­nik ("Pe­ta­si­tes") – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 18 ga­tun­ków. Rosną one głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej, przy czym czte­ry ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w Pol­sce.

Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ozdob­ne, zwła­szcza "Pe­ta­si­tes py­re­na­i­cus" o won­nych kwia­tach i długo utrzy­mu­ją­cych się, oka­za­łych li­ściach, cza­sem upra­wia­ny jest także le­pięż­nik ja­poń­ski "P.

Wikipedia


lepiężnikowiec

roz­pucz le­pięż­ni­ko­wiec - naj­więk­szy chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


lepiężnikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. od­no­szą­cy się do le­pięż­ni­ka, ma­ją­cy zwią­zek z le­pięż­ni­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiężnik mrz.

Wiktionary


lepka

ma­ją­cy wła­ści­wo­ści kle­ją­ce; kle­i­sty


SJP.pl


lepkarz

daw­niej: osoba wy­kła­da­ją­ca (wy­le­pia­ją­ca) czymś ścia­ny, piece itp.


SJP.pl


lepki

ma­ją­cy wła­ści­wo­ści kle­ją­ce; kle­i­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wła­ści­wo­ści kleju

 (1.2) przen. pot. nad­mier­nie spo­u­fa­la­ją­cy się

 (1.3) fiz. o pły­nie wy­ka­zu­ją­cy lep­kość, ma­ją­cy nie­ze­ro­wy opór wew­nętrz­ny prze­ciw­ko pły­nię­ciu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kart­ka, którą prze­ło­ży­łem, była wy­raź­nie lepka.

 (1.3) Umiesz roz­wią­zać to za­da­nie przy za­ło­że­niu, że ciecz jest lepka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛpʲci, AS: lepʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepidło n., lep m., lepik m., lepiszcze n., lepa ż., lepianka ż., lepianeczka ż., polepa ż., przylepa ż., przylepka ż., zlepek m., zlepieniec m., zlep m., zlepka ż., lepienie n., lepkość ż.

 czas. lepić, ulepić, zlepić, wylepić, przylepić, oblepić

 przym. przylepny, samoprzylepny

 przysł. lepko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kleisty, klejący, lepiący, przylepny, czepliwy, klajstrowaty

 (1.2) lgnący

Wiktionary


lepko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) po­sia­da­jąc lep­kość; w spo­sób lepki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miej­scach gdzie wy­le­je się coś słod­kie­go jest za­wsze lepko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zlepieniec mrz., polepa ż., lepienie n., lepidło n., lepkość ż.

 przysł. lepki

 czas. lepić

 przym. lepki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kleiście

Wiktionary


lepkościomierz

przy­rząd do po­mia­ru lep­ko­ści cie­czy; wi­sko­zy­metr


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ogól­nie
    • Wi­sko­zy­metr, lep­ko­ścio­mierz – ogól­na nazwa urzą­dzeń la­bo­ra­to­ryj­nych słu­żą­cych do po­mia­ru lep­ko­ści
  • do po­mia­ru lep­ko­ści ki­ne­ma­tycz­nej
    • Lep­ko­ścio­mierz Ostwal­da – głów­nie do po­mia­ru lep­ko­ści ole­jów smar­nych
    • Lep­ko­ścio­mierz Ub­be­loh­de­go – do po­mia­ru lep­ko­ści ole­jów smar­nych i in­nych cie­czy
    • Lep­ko­ścio­mierz Pin­kie­wi­cza – głów­nie do po­mia­ru lep­ko­ści ole­jów smar­nych
  • do po­mia­ru lep­ko­ści dy­na­micz­nej
    • Lep­ko­ścio­mierz Höpplera – głów­nie do po­mia­ru lep­ko­ści ole­jów smar­nych
  • do po­mia­ru lep­ko­ści względ­nej
    • Lep­ko­ścio­mierz En­gle­ra – głów­nie do po­mia­ru lep­ko­ści ole­jów smar­nych (Pol­ska i więk­szość kra­jów eu­ro­pej­skich)
    • Lep­ko­ścio­mierz Sa­y­bol­ta – głów­nie do po­mia­ru lep­ko­ści ole­jów smar­nych (USA)
    • Lep­ko­ścio­mierz Red­wo­o­da – głów­nie do po­mia­ru lep­ko­ści ole­jów smar­nych (Wiel­ka Bry­ta­nia)

Wikipedia


lepkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. tar­cie po­mię­dzy po­ru­sza­ją­cy­mi się wzglę­dem sie­bie war­stwa­mi cie­czy lub pla­stycz­ny­a­stycz­ne­go ciała sta­łe­go

 (1.2) zdol­ność le­pie­nia się, bycie kle­i­stym

Wiktionary

Lep­kość (wi­sko­za, z łac. "vi­sco­sus" ‘lepki’) – wła­ści­wość pły­nów (cie­czy i gazów) oraz ciał sta­łych, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca ich opór prze­ciw pły­nię­ciu (w cia­łach sta­łych opór prze­ciw odksz­tał­ca­niu) pod dzia­ła­niem sił zew­nętrz­nych. Lep­kość jest tar­ciem wew­nętrz­nym wy­ni­ka­ją­cym z prze­su­wa­nia się wzglę­dem sie­bie warstw płynu pod­czas prze­pły­wu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lepkościomierz mrz., lepienie n., lepidło n., lepiszcze n., polepa ż.

 czas. lepić

 przym. lepki

 przysł. lepko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarcie wewnętrzne, wiskoza

 (1.2) kleistość

Wiktionary


lepliwy

łatwo się le­pią­cy


SJP.pl


lepniak

ga­tu­nek smaru nar­ciar­skie­go


SJP.pl


lepnica

ro­śli­na ziel­na wy­stę­pu­ją­ca w około 400 ga­tun­kach (w Pol­sce 14)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Si­le­ne|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych obej­mu­ją­cy ponad 850 ga­tun­ków;

Wiktionary

Lep­ni­ca ("Si­le­ne") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ("Ca­ry­op­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je ponad 850 ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w stre­fach umiar­ko­wa­nych na obu pół­ku­lach, na pół­no­cy w stre­fie pod­bie­gu­no­wej oraz na ob­sza­rach gór­skich w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Zaj­mu­ją bar­dzo zróż­ni­co­wa­ne sied­li­ska, przy czym więk­szość ga­tun­ków ro­śnie w miej­scach su­chych, na te­re­nach ska­li­stych lub pia­szczy­stych, ce­chu­ją­cych się sto­sun­ko­wo nie­wiel­ką kon­ku­ren­cją mię­dzy­ga­tun­ko­wą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lepidło n., lepiszcze n.

Wiktionary


lepniczka

ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; iksja


SJP.pl


lepnik

gór­ska ro­śli­na o bia­łych kwia­tach


SJP.pl

Lep­nik ("Lap­pu­la") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych ("Bo­ra­gi­na­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 60–75 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w Azji, poza tym w Eu­ro­pie (6 ga­tun­ków), w pół­noc­nej Afry­ce i Ame­ry­ce Pół­noc­nej (5 ga­tun­ków). W Pol­sce ro­śnie dziko jeden ga­tu­nek – lep­nik zwy­czaj­ny "L. squ­ar­ro­sa", poza tym kilka ga­tun­ków bywa upra­wia­nych lub zaw­le­ka­nych (lep­nik ot­war­ty "L. pa­tu­la" i róż­no­kol­co­wy "L. he­te­ra­cant­ha").

Wikipedia


lepnota

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych; kufea


SJP.pl


leporello

ksią­żecz­ka zro­bio­na z ar­ku­sza zło­żo­ne­go jak har­mo­nij­ka, spo­ty­ka­na jako wy­daw­nict­wo dzie­cię­ce, lub re­kla­mo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pu­bli­ka­cja w for­mie tek­tu­ro­wej lub pa­pie­ro­wej taśmy zło­żo­nej w har­mo­nij­kę, sto­so­wa­na naj­czę­ściej do ksią­żek dla dzie­ci, re­klam itp.;

Wiktionary

Le­po­rel­lo, har­mo­nij­ka, pa­ra­wan, pa­ra­wa­nik –

Nazwa wy­wo­dzi się od imie­nia po­sta­ci z opery Mo­zar­ta – "Don Gio­van­ni". Le­po­rel­lo był lo­ka­jem i po­wier­ni­kiem Don Juana, który ko­lek­cjo­no­wał wi­ze­run­ki jego ko­cha­nek.

Le­po­rel­lo wy­ko­rzy­stu­je się także w edu­ka­cji lub jako pro­mo­cję czy­tel­nict­wa.

Wikipedia


leporyd

zwie­rzę pow­sta­łe ze skrzy­żo­wa­nia za­ją­ca i kró­li­ka; za­ją­co­kró­lik, za­ję­czak


SJP.pl


lepowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|le­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lepować

Wiktionary


lepować

na­kła­dać opa­ski lub pier­ście­nie z lepu na pnie drzew w celu unie­moż­li­wie­nia szkod­li­wym owa­dom prze­do­sta­nia się do koron drzew


SJP.pl


lepowy

zro­bio­ny z lepu, do­ty­czą­cy lepu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lepem, do­ty­czą­cy lepu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lep mrz., lepienie n.

Wiktionary


lepper

naz­wi­sko, np. An­drzej Lep­per (1954-2011), pol­ski po­li­tyk, prze­wod­ni­czą­cy Sa­mo­o­bro­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Lep­per (ur. 1954, zm. 2011) – pol­ski po­li­tyk, prze­wod­ni­czą­cy Sa­mo­o­bro­ny Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Car­sten Lep­per (ur. 1975) – nie­miec­ki aktor
  • David Lep­per (ur. 1945) – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Ge­re­on Lep­per (ur. 1956) – nie­miec­ki rzeź­biarz
  • Mark Lep­per (ur. 1944) – ame­ry­kań­ski psy­cho­log
  • Phi­lipp M. Lep­per – nie­miec­ki le­karz
  • Leper Mes­siah – utwór na pły­cie Ma­ster of Pup­pets grupy Me­tal­li­ca

Wikipedia


lepperiada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) społ. polit. publ. okres w pol­skiej po­li­ty­ce przy­pa­da­ją­cy na naj­więk­szą ak­tyw­ność An­drze­ja Lep­pe­ra i in­spi­ro­wa­nych przez niego ru­chów spo­łecz­nych

 (1.2) społ. polit. publ. gło­śny, bez­par­do­no­wy pro­test in­spi­ro­wa­ny lub or­ga­ni­zo­wa­ny przez An­drze­ja Lep­pe­ra i ugru­po­wa­nie Sa­mo­o­bro­na

 (1.3) polit. publ. kon­wen­cja wy­bor­cza, zjazd, ze­bra­nie lub wiec or­ga­ni­zo­wa­ny przez Sa­mo­o­bro­nę i jej li­de­ra

 (1.4) przen. polit. publ. po­pu­lizm ba­zu­ją­cy na naj­prost­szych me­cha­niz­mach ta­kich jak stra­sze­nie czy po­pie­ra­nie po­staw ro­szcze­nio­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lepper m./ż., lepperyzm m.

 przym. lepperowski

Wiktionary


lepra

przew­le­kła cho­ro­ba za­kaź­na skóry i za­koń­czeń ner­wo­wych, wy­wo­ły­wa­na przez bak­te­rie po­krew­ne prąt­ko­wi gruź­li­cy, pro­wa­dzą­ca do po­waż­nych znieksz­tał­ceń ciała; trąd; cho­ro­ba Han­se­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. trąd

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lepra – sy­no­ni­micz­na nazwa trądu
  • LEPRA – or­ga­ni­za­cja po­ma­ga­ją­ca cho­rym na trąd
  • Lepra – ro­dzaj po­ro­stów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛpra, AS: lepra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leprozorium n.

Wiktionary


leprechaun

[czy­taj: LEpryko:n] mały, zło­śli­wy kras­no­lu­dek z ir­landz­kiej mi­to­lo­gii


SJP.pl

Le­pre­cha­un (wym, irl. "leipreachán") – w mi­to­lo­gii ir­landz­kiej za­miesz­ku­ją­cy Ir­lan­dię ro­dzaj skrza­ta.

Wikipedia


leprozorium

zam­knię­ty za­kład lecz­ni­czy dla osób dot­knię­tych trą­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) izo­lo­wa­ny za­kład lecz­ni­czy dla cho­rych na trąd lub ko­lo­nia dla trę­do­wa­tych;

Wiktionary

Le­pro­zo­rium (z lepra „trąd”) – ko­lo­nia trę­do­wa­tych lub dom dla cho­rych na trąd. Naj­bar­dziej licz­ne w śred­nio­wie­czu, słu­ży­ły za­rów­no po­mo­cy cho­rym, jak i ich odi­zo­lo­wa­niu od resz­ty spo­łe­czeń­stwa. Ist­nie­ją do dzi­siaj w re­gio­nach, w któ­rych trąd nadal jest obec­ny, zwła­szcza w Azji i Afry­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­re­go na trąd umie­szcza­no w le­pro­zo­rium, aby odi­zo­lo­wać go od zdro­wych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm, AS: leprozorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepra ż.

Wiktionary


lepsizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. publ. polit. po­sta­wa, w któ­rej „wszyst­ko co jest nasze, jest lep­sze niż wasze”, w kon­tek­ście apo­dyk­tycz­ne­go spra­wo­wa­nia wła­dzy i przy­wi­le­jów osób rzą­dzą­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lep­sizm pana pre­ze­sa sły­sza­łam już parę razy wtedy, kiedy wcho­dził na ten cmen­tarz, kiedy ja wejść nie mo­głam, bo wtedy jego ból był więk­szy od mo­je­go.

Wiktionary


lepsza

po­gard­li­wie: ko­bie­ta źle pro­wa­dzą­ca się


SJP.pl


lepsze

1. to, co jest bar­dziej war­to­ścio­we, szla­chet­niej­sze; dobro;
2. po­myśl­ny obrót zda­rzeń; szczę­ście


SJP.pl

Lep­sze – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wieś so­łec­ka – zo­bacz jed­nost­ki po­moc­ni­cze gminy Za­krze­wo w BIP.

Wikipedia


lepszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: dobry


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka. (su­ple­tyw­na)

 (1.1) sto­pień wyż­szy przy­miot­ni­ka dobry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wio­sło­wa­niu je­steś o wiele lep­szy ode mnie.

 (1.1) „Po­da­ruj mi lep­sze jutro” prosi o datki cięż­ko chory chło­piec, a próż­ne re­ki­ny biz­ne­su wy­da­ją for­tu­ny na bez­sen­sow­ne zach­cian­ki i ro­zdaw­nict­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛpʃɨ, AS: lepšy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polepszanie n., polepszenie n., ulepszanie n., ulepszenie n., lepsizm m., lepszość ż.

 czas. polepszać ndk., polepszyć dk., ulepszać ndk., ulepszyć dk.

 przysł. lepiej

Wiktionary


lepta

1/100 drach­my, grec­kiej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej za­stą­pio­nej w 2002 r. przez euro


SJP.pl


leptocefal

stu­dium roz­wo­jo­we ryb wę­go­rzoksz­tałt­nych w po­sta­ci przez­ro­czy­stej larwy o kształ­cie list­ka wierz­by


SJP.pl

Lep­to­ce­fal ("lep­to­cep­ha­lus") – sta­dium lar­wal­ne ryb za­li­cza­nych do na­drzę­du Elo­po­morp­ha (elop­so­po­dob­ne). Wśród pe­la­gicz­nych larw typu "lep­to­cep­ha­lus" ob­ser­wu­je się znacz­ne róż­ni­ce mor­fo­lo­gicz­ne. Po­wo­du­je to pro­ble­my z iden­ty­fi­ka­cją ga­tun­ku.

Przez wiele lat nie był znany zwią­zek po­mię­dzy larwą tego typu a osob­ni­kiem do­ro­słym, dla­te­go lep­to­ce­fa­le uwa­ża­no za odręb­ne ga­tun­ki ryb, a nawet ut­wo­rzo­no dla nich ro­dzaj "Lep­to­cep­ha­lus".

Wikipedia


leptoceratops

czwo­ro­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny przed­sta­wi­ciel ce­ra­top­sów


SJP.pl

Lep­to­ce­ra­tops ("Lep­to­ce­ra­tops") – wy­mar­ły ro­dzaj di­no­za­u­rów, ce­ra­top­sów z ro­dzi­ny lep­to­ce­ra­top­sów.

Wikipedia


leptodon

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

Lep­to­don – ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny or­ło­sę­pów (Gy­pa­e­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae).

Wikipedia


leptoid

wy­dłu­żo­na, żywa ko­mór­ka przy­sto­so­wa­na do prze­wo­dze­nia asy­mi­la­tów (związ­ków or­ga­nicz­nych) w ło­dy­gach niek­tó­rych mchów


SJP.pl

Lep­to­i­dy – ko­mór­ki przy­sto­so­wa­ne do prze­wo­dze­nia związ­ków or­ga­nicz­nych w rdze­niu ga­me­to­fo­rów mchów, np. z pod­kla­sy płon­ni­ki ("Po­ly­tri­chi­dae"). Ota­cza­ją cen­tral­nie po­ło­żo­ne hy­dro­i­dy i two­rzą wraz z nimi pro­stą wiąz­kę prze­wo­dzą­cą.

Ko­mór­ki te są żywe, za­wie­ra­ją dużo bia­łek i cu­krów. Ich końce są zwę­żo­ne i sko­śne, a na styku z in­ny­mi ko­mór­ka­mi zna­leźć można licz­ne ot­wor­ki z plaz­mo­des­ma­mi two­rzą­ce ro­dzaj sita. Lep­to­i­dy peł­nią rolę po­dob­ną do flo­e­mu (łyka) u ro­ślin na­czy­nio­wych.

Wikipedia


leptokurtyczny

przy­miot­nik

 (1.1) stat. do­ty­czą­cy roz­kła­du sta­ty­stycz­ne­go o wy­raź­nie spi­cza­stym wierz­choł­ku i cien­kich ogo­nach; ma­ją­cy więk­szą kur­to­zę niż roz­kład nor­mal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­kład wy­ni­ków był wy­raź­nie lep­to­kur­tycz­ny, z dużym sku­pie­niem da­nych wokół śred­niej.

Wiktionary


leptom

w bo­ta­ni­ce: ze­spół ele­men­tów prze­wo­dzą­cych sub­stan­cje or­ga­nicz­ne u ro­ślin


SJP.pl


lepton

lekka cząst­ka ele­men­tar­na: mion, elek­tron lub ne­u­tri­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na bę­dą­ca fer­mio­nem, lecz nie­bę­dą­ca kwar­kiem;

 (1.2) hist. mo­ne­ta mie­dzia­na bita w sta­ro­żyt­nej Gre­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lep­ton (me­cha­ni­ka kwan­to­wa) – grupa 12 czą­stek ele­men­tar­nych: elek­tron, mion, taon, ne­u­tri­no elek­tro­no­we, ne­u­tri­no mio­no­we, ne­u­tri­no ta­o­no­we oraz od­po­wia­da­ją­ce im an­ty­cząst­ki.
  • Lep­ton (mo­ne­ta) – mo­ne­ta mie­dzia­na bita w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.
  • Lep­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie West Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie Kir­kle­es

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛptɔ̃n, AS: leptõn

Wiktionary


leptonowy

→ lep­ton


SJP.pl

Patrz:

lepton

leptosom

rzad­ko w psy­cho­lo­gii: czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się smu­kłą i wątłą bu­do­wą ciała, ego­cen­trycz­nym uspo­so­bie­niem, nie­uf­no­ścią w sto­sun­ku do ludzi, nie­śmia­ło­ścią i draż­li­wo­ścią; typ lep­to­so­micz­ny, aste­nik, typ aste­nicz­ny, lep­to­so­ma­tyk


SJP.pl


leptosomatyczka

w psy­cho­lo­gii: ko­bie­ta odz­na­cza­ją­ca się smu­kłą i wątłą bu­do­wą ciała, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ego­cen­trycz­nym uspo­so­bie­niem, nie­uf­no­ścią w sto­sun­ku do ludzi, nie­śmia­ło­ścią i draż­li­wo­ścią; typ lep­to­so­micz­ny; aste­nicz­ka


SJP.pl


leptosomatyczny

do­ty­czą­cy lep­to­so­ma­ty­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lep­to­so­ma­ty­ka; aste­nicz­ny


SJP.pl


leptosomatyk

w psy­cho­lo­gii: czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się smu­kłą i wątłą bu­do­wą ciała, ego­cen­trycz­nym uspo­so­bie­niem, nie­uf­no­ścią w sto­sun­ku do ludzi, nie­śmia­ło­ścią i draż­li­wo­ścią; typ lep­to­so­micz­ny, aste­nik, typ aste­nicz­ny, lep­to­som


SJP.pl


leptosomia

w psy­cho­lo­gii: wątła, smu­kła bu­do­wa ciała wła­ści­wa dla lep­to­so­ma­ty­ka


SJP.pl


leptosomiczny

w psy­cho­lo­gii: cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się lep­to­so­mią (wątłą, smu­kłą bu­do­wą ciała), ma­ją­cy uspo­so­bie­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla aste­ni­ka; aste­nicz­ny


SJP.pl


leptospira

krę­tek cho­ro­bot­wór­czy prze­no­szo­ny naj­czę­ściej przez gry­zo­nie polne i szczu­ry, po­wo­du­ją­cy ostrą cho­ro­bę za­kaź­ną - lep­to­spi­ro­zę


SJP.pl

Lep­to­spi­ra (gr. "lep­tos" czyli cien­ki, łac. "spira" czyli spi­ral­ny) – ro­dzaj bak­te­rii Gram-ujem­nych, na­le­żą­cy do typu kręt­ków. Wy­stę­pu­ją ga­tun­ki pa­so­żyt­ni­cze, sa­pro­fi­tycz­ne oraz takie, które po­sia­da­ją cechy obu.

Lep­to­spi­ra mają od 6 do 20 mi­kro­me­trów dłu­go­ści. Po­sia­da­ją dwie rzę­ski na obu koń­cach, dzię­ki czemu moż­li­we jest ich po­ru­sza­nie. Są bak­te­ria­mi tle­no­wy­mi. Rosną na wzbo­ga­co­nych po­dło­żach. Naj­lep­sza tem­pe­ra­tu­ra do ich wzro­stu to 28–30 °C.

Wikipedia


leptospiroza

cho­ro­ba za­kaź­na czło­wie­ka i zwie­rząt, wy­wo­ły­wa­na naj­czę­ściej przez śru­bo­wa­te, tle­no­we bak­te­rie - lep­to­spi­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. odz­wie­rzę­ca cho­ro­ba bak­te­ryj­na wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ki z ro­dza­ju Lep­to­spi­ra;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lep­to­spi­ro­zy spo­ty­ka­ne są na całym świe­cie, z wy­jąt­kiem re­gio­nów po­lar­nych i sub­po­lar­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krętkowica, choroba Weila

Wiktionary


leptospirozy

cho­ro­ba za­kaź­na czło­wie­ka i zwie­rząt, wy­wo­ły­wa­na naj­czę­ściej przez śru­bo­wa­te, tle­no­we bak­te­rie - lep­to­spi­ry


SJP.pl

Lep­to­spi­ro­zy, kręt­ko­wi­ce, cho­ro­ba Weila – grupa cho­rób odz­wie­rzę­cych wy­wo­ła­nych przez kręt­ki z ro­dza­ju "Lep­to­spi­ra". Dla czło­wie­ka pa­to­gen­ny jest ga­tu­nek "Lep­to­spi­ra in­ter­ro­gans". Obej­mu­je on sze­reg se­ro­ty­pów, które wy­wo­łu­ją cho­ro­by o zbli­żo­nym obra­zie kli­nicz­nym.

Wikipedia


leptyna

hor­mon biał­ko­wy pro­du­ko­wa­ny głów­nie przez ko­mór­ki tłu­szczo­we


SJP.pl

Lep­ty­na – biał­ko zbu­do­wa­ne ze 146 ami­nok­wa­sów, o masie czą­stecz­ko­wej 16 kDa, wy­dzie­la­ne głów­nie przez adi­po­cy­ty (ko­mór­ki tłu­szczo­we), od­gry­wa­ją­ce istot­ną rolę w re­gu­la­cji po­bie­ra­nia po­kar­mu oraz go­spo­dar­ce ener­ge­tycz­nej or­ga­niz­mu.

Lep­ty­na to hor­mon wyt­wa­rza­ny głów­nie w bia­łej tkan­ce tłu­szczo­wej (pod­skór­nej).

Wikipedia


leptynowy

→ lep­ty­na


SJP.pl

Patrz:

leptyna

leptyt

skała po­cho­dze­nia me­ta­mor­ficz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jasna skała po­cho­dze­nia me­ta­mor­ficz­ne­go, bo­ga­ta w kwarc i ska­leń;

Wiktionary

Lep­tyt – skała po­cho­dze­nia me­ta­mor­ficz­ne­go (wy­so­ki sto­pień me­ta­mor­fiz­mu), od­mia­na gnej­su wieku pre­kam­bryj­skie­go. Zwy­kle jas­nej barwy, drob­no­bla­stycz­na (drob­no­ziar­ni­sta), o tek­stu­rze ba­zład­nej, nie­kie­dy słabo kie­run­ko­wej. Zbu­do­wa­na pra­wie wy­łącz­nie z kwar­cu i skle­ni oraz nie­wiel­kich ilo­ści mu­sko­wi­tu, horn­blen­dy i gra­na­tu. Ze wzglę­du na ro­dzaj ska­le­nia wy­róż­nia się lep­ty­ty po­ta­so­we – za­wie­ra­ją­ce ska­leń po­ta­so­wy i lep­ty­ty so­do­we – za­wie­ra­ją­ce albit. Cza­sem za­wie­ra sku­pie­nia rud że­la­za.

Wikipedia


lerch

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ernst Lerch – au­striac­ki zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Eu­ge­niusz Lerch – pol­ski pił­karz
  • Jiří Lerch – cze­ski pił­karz
  • Ma­ry­la Lerch – pol­ska wo­ka­list­ka

Wikipedia


lerka

ptak z rzędu wró­blo­wa­tych; sko­wro­nek bo­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lul­lu­la ar­bo­rea|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny sko­wron­ków;

Wiktionary

Lerka, sko­wro­nek bo­ro­wy ("Lul­lu­la ar­bo­rea") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny sko­wron­ków (Ala­u­di­dae), je­dy­ny ży­ją­cy przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Lul­lu­la". Za­miesz­ku­je Eu­ro­pę, Bli­ski Wschód i Afry­kę Pół­noc­ną. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skowronek borowy

Wiktionary


lermontow

naz­wi­sko, np. Mi­cha­ił Ler­mon­tow (1814-1841), pi­sarz ro­syj­ski


SJP.pl


lernejski

w mi­to­lo­gii grec­kiej: Hydra ler­nej­ska - pot­wór wy­o­bra­ża­ny naj­czę­ściej jako wie­lo­gło­wy wąż wodny, córka Ty­fo­na i Echid­ny


SJP.pl


leroj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mar­ket fran­cu­skiej sieci Leroy Mer­lin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie le­ro­je są ot­war­te w so­bo­ty.

Wiktionary


leroux

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­ro­ux – niez­na­ny z imie­nia fran­cu­ski gim­na­styk, olim­pij­czyk
  • Ga­ston Le­ro­ux – fran­cu­ski pi­sarz i re­por­ter
  • Jean Paul Le­ro­ux – we­ne­zu­el­ski aktor te­a­tral­ny, te­le­wi­zyj­ny i fil­mo­wy, pro­du­cent fil­mo­wy
  • Jó­ze­fi­na Le­ro­ux – ka­to­lic­ka bło­go­sła­wio­na
  • Syd­ney Le­ro­ux – ame­ry­kań­ska pił­kar­ka
  • Xa­vier Le­ro­ux – fran­cu­ski kom­po­zy­tor
  • Le Roux

Wikipedia


lerski

naz­wi­sko


SJP.pl


les

po­tocz­nie: les­bij­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Les Escal­des – mia­sto
  • Les Avins – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Cla­vier w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Huy
  • Les Bon­ce­les – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Bon­cel­les
  • Les Bro­u­y­i­res – wa­loń­ska nazwa gminy La Bruyère
  • Les Bûles – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Les Bul­les
  • Les Bul­les – dziel­ni­ca Chiny
  • Les Ha­le­us-dlé-l'-Rot­che – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Hal­le­ux
  • Les Ha­lo­es – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Grand-Hal­le­ux
  • Les Ha­y­ons – dziel­ni­ca Bo­u­il­lon
  • Les Înes – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Isnes
  • Les Ta­e­y­es – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Ta­il­les
  • Les Tcha­i­ri­res – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Chairière

Wikipedia


lesage

Le­sa­ge – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ca­bell.

Wikipedia


lesba

po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­list­ka; les­bi­ja, pe­dał­ka, pe­de­rast­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. les­bij­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesbos ż., lesbijka ż., lesbianizm m.

 przym. lesbijski, lesbejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) homoseksualistka; książk. córa Safony

Wiktionary


lesbianizm

popęd płcio­wy ko­bie­ty do innej ko­bie­ty; sa­fo­nizm, sa­fizm, les­bij­stwo, les­bizm, mi­łość les­bij­ska


SJP.pl


lesbija

po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­list­ka; lesba, pe­dał­ka, pe­de­rast­ka


SJP.pl


lesbijczyk

miesz­ka­niec Les­bos (wyspy na Morzu Egej­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Les­bos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesbos n.

:: fż. Lesbijka ż.

 przym. lesbijski

Wiktionary


lesbijka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca popęd płcio­wy do in­nych ko­biet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ho­mo­sek­su­al­na ko­bie­ta;

Wiktionary

Les­bij­ka (rza­dziej sa­fon­ka lub try­ba­da) – ko­bie­ta o orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej, czyli taka, która od­czu­wa ro­man­tycz­ny i sek­su­al­ny po­ciąg do in­nych ko­biet, i w opar­ciu o ten po­ciąg może bu­do­wać włas­ną toż­sa­mość oraz za­wie­rać trwa­łe związ­ki z in­ny­mi ko­bie­ta­mi, a także od­czu­wać przy­na­leż­ność do spo­łecz­no­ści osób od­czu­wa­ją­cych ten po­ciąg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uli­ca­mi mia­sta przesz­ła pa­ra­da gejów i les­bi­jek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛzˈbʲijka, AS: lezbʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lesbianizm m., Lesbos ż., lesba ż.

 przym. lesbijski, lesbejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. homoseksualistka; książk. córa Safony; pogard. lesba

Wiktionary


lesbijski

1. przy­miot­nik od: Les­bos
2. do­ty­czą­cy les­bi­jek, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla les­bi­jek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy les­bi­jek, wła­ści­wy les­bij­kom

 (1.2) zwią­za­ny z Les­bos, do­ty­czą­cy Les­bos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­ne miej­sce zaj­mu­je w li­te­ra­tu­rze ko­bie­cej, a także w fe­mi­niz­mie jako zja­wi­sku spo­łecz­nym, mi­łość les­bij­ska (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesbijka ż., Lesbijczyk mos., lesbijka ż., lesba ż., Lesbos ż.

Wiktionary


lesbijskość

→ les­bij­ski


SJP.pl

Patrz:

lesbijski

lesbijstwo

popęd płcio­wy ko­bie­ty do innej ko­bie­ty; sa­fo­nizm, sa­fizm, les­bizm, les­bia­nizm, mi­łość les­bij­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ciąg płcio­wy ko­bie­ty do innej ko­bie­ty

 (1.2) ogół les­bi­jek

Wiktionary


lesbizm

popęd płcio­wy ko­bie­ty do innej ko­bie­ty; sa­fo­nizm, sa­fizm, les­bij­stwo, les­bia­nizm, mi­łość les­bij­ska


SJP.pl


lesbofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. społ. dy­skry­mi­na­cja ob­ja­wia­ją­ca się nie­chę­cią lub agre­sją wobec les­bi­jek;

Wiktionary

Les­bo­fo­bia – róż­ne­go ro­dza­ju ne­ga­tyw­ne po­sta­wy wobec les­bi­jek jako jed­no­stek, jako par lub jako grupy spo­łecz­nej. Obej­mu­je ona uprze­dze­nia, dy­skry­mi­na­cję, nie­na­wiść i prze­moc, a także różne po­sta­wy i uczu­cia – od po­gar­dy do wro­go­ści. Les­bo­fo­bia prze­ja­wia się jako zja­wi­sko łą­czą­ce ho­mo­fo­bię i mi­zo­gi­nię.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lesbofobiczny

Wiktionary


lesbos

wyspa na Morzu Egej­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim;

 (1.2) geogr. adm. pre­fek­tu­ra grec­ka (nomos) na Les­bos (1.1);

Wiktionary

Les­bos ( Λέσβος, Les­wos; sta­rogr. Lésbos) – grec­ka wyspa w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Morza Egej­skie­go, u wy­brze­ża Tur­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Wyspy Egej­skie, w re­gio­nie Wyspy Egej­skie Pół­noc­ne. Wraz z po­bli­ski­mi bez­lud­ny­mi wy­sep­ka­mi two­rzy jed­nost­kę re­gio­nal­ną Les­bos i gminę Les­bos. W 2011 roku li­czy­ła 86 436 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Al­ka­jos razem z Sa­fo­ną miesz­kał na Les­bos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesbijka ż., Lesbijczyk mos., lesbijka ż., lesba ż., lesbianizm m.

 przym. lesbejski, lesbijski

Wiktionary


lesche

w sta­ro­żyt­nych mia­stach grec­kich bu­dow­la bę­dą­ca ro­dza­jem klubu


SJP.pl


lesedrama

[czy­taj: lej­ze­dra­ma] sztu­ka te­a­tral­na przez­na­czo­na do czy­ta­nia, nie­na­da­ją­ca się do wy­sta­wie­nia na sce­nie; dra­mat nie­sce­nicz­ny


SJP.pl


leseferysta

osoba wyz­na­ją­ca za­sa­dę wol­no­ści wy­bo­ru jed­nost­ki


SJP.pl


leseferystka

→ le­se­fe­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

leseferysta

leseferystyczny

→ le­se­fe­ryzm


SJP.pl

Patrz:

leseferyzm

leseferyzm

kon­cep­cja afir­mu­ją­ca ryn­ko­wy ład eko­no­micz­ny, przyz­na­ją­ca pań­stwu je­dy­nie obo­wią­zek czu­wa­nia nad prze­strze­ga­niem reguł gry ryn­ko­wej, po­stu­lu­ją­ca pełną swo­bo­dę dzia­ła­nia pod­mio­tom go­spo­dar­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) da­wa­nie komuś swo­bo­dy dzia­ła­nia, nie przesz­ka­dza­nie, nie po­u­cza­nie i nie wtrą­ca­nie się

Wiktionary

Le­se­fe­ryzm (fr. "la­is­sez faire" – poz­wól­cie dzia­łać; "la­is­sez pas­ser" – poz­wól­cie prze­cho­dzić, "la­is­sez aller") – sfor­mu­ło­wa­ny przez fran­cu­skich fiz­jo­kra­tów, ale naj­peł­niej zre­a­li­zo­wa­ny w dzie­więt­na­sto­wiecz­nej Wiel­kiej Bry­ta­nii po­gląd fi­lo­zo­ficz­no-eko­no­micz­ny gło­szą­cy wol­ność jed­nost­ki w wy­mia­rze spo­łecz­no-eko­no­micz­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛsɛˈfɛrɨsm̥, AS: leseferysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leseferysta m.

Wiktionary


leselieder

[czy­taj: lej­ze­li­der] w śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji re­li­gij­nej: ut­wo­ry do sa­mo­dziel­ne­go czy­ta­nia i roz­my­śla­nia


SJP.pl


leser

po­tocz­nie: osoba le­ni­wa, nie­pra­co­wi­ta; leń, obi­bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto wy­mi­gu­je się od pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. leserka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obibok, leń, leniuch; wulg. opierdalacz

Wiktionary


leserka

ko­bie­ta uchy­la­ją­ca się od pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wy­mi­gu­je się od pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leser mos.

Wiktionary


leserować

po­tocz­nie: uchy­lać się od pracy; próż­no­wać, le­niu­cho­wać


SJP.pl


leserstwo

po­tocz­nie: uchy­la­nie się od pracy


SJP.pl


lesiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­siak – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Zło­czew
  • Le­siak – część wsi Ru­mian w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Rybno
  • Le­siak Li­pow­ski – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Le­siak Ostródz­ki – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • An­drzej Le­siak (ur. 1966) – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Hen­ryk Le­siak (1932–2018) – pol­ski re­gio­na­li­sta, pe­da­gog
  • Jan Le­siak (1913–1946) – pol­ski pił­karz
  • Jan Le­siak (1945–2020) – puł­kow­nik Urzę­du Ochro­ny Pań­stwa
  • Kac­per Le­siak (ur. 1996) – pol­ski sko­czek do wody
  • Ma­ciej Le­siak (ur. 1962) – pol­ski kar­dio­log, pro­fe­sor nauk me­dycz­nych
  • Ma­rio­la Ro­pac­ka-Le­siak (1962–2023) – pol­ska le­kar­ka gi­ne­ko­loż­ka, pro­fe­sor nauk me­dycz­nych
  • Wła­dy­sław Le­siak (1908–1977) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wikipedia


lesica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­si­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie
  • Le­si­ca – część wsi Zdzie­chów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Szy­dło­wiec
  • Le­si­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów
  • Le­si­ca (ok. 40 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Wy­brze­żu Trze­bia­tow­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Trze­bia­tów
  • Le­si­ca (ok. 100 m n.p.m.) – jedno ze Wznie­sień Gu­biń­skich, po­ło­żo­ne w woj. lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Le­si­ca – osied­le miesz­ka­nio­we we Wroc­ła­wiu

Wikipedia


lesicki

naz­wi­sko


SJP.pl


lesiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


lesiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lesik

naz­wi­sko


SJP.pl


lesio

zdrob­nie­nie od: Lech, Le­szek, Le­sław (imio­na mę­skie); Leś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Le­szek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lesio – po­wieść Jo­an­ny Chmie­lew­skiej
  • Lesio – po­stać w se­ria­lu Ro­dzi­na za­stęp­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy­ta­li­ście „Lesia” Chmie­lew­skiej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszek m., Leś m.

Wiktionary


lesiowie

Lesio z mał­żon­ką


SJP.pl


lesiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lesia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lesistość

wy­ra­żo­ny pro­cen­to­wo sto­su­nek po­wierzch­ni po­kry­tej lasem do cał­ko­wi­tej po­wierzch­ni da­ne­go ob­sza­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. wskaź­nik po­kry­cia lasem okre­ślo­nej po­wierzch­ni;

Wiktionary

Le­si­stość (rów­nież wskaź­nik le­si­sto­ści) – wskaź­nik do­ty­czą­cy stop­nia po­kry­cia lasem okre­ślo­nej po­wierzch­ni; jest to sto­su­nek pro­cen­to­wy po­wierzch­ni po­ro­śnię­tej la­sa­mi do cał­ko­wi­tej po­wierzch­ni da­ne­go ob­sza­ru.

W dniu 31 grud­nia 2018 po­wierzch­nia lasów w Pol­sce wy­no­si­ła 9 254 900 ha, co od­po­wia­da le­si­sto­ści 29,6%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ska ma więk­szą le­si­stość niż Wiel­ka Bry­ta­nia czy Ir­lan­dia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leśnik mos., leśny mos., las mrz., lasek mrz.

 przym. lesisty, leśny

Wiktionary


lesistszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: le­si­sty


SJP.pl


lesisty

ob­fi­tu­ją­cy w las, po­ro­śnię­ty lasem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ob­fi­tu­ją­cy w lasy, po­kry­ty la­sa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z okna mo­je­go domu roz­ta­cza się widok na le­si­ste pa­gór­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈɕistɨ, AS: leśisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leśnik mos., leśny mos., las mrz., lasek mrz., lesistość ż.

 przym. leśny, polesisty

Wiktionary


lesisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Le­sisz – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Ce­za­riusz Le­sisz – pol­ski me­ne­dżer
  • Jerzy Le­sisz – pol­ski le­karz i woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Le­sisz – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta

Wikipedia


lesiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


lesiński

naz­wi­sko


SJP.pl


leska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. LGBT: les­bij­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leska – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Kiu­sten­dił
  • Leska – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Smo­lan
  • Leska – wieś w Chor­wa­cji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛska, AS: leska

Wiktionary


leski

przy­miot­nik od: Lesko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mia­sta Lesko, zwią­za­ny z Le­skiem

 (1.2) do­ty­czą­cy Kró­lów Lasu

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) M. lm. od leska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leski (ur. 1981) – pol­ski muzyk dream-fol­ko­wy
  • Ka­zi­mierz Leski (1912-2000) − pol­ski in­ży­nier me­cha­nik, wy­na­laz­ca, żoł­nierz AK i pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Krzysz­tof Leski (1959-2020) − pol­ski dzien­ni­karz pra­so­wy, te­le­wi­zyj­ny i ra­dio­wy
  • Woj­ciech Sta­ni­sław Leski (1702-1758) − bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Po­wiat leski − współ­czes­ny pol­ski po­wiat
  • Po­wiat leski − pol­ski po­wiat z okre­su II RP
  • Leski – wieś w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie ok­tiabr­skim
  • Leski – dawna wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Mia­dzioł.
  • Leski – daw­niej sa­mo­dziel­na wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie świ­słoc­kim, w siel­so­wie­cie Po­ro­zów.
  • Leski (fol­wark)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛsʲci, AS: lesʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. Lesko

 (1.2) rzecz. las

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) królowoleski

Wiktionary


lesko

przy­miot­nik od: Lesko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim;

Wiktionary

}|-

Lesko (do 1931 roku Lisko, ‏לסקו‎, ukr. Лісько) – mia­sto w woj. pod­kar­pac­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu le­skie­go oraz gminy miej­sko-wiej­skiej Lesko. Po­ło­żo­ne nad Sanem, na ob­sza­rze Gór Sa­noc­ko-Tur­czań­skich.

Leży w hi­sto­rycz­nej ziemi sa­noc­kiej. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1469 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sy­na­go­dze w Lesku ba­bi­niec znaj­do­wał się na pię­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛskɔ, AS: lesko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leszczanin mos., leszczanka ż.

 przym. leski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Lisko

Wiktionary


leslie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Les­lie – szkoc­ki ród
  • Les­lie – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Se­ar­cy
  • Les­lie – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Sum­ter
  • Les­lie – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ing­ham
  • Les­lie – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Fran­klin
  • Les­lie (ang. Les­lie Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ing­ham
  • Les­lie (ang. Les­lie Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Todd
  • Les­lie (ang. Les­lie Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Car­roll
  • hrab­stwo Les­lie (ang. Les­lie Co­un­ty) – w sta­nie Ken­tuc­ky

Wikipedia


lesman

naz­wi­sko


SJP.pl


lesonia

ro­śli­na mor­ska z klasy bru­nat­nic


SJP.pl

Le­so­nia ("Les­so­nia") – ro­dzaj wiel­kich, po­dob­nych po­kro­jem do drzew glo­nów mor­skich z klasy bru­nat­nic, wy­stę­pu­ją­cych w chłod­niej­szych wo­dach pół­ku­li po­łud­nio­wej: u za­chod­nich wy­brze­ży Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, wokół Ziemi Ogni­stej, Nowej Ze­lan­dii i Wysp Ker­gu­e­le­na.

Wikipedia


lesopował

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. ła­gro­wa: miej­sce wy­rę­bu w lesie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈpɔvaw, AS: lesopovau̯

Wiktionary


lesotho

[czy­taj: le­so­to] pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ma­se­ru; Le­so­to, Kró­le­stwo Le­sot­ho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

Wiktionary

Le­sot­ho (wcze­śniej Ba­su­to) – pań­stwo w po­łud­nio­wej Afry­ce, bę­dą­ce en­kla­wą w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1966 r. Le­sot­ho uzy­ska­ło nie­pod­le­głość i zo­sta­ło przy­ję­te do ONZ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈsɔtɔ, AS: lesoto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotyjczyk m., Lesotyjka ż., Sotyjczyk m., Sotyjka ż., Sotho m./ż., sotho, sesotho

 przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Basuto

Wiktionary


lesoto

pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ma­se­ru; Le­sot­ho, Kró­le­stwo Le­sot­ho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. zob. Le­sot­ho.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wraz z czar­ny­mi żoł­nie­rza­mi z Ugan­dy pły­ną­łem do Afry­ki Po­łud­nio­wej - dzi­siej­sze Le­so­to - na­stęp­nie do Dur­ba­nu, a póź­niej trzy dni po­cią­giem do Ro­dez­ji Pół­noc­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈsɔtɔ, AS: lesoto

Wiktionary


lesotonka

rzad­ko: oby­wa­tel­ka Le­so­to; Le­so­tyj­ka, So­tyj­ka


SJP.pl


lesotozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z dol­nej jury


SJP.pl

Le­so­to­za­ur ("Le­sot­ho­sa­u­rus") – ro­dzaj nie­wiel­kie­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z dol­nej jury. Zo­stał opi­sa­ny w 1978 roku przez Pe­te­ra Gal­to­na, jego nazwa oz­na­cza „ja­szczur z Le­sot­ho”. Obej­mu­je jeden ga­tu­nek – "Le­sot­ho­sa­u­rus dia­gno­sti­cus".

"Le­sot­ho­sa­u­rus" zo­stał po­cząt­ko­wo uz­na­ny za przed­sta­wi­cie­la grupy or­ni­to­po­dów, jed­nak Paul Se­re­no za­su­ge­ro­wał, że praw­do­po­dob­nie jest oprócz pi­sa­no­za­u­ra jed­nym z naj­bar­dziej ba­zal­nych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych.

Wikipedia


lesotończyk

rzad­ko: oby­wa­tel Le­so­to; Le­so­tyj­czyk, So­tyj­czyk


SJP.pl


lesotoński

→ Le­so­to; le­so­tyj­ski, so­tyj­ski


SJP.pl


lesotyjczyk

oby­wa­tel Le­so­to; So­tyj­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Le­sot­ho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈtɨjt͡ʃɨk, AS: lesotyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotho n., Sotyjczyk m., Sotyjka ż.

:: fż. Lesotyjka ż.

 przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sotyjczyk

Wiktionary


lesotyjka

oby­wa­tel­ka Le­so­to; So­tyj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Le­sot­ho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈtɨjka, AS: lesotyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotho n., Sotyjczyk m., Sotyjka ż.

:: fm. Lesotyjczyk

 przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sotyjka

Wiktionary


lesotyjski

przy­miot­nik od: Le­so­to; so­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Le­sot­ho, od­no­szą­cy się do pań­stwa Le­sot­ho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈtɨjsʲci, AS: lesotyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotho n., Lesotyjczyk m., Lesotyjka ż., Sotho m./ż., Basuto n., sotho, sesotho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sotyjski

Wiktionary


lesozawodzk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w Kraju Nad­mor­skim nad rzeką Us­su­ri;

Wiktionary

Le­so­za­wodzk (ros. Лесозаводск) – mia­sto w Rosji (Kraj Nad­mor­ski), nad rzeką Us­su­ri.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 44 tys.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł drzew­ny, odzie­żo­wy oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lesozawodzki

Wiktionary


lespedeza

Le­spe­de­za ("Le­spe­de­za") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae"). Obej­mu­je 45 ga­tun­ków. Więk­szość z nich ro­śnie we wschod­niej i po­łud­nio­wej Azji się­ga­jąc po Nową Gwi­neę i wschod­nią Au­stra­lię. Około 12 ga­tun­ków ro­śnie też we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, gdzie za­re­je­stro­wa­no ok. 30 mie­szań­ców mię­dzy nimi. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ko­we ro­dza­ju jest na Pół­wy­spie Ko­re­ań­skim i Wy­spach Ja­poń­skich. "L. jun­cea" jest uciąż­li­wym ga­tun­kiem in­wa­zyj­nym w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


less

jas­no­żół­ta, na­wia­na skała osa­do­wa, uży­wa­na do wy­ro­bu ce­gieł; loess


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. py­la­sta skała osa­do­wa po­cho­dze­nia eo­licz­ne­go;

Wiktionary

Less – py­la­sta skała osa­do­wa, wy­se­lek­cjo­no­wa­na i de­po­no­wa­na na dro­dze eo­licz­nej, a więc w wa­run­kach względ­nie su­che­go kli­ma­tu, na co wska­zu­je m.in. roz­mie­szcze­nie stre­fo­we lub zwią­zek lessu z okre­ślo­nym pię­trem hip­so­me­trycz­nym. W ob­sza­rach wil­got­niej­szych osad o ta­kich ce­chach nie wy­o­dręb­nia się spoś­ród in­nych pia­szczy­sto-gli­nia­stych pro­duk­tów de­nu­da­cji i aku­mu­la­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Less jest skałą ma­cie­rzy­stą dla uro­dzaj­nych czar­no­zie­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛs, AS: les

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lessowy, lessowaty

Wiktionary


lesseps

Les­seps – sta­cja metra w Bar­ce­lo­nie, na linii 3. Sta­cja zo­sta­ła ot­war­ta w 1924.

Wikipedia


lessing

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gott­hold Eph­ra­im Les­sing (1729–1781) – nie­miec­ki este­tyk, pi­sarz, kry­tyk i te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry.
  • Doris Les­sing (ur. 1919) – bry­tyj­ska pi­sar­ka, la­u­re­at­ka Na­gro­dy Nobla w 2007 r.
  • (7425) Les­sing – pla­ne­to­i­da z grupy głów­ne­go pasa aste­ro­id
  • Les­sing – loża wol­no­mu­lar­ska

Wikipedia


lessowy

→ less; lo­es­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z les­sem, do­ty­czą­cy lessu, zbu­do­wa­ny z lessu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. less m.

 przym. lessowaty

Wiktionary


lessy

jas­no­żół­ta, na­wia­na skała osa­do­wa, uży­wa­na do wy­ro­bu ce­gieł; loess


SJP.pl

Lessy – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1456 gminę za­miesz­ki­wa­ły 763 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 268 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Lessy pla­su­je się na 456. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1187.).

Wikipedia


lestek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Le­stek, Le­szek, "nie­po­praw­nie (forma zla­ty­ni­zo­wa­na)" Lest­ko – drugi ksią­żę Polan z dy­na­stii Pia­stów, o któ­rym wspo­mi­na Gall Ano­nim w swej kro­ni­ce. Syn Sie­mo­wi­ta i oj­ciec Sie­mo­my­sła. Więk­szość hi­sto­ry­ków przyj­mu­je au­ten­tycz­ność tej po­sta­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nym pew­nym dziec­kiem Lest­ka jest syn Sie­mo­mysł, który objął po nim rządy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lestkowo n.

Wiktionary


lester

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­ster – an­glo­sa­skie imię mę­skie
    • Le­ster – po­stać z gier kom­pu­te­ro­wych z serii Got­hic
    • Le­ster – po­stać z gry kom­pu­te­ro­wej Grand Theft Auto V
  • Le­ster – an­glo­sa­skie naz­wi­sko
    • Ri­chard Le­ster – bry­tyj­ski re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
    • Terry Le­ster – ame­ry­kań­ski aktor te­le­wi­zyj­ny
    • Harry Le­ster – ame­ry­kań­ski brzu­cho­mów­ca
    • Ron Le­ster – ame­ry­kań­ski aktor
    • Jack Le­ster – an­giel­ski pił­karz
  • Le­ster – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Li­me­sto­ne
  • Le­ster – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Lyon
  • Le­ster – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ra­le­igh

Wikipedia


lesz

w tech­ni­ce:
1. po­piół z mia­łem wę­glo­wym;
2. tłu­czeń żuż­lo­wy sto­so­wa­ny do wy­sy­py­wa­nia dróg do­ja­zdo­wych, boisk, pla­ców itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­piół z mia­łem wę­glo­wym

 (1.2) tłu­czeń żuż­lo­wy

Wiktionary

Lesz ("Ne­bria") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych i po­dro­dzi­ny le­szo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pod­sta­wów­ce mie­li­śmy bo­i­sko z leszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛʃ, AS: leš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leszowy

Wiktionary


leszcz

1. ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, śred­niej wiel­ko­ści (4-5 kg), o wy­so­kim, spła­szczo­nym bocz­nie tu­ło­wiu, bru­nat­nym ubar­wie­niu, wy­stę­pu­ją­cy w je­zio­rach i rze­kach Eu­ro­py na pół­noc od Alp, po­ła­wia­na ze wzglę­du na smacz­ne, choć ości­ste mięso;
2. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: osoba nie­wie­le zna­czą­ca w danej hie­rar­chii; le­szczyk, fra­jer, płot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Abra­mis brama|ref=tak., eu­raz­ja­tyc­ka duża spła­szczo­na ryba słod­ko­wod­na;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. laik

Wiktionary

Leszcz ("Abra­mis brama") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby kar­pioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] sa­dzaw­ki w ogro­dzie ko­pa­ne, gdzie le­szcze, kar­pie, pstrą­gi pię­knie ma­lo­wa­ne (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛʃt͡ʃ, AS: lešč

Wiktionary


leszczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szczak – szczyt w Be­ski­dzie Oraw­sko-Pod­ha­lań­skim
  • le­szczak – po­pu­lar­na nazwa ryby le­szczak biały

Wikipedia


leszczanin

miesz­ka­niec Leska


SJP.pl


leszczanka

miesz­kan­ka Leska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szczan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Dre­lów
  • Le­szczan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Le­szczan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Trze­bie­szów
  • Le­szczan­ka – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie szczu­czyń­skim, w siel­so­wie­cie Lack

Wikipedia


leszczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szcze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Je­le­nie­wo
  • Le­szcze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki

Wikipedia


leszczotka

ćma z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl


leszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


leszczyk

1. ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, o ciele z sil­nie spła­szczo­ny­mi bo­ka­mi, grzbie­tem ko­lo­ru ciem­no­bru­nat­ne­go, o brzu­chu sre­brzy­stym, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w je­zio­rach, rze­kach, zbior­ni­kach za­po­ro­wych, a także w wo­dach przy­brzeż­nych za­le­wów i zatok mor­skich; krąp, krump, pod­le­szczyk, picuś;
2. nie­wiel­ki leszcz - ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;
3. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: osoba nie­wie­le zna­czą­ca w danej hie­rar­chii; leszcz, fra­jer, płot­ka


SJP.pl


leszczyna

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych o ja­dal­nych owo­cach, zwa­nych orze­cha­mi la­sko­wy­mi;
2. gęste sku­pi­sko le­szczyn - krze­wów;
3. drew­no le­szczy­ny - krze­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ry­lus|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów i drzew o ja­dal­nych owo­cach, zwa­nych orze­cha­mi la­sko­wy­mi;

 (1.2) za­ro­śla le­szczy­ny (1.1)

 (1.3) drew­no le­szczy­ny (1.1)

Wiktionary

Le­szczy­na ("Co­ry­lus" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów kla­sy­fi­ko­wa­ny do ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych (daw­niej czę­sto do wy­o­dręb­nia­nej ro­dzi­ny le­szczy­no­wa­tych). Na­le­ży tu ok. 16–17 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Azji Wschod­niej na ob­sza­rze od Hi­ma­la­jów po Ja­po­nię.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛʃˈt͡ʃɨ̃na, AS: leščỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszczyński m., Leszczyńska ż., leszczynówka ż., Leszczyniec m.

 przym. leszczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. laska

Wiktionary


leszczynek

1. dziel­ni­ca Gdyni;
2. wieś w woj. po­mor­skim


SJP.pl

Le­szczy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Kutno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

W roku 1822 prze­by­wał tutaj, jako gu­wer­ner u puł­kow­ni­ka Fran­cisz­ka Gór­skie­go, Józef Boh­dan Za­le­ski, poeta ro­man­tycz­ny za­li­cza­ny do tzw. ukra­iń­skiej szko­ły po­e­tów, przy­ja­ciel Adama Mic­kie­wi­cza i Fry­de­ry­ka Cho­pi­na[].

Wikipedia


leszczyniak

rą­czyk le­szczy­niak, szy­pleć le­szczy­niak - ga­tun­ki mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl

Le­szczy­niak – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


leszczynianin

miesz­ka­niec Le­szczyn, Le­szczyn Du­żych, Le­szczyn Ma­łych lub Sta­rych Le­szczyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lesz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Tomek jest ro­do­wi­tym le­szczy­nia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszno mrz., lesznianin mos.

:: fż. leszczynianka ż.

 przym. leszczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lesznianin

Wiktionary


leszczynianka

miesz­kan­ka Le­szczyn, Le­szczyn Du­żych, Le­szczyn Ma­łych lub Sta­rych Le­szczyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lesz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Ed­mun­da jest ro­do­wi­tą le­szczy­nian­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszno mrz., lesznianin mos., lesznianka ż.

:: fm. leszczynianin mos.

 przym. leszczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lesznianka

Wiktionary


leszczyniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szczy­niec – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Ka­mien­na Góra
    • Le­szczy­niec – dawna gmina
    • Le­szczy­niec – gro­ma­da
    • Le­szczy­niec – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Le­szczy­niec – szczyt w Gó­rach Ka­mien­nych
  • Le­szczy­niec – szczyt w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Le­szczy­niec – stru­mień w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, do­pływ Traw­ny

Wikipedia


leszczynka

zdrob­nie­nie od: le­szczy­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szczyn­ka – wznie­sie­nie na Po­brze­żu Szcze­ciń­skim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Broj­ce
  • Le­szczyn­ka – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Le­szczyn­ka – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w gmi­nie Mał­dy­ty
  • Le­szczyn­ka – stru­ga, prawy do­pływ rzeki Li­śni­ca
  • Le­szczyn­ka – stru­ga, do­pływ rzeki Szpro­ta­wa
  • Le­szczyn­ka – stru­ga do­pływ rzeki Wi­słok
  • Le­szczyn­ka Mała
  • Kos­sot-Le­szczyn­ka

Wikipedia


leszczynki

1. dziel­ni­ca Gdyni;
2. wieś w woj. po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szczyn­ki – dziel­ni­ca Gdyni
  • Le­szczyn­ki – wieś w Pol­sce woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce

Wikipedia


leszczynowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów z rzędu le­szczy­now­ców


SJP.pl

Le­szczy­no­wa­te ("Co­ry­la­ce­ae" Mirb.) – ro­dzi­na drzew i krze­wów wy­róż­nio­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych, we współ­czes­nych sy­ste­mach APG z 1998, 2003 i 2009 od­po­wia­da po­dro­dzi­nie le­szczy­no­wych "Co­ry­lo­i­de­ae" w obrę­bie brzo­zo­wa­tych. Za­li­cza się tu ok. 60 ga­tun­ków ros­ną­cych w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym i sub­tro­pi­kal­nym Eu­raz­ji, Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Środ­ko­wej.

Wikipedia


leszczynowaty

o ce­chach le­szczy­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


leszczynowiec

1. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych;
2. oszyn­da le­szczy­no­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza wie­lo­żer­ne­go z ro­dzi­ny po­dry­jo­wa­tych


SJP.pl

Le­szczy­no­wiec ("Co­ry­lop­sis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych. Obej­mu­je od 24 do ok. 29 ga­tun­ków. 20 z nich jest en­de­mi­ta­mi Chin, a za­sięg ca­łe­go ro­dza­ju obej­mu­je w Azji ob­szar od Bhu­ta­nu, po­przez pół­noc­no-wschod­nie Indie, Mjan­mę, po Pół­wy­sep Ko­re­ań­ski i Ja­po­nię. Są to szyb­ko ros­ną­ce krze­wy i ni­skie drze­wa ros­ną­ce w la­sach i na ich skra­jach, w za­ro­ślach, czę­sto na gór­skich zbo­czach.

Wikipedia


leszczynowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z le­szczy­ny

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści le­szczy­ny

 (1.3) od­no­szą­cy się do le­szczy­ny, ma­ją­cy zwią­zek z le­szczy­ną

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do le­szczy­ny, bę­dą­cy czę­ścią le­szczy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leszczyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) laskowy

Wiktionary


leszczyny

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych o ja­dal­nych owo­cach, zwa­nych orze­cha­mi la­sko­wy­mi;
2. gęste sku­pi­sko le­szczyn - krze­wów;
3. drew­no le­szczy­ny - krze­wu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szczy­ny – osada leśna w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ujazd
  • Le­szczy­ny – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Uście Gor­lic­kie
  • Le­szczy­ny – przy­sió­łek wsi Biały Du­na­jec w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Biały Du­na­jec
  • Le­szczy­ny – część wsi Sie­roc­kie w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim, w gmi­nie Biały Du­na­jec
  • Le­szczy­ny – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Lip­sko
  • Le­szczy­ny – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Chle­wi­ska
  • Le­szczy­ny – wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol
  • Le­szczy­ny – przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Czyże
  • Le­szczy­ny – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Górno
  • Le­szczy­ny – osada w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków
  • Le­szczy­ny – dziel­ni­ca Czer­wion­ki-Le­szczyn
  • Le­szczy­ny – dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej

Wikipedia


leszczynówka

po­ła­ci­ca le­szczy­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


leszczyński

przy­miot­nik od: Le­szczy­ny, Lesz­no (daw­niej­sze Leszcz­no)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Lesz­no

 (1.2) przym. od Le­szczy­na

 (1.3) przym. od Le­szczy­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛʃˈt͡ʃɨ̃j̃sʲci, AS: leščỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leszczynianka ż., leszczynianin mos., Leszczyńskie n., Leszno n., lesznianin mos., lesznianka ż.

Wiktionary


leszczyńskie

przy­miot­nik od: Le­szczy­ny, Lesz­no (daw­niej­sze Leszcz­no)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w za­chod­niej Pol­sce

Wiktionary

Le­szczyń­skie ( Ляшчынск; Лещинск) − wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Le­szczyń­skiem wy­stą­pi­ły licz­ne pod­to­pie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszno n., leszczynianin mos., leszczynianka ż.

 przym. leszczyński

Wiktionary


leszek

1. imię mę­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Lech (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Le­szek – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Wy­stę­pu­je też jako zdrob­nie­nie imie­nia Lech.

W do­ku­men­tach wy­stę­po­wa­ło ono w for­mach "Le­stek" i "Lest­ko" – praw­do­po­dob­nie jako zdrob­nie­nie nie­poś­wiad­czo­nych peł­nych imion "Lści­mir" i "Lści­sław," wy­wo­dzą­cych się od słowa "lście", oz­na­cza­ją­ce­go „chy­trość”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kiedy przy­pa­da­ją imie­ni­ny Lesz­ka?

 (1.1) Wśród po­li­ty­ków jest kilku na­u­kow­ców, jak Wła­dy­sław Grab­ski, Igna­cy Mo­ścic­ki, Ga­briel Na­ru­to­wicz, Le­szek Bal­ce­ro­wicz czy Zbi­gniew Brze­ziń­ski, ludzi z ty­tu­ła­mi pro­fe­sor­ski­mi znaj­du­je­my w nie­mal każ­dej gru­pie.

 (1.1) Suk­ces kolęd, które go­ści­ły w przec­ław­skich do­mach już pod­czas ubie­gło­rocz­nych Świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia za­chę­cił Lesz­ka Ma­tusz­kie­wi­cza do ko­lej­ne­go ar­ty­stycz­ne­go przed­sięw­zię­cia.

 (1.1) Mec. Jacek Wa­si­lew­ski źle się po­czuł pod­czas koń­co­we­go prze­mó­wie­nia ostat­nie­go z trzech oskar­ży­cie­li po­sił­ko­wych, mec. Lesz­ka Pio­trow­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛʃɛk, AS: lešek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lech ż./mrz./mos., Lesław m., Leszkowa ż., Leszkówna ż., Leszkostwo lm m., Lesia ż.

:: zdrobn. Lesio m.

:: fż. Leszka ż.

 przym. Leszkowy

Wiktionary


leszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Lesz­kie­wicz – pol­ski me­ne­dżer, urzęd­nik pań­stwo­wy i sa­mo­rzą­do­wy
  • Le­szek Lesz­kie­wicz – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


leszko

naz­wi­sko


SJP.pl

Lesz­ko ( Лешко) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bła­go­jew­grad, w gmi­nie Bła­go­jew­grad. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 grud­nia 2018 roku miej­sco­wość li­czy­ła 212 miesz­kań­ców.

Wikipedia


leszkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lesz­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Pęc­ław
  • Lesz­ko­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Lesz­ko­wi­ce – gro­ma­da
  • Lesz­ko­wi­ce – dawna gmina

Wikipedia


leszkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


leszkowie

1. imię mę­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Lech (imię mę­skie)


SJP.pl


leszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lesz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

Lesz­ko­wy (niem. "Letz­kau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Cedry Wiel­kie. Leży na ob­sza­rze Żuław Gdań­skich.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Lesz­ko­wy", w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość "Lesz­ko­wy-Wy­bu­do­wa­nia".

Wikipedia


lesznianin

miesz­ka­niec Lesz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lesz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Józef jest ro­do­wi­tym lesz­nia­ni­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛʃʲˈɲä̃ɲĩn, AS: lešʹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszno n.

:: fż. lesznianka ż.

 przym. leszniański, lesznieński, leszczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leszczynianin

Wiktionary


lesznianka

miesz­kan­ka Lesz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lesz­na

Wiktionary

Lesz­nian­ka – potok pły­ną­cy na gra­ni­cy Be­ski­du Ślą­skie­go z Po­gó­rzem Cie­szyń­skim, w Pol­sce i w Cze­chach, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Olzy. Dłu­gość ok. 9,8 km. W róż­nych źró­dłach wy­stę­pu­je pod naz­wa­mi "Lesz­nian­ka", "Le­śni­ca", "Lesz­ni­ca", czes. "Lyšnice", "Líštnice".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Ada jest ro­do­wi­tą lesz­nian­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛʃʲˈɲãnka, AS: lešʹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszno n.

:: fm. lesznianin mos.

 przym. leszniański, lesznieński, leszczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leszczynianka

Wiktionary


leszniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Lesz­na, zwią­za­ny z Lesz­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­ce­ro­wa­li­śmy chwi­lę po lesz­niań­skim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszno n., lesznianin mos., lesznianka ż.

Wiktionary


lesznieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Lesz­na, zwią­za­ny z Lesz­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­ce­ro­wa­li­śmy chwi­lę po lesz­nień­skim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszno n., lesznianin mos., lesznianka ż.

Wiktionary


leszno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
3. gmina wiej­ska w Pol­sce;
4. Lesz­no Górne - wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Lesz­no – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Pol­ski, po­mię­dzy dwoma du­ży­mi cen­tra­mi go­spo­dar­czy­mi – Poz­na­niem i Wroc­ła­wiem. Sie­dzi­ba władz po­wia­tu le­szczyń­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2025 roku, Lesz­no li­czy­ło 58 766 miesz­kań­ców i było pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści 7. mia­stem w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, a także 64. spoś­ród naj­lud­niej­szych miast w Pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do atrak­cji tu­ry­stycz­nych Lesz­na na­le­ży wia­trak z 1705 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛʃnɔ, AS: lešno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lesznianin mos., lesznianka ż., leszczynianin mos., leszczynianka ż., Leszczyńskie n.

 przym. leszczyński, leszniański, lesznieński

Wiktionary


lesznowola

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lesz­no­wo­la – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Gró­jec
  • Lesz­no­wo­la – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la
  • Lesz­no­wo­la – gmina w po­wie­cie pia­se­czyń­skim
  • Lesz­no­wo­la – gro­ma­da w po­wie­cie gró­jec­kim
  • Lesz­no­wo­la – gro­ma­da w po­wie­cie pia­se­czyń­skim
  • Lesz­no­wo­la – dawny przy­sta­nek ko­lej­ki wą­sko­to­ro­wej w Za­krzew­skiej Woli, w gmi­nie Gró­jec, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Ko­lo­nia Lesz­no­wo­la – osada w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la

Wikipedia


lesznowolski

przy­miot­nik od: Lesz­no­wo­la


SJP.pl


lesznowski

→ Lesz­no (wieś i gmina wiej­ska w Pol­sce)


SJP.pl


leszować

po­kry­wać le­szem ścież­ki, bo­i­ska, place


SJP.pl


leszowy

→ lesz


SJP.pl

Patrz:

lesz

leszy

w tech­ni­ce:
1. po­piół z mia­łem wę­glo­wym;
2. tłu­czeń żuż­lo­wy sto­so­wa­ny do wy­sy­py­wa­nia dróg do­ja­zdo­wych, boisk, pla­ców itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit­słow. demon lasu;

Wiktionary

Leszy (także: bo­ro­wy, la­sko­wiec, bo­ru­ta, boryś, bo­ro­wiec, ga­jo­wy, la­so­wy, le­śnik, leśny dziad, dziad bo­ro­wy, wil­czy pa­sterz) – w wie­rze­niach sło­wiań­skich demon lasu, jego pan i wład­ca zwie­rząt w nim ży­ją­cych. Czczo­ny także jako wiel­ko­ru­ski demon dusz ludzi zmar­łych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Różne rze­czy w życiu wi­dzia­łem, ale ani giz­drów, ani le­szych jak do tej pory nigdy nie spot­ka­łem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borowy, laskowiec, boruta

Wiktionary


lesław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Le­sław – pol­skie imię mę­skie po­cho­dze­nia li­te­rac­kie­go, ut­wo­rzo­ne w XIX wieku na wzór sło­wiań­skich imion zło­żo­nych za­koń­czo­nych czło­nem "-sław". We­dług ję­zy­koz­naw­cy Jó­ze­fa Bu­ba­ka twór­cą imie­nia był poeta i fol­klo­ry­sta Roman Zmor­ski, który nadał je ty­tu­ło­we­mu bo­ha­te­ro­wi ut­wo­ru "Le­sław. Szkic fan­ta­stycz­ny".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛswaf, AS: lesu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leszek m.

Wiktionary


lesława

imię mę­skie


SJP.pl

Le­sła­wa – pol­skie imię żeń­skie, żeń­ska forma imie­nia Le­sław.

Wikipedia


lesławek

zdrob­nie­nie od: Le­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


lesławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lesławostwo

Le­sław z mał­żon­ką; Le­sła­wo­wie


SJP.pl


lesławowie

imię mę­skie


SJP.pl


lesławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Le­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


let

1. w fi­zy­ce: skrót od: Li­ne­ar Ener­gy Trans­fer, ener­gia prze­ka­zy­wa­na przez po­ru­sza­ją­cą się cząst­kę na jed­nost­ce jej toru;
2. cze­ska (wcze­śniej - cze­cho­sło­wac­ka) wyt­wór­nia lot­ni­cza w Ku­no­vi­cach


SJP.pl


letalność

śmier­tel­ność


SJP.pl


letalny

śmier­tel­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. biol. pro­wa­dzą­cy do śmier­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tem­pe­ra­tu­ra prze­kra­cza­ją­ca górną ter­micz­ną gra­ni­cę le­tal­ną, utrzy­mu­ją­ca się przez okre­ślo­ny czas, po­wo­du­je śmierć owada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. letalność ż.

 przym. półletalny

 przysł. letalnie

Wiktionary


letarg

stan po­dob­ny do głę­bo­kie­go snu, w któ­rym je­dy­nym ob­ja­wem życia jest bicie serca; śmierć po­zor­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. stan po­zor­nej śmier­ci, po­le­ga­ją­cy na głę­bo­kim śnie, w któ­rym za­ni­ka­ją re­ak­cje na bodź­ce;

 (1.2) apa­tia, bez­wład

Wiktionary

1. Le­targ (stgr. "λήθη" „za­pom­nie­nie” i "ἀργία" „bez­czyn­ność” od "ἀ-" „bez-” "ἔργον" „praca”) – stan or­ga­niz­mu cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bez­wła­dem, bra­kiem re­ak­cji na bodź­ce, z wy­jąt­kiem elek­trycz­nych. Pro­ce­sy ży­cio­we są przy sta­nie le­tar­gu w znacz­nym stop­niu za­ha­mo­wa­ne. Wy­stę­pu­je m.in. w prze­bie­gu cho­rób, np. śpiącz­ki afry­kań­skiej czy niek­tó­rych cho­rób mózgu. Le­targ jest na­zy­wa­ny także sta­nem śmier­ci po­zor­nej; hi­sto­rycz­nie zda­rza­ło się, że le­ka­rze stwier­dza­li omył­ko­wo zgon osoby bę­dą­cej w le­tar­gu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usz­ko­dze­nie oś­rod­ka od­de­cho­we­go, np. na sku­tek apo­plek­sji, może po­wo­do­wać ob­ja­wy po­dob­ne do le­tar­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. letargiczny

Wiktionary


letargiczny

wła­ści­wy le­tar­go­wi; ma­ją­cy cechy le­tar­gu; senny, bę­dą­cy w sta­nie po­ło­wicz­ne­go (lub ca­ło­ścio­we­go) uś­pie­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z le­tar­giem, do­ty­czą­cy le­tar­gu; wła­ści­wy le­tar­go­wi

 (1.2) książk. przen. taki jak w le­tar­gu: senny, ospa­ły, apa­tycz­ny, bez­wład­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. letarg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) senny

Wiktionary


letargizować

rzad­ko: po­wo­do­wać za­pa­da­nie w le­targ


SJP.pl


lete

w mi­to­lo­gii grec­kiej: rzeka za­pom­nie­nia w Ha­de­sie


SJP.pl

Lete (Leta) (gr. Λήθη Lḗthē – za­pom­nie­nie; łac. "Lethe") – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z pię­ciu rzek Ha­de­su, obok Styk­su, Ko­ky­tos (z któ­rej brała po­czą­tek), Ache­ron­tu i Py­ri­fle­ge­to­nu.

Wy­pi­cie wody z niej miało po­wo­do­wać cał­ko­wi­tą utra­tę pa­mię­ci. [].

Wikipedia


letejski

→ Lete (mi­to­lo­gicz­na rzeka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mitgr. zwią­za­ny z rzeką Lete

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈtɛjsʲci, AS: letei ̯sʹḱi

Wiktionary


letkajenka

fiń­ski ta­niec to­wa­rzy­ski, tań­czo­ny zbio­ro­wo i w ko­ro­wo­dzie; let­ka­jenk­ka


SJP.pl


letkajenkka

[czy­taj: let­ka­jen­ka] fiń­ski ta­niec to­wa­rzy­ski, tań­czo­ny zbio­ro­wo i w ko­ro­wo­dzie; let­ka­jen­ka


SJP.pl

Let­ka­jenk­ka (inne formy pi­sow­ni: "Let­ka­ien­ka, Letka-Enka", inne spo­ty­ka­ne nazwy: "Let­kis, Let­kiss;" także "Let's kiss") – ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dze­nia fiń­skie­go, w me­trum 4/4,

po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie w la­tach sześć­dzie­sią­tych XX w. Błęd­nie na­zy­wa­ny np. „Let’s kiss”.

Wikipedia


letkiewicz

po­tocz­nie: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, lek­ko­duch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ktoś lek­ko­myśl­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛtʲˈcɛvʲit͡ʃ, AS: letʹḱevʹič

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekkoduch

Wiktionary


letni

1. zwią­za­ny z latem
2. po­tocz­nie: lekko cie­pły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który od­by­wa się w lecie, od­no­si się do lata; jest przy­sto­so­wa­ny do lata

 (1.2) cie­pły, lecz nie go­rą­cy

 (1.3) przen. taki, który nie ma wyż­szych uczuć, nie ma tem­pe­ra­men­tu, gor­li­wo­ści; umiar­ko­wa­ny

Wiktionary

Letni, daw­niej Letni, Cham­ski Po­dryw – pol­ski duet po­po­wo-hip-ho­po­wy za­ło­żo­ny w 2009 roku przez Ma­cie­ja Pio­trow­skie­go i Da­wi­da An­ton­kie­wi­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Ma­la­rze ze Ska­gen” to grupa skan­dy­naw­skich ma­la­rzy, któ­rych latem 1879 roku, a zwła­szcza w la­tach 80. XIX wieku, przy­cią­gnę­ły do Ska­gen silne let­nie świa­tło, nie­pow­ta­rzal­ne barwy i ma­je­sta­tycz­na na­tu­ra.

 (1.1) Przy­pom­nij sobie, cośmy wi­dzie­li, je­dy­na, w ten letni tak pię­kny po­ra­nek: u za­krę­tu le­ża­ła plu­ga­wy­u­ga­wa pad­li­na na ścież­ce żwi­rem za­sia­nej.

 (1.2) Na­tych­miast po pa­le­niu piec był go­rą­cy, po go­dzi­nie był cie­pły, po dwóch go­dzi­nach był tylko tro­chę letni, a po trzech go­dzi­nach był już cał­ko­wi­cie zimny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛtʲɲi, AS: letʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polecie n., lata nmos., letnisko n., letniość ż., lato

 przysł. letnio

 przym. letniskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiosenny; reg. śl. latowy

 (1.2) ciepławy

Wiktionary


letniaczek

po­tocz­nie: utwór na lato


SJP.pl


letniak

1. daw­niej: let­nik, osoba prze­by­wa­ją­ca na let­nich wa­ka­cjach poza mia­stem;
2. w gwa­rze zło­dziej­skiej: kra­dzież w miesz­ka­niu, któ­re­go miesz­kań­cy wy­je­cha­li na wa­ka­cje;
3. na let­nia­ka - po­tocz­nie: będąc lekko ubra­nym


SJP.pl


letnica

dziel­ni­ca Gdań­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Let­ni­ca – dziel­ni­ca Gdań­ska
  • Let­ni­ca – rzeka w Pol­sce, do­pływ Obry
  • Let­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Świd­ni­ca
    • Let­ni­ca – dawna gro­ma­da
    • Let­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Let­ni­ca – mia­sto w Buł­ga­rii
    • Let­ni­ca − gmina w Buł­ga­rii
  • Let­ni­ca − wieś w Ko­so­wie

Wikipedia


letniczek

daw­niej:
1. let­nia su­kien­ka;
2. al­tan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. su­kien­ka let­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Już let­ni­czek pi­sa­ny I uplo­tecz­ki wni­wecz, i paski zło­co­ne, (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛtʲˈɲit͡ʃɛk, AS: letʹńiček

Wiktionary


letniczka

ko­bie­ta spę­dza­ją­ca let­nie wa­ka­cje na let­ni­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: let­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛtʲˈɲit͡ʃka, AS: letʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 zob. letnik.

Wiktionary


letnik

osoba spę­dza­ją­ca let­nie wa­ka­cje na let­ni­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przy­by­ła dla spę­dze­nia let­nie­go wy­po­czyn­ku w innej miej­sco­wo­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) stpol. ubiór letni, zwła­szcza ko­bie­cy; su­knia (spód­ni­ca) let­nia

 (2.2) daw. al­ta­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak co roku, do tej miej­sco­wo­ści nad je­zio­rem na­pły­nę­ła fala let­ni­ków.

 (2.1) Na ten go­ręt­szy czas pani sta­ro­ści­na zwy­kle wdzie­wa­ła let­nik zie­lo­ny ki­taj­ko­wy, bez rę­ka­wów, bia­łym płót­nem pod­szy­ty.

 (2.2) Przysz­li go wie­czo­rem od­wie­dzić Za­gło­ba z Wo­ło­dy­jow­skim i za­sied­li w prze­stron­nym let­ni­ku, który Ta­ta­ro­wie dla swego „ba­ga­dy­ra” wznie­śli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛtʲɲik, AS: letʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lato n., letnisko n.

:: fż. letniczka ż.

 przysł. latem, letnio

 przym. letniskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zdrobn. letniczek

 (2.2) chłodnik, ciennik, chłodnica, chłodniczek

Wiktionary


letnin

Let­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie Py­rzy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


letnio

przy­słó­wek

 (1.1) ty­po­wo dla lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go przy­sze­dłeś tak let­nio ubra­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lato n., letnik m., letnisko n., lata nmos., polecie n.

 przym. letni, leciwy, letniskowy

 przysł. latoś

 przyr. -letni

Wiktionary


letniość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha, tego co let­nie, śred­nie, bez tem­pe­ra­men­tu, bez wy­ra­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­do­ba mi się gniew Ja­ro­sła­wa Ka­czyń­skie­go i tego mi bra­ku­je w mło­dym po­ko­le­niu. Draż­ni mnie ten ro­dzaj let­nio­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛtʲɲɔ̇ɕt͡ɕ, AS: letʹńȯść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lato n., letnisko n., polecie n.

 przym. letni, letniskowy

 przyr. letni

Wiktionary


letnisko

miej­sco­wość słu­żą­ca wy­po­czyn­ko­wi let­nie­mu; rów­nież urlop spę­dza­ny poza mia­stem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) osada lub miej­sco­wość o funk­cji wy­po­czyn­ko­wej, czę­sto za­miesz­ka­ła tylko se­zo­no­wo;

 (1.2) letni pobyt poza mia­stem w ce­lach wy­po­czyn­ko­wych

Wiktionary

Let­ni­sko – miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa, odz­na­cza­ją­ca się atrak­cyj­no­ścią tu­ry­stycz­ną. Prze­waż­nie jest po­ło­żo­na w lesie, w gó­rach, nad mo­rzem lub nad je­zio­rem. Ma ko­rzyst­ne wa­run­ki kli­ma­tycz­ne oraz za­ple­cze po­mie­szcze­nio­wo-go­spo­dar­cze. Jest do­god­nie po­łą­czo­na ko­mu­ni­ka­cyj­nie z du­ży­mi oś­rod­ka­mi miej­ski­mi lub prze­my­sło­wy­mi. W pew­nych po­rach roku, cechy te po­wo­du­ją na­pływ miesz­kań­ców miast do let­ni­ska w ce­lach wy­po­czyn­ko­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. polecie n., lato n., letniość ż., latko n., letnik mos., letniczka ż.

 przym. letni, letniskowy

 przysł. letnio

Wiktionary


letniskowy

→ let­ni­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z let­ni­skiem, od­no­szą­cy się do let­ni­ska

Wiktionary

Patrz:

letnisko

Przykłady

 (1.1) Nad je­zio­rem stały mu­ro­wa­ne domki let­ni­sko­we i za­bu­do­wa przy­sta­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polecie n., lato n., letnisko n., letniość ż., latko n., letnik mos., letniczka ż.

 przym. letni

 przysł. letnio

Wiktionary


letność

daw­niej: wiek, licz­ba lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wiek, ilość lat

Wiktionary


leto

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. matka Apol­li­na i Ar­te­mi­dy;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 68;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leto (La­to­na) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z ty­ta­nid, matka Apol­li­na i Ar­te­mi­dy
  • Leto – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 68
  • Leto – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych
  • Leto II Atry­da – Bóg Im­pe­ra­tor w fik­cyj­nym Uni­wer­sum Diuny, stwo­rzo­nym przez Fran­ka Her­ber­ta
  • Leto venus – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny nie­sob­ko­wa­tych
  • Jared Leto – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz i aktor
  • Shan­non Leto – współ­za­ło­ży­ciel i per­ku­si­sta grupy mu­zycz­nej 30 Se­conds to Mars

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Leto po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛtɔ, AS: leto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Latona

Wiktionary


letowisko

re­gio­nal­nie: let­ni­sko; la­to­wi­sko


SJP.pl


letra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wóz dra­bi­nia­sty

 (1.2) daw. dra­bi­na u wozu

 (1.3) daw. wojsk. front ba­stio­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛtra, AS: letra

Wiktionary


letrilla

kil­kuz­wrot­ko­wy wiersz ero­tycz­ny w po­ez­ji hisz­pań­skiej


SJP.pl


letrysta

zwo­len­nik le­tryz­mu, awan­gar­do­we­go nurtu po­e­tyc­kie­go w po­ło­wie XX w.


SJP.pl


letrystka

→ le­try­sta


SJP.pl

Patrz:

letrysta

letryzm

kie­ru­nek w po­ez­ji fran­cu­skiej od 1945, na­wią­zu­ją­cy do da­da­iz­mu; gło­sił, że isto­tą po­ez­ji są jed­nost­ki fo­ne­tycz­ne, które nie muszą two­rzyć wy­ra­zów


SJP.pl


letycja

imię żeń­skie


SJP.pl

Le­ty­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go (od nazwy rodu "La­e­ti­tia"), oz­na­cza "pię­kno, we­so­łość, wdzięk". Na cześć św. Le­ty­cji od­by­wa się co roku we wrze­śniu kil­kud­nio­we świę­to w hisz­pań­skim Ay­er­be.

Wikipedia


letyniec

le­ty­niec szysz­ni­ca - błon­ków­ka z ro­dzi­ny ga­la­só­wek


SJP.pl


leu

lej, leja;
1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ru­mu­nii (1 leu = 100 banów);
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Moł­da­wii (1 leu = 100 banów)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­u­cy­na
  • lej moł­daw­ski
  • lej
  • LEU - Wi­leń­ski Uni­wer­sy­tet Pe­da­go­gicz­ny
  • Eve­ly­ne Leu
  • Leu – gmina w okrę­gu Dolj
  • Leu – wieś w okrę­gu Dolj, w gmi­nie Leu
  • Saint-Leu na Re­u­nio­nie
  • Saint-Leu-d’Es­se­rent we Fran­cji
  • Huby-Saint-Leu

Wikipedia


leucon

typ bu­do­wy ciała u gąbek, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się skom­pli­ko­wa­nym, sil­nie ro­zbu­do­wa­nym sy­ste­mem komór


SJP.pl


leucyna

ami­nok­was ali­fa­tycz­ny, eg­zo­gen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ko­do­wa­ny ami­nok­was ali­fa­tycz­ny;

Wiktionary

Le­u­cy­na (skró­ty: Leu, L) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jest ko­do­wa­nym ami­nok­wa­sem ali­fa­tycz­nym, o roz­ga­łę­zio­nym łań­cu­chu bocz­nym, obo­jęt­nym elek­trycz­nie. Od­kry­ta przez fran­cu­skie­go che­mi­ka L. J. Pro­u­sta. Wy­stę­pu­je we wszyst­kich biał­kach, duże ilo­ści w al­bu­mi­nach i cia­łach wy­stę­pu­ją­cych w oso­czu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Izo­me­rem le­u­cy­ny jest izo­le­u­cy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izoleucyna ż.

 przym. leucystyczny

Wiktionary


leucynowy

→ le­u­cy­na


SJP.pl

Patrz:

leucyna

leucystyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. wet. dot­knię­ty le­u­cyz­mem

 (1.2) zwią­za­ny z le­u­cyz­mem, do­ty­czą­cy le­u­cyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leucyzm m., leucyna ż., leucyt m., leucytyt m.

 przym. leucytowy

 temsłow. leuko-

Wiktionary


leucyt

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w ska­łach po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki, ska­łot­wór­czy mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, o bia­ła­wej bar­wie;

Wiktionary

Le­u­cyt – mi­ne­rał ska­łot­wór­czy z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ska­le­niow­ców. Jest mi­ne­ra­łem zli­cza­nym do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "le­u­kos" = biały, na­wią­zu­je do czę­stej barwy tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. leucystyczny

Wiktionary


leucytyt

skała mag­mo­wa wul­ka­nicz­na za­li­cza­na do fo­i­dy­tów


SJP.pl

Le­u­cy­tyt (le­u­ma­fit) – na­le­żą­ca do fo­i­dy­tów skała mag­mo­wa, wul­ka­nicz­na o struk­tu­rze drob­no­ziar­ni­stej i por­fi­ro­wej. Głów­ny­mi mi­ne­ra­ła­mi są le­u­cyt (pod­sta­wo­wy mi­ne­rał jasny) i augit, rza­dziej me­li­lit i oli­win (pod­sta­wo­we mi­ne­a­ły ciem­ne). Więk­szość od­mian le­u­cy­ty­tów za­wie­ra 40–70% mi­ne­ra­łów ciem­nych (od­mia­ny te na­zy­wa się me­la­le­u­cy­ty­tem), od­mia­ny jasne, ma­ją­ce po­ni­żej 40% skład­ni­ków ciem­nych zwą się le­u­ko­le­u­cy­ty­tem.

Wikipedia


leucyzm

cho­ro­ba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nie­do­bo­rem ciem­niej­sze­go pig­men­tu w skó­rze, we wło­sach i w pió­rach


SJP.pl

Le­u­cyzm – cho­ro­ba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się czę­ścio­wym lub cał­ko­wi­tym bra­kiem obyd­wu ro­dza­jów me­la­ni­ny. W przy­pad­ku pta­ków osob­ni­ki le­u­cy­stycz­ne można po­my­lić z osob­ni­ka­mi dot­knię­ty­mi si­wie­niem ( pro­gres­si­ve gre­y­ing). Si­wie­nie wy­stę­pu­je jed­nak tylko u pta­ków do­ro­słych (le­u­cyzm jest wro­dzo­ny i można go za­ob­ser­wo­wać także u pis­kląt), a nie­do­bo­ry barw­ni­ka są nie­re­gu­lar­nie roz­mie­szczo­ne; u osob­ni­ków le­u­cy­stycz­nych wzór jest sy­me­trycz­ny.

Wikipedia


leukafereza

Le­u­ka­fe­re­za (ang. "le­u­kap­he­re­sis") – pro­ce­du­ra ma­ją­ca na celu se­lek­tyw­ną se­pa­ra­cję le­u­ko­cy­tów, od­mia­na afe­re­zy. Za­bieg po­le­ga na po­bra­niu krwi peł­nej do se­pa­ra­to­ra, w któ­rym zo­sta­ją od­dzie­lo­ne krwin­ki białe, a po­zo­sta­łe ele­men­ty, to zna­czy ery­tro­cy­ty, trom­bo­cy­ty oraz oso­cze, zo­sta­ją zwró­co­ne do krwio­bie­gu.

Wikipedia


leukemia

cho­ro­ba ukła­du krwiot­wór­cze­go o cha­rak­te­rze no­wot­wo­ro­wym, po­le­ga­ją­ca na nad­mier­nym, nie­kon­tro­lo­wa­nym two­rze­niu się oraz nie­pra­wi­dło­wym doj­rze­wa­niu krwi­nek bia­łych (le­u­ko­cy­tów); bia­łacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. bia­łacz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛwˈkɛ̃mʲja, AS: leu̯kẽmʹi ̯a

Wiktionary


leukemiczny

→ le­u­ke­mia


SJP.pl

Patrz:

leukemia

leukergia

ro­dzaj od­por­no­ści, zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na zbi­ja­niu się bia­łych cia­łek krwi w cza­sie sta­nów pa­to­lo­gicz­nych, ciąży lub nad­mier­nych wy­sił­ków


SJP.pl


leukippos

fi­lo­zof grec­ki z V w. p.n.e.; Le­u­cyp z Mi­le­tu


SJP.pl

Le­u­kip­pos z Mi­le­tu ( Λεύκιππος "Le­u­kip­pos") – fi­lo­zof grec­ki z V w. p.n.e., uz­na­wa­ny za twór­cę ato­miz­mu – te­o­rii bu­do­wy ma­te­rii, gło­szą­cej, że jest ona zbu­do­wa­na z ma­łych, nie­po­dziel­nych, niez­mien­nych i nie­prze­ni­kli­wych czą­stek (ato­mów), oto­czo­nych próż­nią i róż­nią­cych się mię­dzy sobą kształ­tem, po­ło­że­niem i po­rząd­kiem.

Wikipedia


leukocyt

jeden z ele­men­tów mor­fo­tycz­nych krwi, krwin­ka biała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. biol. ko­mór­ka krwi peł­nią­ca funk­cję ochron­ną;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzy­ma­ne wy­ni­ki wska­zu­ją na pod­wyż­szo­ny po­ziom le­u­ko­cy­tów u ba­da­nych osób z nie­pra­wi­dło­wym po­zio­mem TG

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leukocytoza ż., leukopenia ż.

 przym. leukocytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwinka biała, białe ciałko krwi

Wiktionary


leukocytowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z le­u­ko­cy­ta­mi, do­ty­czą­cy le­u­ko­cy­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leukocyt mrz.

Wiktionary


leukocytoza

w me­dy­cy­nie: nad­miar le­u­ko­cy­tów we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­pra­wi­dło­wa licz­ba krwi­nek bia­łych, po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy normy;

Wiktionary

Le­u­ko­cy­to­za – zwięk­szo­na licz­ba le­u­ko­cy­tów (krwi­nek bia­łych) w mor­fo­lo­gii krwi ob­wo­do­wej. Na ich ilość skła­da­ją się różne ro­dza­je krwi­nek: ne­u­tro­fi­le (40–75%), eo­zy­no­fi­le (do 4%), ba­zo­fi­le (do 2%), lim­fo­cy­ty (20–40%) oraz mo­no­cy­ty (do 9%).

W za­leż­no­ści od tego, który z ro­dza­jów le­u­ko­cy­tów wy­stę­pu­je we krwi ob­wo­do­wej w zwięk­szo­nej licz­bie (okre­śla­nej po wy­ko­na­niu roz­ma­zu krwi ob­wo­do­wej), mó­wi­my o ne­u­tro­fi­lii, eo­zy­no­fi­lii, ba­zo­fi­lii, lim­fo­cy­to­zie lub mo­no­cy­to­zie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛwkɔt͡sɨˈtɔza, AS: leu̯kocytoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leukocyt mrz.

Wiktionary


leukocyturia

cho­ro­bo­wa obec­ność le­u­ko­cy­tów w moczu


SJP.pl

Le­u­ko­cy­tu­ria – zwięk­szo­na licz­ba le­u­ko­cy­tów w moczu.

W wa­run­kach fiz­jo­lo­gicz­nych (pra­wi­dło­wych) le­u­ko­cy­ty wy­da­la­ne są z mo­czem. Przyj­mu­je się, że w moczu do­bo­wym, licz­ba wy­da­lo­nych le­u­ko­cy­tów po­win­na być mniej­sza niż 3 000 000.

Licz­ba więk­sza niż 3 mi­lio­ny na­zy­wa­na jest le­u­ko­cy­tu­rią i może być okre­ślo­na pod­czas wyz­na­cza­nia licz­by Ad­di­sa.

Wikipedia


leukoderma

brak lub nie­do­bór barw­ni­ków me­la­ni­no­wych u czło­wie­ka i zwie­rząt; al­bi­nizm; bie­lact­wo


SJP.pl


leukogen

nazwa hand­lo­wa leku sty­mu­lu­ją­ce­go pro­duk­cję bia­łych krwi­nek, za­wie­ra­ją­ca fil­gra­stym


SJP.pl


leukoksen

pro­dukt dłu­gotr­wa­łe­go wie­trze­nia mi­ne­ra­łów za­wie­ra­ją­cych ty­ta­nit


SJP.pl

Le­u­kok­sen (z grec­kie­go "le­u­ko­xe­nos" = obcy) – to mie­sza­ni­na mi­ne­ra­łów o zbi­tej skry­to­kry­sta­licz­nej po­sta­ci bę­dą­cej pro­duk­tem prze­mian ty­ta­ni­tu. Jest za­sob­ny w rutyl, ana­taz i bro­o­kit. Pro­dukt dłu­gotr­wa­łe­go wie­trze­nia mi­ne­ra­łów za­wie­ra­ją­cych ty­ta­nit, ta­kich jak il­me­nit, pe­row­skit, ty­ta­nit, rutyl. Pro­ces wie­trze­nia il­me­ni­tu po­wo­du­je usu­nię­cie ze skła­du że­la­za i pod­wyż­sze­nie za­war­to­ści TiO2, co pro­wa­dzi do pow­sta­nia le­u­kok­se­nu.

Wikipedia


leukoma

bia­ła­we zmęt­nie­nie ro­gów­ki oka na sku­tek cho­ro­by lub urazu, po­wo­du­ją­ce upo­śle­dze­nie wi­dze­nia lub cał­ko­wi­tą utra­tę wzro­ku; biel­mo


SJP.pl


leukomaina

za­sa­da or­ga­nicz­na za­wie­ra­ją­ca azot, wy­stę­pu­ją­ca w tkan­ce mię­śnio­wej


SJP.pl


leukon

naj­bar­dziej zło­żo­ny typ planu bu­do­wy gąbek; le­u­con


SJP.pl

Le­u­kon – jeden z typów mor­fo­lo­gicz­nych gąbek (Po­ri­fe­ra), który cha­rak­te­ry­zu­je się naj­więk­szą kom­pli­ka­cją planu bu­do­wy ciała.

Gąbki typu le­u­kon ce­chu­ją się znacz­ną ro­zbu­do­wą me­zo­hy­lu, obej­mu­ją­ce­go znacz­ną licz­bą komór za­sied­la­nych przez cho­a­no­cy­ty. Gąbkę taką po­dzie­lić można na dwie czę­ści.

Wikipedia


leukopenia

w me­dy­cy­nie: nie­do­bór le­u­ko­cy­tów we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­do­bór le­u­ko­cy­tów we krwi; zmniej­szo­na licz­ba krwi­nek bia­łych we krwi ob­wo­do­wej

Wiktionary

Le­u­ko­pe­nia, le­u­ko­cy­to­pe­nia – stan he­ma­to­lo­gicz­ny ob­ja­wia­ją­cy się ob­ni­że­niem licz­by le­u­ko­cy­tów we krwi ob­wo­do­wej (norma 4000-10000/mm³ krwi). Naj­cięż­szą od­mia­ną le­u­ko­pe­nii jest agra­nu­lo­cy­to­za.

Może być spo­wo­do­wa­na przez różne czyn­ni­ki m.in. cho­ro­by no­wot­wo­ro­we krwi (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po tej che­mio­te­ra­pii ob­ser­wo­wa­li­śmy u cho­re­go dłu­gotr­wa­łą le­u­ko­pe­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leukocyt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. leukocytopenia

Wiktionary


leukoplakia

biała, nie­re­gu­lar­na (stward­nia­ła) zmia­na o roz­ma­i­tej po­wierzch­ni, umiej­sco­wio­na naj­czę­ściej na bło­nie ślu­zo­wej jamy ust­nej, nie­kie­dy w krta­ni oraz na na­rzą­dach płcio­wych; ro­go­wa­ce­nie białe


SJP.pl

Le­u­ko­pla­kia (ro­go­wa­ce­nie białe, łac. "le­u­ko­pla­kia") – zmia­na prze­dra­ko­wa w obrę­bie błony ślu­zo­wej naj­czę­ściej jamy ust­nej cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się obec­no­ścią bia­łych plam lub smug na po­wierzch­ni błony ślu­zo­wej. Ści­sła de­fi­ni­cja WHO okre­śla le­u­ko­pla­kię na­stę­pu­ją­co: okre­śle­nie kli­nicz­ne do opisu bia­łych plam o nie­jas­nym ry­zy­ku, wtedy gdy inne spe­cy­ficz­ne cho­ro­by, jed­nost­ki i zmia­ny przed­no­wot­wo­ro­we zo­sta­ły wy­klu­czo­ne.

Wikipedia


leukoplast

1. drob­ne, ku­li­ste lub wrze­cio­no­wa­te ciał­ko po­zba­wio­ne barw­ni­ka, wy­stę­pu­ją­ce w ko­mór­kach ro­ślin­nych, ma­ga­zy­nu­ją­ce sub­stan­cje za­pa­so­we;
2. taśma po­kry­ta z jed­nej stro­ny sub­stan­cją kle­ją­cą, czę­sto za­wie­ra­ją­ca śro­dek lecz­ni­czy, słu­żą­ca do umo­co­wa­nia opa­trun­ku; przy­le­piec, pla­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. be­zbarw­ny pla­styd w ko­mór­kach ro­ślin­nych, od­po­wie­dzial­ny za ma­ga­zy­no­wa­nie sub­stan­cji za­pa­so­wych

 (1.2) med. pasek tka­ni­ny z po­wło­ką kle­ją­cą na jed­nej stro­nie, uży­wa­ny do przy­mo­co­wa­nia opa­trun­ku

Wiktionary

Le­u­ko­pla­sty (gr. le­u­kos - biały) – be­zbarw­ne, nie­fo­to­syn­te­ty­zu­ją­ce pla­sty­dy o śred­ni­cy zwy­kle nie więk­szej niż 2μm. Po­ję­cie le­u­ko­plast jest dwo­ja­ko sto­so­wa­ne przez au­to­rów. Może do­ty­czyć pla­sty­dów wy­stę­pu­ją­cych we wszyst­kich nie­fo­to­syn­te­ty­zu­ją­cych tkan­kach sta­łych i nie gro­ma­dzą­cych ma­te­ria­łów za­pa­so­wych lub też pla­sty­dów wy­stę­pu­ją­cych w tkan­ce spi­chrzo­wej i gro­ma­dzą­cych sub­stan­cje za­pa­so­we.

Wikipedia


leukoplasty

1. drob­ne, ku­li­ste lub wrze­cio­no­wa­te ciał­ko po­zba­wio­ne barw­ni­ka, wy­stę­pu­ją­ce w ko­mór­kach ro­ślin­nych, ma­ga­zy­nu­ją­ce sub­stan­cje za­pa­so­we;
2. taśma po­kry­ta z jed­nej stro­ny sub­stan­cją kle­ją­cą, czę­sto za­wie­ra­ją­ca śro­dek lecz­ni­czy, słu­żą­ca do umo­co­wa­nia opa­trun­ku; przy­le­piec, pla­ster


SJP.pl


leukopoeza

wyt­wa­rza­nie bia­łych krwi­nek w na­rzą­dach krwiot­wór­czych


SJP.pl

Le­u­ko­po­e­za – pro­ces pow­sta­wa­nia le­u­ko­cy­tów, u któ­rych wy­stę­pu­ją ziar­ni­sto­ści w cy­to­plaz­mie, czyli gra­nu­lo­cy­tów, w skład któ­rych wcho­dzą ne­u­tro­fi­le (gra­nu­lo­cy­ty obo­jęt­no­chłon­ne), eo­zy­no­fi­le (gra­nu­lo­cy­ty kwa­so­chłon­ne) oraz ba­zo­fi­le (gra­nu­lo­cy­ty za­sa­do­chłon­ne).

Wikipedia


leukostomoza

cho­ro­ba brzosk­wiń, śliw, mo­re­li i wiśni, wy­wo­ły­wa­na przez pa­so­żyt­ni­cze grzy­by Le­u­co­sto­ma; ob­ja­wia się chlo­ro­zą, więd­nię­ciem liści i za­sy­cha­niem mło­dych pędów


SJP.pl


leukoszafir

mi­ne­rał, be­zbarw­na od­mia­na sza­fi­ru


SJP.pl


leukotoksyna

czyn­nik ob­ni­ża­ją­cy zdol­ność le­u­ko­cy­tów do fa­go­cy­to­zy


SJP.pl


leukotomia

za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu isto­ty bia­łej mózgu w przed­niej czę­ści pła­tów czo­ło­wych; lo­bo­to­mia


SJP.pl


leukotrien

lipid, prze­kaź­nik bio­rą­cy udział w re­ak­cji za­pa­le­nia aler­gicz­ne­go, np. w ast­mie os­krze­lo­wej


SJP.pl


leukotrienowy

→ le­u­ko­trien


SJP.pl

Patrz:

leukotrien

leukozyna

ro­dzaj wie­lo­cu­kru, ma­te­riał za­pa­so­wy wy­stę­pu­ją­cy w niek­tó­rych ro­śli­nach, zwła­szcza w bru­nat­ni­cach


SJP.pl


leutnant

[czy­taj: lejt­nant] lejt­nant;
1. niż­szy sto­pień ofi­cer­ski w niek­tó­rych ar­miach;
2. ofi­cer ma­ją­cy taki sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sto­pień woj­sko­wy od­po­wia­da­ją­cy po­rucz­ni­ko­wi lub pod­po­rucz­ni­ko­wi w woj­sku pol­skim;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej pory le­ut­nant po­stę­po­wał spo­le­gli­wie i nawet wy­ty­po­wa­no go do awan­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lejtnant mos.

Wiktionary


levallois-perret

Le­val­lo­is-Per­ret () – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Hauts-de-Seine. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Sek­wa­na.

Le­val­lo­is-Per­ret jest mia­stem o naj­więk­szej gę­sto­ści za­lud­nie­nia w całej Fran­cji.

Wg da­nych na rok 2012 gminę za­miesz­ki­wa­ło 64 654 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 26 827 osób/km². Wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Le­val­lo­is-Per­ret pla­su­je się na miej­scu 848. pod wzglę­dem po­wierzch­ni.

Wikipedia


level

lewel; śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych:
1. po­ziom po­sta­ci;
2. etap gry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) slang. po­ziom w grze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Level – cza­so­pis­mo
  • level – po­ziom (w grach kom­pu­te­ro­wych)
  • Levél – wę­gier­ska miej­sco­wość
  • Level – linie lot­ni­cze
  • „Level” – utwór ze­spo­łu The Ra­con­te­urs
  • Level Plane Re­cords – wyt­wór­nia pły­to­wa z No­we­go Jorku
  • Level 42 – bry­tyj­ska grupa mu­zycz­na
  • Level 5 Mo­tor­sports – ame­ry­kań­ski ze­spół wy­ści­go­wy
  • Level C – manga i anime z ga­tun­ku yaoi
  • Level of de­ta­il (z ang. po­ziom szcze­gó­łów) – po­ję­cie sto­so­wa­ne w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej
  • Level Park-Oak Park – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mi­chi­gan
  • Level Pla­ins – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ala­ba­ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛvɛl, AS: level

Wiktionary


leverkusen

Le­ver­ku­sen – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Ko­lo­nia, nad Renem, nie­da­le­ko Ko­lo­nii. Liczy 165 748 miesz­kań­ców (2022).

Z tego mia­sta wy­wo­dzi się przed­się­bior­stwo che­micz­no-far­ma­ce­u­tycz­ne Bayer AG oraz klub pił­kar­ski – Bayer 04 Le­ver­ku­sen.

Wikipedia


levi

Levi – jeden z naj­więk­szych oś­rod­ków nar­ciar­skich w Fin­lan­dii, w La­po­nii, w mie­ście Kittilä. Można się do niego do­stać ko­rzy­sta­jąc z re­gio­nal­ne­go portu lot­ni­cze­go Kittilä i sta­cji ko­le­jo­wej Ko­la­ri.

Góra Levi ma wy­so­kość 531 m n.p.m. Znaj­du­je się na niej 48 tras nar­ciar­skich (15 sztucz­nie oś­wiet­lo­nych) z 26 wy­cią­ga­mi nar­ciar­ski­mi. Miej­sco­wość jest jedną z dwóch pla­có­wek nar­ciar­skich w Fin­lan­dii, która po­sia­da wy­cią­gi gon­do­lo­we.

Wikipedia


levinson

naz­wi­sko


SJP.pl


levisy

po­tocz­nie: spod­nie marki Levi's; Le­wi­sy


SJP.pl


leviticus

[czy­taj: le­wi­ti­kus] Księ­ga Ka­płań­ska - trze­cia księ­ga Pię­ciok­się­gu


SJP.pl


lew

duży ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pant­he­ra leo|ref=tak., ga­tu­nek du­że­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych;

 (1.2) zool. sa­miec lwa (1.1)

 (1.3) monet. dawna buł­gar­ska jed­nost­ka mo­ne­tar­na; 100 sto­ti­nek;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od lewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lwy za­miesz­ku­ją po­łud­nio­wo-wschod­nią Afry­kę.

 (1.2) Lew jest uwa­ża­ny za króla zwie­rząt.

 (1.3) Gdzie mogę wy­mie­nić zło­tów­ki na lewy?

 (2.1) W tej par­tii wzię­li­śmy pięć lew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛf, AS: lef

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Lew m., lwię n., lwiątko n.

::: fż. lwica ż.

::: zdrobn. lewek m.

::: zgrub. lwisko n.

:: przym. lwi, lewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lew afrykański, przen. król zwierząt

 (1.2) lew afrykański

 (1.3) BGL

Wiktionary


lewa

karta lub karty jed­no­ra­zo­wo zdo­by­te w cza­sie gry w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. karty wzię­te przez gra­cza na jed­nym eta­pie roz­gryw­ki;

 (1.2) pot. lewa stro­na

 (1.3) wojsk. w musz­trze: lewa noga

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: lewy

Wiktionary

Lewa (cza­sem też bitka, wziąt­ka lub sztych) – ze­staw kilku kart wy­ło­żo­nych po­je­dyn­czo przez wszyst­kich gra­czy w jed­nej "run­dzie".

Lewa jest za­bie­ra­na przez gra­cza, który do­ło­żył naj­bar­dziej war­to­ścio­wą kartę i zwy­kle od­wra­ca­na ko­szul­ką do góry. Naj­bar­dziej war­to­ścio­wą kartą w lewie jest naj­star­szy atut lub też, je­że­li w lewie nie ma atu­tów, naj­star­sza karta w ko­lo­rze pier­wszej za­gra­nej karty. Gracz, który zdo­był lewę wy­cho­dzi do na­stęp­nej lewy itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych grach cho­dzi o to, żeby wziąć jak naj­wię­cej lew, zaś w in­nych – jak najm­niej.

 (1.1) (…) za­wi­sto­wał kró­lem pik i ta fi­gu­ra wzię­ła lewę.

 (1.1) Oka­za­ło się, że wy­star­czy mu wziąć trzy lewy kie­ro­we, bo w po­zo­sta­łych ko­lo­rach ma pewne sześć. Wy­szedł więc z ręki w blot­kę kier i na stole po­sta­wił ósem­kę, nie bojąc się od­da­nia lewy na wa­le­ta, bo albo nie mam pika, albo piki dzie­lą się 4-3 i wtedy odda dwa kiery i dwa piki. Ósem­ka kier wzię­ła jed­nak lewę , bo bez chwi­li wa­ha­nia prze­pu­ści­łem wa­le­tem.

 (1.1) Prze­grał, a Gro­dzic­ki wziął ostat­nią lewę , gdy się już nikt tego nie spo­dzie­wał — wziął ją na wa­le­ta karo (…)!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛva, AS: leva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztych, wziątka

Wiktionary


lewaciak

naz­wi­sko


SJP.pl


lewacki

1. po­gard­li­wie: ma­ją­cy lub pre­zen­tu­ją­cy po­glą­dy inne niż pra­wi­co­we;
2. ma­ją­cy lub pre­zen­tu­ją­cy skraj­nie le­wi­co­we po­glą­dy;
3. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzia­łań osób o ta­kich po­glą­dach, np. le­wac­ki ek­stre­mizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z le­wact­wem, do­ty­czą­cy le­wact­wa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do le­wact­wa, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) skraj­nie le­wi­co­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po 1968 roku pań­stwa za­chod­niej Eu­ro­py zma­ga­ły się z falą le­wac­kie­go ter­ro­ryz­mu po­li­tycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈvat͡sʲci, AS: levacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewactwo n., lewackość ż., lewak m., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec m.

Wiktionary


lewacko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób le­wac­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewactwo n., lewaczek mos., lewak mos./mrz.

Wiktionary


lewackość

→ le­wac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co le­wac­kie; cecha tych, któ­rzy są le­wac­cy

Wiktionary

Patrz:

lewacki

Powiązane:

 rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewactwo n., lewak m., lewicowość ż.

 przym. lewacki

Wiktionary


lewactwo

po­gard­li­wie:
1. skraj­nie le­wi­co­we po­glą­dy;
2. lu­dzie o ta­kich po­glą­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. po­gard. po­glą­dy skraj­nie le­wi­co­we

 (1.2) polit. po­gard. lu­dzie, ugru­po­wa­nia o po­glą­dach skraj­nie le­wi­co­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­ni­now­skie idee są nie do po­go­dze­nia z re­for­miz­mem, opor­tu­niz­mem, le­wact­wem i in­ny­mi prze­ja­wa­mi wro­gich mark­siz­mo­wi ten­den­cji.

 (1.2) „Pol­ska za­wsze przy Bogu. Wbrew szu­braw­com, za­kła­ma­nym sę­dziom, le­wact­wu i pe­dal­stwu” — jedno z haseł, które można było dziś zo­ba­czyć na mar­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈvat͡stfɔ, AS: levactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewackość ż., lewak m., lewaczka ż., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec mos., lewo n., lewicowanie n.

 czas. lewicować ndk.

 przym. lewacki, lewy, lewicowy

 przysł. lewacko, lewo, lewicowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrajna lewica

Wiktionary


lewaczek

→ lewak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od lewak

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od le­wacz­ka

Wiktionary

Patrz:

lewak

Powiązane:

 rzecz. lewo n., lewak m., lewaczka ż., lewus m., lewuska ż., lewicowiec m., lewactwo n., lewicowość ż., lewackość ż., lewica ż., lewizna ż., lewicowanie n.

 czas. lewicować ndk.

 przym. lewy, lewicowy, lewacki

 przysł. lewo, w lewo, na lewo, lewicowo, lewacko

Wiktionary


lewaczka

→ lewak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pejor. pot. ko­bie­ta o (skraj­nie) le­wi­co­wych po­glą­dach

Wiktionary

Patrz:

lewak

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. lewak

Wiktionary


lewada

zmu­sze­nie konia do wspię­cia się na tylne nogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fi­gu­ra ujeż­dże­nio­wa, po­le­ga­ją­ca na unie­sie­niu przed­nich nóg konia, prze­no­sząc w ten spo­sób cały cię­żar na zgię­te tylne;

 (1.2) łąka lub po­la­na oko­lo­na drze­wa­mi

Wiktionary

Le­wa­da – ele­ment kla­sycz­ne­go dre­sa­żu; fi­gu­ra po­le­ga­ją­ca na unie­sie­niu przez konia przed­nich nóg i prze­nie­sie­niu w ten spo­sób ca­łe­go cię­ża­ru ciała na wy­raź­nie ugię­te nogi tylne. Pod­czas wy­ko­ny­wa­nia le­wa­dy ciało konia usta­wio­ne jest pod kątem 30–35 stop­ni w sto­sun­ku do po­dło­ża.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛˈvada, AS: levada

Wiktionary


lewak

lewus;
1. po­gard­li­wie: osoba o po­glą­dach in­nych niż pra­wi­co­we;
2. po­tocz­nie:
a) osoba o po­glą­dach skraj­nie le­wi­co­wych;
b) po­tocz­nie: osoba le­wo­ręcz­na; mań­kut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. pejor. osoba o skraj­nie le­wi­co­wych po­glą­dach

 (1.2) daw. środ. górn. czło­wiek le­wo­ręcz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. duży szty­let o zam­knię­tej rę­ko­je­ści

Wiktionary

Lewak – duży szty­let uży­wa­ny we­spół z bro­nią głów­ną, trzy­ma­ny w ręce nie­wio­dą­cej (u osób pra­wo­ręcz­nych w lewej – stąd nazwa). Jego funk­cją jako broni dru­go­rzęd­nej było za­rów­no pa­ro­wa­nie i blo­ko­wa­nie cio­sów prze­ciw­ni­ka, jak i wy­ko­ny­wa­nie ata­ków (w sprzy­ja­ją­cych oko­licz­no­ściach). Naj­czę­ściej uży­wa­ny we­spół z ra­pie­rem lub szpa­dą, nie­kie­dy do­ce­lo­wo wyt­wa­rza­ny jako kom­plet z bro­nią głów­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W spra­wach za­gra­nicz­nych Mao jest więk­szym le­wa­kiem niż Czou, w spra­wach wew­nętrz­nych jest wprost prze­ciw­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛvak, AS: levak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewackość ż., lewactwo n., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec m., lewo n., lewicowanie n., lewizna ż., lewus m., lewuska ż.

:: fż. lewaczka ż.

:: zdrobn. lewaczek mos.

 czas. lewicować ndk.

 przym. lewacki, lewy, lewicowy

 przysł. lewacko, lewo, lewicowo

 temsłow. lewo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lewicowy ekstremista, ultralewicowiec

Wiktionary


lewalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Le­wal­ski – pol­ski dzia­łacz go­spo­dar­czy, in­ży­nier me­cha­nik
  • Krzysz­tof Le­wal­ski – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


lewaluaski

przy­miot­nik od: Le­val­lo­is-Per­ret (miej­sco­wość i gmina we Fran­cji)


SJP.pl


lewancki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. geogr. zwią­za­ny z Le­wan­tem, do­ty­czą­cy Le­wan­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Han­del, zwła­szcza le­wanc­ki, po więk­szej czę­ści jest w rę­kach cu­dzo­ziem­ców, mia­no­wi­cie An­gli­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewantyna ż., Lewant m., Lewantyńczyk m., Lewantynka ż.

 przym. lewantyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. lewantyński

Wiktionary


lewandowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Le­wan­do­wicz – ka­to­lic­ki du­chow­ny i li­te­ra­tu­roz­naw­ca
  • Jerzy Le­wan­do­wicz – pol­ski ad­wo­kat i dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Le­szek Le­wan­do­wicz – pol­ski ofi­cer, ar­chi­wi­sta

Wikipedia


lewandowski

naz­wi­sko, np. Ro­bert Le­wan­dow­ski, pol­ski pił­karz


SJP.pl

Le­wan­dow­ski (żeń­ski: Le­wan­dow­ska, l. mn. Le­wan­dow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Obec­nie jest to siód­me pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści naz­wi­sko w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 19.01.2024 r. no­si­ło je 46 640 Polek i 44 891 Po­la­ków.

Wikipedia


lewandrowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Kur­pie. la­wen­do­wy

Wiktionary


lewant

pol­ski sta­tek to­wa­ro­wy, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu ła­dun­ków do kra­jów le­żą­cych na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) książk. geogr. okre­śle­nie kra­jów le­żą­cych na wschod­nim, az­ja­tyc­kim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go (Syria, Jor­da­nia, Liban, Iz­ra­el oraz Au­to­no­mia Pa­le­styń­ska);

Wiktionary

Le­want (od wł. "le­van­te" – wschód) – okre­śle­nie państw le­żą­cych na wschod­nim, az­ja­tyc­kim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go. Gra­ni­ce wyz­na­cza­ją: Morze Śró­dziem­ne, Ta­u­rus, Me­zo­po­ta­mia, pu­sty­nie Pół­wy­spu Arab­skie­go i Morze Czer­wo­ne. Ob­szar ten obej­mu­je dzi­siej­sze pań­stwa: Liban, Syria, Iz­ra­el, Jor­da­nia oraz Pa­le­sty­na. W szer­szym zna­cze­niu do Le­wan­tu za­li­cza się rów­nież Azję Mniej­szą (Tur­cja) i Egipt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szer­szym zna­cze­niu do Le­wan­tu za­li­cza się rów­nież Azję Mniej­szą (Tur­cja) i Egipt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛvãnt, AS: levãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewantyna ż., Lewantyńczyk mos., Lewantynka ż.

 przym. lewantyński, lewancki

Wiktionary


lewantyna

daw­niej: tka­ni­na jed­wab­na o splo­cie sko­śnym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ro­dzaj tka­ni­ny jed­wab­nej o sko­śnym splo­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lewant m., Lewantyńczyk m., Lewantynka ż.

 przym. lewancki, lewantyński

Wiktionary


lewantynka

miesz­kan­ka Le­wan­tu (Bli­skie­go Wscho­du)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Le­wan­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lewant mrz.

:: fm. Lewantyńczyk mos.

 przym. lewantyński, lewancki

Wiktionary


lewantyńczyk

miesz­ka­niec Le­wan­tu (Bli­skie­go Wscho­du)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Le­wan­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lewant mrz.

:: fż. Lewantynka ż.

 przym. lewantyński, lewancki

Wiktionary


lewantyński

przy­miot­nik od: Le­want


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Le­wan­tem, do­ty­czą­cy Le­wan­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie zna­la­złem go, wcale nie w świet­nym uni­for­mie ad­mi­ra­ła eska­dry le­wan­tyń­skiej, w ja­kiej wy­pły­nął był na okrę­cie fla­go­wym „Le Cid“ z Tu­lo­nu owego roku, gdy miał objąć tron mek­sy­kań­ski, ani też w zie­lo­nym fraku ge­ne­ra­ła ka­wa­le­rii, który tak chęt­nie nosił w swych dniach ostat­nich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lewant mrz., Lewantyńczyk mos., Lewantynka ż., lewantyna ż.

 przym. lewancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lewancki

Wiktionary


lewar

1. urzą­dze­nie do pod­no­sze­nia cięż­kich przed­mio­tów;
2. za­krzy­wio­na rurka do prze­le­wa­nia cie­czy z in­ne­go na­czy­nia;
3. na­rzę­dzie fi­nan­so­we umoż­li­wia­ją­ce in­we­sto­wa­nie lub kon­tro­lo­wa­nie środ­ków znacz­nie prze­wyż­sza­ją­cych włas­ny ka­pi­tał; dźwi­gnia fi­nan­so­wa;
4. po­tocz­nie: osoba o po­glą­dach skraj­nie le­wi­co­wych; lewak, lewus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mech. ro­dzaj dźwi­gni do pod­no­sze­nia cię­ża­rów

 (1.2) techn. rurka do prze­le­wa­nia cie­czy

 (1.3) pot. ekon. dźwi­gnia fi­nan­so­wa

 (1.4) pot. pejor. eduk. stud. osoba obi­ja­ją­ca się, nie­przy­kła­da­ją­ca się do nauki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lewar hy­dra­u­licz­ny, le­wa­rek (ang. sip­hon) – ru­ro­ciąg lub rurka (wężyk) do prze­le­wa­nia cie­czy z po­zio­mu wyż­sze­go na niż­szy ponad przesz­ko­dą (naj­wyż­szy punkt le­wa­ra znaj­du­je się ponad zwier­cia­dłem ciecz...
  • lewar / le­wa­rek – po­tocz­na nazwa dźwi­gni­ka
  • le­wa­rek zmia­ny bie­gów – wła­ści­wie dźwi­gnia zmia­ny bie­gów
  • Lewar – cza­so­pis­mo, 1933–1936, organ KPP
  • „Lewar” – pse­u­do­nim Jana Pio­trow­skie­go (1907–1984), do­wód­cy 3. kom­pa­nii w VIII zgru­po­wa­niu AK „Kry­bar”
  • lewar – dźwi­gnia fi­nan­so­wa, po­ję­cie z za­kre­su fi­nan­sów przed­się­biorstw

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lewarowanie n.

:: zdrobn. lewarek m.

 czas. lewarować ndk., lewarować się ndk.

 przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. jewar, hewar

 (1.2) stpol. jewar, hewar

 (1.4) leń, obibok, bumelant, nierób

Wiktionary


lewarek

zdrob­nie­nie od: lewar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: lewar

 (1.2) techn. mech. nie­zbyt du­żych roz­mia­rów czę­sto po­ręcz­ny ro­dzaj dźwi­gni do pod­no­sze­nia cię­ża­rów

 (1.3) techn. zdrobn. lewar (rurka do prze­le­wa­nia cie­czy)

 (1.4) sto­mat. przy­rząd do usu­wa­nia zębów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈvarɛk, AS: levarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewar m., lewarowanie n.

 czas. lewarować ndk., lewarować się ndk.

 przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lewar, dźwignik, stpol. jewar, hewar

 (1.3) lewar, lewar hydrauliczny, lewarek hydrauliczny; stpol. jewar, hewar

Wiktionary


lewarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. pod­no­sze­nie cię­ża­ru za po­mo­cą le­wa­ra lub le­war­ka

 (1.2) ekon. in­we­sto­wa­nie przy uży­ciu dźwi­gni fi­nan­so­wej, tj. kre­dy­tu lub po­życz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewar m., lewarek m.

 czas. lewarować ndk., lewarować się ndk.

 przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary


lewarować

1. pod­no­sić cię­żar za po­mo­cą le­wa­ra lub dźwi­gni;
2. w fi­nan­sach: wspo­ma­gać się dźwi­gnią fi­nan­so­wą w pro­ce­sie in­we­sty­cyj­nym, in­we­sto­wać środ­ki prze­kra­cza­ją­ce włas­ne za­so­by wy­ko­rzy­stu­jąc fi­nan­so­we in­stru­men­ty kre­dy­to­wa­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. pod­no­sić cię­żar za po­mo­cą le­wa­ra

 (1.2) ekon. wspo­ma­gać się dźwi­gnią fi­nan­so­wą w pro­ce­sie in­we­sty­cyj­nym – in­we­sto­wać środ­ki prze­kra­cza­ją­ce włas­ne za­so­by, wy­ko­rzy­stu­jąc in­stru­men­ty kre­dy­to­we, ge­ne­ro­wać duże zyski przy nie­wiel­kim włas­nym wkła­dzie fi­nan­so­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewar m., lewarek m., lewarowanie n.

 przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary


lewarowy

przy­miot­nik od: lewar


SJP.pl


lewartowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Le­war­tow­ski – pol­ski herb ba­ro­now­ski, od­mia­na herbu Le­wart, na­da­ny wraz z ty­tu­łem w Ga­li­cji.

Wikipedia


lewaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lewatywa

za­bieg po­le­ga­ją­cy na wpro­wa­dze­niu do od­byt­ni­cy cie­płej wody, czę­sto z do­dat­kiem soli lub leków, w celu spo­wo­do­wa­nia wy­próż­nie­nia; wlew do­od­byt­ni­czy; kliz­ma; enema


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg lecz­ni­czy po­le­ga­ją­cy wpro­wa­dze­nie do od­byt­ni­cy cie­płej wody, cza­sem z do­dat­kiem leków lub soli, w celu wy­wo­ła­nia wy­próż­nie­nia;

Wiktionary

Le­wa­ty­wa ( enema) – za­bieg me­dycz­ny po­le­ga­ją­cy na wle­wa­niu przez odbyt płynu do je­li­ta gru­be­go w celu usu­nię­cia mas ka­ło­wych.

W me­dy­cy­nie le­wa­ty­wy znaj­du­ją za­sto­so­wa­nie jako:

Le­wa­ty­wa jest jed­nym z naj­star­szych za­bie­gów lecz­ni­czych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɛvaˈtɨva, AS: levatyva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) enema, klizma, irygacja okrężnicy; eufem. hydrokolonoterapia

Wiktionary


lewatywka

zdrob­nie­nie od: le­wa­ty­wa


SJP.pl


lewczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Lew­czuk – pol­ski żoł­nierz, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny, po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Igor Lew­czuk – pol­ski pił­karz
  • Mo­ni­ka Lew­czuk – pol­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów, kom­po­zy­tor­ka i mo­del­ka
  • Zofia de Ines-Lew­czuk – pol­ska sce­no­graf­ka te­a­tral­na, ope­ro­wa, ba­le­to­wa, fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na

Wikipedia


lewczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


lewek

młody lew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: lew

 (1.2) młode lwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Basia zro­bi­ła zdję­cie lew­ko­wi w zoo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lew mzw./mos., lew m., lwisko n., lwiątko n., lwię n., lwica ż.

 przym. lwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. lwiątko, lwię

Wiktionary


lewel

level; śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych:
1. po­ziom po­sta­ci;
2. etap gry


SJP.pl


leweller

ni­we­la­tor; czło­nek ra­dy­kal­ne­go an­giel­skie­go ugru­po­wa­nia gło­szą­ce­go w XVIIw ideę po­wszech­nej rów­no­ści oby­wa­te­li


SJP.pl


lewellerzy

ni­we­la­tor; czło­nek ra­dy­kal­ne­go an­giel­skie­go ugru­po­wa­nia gło­szą­ce­go w XVIIw ideę po­wszech­nej rów­no­ści oby­wa­te­li


SJP.pl


lewentarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gw-pl|Ty­ko­cin. do­by­tek, in­wen­tarz

Wiktionary


lewi

1. znaj­du­ją­cy się po stro­nie serca bądź ręki bę­dą­cej bli­żej serca;
2. niez­god­ny z pra­wem, nie­le­gal­ny, fał­szy­wy;
3. o wew­nętrz­nej stro­nie tka­ni­ny, ubio­ru;
4. ma­ją­cy ra­dy­kal­ne po­glą­dy; le­wi­co­wy;
5. wy­glą­da­ją­cy po­dej­rza­nie;
6. nie­na­da­ją­cy się do cze­goś z po­wo­du braku ja­kichś umie­jęt­no­ści


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: lewy

Wiktionary

Lewi (hebr. לֵוִי) – po­stać bi­blij­na z Księ­gi Ro­dza­ju.

Jest to trze­ci syn Ja­ku­ba i Lei. Jego po­tom­ko­wie ut­wo­rzy­li ple­mię Le­wi­tów. Zo­sta­li oni wy­bra­ni na miej­sce wszyst­kich pier­wo­rod­nych Iz­ra­e­li­tów, by słu­żyć Bogu w Przy­byt­ku, a póź­niej w Świą­ty­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛvʲi, AS: levʹi

Wiktionary


lewiatan

ogrom­ny pot­wór bi­blij­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bibl. mi­tycz­ny pot­wór mor­ski wzmian­ko­wa­ny w Sta­rym Te­sta­men­cie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­wia­tan – mi­tycz­ne stwo­rze­nie, wspom­nia­ny w Bi­blii
  • Le­wia­tan (oryg. Левиафан) – po­wieść de­tek­ty­wi­stycz­na au­tor­stwa Bo­ri­sa Aku­ni­na
  • Le­wia­tan (oryg. Le­viat­han) – po­wieść Scot­ta We­ster­fel­da z 2009 roku
  • Le­wia­tan (oryg. Le­viat­han) – trak­tat fi­lo­zo­ficz­ny opu­bli­ko­wa­ny w 1651 roku, dzie­ło myśli po­li­tycz­nej Tho­ma­sa Hob­be­sa
  • Hi­po­te­za Le­wia­ta­na – te­o­ria z za­kre­su so­cjo­lo­gii po­li­ty­ki
  • Le­wia­tan – or­ga­ni­za­cja wspie­ra­ją­ca pol­ski prze­mysł okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
  • Le­wia­tan – pol­ska sieć hand­lo­wa
  • Kon­fe­de­ra­cja Le­wia­tan (daw­niej Pol­ska Kon­fe­de­ra­cja Pra­co­daw­ców Pry­wat­nych Le­wia­tan) – współ­czes­na or­ga­ni­za­cja dba­ją­ca o prawa pol­skich przed­się­bior­ców pry­wat­nych
  • Le­wia­tan (oryg. Le­viat­han) – ame­ry­kań­ski hor­ror scien­ce-fic­tion z roku 1989 w re­ży­se­rii Ge­or­ge Pana Cos­ma­to­sa
  • Le­wia­tan (oryg. Le­viat­han) – ame­ry­kań­sko-fran­cu­sko-bry­tyj­ski film do­ku­men­tal­ny z roku 2012 w re­ży­se­rii Lu­cie­na Ca­sta­ing-Ta­y­lo­ra i Ve­re­ny Pa­ra­vel
  • Le­wia­tan (oryg. Левиафан) – ro­syj­ski film dra­ma­tycz­ny z roku 2014 w re­ży­se­rii An­drie­ja Zwia­gin­ce­wa
  • Le­viat­han (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bóg umie­ścił le­wia­ta­na w głę­biach oce­a­nu.

Wiktionary


lewica

1. po­stę­po­wy, ra­dy­kal­ny kie­ru­nek po­li­tycz­no-spo­łecz­ny; ter­min pow­sta­ły w cza­sie walk mie­szczań­stwa z fe­u­da­liz­mem i upo­wszech­nio­ny w XIX wieku;
2. par­tia po­li­tycz­na lub or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca człon­ków o le­wi­co­wych po­glą­dach;
3. daw­niej: lewa ręka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. okre­śle­nie na ogół sił po­li­tycz­nych dą­żą­cych do zmian po­li­tycz­no-ustro­jo­wych, spo­łecz­nych i go­spo­dar­czych, prze­ciw­sta­wia­ją­cych się tzw. tra­dy­cyj­ne­mu po­rząd­ko­wi spo­łecz­ne­mu, prze­ci­wień­stwo pra­wi­cy;

 (1.2) książk. lewa dłoń, lewa ręka

Wiktionary

Le­wi­ca – okre­śle­nie po­cho­dzą­ce z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do ru­chów żą­da­ją­cych zmian po­li­tycz­no-ustro­jo­wych, spo­łecz­nych i go­spo­dar­czych. Głów­nym za­ło­że­niem le­wi­cy jest dą­że­nie do rów­no­ści spo­łecz­nej, so­cja­liz­mu, ega­li­ta­ryz­mu, czę­sto w opo­zy­cji do hie­rar­chii spo­łecz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na le­wi­cy przez długi czas ba­li­śmy się mówić o na­szych war­to­ściach i to przy­czy­ni­ło się m.in. do tego, że le­wi­ca dziś jest ro­zbi­ta i boi się włas­ne­go cie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈvʲit͡sa, AS: levʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewicowość ż., lewactwo n., lewak m., lewo n., lewicowiec m.

 czas. lewicować ndk.

 przym. lewicowy, lewacki, lewy

 przysł. lewicowo, lewacko

Wiktionary


lewici

przed­sta­wi­ciel jed­nej z grup ka­płań­skich w sta­ro­żyt­nym ju­da­iz­mie, we­dług Bi­blii wy­wo­dzą­cej się z po­ko­le­nia Le­wie­go, syna Ja­ku­ba


SJP.pl

Le­wi­ci – współ­czes­na grupa ży­dow­skich męż­czyzn de­kla­ru­ją­cych po­cho­dze­nie w linii mę­skiej od sta­ro­te­sta­men­to­we­go ple­mie­nia Le­wie­go.

Wikipedia


lewicki

→ le­wi­ta, → le­wi­ci


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z le­wi­ta­mi lub ich dzia­łal­no­ścią

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Le­wic­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ana­tol Le­wic­ki (1841–1899) – hi­sto­ryk
  • Boh­dan Le­wic­ki (1921–2012) – in­ży­nier
  • Bo­le­sław Le­wic­ki (1908–1981) – te­o­re­tyk filmu
  • Dawid Le­wic­ki (ur. 1986) – siat­karz
  • Dy­mitr/Dmi­trij Le­wic­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Eu­ge­niusz Le­wic­ki (ur. 1947) – fi­lo­log
  • Grze­gorz Le­wic­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jan Le­wic­ki (urzęd­nik) (1843–1908) – pe­da­gog, in­spek­tor szkol­nict­wa
  • Jan Ne­po­mu­cen Le­wic­ki (1795–1871) – ma­larz, fo­to­graf
  • Ja­ro­sław Le­wic­ki (1948–2011) – dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Jo­a­chim (Le­wic­ki) (1853–1921) – bi­skup

Wikipedia

Patrz:

lewita, → lewici

Przykłady

 (1.1) Gdyby więc do­sko­na­łość zo­sta­ła osią­gnię­ta przez ka­płań­stwo le­wic­kie, lud bo­wiem otrzy­mał Prawo, opar­te na nim, to po co było po­trze­ba usta­na­wiać je­szcze in­ne­go ka­pła­na na wzór Mel­chi­ze­de­ka, a nie na wzór Aa­ro­na?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lewi mos., lewita mos.

Wiktionary


lewicowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|le­wi­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lewicować ndk.

 rzecz. lewaczek mos., lewicowość ż., lewactwo n.

Wiktionary


lewicować

iro­nicz­nie: skła­niać się ku le­wi­co­wym po­glą­dom spo­łecz­nym i po­li­tycz­nym


SJP.pl


lewicowiec

po­tocz­nie o zwo­len­ni­ku le­wi­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik le­wi­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwo­len­ni­ka­mi rów­no­u­praw­nie­nia po­li­ga­mii są na­to­miast za­rów­no po­stę­po­wi le­wi­cow­cy, któ­rzy w jej za­bra­nia­niu widzą „ra­si­stow­skie prze­śla­do­wa­nie mniej­szo­ści”, jak i pra­wi­co­wi li­be­ra­ło­wie, któ­rzy po­dob­ny zakaz uwa­ża­ją za „nie­bez­piecz­ną in­ge­ren­cję pań­stwa w życie pry­wat­ne jed­nost­ki”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewica ż., lewactwo n., lewicowość ż., lewak m., lewaczka ż.

 czas. lewicować ndk.

 przym. lewicowy, lewacki, lewy

 przysł. lewicowo

Wiktionary


lewicowo

przy­słó­wek

 (1.1) polit. w spo­sób le­wi­co­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewak mos./mrz., lewaczek mos., lewactwo n., lewica ż., lewicowiec mos.

 przym. lewicowy

Wiktionary


lewicowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co le­wi­co­we; cecha tych, któ­rzy są le­wi­co­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak się zło­ży­ło, że w Pol­sce tzw. klasa ro­bot­ni­cza odrzu­ca le­wi­co­wość, po­pie­ra ka­pi­ta­lizm (nie­zły pa­ra­doks), a w stro­nę rzą­dzą­cych, kim­kol­wiek by byli, wy­krzy­ku­je: „Precz z ko­mu­ną!”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewus mrz., lewo n., lewaczek mos., lewica ż., lewicowiec m., lewackość ż., lewactwo n., lewak m., lewaczka ż., lewicowanie n.

 czas. lewicować ndk.

 przym. lewicowy, lewacki, lewy

 przysł. lewicowo, lewacko, lewo

Wiktionary


lewicowy

→ le­wi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z le­wi­cą, wła­ści­wy le­wi­cy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla idei le­wi­cy

Wiktionary

Patrz:

lewica

Przykłady

 (1.1) Był okres, kiedy pewną rolę od­gry­wa­ły par­tie le­wi­co­we, jak so­cja­li­stycz­na, ko­mu­ni­stycz­na i inne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛvʲiˈt͡sɔvɨ, AS: levʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewica ż., lewicowiec m., lewactwo n., lewak mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lewy; pogard. czerwony

Wiktionary


lewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lewicówa

po­tocz­nie: z nie­chę­cią o ko­bie­cie wyz­na­ją­cej le­wi­co­we po­glą­dy


SJP.pl


lewicówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta o le­wi­co­wych po­glą­dachfakt.

Wiktionary


lewilny

śro­do­wi­sko­wo: le­wi­co­wy i uz­na­wa­ny przez to za wła­ści­wy, od­po­wied­ni


SJP.pl


lewin

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lewin – imię mę­skie
  • Le­bu­in z De­ven­ter, Lewin (zm. ok. 773) – mnich, mi­sjo­narz, mę­czen­nik, świę­ty
  • Aaron Lewin (1879-1941) – pol­ski rabin
  • Abra­ham Lewin (1893-1943) − na­u­czy­ciel i pa­mięt­ni­karz
  • Chana Lewin (?) – pol­ska ak­tor­ka i wo­de­wi­list­ka
  • Colin Lewin (ur. 1974) – fiz­jo­te­ra­pe­u­ta
  • Da­niel Lewin (1970-2001) – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk
  • Izaak Meir Lewin (1893-1971) – pol­ski i iz­ra­el­ski rabin i po­li­tyk
  • Je­che­skiel Lewin (1897-1941) – dok­tor fi­lo­zo­fii, rabin sy­na­go­gi po­stę­po­wej Ka­to­wic i Lwowa
  • Wło­dzi­mierz Lewin (ur. 1947) – pol­ski ju­do­ka
  • Kurt Lewin (1890-1947) – psy­cho­log nie­miec­ki
  • Lewin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec

Wikipedia


lewinianin

miesz­ka­niec Le­wi­na Brze­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lewinianka

miesz­kan­ka Le­wi­na Brze­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lewinski

naz­wi­sko


SJP.pl


lewirat

obo­wią­zek po­ślu­bie­nia wdowy przez brata zmar­łe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. rel. zwy­cza­jo­we prawo mał­żeń­skie na­ka­zu­ją­ce po­ślu­bie­nie wdowy przez brata lub nawet przez spad­ko­bier­cę jej zmar­łe­go męża (nawet jeśli jest żo­na­ty), w celu za­pew­nie­nia cią­gło­ści rodu, obo­wią­zu­ją­ce u ludów Azji (Ara­bów, Hin­du­sów, Mon­go­łów) oraz ple­mię­e­mion afry­kań­skich;

Wiktionary

Le­wi­rat ( levir „brat męża”) – po­ślu­bie­nie wdowy przez brata (albo nie­kie­dy spad­ko­bier­cę) jej zmar­łe­go męża, sta­no­wią­ce u niek­tó­rych ludów (np. sta­ro­żyt­ni Iz­ra­e­li­ci, Hin­du­si, Ara­bo­wie) zwy­czaj obo­wią­zu­ją­cy dla za­pew­nie­nia cią­gło­ści rodu.

Zwy­czaj ten jest roz­po­wszech­nio­nym ro­dza­jem ase­ku­ra­cji na życie, nig­dzie jed­nak nie funk­cjo­nu­je na za­sa­dzie for­mal­ne­go prawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­to­mek męski męż­czyz­ny, który pod­dał się prawu le­wi­ra­tu, jest trak­to­wa­ny jako syn zmar­łe­go brata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈvʲirat, AS: levʹirat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jibum

Wiktionary


lewis

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lewis – re­gion ge­o­gra­ficz­ny w Szko­cji, część wyspy Lewis and Har­ris
  • Lewis – bry­tyj­ski ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • Gil­bert New­ton Lewis – ame­ry­kań­ski fi­zy­ko­che­mik, pro­fe­sor
  • Alan Lewis – ir­landz­ki strze­lec
  • Art­hur Lewis – bry­tyj­ski eko­no­mi­sta, no­bli­sta
  • Carl Lewis – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta
  • Char­les Lewis (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • C.S. Lewis – bry­tyj­ski fi­lo­zof, pi­sarz (autor mię­dzy in­ny­mi Opo­wie­ści z Nar­nii)
  • Da­mian Lewis – bry­tyj­ski aktor
  • Da­niel Lewis (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Ed­ward B. Lewis – ame­ry­kań­ski ge­ne­tyk
  • Har­vey Spen­cer Lewis – ame­ry­kań­ski ne­o­ró­żo­krzy­żo­wiec

Wikipedia


lewisy

po­tocz­nie: spod­nie marki Levi's; Le­vi­sy


SJP.pl


lewita

przed­sta­wi­ciel jed­nej z grup ka­płań­skich w sta­ro­żyt­nym ju­da­iz­mie, we­dług Bi­blii wy­wo­dzą­cej się z po­ko­le­nia Le­wie­go, syna Ja­ku­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bibl. po­moc­nik ka­pła­nów w świą­ty­ni je­ro­zo­lim­skiej;

 (1.2) daw. środ. polit. czło­nek le­wi­cy, le­wi­co­wiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz wiem, że mi Pan bę­dzie bło­go­sła­wił, gdyż mam le­wi­tę za ka­pła­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lewi m.

 przym. lewicki

Wiktionary


lewitacja

uno­sze­nie się nad po­wierzch­nią Ziemi z po­mi­nię­ciem prawa cią­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uno­sze­nie się wbrew gra­wi­ta­cji, dzię­ki zja­wi­skom pa­ra­nor­mal­nym;

 (1.2) fiz. uno­sze­nie się dzię­ki od­dzia­ły­wa­niu sił rów­no­wa­żą­cych siłę gra­wi­ta­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­wi­ta­cja (chrze­ści­jań­stwo)
  • le­wi­ta­cja (pa­rap­sy­cho­lo­gia)
  • le­wi­ta­cja (tech­ni­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po moż­li­wo­ściach, jakie przed chwi­lą za­de­mon­stro­wał oj­ciec Jerzy, nie­wie­le mogło go już za­sko­czyć. Może le­wi­ta­cja, może prze­ni­ka­nie ścian?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewitowanie n.

 czas. lewitować

Wiktionary


lewitacyjny

→ le­wi­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

lewitacja

lewitować

1. uno­sić się w po­wie­trzu wbrew prawu cią­że­nia;
2. śro­do­wi­sko­wo: mieć wizje po za­ży­ciu nar­ko­ty­ków; być na haju


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) uno­sić się wbrew gra­wi­ta­cji, dzię­ki zja­wi­skom pa­ra­nor­mal­nym;

 (1.2) fiz. uno­sić się dzię­ki od­dzia­ły­wa­niu sił rów­no­wa­żą­cych siłę gra­wi­ta­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może rze­czy­wi­ście le­wi­to­wał, a może tylko ule­gli­śmy zbio­ro­wej psy­cho­zie, osta­tecz­nie zda­rza się to czę­ściej niż fru­wa­nie nad zie­mią, nie uwa­żasz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛvʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: levʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewitacja ż., lewitowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) unosić się (w powietrzu)

Wiktionary


lewizja

ro­dzaj ro­ślin do­nicz­ko­wych po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

Le­wiz­ja ("Le­wi­sia") – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich z ro­dzi­ny zdroj­ko­wa­tych ("Mon­tia­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 16–20 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w za­chod­niej czę­ści kon­ty­nen­tu pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie­go. Rosną one zwy­kle w po­sta­ci nie­wiel­kich izo­lo­wa­nych po­pu­la­cji w miej­scach ska­li­stych lub na ru­mo­szu skal­nym w ka­nio­nach i na wy­so­czyz­nach gór­skich.

Wikipedia


lewizna

1. po­tocz­nie: coś nie­le­gal­ne­go, niez­god­ne­go z pra­wem;
2. po­gard­li­wie: le­wi­ca


SJP.pl


lewiński

przy­miot­nik od: Lewin Brze­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Krzysz­tof Le­wiń­ski (ur. 1953) – pol­ski en­do­kry­no­log
  • Ed­ward Le­wiń­ski (1885-1953) – hi­sto­ryk
  • Ed­ward Le­wiń­ski (1893-) – ofi­cer
  • Fe­liks Łu­kasz Le­wiń­ski (1751-1825) – bi­skup
  • Fran­ci­szek Le­wiń­ski (1783-1854) – ksiądz
  • Jakub Wa­len­ty Le­wiń­ski (1792-1867) – ofi­cer wojsk Księ­stwa War­szaw­skie­go
  • Jan Le­wiń­ski (1851-1919) – ar­chi­tekt zwią­za­ny ze Lwo­wem
  • Jan Le­wiń­ski (1876–1939) – ge­o­log, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go
  • Ja­nusz Bro­chwicz-Le­wiń­ski (ur. 1920) – żoł­nierz AK
  • Jerzy Le­wiń­ski (1911-2006) – ad­wo­kat
  • Ju­lian Le­wiń­ski (ur. 1942) – ge­ne­rał
  • Marek Le­y­kam (wł. Ma­u­ry­cy Jan Le­wiń­ski, 1908-1983) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki i ar­chi­tekt

Wikipedia


lewkonia

pół­krzew, rocz­na lub dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (krzy­żo­wych), ma­ją­ca kwia­ty o róż­no­rod­nej bar­wie, sil­nie pach­ną­cych ze­bra­nych w grona


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Matt­hio­la|R. Br.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju lew­ko­nia (1.1)

 (1.3) kwiat lew­ko­nii (1.2)

Wiktionary

Lew­ko­nia ("Matt­hio­la") – ro­dzaj na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je 55 ga­tun­ków. Po­cho­dzą one głów­nie z Eu­ro­py, Afry­ki Pół­noc­nej oraz środ­ko­wej i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji. Dwa ga­tun­ki upra­wia się po­wszech­nie jako ro­śli­ny ozdob­ne. Nazwa na­u­ko­wa upa­mięt­nia Pie­tro An­dreę Matt­hio­lie­go (1500–1577) – wło­skie­go ar­ty­stę i bo­ta­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zróż­ni­co­wa­nie od­mia­no­we spra­wia, że lew­ko­nia może stać się atrak­cją let­niej ra­ba­ty, bal­ko­nu oraz ta­ra­su.

 (1.3) My­śle­li­ście, że bu­kiet lew­ko­nii za­łat­wi spra­wę?

Wiktionary


lewkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Fran­ci­szek Lew­ko­wicz (1913–1944) – major ob­ser­wa­tor Pol­skich Sił Po­wietrz­nych, ci­cho­ciem­ny, ka­wa­ler Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Karol Hen­ryk Lew­ko­wicz (1953–2017) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej
  • Ksa­we­ry Fran­ci­szek Lew­ko­wicz (1869–1958) – le­karz, pro­fe­sor ka­te­dry cho­rób dzie­ci Wy­dzia­łu Le­kar­skie­go Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Oscar Lewis (Lef­ko­witz) (1914–1970) – ame­ry­kań­ski an­tro­po­log
  • Pa­tryk Lew­ko­wicz (ur. 1959) – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik, aktor te­a­tral­ny, fo­to­graf, hap­pe­ner, per­for­mer
  • Wła­dy­sław Lew­ko­wicz (1879–1939) – aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny

Wikipedia


lewkowiec

Lew­ko­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Wiel­ko­pol­ski, przy pół­noc­nej gra­ni­cy Ostro­wa.

Przed 1932 ro­kiem miej­sco­wość po­ło­żo­na była w po­wie­cie odo­la­now­skim, w la­tach 1975-1998 w wo­je­wództ­wie ka­li­skim, w la­tach 1932–1975 i od 1999 w po­wie­cie ostrow­skim.

Wikipedia


lewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) w wy­ra­że­niach przy­im­ko­wych: lewa stro­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: lewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na lewo patrz! (ko­men­da w woj­sku)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛvɔ, AS: levo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewicowość ż., lewak mos./mrz., lewaczka ż., lewactwo n., lewica ż.

 przym. lewy

Wiktionary


lewo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z lewą stro­ną cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛvɔ, AS: levo

Wiktionary


lewobrzeże

teren po­ło­żo­ny na lewym brze­gu rzeki


SJP.pl


lewobrzeżny

przy­miot­nik

 (1.1) hy­drol. znaj­du­ją­cy się po lewej stro­nie brze­gu pa­trząc w kie­run­ku uj­ścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nysa Łu­życ­ka jest le­wo­brzeż­nym do­pły­wem Odry.

Wiktionary


lewocki

→ Le­wo­cza (mia­sto na Sło­wa­cji)


SJP.pl


lewocza

mia­sto we wschod­niej Sło­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we we wschod­niej Sło­wa­cji

Wiktionary

Le­wo­cza (słow. "Levoča", węg. "Lőcse", niem. "Le­uts­chau", łac. "Le­ut­so­via") – mia­sto po­wia­to­we we wschod­niej Sło­wa­cji, w kraju pre­szow­skim, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Spisz.

Mia­sto leży na wy­so­ko­ści 570 m n.p.m. w Kot­li­nie Hor­nadz­kiej, u po­łud­nio­wych pod­nó­ży Gór Le­woc­kich, nad rzecz­ką "Levočsky potok". Licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si 14 830 osób (spis lud­no­ści z 21 maja 2011), po­wierzch­nia mia­sta – 114,767 km². Dzie­li się na dziel­ni­ce:

Wikipedia


lewodopa

na­tu­ral­ny ami­nok­was, pre­kur­sor do­pa­mi­ny


SJP.pl

Le­wo­do­pa ( le­vo­do­pum), -DOPA – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, na­tu­ral­ny ami­nok­was, enan­cjo­mer -DOPA o kon­fi­gu­ra­cji (co od­po­wia­da kon­fi­gu­ra­cji "S" w kon­wen­cji CIP), amina ka­te­cho­lo­wa. Pow­sta­je w or­ga­niz­mie w wy­ni­ku hy­drok­sy­la­cji -ty­ro­zy­ny, pod­czas re­ak­cji ka­ta­li­zo­wa­nej przez hy­drok­sy­la­zę ty­ro­zy­no­wą. Będąc pre­kur­so­rem do­pa­mi­ny, jest me­ta­bo­li­tem poś­red­nim w szla­ku syn­te­zy adre­na­li­ny:

Wikipedia


lewokomorowy

od­no­szą­cy się do lewej ko­mo­ry serca


SJP.pl


lewonożność

→ le­wo­noż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest le­wo­noż­ne; cecha tych, któ­rzy są le­wo­noż­ni

Wiktionary

Patrz:

lewonożny

Powiązane:

 przym. lewonożny

 przysł. lewonożnie

Wiktionary


lewonożny

taki, który po­słu­gu­je się lewą nogą spraw­niej niż prawą


SJP.pl


lewooczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest le­wo­ocz­ne; cecha tych, któ­rzy są le­wo­ocz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lewooczny

 przysł. lewoocznie

Wiktionary


lewopasmowiec

po­tocz­nie: kie­row­ca, który upar­cie je­dzie lewym pasem na wie­lo­pas­mo­wej jezd­ni


SJP.pl


leworek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­mi­be­li­de­us|Col­lett|ref=tak., tor­bacz z po­dro­dzi­ny le­wor­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­drzew­ne le­wor­ki wy­stę­pu­ją we wschod­niej Au­stra­lii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leworki nmos.

Wiktionary


leworki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­mi­be­li­de­i­nae||ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny pse­u­do­pa­łan­ko­wa­tych;

Wiktionary

Le­wor­ki (He­mi­be­li­de­i­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny pse­u­do­pa­łan­ko­wa­tych (Pse­u­do­che­i­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­la­mi le­wor­ków są le­wo­rek i wo­la­tu­cha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leworek mzw.

Wiktionary


leworęczna

ko­bie­ta po­słu­gu­ją­ca się prze­de wszyst­kim lewą ręką; le­wo­rę­ka


SJP.pl


leworęcznie

przy­słó­wek

 (1.1) z wy­ko­rzy­sta­niem lewej ręki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leworęczność ż., leworęczny m., leworęki m.

 przym. leworęczny, leworęki

Wiktionary


leworęczność

wyż­sza spraw­ność ręki lewej od pra­wej, wy­ko­ny­wa­nie więk­szo­ści czyn­no­ści lewą ręką; mań­kuct­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­słu­gi­wa­nie się głów­nie lewą ręką, jej więk­sza spraw­ność;

Wiktionary

Le­wo­ręcz­ność, daw­niej mań­kuct­wo – pre­fe­ren­cja wy­bo­ru lewej dłoni, wy­ka­zu­ją­cej wyż­szą funk­cjo­nal­ność i spraw­ność niż prawa. Około 8–15% lud­no­ści jest le­wo­ręcz­na. W odróż­nie­niu od pra­wo­ręcz­nych uży­wa­ją lewej dłoni do pi­sa­nia, ry­so­wa­nia, je­dze­nia i czyn­no­ści wy­ma­ga­ją­cych pre­cyz­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­wo­ręcz­ność wy­ka­zu­ją te osoby, u któ­rych do­mi­nu­je prawa pół­ku­la mózgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: levorẽṇčność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leworęczny

 rzecz. leworęczny mos.

 przysł. leworęcznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mańkuctwo

Wiktionary


leworęczny

męż­czyz­na po­słu­gu­ją­cy się prze­de wszyst­kim lewą ręką; le­wo­rę­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się głów­nie lewą ręką

 (1.2) taki, któ­rym na­le­ży po­słu­gi­wać się lewą ręką, przy­sto­so­wa­ny do lewej ręki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba le­wo­ręcz­na (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: levorẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leworęczność ż.

 przysł. leworęcznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leworęki

 (2.1) mańkut, leworęki, reg. pozn. szmaja, szmania, białystok|lewszun.

Wiktionary


leworęka

po­słu­gu­ją­cy się prze­de wszyst­kim lewą ręką; le­wo­ręcz­ny


SJP.pl


leworęki

po­słu­gu­ją­cy się prze­de wszyst­kim lewą ręką; le­wo­ręcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się lewą ręką przy więk­szo­ści czyn­no­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek pre­fe­ren­cyj­nie uży­wa­ją­cy lewej ręki

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. leworęcznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2.1) war. leworęczny

Wiktionary


lewoskrzydłowa

za­wod­nicz­ka gra­ją­ca na lewym skrzyd­le w grach ze­spo­ło­wych


SJP.pl


lewoskrzydłowy

taki, który gra na lewym skrzyd­le w grach dru­ży­no­wych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lewym skrzy­dłem, do­ty­czą­cy le­we­go skrzy­dła

 (1.2) sport. zwią­za­ny z lewym skrzy­dłem dru­ży­ny w grze ze­spo­ło­wej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sport. za­wod­nik i po­zy­cja gry na lewym skrzyd­le swo­jej dru­ży­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kilka go­dzin póź­niej przesz­ły do na­tar­cia ugru­po­wa­nia le­wos­krzy­dło­we i środ­ko­we.

 (1.2) Je­ste­śmy bar­dzo szczę­śli­wi z po­zy­ska­nia doś­wiad­czo­ne­go le­wos­krzy­dło­we­go za­wod­ni­ka, który zna ligę nie­miec­ką bar­dzo do­brze je­szcze z cza­sów gry w Ba­y­e­rze Le­ver­ku­sen.

 (2.1) W re­pre­zen­ta­cji Pol­ski wy­stę­po­wał naj­czę­ściej na po­zy­cji le­wos­krzy­dło­we­go, ale w klu­bie był szczy­pior­ni­stą nie­mal­że uni­wer­sal­nym (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewoskrzydłowość ż.

:: fż. lewoskrzydłowa ż.

 przym. lewoskrzydły

 przysł. lewoskrzydłowo

Wiktionary


lewoskręt

skręt w lewo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pas na jezd­ni przez­na­czo­ny do skrę­ca­nia w lewo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewoskrętność ż.

Wiktionary


lewoskrętnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób le­wo­skręt­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewoskrętność ż.

 przym. lewoskrętny

Wiktionary


lewoskrętność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co le­wo­skręt­ne

Wiktionary

Le­wo­skręt­ność – kie­ru­nek obro­tu prze­ciw­ny do pra­wo­skręt­no­ści.

Wsku­tek efek­tu Co­rio­li­sa wia­try cy­klo­nal­ne (to zna­czy wie­ją­ce do­ko­ła niżów ba­rycz­nych) nad pół­ku­lą pół­noc­ną ce­chu­ją się le­wo­skręt­no­ścią. Wsku­tek tego sa­me­go efek­tu nad pół­ku­lą po­łud­nio­wą le­wo­skręt­ne są an­ty­cy­klo­ny (wokół wyżów ba­rycz­nych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lewoskręt m.

 przym. lewoskrętny

 przysł. lewoskrętnie

Wiktionary


lewoskrętny

skrę­ca­ją­cy, krę­cą­cy się, skrę­co­ny w lewo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skrę­ca się od­wrot­nie do ruchu wska­zó­wek ze­ga­ra

 (1.2) taki, który po­sia­da gwint le­wo­skręt­ny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈskrɛ̃ntnɨ, AS: levoskrẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewoskrętność ż.

 przysł. lewoskrętnie

Wiktionary


lewostronność

→ le­wo­stron­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co le­wo­stron­ne

Wiktionary

Patrz:

lewostronny

Powiązane:

 przym. lewostronny

 przysł. lewostronnie

Wiktionary


lewostronny

1. znaj­du­ją­cy się po lewej stro­nie, od­no­szą­cy się do lewej stro­ny;
2. prze­ciw­ny do kie­run­ku ruchu wska­zó­wek ze­ga­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się po lewej stro­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­li­ca jest le­wo­stron­nym do­pły­wem Wisły.

 (1.1) W Ja­po­nii obo­wią­zu­je ruch le­wo­stron­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: levostrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewostronność ż.

 przysł. lewostronnie

Wiktionary


lewowicki

naz­wi­sko


SJP.pl


lewozaworowy

o sil­ni­ku: ma­ją­cy zawór umie­szczo­ny po lewej stro­nie


SJP.pl


lewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lew­ski – mia­sto w Buł­ga­rii
  • Lew­ski – gmina w Buł­ga­rii z sie­dzi­bą w ww. mie­ście
  • Lew­ski – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Pa­zar­dżik
  • Lew­ski – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Warna
  • Lew­ski – szczyt w cen­tral­nej Sta­rej Pła­ni­nie, w jej tro­jań­skiej czę­ści

Wikipedia


lewszun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. mań­kut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leworęczny, leworęki, mańkut, reg. pozn. szmania, szmaja

Wiktionary


lewtak

naz­wi­sko


SJP.pl


lewulinowy

kwas le­wu­li­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ro­dzaj ke­tok­wa­su, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w far­ma­cji i prze­my­śle two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl


lewuloza

zwią­zek or­ga­nicz­ny, mo­no­sa­cha­ryd, wy­stę­pu­ją­cy w owo­cach i mio­dzie; cu­kier owo­co­wy, fruk­to­za


SJP.pl


lewus

1. po­tocz­nie:
a) czło­wiek o po­dej­rza­nym wy­glą­dzie, bu­dzą­cy nie­chęć;
b) osoba nie­za­rad­na, ma­ją­ca ze wszyst­kim pro­ble­my; gamoń, nie­u­dacz­nik, faj­tła­pa;
2. osoba le­wo­ręcz­na; lewak, mań­kut;
3. po­gard­li­wie lub po­tocz­nie:
a) osoba o po­glą­dach in­nych niż pra­wi­co­we; lewak;
b) osoba o po­glą­dach skraj­nie le­wi­co­wych; lewak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pejor. ktoś po­dej­rza­nie wy­glą­da­ją­cy

 (1.2) pot. po­gard. ktoś nie­zdar­ny

 (1.3) pot. po­gard. męż­czyz­na źle wy­ko­nu­ją­cy po­wie­rzo­ne mu za­da­nie

 (1.4) pot. le­wo­ręcz­ny

 (1.5) pot. polit. po­gard. osoba o le­wi­co­wych po­glą­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) […] ja jakoś sobie nie mogę wy­o­bra­zić doś­wiad­czo­ne­go żoł­nie­rza, który świa­do­mie robi taką głu­po­tę i po­waż­nie ry­zy­ku­je uczy­nie­nie sie­bie ślep­cem i le­wu­sem za jed­nym za­ma­chem.

 (1.5) Pan, prze­pra­szam - lewus czy pra­wus? Tak pytam. Trud­no usta­lić, kto jest kim. Je­szcze trud­niej - kto był kim… No­men­kla­tu­ry się prze­mie­sza­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewackość ż., lewactwo n., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec m., lewo n., lewaczka ż., lewaczek m.

:: zdrobn. lewusek mos.

:: fż. lewuska ż.

 czas. lewicować ndk.

 przym. lewacki, lewy, lewicowy

 przysł. lewacko, lewo, lewicowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. typ

 (1.2) pot. oferma, fajtłapa, niezdara

 (1.3) nieudacznik

 (1.4) pot. mańkut

 (1.5) pogard. lewak

Wiktionary


lewuska

pe­jo­ra­tyw­nie:
1. ko­bie­ta nie­za­rad­na, ma­ją­ca ze wszyst­kim pro­ble­my; nie­u­dacz­ni­ca;
2. ko­bie­ta o po­glą­dach skraj­nie le­wi­co­wych; le­wacz­ka


SJP.pl


lewy

1. znaj­du­ją­cy się po stro­nie serca bądź ręki bę­dą­cej bli­żej serca;
2. niez­god­ny z pra­wem, nie­le­gal­ny, fał­szy­wy;
3. o wew­nętrz­nej stro­nie tka­ni­ny, ubio­ru;
4. ma­ją­cy ra­dy­kal­ne po­glą­dy; le­wi­co­wy;
5. wy­glą­da­ją­cy po­dej­rza­nie;
6. nie­na­da­ją­cy się do cze­goś z po­wo­du braku ja­kichś umie­jęt­no­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się po tej stro­nie, po któ­rej znaj­du­je się serce czło­wie­ka

 (1.2) pot. o do­ku­men­tach, in­te­re­sach: nie­le­gal­ny

 (1.3) pot. o czło­wie­ku, in­te­re­sach: po­dej­rza­ny

 (1.4) pot. o stro­nie tka­ni­ny: wew­nętrz­ny

 (1.5) środ. LGBT: ho­mo­sek­su­al­ny

 (1.6) pot. o czło­wie­ku: nie po­tra­fią­cy ni­cze­go do­brze zro­bić

 (1.7) polit. le­wi­co­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce fotel kie­row­cy znaj­du­je się zwy­kle po lewej stro­nie sa­mo­cho­du.

 (1.2) Mam na­dzie­ję, że po­li­cja nie za­u­wa­ży, że mam lewe prawo jazdy.

 (1.3) On jest jakiś lewy, nie ufam mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛvɨ, AS: levy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. lewo

 rzecz. lewak mrz./mos., lewactwo n., lewo n., lewica, lewizna

Wiktionary


lex

1. uchwa­ła w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, zwła­szcza w okre­sie re­pu­bli­kań­skim, usta­no­wio­na przez kom­pe­tent­ny organ pra­wo­daw­czy
2. kon­sty­tu­cja ce­sar­ska od cza­sów końca pryn­cy­pa­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „” (łac.): prawo, usta­wa
  • lex (sta­ro­żyt­ny Rzym)
  • Sy­stem In­for­ma­cji Praw­nej Lex (pro­gram kom­pu­te­ro­wy, baza da­nych on­li­ne)
  • EUR-Lex
  • Lex (in­for­ma­ty­ka)
  • Lex (imię) np. Lex Ban­ning
  • ius
  • lista pa­re­mii praw­ni­czych
  • Lex Ta­lio­nis (album mu­zycz­ny)

Wikipedia


lexmark

marka dru­ka­rek i firma


SJP.pl

Lex­mark (Lex­mark In­ter­na­tio­nal Inc.) – do­staw­ca sze­ro­kiej gamy pro­duk­tów do druku i ska­no­wa­nia obra­zu, pro­gra­mów, roz­wią­zań i usług. Czę­ścią Lex­mar­ka jest Per­cep­ti­ve Soft­wa­re, do­staw­ca opro­gra­mo­wa­nia do in­te­li­gent­ne­go wczy­ty­wa­nia do­ku­men­tów i do za­rzą­dza­nia tre­ścią. W 2012 r. Lex­mark sprze­dał pro­duk­ty w ponad 170 kra­jach i od­no­to­wał przy­cho­dy w wy­so­ko­ści około 3,8 mld USD.

Wikipedia


lexus

marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Lexus

Wiktionary

Lexus ( レクサス – "Re­ku­sa­su") – marka pre­mium sa­mo­cho­dów oso­bo­wych na­le­żą­ca do ja­poń­skie­go kon­cer­nu mo­to­ry­za­cyj­ne­go To­y­o­ta, za­ło­żo­na w 1989 roku. Sie­dzi­bą firmy Lexus jest miej­sco­wość Na­go­ja w Ja­po­nii. Firma po­sia­da dwa cen­tra ope­ra­cyj­ne: w Bruk­se­li oraz w Plano.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pół go­dzi­ny póź­niej obej­mu­ją nas mięk­kie, po­kry­te jas­no­be­żo­wą, per­fo­ro­wa­ną skórą fo­te­le le­xu­sa.

Wiktionary


leyte

Leyte – fi­li­piń­ska wyspa w środ­ko­wej czę­ści kraju. Po­ło­żo­na mię­dzy wy­spa­mi: Bohol i Cebu (na za­cho­dzie), Samar (pół­noc­ny wschód) i Min­da­nao (na po­łud­niu). Gó­rzy­sta, licz­ne wy­ga­słe wul­ka­ny. Naj­wyż­szy szczyt 1350 m n.p.m.

Pa­nu­je tu kli­mat rów­ni­ko­wy, wil­got­ny.

Wikipedia


leza

w rumlu: wię­cej niż po­ło­wa lew


SJP.pl

Leza – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Araba, w Kraju Ba­sków, o po­wierzch­ni 9,92 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 218 miesz­kań­ców.

Wikipedia


lezgin

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Azer­bej­dża­nu i Da­ge­sta­nu


SJP.pl


lezgini

lud za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny Azer­bej­dża­nu i Da­ge­sta­nu


SJP.pl

Lez­gi­ni (lez­giń­ski: Лезгияр, IPA: lez­gi­jar) – ka­u­ka­ska grupa et­nicz­na, ży­ją­ca głów­nie w po­łud­nio­wo-wschod­nim Da­ge­sta­nie (gdzie sta­no­wi ok. 10–11% lud­no­ści) i pół­noc­nym Azer­bej­dża­nie, uży­wa­ją­ca ję­zy­ka lez­giń­skie­go. Licz­ba Lez­gi­nów jest sza­co­wa­na na około 800–900 tys. osób.

Wikipedia


lezginka

na­ro­do­wy ta­niec ka­u­ka­skie­go ludu Lez­gi­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni ludu Lez­gi­nów

Wiktionary

Lez­gin­ka (zwana też "is­la­mey" lub "cze­czen­ką", lez­giń­ski. Лезги кьуьл, ros. лезгинка) – tra­dy­cyj­ny, lu­do­wy ta­niec ka­u­ka­ski, o tem­pie żywym, w me­trum 6/8. Wy­wo­dzi się od ludu Lez­gi­nów, za­miesz­ku­ją­cych po­łud­nio­wo-wschod­ni Da­ge­stan na pół­noc­nym Ka­u­ka­zie i pół­noc­ny Azer­bej­dżan, a obec­nie znany jest w wielu roz­ma­i­tych wer­sjach, czę­sto cha­rak­te­ry­stycz­nych dla po­szcze­gól­nych re­gio­nów Ka­u­ka­zu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lezgiński mrz.

:: fm. Lezgin mos.

 przym. lezgiński

Wiktionary


lezgiński

przy­miot­nik od: Lez­gin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lez­gi­na­mi, do­ty­czą­cy Lez­gi­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język lez­giń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lezgin mos., Lezginka ż., lezginka ż.

Wiktionary


lezgińskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem lez­giń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem lez­giń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku lez­giń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛzʲˈɟĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lezʹǵĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


leziwo

przy­rząd bart­ni­czy wspo­ma­ga­ją­cy wspi­na­nie się do wyżej po­ło­żo­nych barci; ła­zi­wo


SJP.pl

Le­zi­wo – w bart­nict­wie urzą­dze­nie słu­żą­ce do wspi­na­nia się na drze­wa bart­ne i sie­dze­nia lub sta­nia pod­czas prac przy barci.

Urzą­dze­nie skła­da­ło się z na­stę­pu­ją­cych ele­men­tów: le­zi­wo wła­ści­we (z czego sznur pod­wój­ny to 16,5 metra, a sznur po­je­dyn­czy – 14 me­trów), leżja (sznur – 15 me­trów) i ła­wecz­ka do sie­dze­nia.

Wikipedia


lezja

usz­ko­dze­nie na­rzą­du bądź tkan­ki, pa­to­lo­gicz­ne lub do­ko­na­ne sztucz­nie, w ce­lach doś­wiad­czal­nych


SJP.pl

Lezja (łac. "la­e­sio" – usz­ko­dze­nie) – pa­to­lo­gicz­ne lub sztucz­ne (w celu doś­wiad­czal­nym) usz­ko­dze­nie na­rzą­du lub tkan­ki.

Lezją może być naz­wa­na zmia­na na­dżer­ko­wa, owrzo­dze­nie, za­ni­ko­we zmia­ny za­pal­ne.

W ter­mi­no­lo­gii psy­cho­lo­gicz­nej oz­na­cza usu­nię­cie okre­ślo­ne­go ob­sza­ru mózgu, prze­cię­cie po­łą­czeń bądź zni­szcze­nie tkan­ki móz­go­wej w ce­lach ba­daw­czych.

Wikipedia


león

[czy­taj: leon]
1. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Hisz­pa­nii;
2. śred­nio­wiecz­ne kró­le­stwo na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim;
3. mia­sto w Hisz­pa­nii;
4. pro­win­cja Hisz­pa­nii;
5. mia­sto w Mek­sy­ku;
6. mia­sto w Ni­ka­ra­gui;
7. jeden z 15 de­par­ta­men­tów Ni­ka­ra­gui


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • León – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Hisz­pa­nii
  • León – śred­nio­wiecz­ne kró­le­stwo na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim
  • León – pro­win­cja Hisz­pa­nii
  • León – mia­sto w Hisz­pa­nii
  • León – sta­cja ko­le­jo­wa w ww. mie­ście
  • León – mia­sto w Mek­sy­ku
  • León – mia­sto w Ni­ka­ra­gui
  • León – de­par­ta­ment Ni­ka­ra­gui
  • SEAT León – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny pod marką SEAT
  • Tor­neo Ma­gi­stral de Aje­drez Ciu­dad de León – tur­niej sza­cho­wy, roz­gry­wa­ny od 1988 r. w hisz­pań­skim mie­ście León
  • Pedro Cieza de León – hisz­pań­ski konk­wi­sta­dor i kro­ni­karz4
  • Saint-Léon

Wikipedia


leń

1. czło­wiek le­ni­wy; le­niuch, próż­niak, nie­rób;
2. ro­dzaj mu­chó­wek z ro­dzi­ny le­nio­wa­tych;
3. leń je­zio­ro­wy (je­zior­ny) - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek od­po­czy­wa­ją­cy ponad po­trze­bę, uni­ka­ją­cy pracy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. zob. leń je­zio­ro­wy.

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: lenić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leń – czło­wiek le­ni­wy
  • Leń je­zio­ro­wy, leń je­zior­ny (Sar­co­che­i­licht­hys la­cu­stris) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych.
  • leń ogro­do­wy (Bibio hor­tu­la­nus L.),
  • leń gru­bo­ży­ły (Bibio jo­han­nis L.),
  • leń mar­co­wy (Bibio marci F.),
  • Le­ni­stwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tap­cza­nie leży leń, nic nie robi cały dzień..

 (2.1) Ry­ba­cy wy­ję­li z sieci dwa lenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ɲ, AS: lẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lenistwo n., leniuchowanie n., leniwiec m., leniwe nmos., leniwienie n., poleniuchowanie n.

:: zdrobn. leniuszek m.

:: zgrub. leniuch m.

 czas. leniwieć ndk., leniuchować ndk., poleniuchować ndk.

 przym. leniwy

 przysł. leniwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nierób, wałkoń, obibok, próżniak, lewe ręce, leniuch, bumelant, nygus, darmozjad, leniwiec, leser; gw. Górny Śląsk lyń

Wiktionary


leńsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leńsk leży na lewym brze­gu rzeki Leny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃j̃sk, AS: lẽĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lena ż.

Wiktionary


leński

→ Lena (rzeka w Azji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. lenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z Leną, do­ty­czą­cy Leny (rzeki w Rosji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃j̃sʲci, AS: lẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

:: rzecz. Lena ż.

Wiktionary


leś

1. zdrob­nie­nie od: Lech, Le­szek, Le­sław (imio­na mę­skie); Lesio;
2. naz­wi­sko pol­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Leś (ur. 1948) – pol­ski che­mik
  • Ewa Leś (ur. 1953) – pol­ska po­li­to­log
  • Jan Leś:
  • Józef Leś (1900–1969) – pol­ski rol­nik i dzia­łacz lu­do­wy
  • Roman Leś (1924–1988) – puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


leśce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w gmi­nie Gar­bów, w po­wie­cie lu­bel­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w Pol­sce;

Wiktionary

Leśce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Gar­bów.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Le­ścach znaj­du­je się za­byt­ko­wy dwór z 1855 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lesieczczanin mos., lesieczczanka ż.

 przym. lesiecki

Wiktionary


leśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


leśmian

Bo­le­sław Le­śmian (pier­wot­nie: Les­man) (ok. 1878-1937), pol­ski poeta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Le­śmian – pol­ski poeta i pro­za­ik
  • Le­śmian – pol­ski film bio­gra­ficz­ny

Wikipedia


leśmianizm

wyraz, wy­ra­że­nie lub styl pi­sa­nia cha­rak­te­ry­stycz­ne dla twór­czo­ści Bo­le­sła­wa Le­śmia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. ne­o­lo­gizm cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Bo­le­sła­wa Le­śmia­na;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leśmianowski, Leśmianowski

Wiktionary


leśmianowski

taki jak u Bo­le­sła­wa Le­śmia­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bo­le­sła­wa Le­śmia­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Bo­le­sła­wa Le­śmia­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Le­śmia­na lub jego twór­czo­ści, taki jak u Le­śmia­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leśmianizm m.

 przym. Leśmianowski

Wiktionary


leśn.

skrót od: le­śnict­wo, le­śni­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


leśna

na­le­żą­cy do lasu, zwią­za­ny z lasem; la­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Leśna ( Lěsna, Mar­klis­sa) – mia­sto w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim, po­ło­żo­ne na Po­gó­rzu Izer­skim nad Kwisą. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Leśna. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nych Łu­ży­cach, któ­rych wschod­nią gra­ni­cę sta­no­wi Kwisa. Leśna uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1329 roku, zde­gra­do­wa­na w 1945 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1962 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szą atrak­cją Le­śnej i oko­lic jest Zamek Czo­cha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɕna, AS: leśna

Wiktionary


leśniak

ko­ster­nik le­śniak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Le­śniak (1946–2019) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • An­drzej Le­śniak (ur. 1935) – pol­ski en­to­mo­log
  • Anka Le­śniak (ur. 1978) – pol­ska ar­tyst­ka sztu­ki współ­czes­nej
  • An­to­ni­na Le­śniak-Osad­kow­ska (ur. 1945) – na­u­czy­ciel­ka
  • Au­gu­styn Le­śniak (1931–2017) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Bar­tło­miej Le­śniak (ur. 1986) – pol­ski wio­ślarz
  • Bar­tosz Le­śniak (ur. 1973) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Boh­dan Le­śniak – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy i wy­ści­go­wy
  • Bro­ni­sław Le­śniak (1939–1989) – pol­ski pił­karz
  • Cze­sław Le­śniak (1932–2014) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ewa Le­śniak (ur. 1952) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Fran­ci­szek Le­śniak (ur. 1953) – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


leśniakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


leśnianin

miesz­ka­niec Le­śnej


SJP.pl


leśnianka

miesz­kan­ka Le­śnej


SJP.pl

Le­śnian­ka (też: "Leśna", "Zim­nik" lub "Twar­do­rzecz­ka") – potok, le­wo­brzeż­ny do­pływ Soły{ o dłu­go­ści 14,65 km.

Pły­nie we wschod­niej czę­ści Be­ski­du Ślą­skie­go i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Kot­li­ny Ży­wiec­kiej. Jej źród­li­ska znaj­du­ją się w Be­ski­dzie Ślą­skim na wy­so­ko­ści ok.

Wikipedia


leśniański

przy­miot­nik od: Leśna


SJP.pl


leśnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Lu­bliń­ca;
3. część Wroc­ła­wia;
4. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. nazwa sze­ściu cie­ków wod­nych w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­śni­ca – mia­sto
  • Le­śni­ca – część mia­sta Lu­bli­niec
  • Le­śni­ca – część mia­sta Wroc­ław, w de­le­ga­tu­rze Wroc­ław-Fa­brycz­na
  • Le­śni­ca – część wsi Świer­szczów w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Le­śni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy
  • Le­śni­ca – ko­lo­nia wsi Le­śni­ca w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy
  • Le­śni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Bu­ko­wi­na Ta­trzań­ska
  • Le­śni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Stry­szów
  • Le­śni­ca – przy­sió­łek wsi Osiek Grod­kow­ski w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Le­śni­ca – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Nowy Dwór
  • Le­śni­ca – część wsi Bren­na w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na
  • Le­śni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛɕˈɲit͡sa, AS: leśńica

Wiktionary


leśnicki

przy­miot­nik od: Le­śni­ca


SJP.pl


leśnictwo

1. dział go­spo­dar­ki obej­mu­ją­cy utrzy­ma­nie lasów i za­gad­nie­nia z tym zwią­za­ne;
2. wy­dział szko­ły wyż­szej;
3. dział nauki o go­spo­dar­ce le­śnej;
4. ob­szar leśny sta­no­wią­cy jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauk. ze­spół nauk le­śnych zaj­mu­ją­cy się ca­łoksz­tał­tem za­gad­nień zwią­za­nych z go­spo­dar­ką leśną

 (1.2) urz. dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się za­go­spo­da­ro­wa­niem, ochro­ną i użyt­ko­wa­niem za­so­bów le­śnych

 (1.3) jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­sza­ru le­śne­go

 (1.4) sie­dzi­ba le­śnict­wa (1.3)

 (1.5) eduk. wy­dział lub kie­ru­nek stu­diów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­śnict­wo – gałąź go­spo­dar­ki na­ro­do­wej obej­mu­ją­ca za­go­spo­da­ro­wa­nie, pie­lę­gno­wa­nie, ochro­nę, użyt­ko­wa­nie oraz od­na­wia­nie lasów
  • le­śnict­wo – ze­spół nauk le­śnych
  • le­śnict­wo – leśna jed­nost­ka go­spo­dar­czo-ad­mi­ni­stra­cyj­na wcho­dzą­ca w skład nad­le­śnict­wa
  • le­śnict­wo – ro­dzaj kró­lew­szczyz­ny
  • Le­śnict­wo – część wsi Dą­bro­wa w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ino­włódz
  • Le­śnict­wo – część wsi Jo­dłów­ka Tu­chow­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Tu­chów
  • Le­śnict­wo – część wsi Żdża­ry w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Le­śnict­wo – ko­lo­nia wsi Wierz­bi­ca w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Tu­czę­py
  • Le­śnict­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skie, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Le­śnict­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skie, pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Ka­wę­czyn
  • Le­śnict­wo – dawna gmina

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛɕˈɲit͡stfɔ, AS: leśńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las m., lasek m., leśniczy m., leśnik m., leśniczówka ż., leśny mos.

 czas. wylesiać

 przym. leśny, leśniczy, laskowy

Wiktionary


leśniczak

naz­wi­sko


SJP.pl


leśniczanin

miesz­ka­niec Le­śni­cy


SJP.pl


leśniczanka

daw­niej: córka le­śni­cze­go


SJP.pl


leśniczka

→ le­śni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. leśn. pra­cow­nicz­ka lub urzęd­nicz­ka zaj­mu­ją­ca się za­go­spo­da­ro­wa­niem lasu

Wiktionary

Patrz:

leśniczy

Powiązane:

 rzecz. leśnik mos.

Wiktionary


leśniczostwo

1. urząd, funk­cja le­śni­cze­go (za­rząd­cy wyz­na­czo­ne­go ob­sza­ru le­śne­go);
2. daw­niej: le­śni­czów­ka


SJP.pl


leśniczowa

prze­sta­rza­le: żona le­śni­cze­go; le­śni­czy­na


SJP.pl


leśniczy

za­rząd­ca wyz­na­czo­ne­go ob­sza­ru le­śne­go; le­śnik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. leśn. pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się go­spo­da­ro­wa­niem lasu, od­po­wie­dzial­ny za ob­szar le­śnict­wa

przy­miot­nik

 (2.1) leśn. zwią­za­ny z le­śnict­wem, do­ty­czą­cy le­śnict­wa

Wiktionary

Le­śni­czy – osoba, która za­rzą­dza, or­ga­ni­zu­je i na­dzo­ru­je prace z za­kre­su go­spo­dar­ki le­śnej: na­sien­nict­wa, szkół­kar­stwa, ho­dow­li, ochro­ny i użyt­ko­wa­nia lasu. Zaj­mu­je się także zwal­cza­niem prze­stępstw i wy­kro­czeń w za­kre­sie szkod­nict­wa le­śne­go, od­po­wia­da za sprze­daż drew­na. Swoje dzia­ła­nia opie­ra na in­struk­cjach ochro­ny, użyt­ko­wa­nia, ho­dow­li i ochro­ny prze­ciw­po­ża­ro­wej lasu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­rę­bie spot­ka­li­śmy le­śni­cze­go z So­kół­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛɕˈɲit͡ʃɨ, AS: leśńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leśny mos., leśnik m., leśniczyna ż., lasek m., las m., leśnictwo n., leśniczówka ż., podleśniczy m., nadleśniczy m., Leśniczówka ż.

 czas. wylesiać ndk., wylesić dk., zalesiać ndk., zalesić dk.

 przym. leśny, laskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. feszter

Wiktionary


leśniczyna

żona le­śni­cze­go; le­śni­czo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona le­śni­cze­go

 (1.2) leśn. pra­cow­ni­ca zaj­mu­ją­ca się go­spo­da­ro­wa­niem lasu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɕɲiˈt͡ʃɨ̃na, AS: leśńičỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las m., lasek m., leśniczy m., leśnik m.

 przym. leśniczy

Wiktionary


leśniczówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. le­śni­czów­ka

 (1.2) gwara. stud. sa­mo­gon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɕɲiˈt͡ʃuva, AS: leśńičuva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leśniczówka ż., Leśniczówka ż.

Wiktionary


leśniczówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dom, miesz­ka­nie, sie­dzi­ba le­śni­cze­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­śni­czów­ka – bu­dy­nek sta­no­wią­cy biuro i zwy­kle także miesz­ka­nie le­śni­cze­go.
  • Le­śni­czów­ka – część mia­sta Po­nia­to­wa
  • Le­śni­czów­ka – część mia­sta Rabka-Zdrój
  • Le­śni­czów­ka – część mia­sta Sza­mo­cin
  • Le­śni­czów­ka – część mia­sta Świd­nik
  • Le­śni­czów­ka – część wsi Turka w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk
  • Le­śni­czów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Le­śni­czów­ka – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Urzę­dów
  • Le­śni­czów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie By­cha­wa
  • Le­śni­czów­ka – część wsi Maj­dan So­bie­szczań­ski w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niedrz­wi­ca Duża
  • Le­śni­czów­ka – część wsi Wierz­ba w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Le­śni­czów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­łem kie­dyś w le­śni­czów­ce.

 (1.1) Sio­stry Sto­lar­czyk nie po­je­cha­ły na targ, bo nie mia­ły­by jak wró­cić do le­śni­czów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛɕɲiˈt͡ʃufka, AS: leśńičufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leśniczówka ż., lasek m., las m., leśniczy m., leśnik m., leśny mos.

:: zgrub. leśniczówa ż.

 przym. leśniczy, leśny

Wiktionary


leśniewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­śnie­wi­ce – część wsi Tusz­ko­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sośno
  • Le­śnie­wi­ce – część wsi Wola Go­sław­ska w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Le­śnie­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin

Wikipedia


leśniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


leśniewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­śnie­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gru­dziądz
  • Le­śnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kar­nie­wo
  • Le­śnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Szul­bo­rze Wiel­kie
  • Le­śnie­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Puck
  • Le­śnie­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo
  • Le­śnie­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo
  • Le­śnie­wo – gro­ma­da
  • Le­śnie­wo – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim.
  • Go­łę­bie-Le­śnie­wo, Le­śnie­wo Dolne, Le­śnie­wo Górne, Le­śnie­wo-Niedź­wiedź

Wikipedia


leśniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­śniew­ski – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 11 tys. osób.
  • Apo­li­na­ry Le­śniew­ski (1891–1984) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Cze­sław Le­śniew­ski (1888–1947) – pol­ski hi­sto­ryk kul­tu­ry
  • Ed­ward Le­śniew­ski (1913–1981) – puł­kow­nik kontr­wy­wia­du cy­wil­ne­go
  • Izy­dor Le­śniew­ski (zm. 1920) – pol­ski dzia­łacz na­ro­do­wy, har­cerz
  • Ja­nusz Le­śniew­ski (1951–2020) – pol­ski aktor
  • Jerzy Le­śniew­ski (XVII w.) – miecz­nik ki­jow­ski
  • Józef Le­śniew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Le­śniew­ski (ur. 1960) – pol­ski te­o­log ka­to­lic­ki
  • Mar­cin Le­śniew­ski (1948–2022) – pol­ski bry­dży­sta
  • Marek Le­śniew­ski (ur. 1963) – pol­ski ko­larz
  • Ma­rian Le­śniew­ski (1931–2017) – pol­ski pra­cow­nik hand­lu za­gra­nicz­ne­go, dzia­łacz PZPR, funk­cjo­na­riusz SB

Wikipedia


leśnieński

przy­miot­nik od: Leśna, Leśna Pod­ko­wa


SJP.pl


leśnik

1. za­rząd­ca wyz­na­czo­ne­go ob­sza­ru le­śne­go; le­śni­czy;
2. spe­cja­li­sta od go­spo­dar­ki le­śnej;
3. pra­cow­nik le­śnict­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. leśn. pra­cow­nik lub urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się za­go­spo­da­ro­wa­niem lasu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­śnik – na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się le­śnict­wem lub pra­cow­nik le­śnict­wa (np. Służ­by Le­śnej w Pol­sce)
  • Le­śnik – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Le­śnik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Le­śnik – część wsi Za­le­sie Górne w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no
  • Le­śnik – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Gło­gó­wek
  • Le­śnik – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Ce­wi­ce
  • Le­śnik – część wsi Kwilcz w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Kwilcz
  • Le­śnik – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Kra­jen­ka
  • Do­na­ta Le­śnik (ur. 1991) – pol­ska pił­kar­ka
  • Wer­ner Le­śnik (ur. 1959) – pił­karz
  • Le­śnik – ina­czej Leszy, sło­wiań­ski demon leśny
  • Le­śnik – jeden z pse­u­do­ni­mów płk Jana Szy­pow­skie­go, szefa uz­bro­je­nia AK

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­łem le­śni­kiem, po­nie­waż po­cho­dzę z ro­dzi­ny o le­śni­czych tra­dy­cjach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɕɲik, AS: leśńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las m., leśnictwo n., nadleśnictwo n., leśniczy m., leśniczyna ż., leśniczówka ż., leśny m., Leśnik m., Leśniki nmos., Polesie n.

:: fż. leśniczka ż.

 przym. leśny, leśniczy, lesisty

 przysł. leśno, lesiście

Wiktionary


leśnikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


leśniowice

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­śnio­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Le­śnio­wi­ce – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim
  • Le­śnio­wi­ce – gmina
  • Le­śnio­wi­ce – gro­ma­da
  • Le­śnio­wi­ce – wieś w re­jo­nie gró­dec­kim na­le­żą­cym do ob­wo­du lwow­skie­go
  • Le­śnio­wi­ce – dawna wieś w re­jo­nie lwow­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du lwow­skie­go, od 1999 część mia­sta Pu­sto­my­ty
  • Le­śnio­wi­ce-Ko­lo­nia

Wikipedia


leśniowicki

przy­miot­nik od: Le­śnio­wi­ce, Le­śnio­wi­ce-Ko­lo­nia


SJP.pl


leśniowski

naz­wi­sko


SJP.pl


leśniów

dziel­ni­ca nie­wiel­kie­go mia­sta Żarki w wo­je­wództ­wie ślą­skim, słyn­na ze wzglę­du na sank­tu­a­rium Matki Bożej Le­śniow­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca mia­sta Żarki;

 (1.2) geogr. to­po­nim od­po­wia­da­ją­cy dwom wsiom w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­śniów Mały
  • Le­śniów Wiel­ki
  • Le­śniów – dziel­ni­ca Żarek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­lin­ka wraca w pią­tek z Le­śnio­wa.

 (1.2) W po­bli­żu Le­śnio­wa zła­pa­ła nas ulewa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leśniowski

Wiktionary


leśniówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­śniów­ka – część mia­sta Kiel­ce
  • Le­śnów­ka – część wsi Stara Wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Le­śnów­ka – część wsi Ko­ni­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Niedź­wiedź
  • Le­śnów­ka – część wsi Po­ni­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Rabka-Zdrój
  • Le­śnów­ka – przy­sió­łek wsi Za­gó­rze w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Mu­charz
  • Le­śnów­ka – część wsi Jaw­czy­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Bi­sku­pi­ce
  • Le­śniów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Chor­ków­ka
  • Le­śniów­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów
  • Le­śniów­ka – potok, do­pływ Soły

Wikipedia


leśno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leśno – osada leśna w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie Go­lub­sko-Do­brzyń­skim, w gmi­nie Cie­cho­cin
  • Leśno – le­śni­czów­ka w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Bytów
  • Leśno – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Leśno – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud
  • Leśno – gro­ma­da
  • Leśno – dawna gmina
  • Leśno – chu­tor w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Nowy Po­host
  • Leśno Górne, Stare Leśno

Wikipedia


leśnodorski

naz­wi­sko


SJP.pl


leśny

na­le­żą­cy do lasu, zwią­za­ny z lasem; la­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do lasu, ma­ją­cy zwią­zek z lasem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gwara. kon­spi­ra­cyj­no-par­ty­zanc­ka: par­ty­zant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W małym le­śnym domku miesz­ka ga­jo­wy.

 (1.1) Robię zdję­cia zwie­rzę­tom le­śnym.

 (2.1) Idą, idą leśni, kom­pas mają z gwiazd. • Nikt nie sły­szy pie­śni, tylko jeden las.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛɕnɨ, AS: leśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lesistość ż., las mrz., lasek mrz., leśnictwo n., leśniczy mos., leśnik mos., leśniczówka ż., Leśniczówka ż.

 czas. wylesiać ndk., wylesić dk., zalesiać ndk., zalesić dk.

 przym. lesisty, leśniczy, poleśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. lasowy

Wiktionary


leść

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. chy­trość, pod­stęp

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛɕt͡ɕ, AS: leść

Wiktionary

Powiązane:

 przym. obleśny

Wiktionary


leźno

Leźno (ka­szub. Lezno) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Leźno". W skład so­łect­wa wcho­dzą rów­nież przy­siół­ki Wyd­mu­chów i Ja­go­do­we Wzgó­rze. Do 15 grud­nia 2017 w skład so­łect­wa wcho­dzi­ła też wieś Cza­ple, a do 8 lipca 2025 Lni­ska.

Wikipedia


leźć

po­tocz­nie: iść, wcho­dzić na górę, wspi­nać się, wdra­py­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. iść bar­dzo po­wo­li

 (1.2) pot. iść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pająk lezie po stole.

 (1.2) Grze­siek tu lezie nie­ste­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. doleźć, przeleźć, przyleźć, wleźć, wyleźć, zleźć, przyłazić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) iść

Wiktionary


leża

daw­niej:
1. le­go­wi­sko, leże;
2. drew­no lub drze­wo le­żą­ce w lesie; le­żał­ka, leżak


SJP.pl


leżaczek

zdrob­nie­nie od: leżak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od leżak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżak m.

Wiktionary


leżajka

ka­re­ta po­dróż­na, któ­rej przed­nia skrzy­nia umoż­li­wia­ła kilku pa­sa­że­rom spa­nie w cza­sie jazdy


SJP.pl


leżajsk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Le­żajsk (jid. ליזשענסק (Liz­hensk)) – mia­sto w Pol­sce, w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go, sie­dzi­ba po­wia­tu le­żaj­skie­go. Leży w do­li­nie Sanu, na skra­ju daw­nej Pu­szczy San­do­mier­skiej, w daw­nej ziemi prze­my­skiej. W cza­sach I Rze­czy­po­spo­li­tej Le­żajsk był czę­ścią po­wia­tu prze­wor­skie­go z cen­trum w Prze­wor­sku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɛʒajsk, AS: ležai ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżajszczanin m., leżajszczanka ż.

 przym. leżajski

Wiktionary


leżajski

przy­miot­nik od: Le­żajsk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Le­żajsk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈʒajsʲci, AS: ležai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leżajsk, leżajszczanin, leżajszczanka

Wiktionary


leżajszczanin

miesz­ka­niec Le­żaj­ska


SJP.pl


leżajszczanka

miesz­kan­ka Le­żaj­ska


SJP.pl


leżak

1. skła­da­ny fotel lub łóżko;
2. w pi­wo­war­stwie: piwo skla­ro­wa­ne przez od­sta­nie;
3. po­tocz­nie: pro­dukt za­le­ga­ją­cy na półce ma­ga­zy­no­wej, skle­po­wej itp.;
4. daw­niej: drew­no lub drze­wo le­żą­ce w lesie; leża, le­żał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj fo­te­la, słu­żą­cy do le­że­nia; zwy­kle skła­da­ny, co umoż­li­wia jego łatwy tran­sport

 (1.2) spoż. jasne piwo dol­nej fer­men­ta­cji (ro­dzaj piwa)

 (1.3) środ. sport. strze­lect­wo strze­la­nie na le­żą­co

Wiktionary

Leżak – skła­da­ne krze­sło do le­że­nia.

Le­ża­ki mogą być wy­ko­na­ne z wielu róż­nych ma­te­ria­łów. Dzię­ki moż­li­wo­ści zło­że­nia są łatwe w tran­spor­cie, można rów­nież ukła­dać je jeden na dru­gim, co ułat­wia ma­ga­zy­no­wa­nie.

Le­ża­ki, z racji cią­głe­go na­ra­że­nia na trud­ne wa­run­ki po­go­do­we, muszą być od­por­ne na wil­goć i zmien­ne tem­pe­ra­tu­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi leżak na bal­ko­nie musi za­stą­pić leżak na pla­ża­a­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛʒak, AS: ležak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżenie n., leżakowanie n., leżanka ż., leże n., łoże n.

:: zdrobn. leżaczek m.

 przym. leżakowy, leżakowany

 czas. leżakować ndk., leżeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lager

Wiktionary


leżakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|le­ża­ko­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • le­ża­ko­wa­nie jako ostat­ni etap w pro­duk­cji pro­duk­tów spo­żyw­czych → zob. ma­tu­ra­cja
    • le­ża­ko­wa­nie w pro­duk­cji na­po­jów al­ko­ho­lo­wych
  • le­ża­ko­wa­nie su­ro­we­go cia­sta – np. dłu­gie wy­ra­sta­nie w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze cia­sta na pizzę lub doj­rze­wa­nie w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze cia­sta na pier­ni­ki
  • zwy­cza­jo­wa nazwa po­o­bied­nie­go od­po­czyn­ku dzie­ci w przedsz­ko­lu, które spę­dza­ją czas ok. 1-2 go­dzin na le­żan­kach.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. leżakować ndk.

 rzecz. leżak mrz.

Wiktionary


leżakować

1. od­po­czy­wać lub opa­lać się na le­ża­ku;
2. o wi­nach: doj­rze­wać w piw­ni­cach


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) od­po­czy­wać, leżąc na le­ża­ku

 (1.2) enol. doj­rze­wać będąc długo prze­cho­wy­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mocz, który w wiel­kich ka­dziach le­ża­ko­wał około dwóch ty­god­ni, był potem ob­fi­cie uży­wa­ny w fo­lu­szu, przy spil­śnia­niu sukna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛʒaˈkɔvat͡ɕ, AS: ležakovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżak m., leżakowanie n.

 przym. leżakowy, leżakowany

 czas. leżeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sezonować

Wiktionary


leżakownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym le­ża­ku­je w becz­kach wino, piwo itp.


SJP.pl


leżakowy

→ leżak


SJP.pl

Patrz:

leżak

leżalnia

daw­niej: miej­sce (zwy­kle taras) do le­ża­ko­wa­nia, przez­na­czo­ne dla cho­rych


SJP.pl


leżanina

w le­śnict­wie: drew­no nadp­su­te wsku­tek dłu­gie­go le­że­nia w lesie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. nadp­su­te drew­no długo le­żą­ce w lesie

Wiktionary


leżanka

wąski, nie­du­ży tap­czan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. mebel przy­po­mi­na­ją­cy fotel, słu­żą­cy do le­że­nia

Wiktionary

Le­żan­ki – meble przez­na­czo­ne do od­po­czyn­ku w ciągu dnia w po­zy­cji pół­le­żą­cej, wzo­ro­wa­ne na me­blach sta­ro­żyt­nych (grec­kich "kline"). W Eu­ro­pie po­now­nie roz­po­wszech­nio­ne od XVII wieku. Po­cząt­ko­wo le­żan­ki to twar­de, wy­pla­ta­ne łoża, które stały się wy­god­ny­mi ta­pi­ce­ro­wa­ny­mi me­bla­mi, bo­ga­to de­ko­ro­wa­ny­mi, usta­wia­ny­mi w sa­lo­nach. W XX wieku po­ja­wi­ły się le­żan­ki o pro­stej bu­do­wie skrzy­nio­wej lub szkie­le­to­wej bez oparć z da­ją­cym się ukła­dać pod róż­nym kątem wez­gło­wiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɛˈʒãŋka, AS: ležãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżak mrz., leżenie n.

Wiktionary


leżałka

daw­niej: drew­no lub drze­wo le­żą­ce w lesie; leża, leżak


SJP.pl


leże

1. prze­sta­rza­łe: miej­sce do le­że­nia, spa­nia; le­go­wi­sko, po­sła­nie;
2. miej­sce snu, schro­nie­nie zwie­rząt; le­go­wi­sko, nora;
3. kwa­te­ra, sta­no­wi­sko woj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) le­go­wi­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżak mrz., leżenie n., łoże n.

Wiktionary


leżenica

Le­że­ni­ca – wieś kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo.

Wieś kró­lew­ska sta­ro­stwa wa­łec­kie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie wa­łec­kim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Pier­wszym soł­ty­sem Le­że­ni­cy (Riege) był Paul Busse.

Wikipedia


leżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­cho­wy­wa­nie po­zy­cji po­zio­mej

 (1.2) znaj­do­wa­nie się

 (1.3) o ubra­niu dobre ukła­da­nie się na kimś

 (1.4) pot. bycie w bez­na­dziej­nej sy­tu­a­cji

 (1.5) bycie po­cho­wa­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ležẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zlec, leżeć ndk., poleżeć dk., wyleżeć dk.

 rzecz. leże, leżak, leżanka

Wiktionary


leżeć

1. spo­czy­wać (leżąc)
2. zaj­mo­wać miej­sce, znaj­do­wać się gdzieś, być po­ło­żo­nym, usy­tu­o­wa­nym
3. być odło­żo­nym, nie­wy­ko­ny­wa­nym
4. pot. znaj­do­wać się w sy­tu­a­cji bez wyj­ścia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) za­cho­wy­wać po­zy­cję po­zio­mą

 (1.2) znaj­do­wać się

 (1.3) o ubra­niu do­brze się ukła­dać na kimś

 (1.4) pot. być w bez­na­dziej­nej sy­tu­a­cji

 (1.5) być po­cho­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot leży na pa­ra­pe­cie.

 (1.2) Pol­ska leży w Eu­ro­pie.

 (1.3) Ten gar­ni­tur bar­dzo do­brze na panu leży.

 (1.4) Z ma­te­ma­ty­ki le­żysz na obu ło­pat­kach, język an­giel­ski za­wa­li­łaś, che­mia i fi­zy­ka sta­no­wią dwie twoje achil­le­so­we pięty, że tak po­wiem. In­te­re­su­je mnie, co za­mie­rzasz przed­sięw­ziąć, by wy­ka­ra­skać się z tego gipsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛʒɛt͡ɕ, AS: ležeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. leżenie n., leżak mrz.

 czas. półleżeć, wyleżeć dk., poleżeć dk., leżakować ndk., zlec dk., zlegnąć dk.

 przym. rozległy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński lygać

 (1.2) znajdować się

 (1.3) pasować

Wiktionary


leżeński

naz­wi­sko


SJP.pl


leżing

żar­to­bli­wie:
1. od­po­czy­nek w po­zy­cji le­żą­cej;
2. le­że­nie na plaży; pla­żing


SJP.pl


leżnia

drew­nia­na belka, na któ­rej się opie­ra więź­ba da­cho­wa; mur­ła­ta; na­mur­ni­ca; namur


SJP.pl

Leż­nia ("hy­pot­ha­lus") – u ślu­zow­ców ("My­xo­my­co­ta") jest to cien­ka war­stwa resz­tek plaz­mo­dium (śluź­ni) i odrzu­co­nych przez nie sub­stan­cji, pow­sta­ją­ca w mo­men­cie, gdy ślu­zo­wiec przy­stę­pu­je do wyt­wa­rza­nia za­rod­ni. Sta­no­wi dolną część za­rod­ni, po­zo­sta­ją­cą na po­dło­żu po ot­war­ciu się za­rod­ni i uwol­nie­niu za­rod­ni­ków. W do­słow­nym tłu­ma­cze­niu z ję­zy­ka ła­ciń­skie­go słowo "hy­pot­hal­lus" oz­na­cza pod­ple­sze.

Wikipedia


leżnik

ele­ment rusz­to­wa­nia ro­bo­cze­go, wy­ko­na­ny zwy­kle z desek, łą­czą­cy uko­śne są­sied­nie sto­ja­ki lub dra­bi­ny i usz­tyw­nia­ją­cy rusz­to­wa­nie


SJP.pl


leżuch

daw­niej: le­niuch, leń


SJP.pl


leżąca

1. ko­bie­ta, która leży, zwy­kle za­bi­ta;
2. ko­bie­ta chora, który leży


SJP.pl


leżąco

prze­sta­rza­łe: w po­zy­cji le­żą­cej; dziś tylko w wy­ra­że­niu "na le­żą­co"


SJP.pl


leżący

1. czło­wiek, który leży, zwy­kle za­bi­ty;
2. czło­wiek chory, który leży


SJP.pl


lg

[czy­taj: el-DŻI] ko­re­ań­ski kon­cern i marka pro­duk­tów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LG Group – ko­re­ań­skie przed­się­bior­stwo
  • Lie­tu­vos Geležinkeliai – li­tew­ski na­ro­do­wy prze­woź­nik ko­le­jo­wy
  • Lu­xa­ir – luk­sem­bur­skie linie lot­ni­cze

Wikipedia


lgbt

skrót od: Les­bian, Gay, Bi­se­xu­al, Trans­gen­der - les­bij­ki, geje, osoby bi­sek­su­al­ne, osoby transpł­cio­we; osoby o orien­ta­cji sek­su­al­nej innej niż he­te­ro­sek­su­al­na lub toż­sa­mo­ści płcio­wej innej niż płeć bio­lo­gicz­na


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = społ. les­bij­ki, geje, osoby bi­sek­su­al­ne i transpł­cio­we – jako zbio­ro­wość;

Wiktionary

LGBT (z ang. "Les­bian, Gay, Bi­se­xu­al, Trans­gen­der") – skró­to­wiec od­no­szą­cy się do les­bi­jek, gejów, osób bi­sek­su­al­nych i transpł­cio­wych.

Skró­to­wiec LGBT ma na celu pod­kre­śle­nie róż­no­rod­no­ści ce­chu­ją­cej bę­dą­ce w mniej­szo­ści grupy spo­łecz­ne, two­rzo­ne w opar­ciu o toż­sa­mość sek­su­al­ną lub płcio­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ruch eman­cy­pa­cyj­ny LGBT roz­po­czął się pod ko­niec lat 60. w USA.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) queer, LGBTQ, GLBT, LGBT+, LGBTQ+

Wiktionary


lgbt+

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) społ. in­klu­zyw­na wer­sja akro­ni­mu LGBT, obej­mu­ją­ca całe spek­trum osób nie­he­te­ro­nor­ma­tyw­nych: queer, gen­der­flu­id, nie­bi­nar­ne, in­terpł­cio­we, asek­su­al­ne, aro­man­tycz­ne, pan­sek­su­al­ne i in.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda osoba LGBT+, która nie ma gdzie miesz­kać, bo jest odrzu­ca­na przez ro­dzi­nę i bli­skich może się tam zgło­sić i uzy­skać tym­cza­so­wy dom na 3 mie­sią­ce.

Wiktionary


lgnąć

przy­tu­lać się do dru­giej osoby


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. przyl­gnąć)

 (1.1) zbli­żać się do kogoś lub cze­goś z sym­pa­tią; szu­kać czy­jejś bli­sko­ści

 (1.2) ści­śle do­ty­kać cze­goś swoją po­wierzch­nią

 (1.3) przest. za­głę­biać się w czymś grzą­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lgnięcie n.

 przym. lgnący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garnąć się, skłaniać się, ulegać

 (1.2) przylegać, przywierać

 (1.3) grzęznąć, więznąć, zapadać się

Wiktionary


lgocki

przy­miot­nik od: Lgota Wiel­ka


SJP.pl


lgoczanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lgo­czan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów.

Miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na w XIX wieku, na za­chód od śred­nio­wiecz­nych Lgoty Błot­nej i Lgoty Ga­wron­nej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


lgota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ulga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lgota – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Trze­bi­nia
  • Lgota – część wsi Fal­niów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Lgota – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie To­mi­ce
  • Lgota – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Kło­buck
  • Lgota Błot­na, Lgota Ga­wron­na, Lgota Górna, Lgota Mała, Lgota Mu­ro­wa­na, Lgota Wiel­ka, Lgota Wol­brom­ska
  • Lgota-Mo­krzesz, Lgota-Nad­war­cie
  • Ko­lo­nia Lgota
  • Li­go­ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɡɔta, AS: lgota

Wiktionary


lh

1. lu­tro­pi­na, hor­mon lu­te­i­ni­zu­ją­cy;
2. skrót od: li­ce­um hand­lo­we


SJP.pl

Lh lh

Lh – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku por­tu­gal­skim. Oz­na­cza dźwięk od­po­wia­da­ją­cy hisz­pań­skie­mu ll i wło­skie­mu gl.

Wikipedia


lhasa

[czy­taj: lasa] sto­li­ca Ty­be­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Chi­nach, sto­li­ca Ty­be­tań­skie­go Re­gio­nu Au­to­no­micz­ne­go;

Wiktionary

Lhasa (tyb. ལྷ་ས, Wylie: "lha-sa", ZWPY: "Lhasa"; chiń. upr. 拉萨; chiń. trad. 拉薩; pi­ny­in "Lāsà") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ty­be­tań­skie­go Re­gio­nu Au­to­no­micz­ne­go. Cen­trum po­li­tycz­ne, eko­no­micz­ne i kul­tu­ral­ne re­gio­nu, jak też naj­więk­sza atrak­cja tu­ry­stycz­na za­chod­nich Chin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlasa, AS: lasa

Wiktionary


lhaski

→ Lhasa [czy­taj: laski]; lha­syj­ski


SJP.pl


lhasyjczyk

[czy­taj: la­syj­czyk] miesz­ka­niec Lhasy (sto­li­cy Ty­be­tu)


SJP.pl


lhasyjka

[czy­taj: la­syj­ka] miesz­kan­ka Lhasy (sto­li­cy Ty­be­tu)


SJP.pl


lhasyjski

→ Lhasa [czy­taj: la­syj­ski]; lha­ski


SJP.pl


lhoce

szczyt w Hi­ma­la­jach; Lhot­se


SJP.pl


lhotse

szczyt w Hi­ma­la­jach; Lhoce


SJP.pl

Lhot­se (nepal.: ल्होत्से – "Lhot­se"; chiń.: 洛子峰, pi­ny­in: "Luòzǐ Fēng"; tyb.: ལྷོ་རྩེ, Wylie: "lho rtse", ZWPY: "Lhozê") – ośmio­ty­sięcz­nik o wy­so­ko­ści 8516 m n.p.m., czwar­ty co do wy­so­ko­ści szczyt Ziemi, znaj­du­je się w środ­ko­wej czę­ści Hi­ma­la­jów Wy­so­kich, na gra­ni­cy Ne­pa­lu i Chin; wierz­cho­łek niż­szy – Lhot­se Shar liczy 8383 m n.p.m.

Wikipedia


lhs

skró­to­wiec

 (1.1) = Linia Hut­ni­czo-Siar­ko­wa

 (1.2) = Linia Hut­ni­cza Sze­ro­ko­to­ro­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Chrys­ler LHS – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny w la­tach 1994-2001
  • Linia ko­le­jo­wa nr 65 – nie­ze­lek­try­fi­ko­wa­na jed­no­to­ro­wa linia Hru­bie­szów – Sław­ków Po­łud­nio­wy LHS, znana rów­nież jako Linia Hut­ni­cza Sze­ro­ko­to­ro­wa (w skró­cie LHS)
  • PKP Linia Hut­ni­cza Sze­ro­ko­to­ro­wa – przed­się­bior­stwo za­rzą­dza­ją­ce linią LHS
  • LHS 288 – gwia­zda po­ło­żo­na w gwia­zdo­zbio­rze Kila
  • LHS 292 – gwia­zda po­ło­żo­na w gwia­zdo­zbio­rze Sek­stan­tu
  • LHS 6343 – gwia­zda pod­wój­na po­ło­żo­na w gwia­zdo­zbio­rze Lutni
  • LHS 6343 C – brą­zo­wy ka­rzeł bę­dą­cy skład­ni­kiem po­trój­ne­go ukła­du LHS 6343

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) LHS zo­sta­ła zbu­do­wa­na w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku.

 (1.2) LHS jest naj­da­lej na za­chód wy­su­nię­tą linią sze­ro­ko­to­ro­wą w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛl‿xa‿ˈɛs, AS: el‿χa‿es

Wiktionary


li

1. prze­sta­rza­le: wy­łącz­nie, je­dy­nie;
2. chiń­ska jed­nost­ka dłu­go­ści;
3. chiń­ska jed­nost­ka masy;
4. po­ję­cie w fi­lo­zo­fii chiń­skiej


SJP.pl

par­ty­ku­ła py­ta­ją­ca

 (1.1) daw. czy

par­ty­ku­ła

 (2.1) daw. też, rów­nież

 (2.2) daw. -kol­wiek, bądź

par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca

 (3.1) daw. -że, -no, -ci, -to

spój­nik

 (4.1) daw. je­że­li

przy­słó­wek spo­so­bu

 (5.1) daw. tylko, wy­łącz­nie, je­dy­nie, jeno

rze­czow­nik

 (6.1) miar. chiń­ska jed­nost­ka dłu­go­ści li­czą­ca 500 m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li Broûli – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Le Brûly
  • Li Broûli d' Peche – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Brûly-de-Pes­che
  • Li Bwès-d'-Viyé – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Bois-de-Vil­lers
  • Li Fråmont – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Fra­mont
  • Li Gran­de Bo­ur­se­gne – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Bo­ur­se­i­gne-Neuve
  • Li Gran­de Lo­u­wa­te – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Lo­u­et­te-Saint-Denis
  • Li Mont – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Mont-Sa­in­te-Al­de­gon­de
  • Li Mwin­ni-Sint-Blåjhe – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Mes­nil-Saint-Bla­i­se
  • Li Nåye – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści La­na­ye
  • Li Nefe – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści La­nef­fe
  • Li Noûpré – wa­loń­ska nazwa gminy Neupré
  • Li Ptite Bo­ur­se­gne – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Bo­ur­se­i­gne-Vie­il­le

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz­li mi pomóc?

 (1.1) Znasz­li ten kraj?

 (3.1) Zo­stań więc w spo­ko­ju i po­myśl, czyli go­dzi­ło­by ci się prze­śla­do­wać dłu­żej Ligię, którą po­zba­wi­łeś opie­ku­nów, dachu - i nas, któ­rzy­śmy ci do­brym za złe wy­pła­ci­li?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲi, AS: lʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) stpol. le

 (5.1) stpol. le

 (6.1) mila chińska

Wiktionary


li-fi

[czy­taj: lajFAJ lub liFI] bez­prze­wo­do­wa tech­no­lo­gia trans­mi­sji da­nych przy po­mo­cy świa­tła wi­dzial­ne­go


SJP.pl

Li-Fi (Light Fi­de­li­ty) – w pełni bez­prze­wo­do­wa tech­no­lo­gia prze­sy­łu da­nych wy­na­le­zio­na przez pro­fe­so­ra Ha­ral­da Haasa. Li-Fi jest podz­bio­rem op­tycz­nej ko­mu­ni­ka­cji bez­prze­wo­do­wej OWC i może być uzu­peł­nie­niem ko­mu­ni­ka­cji ra­dio­wej (Wi-Fi, sieci ko­mór­ko­wej) lub wy­mia­ny w kon­tek­stach trans­mi­sji da­nych. Li-Fi osią­ga pręd­kość do 224 gi­ga­bi­tów na se­kun­dę.

Wikipedia


li-ion

skrót od: li­to­wo-jo­no­wy


SJP.pl


li-li

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca nu­ce­nie ko­ły­san­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lu-lu

Wiktionary


liaison

[czy­taj: ljezą] w ję­zy­ku fran­cu­skim: wy­ma­wia­nie spół­gło­ski wy­gło­so­wej, zwy­kle nie­mej, w po­zy­cji przed sa­mo­gło­ską na­gło­so­wą


SJP.pl

Lia­i­son (/ljɛ.zɔ̃/) – wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku fran­cu­skim typ łą­cze­nia mię­dzy­wy­ra­zo­we­go, ro­dzaj zew­nętrz­ne­go sand­hi, w któ­rym stan­dar­do­wo nie­wy­ma­wia­na spół­gło­ska koń­co­wa jed­ne­go wy­ra­zu w wy­ni­ku ze­sta­wie­nia go z dru­gim wy­ra­zem za­czy­na­ją­cym się od sa­mo­gło­ski staje się spół­gło­ską wy­ma­wia­ną.

Wikipedia


lian

chiń­ska jed­nost­ka masy równa 37,3 g; liang


SJP.pl


liana

ro­śli­na o ło­dy­gach w for­mie dłu­gich, gięt­kich pną­czy, ros­ną­ca w la­sach tro­pi­kal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na o dłu­gim pę­dzie czep­nym, ros­ną­ca głów­nie w la­sach tro­pi­kal­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­zu­ki Liana – model sa­mo­cho­du
  • liany – ro­śli­ny pnące o drew­nie­ją­cych ło­dy­gach
  • Liana Mesa Lu­a­ces
  • Liana Ruokytė-Jons­son
  • Liana Ungur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Liany wy­ko­rzy­stu­ją inne ro­śli­ny lub przed­mio­ty mart­we jako pod­po­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲjãna, AS: lʹi ̯ãna

Wiktionary


liang

chiń­ska jed­nost­ka masy równa 37,3 g; lian


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Liang – jed­nost­ka masy, daw­niej uży­wa­na w Chi­nach
  • Liang – chiń­ski ród ma­gnac­ki
  • Dy­na­stia Liang – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w po­łud­nio­wych Chi­nach w la­tach 502-556
    • Póź­niej­sza dy­na­stia Liang – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w pół­noc­nych Chi­nach w la­tach 907-923.
  • Pół­noc­ne Liang – chiń­skie pań­stwo ist­nie­ją­ce w okre­sie Szes­na­stu Kró­lestw
  • Za­chod­nie Liang – chiń­skie pań­stwo ist­nie­ją­ce w okre­sie Szes­na­stu Kró­lestw

Wikipedia


lianosy

typ sa­wan­ny za­le­wo­wej, for­ma­cja ro­ślin­na o cha­rak­te­rze szu­wa­ro­wym z po­je­dyn­czy­mi drze­wa­mi, wy­stę­pu­ją­ca w do­li­nach rzecz­nych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; llano, lla­nos, lla­no­sy


SJP.pl


liaoning

pro­win­cja w Chi­nach


SJP.pl

Lia­o­ning (; chiń. upr. 辽宁; chiń. trad. 遼寧; pi­ny­in "Liáoníng"; dosł. „Spo­kój Liao”) – pół­noc­na pro­win­cja ChRL w re­gio­nie Dong­bei. Nazwa po­cho­dzi od hi­sto­rycz­ne­go pań­stwa Liao, które kie­dyś znaj­do­wa­ło się na jej te­re­nach.

Wikipedia


lias

naj­star­sza epoka jury


SJP.pl

Zo­bacz też: Lias – jed­nost­ka ge­o­lo­gicz­na chro­no­stra­ty­gra­ficz­na.

Lias – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Gers.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 204 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 19 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je Lias pla­su­je się na 859. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1032.).

Wikipedia


liasowy

→ lias


SJP.pl

Patrz:

lias

liatra

ame­ry­kań­ska ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

Lia­tra, bez­mian ("Lia­tris") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 42 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w środ­ko­wej i wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (w pół­noc­no-wschod­nim Mek­sy­ku, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na wschód od Kor­dy­lie­rów i w po­łud­nio­wej Ka­na­dzie od Al­ber­ty po Qu­e­bec oraz na Ba­ha­mach). Więk­szość ga­tun­ków ro­śnie w miej­scach su­chych, w for­ma­cjach bez­drzew­nych, niek­tó­re zwią­za­ne są z brze­ga­mi cie­ków.

Wikipedia


liaz

ro­dzaj ka­ta­li­za­to­ra re­ak­cji che­micz­nych


SJP.pl

LIAZ (Liberecké Automobilové Závody) – cze­ska (do 1993 roku cze­cho­sło­wac­ka) fa­bry­ka sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych z sie­dzi­bą w Ja­błoń­cu nad Nysą.

Wikipedia


liaza

ro­dzaj ka­ta­li­za­to­ra re­ak­cji che­micz­nych


SJP.pl


liazy

w che­mii: klasa en­zy­mów ka­ta­li­zu­ją­cych re­ak­cje pow­sta­wa­nia lub roz­pa­du wią­zań pod­wój­nych po­mię­dzy ato­ma­mi od­po­wied­nich pier­wiast­ków (np. węgla i azotu)


SJP.pl

Liazy (EC 4) – klasa en­zy­mów ka­ta­li­zu­ją­cych roz­ry­wa­nie wią­zań C−C, C−O, C−N, C−S, C−X (X = ha­lo­gen), P−O i in­nych w spo­sób inny niż hy­dro­li­za lub ut­le­nia­nie. Pę­ka­niu wią­za­nia to­wa­rzy­szy pow­sta­nie no­we­go wią­za­nia pod­wój­ne­go lub pier­ście­nia w roz­szcze­pia­nej czą­stecz­ce, np.:

Wikipedia


libacja

1. uczta pi­jac­ka; biba, pi­ja­ty­ka
2. ofia­ra skła­da­na bogom w sta­ro­żyt­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. rel. zwy­czaj wy­le­wa­nia al­ko­ho­lu, oliwy lub in­nych cen­nych pły­nów na ofia­rę bogu;

 (1.2) uczta skon­cen­tro­wa­na wokół picia al­ko­ho­lu w du­żych ilo­ściach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­ba­cja al­ko­ho­lo­wa
  • li­ba­cja (ry­tu­ał)
  • Wroc­ław: Li­ba­cja na skwer­ku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈbat͡sʲja, AS: lʹibacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. libacyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pijatyka; pot. balanga, biba, bibka, melanż, ochlaj, ochlejstwo, popijawa

Wiktionary


libacyjka

zdrob­nie­nie od: li­ba­cja


SJP.pl


libacyjny

→ li­ba­cja


SJP.pl

Patrz:

libacja

liban

1. pań­stwo w Azji; Re­pu­bli­ka Li­bań­ska;
2. pasmo gór­skie w Li­ba­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w za­chod­niej Azji ze sto­li­cą w Bej­ru­cie;

 (1.2) geogr. pasmo gór­skie roz­cią­ga­ją­ce się wzdłuż za­chod­nie­go wy­brze­ża Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.3) geogr. ka­mie­nio­łom wa­pie­nia w Kra­ko­wie na zrę­bie Krze­mion­ki Pod­gór­skie;

Wiktionary

Liban ( ‏لبنان‎, trb. "Lubnān"), ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Li­bań­ska (arab. ‏الجمهوريّة اللبنانيّة‎, trb. "al-Jumhūrīya al-Lubnānīya", wym. w dia­lek­cie li­bań­skim: []) – pań­stwo po­ło­żo­ne w za­chod­niej Azji, na ob­sza­rze Bli­skie­go Wscho­du, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, gra­ni­czą­ce z Syrią i Iz­ra­e­lem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cedr jest drze­wem-sym­bo­lem Li­ba­nu i jest przed­sta­wio­ny na li­bań­skiej fla­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲibãn, AS: lʹibãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libańczyk m., Libanka ż., Antyliban m., libańskość ż., libanka ż.

 przym. libański, antylibański, prolibański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Libańska

Wiktionary


libanizacja

po­dział pań­stwa mię­dzy wal­czą­ce ze sobą frak­cje re­li­gij­ne lub po­li­tycz­ne, dy­spo­nu­ją­ce włas­ny­mi si­ła­mi bo­jo­wy­mi


SJP.pl


libanka

oby­wa­tel­ka Li­ba­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Li­ba­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈbãŋka, AS: lʹibãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liban mrz.

:: fm. Libańczyk mos.

 przym. libański

Wiktionary


libawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Li­pa­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­ba­wa (rzeka) – stru­ga w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Li­ba­wa (ro­śli­na) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny li­ba­wo­wa­tych (Li­me­a­ce­ae)
  • ro­syj­ska nazwa mia­sta Li­pa­wa na Łot­wie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. libawski

Wiktionary


libańczyk

oby­wa­tel Li­ba­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Li­ba­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż wielu Li­bań­czy­ków okre­śla się prze­de wszyst­kim przez ich przy­na­leż­ność do da­ne­go wyz­na­nia, niek­tó­rzy z nich od­ma­wia­ją przyz­wo­le­nia na to, by ich wyz­na­nie wyz­na­cza­ło ich życie oso­bi­ste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈbãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: lʹibãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liban mrz.

:: fż. Libanka ż.

 przym. libański

Wiktionary


libański

zwią­za­ny z Li­ba­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Liban

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈbãj̃sʲci, AS: lʹibãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liban mrz., Libańczyk mos., Libanka ż.

Wiktionary


libek

lib­tard; obraź­li­wie:
1. zwo­len­nik par­tii li­be­ral­nych lub de­mo­kra­tycz­nych;
2. li­be­rał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. lek­cew. polit. zwo­len­nik lub czło­nek par­tii li­be­ral­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Libki i me­dial­ne cy­tryn­ki pła­czą, bo Mar­got śmia­ła po­ka­zać fa­kul­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liberalizm m., liberalność ż., liberał m., liberałka ż., liberalizowanie n., zliberalizowanie n.

 czas. liberalizować ndk., zliberalizować dk.

 przym. liberalny

 przysł. liberalnie

Wiktionary


libelka

pro­ste na­rzę­dzia po­mia­ro­we do wyz­na­cza­nia pio­nów, po­zio­mów i po­chy­leń; li­bel­la


SJP.pl


libella

1. przy­rząd do okre­śla­nia po­zio­me­go po­ło­że­nia pła­szczyzn; po­ziom­ni­ca, po­zio­mi­ca, wa­ser­wa­ga;
2. prze­sta­rza­le:
a) mała książ­ka;
b) paszk­wil - pu­blicz­na wy­po­wiedź szka­lu­ją­ca lub znie­sła­wia­ją­ca kogoś;
c) w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: po­da­nie do władz


SJP.pl

Li­bel­la, li­be­la – przy­rząd po­mia­ro­wy do wyz­na­cza­nia ma­łych kątów po­chy­le­nia pro­stych lub pła­szczyzn w od­nie­sie­niu do kie­run­ku po­zio­me­go lub pio­no­we­go, uży­wa­ny do usta­wia­nia tych pro­stych i pła­szczyzn w żą­da­nym po­ło­że­niu, naj­czę­ściej po­zio­mym lub pio­no­wym.

Wikipedia


liber

sta­ro­i­tal­ski bóg uro­dza­ju, utoż­sa­mia­ny z grec­kim Dio­ni­zo­sem, two­rzył tria­dę bóstw rol­ni­czych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Liber – pol­ski raper, były czło­nek grupy mu­zycz­nej Asce­to­ho­lix
  • Liber – rzym­ski bóg, od­po­wied­nik grec­kie­go Dio­ni­zo­sa
  • LIBER – Liga Eu­ro­pej­skich Bi­blio­tek Na­u­ko­wych
  • Sami Liber

Wikipedia


libera

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­be­ra – inne imię Pro­zer­pi­ny, bo­gi­ni, która w mi­to­lo­gii rzym­skiej wraz z Li­be­rem i Ceres współt­wo­rzy­ła tria­dę bóstw rol­ni­czych
  • Li­be­ra – lon­dyń­ski chór chło­pię­cy
  • (771) Li­be­ra – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go
  • Li­be­ra – ro­dzaj śli­ma­ków z ro­dzi­ny En­do­don­ti­dae
  • Zdzi­sław Li­be­ra (ur. 1913, zm. 1998) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Anna Li­be­ra (ur. 1805 zm. 1886) – pol­ska po­et­ka
  • An­to­ni Li­be­ra (ur. 1949) – pol­ski tłu­macz, pi­sarz, re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Piotr Li­be­ra (ur. 1951) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Rafał Li­be­ra (ur. 1978) – pol­ski ju­do­ka
  • Beata Ma­łec­ka-Li­be­ra (ur. 1954) – le­karz, poseł na Sejm
  • Zbi­gniew Li­be­ra (ur. 1958) – an­tro­po­log i et­no­log
  • Zbi­gniew Li­be­ra (ur. 1959) – ar­ty­sta in­ter­me­dial­ny

Wikipedia


liberaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­be­ra­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


liberacki

naz­wi­sko


SJP.pl


liberadzki

naz­wi­sko


SJP.pl


liberalia

sta­ro­rzym­skie świę­to


SJP.pl

Li­be­ra­lia (łac. "Li­be­ra­lien­sis") – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji we Ce­sar­stwie rzym­skim w pro­win­cji Nu­mi­dia. Współ­cze­śnie w Al­gie­rii. Obec­nie ka­to­lic­kie bi­skup­stwo ty­tu­lar­ne.

Wikipedia


liberalista

daw­niej: li­be­rał


SJP.pl


liberalistyczny

→ li­be­ra­lizm


SJP.pl

Patrz:

liberalizm

liberalizacja

1. przyj­mo­wa­nie po­sta­wy to­le­ran­cyj­nej wobec po­glą­dów lub dzia­łań in­nych ludzi, bez wzglę­du na to, czy uz­na­je się je za słusz­ne;
2. osła­bie­nie ry­go­ru, zmniej­sze­nie ry­go­ryz­mu, zła­go­dze­nie norm, prze­pi­sów itp.;
3. wpro­wa­dza­nie i sto­so­wa­nie zasad li­be­ra­liz­mu po­li­tycz­ne­go lub eko­no­micz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. wpro­wa­dza­nie więk­szej swo­bo­dy w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie życia spo­łecz­ne­go, po­li­tycz­ne­go lub go­spo­dar­cze­go po­przez zmniej­sze­nie in­ter­wen­cji i kon­tro­li pań­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­be­ra­li­za­cja rynku ener­gii to umoż­li­wie­nie pry­wat­nym fir­mom sprze­da­ży prądu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liberał mos., liberalizm mrz., liberalność ż.

Wiktionary


liberalizacyjny

→ li­be­ra­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

liberalizacja

liberalizm

1. kon­cep­cja po­li­tycz­na, we­dług któ­rej wol­ność jed­nost­ki jest na­drzęd­ną war­to­ścią;
2. wy­ro­zu­mia­ły sto­su­nek wobec po­glą­dów i po­staw in­nych ludzi; to­le­ran­cyj­ność, po­błaż­li­wość;
3. w eko­no­mii: po­gląd, że pań­stwo po­win­no po­zo­sta­wić pod­mio­tom go­spo­dar­czym jak naj­więk­szą swo­bo­dę dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ide­o­lo­gia i kie­ru­nek po­li­tycz­ny, we­dług któ­re­go wol­ność jest na­drzęd­ną war­to­ścią;

 (1.2) to­le­ran­cyj­ność wobec po­glą­dów i po­staw in­nych ludzi

Wiktionary

Li­be­ra­lizm ( li­be­ra­lis – wol­no­ścio­wy od liber – wolny) – ide­o­lo­gia i kie­ru­nek po­li­tycz­ny, we­dług któ­re­go wol­ność jest na­drzęd­ną war­to­ścią. Li­be­ra­lizm ma cha­rak­ter in­dy­wi­du­a­li­stycz­ny i prze­ciw­sta­wia się ko­lek­ty­wiz­mo­wi. In­ny­mi war­to­ścia­mi ce­nio­ny­mi przez li­be­ra­łów są war­to­ści de­mo­kra­tycz­ne i prawa oby­wa­tel­skie czy włas­ność pry­wat­na i wolny rynek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie wy­bo­rów par­la­men­tar­nych nie­wiel­ką licz­bę gło­sów otrzy­ma­ły par­tie gło­szą­ce za­sa­dy li­be­ra­liz­mu w kwe­stiach spo­łecz­nych i go­spo­dar­czych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈralʲism̥, AS: lʹiberalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libek mzw., liberalność ż., liberał m., liberalizacja ż., liberalizowanie n.

 czas. liberalizować ndk.

 przym. liberalny

 przysł. liberalnie

Wiktionary


liberalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­be­ra­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. liberalizować ndk.

 rzecz. libek mzw., liberał mos., liberalizm mrz., liberalność ż.

Wiktionary


liberalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zli­be­ra­li­zo­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzać lub zwięk­szać swo­bo­dę; lu­zo­wać ogra­ni­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rząd po­sta­no­wił li­be­ra­li­zo­wać prze­pi­sy do­ty­czą­ce hand­lu za­gra­nicz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liberał mos., libek mzw., liberalizm mrz., liberalizowanie n., liberalność ż.

Wiktionary


liberalizujący

skła­nia­ją­cy się ku li­be­ra­liz­mo­wi po­li­tycz­ne­mu lub go­spo­dar­cze­mu, np. li­be­ra­li­zu­ją­cy dzien­ni­karz


SJP.pl


liberalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób li­be­ral­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libek mzw., liberalizm m., liberał m., liberalność ż.

 przym. liberalny

Wiktionary


liberalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: li­be­ral­nie


SJP.pl


liberalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: li­be­ral­ny


SJP.pl


liberalność

to­le­ran­cja, nie­sto­so­wa­nie przy­mu­su, brak ry­go­ry­stycz­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest li­be­ral­ne; cecha tych, któ­rzy są li­be­ral­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libek mzw., liberalizm m., liberał m., liberalizacja ż., liberalizowanie n.

 czas. liberalizować ndk.

 przym. liberalny

 przysł. liberalnie

Wiktionary


liberalny

1. w po­li­ty­ce i eko­no­mii: opo­wia­da­ją­cy się za jak naj­więk­szą swo­bo­dą dzia­łań ludzi i pod­mio­tów go­spo­dar­czych; gło­szą­cy li­be­ra­lizm;
2. to­le­ran­cyj­ny, przyz­wa­la­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­uz­na­ją­cy przy­mu­su, to­le­ran­cyj­ny

 (1.2) polit. do­ty­czą­cy li­be­ra­liz­mu w po­li­ty­ce i go­spo­dar­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług mnie sto­su­je­cie wobec syna zbyt li­be­ral­ne me­to­dy wy­cho­waw­cze.

 (1.2) Stąd także pły­nie bo­les­ny dla opo­zy­cji wnio­sek, że re­wo­lu­cja li­be­ral­na nie była, w głę­bo­ko skłó­co­nym, Chile w ogóle moż­li­wa w ra­mach de­mo­kra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈralnɨ, AS: lʹiberalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libek mzw., liberalność ż., liberalizm m., liberał m.

 przysł. liberalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tolerancyjny, wyrozumiały, pobłażliwy

Wiktionary


liberat

imię mę­skie


SJP.pl

Li­be­rat – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "wyz­wo­lo­ny". Ist­nie­je kilku świę­tych pa­tro­nów tego imie­nia.

Wikipedia


liberata

imię żeń­skie


SJP.pl

Li­be­ra­ta – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Li­be­rat oz­na­cza­ją­ce osobę "uwol­nio­ną", "wyz­wo­lo­ną". Pa­tron­ką tego imie­nia jest m.in. św. Li­be­ra­ta z Como, ży­ją­ca w VI wieku i św. Li­be­ra­ta z Lu­zy­ta­nii ży­ją­ca w II wieku.

Li­be­ra­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 18 stycz­nia, 5 lipca, 23 wrze­śnia, 12 grud­nia.

Wikipedia


liberatostwo

Li­be­rat z mał­żon­ką; Li­be­ra­to­wie


SJP.pl


liberatowie

imię mę­skie


SJP.pl


liberatowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­be­ra­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


liberatura

śro­do­wi­sko­wo: ro­dzaj li­te­rac­ki, w któ­rym książ­ka i tekst sta­no­wią nie­ro­złącz­ną część dzie­ła


SJP.pl

Li­be­ra­tu­ra (łac. "liber" – "książ­ka, wolny") – ro­dzaj li­te­ra­tu­ry to­tal­nej, w któ­rej tekst i forma książ­ki sta­no­wią in­te­gral­ną ca­łość.

W ut­wo­rach li­be­rac­kich ważny jest nie tylko tekst, war­stwa słow­na, ale rów­nież ty­po­gra­fia, kon­struk­cja, for­mat i kształt.

Wikipedia


liberał

1. osoba ma­ją­ca to­le­ran­cyj­ny sto­su­nek do cu­dzych po­glą­dów i za­cho­wań;
2. zwo­len­nik li­be­ral­nych kon­cep­cji go­spo­dar­czych i spo­łecz­nych; wol­no­ryn­ko­wiec;
3. czło­nek par­tii li­be­ral­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na to­le­ran­cyj­ny wobec cu­dzych po­glą­dów i za­cho­wań

 (1.2) polit. zwo­len­nik li­be­ra­liz­mu

 (1.3) polit. czło­nek par­tii li­be­ral­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwo­len­ni­ka­mi rów­no­u­praw­nie­nia po­li­ga­mii są na­to­miast za­rów­no po­stę­po­wi le­wi­cow­cy, któ­rzy w jej za­bra­nia­niu widzą "ra­si­stow­skie prze­śla­do­wa­nie mniej­szo­ści", jak i pra­wi­co­wi li­be­ra­ło­wie, któ­rzy po­dob­ny zakaz uwa­ża­ją za "nie­bez­piecz­ną in­ge­ren­cję pań­stwa w życie pry­wat­ne jed­nost­ki".

 (1.2) Jego „prawa ręka”, Wo­ło­dy­myr Hor­bu­lin, ukuł wtedy hasło, że w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej Kucz­ma jest na­cjo­na­li­stą, w wew­nętrz­nej — li­be­ra­łem, a w spo­łecz­nej — so­cjal­de­mo­kra­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libek mzw., liberalność ż., liberalizm m., liberalizacja ż., liberalizowanie n., zliberalizowanie n.

 czas. liberalizować ndk., zliberalizować dk.

 przym. liberalny

 przysł. liberalnie

Wiktionary


liberałka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta ma­ją­ca to­le­ran­cyj­ny sto­su­nek do cu­dzych po­glą­dów i za­cho­wań;
2. zwo­len­nicz­ka li­be­ral­nych kon­cep­cji go­spo­dar­czych i spo­łecz­nych;
3. człon­ki­ni par­tii li­be­ral­nej


SJP.pl


liberec

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

Wiktionary

( Re­i­chen­berg, rom. "Li­ber­cys") – mia­sto w pół­noc­nych Cze­chach nad Nysą Łu­życ­ką, sto­li­ca kraju li­be­rec­kie­go, oś­ro­dek spor­tów zi­mo­wych po­ło­żo­ny u pod­nó­ży Ještěda. W 1577 roku miej­sco­wość otrzy­ma­ła prawa miej­skie.

Po I woj­nie świa­to­wej była to sto­li­ca pro­win­cji Nie­miec­kie Cze­chy ( Deutschböhmen, Německé Čechy). Do końca II wojny świa­to­wej za­miesz­ki­wa­ny był głów­nie przez Niem­ców su­dec­kich. W cza­sie II wojny Li­be­rec był sto­li­cą Okrę­gu III Rze­szy – Kraju Su­de­tów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈbɛrɛt͡s, AS: lʹiberec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liberecki

Wiktionary


liberecki

→ Li­be­rec (mia­sto w Cze­chach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­ber­cem, do­ty­czą­cy Li­ber­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liberec mrz.

Wiktionary


liberek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwona Grab­ska-Li­be­rek – pol­ska oku­list­ka
  • Ja­ro­sław Li­be­rek – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca

Wikipedia


liberia

1. dawny ubiór no­szo­ny przez służ­bę na dwo­rach wiel­kich panów, zwy­kle o ko­lo­ry­sty­ce cha­rak­te­ry­stycz­nej dla pań­skie­go herbu;
2. strój no­szo­ny przez służ­bę ho­te­lo­wą, re­sta­u­ra­cyj­ną itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. uni­form uży­wa­ny przez służ­bę kró­lew­ską i ma­gnac­ką, a także urzęd­ni­ków dwor­skich

 (1.2) hotel. mun­dur uży­wa­ny przez służ­bę ho­te­lar­ską

Wiktionary

Li­be­ria (Re­pu­bli­ka Li­be­rii – Re­pu­blic of Li­be­ria) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Afry­ce Za­chod­niej. Są­sia­du­je z Gwi­neą, Wy­brze­żem Kości Sło­nio­wej oraz Sier­ra Leone. Pod ko­niec lat 80. XX wieku sy­tu­a­cja go­spo­dar­cza i po­li­tycz­na tego kraju stała się nie­sta­bil­na, co było skut­kiem prze­wro­tów woj­sko­wych i dwóch wojen do­mo­wych (1989–1996 i 1999–2003). Czło­nek Unii Afry­kań­skiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na próż­no ka­pe­la wy­gry­wa­ła skocz­ne dry­gan­ty, szta­je­ry i me­nu­e­ty, li­be­ria, w bia­łych kos­ma­tych sur­du­tach, nie­stru­dze­nie roz­no­si­ła słod­kie musz­ka­te­le i ali­kan­ty, a cza­ru­ją­ce go­spo­dy­nie usi­ło­wa­ły oży­wić gnu­śną za­ba­wę - nuda nie dała się roz­pro­szyć.

 (1.1) — Czy mamy zdjąć płót­nian­ki? — Tak, kiedy uj­rzy­cie, że go­ście się już scho­dzą; a pa­mię­taj­cie nie zni­szczyć li­be­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈbɛrʲja, AS: lʹiberʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liberyjny

Wiktionary


liberika

ro­dzaj kawy


SJP.pl


liberiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Li­be­riusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "liber" oz­na­cza­ją­ce­go wolny.

Nosił je ży­ją­cy w II wieku, pa­pież Li­be­riusz z IV wieku oraz inni świę­ci.

Li­be­riusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 18 maja i 30 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pon­ty­fi­ka­tu pa­pie­ża Li­be­riu­sza w sierp­niu spadł w Rzy­mie śnieg.

Wiktionary


liberiuszostwo

Li­be­riusz z mał­żon­ką; Li­be­riu­szo­wie


SJP.pl


liberiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


liberiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­be­riu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


libero

1. w piłce noż­nej: sto­per gra­ją­cy naj­bli­żej bram­ki, kie­ru­ją­cy całą obro­ną; ostat­ni obroń­ca (sto­per);
2. w siat­ków­ce: za­wod­nik mo­gą­cy grać je­dy­nie w obro­nie, wy­róż­nia­ją­cy się innym ko­lo­rem ko­szul­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. w piłce noż­nej: sto­per gra­ją­cy naj­bli­żej bram­ki, kie­ru­ją­cy całą obro­ną

 (1.2) sport. w siat­ków­ce: za­wod­nik mo­gą­cy brać udział je­dy­nie w obro­nie, wy­róż­nia­ją­cy się spoś­ród ko­le­gów z ze­spo­łu innym ko­lo­rem ko­szul­ki

Wiktionary

Li­be­ro (wł. "wolny") – za­wod­nik w piłce siat­ko­wej, któ­re­go za­da­niem jest tylko gra obron­na. Jest ubra­ny w ko­szul­kę in­ne­go ko­lo­ru w celu odróż­nie­nia od po­zo­sta­łych gra­czy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈbɛrɔ, AS: lʹibero

Wiktionary


liberski

naz­wi­sko


SJP.pl


libert

imię mę­skie


SJP.pl

Li­bert – al­ter­na­tyw­na forma imie­nia Li­be­rat.

Li­bert imie­ni­ny ob­cho­dzi 7 kwiet­nia i 23 wrze­śnia.

Wikipedia


libertacja

daw­niej:
1. uwol­nie­nie od pań­szczyź­nia­ne­go pod­dań­stwa; eman­cy­pa­cja, wyz­wo­le­nie;
2. zwol­nie­nie od po­dat­ków lub in­nych obo­wiąz­ko­wych świad­czeń pu­blicz­nych


SJP.pl

Li­ber­ta­cja – w I Rze­czy­po­spo­li­tej zwol­nie­nie od okre­ślo­nych obo­wiąz­ków, m.in. po­dat­ków, in­nych cię­ża­rów w sto­sun­ku do miej­sca lub osoby.

Wikipedia


libertalizm

skraj­na po­stać li­be­ra­liz­mu prze­ciw­na ja­kim­kol­wiek ogra­ni­cze­niom swo­bo­dy dzia­ła­nia jed­no­stek; li­ber­ta­ria­nizm; ul­tra­li­be­ra­lizm; anar­cho-li­be­ra­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na uz­na­ją­ca wol­ność oso­bi­stą i wol­ność eko­no­micz­ną za naj­wyż­sze war­to­ści w po­li­ty­ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) libertarianizm

Wiktionary


libertarianin

zwo­len­nik skraj­nej po­sta­ci li­be­ra­liz­mu prze­ciw­nej ja­kim­kol­wiek ogra­ni­cze­niom swo­bo­dy dzia­ła­nia jed­no­stek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. polit. zwo­len­nik li­ber­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libertarianizm m.

:: fż. libertarianka ż.

 przym. libertariański

Wiktionary


libertarianizm

skraj­na po­stać li­be­ra­liz­mu prze­ciw­na ja­kim­kol­wiek ogra­ni­cze­niom swo­bo­dy dzia­ła­nia jed­no­stek; li­ber­ta­lizm; ul­tra­li­be­ra­lizm; anar­cho-li­be­ra­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na uz­na­ją­ca wol­ność oso­bi­stą i wol­ność eko­no­micz­ną za naj­wyż­sze war­to­ści w po­li­ty­ce;

 (1.2) filoz. kon­cep­cja wol­nej woli za­kła­da­ją­ca moż­li­wość pod­ję­cia przez osobę róż­nych ście­żek dzia­ła­nia w tych sa­mych oko­licz­no­ściach

Wiktionary

Li­ber­ta­ria­nizm (fr. "li­ber­ta­i­re", łac." li­ber­tas" – wol­ność) – zbiór dok­tryn i fi­lo­zo­fii po­li­tycz­nych uz­na­ją­cych wol­ność jed­nost­ki za na­drzęd­ną war­tość. Oz­na­cza to po­ło­że­nie na­ci­sku na swo­bo­dę zrze­sza­nia się i po­dej­mo­wa­nia wszel­kich in­te­rak­cji mię­dzy­ludz­kich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. libertarianin mos.

 przym. libertariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) libertalizm

Wiktionary


libertarianka

zwo­len­nicz­ka skraj­nej po­sta­ci li­be­ra­liz­mu prze­ciw­nej ja­kim­kol­wiek ogra­ni­cze­niom swo­bo­dy dzia­ła­nia jed­no­stek


SJP.pl


libertariański

→ li­ber­ta­ria­nizm, → li­ber­ta­ria­nin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­ber­ta­ria­niz­mem, do­ty­czą­cy li­ber­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

libertarianizm, → libertarianin

Przykłady

 (1.1) Uczy­ni­ła to w imię ja­kie­goś li­ber­ta­riań­skie­go kon­struk­tu ide­o­lo­gicz­ne­go, który spraw­dzo­ną me­to­dę izo­la­cji tok­sycz­nych ak­ty­wów każe na­zy­wać rów­nią po­chy­łą pro­wa­dzą­cą do so­cja­liz­mu.

 (1.1) Czy za­mie­rza roz­sze­rzyć swoją ek­span­sję na USA, prze­de wszyst­kim wśród li­ber­ta­riań­skiej le­wi­cy czy krę­gów eko­lo­gicz­nych i New Age’owych?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libertarianizm m., libertarianin m., libertarianka ż.

Wiktionary


liberty

[czy­taj: LIberty] po­ły­sku­ją­cy atłas uży­wa­ny np. na su­knie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­ber­ty – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Adams
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Union
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ran­dolph
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Pic­kens
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Casey
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Waldo
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Amite
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Clay
  • Li­ber­ty – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Gage
  • Li­ber­ty – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Sul­li­van
  • Li­ber­ty – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Sul­li­van

Wikipedia


libertyn

scep­tyk w spra­wach re­li­gij­nych, wol­no­my­śli­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. zwo­len­nik li­ber­ty­niz­mu

 (1.2) przest. be­zboż­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­ber­tyn – osoba wyz­na­ją­ca pod­glą­dy z nurtu li­ber­ty­niz­mu.
  • Li­ber­tyn – sztu­ka te­a­tral­na au­tor­stwa Érica-Em­ma­nu­e­la Schmit­ta, wy­da­na w 1997 roku
  • Li­ber­tyn – fran­cu­ski film z 2000 roku, ekra­ni­za­cja sztu­ki Schi­mit­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do nich, mo­że­cie ro­ścić sobie wszel­kie prawa, li­ber­ty­ni bez serca i su­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libertynizm mrz.

:: fż. libertynka ż.

 przym. libertyński, libertynistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farmazon, wolnomyśliciel

 (1.2) ateista, ateusz

Wiktionary


libertynistyczny

przy­miot­nik od: li­ber­ty­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­ber­ty­niz­mem, do­ty­czą­cy li­ber­ty­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libertyn mos., libertynizm mrz.

 przym. libertyński

Wiktionary


libertynizm

1. brak zasad mo­ral­nych, zwła­szcza w kwe­stiach seksu; li­ber­tyń­stwo;
2. ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny dzia­ła­ją­cy w XVII i XVIII wieku w Eu­ro­pie, głów­nie we Fran­cji, kwe­stio­nu­ją­cy tra­dy­cyj­ną mo­ral­ność i do­mi­na­cję re­li­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. filoz. eu­ro­pej­ski XVIII-wiecz­ny ruch an­ty­ko­ściel­ny opar­ty na odrzu­ce­niu tra­dy­cyj­nej oby­cza­jo­wo­ści;

 (1.2) amo­ral­ność po­glą­dów, ni­hi­lizm mo­ral­ny

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „li­ber­ty­ni”. Zo­bacz też: Li­ber­ty­ni (grupa ży­dow­ska).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W epoce na­ro­dzin li­ber­ty­niz­mu za­czę­to łamać prawa oby­wa­tel­skie jed­no­stek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libertyn mos.

 przym. libertyński, libertynistyczny

Wiktionary


libertynka

scep­tycz­ka w spra­wach re­li­gij­nych, wol­no­my­śli­ciel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: li­ber­tyn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛrˈtɨ̃ŋka, AS: lʹibertỹŋka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. libertyn.

Wiktionary


libertyński

zwią­za­ny z li­ber­ty­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z li­ber­ty­niz­mem

 (1.2) nie­mo­ral­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛrˈtɨ̃j̃sʲci, AS: lʹibertỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libertynizm m., libertyn m., libertyństwo n.

 przym. libertynistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolnomyślicielski

Wiktionary


libertyństwo

amo­ral­ność, zwła­szcza w kwe­stiach oby­cza­jo­wo­ści i seksu; li­ber­ty­nizm


SJP.pl


liberté

[czy­taj: liberTE] z fran­cu­skie­go: wol­ność; w wy­ra­że­niu: liberté, égalité, fraternité (wol­ność, rów­ność, bra­ter­stwo) - hasło Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej w 1793 roku


SJP.pl


libertów

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny;

Wiktionary

Li­ber­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na progu Po­gó­rza Wie­lic­kie­go, osią­ga­ją­ce­go tam wy­so­kość 335 m n.p.m., w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Li­ber­tów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Mo­gi­la­ny. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


liberyjczyk

miesz­ka­niec Li­be­rii (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Li­be­rii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈrɨjt͡ʃɨk, AS: lʹiberyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liberia ż.

:: fż. Liberyjka ż.

 przym. liberyjski

Wiktionary


liberyjka

miesz­kan­ka Li­be­rii (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Li­be­rii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈrɨjka, AS: lʹiberyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liberia ż.

:: fm. Liberyjczyk mos.

 przym. liberyjski

Wiktionary


liberyjny

1. przy­miot­nik od: li­be­ria;
2. ubra­ny w li­be­rię, no­szą­cy li­be­rię


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z li­be­rią, do­ty­czą­cy li­be­rii (stro­ju)

 (1.2) ubra­ny w li­be­rię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liberia ż.

Wiktionary


liberyjski

zwią­za­ny z Li­be­rią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Li­be­ria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Mil­len­nium”- 11-pię­tro­wy ame­ry­kań­ski wy­ciecz­ko­wiec pływa pod ban­de­rą li­be­ryj­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈrɨjsʲci, AS: lʹiberyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liberia ż., Liberyjczyk mos., Liberyjka ż.

Wiktionary


libia

pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Try­po­li­sie; Wiel­ka Arab­ska Li­bij­ska Dża­ma­hi­rij­ja Lu­do­wo-So­cja­li­stycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) sta­roż. Afry­ka

 (1.3) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Libia (#PATRZ

, trl. "Lībiyā", trb. "Li­bi­ja"), ofi­cjal­nie Pań­stwo Libia (arab. ‏دولة ليبيا‎, trl. "Daw­lat Lībiyā", trb. "Da­u­lat Li­bi­ja") – pań­stwo po­ło­żo­ne w Afry­ce Pół­noc­nej, nad za­to­ką Wiel­ka Syrta (Morze Śró­dziem­ne), ze sto­li­cą w Try­po­li­sie. Gra­ni­czy z Egip­tem, Su­da­nem, Cza­dem, Ni­grem, Al­gie­rią i Tu­nez­ją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Libia wy­do­by­wa ok. 1,6 mln ba­ry­łek dzien­nie (…) i sta­no­wi ważne źró­dło ropy dla kra­jów Eu­ro­py, szcze­gól­nie Włoch, Nie­miec, Hisz­pa­nii i Fran­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲibʲja, AS: lʹibʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libijczyk mos., Libijka ż.

 przym. libijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Państwo Libia

 (1.3) Liba

Wiktionary


libicki

naz­wi­sko


SJP.pl


libidalny

→ li­bi­do


SJP.pl

Patrz:

libido

libidinalny

taki, który od­no­si się do sek­su­al­no­ści czło­wie­ka i jest nią uwa­run­ko­wa­ny; li­bi­dy­nal­ny, pan­sek­su­al­ny, in­tym­ny


SJP.pl


libido

psy­chicz­na chęć do za­spo­ko­je­nia po­trze­by bli­sko­ści cie­les­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) seks. po­żą­da­nie, dą­że­nie do za­spo­ko­je­nia sek­su­al­ne­go;

 (1.2) psych. ele­men­tar­na siła wi­tal­na i twór­cza o po­dło­żu sek­su­al­nym

Wiktionary

Zo­bacz też: język li­bi­do.

Li­bi­do, po­tocz­nie popęd sek­su­al­ny – chęć za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych. Popęd sek­su­al­ny można zde­fi­nio­wać jako emo­cję i stan mo­ty­wa­cji cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­in­te­re­so­wa­niem obiek­ta­mi lub czyn­no­ścia­mi sek­su­al­ny­mi, a także dą­że­niem do po­szu­ki­wa­nia obiek­tów sek­su­al­nych czy an­ga­żo­wa­nia się w czyn­no­ści sek­su­al­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲidɔ, AS: lʹibʹido

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chuć, popęd seksualny, pożądanie seksualne

Wiktionary


libidynalny

taki, który od­no­si się do sek­su­al­no­ści czło­wie­ka i jest nią uwa­run­ko­wa­ny; li­bi­di­nal­ny, pan­sek­su­al­ny, in­tym­ny


SJP.pl


libijczyk

oby­wa­tel Libii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Libii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ksią­żę Ram­zes wsparł obie ręce o kra­wędź wozu i z wy­so­ko­ści pa­gór­ka pa­trzył na Li­bij­czy­ków i swoje woj­sko, jak żół­to­gło­wy orzeł na pstre ku­ro­pat­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲijt͡ʃɨk, AS: lʹibʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libia ż.

:: fż. Libijka ż.

 przym. libijski

Wiktionary


libijka

oby­wa­tel­ka Libii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Libii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲijka, AS: lʹibʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libia ż.

:: fm. Libijczyk mos.

 przym. libijski

Wiktionary


libijski

zwią­za­ny z Libią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Libii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­we­sty­cja li­bij­ska jest jed­nak nieco kło­pot­li­wa, bo Libia jest obło­żo­na sank­cja­mi ONZ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲijsʲci, AS: lʹibʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Libia.

Wiktionary


libiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


libiszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­bi­szów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Sos­no­wi­ca
  • Li­bi­szów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Li­bi­szów – gro­ma­da

Wikipedia


libiąski

przy­miot­nik od: Li­biąż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Li­bią­ża, zwią­za­ny z Li­bią­żem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zyg­fryd zna­lazł za­trud­nie­nie w li­bią­skiej ko­pal­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libiąż mrz., libiążanin mos., libiążanka ż.

Wiktionary


libiąż

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie chrza­now­skim;

 (1.2) geogr. część mia­sta Go­rzów Ślą­ski w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim

Wiktionary

Li­biąż – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie chrza­now­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Li­biąż. W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie ka­to­wic­kim.

Po­ło­żo­ne jest w są­siedzt­wie Chrza­no­wa, Chełm­ka, Ja­worz­na i Oś­wię­ci­mia.

Li­biąż jest mia­stem prze­my­sło­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ło­mem w hi­sto­rii Li­bią­ża było od­kry­cie u schył­ku XIX wieku bo­ga­tych złóż węgla ka­mien­ne­go.

 (1.1) W Li­bią­żu wy­do­by­wa się do­lo­mit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲibʲjɔ̃w̃ʃ, AS: lʹibʹi ̯õũ̯š

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. libiążanin mos., libiążanka ż.

 przym. libiąski

Wiktionary


libiążanin

miesz­ka­niec Li­bią­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­bią­ża

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Li­bią­ża, uro­dzo­na w Li­bią­żu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kil­ku­dzie­się­ciu li­bią­żan wzię­ło udział w pow­sta­niu.

 (1.2) Że też przysz­ło mi spę­dzać życie z ro­do­wi­tym li­bią­ża­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libiąż mrz.

:: fż. libiążanka ż.

 przym. libiąski

Wiktionary


libiążanka

miesz­kan­ka Li­bią­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­bią­ża

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Li­bią­ża, uro­dzo­na w Li­bią­żu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oś­ro­dek zdro­wia za­o­fe­ro­wał li­bią­żan­kom bez­płat­ne ba­da­nia.

 (1.2) Matka Zenka, będąc ro­do­wi­tą li­bią­żan­ką, znała w mie­ście każdy kątek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libiąż mrz.

:: fm. libiążanin mos.

 przym. libiąski

Wiktionary


libkowy

→ libek


SJP.pl

Patrz:

libek

libna

Libna ("biały"; hebr.: לִבְנָה; łac.: "Lobna") – mia­sto bi­blij­ne w cen­tral­nej Pa­le­sty­nie. Ka­na­nej­skie mia­sto kró­lew­skie zdo­by­te przez woj­ska Jo­zu­e­go pod­czas pod­bo­ju Sze­fe­li i po­łud­nio­wej Pa­le­sty­ny, po bit­wie pod Gi­de­o­nem. Za króla Da­wi­da mia­sto le­wic­kie. Oble­ga­ne przez Asy­ryj­czy­ków w 701 p.n.e. Utoż­sa­mia­ne z Tel Burna.

Wikipedia


libor

LIBOR (ang. "Lon­don In­ter­bank Of­fe­red Rate") – re­fe­ren­cyj­na wy­so­kość opro­cen­to­wa­nia de­po­zy­tów i kre­dy­tów na rynku mię­dzy­ban­ko­wym w Lon­dy­nie pu­bli­ko­wa­na do 2023 roku. Staw­ki LIBOR wyz­na­cza­ne były dla na­stę­pu­ją­cych walut: USD, EUR, CHF, GBP, JPY, dla po­ży­czek na 1 dzień, 1 ty­dzień, 1 mie­siąc, 2 mie­sią­ce, 3 mie­sią­ce, 6 mie­się­cy i 1 rok.

Wikipedia


liboriusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Li­bo­riusz – imię mę­skie, pow­sta­łe od zla­ty­ni­zo­wa­ne­go he­braj­skie­go "Libba", co oz­na­cza "natch­nio­ny". Pa­tro­nem tego imie­nia jest m.in. św. Li­bo­riusz, bi­skup Le Mans (zm. w IV wieku).

Li­bo­riusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 23 lipca i 9 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Li­bo­riusz i po­cho­dził z Würzburga.

Wiktionary


libr.

skrót od: li­bret­to


SJP.pl


libra

1. miara pa­pie­ru równa 24 lub 25 ar­ku­szom, póź­niej 100 ar­ku­szom
2. ro­dzaj wagi
3. jed­nost­ka masy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie i śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Libra – jed­nost­ka wagi oraz przy­rząd do wa­że­nia w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie (zo­bacz też: Miary rzym­skie).
  • Libra – po­wieść z 1988 roku.
  • Libra – miara ilo­ści pa­pie­ru.
  • Libra – waga z 2 sza­la­mi za­wie­szo­ny­mi na po­zio­mej belce.
  • Libra – ła­ciń­ska nazwa gwia­zdo­zbio­ru Wagi.
  • Libra – album mu­zycz­ny Toni Brax­ton
  • Libra – album mu­zycz­ny Hor­ri­da
  • Libra – pol­skie wy­daw­nict­wo
  • Libra – pro­gram bi­blio­tecz­ny firmy MOL sp. z o.o.
  • Par­tia Li­be­ral­nych De­mo­kra­tów (LIBRA) – chor­wac­ka par­tia po­li­tycz­na
  • Libra – pol­ski od­bior­nik te­le­wi­zyj­ny pro­du­ko­wa­ny przez WZT
  • „Libra” – lista wło­skich okrę­tów

Wikipedia


libracja

oscy­la­cyj­ne, nie­re­gu­lar­ne ruchy księ­ży­ca lub pla­ne­ty, poz­wa­la­ją­ce obej­rzeć wię­cej niż po­ło­wę jego po­wierzch­ni


SJP.pl

Li­bra­cja (od ła­ciń­skie­go "libra" − waga, "li­bra­re" − ko­ły­sać się w rów­no­wa­dze) – po­wol­ne wa­ha­nia, zaz­wy­czaj bryły jed­ne­go ciała nie­bie­skie­go, ob­ser­wo­wa­ne­go z po­wierzch­ni in­ne­go, ale także − cy­klicz­ne wa­ha­nia dłu­go­ści or­bi­tal­nej na­tu­ral­nych sa­te­li­tów pla­net oraz niek­tó­rych ele­men­tów ich orbit, po­wo­do­wa­ne re­zo­nan­sa­mi ich okre­sów obie­gów (np.

Wikipedia


libracyjny

punkt li­bra­cyj­ny - miej­sce w pła­szczyź­nie or­bi­ty izo­lo­wa­ne­go ukła­du dwóch mas, w któ­rym ciało o po­mi­jal­nej masie może po­zo­sta­wać w spo­czyn­ku wzglę­dem ciał ukła­du; punkt li­bra­cji, punkt La­gran­ge'a


SJP.pl


libraryja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. bi­blio­te­ka

 (1.2) śrpol. skrzy­nia lub półka w ścia­nie na bi­blio­tecz­kę

 (1.3) śrpol. dru­kar­nia, księ­gar­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibraˈrɨja, AS: lʹibraryi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrpol. biblijoteka

 (1.3) śrpol. księgarnia

Wiktionary


librecistka

→ li­bre­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

librecista

libretto

1. tekst słow­ny do sce­nicz­ne­go ut­wo­ru mu­zycz­no-wo­kal­ne­go (opery, ora­to­rium)
2. sce­na­riusz ba­le­tu, pan­to­mi­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tekst ut­wo­ru mu­zycz­ne­go (opery, ope­ret­ki, ora­to­rium), sce­na­riusz ba­le­tu lub pan­to­mi­my;

Wiktionary

Li­bret­to – tekst sta­no­wią­cy pod­sta­wę dzieł sce­nicz­no-mu­zycz­nych, ta­kich jak opera, ope­ret­ka, kan­ta­ta, mu­si­cal czy balet.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈbrɛtːɔ, AS: lʹibre•to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. librecista m., librecistka ż.

Wiktionary


libreville

[czy­taj: libreWIL] sto­li­ca Ga­bo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ga­bo­nu;

Wiktionary

Li­bre­vil­le – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ga­bo­nu, po­ło­żo­ne na pół­noc­nym za­cho­dzie kraju, nad rzeką Gabon w Afry­ce Rów­ni­ko­wej. Cen­trum prze­my­słu i hand­lu. Liczy ok. 580 tys. miesz­kań­ców (2005 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Li­bre­vil­le znaj­du­je się ga­boń­ska szko­ła ad­mi­ni­stra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. librewilczyk mos., librewilka ż.

 przym. librewilski

Wiktionary


librewilczyk

miesz­ka­niec Li­bre­vil­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­bre­vil­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibrɛˈvʲilt͡ʃɨk, AS: lʹibrevʹilčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libreville n.

:: fż. librewilka ż.

 przym. librewilski

Wiktionary


librewilka

miesz­kan­ka Li­bre­vil­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­bre­vil­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibrɛˈvʲilka, AS: lʹibrevʹilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libreville n.

:: fm. librewilczyk mos.

 przym. librewilski

Wiktionary


librewilski

przy­miot­nik od: Li­bre­vil­le (sto­li­ca Ga­bo­nu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Li­bre­vil­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲibrɛˈvʲilsʲci, AS: lʹibrevʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libreville n., librewilczyk mos., librewilka ż.

Wiktionary


librium

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu sta­nów lę­ko­wych i nie­po­ko­ju, za­wie­ra­ją­ce­go chlor­dia­ze­pok­syd; Ele­nium


SJP.pl


libsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uko­cha­na, na­rze­czo­na, ko­chan­ka

Wiktionary


liburna

rzym­ski okręt wo­jen­ny


SJP.pl

Li­bur­na ( navis Li­bur­nae, li­bur­ni­ca, λιβυρνίς lub "λιβυρνόν") – typ lek­kie­go okrę­tu rzym­skie­go z dwoma rzę­da­mi wio­seł (bi­re­ma), o wy­dłu­żo­nym, wą­skim, ni­skim ka­dłu­bie i nie­wiel­kiej wy­por­no­ści.

Wikipedia


liburnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Cie­szy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zat­wier­dzo­no plan dla te­re­nów Li­bur­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liburnianin mos., liburnianka ż.

 przym. liburnicki, podliburnicki

Wiktionary


liburnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­bur­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zośka wysz­ła za li­bur­nia­ni­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liburnia ż.

:: fż. liburnianka ż.

 przym. liburnicki, podliburnicki

Wiktionary


liburnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­bur­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­stan­ku stało kilka li­bur­nia­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liburnia ż.

:: fm. liburnianin m.

 przym. liburnicki, podliburnicki

Wiktionary


liburnicki

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Li­bur­nii, zwią­za­ny z Li­bur­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś po­wy­łą­czał la­tar­nie na li­bur­nic­kich uli­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liburnia ż., liburnianin mos., liburnianka ż.

 przym. podliburnicki

Wiktionary


libusza

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­bu­sza – le­gen­dar­na księż­nicz­ka cze­ska,
  • Li­bu­sza – żeń­skie imię sło­wiań­skie,
  • Li­bu­sza – opera Bedřicha Sme­ta­ny,
  • Li­bu­sza – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Li­bu­sza – gro­ma­da
  • Li­bu­sza – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Li­bu­sza Dolna

Wikipedia


libuszyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­bu­szy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lic.

skrót od: li­cen­cjat (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = li­cen­cjat

Wiktionary


licbaza

po­tocz­nie:
1. li­ce­um;
2. ucz­nio­wie li­ce­um


SJP.pl


lice

daw­niej: lico;
1. twarz, obli­cze, po­li­czek;
2. zew­nętrz­na po­wierzch­nia niek­tó­rych przed­mio­tów;
3. zew­nętrz­na po­wierzch­nia ścia­ny lub bryły bu­dyn­ku;
4. daw­niej: dowód rze­czo­wy


SJP.pl

Lice – mia­sto w Tur­cji, w pro­win­cji Diyarbakır. W 2019 roku li­czy­ło 9229 miesz­kań­ców.

Wikipedia


licealista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń li­ce­um

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡sɛaˈlʲista, AS: lʹicealʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liceum n.

:: fż. licealistka ż.

 przym. licealny, licejski

Wiktionary


licealistka

→ li­ce­a­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczen­ni­ca li­ce­um

Wiktionary

Patrz:

licealista

Przykłady

 (1.1) Będąc li­ce­a­list­ką, Ania no­si­ła je­szcze war­ko­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡sɛaˈlʲistka, AS: lʹicealʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liceum m.

:: fm. licealista m.

 przym. licealny, licejski

Wiktionary


licealny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy li­ce­um

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liceum n., licealista m., licealistka ż.

 przym. licejski

Wiktionary


liceista

prze­sta­rza­łe: uczeń li­ce­um


SJP.pl


licejski

daw­niej: li­ce­al­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. li­ce­al­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liceum n., licealista mos., licealistka ż.

 przym. licealny

Wiktionary


licencja

1. urzę­do­we zez­wo­le­nie na wy­ko­ny­wa­nie ja­kie­goś za­wo­du; kon­ce­sja;
2. prawo do ko­rzy­sta­nia z cu­dzej włas­no­ści in­te­lek­tu­al­nej, np. wy­na­laz­ku, pro­jek­tu, dzie­ła ar­ty­stycz­ne­go itp.;
3. swo­bo­da do od­stęp­stwa od ogól­nie przy­ję­tych reguł i form, zwła­szcza w dzie­dzi­nie sztu­ki;
4. wpi­sa­nie zwie­rzę­cia ho­dow­la­ne­go na spe­cjal­ną listę, poś­wiad­cza­ją­ce jego wy­so­ką war­tość ra­so­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. umowa okre­śla­ją­ca wa­run­ki ko­rzy­sta­nia z ja­kie­goś dobra, np. pa­ten­tu albo pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go;

 (1.2) zez­wo­le­nie, poz­wo­le­nie na ko­rzy­sta­nie z cze­goś, na wy­ko­ny­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­cen­cja – do­ku­ment praw­ny lub umowa, za­wie­ra wa­run­ki ko­rzy­sta­nia z pro­duk­tu fir­mo­we­go, znaku hand­lo­we­go lub pa­ten­tu.
  • Li­cen­cja opro­gra­mo­wa­nia
  • Li­cen­cja – spe­cjal­ne zez­wo­le­nie na bło­go­sła­wie­nie mał­żeń­stwa w Ko­ście­le ka­to­lic­kim.
  • Li­cen­cja po­e­tyc­ka (łac.: li­cen­tia po­e­ti­ca) – w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce uza­sad­nia­ne za­my­słem ar­ty­stycz­nym od­stęp­stwo od norm lub oby­cza­jów.
  • Li­cen­cja za­wo­do­wa – zez­wo­le­nie na pro­wa­dze­nie urzę­do­wo okre­ślo­nych ro­dza­jów dzia­łal­no­ści, np. pro­wa­dze­nia prze­wo­zów pa­sa­żer­skich
    • li­cen­cja lot­ni­cza
    • li­cen­cja za­rząd­cy nie­ru­cho­mo­ścia­mi
    • li­cen­cja poś­red­ni­ka w obro­cie nie­ru­cho­mo­ścia­mi
    • li­cen­cja do­rad­cy re­struk­tu­ry­za­cyj­ne­go
    • li­cen­cja pra­cow­ni­ka za­bez­pie­cze­nia tech­nicz­ne­go I i II stop­nia
  • pa­tent że­glar­ski
  • kon­ce­sja

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zgod­nie z usta­wą ko­men­dant wo­je­wódz­ki ma prawo cof­nąć li­cen­cję w mo­men­cie, gdy uzna, że osoba stra­ci­ła wia­ry­god­ność do rze­tel­ne­go wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: lʹicẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. licencjonować ndk.

 przym. licencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zezwolenie, upoważnienie, koncesja

Wiktionary


licencjacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od li­cen­cjat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie li­cen­cjat, lecz tylko mały li­cen­cja­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licencjat m.

Wiktionary


licencjant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba pi­szą­ca pracę li­cen­cjac­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licencjat

:: fż. licencjantka

Wiktionary


licencjat

osoba, która ukoń­czy­ła wyż­sze stu­dia za­wo­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. w Pol­sce tytuł za­wo­do­wy przy­słu­gu­ją­cy oso­bie, która ukoń­czy­ła stu­dia I stop­nia

 (2.2) osoba po­sia­da­ją­ca tytuł lub sto­pień li­cen­cja­ta (1.2)

Wiktionary

Li­cen­cjat (skrót lic., z li­cen­tia­tus) – tytuł na­da­wa­ny w sy­ste­mach szkol­nict­wa wyż­sze­go wielu kra­jów.

W Pol­sce jest to tytuł za­wo­do­wy na­da­wa­ny obec­nie ab­sol­wen­tom stu­diów I stop­nia; tytuł ten oz­na­cza po­sia­da­nie wyksz­tał­ce­nia wyż­sze­go. W Niem­czech tytuł li­cen­cjat bywa uży­wa­ny m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po zdo­by­ciu li­cen­cja­tu i ma­gi­ste­rium w dzie­dzi­nie ko­mu­ni­ka­cji spo­łecz­nej i per­for­ma­ty­ki na Uni­wer­sy­te­cie Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej w Cha­pel Hill pra­co­wa­ła w te­a­trze, nad pro­duk­cją gier wideo i w oś­wia­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲjat, AS: lʹicẽncʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 przym. licencjacki

 rzecz. licencjacik mrz., licencjant mos.

Wiktionary


licencjatka

ab­sol­went­ka wyż­szej szko­ły za­wo­do­wej


SJP.pl


licencjatura

daw­niej: li­cen­cjat (sto­pień na­u­ko­wy)


SJP.pl


licencjobiorca

osoba lub in­sty­tu­cja uzy­sku­ją­ca urzę­do­we zez­wo­le­nie na użyt­ko­wa­nie opa­ten­to­wa­ne­go wy­na­laz­ku lub na wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści


SJP.pl


licencjobranie

rzad­ko: uzy­ski­wa­nie urzę­do­we­go zez­wo­le­nia na użyt­ko­wa­nie opa­ten­to­wa­ne­go wy­na­laz­ku lub na wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści


SJP.pl


licencjodawczyni

→ li­cen­cjo­daw­ca


SJP.pl

Patrz:

licencjodawca

licencjonować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać li­cen­cję, udzie­lać poz­wo­le­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licencja ż., licencjonowanie n.

 przym. licencyjny

Wiktionary


licencyjny

zwią­za­ny z li­cen­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z li­cen­cją, do­ty­czą­cy li­cen­cji, zwią­za­ny z dzia­łal­no­ścią albo pro­duk­cją w ra­mach li­cen­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licencja ż.

 przym. licencjonowany

 czas. licencjonować

Wiktionary


licet

z ła­ci­ny: wolno, zez­wa­la się


SJP.pl


liceum

ro­dzaj szko­ły śred­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. szko­ła śred­nia ogól­noksz­tał­cą­ca lub za­wo­do­wa, przy­go­to­wu­ją­ca do stu­diów uni­wer­sy­tec­kich;

 (1.2) hist. eduk. dwie ostat­nie klasy sze­ścio­let­niej szko­ły śred­niej w la­tach 1932–1948 w Pol­sce

 (1.3) hist. szko­ła przy­go­to­wu­ją­ca do stu­diów uni­wer­sy­tec­kich od cza­sów hu­ma­niz­mu do XIX w.

 (1.4) hist. szko­ła fi­lo­zo­ficz­na za­ło­żo­na przez Ary­sto­te­le­sa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­ce­um ogól­noksz­tał­cą­ce
  • li­ce­um pe­da­go­gicz­ne
  • li­ce­um pro­fi­lo­wa­ne
  • li­ce­um za­wo­do­we
  • Li­ce­um – szko­ła za­ło­żo­na przez Ary­sto­te­le­sa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed ro­kiem 2000 do li­ce­um szło się po szko­le pod­sta­wo­wej i trwa­ło ono 4 lata, teraz do li­ce­um idzie się po gim­naz­jum, a nauka trwa 3 lata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡sɛwũm, AS: lʹiceu̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licealista m., licealistka ż.

 przym. licealny, licejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) Liceum, lykeion, lykejon, likejon

Wiktionary


licha

zgru­bie­nie od: lisz­ka


SJP.pl


lichacz

naz­wi­sko


SJP.pl


lichawy

po­tocz­nie: nico lichy, nie­wie­le wart; kiep­ska­wy


SJP.pl


lichański

naz­wi­sko


SJP.pl


lichen

daw­niej:
1. ro­dzaj mchu, po­rost;
2. prze­no­śnie: li­szaj


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­szaj
  • Li­cheń
  • Ly­chen
  • po­ro­sty

Wikipedia


lichenina

sub­stan­cja po­dob­na do ce­lu­lo­zy, otrzy­my­wa­na z mchu is­landz­kie­go, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści prze­ciw­no­wot­wo­ro­we


SJP.pl


lichenit

w mi­ne­ra­lo­gii: ka­mień z od­ci­ska­mi po­ro­stu, ka­mień po­ro­sto­wy


SJP.pl


lichenolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie li­che­no­lo­gii


SJP.pl


lichenologia

dział bo­ta­ni­ki, nauka o po­ro­stach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział bo­ta­ni­ki, nauka o po­ro­stach;

Wiktionary

Li­che­no­lo­gia ( leichēn – po­rost) – nauka obej­mu­ją­ca ba­da­nia nad po­ro­sta­mi ("Li­che­nes"). Jest uz­na­wa­na za gałąź my­ko­lo­gii.

Za ojca li­che­no­lo­gii uz­na­je się Erika Acha­riu­sa. Li­che­no­lo­gia (i li­che­no­in­dy­ka­cja) jest przed­mio­tem na­u­cza­nym mię­dzy in­ny­mi na Uni­wer­sy­te­cie Ja­giel­loń­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲixɛ̃nɔˈlɔɟja, AS: lʹiχẽnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichenolog mos., lichenolożka ż.

 przym. lichenologiczny

Wiktionary


lichenologiczny

do­ty­czą­cy li­che­no­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­che­no­lo­gią, do­ty­czą­cy li­che­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichenologia ż., lichenolog mos.

Wiktionary


lichenolożka

→ li­che­no­log


SJP.pl

Patrz:

lichenolog

lichenometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­to­da sza­co­wa­nia wieku bu­dow­li i ba­da­nia zmian kli­ma­tycz­nych na pod­sta­wie po­ro­stów;

Wiktionary

Li­che­no­me­tria – me­to­da na­u­ko­wa, słu­żą­ca do ba­da­nia zmian kli­ma­tycz­nych, do okre­śla­nia tempa od­sła­nia­nia skał, tempa top­nie­nia lo­dow­ców oraz tempa suk­ce­sji eko­lo­gicz­nej. Za po­mo­cą me­to­dy li­che­no­me­trii usta­la się także czas pow­sta­nia sta­rych bu­dow­li. Pod­sta­wą me­to­dy li­cho­no­me­trii jest ba­da­nie tempa rocz­ne­go przy­ro­stu plech róż­nych jed­no­stek sy­ste­ma­tycz­nych po­ro­stów.

Wikipedia


lichewka

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: li­chwa


SJP.pl


licheń

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie;

 (1.2) pot. geogr. Li­cheń Stary

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­cheń – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie
  • Li­cheń – pol­ska hi­sto­rycz­na nazwa nie­miec­kie­go mia­sta Ly­chen
  • Li­cheń Stary – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin, w któ­rej znaj­du­je się Ba­zy­li­ka Najś­więt­szej Maryi Panny Li­cheń­skiej
    • Nowy Li­cheń - znie­sio­na wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­li­śmy w Li­che­niu od 2001 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichenianin mos., lichenianka ż.

Wiktionary


licheński

→ Li­cheń, → Li­cheń Stary


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Li­che­nia, zwią­za­ny z Li­che­niem, po­cho­dzą­cy z Li­che­nia

Wiktionary

Patrz:

Licheń, → Licheń Stary

Wymowa:

IPA: lʲiˈxɛ̃j̃sʲci, AS: lʹiχẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Licheń mrz.

Wiktionary


lichia

ryba z ro­dzi­ny ostro­bo­ków, wy­stę­pu­ją­ca w Morzu Śró­dziem­nym i przy at­lan­tyc­kich wy­brze­żach Eu­ro­py


SJP.pl

Li­chia – ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych (Ca­ran­gi­dae).

Wikipedia


lichnowianin

miesz­ka­niec Lich­nów


SJP.pl


lichnowianka

miesz­kan­ka Lich­nów


SJP.pl


lichnowski

przy­miot­nik od: Lich­no­wo, Lich­no­wy


SJP.pl


lichnowy

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lich­no­wy – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Lich­no­wy – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. mal­bor­skim, w gmi­nie Lich­no­wy
  • Lich­no­wy – gmina
  • Lich­no­wy – gro­ma­da
  • Lich­no­wy – sta­cja ko­le­jo­wa

Wikipedia


licho

1. w daw­nych wie­rze­niach: zły duch, dia­beł;
2. nie­po­wo­dze­nie, bieda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zły duch, dia­beł;

 (1.2) przen. coś złego, co przy­no­si nie­szczę­ście

 (1.3) daw. licz­ba nie­pa­rzy­sta

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) źle, mar­nie, bied­nie

Wiktionary

Licho – po­stać z wie­rzeń daw­nych Sło­wian, zły demon per­so­ni­fi­ku­ją­cy nie­szczę­ście, zły los i cho­ro­by.

Licho miało rzad­ko uka­zy­wać się lu­dziom. Gdy już to czy­ni­ło, przy­bie­ra­ło po­stać prze­raź­li­wie wy­chu­dzo­nej ko­bie­ty z jed­nym okiem.

Licho wę­dro­wa­ło po świe­cie w po­szu­ki­wa­niu miejsc, w któ­rych lu­dzie żyją szczę­śli­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bied­na Anu­sia, któ­rej pię­kny Ba­bi­nicz nieco w gło­wie za­wró­cił, że­gna­ła się z nim bar­dzo czule, ale on się trzy­mał ostro i do­pie­ro na samem od­jezd­nem rzekł jej:

:: — Żeby nie jedno licho, które w sercu jako cierń sie­dzi, tobym się był pew­nie w wać­pan­nie na umor roz­ko­chał.

:: Anu­sia po­my­śla­ła sobie, że nie­masz ta­kiej drzaz­gi, któ­rej­by nie można przy cier­pli­wo­ści igieł­ką wy­dłu­bać, lecz że i bała się tro­chę tego Ba­bi­ni­cza, więc nie rze­kła nic — westch­nę­ła cicho i od­je­cha­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲixɔ, AS: lʹiχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Licheń mrz., lichota ż., lichotka ż., lichość ż.

 przym. lichawy, lichy, lichutki

 przysł. lichutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czart, diabeł

Wiktionary


lichocki

naz­wi­sko


SJP.pl


lichorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lichota

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. nie­pra­wość, złość, zły czyn

 (1.2) stpol. trud­ność, kło­pot, udrę­ka

 (1.3) pot. zła ja­kość, też: przed­miot złej ja­ko­ści

 (1.4) pot. lichy, zły stan, np. fi­zycz­ny lub psy­chicz­ny, też: osoba w takim sta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) (…) po­ry­wa nas, za­chwy­ca ta­niość, li­cho­ta, tan­det­ność [[ma­te­riał|mater[i]ał]]u.

 (1.4) Kon­trast mię­dzy bo­gact­wem pry­wat­nych willi i li­cho­tą urzą­dzeń pu­blicz­nych jest wstrzą­sa­ją­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈxɔta, AS: lʹiχota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licho n., Licheń mrz.

 przym. lichy

 przysł. licho

Wiktionary


lichość

→ lichy; mar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co liche

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lichy

 przysł. licho

 rzecz. licho n., Licheń mrz.

Wiktionary


lichszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lichy; bar­dziej lichy


SJP.pl


lichtarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Bra­sław­szczyz­na. la­tar­nia

 (1.2) gw-pl|Su­wal­szczyz­na, War­mia, Szczyt­no, Mrą­go­wo, Gi­życ­ko, Pisz, Olec­ko. prze­no­śna, szkla­na lampa naf­to­wa

 (1.3) gw-pl|War­mia, Szczyt­no, Mrą­go­wo, Gi­życ­ko, Pisz, Olec­ko. ka­ga­nek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Suwalszczyzna fanar

Wiktionary


lichtarz

świecz­nik na jedną świe­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) świecz­nik na jedną świe­cę;

 (1.2) pod­staw­ka do osa­dza­nia świe­cy

Wiktionary

Lich­tarz (z niem. "Le­uch­ter") − sto­ją­cy świecz­nik na jedną świe­cę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz przed­sta­wia star­ca w szlaf­my­cy i z lich­ta­rzem w dłoni.

 (1.1) Służ­ba wy­czy­ści­ła już lich­ta­rze i od­ku­rzy­ła meble.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lichtarzyk m.

Wiktionary


lichtarzyk

zdrob­nie­nie od: lich­tarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: lich­tarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Por­szę, po­staw lich­ta­rzy­ki na sto­li­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichtarz

Wiktionary


lichtarzykowy

→ lich­ta­rzyk


SJP.pl

Patrz:

lichtarzyk

lichtenberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lich­ten­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Ur­fahr-Um­ge­bung
  • Lich­ten­berg – góra w gmi­nie Lich­ten­berg w Gór­nej Au­strii (927 m)
  • Lich­ten­berg – miej­sco­wość w Al­za­cji
  • Lich­ten­berg – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny (Be­zirk) w Ber­li­nie
  • Lich­ten­berg – dziel­ni­ca Ber­li­na
  • Lich­ten­berg – dziel­ni­ca Frank­fur­tu nad Odrą
  • Lich­ten­berg – mia­sto w Ba­wa­rii, w po­wie­cie Hof
  • Lich­ten­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Bu­dzi­szyn
  • Lich­ten­berg/Erz­geb. – gmina w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Mit­tel­sach­sen
  • Lich­ten­berg/Erz­geb. – wspól­no­ta ad­mi­ni­stra­cyj­na w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Mit­tel­sach­sen
  • Lich­ten­berg – góra w Lesie Ba­war­skim (1028 m)
  • Lich­ten­berg – góra w Thüringer Holz­land w Tu­ryn­gii (401 m)

Wikipedia


lichtensztajński

przy­miot­nik

 (1.1) zob. liech­ten­ste­iń­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲixtɛ̃w̃ˈʃtajj̃sʲci, AS: lʹiχtẽũ̯štai ̯ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liechtenstein mrz.

Wiktionary


lichtować

czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie ro­zła­do­wy­wać sta­tek po­przez prze­nie­sie­nie ła­dun­ku na sta­tek po­moc­ni­czy


SJP.pl


lichtuga

barka por­to­wa uży­wa­na do prze­ła­do­wy­wa­nia to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. duża barka por­to­wa, nie­kie­dy z włas­nym na­pę­dem, przez­na­czo­na do ro­zła­do­wa­nia stat­ków;

Wiktionary

Lich­tu­ga (niem.: "Le­ich­tung" = ul­że­nie) – mała jed­nost­ka pły­wa­ją­ca przez­na­czo­na do ro­zła­do­wa­nia stat­ku w celu zmniej­sze­nia za­nu­rze­nia np. przed wej­ściem do portu albo ścią­gnię­ciem z mie­liz­ny. Także jed­nost­ka o małym za­nu­rze­niu i pła­skim dnie, prze­wo­żą­ca ła­du­nek ze stat­ku do portu albo bez­poś­red­nio na brzeg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka sie­dem­set­to­no­wych peł­no­mor­skich lich­tug za­ku­pio­no dla portu w Tcze­wie.

Wiktionary


lichutki

zdrob­nie­nie od: lichy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: lichy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takie ja­kieś li­chut­kie albo dog­ma­tem za­la­tu­ją­ce masz ar­gu­men­ty […]

 (1.1) Widok czer­wo­no-nie­bie­skie­go ple­ca­cze­ke­cacz­ka z li­chut­kie­go ma­te­ria­łu przy­po­mi­na­ją­ce­go or­ta­lion z kosz­mar­nie pstro­ka­ty­mi na­szyw­ka­mi na chwi­lę ode­brał mnie i żonie mowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈxutʲci, AS: lʹiχutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licho n., Licheń mrz.

 przym. lichy

 przysł. licho

Wiktionary


lichwa

po­ży­cza­nie pie­nię­dzy na bar­dzo wy­so­ki, nie­doz­wo­lo­ny przez prawo pro­cent; rów­nież ten pro­cent i od­set­ki od po­ży­czo­nej sumy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. forma sto­sun­ków kre­dy­to­wych mię­dzy wie­rzy­cie­lem a dłuż­ni­kiem, po­le­ga­ją­ca na po­bie­ra­niu wy­gó­ro­wa­nych pro­cen­tów za po­ży­czo­ne pie­nią­dze;

 (1.2) stpol. zysk

Wiktionary

Li­chwa – udzie­la­nie nie­e­tycz­nych po­ży­czek, z uwagi na za­wy­żo­ne od­set­ki lub inne opła­ty, w wy­ni­ku czego na­stę­pu­je nie­ucz­ci­we wzbo­ga­ce­nie się po­życz­ko­daw­cy.

Li­chwa jest uwa­ża­na za in­sty­tu­cję nie­e­tycz­ną, któ­rej isto­tą jest czer­pa­nie ko­rzy­ści ze słab­szej po­zy­cji fi­nan­so­wej dłuż­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­chwa jest za­bro­nio­na przez prawo mu­zuł­mań­skie, przez wieki była też po­tę­pia­na przez Ko­ściół ka­to­lic­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲixfa, AS: lʹiχfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichwiarstwo n., lichwiarz m., lichwiarka ż.

 przym. lichwiarski

Wiktionary


lichwiarka

ko­bie­ta trud­nią­ca się li­chwą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. ko­bie­ta udzie­la­ją­ca po­życz­kę na wy­so­ki pro­cent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichwiarz mos., lichwa ż.

 przym. lichwiarski

Wiktionary


lichwiarski

do­ty­czą­cy li­chwia­rza lub li­chwiar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pejor. do­ty­czą­cy li­chwy albo li­chwia­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest prze­de wszyst­kim efekt li­chwiar­skie­go me­cha­niz­mu, który zo­stał uru­cho­mio­ny w Pol­sce.

 (1.1) Kre­dy­tów udzie­la­no głów­nie na spła­tę li­chwiar­skich dłu­gów, na do­ku­pie­nie grun­tu oraz na in­we­sty­cje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichwa ż., lichwiarstwo n., lichwiarz m., lichwiarka ż.

Wiktionary


lichwiarstwo

upra­wia­nie li­chwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­la­nie po­ży­czek na wy­so­ki pro­cent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichwiarz mos., lichwa ż.

 przym. lichwiarski

Wiktionary


lichwiarz

osoba, która po­ży­cza pie­nią­dze na bar­dzo wy­so­ki pro­cent, zwy­kle nie­doz­wo­lo­ny przez prawo, wy­ko­rzy­stu­jąc w ten spo­sób złą sy­tu­a­cję fi­nan­so­wą po­życz­ko­bior­ców; zdzier­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. czło­wiek udzie­la­ją­cy po­ży­czek na wy­so­ki pro­cent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lichwa ż., lichwiarstwo n.

:: fż. lichwiarka ż.

 przym. lichwiarski

Wiktionary


lichy

bę­dą­cy złej ja­ko­ści; nędz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. bę­dą­cy w złym sta­nie, złej ja­ko­ści, w złym ga­tun­ku

 (1.2) pot. mały, drob­ny, nie­po­zor­ny

 (1.3) pot. małej war­to­ści mo­ral­nej lub ar­ty­stycz­nej

 (1.4) stpol. pło­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam można kupić tylko liche pro­duk­ty.

 (1.2) Cho­ciaż był lichy, miał po­wo­dze­nie u ko­biet.

 (1.3) Jego obra­zy były po pro­stu liche.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲixɨ, AS: lʹiχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Licheń mrz., lichość ż., licho n., lichota ż.

 przym. lichutki

 przysł. licho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiepski, marny, nędzny

Wiktionary


licinek

li­ci­nek tar­ni­na­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny na­miot­ni­kow­ców


SJP.pl


licja

sta­ro­żyt­na kra­i­na znaj­du­ją­ca się na pół­wy­spie Azja Mniej­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na znaj­du­ją­ca się w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej, mię­dzy Karią a Pam­fi­lią;

Wiktionary

Licja, Likia ( Lycia, Λυκία "Lykía") – kra­i­na znaj­du­ją­ca się w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej w dzi­siej­szej Tur­cji, na po­łud­nio­wo-za­chod­nich te­re­nach pro­win­cji An­ta­lya. Licja jest oto­czo­na przez trzy duże łań­cu­chy gór­skie: dwa na­le­żą­ce do gór Ta­u­rus i jeden, naj­więk­szy o naz­wie Bey Da­gla­ri.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Licyjczyk mos., Licyjka ż., licyjski mrz.

 przym. licyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Likia

Wiktionary


lico

1. po­e­tyc­ko: twarz, obli­cze, po­li­czek;
2. zew­nętrz­na po­wierzch­nia niek­tó­rych przed­mio­tów;
3. zew­nętrz­na po­wierzch­nia ścia­ny lub bryły bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. anat. twarz, obli­cze, po­li­czek

 (1.2) bud. zew­nętrz­na po­wierzch­nia niek­tó­rych przed­mio­tów

 (1.3) bud. zew­nętrz­na po­wierzch­nia ścia­ny albo bryły bu­dyn­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lico – w daw­nym pol­skim pra­wie kar­nym przed­miot prze­stęp­stwa
  • w od­nie­sie­niu do czło­wie­ka – twarz, po­li­czek
  • o przed­mio­cie – jego zew­nętrz­na (wi­docz­na) po­wierzch­nia
  • lico w bu­dow­nict­wie – zew­nętrz­na wi­docz­na po­wierzch­nia ścia­ny, muru, bu­dyn­ku, co­ko­łu.
  • lico w gar­bar­stwie i prze­my­śle skó­rza­nym - zew­nętrz­na po­wierzch­nia skóry.
  • li­co­wa­nie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡sɔ, AS: lʹico

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licówka ż.

 czas. licować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. lice

Wiktionary


licowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­co­wać.

Wiktionary

Li­co­wa­nie – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni – w bu­dow­nict­wie ścian, w pro­te­ty­ce sto­ma­to­lo­gicz­nej zębów – (zew­nętrz­nych lub wew­nętrz­nych) innym ma­te­ria­łem – w bu­dow­nict­wie okła­dzi­ną z pły­tek lub płyt (ce­ra­micz­nych, szkla­nych itp.) bądź ce­gieł (np. klin­kie­ro­wych), w pro­te­ty­ce li­ców­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. licować ndk.

Wiktionary


licować

1. do­brze z czymś har­mo­ni­zo­wać;
2. po­kry­wać ścia­ny bu­dyn­ku ja­kimś ma­te­ria­łem np. cegłą, ka­mie­niem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać gład­kość i po­łysk po­wierzch­ni skóry w pro­ce­sie jej gar­bo­wa­nia

 (1.2) po­kry­wać zew­nętrz­ną po­wierzch­nię ścia­ny bu­dyn­ku war­stwą ochron­ną lub ozdob­ną

 (1.3) przen. być od­po­wied­nim, pa­so­wać do cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lico n., liczko n., licówka ż., licowanie n.

Wiktionary


licowy

1. sta­no­wią­cy zew­nętrz­ną lub prawą (wła­ści­wą) stro­nę cze­goś;
1. uży­wa­ny do li­co­wa­nia zew­nętrz­nych po­wierzch­ni bu­dow­li


SJP.pl


licyjczyk

miesz­ka­niec Licji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Licji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Licja ż.

:: fż. Licyjka ż.

 przym. licyjski

Wiktionary


licyjka

miesz­kan­ka Licji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Licji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Licja ż., licyjski mrz.

:: fm. Licyjczyk mos.

 przym. licyjski

Wiktionary


licyjski

przy­miot­nik od: Licja (kra­i­na w Azji Mniej­szej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Licją, do­ty­czą­cy Licji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język li­cyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Licja ż., Licyjczyk mos., Licyjka ż.

Wiktionary


licynia

imię żeń­skie


SJP.pl

Li­cy­nia – żeń­ska wer­sja ła­ciń­skie­go imie­nia Li­cy­niusz. Naj­bar­dziej znaną ko­bie­tą o tym imie­niu była Li­cy­nia Eu­dok­sja, córka ce­sa­rza wschod­nio­rzym­skie­go Te­o­doz­ju­sza II i żona ce­sa­rza rzym­skie­go Wa­len­ty­nia­na III.

Wikipedia


licyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­cy­nii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


licyniusz

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­cy­niusz – ce­sarz rzym­ski
  • Li­cy­niusz II – ce­sarz rzym­ski
  • Li­cy­niusz – imię mę­skie

Wikipedia


licyniuszek

zdrob­nie­nie od: Li­cy­niusz (imię mę­skie)


SJP.pl


licyniuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­cy­niusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


licyniuszostwo

Li­cy­niusz z mał­żon­ką; Li­cy­niu­szo­wie


SJP.pl


licyniuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


licyniuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­cy­niu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


licytacja

1. pu­blicz­na sprze­daż, w któ­rej na­byw­cą zo­sta­je pła­cą­cy naj­wyż­szą kwotę; auk­cja; prze­targ;
2. wstęp­na część gry w karty, w któ­rej gra­cze de­kla­ru­ją ile punk­tów lub lew za­mie­rza­ją zdo­być


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. pu­blicz­na sprze­daż, w któ­rej na­byw­cą zo­sta­je ofe­ru­ją­cy naj­wyż­szą kwotę;

 (1.2) karc. za­bie­ga­nie o pier­wszeń­stwo w ja­kiejś fazie gry, o wzię­cie, za­gra­nie, wyj­ście;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­cy­ta­cja – ro­dzaj pu­blicz­nej sprze­da­ży, w któ­rej na­byw­cą zo­sta­je osoba lub pod­miot praw­ny, która za­de­kla­ru­je naj­wyż­szą kwotę
  • li­cy­ta­cja – ele­ment gry w karty
  • li­cy­ta­cja – ele­ment gry w bry­dża
  • li­cy­ta­cja, ina­czej raj­co­wa­nie − ele­ment gry w skata
  • li­cy­ta­cja elek­tro­nicz­na – tryb udzie­le­nia za­mó­wie­nia pu­blicz­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem na li­cy­ta­cji ko­lej­ny obraz.

 (1.2) W bry­dżu na­stę­pu­je li­cy­ta­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡sɨˈtat͡sʲja, AS: lʹicytacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dolicytowanie n., licytant mos., licytantka ż., licytator mos., licytatorka ż., licytowanie n., przelicytowanie n., przelicytowywanie n., wylicytowanie n., zalicytowanie n., zlicytowanie n.

 czas. dolicytować dk., licytować ndk., przelicytować dk., przelicytowywać ndk., wylicytować dk., zalicytować dk., zlicytować dk.

 przym. licytacyjny, licytatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aukcja, przetarg

Wiktionary


licytacyjny

zwią­za­ny z li­cy­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­cy­ta­cją, do­ty­czą­cy li­cy­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licytacja ż., dolicytowanie n., licytant mos., licytantka ż., licytator mos., licytatorka ż., licytowanie n., przelicytowanie n. przelicytowywanie n., wylicytowanie n., zalicytowanie n., zlicytowanie n.

 czas. dolicytować dk., licytować ndk., przelicytować dk., przelicytowywać ndk., wylicytować dk., zalicytować dk., zlicytować dk.

 przym. licytatorski

Wiktionary


licytant

osoba bio­rą­ca udział w li­cy­ta­cji, ubie­ga­ją­ca się o kupno li­cy­to­wa­nych przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która uczest­ni­czy czyn­nie w li­cy­ta­cji cze­goś, kon­ku­ru­je ce­no­wo z in­ny­mi uczest­ni­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­cy­tant z Au­strii za­pro­po­no­wał naj­wyż­szą cenę i wy­grał obraz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licytowanie n., licytacja ż.

 przym. licytacyjny

Wiktionary


licytantka

→ li­cy­tant


SJP.pl

Patrz:

licytant

licytator

osoba sprze­da­ją­ca przed­mio­ty wy­sta­wia­ne na li­cy­ta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca li­cy­ta­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licytowanie n., licytacja ż.

 przym. licytacyjny

Wiktionary


licytatorka

ko­bie­ta sprze­da­ją­ca przed­mio­ty wy­sta­wia­ne na li­cy­ta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca li­cy­ta­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licytacja ż.

 przym. licytacyjny

Wiktionary


licytatorski

→ li­cy­ta­tor


SJP.pl

Patrz:

licytator

licytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­cy­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zlicytowanie n., licytacja ż., licytacyjka ż., licytant m., licytator m.

 czas. licytować ndk., zlicytować dk.

 przym. licytacyjny

Wiktionary


licytować

1. sprze­da­wać coś pu­blicz­nie, zwła­szcza ma­ją­tek nie­wy­pła­cal­ne­go dłuż­ni­ka, na dro­dze auk­cji;
2. de­kla­ro­wać sumę, za którą chce się kupić coś wy­sta­wio­ne­go do pu­blicz­nej sprze­da­ży;
3. w niek­tó­rych grach kar­cia­nych: za­po­wia­dać ko­lej­no coraz wyż­szą grę lub pod­no­sić staw­kę gry;
4. li­cy­to­wać się - prze­ści­gać się naw­za­jem w de­kla­ro­wa­niu cze­goś


SJP.pl


licz.

skrót od: li­czeb­nik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = li­czeb­nik

Wiktionary


liczak

naz­wi­sko


SJP.pl


liczalny

daw­niej: da­ją­cy się li­czyć, po­li­czyć


SJP.pl


liczarka

śro­do­wi­sko­wo: ma­szy­na li­czą­ca ban­kno­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do li­cze­nia, naj­czę­ściej ban­kno­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licznik mrz.

 przym. liczny

Wiktionary


liczarz

pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się li­cze­niem, sor­to­wa­niem i pa­ko­wa­niem go­tów­ki


SJP.pl


liczba

1. pod­sta­wo­we po­ję­cie ma­te­ma­tycz­ne wy­ra­ża­ne naj­czę­ściej za po­mo­cą cyfr;
2. ka­te­go­ria gra­ma­tycz­na do­ty­czą­ca niek­tó­rych czę­ści mowy;
3. stan li­czeb­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. po­ję­cie bę­dą­ce w naj­prost­szym przy­pad­ku ab­strak­cyj­ną re­pre­zen­ta­cją li­czeb­no­ści zbio­ru lub po­zio­mu ja­kiejś wiel­ko­ści (np. fi­zycz­nej);

 (1.2) zapis licz­by (1.1)

 (1.3) jęz. gram. w de­kli­na­cji: ka­te­go­ria gra­ma­tycz­na wy­ni­ka­ją­ca z licz­no­ści ele­men­tów, które dany wyraz okre­śla

 (1.4) grupa o okre­ślo­nej li­czeb­no­ści

 (1.5) stpol. ra­chu­nek, li­cze­nie

Wiktionary

Licz­ba – po­ję­cie ab­strak­cyj­ne, jedno z naj­czę­ściej uży­wa­nych w ma­te­ma­ty­ce. Pier­wot­nie licz­by słu­ży­ły do po­rów­ny­wa­nia wiel­ko­ści zbio­rów przed­mio­tów (licz­by na­tu­ral­ne), póź­niej także wiel­ko­ści cią­głych (miary i wagi), obec­nie w ma­te­ma­ty­ce są roz­wa­ża­ne jako twory ab­strak­cyj­ne, w oder­wa­niu od ewen­tu­al­nych fi­zycz­nych za­sto­so­wań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dział ma­te­ma­ty­ki, który zaj­mu­je się po­dziel­no­ścią liczb to te­o­ria liczb.

 (1.1) Licz­ba 235 jest więk­sza od licz­by 129.

 (1.2) Ta czer­wo­na licz­ba oz­na­cza stra­tę na ko­niec kwar­ta­łu.

 (1.3) Więk­szość pol­skich rze­czow­ni­ków ma za­rów­no licz­bę po­je­dyn­czą, jak i mnogą.

 (1.4) Duża licz­ba ludzi w Afry­ce to anal­fa­be­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba, AS: lʹiǯba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczebność ż., liczydło n., liczenie n., policzenie n., licznik m., liczebnik m., zliczanie n., zliczenie n., liczman m., liczność ż., nieliczność ż., odliczanie n., odliczenie n., niedoliczanie n., niedoliczenie n., policzalność ż., niepoliczalność ż.

 czas. liczyć ndk., policzyć dk., zliczać ndk., zliczyć dk., odliczać ndk., odliczyć dk., niedoliczać ndk., niedoliczyć dk.

 przym. liczbowy, liczebny, liczny, policzalny, niepoliczalny

 przysł. liczbowo, liczebnie, licznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkość

 (1.2) numer

Wiktionary


liczbowo

przy­słó­wek

 (1.1) za po­mo­cą liczb, cyfr

 (1.2) ilo­ścio­wo, li­czeb­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmniej­sze­nie wy­mia­rów od­le­wu na­zy­wa­my po­wszech­nie skur­czem i wy­ra­ża­my je licz­bo­wo w pro­cen­tach.

 (1.1) Chcia­łem tylko zwró­cić uwagę na ele­men­tar­ne i naj­bar­dziej za­sad­ni­cze wiel­ko­ści, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce licz­bo­wo stan go­spo­dar­ki na progu tego roku.

 (1.1) Skala poz­wa­la ująć licz­bo­wo róż­ni­ce w na­tę­że­niu każ­dej ob­ser­wo­wal­nej kom­pe­ten­cji.

 (1.1) Czy uczo­ny, pró­bu­jąc uchwy­cić licz­bo­wo zja­wi­ska lo­so­we, któ­rych prze­cież nie da się prze­wi­dzieć, nie wkra­cza przy­pad­kiem na teren za­re­zer­wo­wa­ny dla Pana Boga?

 (1.1) Skala zja­wi­ska jest bar­dzo duża. Trud­no jest ją okre­ślić licz­bo­wo[,] po­nie­waż w mie­ście nie były pro­wa­dzo­ne żadne ba­da­nia so­cjo­lo­gicz­ne tego zja­wi­ska.

 (1.2) Z da­nych sta­ty­stycz­nych[,] wy­ni­ka nie­zbi­cie, że panie gó­ru­ją — przy­najm­niej licz­bo­wo — nad płcią brzyd­ką.

 (1.2) W Am­ster­da­mie, imi­gran­ci licz­bo­wo już zdo­mi­no­wa­li rdzen­nych miesz­kań­ców, i co na to po­wiesz?

 (1.2) W na­le­żą­cych do NATO pań­stwach eu­ro­pej­skich pro­a­me­ry­kań­skie odła­my spo­łe­czeń­stwa są nie­raz nie­wie­le słab­sze licz­bo­wo i opi­niot­wór­czo niż prze­ciw­ni­cy czy kry­ty­cy Ame­ry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczebność ż., liczba ż.

 przym. liczbowy, liczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) numerowo, numerycznie

 (1.2) ilościowo, liczebnie

Wiktionary


liczbowy

wy­ra­żo­ny za po­mo­cą liczb, ma­ją­cy zwią­zek z licz­ba­mi; nu­me­rycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z liczb, wy­ra­żo­ny, za­war­ty w licz­bach, okre­śla­ny ze wzglę­du na licz­bę; ma­ją­cy zwią­zek z licz­bą, licz­ba­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rząd obie­cał, że lo­te­ria licz­bo­wa za­si­li dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną, spor­to­wą i cha­ry­ta­tyw­ną (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczba ż., liczebność ż.

 przym. liczny

 czas. policzyć

 przysł. liczbowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) numeryczny, numerowy, cyfrowy

Wiktionary


liczebn.

skrót od: li­czeb­nik


SJP.pl


liczebnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­ra­ża­ją­cy licz­bę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczba ż., liczebność ż.

 przym. liczny

Wiktionary


liczebniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: li­czeb­nie


SJP.pl


liczebniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: li­czeb­ny


SJP.pl


liczebnik

część mowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. nazwa licz­by

 (1.2) daw. techn. przy­rząd do mie­rze­nia obro­tów ma­szy­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. ten, kto liczy; rach­mistrz

Wiktionary

Li­czeb­nik – część mowy okre­śla­ją­ca cechy ilo­ścio­we de­sy­gna­tu: licz­bę, ilość, li­czeb­ność, wie­lo­krot­ność lub ko­lej­ność. Od­po­wia­da­ją na py­ta­nia: ile? który z kolei?

Li­czeb­ni­ki wy­stę­pu­ją w więk­szo­ści ję­zy­ków świa­ta. Za wy­ją­tek ucho­dzi język pirahã z dżun­gli ama­zoń­skiej. W ję­zy­ku tym wy­stę­pu­ją tylko wy­ra­zy "hoi" – mało i "ba­a­gi­so" – dużo. Nie wy­stę­pu­je też licz­ba mnoga rze­czow­ni­ków i za­im­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­jo­mość li­czeb­ni­ków jest pod­sta­wą nauki każ­de­go ję­zy­ka ob­ce­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɛbʲɲik, AS: lʹičebʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczba ż., licznik mrz., liczebność ż.

 przym. liczebnikowy, liczny

 czas. policzyć

Wiktionary


liczebnikowy

→ li­czeb­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. ma­ją­cy cechy li­czeb­ni­ka lub ma­ją­cy zwią­zek z li­czeb­ni­kiem

Wiktionary

Patrz:

liczebnik

Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡ʃɛbʲɲiˈkɔvɨ, AS: lʹičebʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licznik mrz., liczebnik

 przysł. liczebnikowo

 przym. liczny

 czas. policzyć

Wiktionary


liczebność

licz­ba osob­ni­ków da­ne­go ga­tun­ku (po­pu­la­cji) za­sied­la­ją­cych pe­wien ob­szar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan li­czeb­ny, ilość cze­goś

 (1.2) biol. licz­ba osob­ni­ków da­ne­go ga­tun­ku (po­pu­la­cji) za­sied­la­ją­cych pe­wien ob­szar

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chcia­no usil­nie zwięk­szyć li­czeb­ność łosia na ob­sza­rze pu­szczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɛbnɔɕt͡ɕ, AS: lʹičebność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczba ż., liczydło n., liczenie n., licznik mrz., liczebnik mrz.

 czas. liczyć ndk., policzyć dk.

 przym. liczbowy, liczebny, liczny

 przysł. liczbowo, liczebnie, licznie

Wiktionary


liczebny

przy­miot­nik

 (1.1) mo­gą­cy być wy­ra­żo­nym licz­ba­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczba ż., liczebność ż., licznik mrz.

 przym. liczny

 czas. policzyć

Wiktionary


liczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­czyć.

Wiktionary

Li­cze­nie – po­słu­gi­wa­nie się licz­ba­mi, prze­de wszyst­kim oz­na­cza­nie obiek­tów ko­lej­ny­mi li­czeb­ni­ka­mi, za­czy­na­jąc od for­mu­la_1 z któ­rych ostat­ni okre­śla licz­bę wszyst­kich obiek­tów (moc zbio­ru).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: lʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczydło n., liczba ż., licznik mrz., liczebność ż.

 czas. liczyć ndk., policzyć dk., wyliczać ndk., wyliczyć dk., zliczać ndk., zliczyć dk., naliczać ndk., naliczyć dk.

 przym. liczny

 przysł. licznie

Wiktionary


liczeniowy

→ li­cze­nie


SJP.pl

Patrz:

liczenie

liczi

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo upra­wia­ne w Chi­nach i In­diach; śliw­ka chiń­ska; lit­chi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lit­chi|Sonn.|ref=tak., ro­dzaj drzew tro­pi­kal­nych z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych;

 (1.2) bot. spoż. owoc drze­wa (1.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bliźniarka, śliwka chińska, bliźniarka smaczna

Wiktionary


liczko

zdrob­nie­nie od lico


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. zdrobn. od lico albo lice (twarz, obli­cze; po­li­czek)

 (1.2) techn. po­wierzch­nia skóry od stro­ny wło­sia; gład­ka, górna po­wierzch­nia wy­pra­wio­nej skóry

 (1.3) techn. zew­nętrz­na, nie oko­ro­wa­na po­wierzch­nia prze­cię­te­go wzdłuż pręta wi­kli­ny uży­wa­ne­go do wy­pla­ta­nia ko­szów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama pro­mie­nia­ła pa­trząc na ró­ża­ne licz­ka Igna­siu­nia, na dłu­gie zło­ci­ste włosy, które nie­cier­pli­wie od­gar­niał z czoła.

 (1.1) Miał król córkę je­dy­ną, kró­lew­nę mo­dro­o­ką, ślicz­ne­go była licz­ka, ko­cha­no ją głę­bo­ko.

 (1.1) U tych tam ba­let­ni­czek / Ko­cha­ją gład­kość li­czek.

 (1.1) Oczy Basi za­bły­sły; ślicz­ne licz­ko ru­mień­cem się po­kry­ło.

 (1.2) Skóry świń­skie odz­na­cza­ją się bar­dzo ład­nym i trwa­łym licz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. licować

Wiktionary


liczman

pra­cow­nik w por­cie li­czą­cy ilość ła­do­wa­ne­go to­wa­ru; licz­men


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy mo­ne­tę słu­żą­cy do in­nych celów niż pła­ce­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Licz­man (żeton) – żeton uży­wa­ny do li­cze­nia.
  • Licz­man (zawód) – pra­cow­nik por­to­wy, pra­cow­nik pie­kar­ni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. liczydło n., liczba ż.

Wiktionary


liczmański

→ licz­man (pra­cow­nik w por­cie)


SJP.pl


liczmen

pra­cow­nik w por­cie li­czą­cy ilość ła­do­wa­ne­go to­wa­ru; licz­man


SJP.pl

Licz­men, licz­man – osoba, która zaj­mu­je się w por­cie li­cze­niem prze­ła­do­wy­wa­nych to­wa­rów.

Wikipedia


licznerski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Licz­ner­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Be­ne­dykt Licz­ner­ski – pol­ski in­ży­nier łącz­no­ści
  • Łu­kasz Licz­ner­ski – pol­ski sza­chi­sta
  • Piotr Licz­ner­ski – pol­ski wio­ślarz
  • Zenon Licz­ner­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


licznie

przy­słó­wek

 (1.1) w dużej gru­pie osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ku­ję wam wszyst­kim, że zgro­ma­dzi­li­ście się tak licz­nie na na­szej uro­czy­sto­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczność ż., liczba ż., liczebność ż., liczenie n.

 czas. liczyć ndk.

 przym. liczny, rozliczny

 przysł. liczniej, liczno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłumnie, gromadnie, daw. liczno

Wiktionary


liczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: licz­nie


SJP.pl


liczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: licz­ny


SJP.pl


licznik

1. przy­rząd po­mia­ro­wy;
2. w ma­te­ma­ty­ce: licz­ba znaj­du­ją­ca się nad kre­ską ułam­ko­wą w ułam­ku zwy­kłym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru ja­kiejś wiel­ko­ści na­li­cza­nej w cza­sie;

 (1.2) mat. część ułam­ka znaj­du­ją­ca się nad kre­ską ułam­ko­wą;

 (1.3) in­form. zmien­na zli­cza­ją­ca coś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • licz­nik (elek­tro­ni­ka)
  • licz­nik (ma­te­ma­ty­ka)
  • licz­nik (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • licz­nik ener­gii elek­trycz­nej
  • licz­nik cie­pła (cie­pło­mierz)
  • ga­zo­mierz
  • wo­do­mierz
  • zdal­ny od­czyt (licz­ni­ków ener­gii elek­trycz­nej, cie­pło­mie­rzy, ga­zo­mie­rzy, wo­do­mie­rzy)
  • licz­nik Ge­i­ge­ra-Müllera
  • licz­nik scyn­ty­la­cyj­ny
  • licz­nik od­wie­dzin stro­ny WWW
  • licz­nik pro­gra­mu (licz­nik roz­ka­zów)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już przed po­łud­niem licz­nik prądu znów brzę­czał.

 (1.2) Każdy uła­mek jest ilo­ra­zem licz­ni­ka i mia­now­ni­ka.

 (1.3) Licz­nik wzra­sta o jeden za każ­dym razem gdy gracz zdo­by­wa punkt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡ʃʲɲik, AS: lʹičʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. policzyć dk., liczyć ndk., liczbować ndk.

 rzecz. liczenie n., liczydło n., liczarka ż., liczarz m., liczebność ż., liczebnik m., liczba ż., liczność ż., liczydełko n.

 przym. licznikowy, liczalny, liczny, liczeniowy, liczebny, liczebnościowy, liczebnikowy

Wiktionary


licznikowy

→ licz­nik


SJP.pl

Patrz:

licznik

liczno

przy­słó­wek

 (1.1) daw. licz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. licznie

Wiktionary


licznokwiatowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy wiele kwia­tów

Wiktionary


liczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest licz­ne; cecha tych, któ­rzy są licz­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Licz­ność ma­te­rii – li­czeb­ność ma­te­rii mie­rzo­na przez sto­su­nek licz­by do­wol­nych czą­stek two­rzą­cych dany obiekt fi­zycz­ny do licz­by ato­mów za­war­tych w 12 g czy­ste­go izo­to­pu węgla 12C
  • Licz­ność (mo­de­lo­wa­nie opro­gra­mo­wa­nia) – opi­su­je sto­su­nek licz­by ele­men­tów ko­lek­cji jed­nej klasy do licz­by ele­men­tów ko­lek­cji dru­giej klasy, które są po­łą­czo­ne aso­cja­cją po­mię­dzy sobą.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. liczny

 przysł. licznie

 rzecz. licznik mrz., liczba ż.

 czas. policzyć

Wiktionary


liczny

skła­da­ją­cy się z wielu jed­no­stek; czę­sto się zda­rza­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o rze­czow­ni­kach zbio­ro­wych) skła­da­ją­cy się z wielu jed­no­stek

 (1.2) (tylko w lm.) wy­stę­pu­ją­cy w dużej licz­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do mia­sta zbli­ża­ła się licz­na armia.

 (1.2) Dużą sen­sa­cję wzbu­dzi­ło przy­by­cie Ma­ria­na Krza­klew­skie­go, który prze­ma­sze­ro­wał głów­ną ulicą wraz z licz­ny­mi zwo­len­ni­ka­mi do sto­li­ka AWS-u , gdzie ro­zda­wał au­to­gra­fy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡ʃnɨ, AS: lʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. licznik m., liczenie n., przeliczenie n., liczba ż., liczebnik m., liczarka ż., liczebność ż., liczność ż., liczydło n., liczydełko n., zliczarka ż., przelicznik m., wyliczanka ż., wyliczenie n.

 czas. liczyć, policzyć, zliczać, zliczyć, przeliczać, przeliczyć, wyliczać, wyliczyć, liczbować

 przym. liczebny, liczbowy, policzalny, przeliczalny, liczebnikowy, licznikowy, liczydłowy, przelicznikowy, rozliczny, niepoliczalny

 przysł. liczbowo, liczebnie, liczebnikowo, licznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) książk. mnogi, rozliczny

Wiktionary


liczydełko

małe li­czy­dło


SJP.pl


liczydło

pro­sty przy­rząd sto­so­wa­ny do obli­czeń; po­cząt­ko­wo ta­bli­ca z roz­sy­pa­nym pia­skiem, na któ­rym za­pi­sy­wa­no li­te­ry lub cyfry, póź­niej ramka z rów­no­le­gły­mi rzę­da­mi ko­ra­li­ków (zwy­kle 10) na dru­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. przy­rząd w po­sta­ci ramy z prę­ci­ka­mi, na któ­rych umie­szczo­ne są ru­cho­me ko­ra­li­ki, wspo­ma­ga­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie pro­stych obli­czeń;

 (1.2) techn. mot. me­cha­nizm wska­zu­ją­cy licz­ni­ka

Wiktionary

Li­czy­dło – przy­rząd słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia pro­stych dzia­łań aryt­me­tycz­nych, naj­czę­ściej w po­sta­ci ramki z umie­szczo­ny­mi wew­nątrz prę­ta­mi, na które naw­le­czo­ne są ru­cho­me ko­ra­li­ki. Obli­czeń do­ko­ny­wa­no po­przez od­po­wied­nie prze­su­wa­nie ko­ra­li­ków po prę­tach od­po­wia­da­ją­cych okre­ślo­nej po­tę­dze dzie­się­ciu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pier­wszej kla­sie po­słu­gi­wa­li­śmy się li­czy­dłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɨdwɔ, AS: lʹičydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczba ż., liczenie n., liczman m.

:: zdrobn. liczydełko

 przym. liczydłowy, liczny

 czas. policzyć, liczyć ndk.

Wiktionary


liczydłowy

→ li­czy­dło


SJP.pl

Patrz:

liczydło

liczygrosz

czło­wiek skąpy; du­si­grosz, li­czy­kru­pa, kutwa


SJP.pl


liczykrupa

(r. żeń­ski) o ko­bie­cie: ską­piec, du­si­grosz, prze­sad­nie ostroż­ny w wy­dat­kach; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. ską­piec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡ʃɨˈkrupa, AS: lʹičykrupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczykrupstwo n.

 przym. liczykrupi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. centuś, chytrus, kutwa, skąpiradło, żyła; reg. śl. dziurdziuch; przest. żyd; chciwiec, harpagon

Wiktionary


liczykrupstwo

rzad­ko, po­gard­li­wie: nie­chęć do wy­da­wa­nia pie­nię­dzy nawet na pod­sta­wo­we po­trze­by; skąp­stwo, skner­stwo


SJP.pl


liczyrzepa

w ślą­skich ba­śniach: duch Kar­ko­no­szy


SJP.pl

Duch Gór (Kar­ko­nosz, Li­czy­rze­pa (lu­do­wo), Rze­piór, Rze­po­licz, niem. "Rübezahl", czes. "Krakonoš", "Krkonoš", "Rýbrcoul") – po­stać fan­ta­stycz­na, bo­ha­ter licz­nych le­gend zwią­za­ny z ob­sza­rem Kar­ko­no­szy.

Na temat Li­czy­rze­py pow­sta­ło wiele dzieł li­te­rac­kich i mu­zycz­nych, w tym opera Carla Marii von We­be­ra (nie­u­koń­czo­na).

Wikipedia


liczyć

1. ra­cho­wać
2. wy­mie­niać ko­lej­ne licz­by
3. su­mo­wać
4. skła­dać się z cze­goś
5. brać pod uwagę pod­czas li­cze­nia
6. brać za­pła­tę
7. przy­pu­szczać
8. wie­rzyć
9. li­czyć się:
a) być li­czo­nym
b) być ce­nio­nym, uwz­ględ­nia­nym
c) brać coś pod uwagę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­li­czyć)

 (1.1) okre­ślać licz­bę ele­men­tów skła­da­ją­cych się na dany zbiór

 (1.2) włą­czać do zbio­ru

 (1.3) za­wie­rać w sobie okre­ślo­ną ilość ele­men­tów

 (1.4) wy­ko­ny­wać dzia­ła­nia ma­te­ma­tycz­ne, przet­wa­rzać dane nu­me­rycz­ne

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­li­czyć)

 (2.1) wy­ma­wiać licz­by

 (2.2) spo­dzie­wać się

 (2.3) po­kła­dać swoje za­u­fa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny li­czyć się (dk. po­li­czyć się)

 (3.1) brać pod uwagę, re­spek­to­wać

 (3.2) mieć duże zna­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze liczę pie­nią­dze, które wy­pła­cam z banku, żeby być pew­nym, że do­sta­łem tyle, ile trze­ba.

 (1.2) – Trzy osoby jadą. – Licz mnie też. – Czyli czte­ry, ktoś je­szcze?

 (1.3) Ta grupa liczy sześć osób.

 (1.4) Ten kom­pu­ter liczy dwa razy szyb­ciej niż po­przed­ni.

 (1.4) Księ­go­wy sie­dział przy biur­ku za­wa­lo­nym pa­pie­ra­mi i li­czył zaw­zię­cie.

 (2.1) Gramy w cho­wa­ne­go. Adam liczy na głos do dzie­się­ciu, a my się cho­wa­my

 (2.1) Licz do dzie­się­ciu i po­wiedz „szu­kam”!

 (2.2) Mu­sisz zro­bić to sam i nie licz na moją pomoc!

 (2.3) Wiem, że moja mama mnie kocha i za­wsze mogę na nią li­czyć.

 (3.1) Licz się ze zda­niem ojca!

 (3.2) Do­brze wiesz, że liczy się dla mnie tylko zda­nie ojca. To on za­de­cy­du­je, czy mam wy­je­chać, czy nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: lʹičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczebność ż., licznik mrz., zliczenie n., zliczanie n., policzenie n., liczenie n., liczba, liczydło

 czas. naliczyć, obliczyć, podliczyć, przeliczyć, rozliczyć, wyliczyć, zaliczyć, zliczyć, policzyć, przeliczać, zaliczać

 przym. liczny, policzalny, obliczeniowy, niepoliczalny

 przysł. licznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kalkulować, rachować

 (2.1) odliczać, rachować

 (2.2) czekać, nastawiać się, przewidywać

 (2.3) polegać, pokładać nadzieję, ufać, wierzyć, żywić zaufanie

Wiktionary


licząc

1. ra­cho­wać
2. wy­mie­niać ko­lej­ne licz­by
3. su­mo­wać
4. skła­dać się z cze­goś
5. brać pod uwagę pod­czas li­cze­nia
6. brać za­pła­tę
7. przy­pu­szczać
8. wie­rzyć
9. li­czyć się:
a) być li­czo­nym
b) być ce­nio­nym, uwz­ględ­nia­nym
c) brać coś pod uwagę


SJP.pl


liczący

1. ra­cho­wać
2. wy­mie­niać ko­lej­ne licz­by
3. su­mo­wać
4. skła­dać się z cze­goś
5. brać pod uwagę pod­czas li­cze­nia
6. brać za­pła­tę
7. przy­pu­szczać
8. wie­rzyć
9. li­czyć się:
a) być li­czo­nym
b) być ce­nio­nym, uwz­ględ­nia­nym
c) brać coś pod uwagę


SJP.pl


licówka

1. w bu­dow­nict­wie: ele­ment ce­ra­micz­ny uży­wa­ny do li­co­wa­nia bu­dow­li; cegła li­co­wa;
2. w sto­ma­to­lo­gii: na­kład­ka przyt­wier­dzo­na do cho­re­go lub brzyd­kie­go zęba w celu po­pra­wie­nia jego wy­glą­du;
3. doś­wiad­czo­na sa­mi­ca ko­zi­cy pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ele­ment: ka­mien­ny, ce­ra­micz­ny, szkla­ny; uży­wa­ny do li­co­wa­nia bu­dow­li

 (1.2) sto­mat. cien­ka płyt­ka: por­ce­la­no­wa, ce­ra­micz­na, kom­po­zy­to­wa; umie­szcza­na z przo­du zęba w celu: jego roz­ja­śnie­nia, sko­ry­go­wa­nia kształ­tu, za­sło­nię­cia przerw mię­dzy zę­ba­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­ców­ka (ko­zi­ca)
  • li­ców­ka (bu­dow­nict­wo)
  • li­ców­ka (sto­ma­to­lo­gia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ścia­ny wy­pro­wa­dzo­ne są z cegły czer­wo­nej, li­ców­ki.

 (1.3) W okre­sie ry­ko­wi­ska byk staje się mniej ostroż­nym. (…) W tym sta­nie rze­czy pie­czę nad chma­rą obej­mie czuj­na w dwój­na­sób łania–li­ców­ka[,] ostroż­niej­sza teraz niż kie­dy­kol­wiek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lico n.

 czas. licować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) olicowanie

Wiktionary


lid

część wstęp­na ar­ty­ku­łu pra­so­we­go; lead


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wszy, wpro­wa­dza­ją­cy aka­pit ar­ty­ku­łu lub in­for­ma­cji pra­so­wej, ze stre­szcze­niem tre­ści i za­chę­tą do za­poz­na­nia się z ca­ło­ścią;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mając ga­ze­tę w ręku, naj­pierw prze­glą­dam lidy. Dzię­ki temu od razu wiem kto, co, gdzie i kiedy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲit, AS: lʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstęp, wprowadzenie, nagłówek

Wiktionary


lida

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Lida (biał. Ліда, lit. "Lyda") – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu lidz­kie­go i dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Wi­leń­szczyz­ny.

Nieg­dyś mia­sto po­wia­to­we w gra­ni­cach I Rze­czy­po­spo­li­tej. Mia­sto kró­lew­skie po­ło­żo­ne było w końcu XVIII wieku w po­wie­cie lidz­kim wo­je­wództ­wa wi­leń­skie­go. Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich po­wia­tu lidz­kie­go od XVI wieku do pier­wszej po­ło­wy XVIII wieku. W la­tach 1921–1945 w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie no­wo­gródz­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu lidz­kie­go.

Wikipedia


lidar

urzą­dze­nie op­tycz­ne sto­so­wa­ne w me­te­o­ro­lo­gii głów­nie do ba­da­nia chmur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do po­mia­ru od­le­gło­ści po­przez oś­wiet­la­nie la­se­rem i po­miar od­bi­cia za po­mo­cą czuj­ni­ka;

Wiktionary

Lidar (od an­giel­skie­go akro­ni­mu LIDAR, ut­wo­rzo­ne­go od wy­ra­że­nia: "Light De­tec­tion and Ran­ging") – me­to­da po­mia­ru od­le­gło­ści po­przez oś­wiet­la­nie celu świa­tłem la­se­ro­wym i po­miar od­bi­cia za po­mo­cą czuj­ni­ka. Róż­ni­ce w cza­sie po­wro­tu wiąz­ki la­se­ra oraz zmia­na dłu­go­ści fali mogą być na­stęp­nie wy­ko­rzy­sta­ne do two­rze­nia trój­wy­mia­ro­we­go mo­de­lu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lidarowy

Wiktionary


lidarowy

→ lidar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­da­rem, do­ty­czą­cy li­da­ru

Wiktionary

Patrz:

lidar

Powiązane:

 rzecz. lidar m.

Wiktionary


lideczka

zdrob­nie­nie od: Lidia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia żeń­skie­go Lidia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­rze­czo­ny Li­decz­ki śpie­wa fal­se­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidia ż., Lidka ż., Lidzia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lidka, Lidzia

Wiktionary


lider

le­a­der;
1. za­wod­nik lub ze­spół pro­wa­dzą­cy w wy­ści­gu, bę­dą­cy na pier­wszym miej­scu;
2. przy­wód­ca par­tii po­li­tycz­nej lub or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej;
3. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce czo­ło­we miej­sce w pro­duk­cji i sprze­da­ży wy­ro­bów z ja­kiejś dzie­dzi­ny;
4. po­tocz­nie: osoba prze­wo­dzą­ca innym; do­wód­ca, przy­wód­ca, wódz;
5. śro­do­wi­sko­wo: czo­ło­wy muzyk w ze­spo­le, pi­szą­cy tek­sty i mu­zy­kę do pio­se­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­wo­dzą­ca, za­rzą­dza­ją­ca pracą ze­spo­łu

 (1.2) sport. spor­to­wiec lub dru­ży­na zaj­mu­ją­ca czo­ło­we miej­sce w za­wo­dach lub roz­gryw­kach

 (1.3) przed­się­bior­stwo wy­róż­nia­ją­ce się w swo­jej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lider – po­ję­cie z za­kre­su psy­cho­lo­gii
  • lider ryn­ko­wy
  • lider uwiel­bie­nia
  • Lider – model au­to­bu­su marki Au­to­san
  • lider – duży ni­szczy­ciel
  • lider – Izby Re­pre­zen­tan­tów
  • lider – po­cząt­ko­wa część wy­ła­do­wa­nia at­mos­fe­rycz­ne­go (pio­ru­na)
  • Lider – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny disco polo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Paweł jest li­de­rem grupy.

 (1.2) Jak jest remis, to wszy­scy teraz mają po jed­nym punk­cie, a to zna­czy, że po dwóch me­czach nie ma w gru­pie li­de­ra.

 (1.3) Firma na­le­ży do li­de­rów na pol­skim rynku w bran­żach, w któ­rych ofe­ru­je swoje usłu­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲidɛr, AS: lʹider

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liderowanie n.

:: fż. liderka ż.

 czas. liderować ndk.

 przym. liderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leader, wódz, przywódca

Wiktionary


liderka

→ lider; le­a­der­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta do­wo­dzą­ca, za­rzą­dza­ją­ca pracą ze­spo­łu

 (1.2) sport. za­wod­nicz­ka zaj­mu­ją­ca czo­ło­we miej­sce w za­wo­dach lub roz­gryw­kach

 (1.3) zool. sa­mi­ca do­mi­nu­ją­ca w sta­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­zy­cja li­der­ki w ran­kin­gu jest nie­za­gro­żo­na.

 (1.3) Wa­de­ra jest li­der­ką grupy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. lider m.

 czas. liderować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przywódczyni

Wiktionary


liderowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­de­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. liderować ndk.

 rzecz. lider mos.

Wiktionary


liderować

być na czele, prze­wo­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) prze­wo­dzić, być li­de­rem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲidɛˈrɔvat͡ɕ, AS: lʹiderovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liderowanie n., leader mos., lider, liderka

Wiktionary


liderowy

→ lider; li­der­ski, le­a­der­ski


SJP.pl


liderski

→ lider; li­de­ro­wy, le­a­der­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­de­rem, do­ty­czą­cy li­de­ra; wła­ści­wy li­de­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lider mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywódczy

Wiktionary


liderstwo

bycie li­de­rem; le­a­der­stwo


SJP.pl


lidia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na i pań­stwo w za­chod­niej Azji Mniej­szej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lidia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go
  • Lidia – sta­ro­żyt­ne pań­stwo w za­chod­niej Azji Mniej­szej, ze sto­li­cą w Sar­des
  • Lidia – po­stać bi­blij­na, świę­ta
  • Lizja i Lidia – sio­stry Je­zu­sa Chry­stu­sa, znane z Ewan­ge­lii Marka i Ewan­ge­lii Ma­te­u­sza oraz apo­kry­ficz­nej księ­gi Le­gen­da o św. Jó­ze­fie Cie­śli
  • Lidia – nazwa pro­du­ko­wa­ne­go w Pol­sce przez firmę Com­pu­ter Stu­dio Kaj­kow­ski (CSK) klonu kom­pu­te­ra Apple II
  • (110) Lydia – aste­ro­i­da od­kry­ta przez Alp­hon­se’a Lo­u­i­sa Ni­co­la­sa Bor­rel­ly’ego w 1870

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lidia imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 marca i 3 sierp­nia.

 (1.2) W któ­rym wieku Rzy­mia­nie za­ję­li Lidię?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲidʲja, AS: lʹidʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lidyjski mrz., Lidka ż., Lidzia ż., Lideczka ż., Lidyjczyk m., Lidyjka ż., lidyt m.

 przym. lidyjski

Wiktionary


lidian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzia­łem Li­dia­no­wi o piąt­ko­wym spot­ka­niu.

Wiktionary


lidka

zdrob­nie­nie od: Lidia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia żeń­skie­go Lidia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chło­pak Lidki stu­diu­je w Ka­to­wi­cach.

 (1.1) Po­drzu­ci­my Lidkę do bi­blio­te­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidia ż., Lidzia ż., Lideczka ż.

Wiktionary


lidl

sieć hand­lo­wa


SJP.pl

Lidl Stif­tung & Co. KG – nie­miec­ka sieć skle­pów dy­skont, na­le­żą­ca do (rów­nież wła­ści­ciel skle­pów Ka­u­fland).

Wikipedia


lidlowy

→ LIDL


SJP.pl

Patrz:

LIDL

lido

pia­szczy­sty wał przy­brzeż­ny od­dzie­la­ją­cy za­to­kę od morza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lido – mała wyspa w We­ne­cji;
  • lido – po­ję­cie ge­o­mor­fo­lo­gicz­ne;
  • lido – ro­dzaj ba­se­nu ką­pie­lo­we­go;
  • Lido – ka­ba­ret na Champs-Élysées w Pa­ry­żu.
  • Lido – ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy Nu-Tone, Hard­co­re (Pol­ska)

Wikipedia


lidokaina

lek o dzia­ła­niu znie­czu­la­ją­cym; li­gno­ka­i­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, uży­wa­ny jako śro­dek miej­sco­wo znie­czu­la­ją­cy;

Wiktionary

Li­do­ka­i­na (łac. "li­do­ca­i­num"), li­gno­ka­i­na, ksy­lo­ka­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ace­ta­ni­li­du. Sto­so­wa­na jako śro­dek miej­sco­wo znie­czu­la­ją­cy. Prze­waż­nie po­da­wa­na jest przez­skór­nie w for­mie ae­ro­zo­lu lub żelu. W sto­ma­to­lo­gii naj­czę­ściej uży­wa­ny w po­sta­ci dwu­pro­cen­to­we­go rozt­wo­ru chlo­ro­wo­dor­ku li­do­ka­i­ny w am­puł­kach (w czy­stej po­sta­ci albo z do­dat­kiem adre­na­li­ny lub no­ra­dre­na­li­ny). W lecz­nict­wie li­do­ka­i­na sto­so­wa­na jest za­rów­no w po­sta­ci wol­nej za­sa­dy, jak i w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲidɔkaˈjĩna, AS: lʹidokai ̯ĩna

Wiktionary


lidokainowy

→ li­do­ka­i­na


SJP.pl

Patrz:

lidokaina

lidyjczyk

miesz­ka­niec Lidii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Lidii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidia ż., lidyjski mrz.

:: fż. Lidyjka ż.

 przym. lidyjski

Wiktionary


lidyjka

miesz­kan­ka Lidii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lidii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidia ż., lidyjski mrz.

:: fm. Lidyjczyk mos.

 przym. lidyjski

Wiktionary


lidyjski

przy­miot­nik od: Lidia (sta­ro­żyt­na kra­i­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Lidią, po­cho­dzą­cy z Lidii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język li­dyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidia ż., Lidyjczyk m., Lidyjka ż.

Wiktionary


lidyt

skała osa­do­wa, czar­na, zbita, bar­dzo twar­da


SJP.pl

Lidyt – osa­do­wa skała krze­mion­ko­wa na­le­żą­ca do grupy skał or­ga­no­ge­nicz­nych, barwy czar­nej lub ciem­no­sza­rej, skry­to­kry­sta­licz­na lub bar­dzo drob­no kry­sta­licz­na.

Skła­da się głów­nie z chal­ce­do­nu i mi­kro­kry­sta­licz­ne­go kwar­cu i sub­stan­cji or­ga­nicz­nych oraz czę­sto pi­ry­tu.

Wikipedia


lidzbarczanin

miesz­ka­niec Lidz­bar­ka, Lidz­bar­ka War­miń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lidz­bar­ka lub Lidz­bar­ka War­miń­skie­go

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Lidz­bar­ka lub Lidz­bar­ka War­miń­skie­go, uro­dzo­na w Lidz­bar­ku lub Lidz­bar­ku War­miń­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidzbark mrz.

:: fż. lidzbarczanka ż.

 przym. lidzbarski

Wiktionary


lidzbarczanka

miesz­kan­ka Lidz­bar­ku, Lidz­bar­ku War­miń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lidz­bar­ka lub Lidz­bar­ka War­miń­skie­go

 (1.2) ko­bie­ta Lidz­bar­ka lub Lidz­bar­ka War­miń­skie­go, uro­dzo­na w Lidz­bar­ku lub Lidz­bar­ku War­miń­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidzbark mrz.

:: fm. lidzbarczanin mos.

 przym. lidzbarski

Wiktionary


lidzbark

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

Lidz­bark (nazwa obocz­na Lidz­bark Wel­ski, La­u­ten­burg) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lidz­bark.

Mia­sto po­sia­da sta­tus mia­sta tu­ry­stycz­ne­go, ma roz­wi­nię­tą bazę noc­le­go­wą i ga­stro­no­micz­ną. Od 1997 r. pa­tro­nem mia­sta jest św. Woj­ciech. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Lidz­bark li­czył 7182 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡zbark, AS: lʹiʒbark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lidzbarczanin mos., lidzbarczanka ż.

 przym. lidzbarski

Wiktionary


lidzbarski

przy­miot­nik od: Lidz­bark, Lidz­bark War­miń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Lidz­bar­ka lub Lidz­bar­ka War­miń­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lidzbarczanka ż., Lidzbark mrz., lidzbarczanin mos.

Wiktionary


lidzia

zdrob­nie­nie od: Lidia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia żeń­skie­go Lidia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ży­czy­łam Lidzi twój po­dręcz­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lidia ż., Lidka ż., Lideczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lidka, Lideczka

Wiktionary


lidzianin

miesz­ka­niec Lidy


SJP.pl


lidzianka

miesz­kan­ka Lidy


SJP.pl


lidzki

przy­miot­nik od: Lida (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Lidy, zwią­za­ny z Lidą

Wiktionary


lieberman

naz­wi­sko


SJP.pl


liebermann

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Max Lie­ber­mann – ma­larz
  • Rolf Lie­ber­mann – kom­po­zy­tor
  • (12329) Lie­ber­mann
  • Awig­dor Lie­ber­man
  • David J. Lie­ber­man
  • Her­man Lie­ber­man
  • Joe Lie­ber­man
  • Con­nec­ti­cut for Lie­ber­man
  • Fran­ci­szek Li­ber­mann
  • Li­ber­man Aga­mez (* 1985), ko­lum­bij­ski siat­karz, re­pre­zen­tant kraju
  • Te­tia­na Li­ber­man

Wikipedia


liebert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (St.) Liébert (Li­bert, Li­ber­tus, Liet­brecht, Liet­bert, Lieth­ber­tus) (?, [?] – 1140)
  • Art­hur Lie­bert (1878-1946), nie­miec­ki fi­lo­zof
  • Heinz Lie­bert (* 1936), nie­miec­ki sza­chi­sta
  • Jerzy Lie­bert, pol­ski poeta okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
  • Ott­mar Lie­bert (* 1963), nie­miec­ki muzyk, kom­po­zy­tor i gi­ta­rzy­sta fla­men­co

Wikipedia


liebmann

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lieb­mann – nie­miec­ki film z 2016
  • Jef­frey M. Lieb­mann – ame­ry­kań­ski oku­li­sta i chi­rurg
  • Otto Lieb­mann – nie­miec­ki fi­lo­zof

Wikipedia


liechtenstein

[czy­taj: LICHtensztajn] pań­stwo w Eu­ro­pie; Księ­stwo Liech­ten­ste­i­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. małe pań­stwo w Eu­ro­pie mię­dzy Szwaj­ca­rią a Au­strią;

Wiktionary

Liech­ten­ste­in ([],), Księ­stwo Liech­ten­ste­i­nu (niem. [],) – pań­stwo uni­tar­ne po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Za­chod­niej, w do­li­nie gór­ne­go Renu, w Al­pach Re­tyc­kich, mię­dzy Au­strią a Szwaj­ca­rią.

Po­wierzch­nia Liech­ten­ste­i­nu wy­no­si 160,5 km², co daje mu 189. miej­sce na świe­cie, a za­miesz­ki­wa­ne jest przez 39 680 osób, co z kolei daje 187.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Liech­ten­ste­in jest nie­pod­le­głym księ­stwem w Al­pach, w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, po­ło­żo­nym po­mię­dzy Szwaj­ca­rią i Au­strią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlixtɛnʂtajn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liechtensteińczyk mos., Liechtensteinka ż.

 przym. liechtensteiński, lichtensztajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Księstwo Liechtensteinu

Wiktionary


liechtensteinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Liech­ten­ste­i­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liechtenstein mrz.

:: fm. Liechtensteińczyk mos.

 przym. liechtensteiński

Wiktionary


liechtensteińczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Liech­ten­ste­i­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liechtenstein mrz.

:: fż. Liechtensteinka ż.

 przym. liechtensteiński

Wiktionary


liechtensteiński

→ Liech­ten­ste­in [czy­taj: lich­tensz­tajń­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Liech­ten­ste­in

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liech­ten­ste­iń­scy pił­ka­rze po raz ko­lej­ny prze­gra­li z An­glią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲixtɛ̃w̃ˈʃtajj̃sʲci, AS: lʹiχtẽũ̯štai ̯ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liechtensteińczyk mos., Liechtensteinka ż., Liechtenstein

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lichtensztajński

Wiktionary


lieto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: we­so­ło, ra­do­śnie


SJP.pl

Lieto (szw. "Lundo") – gmina w Fin­lan­dii, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści kraju, na­le­żą­ca do re­gio­nu Var­si­na­is-Suomi.

Wikipedia


lifehack

[czy­taj: lajf­hak] po­tocz­nie: spryt­ny spo­sób, trik ułat­wia­ją­cy jakąś czyn­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­mysł, trick ułat­wia­ją­cy życie, roz­wią­zu­ją­cy pro­blem bądź przy­spie­sza­ją­cy co­dzien­ną czyn­ność;

Wiktionary

Li­fe­hack – ogól­na nazwa spo­so­bów i tri­ków uży­wa­nych do ułat­wia­nia sobie życia. W szcze­gól­no­ści są to po­my­sły pro­gra­mi­stów, któ­rzy pró­bu­ją prze­no­sić idee i kon­cep­cje in­for­ma­tycz­ne na co­dzien­ne życie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 20-latek zna­lazł li­fe­hack na dar­mo­we je­dze­nie. To stu­dia on­li­ne, bo miesz­ka z ro­dzi­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlajfxak, AS: lai ̯fχak

Wiktionary


lifehacker

[czy­taj: lajf­ha­ker] po­tocz­nie: osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca triki na ułat­wie­nie sobie życia


SJP.pl

Li­fe­hac­ker – blog poś­wię­co­ny cie­ka­wost­kom z za­kre­su tech­ni­ki i op­ty­ma­li­za­cji życia co­dzien­ne­go.

Li­fe­hac­ker zo­stał za­ło­żo­ny w 2005 roku. We­dług da­nych SimilarWeb w 2020 roku ser­wis miał ok. 14–20 mln wizyt mie­sięcz­nie.

Wikipedia


liferant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. hand. poś­red­nik w do­star­cza­niu to­wa­rów, do­staw­ca (zwła­szcza dla woj­ska)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liwerant

Wiktionary


lifestyle

[czy­taj: lajf­stajl]
1. styl życia; lajf­stajl;
2. w mar­ke­tin­gu: do­pa­so­wa­nie wy­ro­bów do wy­o­bra­żeń po­ten­cjal­ne­go kon­su­men­ta o nim samym i o jego stylu życia


SJP.pl


lifestyle'owy

→ li­fe­sty­le


SJP.pl

Patrz:

lifestyle

lifestylowy

[czy­taj: lajf­staj­lo­wy] zgod­ny z wy­bra­nym sty­lem życia; lajf­staj­lo­wy


SJP.pl


lifo

me­to­da wy­ce­ny roz­cho­du za­pa­sów, po­le­ga­ją­ca na księ­go­wa­niu roz­cho­du po­czą­wszy od ostat­niej jed­nost­ki przy­ję­tej do ma­ga­zy­nu; LIFO


SJP.pl


lift

1. od­bi­cie piłki z rów­no­czes­nym na­da­niem jej ro­ta­cji;
2. winda to­wa­ro­wa lub oso­bo­wa;
3. po­tocz­nie: lif­ting


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lift – ro­dzaj ude­rze­nia w te­ni­sie
  • Lift – fra­me­work do two­rze­nia apli­ka­cji in­ter­ne­to­wych
  • Lift – marka na­po­ju ga­zo­wa­ne­go
  • Lift! – album Vol­ke­ra Krie­ge­la
  • Lift – ame­ry­kań­ski film z 2001
  • Lift – in­dyj­ski film z 2021

Wikipedia


liftback

[czy­taj: lift­bek] hatch­back;
1. typ nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go;
2. sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu


SJP.pl

Lift­back – typ nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, zbli­żo­ne­go kon­struk­cyj­nie do sa­mo­cho­du typu sedan, róż­nią­ce­go się niez­nacz­nie – bar­dziej po­chy­lo­ną szybą i (cza­sem nie­wiel­kim) na­wi­sem nad­wo­zia za tyl­nym kołem. W obu przy­pad­kach szyba unosi się jako in­te­gral­ny ele­ment po­kry­wy ba­gaż­ni­ka. W wielu kra­jach po­ję­cie toż­sa­me z hatch­back, acz­kol­wiek mia­nem hatch­back okre­śla się auta klas niż­szych, czę­sto mo­de­le miej­skie.

Wikipedia


lifting

1. chi­rur­gicz­no-kos­me­tycz­ny za­bieg na­cią­ga­nia skóry twa­rzy i szyi w celu lik­wi­da­cji zmar­szczek; face lif­ting;
2. po­tocz­nie: od­no­wie­nie sprzę­tu, głów­nie po­pra­wie­nie wy­glą­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. med. chi­rur­gicz­na lik­wi­da­cja zmar­szczek na twa­rzy i szyi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liftingowy, liftingujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) face lifting

Wiktionary


liftingować

na­cią­gać skórę twa­rzy i szyi w celu lik­wi­da­cji zmar­szczek


SJP.pl


liftingowy

→ lif­ting


SJP.pl

Patrz:

lifting

liftingujący

→ lif­tin­go­wać


SJP.pl

Patrz:

liftingować

liftowany

1. w te­ni­sie: od­bi­jać piłkę w taki spo­sób, by spa­dła ona wcze­śniej na kort i za­sko­czy­ła prze­ciw­ni­ka;
2. śro­do­wi­sko­wo: pod­no­sić sa­mo­chód w celu za­mon­to­wa­nia więk­szych kół


SJP.pl


liftować

1. w te­ni­sie: od­bi­jać piłkę w taki spo­sób, by spa­dła ona wcze­śniej na kort i za­sko­czy­ła prze­ciw­ni­ka;
2. śro­do­wi­sko­wo: pod­no­sić sa­mo­chód w celu za­mon­to­wa­nia więk­szych kół


SJP.pl


lig

1. sy­stem roz­gry­wek spor­to­wych; rów­nież wy­dzie­lo­na grupa dru­żyn lub za­wod­ni­ków gra­ją­cych w tym sy­ste­mie;
2. nazwa niek­tó­rych or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

Lig – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Kanal ob Soči. W 2018 roku li­czy­ła 128 miesz­kań­ców.

Wikipedia


liga

1. sy­stem roz­gry­wek spor­to­wych; rów­nież wy­dzie­lo­na grupa dru­żyn lub za­wod­ni­ków gra­ją­cych w tym sy­ste­mie;
2. nazwa niek­tó­rych or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zrze­sze­nie osób, or­ga­ni­za­cji lub państw

 (1.2) sport. klasa roz­gry­wek w spor­tach ze­spo­ło­wych, np. w piłce noż­nej, siat­ków­ce, ho­ke­ju, itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • liga, liga mor­ska, liga lą­do­wa – jed­nost­ki dłu­go­ści
  • liga ję­zy­ko­wa – w ję­zy­koz­naw­stwie grupa ję­zy­ków
  • roz­gryw­ki li­go­we w spor­cie, m.in.
    • Liga Mi­strzów UEFA
    • liga pol­ska w piłce noż­nej
    • Liga Świa­to­wa w piłce siat­ko­wej męż­czyzn
  • część nazwy wielu or­ga­ni­za­cji po­li­tycz­nych lub spo­łecz­nych, m.in.
    • Liga Na­ro­dów
    • Liga Państw Arab­skich
    • Liga Pol­skich Ro­dzin
    • Liga Obro­ny Kraju

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat dzia­łam w Lidze Ochro­ny Przy­ro­dy.

 (1.2) Miej­sco­wy ze­spół zagra po raz drugi w pier­wszej lidze siat­ków­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲiɡa, AS: lʹiga

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przym. ligowy

Wiktionary


ligacja

pro­ces łą­cze­nia dwóch frag­men­tów lub koń­ców nici DNA za po­mo­cą li­ga­zy


SJP.pl

Li­ga­cja (z ang. "li­ga­tion") – pro­ces łą­cze­nia dwóch frag­men­tów lub koń­ców nici DNA za po­mo­cą li­ga­zy. Pro­ces li­ga­cji wy­ma­ga ener­gii w po­sta­ci ATP lub NAD (w za­leż­no­ści od li­ga­zy).

Wikipedia


ligament

1. włó­kni­ste spo­je­nie kości szkie­le­tu; wią­za­dło;
2. prze­pa­ska chi­rur­gicz­na za­kła­da­na na zła­ma­ną kość lub usz­ko­dzo­ny staw


SJP.pl


ligand

jon lub elek­trycz­nie obo­jęt­na czą­stecz­ka po­łą­czo­ne w związ­kach kom­plek­so­wych z jonem cen­tral­nym za po­mo­cą spe­cjal­ne­go typu wią­za­nia che­micz­ne­go; ad­dend; pod­staw­nik; grupa sko­or­dy­no­wa­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­gand w che­mii
  • li­gand w bio­che­mii

Wikipedia


ligatura

1. znak gra­ficz­ny łą­czą­cy dwie lub trzy li­te­ry;
2. w mu­zy­ce: łuk nad nu­ta­mi, które się gra le­ga­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. ty­pogr. znak bę­dą­cy po­łą­cze­niem kilku liter, na przy­kład ß, æ, Æ;

 (1.2) muz. znak gra­ficz­ny oz­na­cza­ją­cy na­stęp­stwo dwu lub wię­cej nut;

 (1.3) med. nić słu­żą­ca do pod­wią­zy­wa­nia na­czyń krwio­no­śnych w cza­sie ope­ra­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­ga­tu­ra (me­dy­cy­na)
  • li­ga­tu­ra (mu­zy­ka) – jeden z ele­men­tów no­ta­cji mu­zycz­nej
  • li­ga­tu­ra (pismo) – znak bę­dą­cy po­łą­cze­niem dwóch lub więk­szej licz­by liter znaj­du­ją­cych się obok sie­bie
  • Li­ga­tu­ra (fe­sti­wal) – fe­sti­wal kul­tu­ry ko­mik­so­wej; od­by­wa­ją­ca się w Poz­na­niu, od 2009 roku, cy­klicz­na im­pre­za poś­wię­co­na sztu­ce ko­mik­su

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲiɡaˈtura, AS: lʹigatura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łuk

Wiktionary


ligaturowy

→ li­ga­tu­ra


SJP.pl

Patrz:

ligatura

ligawa

1. re­gio­nal­nie: śliz­gaw­ka;
2. ro­dzaj mięsa wo­ło­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. ga­tu­nek wo­ło­wi­ny, sta­no­wią­cy mię­sień utrzy­mu­ją­cy krę­go­słup w czę­ści krzy­żo­wej; od­po­wied­nik scha­bu wie­przo­we­go;

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. śliz­gaw­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­ga­wa (wo­ło­wi­na) – tylna część tuszy wo­ło­wej
  • li­ga­wa – trąba drew­nia­na
  • li­ga­wa – w gwa­rze poz­nań­skiej oz­na­cza śliz­gaw­kę, lo­do­wi­sko

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈɡava, AS: lʹigava

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) ligać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ślizgawka, przest. szlichtada, reg. pozn. daw glazejka.

Wiktionary


ligawka

lu­do­wy dęty in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. etn. lu­do­wy in­stru­ment dęty wy­ko­na­ny z wy­drą­żo­ne­go, prze­cię­te­go wzdłuż pnia drze­wa, np. olchy, owi­nię­te­go ły­kiem; wy­da­je prze­ni­kli­wy, do­no­śny dźwięk; po­dob­ny do trom­bi­ty i ba­zu­ny;

 (1.2) żart. człon­ki­ni Ligi Ko­biet

Wiktionary

Li­gaw­ka – pol­ski in­stru­ment lu­do­wy z grupy drew­nia­nych ae­ro­fo­nów ust­ni­ko­wych, spo­ty­ka­ny na Ma­zo­wszu, Pod­la­siu, Kur­piach (Kur­pie Zie­lo­ne i Kur­pie Białe) i na Po­wi­ślu Lu­bel­skim. Wy­wo­dzi się z tra­dy­cji ło­wiec­kiej, współ­cze­śnie zwią­za­ny jest z tra­dy­cją gra­nia pod­czas ad­wen­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem spod boru, spod ciem­ne­go oz­wa­ła się prze­cią­gle li­gaw­ka…

 (1.1) Li­gaw­ka miała dziw­ny głos pła­czu i skar­gi, jakby jęk duszy tych wierz­bin, tych drzew tęs­knią­cych za słoń­cem, za wi­chrem, co buja po po­lach […]

 (1.1) Wyz­na­ję, że ta li­gaw­ka pię­knie gra.

 (1.1) (…) tony li­ga­wek pa­stu­szych się odzy­wa­ły i śpie­wa­ły żale ja­kieś pro­sta­cze, dzie­cię­ce, jakby żale dzie­ci, co po­gu­bi­ły ojców […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈɡafka, AS: lʹigafka

Wiktionary


ligaza

enzym bio­rą­cy udział w bio­syn­te­zie; syn­te­ta­za


SJP.pl


ligać

ligać się - w gwa­rze poz­nań­skiej: śliz­gać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. li­gnąć)

 (1.1) daw. wierz­gać, kopać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ligać się

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. śliz­gać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Każ­dej zimy li­ga­li­śmy się z bra­cho­lem na li­ga­wie za domem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ligawa

Wiktionary


ligeja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­ge­ja (gr. Li­ge­ia, łac. Ligea) − w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z Ne­re­id
  • Li­ge­ja (gr. Li­ge­ia, łac. Ligea) − w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z syren
  • Li­ge­ja − no­we­la Ed­ga­ra Al­la­na Poego
  • Li­ge­ia − grupa mu­zycz­na
  • Li­ge­ia Mare − na­tu­ral­ny zbior­nik płyn­nych wę­glo­wo­do­rów na Ty­ta­nie
  • Ere­bia ligea (gó­rów­ka bo­ru­ta) – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych

Wikipedia


light

[czy­taj: lajt]
1. pro­dukt spo­żyw­czy o zre­du­ko­wa­nej licz­bie ka­lo­rii;
2. pa­pie­ros o nie­wiel­kiej ilo­ści ni­ko­ty­ny


SJP.pl

Light – album ze­spo­łu DachaBracha wy­da­ny w 2010 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Shu­gar Stu­dio.

Wikipedia


lightowy

[czy­taj: laj­to­wy] po­tocz­nie:
1. ni­sko­ka­lo­rycz­ny;
2. lekki, łatwy; laj­to­wy


SJP.pl


ligia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Li­ge­ja.

 (1.2) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ligia – imię żeń­skie
  • Ligia (Li­ge­ja) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z syren, córka Ache­lo­o­sa
  • Ligia – ro­dzaj sko­ru­pia­ków z rzędu rów­no­no­gów
  • Ligia Kal­li­na – bo­ha­ter­ka po­wie­ści Quo Vadis H. Sien­kie­wi­cza
  • Ligia Ur­niaż-Gra­bow­ska – pol­ska le­kar­ka i se­na­tor

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mam na imię Ligia i stu­diu­ję fi­lo­lo­gię kla­sycz­ną na Wy­dzia­le Fi­lo­lo­gicz­nym Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go.

 (1.2) 11 sierp­nia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Ligii.

 (1.2) Pani Ligio, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲiɟja, AS: lʹiǵi ̯a

Wiktionary


lignan

po­li­fe­nol znaj­du­ją­cy się w ro­śli­nach


SJP.pl


lignifikacja

im­pre­gna­cja ce­lu­lo­zo­wych ścian ko­mór­ko­wych drew­na


SJP.pl


lignina

1. na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy oprócz ce­lu­lo­zy w zdrew­nia­łych czę­ściach ro­ślin; drzew­nik;
2. pro­dukt po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go odz­na­cza­ją­cy się dużą chłon­no­ścią, sto­so­wa­ny jako ma­te­riał opa­trun­ko­wy; wata ce­lu­lo­zo­wa; wata drzew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. med. mięk­kie spra­so­wa­ne ar­ku­sze ce­lu­lo­zo­we, do­brze wchła­nia­ją­ce cie­cze;

 (1.2) bio­chem. nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie sub­stan­cja or­ga­nicz­na, bu­du­lec ścia­ny ko­mór­ko­wej ro­ślin;

Wiktionary

Li­gni­na, drzew­nik – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, he­te­ro­gen­ny po­li­mer zbu­do­wa­ny głów­nie z mo­no­me­rów oraz jego po­chod­nych: al­ko­ho­lu ko­ni­fe­ry­lo­we­go i sy­ne­pi­no­we­go. Jeden z pod­sta­wo­wych skład­ni­ków drew­na (obok ce­lu­lo­zy i he­mi­ce­lu­loz), w któ­rym wy­stę­pu­je w ilo­ści ok. 20%. Bu­du­je ścia­nę ko­mór­ko­wą (zwła­szcza wtór­ną) u ro­ślin (sta­no­wi 17–25% su­chej masy drew­na drzew li­ścia­stych oraz nawet 25–34% u drzew igla­stych). Jest nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto z panów ją ob­my­je / Naj­le­piej płu­kać octem / A po­ca­łun­ki zdjąć / Li­gni­ną / Ja­ło­wio­ną

 (1.2) Nie­kie­dy wy­ko­rzy­stu­je się li­gni­nę jako le­pi­szcze w li­no­le­um.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wata celulozowa

 (1.2) drzewnik

Wiktionary


lignit

młoda od­mia­na węgla bru­nat­ne­go wy­ka­zu­ją­ca wy­raź­ną struk­tu­rę drew­na; ksy­lit


SJP.pl

Li­gnit, ksy­lit – skład­nik węgla bru­nat­ne­go o sto­sun­ko­wo do­brze za­cho­wa­nej struk­tu­rze drew­na. Pow­sta­je pod nie­wiel­kim ci­śnie­niem z torfu i jest pier­wszym pro­duk­tem za­mia­ny w wę­giel bi­tu­micz­ny. Za­wie­ra od 60 do 75% węgla. Sta­no­wi bli­sko 45% złóż węgla bru­nat­ne­go na świe­cie, jest jed­nak rzad­ko ek­splo­a­to­wa­ny, a jeśli już to pod­da­wa­ny jest na­stęp­nie bry­kie­to­wa­niu, po­nie­waż jest nietr­wa­ły w skła­do­wa­niu i tran­spor­cie, ni­sko­ka­lo­rycz­ny oraz wy­ma­ga spe­cjal­nych pa­le­nisk.

Wikipedia


lignitowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­gni­tem, do­ty­czą­cy li­gni­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lignit mrz.

Wiktionary


lignoceluloza

od­pa­do­wy pro­dukt w prze­my­śle drzew­nym, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako opał


SJP.pl


lignocelulozowy

→ li­gno­ce­lu­lo­za


SJP.pl

Patrz:

lignoceluloza

lignofol

Li­gno­fol – ma­te­riał kom­po­zy­to­wy, drew­no­po­chod­ny, uzy­ska­ny przez skle­je­nie cien­kich warstw drew­na (for­ni­ru), syn­te­tycz­nym kle­jem pod wy­so­kim (ok. 300 bar) ci­śnie­niem.

Ma­te­riał ten wy­stę­pu­je w po­sta­ci płyt o róż­nych gru­bo­ściach. Li­gno­fol po­sia­da wła­ści­wo­ści (twar­dość i wy­trzy­ma­łość) wie­lo­krot­nie prze­wyż­sza­ją­ce wła­ści­wo­ści drew­na. W za­leż­no­ści od ukła­du włó­kien (sło­jów) drew­na w pły­cie, otrzy­mu­je się pro­duk­ty o róż­nych wła­ści­wo­ściach. Sto­su­je się układ włó­kien rów­no­le­gły, krzy­żo­wy i gwiaź­dzi­sty.

Wikipedia


lignokaina

lek o dzia­ła­niu znie­czu­la­ją­cym; li­do­ka­i­na


SJP.pl


lignokainowy

→ li­gno­ka­i­na


SJP.pl

Patrz:

lignokaina

lignomer

ma­te­riał pow­sta­ły po­przez na­sy­ce­nia drew­na two­rzy­wa­mi sztucz­ny­mi; drew­no mo­dy­fi­ko­wa­ne


SJP.pl


lignoston

two­rzy­wo uzy­ski­wa­ne przez spra­so­wa­nie li­te­go drew­na pod wy­so­kim ci­śnie­niem i w pod­wyż­szo­nej tem­pe­ra­tu­rze; drew­no pra­so­wa­ne, drew­no ut­war­dzo­ne


SJP.pl


lignoza

1. ro­dzaj dy­na­mi­tu za­wie­ra­ją­cy tro­ci­ny na­sy­co­ne sa­le­trą i ni­tro­gli­ce­ry­ną;
2. na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy, obok ce­lu­lo­zy, w zdrew­nia­łych czę­ściach ro­ślin; li­gni­na; drzew­nik


SJP.pl

Li­gno­za (łac. "li­gnum" – drew­no) – ma­te­riał wy­bu­cho­wy, ro­dzaj dy­na­mi­tu. Za­wie­ra drew­nia­ne tro­ci­ny na­sy­co­ne sa­le­trą i ni­tro­gli­ce­ry­ną.

Wikipedia


ligocianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­go­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radni nie zo­sta­wi­li na li­go­cia­nach su­chej nitki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ligota ż.

:: fż. ligocianka ż.

 przym. ligocki, podligocki

Wiktionary


ligocianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­go­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­go­cian­ki lubią spa­ce­ro­wać z wóz­ka­mi po alej­kach pa­new­nic­kiej kal­wa­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ligota ż.

:: fm. ligocianin mos.

 przym. ligocki, podligocki

Wiktionary


ligocki

przy­miot­nik od: Li­go­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Li­go­ty, zwią­za­ny z Li­go­tą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­pa­new­ni­czan­ki robią za­ku­py na li­goc­kim tar­go­wi­sku.

 (1.1) Li­goc­ki szpi­tal to naj­więk­szy w Pol­sce oś­ro­dek tran­splan­ta­cji ro­gów­ki, wy­ko­nu­ją­cy kil­ka­set za­bie­gów rocz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ligota ż., ligocianin m., ligocianka ż.

 przym. podligocki

Wiktionary


ligol

1. od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

Ja­błoń do­mo­wa 'Ligol' – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) ja­bło­ni do­mo­wej ("Malus do­me­sti­ca" 'Ligol'), na­le­żą­ca do grupy od­mian zi­mo­wych. Od­mia­na wy­se­lek­cjo­no­wa­na w Pol­sce w 1972 roku w In­sty­tu­cie Sa­dow­nict­wa i Kwia­ciar­stwa w Skier­nie­wi­cach przez Sta­ni­sła­wa Za­ga­ję, An­drze­ja Przy­by­łę i Jana Krze­wiń­skie­go, z po­pu­la­cji sie­wek pow­sta­łych ze skrzy­żo­wa­nia od­mian 'Linda' i 'Gol­den De­li­cio­us'.

Wikipedia


ligomania

żar­to­bli­wie: mania na punk­cie li­go­wej lo­ka­ty zaj­mo­wa­nej przez dru­ży­nę spor­to­wą


SJP.pl


ligota

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. część dziel­ni­cy Li­go­ta-Pa­new­ni­ki w Ka­to­wi­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. część dziel­ni­cy lub dziel­ni­ca kilku pol­skich miast, nazwa kilku pol­skich wsi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­go­ta – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Góra
  • Li­go­ta – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Li­go­ta – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Li­go­ta – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin
  • Li­go­ta – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin
  • Li­go­ta – część wsi Bi­sku­pi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Li­go­ta – przy­sió­łek wsi Ży­wo­ci­ce w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Krap­ko­wi­ce
  • Li­go­ta – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Cze­cho­wi­ce-Dzie­dzi­ce
  • Li­go­ta – część wsi Trę­ba­czów w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Pe­rzów
  • Li­go­ta – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Rasz­ków
  • Li­go­ta – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Ko­by­la Góra
  • Li­go­ta – część mia­sta Ka­to­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ka­to­wic­kiej Li­go­cie jest kilka aka­de­mi­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ligocianin mos., ligocianka ż.

 przym. ligocki, podligocki

Wiktionary


ligowiec

1. za­wod­nik wcho­dzą­cy w skład dru­ży­ny li­go­wej;
2. daw­niej: czło­nek ligi - or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej lub po­li­tycz­nej


SJP.pl

Li­go­wiec – część wsi Bo­gu­cin w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz, przy tra­sie linii ko­le­jo­wej Poz­nań-Gniez­no-Ino­wroc­ław (przy­sta­nek oso­bo­wy PKP Li­go­wiec).

W la­tach 1975–1998 Li­go­wiec ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


ligowo

→ liga


SJP.pl

Li­go­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Mo­cho­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 1954 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Li­go­wo. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Li­go­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia

Patrz:

liga

ligowy

→ liga


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ligą, do­ty­czą­cy ligi

Wiktionary

Patrz:

liga

Przykłady

 (1.1) Na­to­miast ek­stra­kla­so­wy Piast Gli­wi­ce za­pro­sił Ukra­iń­ców do bez­płat­ne­go oglą­da­nia na sta­dio­nie meczu li­go­we­go z Le­chią Gdańsk (12 marca).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ekstraliga ż., liga ż.

 przym. ekstraligowy

Wiktionary


ligroina

frak­cja ropy naf­to­wej, uży­wa­na jako roz­pu­szczal­nik lub płyn hy­dra­u­licz­ny; ben­zy­na cięż­ka


SJP.pl

Li­gro­i­na – mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów (głów­nie al­ka­nów) po­cho­dzą­ca z pro­ce­su rek­ty­fi­ka­cji ropy naf­to­wej o róż­nie okre­śla­nym skła­dzie i tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia:

Sto­so­wa­na jest jako roz­pu­szczal­nik, np. do la­kie­rów, a także jako płyn hy­dra­u­licz­ny.

W przesz­ło­ści li­gro­i­na sto­so­wa­na była też jako pa­li­wo do sil­ni­ków spa­li­no­wych, do niek­tó­rych za­sto­so­wań (np. cią­gnik S-60 Sta­li­niec).

Wikipedia


ligula


1. mały, bło­nia­sty wy­ro­stek na gra­ni­cy mię­dzy po­chwą a blasz­ką li­ścio­wą u traw; ję­zy­czek
2. wy­ro­stek na gór­nej stro­nie li­ścia u wi­dła­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych; ję­zy­czek
3. ta­sie­miec z pod­gro­ma­dy ta­siem­ców wła­ści­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­gu­la (ję­zy­czek li­ścio­wy) – wy­ro­stek na styku blasz­ki i po­chwy li­ścio­wej ro­ślin
  • li­gu­la (ję­zy­czek) – część wargi dol­nej niek­tó­rych owa­dów, zwła­szcza chrzą­szczy

Wikipedia


liguloza

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza ryb, głów­nie kar­pio­wa­tych, wy­wo­ły­wa­na przez larwy ta­siem­ca rze­mień­ca; czę­sto epi­zo­o­tycz­na


SJP.pl


liguria

re­gion w za­chod­nich Wło­szech, ze sto­li­cą w Genui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w za­chod­nich Wło­szech;

Wiktionary

Li­gu­ria – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny oraz kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­nich Wło­szech. Re­gion zaj­mu­je po­wierzch­nię 5416 km² i liczy 1,7 mi­lio­na miesz­kań­ców, a jego sto­li­cą jest Genua (727 000 miesz­kań­ców) – naj­więk­szy port Włoch. Gę­stość za­lud­nie­nia 325 osób na km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Li­gu­rii jest Genua.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈɡurʲja, AS: lʹigurʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liguryjski mrz., Ligurowie lm m., Liguryjczyk mos., Liguryjka ż., liguryt mrz.

 przym. liguryjski

Wiktionary


ligurowie

sta­ro­żyt­ny lud


SJP.pl

Li­gu­ro­wie (stgr. Λίγυες Li­gy­es, łac. "Li­gu­res") – w sta­ro­żyt­no­ści ludy pół­noc­no-za­chod­niej Ita­lii, obej­mu­ją­cej pół­noc­ną To­ska­nię, Li­gu­rię, Pie­mont, Kor­sy­kę oraz część Lom­bar­dii. Tek­sty an­tycz­ne wspo­mi­na­ją rów­nież o Li­gu­rach w oko­li­cach dzi­siej­szej Mar­sy­lii. Spoś­ród ich ple­mion naj­bar­dziej znane to:

Wikipedia


liguryjczyk

miesz­ka­niec Li­gu­rii (re­gio­nu we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­gu­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liguria ż.

:: fż. Liguryjka ż.

 przym. liguryjski

Wiktionary


liguryjka

miesz­kan­ka Li­gu­rii (re­gio­nu we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­gu­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liguria ż.

:: fm. Liguryjczyk mos.

 przym. liguryjski

Wiktionary


liguryjski

przy­miot­nik od: Li­gu­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Li­gu­rią, wy­wo­dzą­cy się z Li­gu­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt uży­wa­ny w Li­gu­rii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲiɡuˈrɨjsʲci, AS: lʹiguryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liguria ż., Liguryjczyk mos., Liguryjka ż.

Wiktionary


liguryjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem li­gu­ryj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem li­gu­ryj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku li­gu­ryj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲiɡuˈrɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lʹiguryi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


liguryt

mi­ne­rał po­dob­ny barwą do bursz­ty­nu i ma­gne­tycz­nych wła­ści­wo­ściach


SJP.pl


ligustr

krzew lub ni­skie drze­wo, sa­dzo­ny głów­nie na ży­wo­pło­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Li­gu­strum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin krze­wia­stych lub drzew z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych, czę­sto uży­wa­nych jako ozdob­ne;

Wiktionary

Li­gustr ("Li­gu­strum" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych ("Ole­a­ce­ae"). Liczy 45 ga­tun­ków. Więk­szość wy­stę­pu­je w po­łud­nio­wo-wschod­niej i wschod­niej Azji, jeden ga­tu­nek – li­gustr po­spo­li­ty "L. vul­ga­re" ro­śnie w Eu­ro­pie, re­jo­nie Ka­u­ka­zu i pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, także jeden ga­tu­nek – "Li­gu­strum au­stra­lia­num" wy­stę­pu­je w Qu­e­ens­land w pół­noc­nej Au­stra­lii.

Wikipedia


ligustrowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin obej­mu­ją­ce­go około 400 ga­tun­ków drzew, krze­wów i pną­czy


SJP.pl


ligustrowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin obej­mu­ją­ce­go około 400 ga­tun­ków drzew, krze­wów i pną­czy


SJP.pl


ligustrowy

przy­miot­nik od: li­gustr


SJP.pl


lijewski

naz­wi­sko


SJP.pl


lijphart

naz­wi­sko obce, np. A. Lijp­hart - twór­ca te­o­rii kon­sen­su­a­liz­mu


SJP.pl


lik

1. kra­wędź żagla zwy­kle ob­szy­ta linką (li­kli­ną);
2. lina przy­mo­co­wu­ją­ca sieć ry­bac­ką; lina osa­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. stan li­czeb­ny, ilość

 (1.2) daw. wy­li­cza­nie

 (1.3) daw. miara cze­goś

 (1.4) żegl. brzeg żagla;

Wiktionary

Lik – brzeg żagla.

Do lików (z wy­jąt­kiem lików wol­nych) przy­mo­co­wu­je się ru­cho­me drzew­ce omasz­to­wa­nia. Lik mo­co­wa­ny do drzew­ca czę­sto wzmac­nia się po­przez wszy­cie liny – tzw. li­kli­ny, na­to­miast lik wolny czę­sto usz­tyw­nia się za po­mo­cą li­stew. W przy­pad­ku trajs­la wszyst­kie liki ob­szy­te są, dla wzmoc­nie­nia, grub­szą li­kli­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­ko­po­lan nie­u­stan­nie na­pły­wa­ły tłumy, po­mię­dzy któ­ry­mi Na­łę­czów lik wiel­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲik, AS: lʹik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. likowitość ż., bezlik m.

 przym. likowity

 licz. bez liku

 (1.4)

 rzecz. liklina ż.

Wiktionary


likantrop

w wie­rze­niach, fan­ta­sty­ce: po­stać mo­gą­ca prze­mie­niać się w wilka; wil­ko­łak


SJP.pl


likantropia

nocna prze­mia­na czło­wie­ka w zwie­rzę przy­po­mi­na­ją­ce wilka, które przed świ­tem po­wra­ca do ludz­kich kształ­tów; ly­kan­tro­pia, wil­ko­łact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. mit. wie­rze­nie obec­ne w roz­ma­i­tych kul­tu­rach, zgod­nie z któ­rym czło­wiek może w okre­ślo­nych oko­licz­no­ściach prze­o­bra­zić się w zwie­rzę, zwła­szcza w wilka

 (1.2) uro­je­nie po­le­ga­ją­ce na prze­ko­na­niu, że jest się zwie­rzę­ciem, zwła­szcza wil­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Już od XVI wieku we Fran­cji i w Niem­czech li­kan­tro­pia, czyli wil­ko­łact­wo, była cho­ro­bą dia­gno­zo­wa­ną przez ów­czes­nych me­dy­ków, a nie­wyksz­tał­co­ny lud uwa­żał, że wil­ko­ła­ka­mi zo­sta­ją lu­dzie, któ­rzy za­prze­da­ją duszę dia­błu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likantrop m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. lykantropia, teriantropia

 (1.2) rzad. lykantropia, wilkołactwo

Wiktionary


likantropka

w wie­rze­niach, fan­ta­sty­ce: ko­bie­ta mo­gą­ca prze­mie­niać się w wilka; wil­ko­łacz­ka, wil­ko­ła­czy­ca


SJP.pl


likaon

afry­kań­ski ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny pso­wa­tych; simir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­ca­on pic­tus|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­ka­on – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych
  • li­ka­on pstry (Ly­ca­on pic­tus) – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych
  • Li­ka­on (gr. Ly­ka­on, łac. Ly­ca­on) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn An­te­no­ra
  • Li­ka­on (gr. Ly­ka­on, łac. Ly­ca­on) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Aresa
  • Li­ka­on (gr. Ly­ka­on, łac. Ly­ca­on) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Pe­laz­go­sa
  • Li­ka­on (gr. Ly­ka­on, łac. Ly­ca­on) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Pria­ma
  • prze­stroj­nik li­ka­on (Hy­po­nep­he­le ly­ca­on) – motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych
  • Li­ka­o­nia (Ly­ca­o­nia) – kra­i­na w Azji Mniej­szej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­ka­o­ny za­miesz­ku­ją suche ob­sza­ry na po­łud­nie od Sa­ha­ry.

 (1.1) Pysk i zew­nętrz­ne czę­ści uszu li­ka­o­na są czar­ne.

 (1.1) Bli­sko 80 pro­cent wszyst­kich po­lo­wań li­ka­o­nów koń­czy się suk­ce­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Likaon m., Likaonia ż., Likaończyk m., Likaonka ż., Likaonida m.

 przym. likaoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) simir

Wiktionary


likaonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Mniej­szej;

Wiktionary

Li­ka­o­nia ( Ly­ca­o­nia, Λυκαονία trl. "Ly­ka­o­nia", Li­ka­o­nya) – sta­ro­żyt­na kra­i­na le­żą­ca we wnę­trzu Azji Mniej­szej, na pół­noc od gór Ta­u­rus. Jej naj­waż­niej­szym mia­stem było Iko­nium (Iko­nia, Konya). W II lub I wieku pod­bi­ta i przeksz­tał­co­na w pro­win­cję rzym­ską.

We­dług 14 roz­dzia­łu Dzie­jów Apo­stol­skich Li­ka­o­nię na­wie­dził w I wieku Św. Paweł wraz z Bar­na­bą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Paweł i Bar­na­ba ucie­kli do Li­ka­o­nii z Iko­nium, gdy się do­wie­dzie­li, że niek­tó­rzy Żydzi i po­ga­nie po­sta­no­wi­li ich uka­mie­no­wać.

 (1.1) Będąc w Tur­cji, je­cha­li­śmy przez tę twoją Li­ka­o­nię, sucho tam i buro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Likaończyk m., Likaonka ż., Likaonida m., Likaon m., likaon m.

 przym. likaoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Lykaonia

Wiktionary


likaoński

→ li­ka­on


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­ka­o­nią, do­ty­czą­cy Li­ka­o­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. wy­mar­ły język z ana­to­lij­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej

Wiktionary

Patrz:

likaon

Powiązane:

 rzecz. likaon mzw., Likaonia ż., Lykaonia ż.

 przym. lykaoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lykaoński

 (2.1) lykaoński

Wiktionary


like

[czy­taj: lajk] in­ter­ne­to­we oz­na­cze­nie posta in­for­mu­ją­ce, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; lajk


SJP.pl

Like – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie tuz­lań­skim, w mie­ście Sre­bre­nik. W 2013 roku li­czy­ła 243 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Bosz­nia­cy.

Wikipedia


likejon

gim­naz­jum w sta­ro­żyt­nych Ate­nach


SJP.pl


likiec

Li­kiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Skępe.

Wikipedia


likier

słod­ki, aro­ma­tycz­ny napój al­ko­ho­lo­wy o róż­nych sma­kach, wy­ra­bia­ny od XV w. głów­nie we Fran­cji i Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. słod­ki i mocny napój al­ko­ho­lo­wy;

 (1.2) spoż. por­cja li­kie­ru (1.1)

 (1.3) chem. techn. tłu­sta mie­sza­ni­na uży­wa­na przy na­tłu­szcza­niu skór

 (1.4) środ. prze­stęp­cze wódka

Wiktionary

Li­kier ( li­qu­e­ur) – wy­so­ko­pro­cen­to­wy napój al­ko­ho­lo­wy o słod­kim smaku owo­co­wym, ko­rzen­nym lub ko­rzen­no-zio­ło­wym i za­war­to­ści al­ko­ho­lu 23%–45%; po­krew­nym na­po­jem jest na­lew­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjadł obiad mięs­ny, wypił póź­niej w cu­kier­ni fi­li­żan­kę kawy czar­nej z li­kie­rem, około go­dzi­ny czwar­tej znowu się po­si­lił i już o szó­stej był na dwor­cu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲicɛr, AS: lʹiḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likiernictwo n., likiernik m., likierówka ż.

:: zdrobn. likierek m., likiereczek m.

 przym. likierowy

Wiktionary


likiereczek

zdrob­nie­nie od: li­kie­rek


SJP.pl


likierek

zdrob­nie­nie od: li­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: li­kier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­nio­sę bu­tel­kę li­kier­ku i urzą­dzi­my sobie bab­ski wie­czór… jak za daw­nych cza­sów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likier mrz.

Wiktionary


likierowy

1. → li­kier;
2. wino li­kie­ro­we - wino, do któ­re­go pod­czas pro­duk­cji do­da­no de­sty­lo­wa­ny al­ko­hol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­kie­rem, do­ty­czą­cy li­kie­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likier m.

Wiktionary


likierski

naz­wi­sko


SJP.pl


liklina

linka uży­wa­na do ob­szy­wa­nia lików żagli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. lina na brze­gu (liku) żagla wpro­wa­dza­na do liksz­pa­ry;

Wiktionary

Li­kli­na – lina wszy­ta w lik (czyli kra­wędź) żagla. Służy wzmoc­nie­niu brze­gu żagla, prze­ciw­dzia­ła­jąc jego roz­cią­gnię­ciu, oraz chro­niąc przed pę­knię­ciem, czy ro­zdar­ciem. W niek­tó­rych ty­pach żagli wy­ko­rzy­sty­wa­na jest także do mo­co­wa­nia żagla do drzew­ca ru­cho­me­go, a bywa, że i bez­poś­red­nio do masz­tu (w liksz­pa­rę).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. likszpara ż.

Wiktionary


likofora

po­stać lar­wal­na ta­siem­ca


SJP.pl


likopen

nie­na­sy­co­ny wę­glo­wo­dór, ka­ro­te­no­id, prze­ci­wut­le­niacz, czer­wo­ny barw­nik po­mi­do­ra i ar­bu­za


SJP.pl

Li­ko­pen, E160d – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ka­ro­te­nów, wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny o bu­do­wie po­dob­nej do ka­u­czu­ku na­tu­ral­ne­go. Na­le­ży do ro­dzi­ny na­tu­ral­nych pig­men­tów wy­stę­pu­ją­cych u ro­ślin i zwie­rząt. Ma silne wła­ści­wo­ści prze­ci­wut­le­nia­ją­ce.

Wikipedia


likopenowy

→ li­ko­pen


SJP.pl

Patrz:

likopen

likopodium

Li­ko­po­dium ("Spo­rae ly­co­po­dii") – za­rod­ni­ki ro­ślin wi­dła­ko­wa­tych, głów­nie wi­dła­ka goź­dzi­ste­go, rza­dziej kol­co­wi­dła­ka ja­łow­co­wa­te­go i wid­li­cza spła­szczo­ne­go, ma­ją­ce po­stać żół­te­go, bar­dzo miał­kie­go prosz­ku. Ze wzglę­du na spe­cy­ficz­ne wła­ści­wo­ści pro­szek ten wy­ko­rzy­sty­wa­ny był lub rza­dziej wciąż jest jako lu­bry­kant, śro­dek wy­bu­cho­wy i lecz­ni­czy.

Wikipedia


likoryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. bot. tru­ją­cy al­ka­lo­id sto­so­wa­ny rów­nież jako lek, wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych

Wiktionary


likować

ob­szy­wać brze­gi żagla linką (li­kli­ną)


SJP.pl


liksa

ga­tu­nek re­ki­na głę­bi­no­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bio­lu­mi­ne­scen­cją


SJP.pl

Liksa ("Da­la­tias licha") – ga­tu­nek re­ki­na z rzędu ko­le­nioksz­tałt­nych w ro­dzi­nie scym­no­wa­tych, bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem swo­je­go ro­dza­ju. Liksa jest znaj­dy­wa­na spo­ra­dycz­nie na świe­cie, zaz­wy­czaj przy dnie mórz na głę­bo­ko­ściach 200-600 m. Wraz ze sporą wą­tro­bą dla utrzy­ma­nia na­tu­ral­nej pły­wal­no­ści, rekin ten po­tra­fi pły­nąć w wo­dzie zu­ży­wa­jąc nie­wiel­ką ilość ener­gii.

Wikipedia


likszpara

rowek w tyl­nej czę­ści masz­tu jach­tu, w który wcho­dzi li­kli­na; szlic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. szcze­li­na w masz­cie lub w bomie, w którą wpro­wa­dza się brzeg (czyli lik) żagla;

Wiktionary

Liksz­pa­ra, szlic – jedno z roz­wią­zań sto­so­wa­nych do mo­co­wa­nia żagla na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych o na­pę­dzie ża­glo­wym. Jest to spe­cjal­ny rowek w po­wierzch­ni drzew­ca lub spe­cjal­ne­go ele­men­tu os­przę­tu ża­glo­we­go, cią­gną­cy się w linii pro­stej na ich znacz­nej lub całej dłu­go­ści, po­sia­da­ją­cy węż­szą szcze­li­nę za to szer­sze wnę­trze, słu­żą­cy do wpro­wa­dza­nia w to wnę­trze spe­cjal­nie przy­sto­so­wa­ne­go brze­gu (liku) żagla ob­szy­te­go grubą li­kli­ną o śred­ni­cy do­sto­so­wa­nej do wnę­trza tego rowka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lik mrz., liklina ż.

Wiktionary


liktor

wy­ko­naw­ca wy­ro­ków są­do­wych w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rzym­ski niż­szy funk­cjo­na­riusz pań­stwo­wy, sta­no­wią­cy ochro­nę urzęd­ni­ków;

Wiktionary

Lik­tor (łac. "lic­tor", lm "lic­to­res") – niż­szy funk­cjo­na­riusz ad­mi­ni­stra­cji rzym­skiej, który pod­czas pu­blicz­nych wy­stą­pień po­prze­dzał po­cząt­ko­wo kró­lów ("rex"), a na­stęp­nie niek­tó­rych wyż­szych urzęd­ni­ków oraz ce­sa­rzy.

Zgod­nie z tra­dy­cją zo­sta­li w licz­bie 12 wpro­wa­dze­ni przez Ro­mu­lu­sa na wzór Etru­sków, u któ­rych każde z 12 ich miast re­pre­zen­to­wa­ne było przez lik­to­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na lewym ra­mie­niu lik­to­rzy no­si­li wiąz­ki rózg z wet­knię­ty­mi w nie to­po­ra­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liktorski

Wiktionary


liktorski

do­ty­czą­cy lik­to­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z lik­to­rem, do­ty­czą­cy lik­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek Lu­cjusz peł­nił przy kon­su­lu urząd lik­tor­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liktor mos.

Wiktionary


likud

Likud (hebr. ליכוד; do­słow­nie: "Unia", "Zjed­no­cze­nie" lub "Kon­so­li­da­cja") – pra­wi­co­wa, na­cjo­na­li­stycz­no-kon­ser­wa­tyw­na par­tia po­li­tycz­na w Iz­ra­e­lu.

Ko­rze­nie Li­ku­du się­ga­ją tzw. sy­jo­niz­mu re­wiz­jo­ni­stycz­ne­go, któ­re­go po­cząt­ki to lata 20. XX wieku i dzia­łal­ność Ze’ewa Ża­bo­tyń­skie­go.

Wikipedia


likurg

dom­nie­ma­ny pra­wo­daw­ca i twór­ca ustro­ju Spar­ty


SJP.pl

Li­kurg (gr. Λυκοῦργος, "Li­kur­gos", IX lub VIII wiek p.n.e.) – we­dług tra­dy­cji sta­ro­żyt­nej pra­wo­daw­ca i twór­ca ustro­ju Spar­ty. Spra­wo­wał wła­dzę re­gen­cyj­ną w imie­niu ma­ło­let­nie­go króla. Za po­ra­dą wy­rocz­ni del­fic­kiej wydał tzw. Wiel­ką Rhe­trę – zbiór praw, w któ­rym ure­gu­lo­wał ustrój po­li­tycz­ny, wpro­wa­dził cha­rak­te­ry­stycz­ne dla Spar­ty wy­cho­wa­nie ("agoge") i wspól­ne po­sił­ki.

Wikipedia


likwacja

roz­dzie­la­nie się magmy pod wpły­wem siły cięż­ko­ści na dwie frak­cje cie­kłe o róż­nym skła­dzie mi­ne­ral­nym


SJP.pl


likwidacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­zby­cie się

 (1.2) mot. usu­nię­cie

 (1.3) polit. praw. znie­sie­nie

 (1.4) ekon. praw. zam­knię­cie

 (1.5) przen. eufem. za­bi­cie

Wiktionary

Lik­wi­da­cja – po­stę­po­wa­nie pro­wa­dzo­ne w oso­bach praw­nych i in­nych pod­mio­tach nie­bę­dą­cych oso­ba­mi fi­zycz­ny­mi (zwła­szcza w spół­kach oso­bo­wych i ka­pi­ta­ło­wych) ma­ją­ce na celu spie­nię­że­nie ma­jąt­ku oraz za­koń­cze­nie bie­żą­cych spraw pod­mio­tu. W przy­pad­ku spó­łek ka­pi­ta­ło­wych prze­pro­wa­dze­nie lik­wi­da­cji jest wa­run­kiem ko­niecz­nym do roz­wią­za­nia spół­ki i wy­kre­śle­nia jej z re­je­stru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upa­dek ca­ra­tu w 1917 r. oraz klę­ska państw cen­tral­nych w li­sto­pa­dzie 1918 r. nie oz­na­cza­ły lik­wi­da­cji za­gro­że­nia dla odra­dza­ją­ce­go się po la­tach nie­wo­li pań­stwa pol­skie­go.

 (1.1) Dużo wody się mar­no­tra­wi, lik­wi­da­cja mar­no­traw­stwa wody jest ko­niecz­no­ścią.

 (1.4) Za­po­cząt­ko­wał on długi, bo nie­mal dwu­dzie­sto­trzy­let­ni, okres pracy w la­tach 1927-1950, to jest do chwi­li lik­wi­da­cji przed­się­bior­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲikfʲiˈdat͡sʲja, AS: lʹikfʹidacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likwidator m., likwidatorka ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n.

 czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

 przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) zabicie, pozbycie się

Wiktionary


likwidacyjny

zwią­za­ny z lik­wi­da­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lik­wi­da­cją, do­ty­czą­cy lik­wi­da­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likwidator mos., likwidacja ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n.

 czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

 przym. likwidatorski

Wiktionary


likwidator

1. urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się roz­wią­zy­wa­niem pro­ble­mów fi­nan­so­wych;
2. urzęd­nik prze­pro­wa­dza­ją­cy lik­wi­da­cję przed­się­bior­stwa;
3. lik­wi­da­tor szkód - urzęd­nik wy­ce­nia­ją­cy szko­dy;
4. osoba zaj­mu­ją­ca się za­bi­ja­niem; za­bój­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się lik­wi­da­cją przed­się­bior­stwa

 (1.2) osoba, która przy­czy­ni­ła się do znie­sie­nia lub zni­szcze­nia cze­goś

 (1.3) osoba zaj­mu­ją­ca się za­bi­ja­niem na zle­ce­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lik­wi­da­tor – osoba mia­no­wa­na na funk­cję zwią­za­ną z lik­wi­do­wa­niem przed­się­bior­stwa, spół­ki, or­ga­ni­za­cji itp.
  • lik­wi­da­tor szkód – osoba pra­cu­ją­ca na sta­no­wi­sku o ta­kiej naz­wie w fir­mach ubez­pie­cze­nio­wych
  • Lik­wi­da­tor – pol­ski ko­miks au­tor­stwa Ry­szar­da Dą­brow­skie­go wy­da­ny po raz pier­wszy w 1995 r.
  • Lik­wi­da­tor – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 2013 r.
  • lik­wi­da­tor – to nazwa na­da­na w ZSRR gru­pie około 800 ty­się­cy ludzi, któ­rzy byli od­po­wie­dzial­ni za lik­wi­da­cję skut­ków ka­ta­stro­fy w Czar­no­by­lu na miej­scu zda­rze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po spo­rzą­dze­niu wy­ce­ny za­kła­du roz­pocz­nie­my ne­go­cja­cje z lik­wi­da­to­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likwidacja ż.

:: fż. likwidatorka

 czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

 przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary


likwidatorka

urzęd­nicz­ka prze­pro­wa­dza­ją­ca lik­wi­da­cję przed­się­bior­stwa


SJP.pl


likwidatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lik­wi­da­to­rem, do­ty­czą­cy lik­wi­da­to­ra; wła­ści­wy lik­wi­da­to­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likwidator mos., likwidacja ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n.

 czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

 przym. likwidacyjny

Wiktionary


likwidatura

dział in­sty­tu­cji zaj­mu­ją­cy się obli­cza­niem i spła­ca­niem na­leż­no­ści


SJP.pl


likwidowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lik­wi­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. likwidować

 rzecz. likwidacja ż.

 przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary


likwidować

1. po­zby­wać się cze­goś, usu­wać coś
2. roz­wią­zy­wać in­sty­tu­cję, organ, koń­czyć dzia­łal­ność przed­się­bior­stwa
3. eu­fe­mi­stycz­nie, po­tocz­nie: za­bi­jać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zlik­wi­do­wać)

 (1.1) usu­wać, zno­sić lub roz­wią­zy­wać coś

 (1.2) za­my­kać na stałe firmę

 (1.3) pot. eufem. za­bi­jać, po­zba­wiać życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­wie dwie­ście osób prze­ma­sze­ro­wa­ło w po­nie­dzia­łek uli­ca­mi No­we­go Targu w obro­nie lik­wi­do­wa­nej Szko­ły Pod­sta­wo­wej nr 1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲikfʲiˈdɔvat͡ɕ, AS: lʹikfʹidovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. likwidacja ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n., likwidator m.

 przym. likwidacyjny, likwidatorski

 czas. zlikwidować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasować, zwijać, anulować

 (1.2) mordować, zabijać, pozbywać się, uciszać, wysyłać na tamten świat, zamykać komuś buzię

Wiktionary


likwidus

linia na wy­kre­sie fa­zo­wym, na któ­rej za­czy­na się prze­mia­na cie­czy (np. rozt­wo­ru lub stopu) w ciało stałe (np. kry­sta­li­za­cja skład­ni­ka)


SJP.pl

Lik­wi­dus – linia lub po­wierzch­nia na wy­kre­sie fa­zo­wym, na któ­rej za­czy­na się prze­mia­na cie­czy w ciało stałe (ko­niec tej prze­mia­ny okre­śla "so­li­dus"). Po jed­nej stro­nie tej gra­ni­cy znaj­du­je się ciecz, a po dru­giej dwie fazy: ciało stałe (krysz­ta­ły soli lub me­ta­lu) i rozt­wór na­sy­co­ny (cie­kły lub stały) wzglę­dem skład­ni­ków fazy sta­łej. Lik­wi­dus jest linią dla ukła­dów dwus­kład­ni­ko­wych, a po­wierzch­nią dla ukła­dów trójs­kład­ni­ko­wych.

Wikipedia


likwor

napój al­ko­ho­lo­wy, zaz­wy­czaj słod­ka wódka lub na­lew­ka; li­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bar­dzo mocny al­ko­hol sma­ko­wy, który zaz­wy­czaj jest bar­dzo słod­ki

Wiktionary


likworek

1. cze­ko­lad­ka z cien­ką cze­ko­la­do­wą po­wło­ką i płyn­nym al­ko­ho­lem w środ­ku;
2. prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: lik­wor


SJP.pl


likworowy

przy­miot­nik od: lik­wor


SJP.pl


likworówka

ga­tu­nek słod­kiej wódki


SJP.pl


likłidarianin

osoba odży­wia­ją­ca się wy­łącz­nie pły­na­mi


SJP.pl


lila

1. kolor ró­żo­wo­nie­bie­ski, jas­no­fio­le­to­wy
2. ma­ją­cy taki kolor (np. swe­ter w ko­lo­rze lila, mie­czy­ki lila); li­lio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor jas­no­fio­le­to­wy

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) z uży­ciem barwy lila (1.1); w ko­lo­rze, od­cie­niu lila (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lila – zdrob­nie­nie imion Lilla i Li­lia­na, bywa na­da­wa­ne jako sa­mo­dziel­ne imię
  • lila – kolor
  • Lila – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Zduny
  • Lila – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii osi­jec­ko-ba­rań­skiej, w mie­ście Našice
  • lila – po­ję­cie w re­li­gii hin­du­si­stycz­nej
  • Andi Lila – al­bań­ski pił­karz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲila, AS: lʹila

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liliowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liliowy

 (2.1) liliowo

Wiktionary


lilabłękit

błę­kit o li­lio­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­lio­wo­błę­kit­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja stara wy­my­śli­ła sobie sufit li­la­błę­kit... Macie taką farbę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilabˈwɛ̃ŋʲcit, AS: lʹilabu̯ẽŋʹḱit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liliowobłękitny

Wiktionary


lilaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lilak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lilak m.

Wiktionary


lilak

po­tocz­na nazwa bzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sy­rin­ga|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów lub drzew z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych;

Wiktionary

Lilak ("Sy­rin­ga" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych. Ro­dzaj liczy w za­leż­no­ści od uję­cia od 12 do ok. 30 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji (od Af­ga­ni­sta­nu po Ja­po­nię, głów­nie w Chi­nach) oraz w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie (dwa ga­tun­ki – lilak po­spo­li­ty "S.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To de­ko­ra­cyj­ne kwia­to­sta­ny spra­wia­ją, że lilak na­le­ży do naj­bar­dziej lu­bia­nych i roz­poz­na­wal­nych ro­ślin ozdob­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲilak, AS: lʹilak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lilaczek m.

 przym. lilakowy, lilakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bez

Wiktionary


lilangeni

jed­nost­ka pie­nięż­na Suazi (Ngwa­ne), 1 li­lan­ge­ni = 100 cen­tów


SJP.pl

Li­lan­ge­ni – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Es­wa­ti­ni. 1 li­lan­ge­ni = 100 cen­tów.

Wikipedia


lilaróż

1. ma­ją­cy kolor ró­żo­wy z li­lio­wym od­cie­niem; li­lio­wo­ró­żo­wy;
2. tak jak kolor ró­żo­wy z li­lio­wym od­cie­niem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­lio­wo­ró­żo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja stara wy­my­śli­ła sobie sufit li­la­róż... Macie taką farbę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈlaruʃ, AS: lʹilaruš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lilioworóżowy

Wiktionary


lilaróżowy

ma­ją­cy kolor li­la­róż; li­lio­wo­ró­żo­wy


SJP.pl


lilczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lilki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lilia

ro­śli­na ce­bul­ko­wa z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych;

 (1.2) pot. kwiat lilii (1.1)

 (1.3) he­rald. fi­gu­ra he­ral­dycz­na w kształ­cie sty­li­zo­wa­nej lilii (1.1)

 (1.4) zob. lilia wodna.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lilia – imię żeń­skie
  • lilia (fleur-de-lis) – fi­gu­ra he­ral­dycz­na
  • lilia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych
  • lilia (li­lij­ka) – sym­bol ska­u­tin­gu i har­cer­stwa
  • lilia afry­kań­ska (aga­pant afry­kań­ski) – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych
  • lilia wodna (grzy­bie­nie białe) – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych
  • Biała lilia – al­bań­ski film w re­ży­se­rii Ilira Begi
  • smo­cza lilia (dra­kun­ku­lus zwy­czaj­ny) – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych
  • Zła­ma­na lilia – ame­ry­kań­ski film w re­ży­se­rii Da­vi­da Grif­fit­ha
  • Li­lium – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sztu­ce lilia jest sym­bo­lem dzie­wict­wa i czy­sto­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲilʲja, AS: lʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liliowiec mzw./mrz., liliowate lm nm.

:: zdrobn. lilijka ż.

 czas. liliowieć ndk., zliliowieć dk.

 przym. liliowy, liliowaty

 przysł. liliowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. lilija; stpol. lelija; reg. śl. leluja

 (1.2) reg. śl. leluja

Wiktionary


liliakowiaczek

ki­bit­nik li­lia­ko­wia­czek - motyl z ro­dzi­ny ki­bit­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


liliana

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Li­lia­na, Li­lian­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa lilia.

Li­lia­na, Li­lian­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 lu­te­go i 4 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­lia­na po­wo­li ot­wo­rzy­ła opuch­nię­te po­wie­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲjãna, AS: lʹilʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Lila ż.

Wiktionary


lilianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­lia­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lilianna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy wy­po­wia­da­li się o Li­lian­nie w sa­mych su­per­la­ty­wach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Liliana

Wiktionary


lilienthal

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­lient­hal – gmina w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, w po­wie­cie Oster­holz
  • Li­lient­hal – miej­sco­wość w gmi­nie Do­bers­dorf w po­wie­cie Plön, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn
  • Poś­więt­ne (niem.: Li­lient­hal), Wroc­ław
  • (13610) Li­lient­hal (1994 TS16)
  • Andor Li­lient­hal – wę­gier­ski sza­chi­sta
  • Otto Li­lient­hal – kon­struk­tor szy­bow­ców
  • Do­ro­ta Li­lien­tal (* 1964), pol­ska ak­tor­ka
  • Re­gi­na Li­lien­tal, z domu Eiger (1875 - 1924), pol­ska et­no­graf­ka, pu­bli­cyst­ka i tłu­macz­ka ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


lilija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­cha­icz­na forma słowa → lilia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲija, AS: lʹilʹii ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lelija

Wiktionary


lilijka

zdrob­nie­nie od: lilia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od lilia

 (1.2) harc. znak har­cer­ski kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy lilię;

Wiktionary

Li­lij­ka – jeden z sym­bo­li har­cer­stwa (ska­u­tin­gu).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲijka, AS: lʹilʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liliowce nmos., liliowate nmos., lilia ż.

Wiktionary


liliokształtny

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem lilię


SJP.pl


liliowate

1. o ce­chach li­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ma­ją­cy od­cień ró­żo­wo­nie­bie­ski lub bla­do­fio­le­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Li­lia­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin z rzędu li­liow­ców;

Wiktionary

Li­lio­wa­te ("Li­lia­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do klasy jed­no­li­ścien­nych. Obej­mu­je we współ­czes­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych 15 ro­dza­jów z ok. 700–705 ga­tun­ka­mi. Za­się­gi wszyst­kich przed­sta­wi­cie­li mie­szczą się na pół­ku­li pół­noc­nej, głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go, ale część ga­tun­ków ro­śnie także w pół­noc­nej Afry­ce, w In­diach, w po­łud­nio­wych Chi­nach i na Lu­zo­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ro­dzi­ny li­lio­wa­tych na­le­ży m.in. sza­chow­ni­ca kost­ko­wa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lilia ż., lilijka ż., liliowe lm nm., liliowce lm nm., liliowiec mzw./mrz.

 czas. liliowieć ndk., zliliowieć dk.

 przym. liliowy, liliowaty

 przysł. liliowo

Wiktionary


liliowaty

1. o ce­chach li­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ma­ją­cy od­cień ró­żo­wo­nie­bie­ski lub bla­do­fio­le­to­wy


SJP.pl


liliowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Li­lia­les|Per­leb|ref=tak., rząd ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do klasy jed­no­li­ścien­nych;

 (1.2) plu­ral|li­lio­wiec.

Wiktionary

Li­liow­ce ("Li­lia­les" – rząd ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do klasy jed­no­li­ścien­nych. Obej­mu­je 10 ro­dzin z 67 ro­dza­ja­mi i 1558 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny te spo­ty­ka­ne są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy). Są to głów­nie ro­śli­ny wie­lo­let­nie, wyt­wa­rza­ją­ce zwy­kle jako or­ga­ny przetr­wal­ni­ko­we kłą­cza, bulwy lub ce­bu­le. Do cech cha­rak­te­ry­stycz­nych na­le­ży brak fi­to­me­la­ni­ny, obec­ność kwasu che­li­do­no­we­go oraz fruk­ta­nów w ło­dy­dze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pędy li­liow­ców są zaz­wy­czaj nagie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lilia ż., lilijka ż., liliowate lm nm., liliowe lm nm., liliowiec mzw./mrz.

 czas. liliowieć ndk., zliliowieć dk.

 przym. liliowy, liliowaty, liliowcowy

 przysł. liliowo

Wiktionary


liliowe

1. do­ty­czą­cy lilii, zro­bio­ny z lilii (np. li­lio­we wień­ce)
2. bę­dą­cy ko­lo­ru ró­żo­wo­nie­bie­skie­go, jas­no­fio­le­to­we­go; lila


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Li­lii­dae|ref=tak., pod­kla­sa ro­ślin na­le­żą­ca do klasy jed­no­li­ścien­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­lio­we – pod­kla­sa ro­ślin z klasy jed­no­li­ścien­nych
  • Li­lio­we – prze­łęcz w Ta­trach
  • Li­lio­we – taras w Ta­trach Wy­so­kich (nad Mor­skim Okiem)
  • Wyż­nie Li­lio­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do li­lio­wych za­li­cza­ne są m.in. szpa­ra­gow­ce i aga­wow­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liliowce nmos., lilia ż., liliowate lm nm., liliowatość ż.

 czas. liliowić się ndk.

 przym. liliowaty, liliowy

 przysł. liliowato

Wiktionary


liliowiec

1. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy z typu szkar­łup­ni; kry­no­id
2. by­li­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, ros­ną­ca w Eu­ro­pie i w Azji


SJP.pl

Li­lio­wiec, dzien­na lilia, pa­ję­cza lilia ("He­me­ro­cal­lis" L.) – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych ("Asp­ho­de­la­ce­ae"). Obej­mu­je 16 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną w więk­szo­ści w Azji Wschod­niej, zwła­szcza w Ja­po­nii, jeden ga­tu­nek (li­lio­wiec żółty "H. li­lio­asp­ho­de­lus") także w Eu­ro­pie (po­łud­nio­wo-wschod­nia część Alp i te­re­ny przy­le­głe), a ko­lej­ny – li­lio­wiec rdza­wy "H.

Wikipedia


liliowobiały

biały o od­cie­niu li­lio­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały z li­lio­wym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coś ty zro­bił z moją li­lio­wo­bia­łą apasz­ką?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔˈbʲjawɨ, AS: lʹilʹi ̯ovobʹi ̯au̯y

Wiktionary


liliowobłękitny

błę­kit­ny o od­cie­niu li­lio­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) błę­kit­ny z li­lio­wym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­ste­ście pewni, że li­lio­wo­błę­kit­ny sufit pa­su­je do tej po­ma­rań­czo­wej ścia­ny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: lʹilʹi ̯ovobu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lilabłękit

Wiktionary


liliowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu li­lio­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czer­wo­ny z li­lio­wym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwia­ty o li­lio­wo­czer­wo­nych płat­kach są pię­kne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: lʹilʹi ̯ovočervõny

Wiktionary


liliowoczuby

turak li­lio­wo­czu­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny tu­ra­ko­wa­tych


SJP.pl


liliowogranatowy

gra­na­to­wy o li­lio­wym od­cie­niu


SJP.pl


liliowoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu li­lio­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­bie­ski z li­lio­wym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tego li­lio­wo­nie­bie­skie­go tła ca­łość wy­glą­da nie­ste­ty mdło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: lʹilʹi ̯ovõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


liliowopurpurowy

pur­pu­ro­wy o li­lio­wym od­cie­niu


SJP.pl


lilioworóżowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem li­lio­wo­ró­żo­wej barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasze ró­ża­necz­ni­ki kwit­ną na li­lio­wo­ró­żo­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lilioworóżowy

Wiktionary


lilioworóżowy

ró­żo­wy o od­cie­niu li­lio­wym; li­la­róż, li­la­ró­żo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ró­żo­wy z li­lio­wym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na bisz­kop­ty wyłóż przy­go­to­wa­ny wcze­śniej li­lio­wo­ró­żo­wy krem z płat­ków róż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔruˈʒɔvɨ, AS: lʹilʹi ̯ovoružovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. lilioworóżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lilaróż

Wiktionary


liliowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: li­lio­wy


SJP.pl


liliowy

1. do­ty­czą­cy lilii, zro­bio­ny z lilii (np. li­lio­we wień­ce)
2. bę­dą­cy ko­lo­ru ró­żo­wo­nie­bie­skie­go, jas­no­fio­le­to­we­go; lila


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy lilii, na­le­żą­cy do lilii, zro­bio­ny z lilii, zwią­za­ny z lilią

 (1.2) poet. przy­po­mi­na­ją­cy ko­lo­rem lilię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲjɔvɨ, AS: lʹilʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liliowce nmos., liliowate nmos., liliowe nmos., lilia ż., liliowość ż.

 przym. lila, liliowaty

 przysł. liliowo, liliowato, lila

 czas. liliowieć ndk., liliowić się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przest. rzad. lilowy

Wiktionary


lilipuci

→ li­li­put


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy li­li­pu­to­wi; bar­dzo mały

Wiktionary

Patrz:

liliput

Powiązane:

 rzecz. liliput m., liliputek m.

 przym. lilipucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maleńki, miniaturowy, drobny, niepozorny

Wiktionary


lilipucik

na­śli­wiec li­li­pu­cik - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl

Li­li­pu­cik ("Myr­mia mi­cru­ra") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych (Tro­chi­li­dae); je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Myr­mia. Za­miesz­ku­je pół­noc­no-za­chod­nią część Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


lilipucki

przy­miot­nik

 (1.1) przest. li­li­pu­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liliput m., liliputka ż., liliputek m.

 przym. lilipuci

Wiktionary


liliput

czło­wiek bar­dzo ni­skie­go wzro­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek bar­dzo ma­łe­go wzro­stu

 (1.2) coś, co ma roz­mia­ry dużo mniej­sze niż prze­cięt­ne

Wiktionary

Li­li­put (z ang.) – ka­rze­łek, czło­wiek nie­wiel­kie­go wzro­stu.

Słowo po­cho­dzi z po­wie­ści Jo­nat­ha­na Swif­ta "Po­dró­że Gu­li­we­ra" (1726), w któ­rej ty­tu­ło­wy bo­ha­ter po­dró­żu­je do kra­i­ny Li­li­pu­tów – lu­dzi­ków o małym wzro­ście. W ję­zy­ku pol­skim słowo to przy­ję­ło się jako ogól­ne okre­śle­nie bar­dzo ni­skiej osoby.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲiput, AS: lʹilʹiput

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. liliputek m.

:: fż. liliputka ż.

 przym. lilipuci, lilipucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karzeł; pot. grzdyl, karakan, knypek, konus, kurdupel; wulg. wypierdek

Wiktionary


liliputek

zdrob­nie­nie od: li­li­put


SJP.pl

Patrz:

liliput

liliputka

→ li­li­put


SJP.pl

Patrz:

liliput

lilith

Li­lith – w fol­klo­rze ży­dow­skim upio­rzy­ca groź­na dla ko­biet w ciąży i nie­mow­ląt w pier­wszych ty­god­niach ich życia; uwa­ża­na za pier­wszą żonę bi­blij­ne­go Adama, wy­wo­dzą­ca się naj­praw­do­po­dob­niej z tra­dy­cji me­zo­po­tam­skiej.

Wikipedia


lilka

zdrob­nie­nie od: Li­lia­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


lilla

imię żeń­skie


SJP.pl

Lilla – imię żeń­skie, które po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go wy­ra­zu "li­lium" - "lilia". Spo­pu­la­ry­zo­wał je Ju­liusz Sło­wac­ki w "Lilli We­ne­dzie".

Lilla imie­ni­ny ob­cho­dzi: 30 kwiet­nia i 27 lipca.

Wikipedia


lille

[czy­taj: lil]
1. naz­wi­sko, m.in. Lud­wik Lille (1897-1957), ma­larz, gra­fik, sce­no­graf;
2. mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Fran­cji;

Wiktionary

Lille ([], Rij­sel, Rysel) – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Fran­cji, sie­dzi­ba pre­fek­tu­ry de­par­ta­men­tu Nord oraz sto­li­ca re­gio­nu Hauts-de-Fran­ce, głów­ne mia­sto hi­sto­rycz­nej kra­i­ny Flan­drii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lilski

Wiktionary


lillehammer

mia­sto w Nor­we­gii


SJP.pl

Lil­le­ham­mer – nor­we­skie mia­sto i gmina le­żą­ca w okrę­gu Inn­lan­det, nad je­zio­rem Mjøsa.

Lil­le­ham­mer jest 211. nor­we­ską gminą pod wzglę­dem po­wierzch­ni. Znaj­du­ją się tam skocz­nie nar­ciar­skie Lysgårdsbakken. W 1994 roku od­by­ły się tu XVII Zi­mo­we Igrzy­ska Olim­pij­skie.

Wikipedia


lilongwe

sto­li­ca Ma­la­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ma­la­wi;

Wiktionary

Li­long­we – sto­li­ca Ma­la­wi. We­dług spisu z 2018 roku liczy 989,3 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lilongwejczyk mos., lilongwejka ż.

 przym. lilongwejski

Wiktionary


lilongwejczyk

miesz­ka­niec Li­long­we (sto­li­cy Ma­la­wi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­long­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilɔ̃ŋɡˈvɛjt͡ʃɨk, AS: lʹilõŋgvei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lilongwe n.

:: fż. lilongwejka ż.

 przym. lilongwejski

Wiktionary


lilongwejka

miesz­kan­ka Li­long­we (sto­li­cy Ma­la­wi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­long­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilɔ̃ŋɡˈvɛjka, AS: lʹilõŋgvei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lilongwe n.

:: fm. lilongwejczyk mos.

 przym. lilongwejski

Wiktionary


lilongwejski

przy­miot­nik od: Li­long­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Li­long­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲilɔ̃ŋɡˈvɛjsʲci, AS: lʹilõŋgvei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lilongwe n., lilongwejczyk mos., lilongwejka ż.

Wiktionary


lilski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lille, do­ty­czą­cy Lille

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wol­ter uznał, że lil­ska pu­blicz­ność jest naj­bar­dziej obyta w świe­cie.

 (1.1) W wieku XIII obej­mo­wa­ła ona 15 miast, które dzie­li­ły się na trzy grupy — bru­gij­ską, ipr­ską i wa­loń­ską (lil­ską).

 (1.1) Sły­sząc, że poeta za­miesz­kał w po­bli­skim „Ho­te­lu Lil­skim” oraz że jest bar­dzo prze­ję­ty wy­pad­ka­mi w Pol­sce i nie ma za­mia­ru dłu­żej za­trzy­mać się w Pa­ry­żu, na­tych­miast po­spie­szył ze zło­że­niem mu wi­zy­ty.

 (1.1) „Une pro­vin­ce po­lo­na­i­se” – na­zy­wa­ją Fran­cu­zi okręg lil­ski. Istot­nie taki pro­cent Po­la­ków, jaki jest w Lens ma chyba Poz­nań uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lille n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lillski

Wiktionary


lily

[czy­taj: lili] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lily – miej­sco­wość w USA, w Da­ko­cie Po­łud­nio­wej
  • Lily – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w USA, w Wi­scon­sin
  • Lily – imię żeń­skie
  • Lily, wł. Saeko Ka­ma­ta (1952–2016) – ja­poń­ska pio­sen­kar­ka
  • Lily – fi­li­piń­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Lily (fr. Pieds nus sur les li­ma­ces) – fran­cu­ski film dra­ma­tycz­ny z 2010
  • lilia

Wikipedia


lim

li­me­ta, li­met­ta;
1. krzew lub ni­skie drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych;
2. owoc tej ro­śli­ny, po­dob­ny do cy­try­ny, ale mniej­szy; limon, li­mo­na


SJP.pl

Lim (serb. Лим) – rzeka na Bał­ka­nach, naj­więk­szy do­pływ Driny w do­rze­czu Du­na­ju. Prze­pły­wa przez Czar­no­gó­rę, Al­ba­nię, Ser­bię i Bo­śnię i Her­ce­go­wi­nę. Dłu­gość – 220 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 5963 km². Lim nie jest że­glow­ny. Naj­więk­sze do­pły­wy – Lješnica w Czar­no­gó­rze, Uvac w Ser­bii, Poblačnica i Ra­doj­na w Bośni.

Wikipedia


lima

li­me­ta, li­met­ta;
1. krzew lub ni­skie drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych;
2. owoc tej ro­śli­ny, po­dob­ny do cy­try­ny, ale mniej­szy; limon, li­mo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. krzew lub nie­wiel­kie drze­wo cy­tru­so­we;

 (1.2) owoc limy (1.1), żół­to­zie­lo­ny, po­dob­ny do cy­try­ny, ale mniej­szy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: limo

Wiktionary

Lima – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Peru, po­ło­żo­ne nad

Oce­a­nem Spo­koj­nym, 12 km na wschód od portu Cal­lao.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩma, AS: lʹĩma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) limetka, limona, limonka

Wiktionary


limak

drze­wo z ro­dzi­ny wią­zo­wa­tych, po­spo­li­te w Pol­sce w la­sach li­ścia­stych, szcze­gól­nie w łę­gach; wiąz szy­puł­ko­wy


SJP.pl


limakolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie li­ma­ko­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się li­ma­ko­lo­gią

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) biol. spe­cja­list­ka z dzie­dzi­ny li­ma­ko­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limakologia ż.

 przym. limakologiczny

Wiktionary


limakologia

nauka o śli­ma­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o śli­ma­kach;

Wiktionary

Li­ma­ko­lo­gia (od limax – śli­mak + "logos" – nauka) – nauka zaj­mu­ją­ca się śli­ma­ka­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmakɔˈlɔɟja, AS: lʹĩmakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limakolog m.

 przym. limakologiczny

Wiktionary


limakologiczny

do­ty­czą­cy li­ma­ko­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z li­ma­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy li­ma­ko­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limakologia ż., limakolog mos.

Wiktionary


liman

płyt­ka za­to­ka mor­ska, od­cię­ta od peł­ne­go morza mie­rze­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. ro­dzaj płyt­kiej za­to­ki pow­sta­łej u uj­ścia rzeki do morza;

Wiktionary

Liman – płyt­ka za­to­ka, która pow­sta­ła z za­la­ne­go, uj­ścio­we­go od­cin­ka głę­bo­kiej do­li­ny rzecz­nej (jaru). Część li­ma­nów ma po­łą­cze­nie z peł­nym mo­rzem (np. Za­to­ka Ja­hor­łyc­ka), a inne są czę­ścio­wo od­cię­te pia­szczy­stym wałem, który jest zwany kosą (np. liman Dnie­stru).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. limanowy

Wiktionary


limanda

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych


SJP.pl

Li­man­da – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych (Ple­u­ro­nec­ti­dae).

Wikipedia


limanowa

→ liman


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim;

Wiktionary

Li­ma­no­wa – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu li­ma­now­skie­go oraz gminy wiej­skiej Li­ma­no­wa. Pod ko­niec 2025 mia­sto li­czy­ło 14 132 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Patrz:

liman

Przykłady

 (1.1) W 1846 r. w cza­sie rzezi ga­li­cyj­skiej na Li­ma­no­wą ude­rzył duży od­dział chłop­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmãˈnɔva, AS: lʹĩmãnova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limanowianin mos., limanowianka ż.

 przym. limanowski

Wiktionary


limanowianin

miesz­ka­niec Li­ma­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­ma­no­wej

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Li­ma­no­wej, uro­dzo­na w Li­ma­no­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz po­dzię­ko­wał li­ma­no­wia­nom za wspar­cie akcji po­mo­co­wej dla po­wo­dzian.

 (1.2) Będąc ro­do­wi­tym li­ma­no­wia­ni­nem, do­brze znał tę ulicę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Limanowa ż.

:: fż. limanowianka ż.

 przym. limanowski

Wiktionary


limanowianka

miesz­kan­ka Li­ma­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­ma­no­wej

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Li­ma­no­wej, uro­dzo­na w Li­ma­no­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Limanowa ż.

:: fm. limanowianin mos.

 przym. limanowski

Wiktionary


limanowski

przy­miot­nik od: Li­ma­no­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Li­ma­no­wej, zwią­za­ny z Li­ma­no­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Li­ma­now­ski – pol­ski hi­sto­ryk, so­cjo­log, po­li­tyk, dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Mie­czy­sław Li­ma­now­ski – pol­ski ge­o­log, re­ży­ser
  • po­wiat li­ma­now­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wę w Mu­ze­um Re­gio­nal­nym Ziemi Li­ma­now­skiej ot­warł wo­je­wo­da ma­ło­pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Limanowa ż., limanowianin mos., limanowianka ż.

Wiktionary


limanowskie

przy­miot­nik od: Li­ma­no­wa


SJP.pl


limanowszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. oko­li­ce Li­ma­no­wej

Wiktionary


limanowy

→ liman


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z li­ma­nem, do­ty­czą­cy li­ma­nu; po­cho­dzą­cy z przeksz­tał­ce­nia li­ma­nu; zło­żo­ny z li­ma­nów

Wiktionary

Patrz:

liman

Powiązane:

 rzecz. liman m.

Wiktionary


limassol

mia­sto na po­łud­niu Cypru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Cypru, po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wym wy­brze­żu wyspy nad Mo­rzem Śró­dziem­nym;

Wiktionary

Li­mas­sol ( Λεμεσός, trl. "Le­me­sós"; Li­ma­sol lub Le­y­mo­sun) – naj­więk­sze mia­sto Cypru po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wym wy­brze­żu wyspy nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, u pod­nó­ża Gór Tro­dos. Sta­no­wi oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny dy­stryk­tu Li­mas­sol. W 2021 roku li­czy­ło 108 105 miesz­kań­ców, na­to­miast w całej aglo­me­ra­cji 237 000 miesz­kań­ców. Są­sia­du­je z bry­tyj­skim te­ry­to­rium za­mor­skim i bazą Akro­ti­ri.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­ska ma­me­lu­ków na­je­cha­ły Li­mas­sol je­szcze raz w 1426 roku.

Wiktionary


limb

1. obrę­bio­ny brzeg ma­te­ria­łu; la­mów­ka;
2. w astro­no­mii: skraj tar­czy Słoń­ca, Księ­ży­ca lub pla­ne­ty


SJP.pl

Limb (łac. "lim­bus" – „obrąb, rąbek, brzeg, obręcz, gra­ni­ca”) – nazwa ła­ciń­skie­go po­cho­dze­nia spo­ty­ka­na w astro­no­mii, gdzie oz­na­cza skraj tar­czy Słoń­ca, Księ­ży­ca lub pla­ne­ty, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się w przy­pad­ku ciał pro­mie­niu­ją­cych efek­tem po­ciem­nie­nia brze­go­we­go, ze wzglę­du na niż­szą ener­gię pro­mie­nio­wa­nia wy­do­sta­ją­ce­go się spod ta­kiej samej war­stwy po­wierzch­ni na obrze­żu wi­docz­nej tar­czy ciała nie­bie­skie­go w po­rów­na­niu z jej środ­kiem – umoż­li­wia­ją­cym ba­da­nie tem­pe­ra­tur po­szcze­gól­nych warstw ku­li­ste­go ciała nie­bie­skie­go, mimo nie­moż­li­wo­ści bez­poś­red­nie­go „zaj­rze­nia” w głąb niego.

Wikipedia


limba

1. ga­tu­nek sosny wy­so­ko­gór­skiej o ja­dal­nych na­sio­nach ros­ną­cej w Al­pach, Kar­pa­tach, na Sy­be­rii
2. in­stru­ment mu­zycz­ny uży­wa­ny w Mon­go­lii, ro­dzaj fletu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. drze­wo z ga­tun­ku sosna limba;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sosna limba – ga­tu­nek drze­wa igla­ste­go z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych
  • Limba – grupa et­nicz­na w Afry­ce
  • Limba – miej­sco­wość w Ne­pa­lu
  • Limba – wieś w Ru­mu­nii
  • Limba – wiersz Ka­zi­mie­rza Przer­wy-Tet­ma­je­ra
  • Limba – wiersz Adama As­ny­ka
  • Willa „Limba” w Szczaw­ni­cy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmba, AS: lʹĩmba

Wiktionary

Powiązane:

 przym. limbowy

Wiktionary


limbo

ta­niec ka­ra­ib­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Limbo – Ot­chłań, Lim­bus
  • Limbo – język pro­gra­mo­wa­nia
  • Limbo – in­ter­ne­to­wy sy­stem por­ta­lo­wy CMS
  • Limbo – grupa mu­zycz­na
  • Limbo – gra kom­pu­te­ro­wa nie­za­leż­ne­go stu­dia Pla­y­de­ad
  • Limbo – bry­tyj­ski mio­tacz bomb głę­bi­no­wych
  • Limbo – album pol­skie­go pio­sen­ka­rza Igna­ce­go Bła­że­jow­skie­go

Wikipedia


limbowy

przy­miot­nik od: limba


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. do­ty­czą­cy limby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limba ż.

Wiktionary


limburgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­nich Ni­der­lan­dach, obec­nie po­dzie­lo­na mię­dzy Bel­gię i Ho­lan­dię;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w pół­noc­no-wschod­niej Bel­gii;

 (1.3) geogr. adm. pro­win­cja w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ho­lan­dii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lim­bur­gia – pro­win­cja w Re­gio­nie Fla­mandz­kim
  • Lim­bur­gia – pro­win­cja
  • Jo­han­nes de Lim­bur­gia – fla­mandz­ki kom­po­zy­tor
  • (1383) Lim­bur­gia – pla­ne­to­i­da
  • Lim­bur­gia – kra­i­na hi­sto­rycz­na
  • BSV Lim­bur­gia – ni­der­landz­ki klub spor­to­wy
  • Hr.Ms. Lim­bur­gia – ni­der­landz­ki sta­tek
  • SV Lim­bur­gia – ni­der­landz­ki klub spor­to­wy
  • Księ­stwo Lim­bur­gii
  • Księ­stwo Lim­bur­gii (1839–1866)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta droga pro­wa­dzi pro­sto do Lim­bur­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limburski mrz., Limburczyk mos., Limburka ż., limburczyk mos., limburka ż.

 przym. limburgijski, limburski

Wiktionary


limburgijski

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Lim­bur­gia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limburski mrz., Limburgia ż., Limburgijczyk m., Limburgijka ż.

 przym. limburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) limburski

Wiktionary


limburgit

czar­na mag­mo­wa skała ży­ło­wa lub wy­lew­na


SJP.pl

Lim­bur­git – skała wul­ka­nicz­na magm te­ra­li­to­wych, z oli­wi­nem, au­gi­tem i horn­blen­dą jako pra­krysz­ta­ła­mi. Po­bocz­nie za­wie­ra ma­gne­tyt, il­me­nit, apa­tyt, ne­fe­lin i so­da­lit. Po­nad­to cha­rak­te­ry­zu­je się za­war­to­ścią szkli­wa z po­ten­cjal­nym ne­fe­li­nem jako jed­nym ze skład­ni­ków. To kla­sy­fi­ku­je go wedle obo­wią­zu­ją­cej no­men­kla­tu­ry na­zew­nict­wa skał mag­mo­wych i wul­ka­nicz­nych jako hy­a­lo­ba­zal­to­id.

Wikipedia


limburski

→ Lim­bur­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Lim­bur­gią, do­ty­czą­cy Lim­bur­gii, po­cho­dzą­cy z Lim­bur­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język (dia­lekt) lim­bur­ski;

Wiktionary

Patrz:

Limburgia

Przykłady

 (1.1) Od za­pa­chu sera można się uza­leż­nić. Silna woń wy­dzie­la­na przez płyn­ny już ca­mem­bert, odo­rek lim­bur­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩmˈbursʲci, AS: lʹĩmbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Limburgia ż.

 przym. limburgijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. limburgijski

Wiktionary


limburskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem lim­bur­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem lim­bur­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku lim­bur­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmburskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lʹĩmburskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


limbus

1. koło z na­nie­sio­ną po­dział­ką stop­nio­wą, część skła­do­wa in­stru­men­tu mier­ni­cze­go do po­mia­rów ką­to­wych;
2. w śred­nio­wiecz­nej te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej: miej­sce po­by­tu dusz ludzi zmar­łych bez chrztu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lim­bus – po­ję­cie z za­kre­su te­o­lo­gii
  • Lim­bus – w ge­o­dez­ji, koło po­zio­me
  • lim­bus – struk­tu­ra ana­to­micz­na roz­to­czy
  • Wy­daw­nict­wo Lim­bus – pol­skie wy­daw­nict­wo z sie­dzi­bą w Byd­go­szczy

Wikipedia


limerencja

in­ten­syw­ny, ob­se­syj­ny stan za­ko­cha­nia z pra­gnie­niem wza­jem­no­ści uczu­cia


SJP.pl


limerick

[czy­taj: LImerik] mia­sto w Ir­lan­dii


SJP.pl

Li­me­rick (wym. ; irl. "Lu­im­ne­ach", wym.) – mia­sto w środ­ko­wo-za­chod­niej Ir­lan­dii (pro­win­cja Mun­ster), po­ło­żo­ny nad estu­a­rium rzeki Shan­non, 195 km na za­chód od Du­bli­na. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Li­me­rick. Trze­cie co do licz­by lud­no­ści mia­sto Re­pu­bli­ki Ir­lan­dii.

Wikipedia


limeryk

żar­to­bli­wy wier­szyk o hu­mo­ry­stycz­nej lub ab­sur­dal­nej tre­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. krót­ki wiersz o gro­te­sko­wej tre­ści i sko­dy­fi­ko­wa­nej bu­do­wie;

Wiktionary

Li­me­ryk (ang. "li­me­rick", od mia­sta Li­me­rick w Ir­lan­dii) – mi­nia­tur­ka li­rycz­na; non­sen­sow­ny, gro­te­sko­wy wier­szyk o sko­dy­fi­ko­wa­nej bu­do­wie:

Utwór ten, który pod wzglę­dem tre­ści jest ry­mo­wa­ną aneg­do­tą, ma też zwy­kle stały układ nar­ra­cji:

Li­me­ryk, któ­re­go hi­sto­rycz­ne pro­we­nien­cje się­ga­ją praw­do­po­dob­nie XVIII-wiecz­nej Ir­lan­dii, wpro­wa­dził do świa­ta li­te­ra­tu­ry Ed­ward Lear w ostat­niej de­ka­dzie XIX w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uło­żyć ka­lam­bur to dro­biazg, ale po­ba­wić się w ana­gra­my, a także zbu­do­wać po­praw­nie li­me­ryk - to już sztu­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. liberyk mrz.

 przym. limeryczny

Wiktionary


limerykowy

→ li­me­ryk


SJP.pl

Patrz:

limeryk

limes

1. gra­ni­ca; wiel­kość do któ­rej zmie­rza ciąg licz­bo­wy lub funk­cja;
2. gra­ni­ca mię­dzy po­la­mi, grun­ta­mi; także umoc­nio­ny pas gra­ni­cy pań­stwa


SJP.pl

Limes (łac. "droga", "droga gra­nicz­na", póź­niej także "gra­ni­ca") – sy­ste­my rzym­skich umoc­nień gra­nicz­nych wzno­szo­nych na krań­cach im­pe­rium szcze­gól­nie na­ra­żo­nych na na­ja­zdy. Bu­dow­la o pra­wie 550 km dłu­go­ści, ma­ją­ca swój po­czą­tek na Renie na pół­noc od An­der­nach i koń­czą­ca się w Ei­ning (obec­nie dziel­ni­ca mia­sta Ne­u­stadt an der Donau) koło Ra­ty­zbo­ny nad Du­na­jem, jest naj­więk­szym za­byt­kiem ar­che­o­lo­gicz­nym w Eu­ro­pie Środ­ko­wej. W 2005 wał zo­stał wpi­sa­ny na Listę Świa­to­we­go Dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia


limeta

lima, li­met­ta;
1. krzew lub ni­skie drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych;
2. owoc tej ro­śli­ny, po­dob­ny do cy­try­ny, ale mniej­szy; limon, li­mo­na


SJP.pl


limetka

zdrob­nie­nie od: li­me­ta; li­mon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. lima.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɛtka, AS: lʹĩmetka

Wiktionary


limetkowy

→ li­met­ka; li­mon­ko­wy


SJP.pl


limetowy

→ li­me­ta; li­mo­no­wy


SJP.pl


limetta

lima, li­me­ta;
1. krzew lub ni­skie drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych;
2. owoc tej ro­śli­ny, po­dob­ny do cy­try­ny, ale mniej­szy; limon, li­mo­na


SJP.pl


limfa

płyn ustro­jo­wy krą­żą­cy w ukła­dzie lim­fa­tycz­nym, od­gry­wa­ją­cy znacz­ną rolę w wy­mia­nie skład­ni­ków po­mię­dzy krwią a tkan­ka­mi; chłon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. płyn ustro­jo­wy poś­red­ni­czą­cy w wy­mia­nie skład­ni­ków mię­dzy krwią i tkan­ka­mi; chłon­ka;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limfocyt mrz., limfocytoza ż.

 przym. limfatyczny, limfoidalny

Wiktionary


limfadenografia

ra­dio­lo­gicz­ne ba­da­nie ukła­du lim­fa­tycz­ne­go po wpro­wa­dze­niu środa kon­tra­sto­we­go


SJP.pl


limfadenopatia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­więk­sze­nie wę­złów chłon­nych

Wiktionary

Lim­fa­de­no­pa­tia (łac. "lymp­ha­de­no­pat­hia") – po­więk­sze­nie wę­złów chłon­nych na sku­tek sty­mu­la­cji an­ty­ge­no­wej. Pra­wi­dło­we węzły chłon­ne u ludzi nie prze­kra­cza­ją 1–2 cm śred­ni­cy, więk­szość jest jed­nak znacz­nie mniej­sza. Są ru­cho­me wzglę­dem oto­cze­nia oraz nie­bo­les­ne w ba­da­niu pal­pa­cyj­nym.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) adenopatia

Wiktionary


limfatyczny

taki, który ma zwią­zek z limfą (np. płyn lim­fa­tycz­ny, na­czy­nia lim­fa­tycz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z limfą, do­ty­czą­cy limfy

 (1.2) przest. zwią­za­ny z lim­fa­ty­kiem, do­ty­czą­cy lim­fa­ty­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­zo­sta­łej pra­wej gór­nej czę­ści ciała i pra­wej koń­czy­ny gór­nej chłon­ka spły­wa pnia­mi lim­fa­tycz­ny­mi, po­dob­nie jak po stro­nie lewej, do pnia chłon­ne­go pra­we­go, który ucho­dzi do pra­we­go kąta żyl­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. limfa ż.

 (1.2)

:: rzecz. limfatyk mos.

Wiktionary


limfoblast

nie­doj­rza­ła ko­mór­ka przeksz­tał­ca­ją­ca się w lim­fo­cyt


SJP.pl

Lim­fo­blast – ter­min oz­na­cza­ją­cy zwy­kle nie­doj­rza­łą ko­mór­kę, bę­dą­ca pre­kur­so­rem lim­fo­cy­tu T lub B, pow­sta­ją­cą w trak­cie lim­fo­po­e­zy. Są to duże ko­mór­ki (10–18 μm) o szyb­kim tem­pie po­dzia­łów ko­mór­ko­wych, okrą­głym lub owal­nym ją­drze, za­sa­do­chłon­ną cy­to­plaz­mą, któ­rej ob­ję­tość sta­no­wi około 25% ob­ję­to­ści jądra oraz z 1-2 ją­der­ka­mi.

Wikipedia


limfoblastyczny

→ lim­fo­blast


SJP.pl

Patrz:

limfoblast

limfocyt

ro­dzaj bia­łe­go ciał­ka krwi o dużym, owal­nym ją­drze ko­mór­ko­wym, wy­stę­pu­ją­ce­go we krwi i lim­fie oraz w oto­cze­niu miejsc in­fek­cji, ma­ją­ce­go zdol­ność do wyt­wa­rza­nia prze­ciw­ciał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. typ ko­mór­ki znaj­du­ją­cej się we krwi i lim­fie, pod­kla­sa le­u­ko­cy­tów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩw̃ˈfɔt͡sɨt, AS: lʹĩũ̯focyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limfa ż., limfocytoza ż.

 przym. limfocytowy

Wiktionary


limfocytarny

→ lim­fo­cyt; lim­fo­cy­to­wy


SJP.pl


limfocytopenia

zmniej­sze­nie licz­by lim­fo­cy­tów we krwi ob­wo­do­wej; lim­fo­pe­nia


SJP.pl


limfocytowy

→ lim­fo­cyt; lim­fo­cy­tar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lim­fo­cy­tem, do­ty­czą­cy lim­fo­cy­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limfocyt m.

Wiktionary


limfocytoza

pod­wyż­szo­ny po­ziom bia­łych krwi­nek (lim­fo­cy­tów) we krwi ob­wo­do­wej, spo­ty­ka­ny w niek­tó­rych cho­ro­bach przew­le­kłych (np. gruź­li­cy) lub pod­czas re­kon­wa­le­scen­cji po in­fek­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­miar lim­fo­cy­tów we krwi

Wiktionary

Lim­fo­cy­to­za – zwięk­sze­nie licz­by lim­fo­cy­tów we krwi ob­wo­do­wej. Jest ob­ja­wem trwa­nia w or­ga­niz­mie pro­ce­sów za­pal­nych, na­ru­sza­ją­cych rów­no­wa­gę ukła­du od­por­no­ścio­we­go or­ga­niz­mu i w okre­sie re­kon­wa­le­scen­cji po wszel­kich cho­ro­bach in­fek­cyj­nych lub przy prze­bie­ga­ją­cych ła­god­nie za­ka­że­niach swo­i­stych, jak gruź­li­ca lub kiła. Bar­dzo duża lim­fo­cy­to­za jest ob­ja­wem bia­ła­czek lim­fa­tycz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. limfa ż., limfocyt mrz., limfopenia ż.

 przym. limfatyczny, limfocytarny, limfoidalny

Wiktionary


limfodrenaż

masaż po­bu­dza­ją­cy krą­że­nie krwi i limfy, który usuwa obrzę­ki i za­sto­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. fizj. masaż, któ­re­go celem jest sty­mu­la­cja ukła­du lim­fa­tycz­ne­go po­przez ruchy i tech­ni­ki po­wo­du­ją­ce udraż­nia­nie, prze­py­cha­nie limfy w od­po­wied­nim kie­run­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki lim­fo­dre­na­żo­wi mo­że­my usu­nąć z ciała zgro­ma­dzo­ne sub­stan­cje tok­sycz­ne, które są szkod­li­we dla ludz­kie­go or­ga­niz­mu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drenaż limfatyczny

Wiktionary


limfografia

ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne na­czyń i wę­złów lim­fa­tycz­nych pod­da­nych dzia­ła­niu środ­ka cie­niu­ją­ce­go


SJP.pl

Lim­fo­gra­fia – ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne ukła­du chłon­ne­go, po­le­ga­ją­ce na uwi­docz­nie­niu na­czyń chłon­nych (lim­fan­gio­gra­fia[]) i wę­złów chłon­nych (lim­fa­de­no­gra­fia[]) po ich za­kon­tra­sto­wa­niu środ­kiem cie­niu­ją­cym.

Wikipedia


limfokina

che­micz­ny prze­kaź­nik wyt­wa­rza­ny przez lim­fo­cy­ty (ro­dzaj krwi­nek bia­łych), prze­no­szą­cy in­for­ma­cje mię­dzy ko­mór­ka­mi ukła­du im­mu­no­lo­gicz­ne­go


SJP.pl


limfologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. biol. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny i bio­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ukła­dem lim­fa­tycz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limfolog mos.

Wiktionary


limfopenia

zmniej­sze­nie licz­by lim­fo­cy­tów we krwi ob­wo­do­wej; lim­fo­cy­to­pe­nia


SJP.pl

Lim­fo­pe­nia, lim­fo­cy­to­pe­nia – stan zmniej­sze­nia licz­by lim­fo­cy­tów we krwi ob­wo­do­wej po­ni­żej 1000/μl. Zwy­kle jest spo­ty­ka­na w pier­wszej fazie cho­rób in­fek­cyj­nych, sy­tu­a­cjach stre­so­wych (po ope­ra­cjach, wy­sił­kach fi­zycz­nych, w ciąży). Wy­stę­pu­je także po sto­so­wa­niu leków cy­to­sta­tycz­nych, ACTH lub kor­ty­ko­ste­ro­i­dów. Jest także stwier­dza­na w AIDS, gruź­li­cy, hi­per­ma­gne­ze­mii, cho­ro­bie Hodg­ki­na, mocz­ni­cy, ze­spo­łach po­pro­mien­nych, a także w ze­spo­łach wstrzą­so­wych (np. przy wstrzą­sie ana­fi­lak­tycz­nym).

Wikipedia


limfopędny

wy­wo­łu­ją­cy lub zwięk­sza­ją­cy wy­dzie­la­nie się limfy


SJP.pl


limfoscyntygrafia

spe­cja­li­stycz­ne ba­da­nie ra­dio­i­zo­to­po­we wę­złów chłon­nych


SJP.pl

Lim­fo­scyn­ty­gra­fia – ba­da­nie scyn­ty­gra­ficz­ne po­le­ga­ją­ce na po­da­niu pod­skór­nie pre­pa­ra­tu zna­ko­wa­ne­go izo­to­po­wo. Naj­czę­ściej wy­ko­rzy­stu­je się mi­kro­ko­lo­id zna­ko­wa­ny 99mTc. Znacz­nik po­przez na­czy­nia lim­fa­tycz­ne prze­cho­dzi do wę­złów chłon­nych. Pier­wsze obra­zo­wa­nie wy­ko­nu­je się po po­da­niu znacz­ni­ka, na­stęp­ne w za­leż­no­ści od wska­zań.

Wikipedia


limianin

miesz­ka­niec Limy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Limy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈmʲjä̃ɲĩn, AS: lʹĩmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lima ż.

:: fż. limianka ż.

 przym. limski

Wiktionary


limianka

miesz­kan­ka Limy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Limy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈmʲjãnka, AS: lʹĩmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lima ż.

:: fm. limianin mos.

 przym. limski

Wiktionary


liminalność

znaj­do­wa­nie się w sta­nie za­wie­sze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan za­wie­sze­nia po­mię­dzy dwoma sta­na­mi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liminalny

Wiktionary


liminalny

stan li­mi­nal­ny - stan za­wie­sze­nia


SJP.pl


limit

pewna licz­ba cze­goś, pewna gra­ni­ca, któ­rej nie na­le­ży lub nie można prze­kro­czyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogra­ni­cze­nie, war­tość któ­rej nie da się lub nie wolno prze­kra­czać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Limit pręd­ko­ści w te­re­nie za­bu­do­wa­nym wy­no­si 50 km/h.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmʲit, AS: lʹĩmʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limitowanie n.

 czas. limitować ndk.

 przym. limitowy, bezlimitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) granica, kres, ograniczenie, próg, zakres, zasięg

Wiktionary


limita

w daw­nej Pol­sce: odro­cze­nie, za­wie­sze­nie dzia­łal­no­ści sądu lub obrad sejmu; li­mi­ta­cja


SJP.pl

Li­mi­ta – odra­cza­nie obrad Sejmu na póź­niej­szy ter­min przy za­cho­wa­niu w mocy uchwał pod­ję­tych przed odro­cze­niem oraz przy utrzy­ma­niu waż­no­ści man­da­tów człon­ków izby po­sel­skiej. Li­mi­to­wa­nie sej­mów zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne w 1712 roku i miało za za­da­nie prze­ciw­dzia­łać pró­bom zry­wa­nia sej­mów.

Wikipedia


limitacja

usta­le­nie li­mi­tu, ogra­ni­cze­nie


SJP.pl


limitacyjny

ogra­ni­cza­ją­cy, re­stryk­cyj­ny; li­mi­ta­tyw­ny


SJP.pl


limitatywny

ogra­ni­cza­ją­cy, re­stryk­cyj­ny; li­mi­ta­cyj­ny


SJP.pl


limited

okre­śle­nie firmy, któ­rej wła­ści­cie­le czę­ścio­wo od­po­wia­da­ją za jej zo­bo­wią­za­nia fi­nan­so­we; z ogra­ni­czo­ną od­po­wie­dzial­no­ścią


SJP.pl


limiter

Li­mi­ter – ro­dzaj kom­pre­so­ra dy­na­mi­ki, któ­re­go za­da­niem jest naj­czę­ściej za­po­bie­ga­nie prze­ste­ro­wa­niom sy­gna­łu po­przez ogra­ni­cza­nie po­zio­mu dźwię­ku, o po­zio­mie wyż­szym niż wyz­na­czo­ny, do tego wyz­na­czo­ne­go po­zio­mu.

Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne pa­ra­me­try, które może re­gu­lo­wać użyt­kow­nik, to po­ziom wej­ścio­wy ("input") i wyj­ścio­wy ("out­put") oraz czas ataku ("at­tack") i uwol­nie­nia ("re­le­a­se").

Wikipedia


limitka

po­tocz­nie: pro­dukt lub seria pro­duk­tów w ogra­ni­czo­nej licz­bie


SJP.pl


limitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­mi­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmʲitɔˈvãɲɛ, AS: lʹĩmʹitovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. limitować

 rzecz. limit

Wiktionary


limitować

cza­sow­nik

 (1.1) wyz­na­czać limit

 (1.2) stpol. za­wie­sić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: lʹĩmʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limit m., limitowanie n.

Wiktionary


limitowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­mi­tem, do­ty­czą­cy li­mi­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limit m.

Wiktionary


limka

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • limka czar­no­brzu­cha (Limia me­la­no­ga­ster)
  • limka do­mi­ni­kań­ska (Limia do­mi­ni­cen­sis)
  • limka czar­no­prę­ga, limka gar­bat­ka (Limia ni­gro­fa­scia­ta)
  • limka kar­ło­wa­ta, limka barw­na (Limia he­te­ran­dria)
  • limka prę­go­wa­na, limka ku­bań­ska (Limia vit­ta­ta)
  • limka ozdob­na (Limia or­na­ta)
  • limka prąż­ko­wa­na (Po­e­ci­lia ca­u­do­fa­scia­ta)
  • Limia
  • Po­e­ci­lia

Wikipedia


limkwat

cy­trus słod­ki, krzy­żów­ka li­mon­ki i kumk­wa­tu


SJP.pl


limniczny

słod­ko­wod­ny; śród­lą­do­wy


SJP.pl


limnigraf

sa­mo­pi­szą­ce urzą­dze­nie do re­je­stro­wa­nia zmian po­zio­mu wód; lim­no­graf


SJP.pl

Lim­ni­graf – urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce zmia­ny po­zio­mu wód sto­ją­cych lub pły­ną­cych po­przez zapis li­nio­wy (tzw. lim­ni­gram) kre­ślo­ny au­to­ma­tycz­nie na spe­cjal­nie wy­ska­lo­wa­nym pasku pa­pie­ru.

Wikipedia


limnimetr

przy­rząd do po­mia­ru po­zio­mu lu­stra wody; wo­dow­skaz


SJP.pl


limnocharysowate

ro­dzi­na ro­ślin


SJP.pl

Lim­no­cha­ry­so­wa­te ("Lim­no­cha­ri­ta­ce­ae" Takht. ex Cron­qu­ist) – ro­dzi­na ro­ślin wod­nych lub błot­nych z rzędu ża­bień­cow­ców ("Alis­ma­ta­les") wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. Za­li­cza­no tu 3 ro­dza­je z 12 ga­tun­ka­mi. Ce­cha­mi wy­róż­nia­ją­cy­mi przed­sta­wi­cie­li tej ro­dzi­ny są: li­ście ogon­ko­we, obec­ność prze­wo­dów i soku mlecz­ne­go, zgię­ty za­ro­dek, zie­lo­ne dział­ki kie­li­cha, jed­no­bru­zdo­we ziar­na pyłku.

Wikipedia


limnocharysowaty

o ce­chach lim­no­cha­ry­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


limnofit

Lim­no­fit – ro­śli­na słod­ko­wod­na. Lim­no­fi­ty to za­rów­no mi­kro­li­ty (mi­kro­flo­ra), jak i ma­kro­fi­ty. Lim­no­fi­tom prze­ciw­sta­wia­ne są eu­ha­li­no­fi­ty.

Wikipedia


limnograf

sa­mo­pi­szą­ce urzą­dze­nie do re­je­stro­wa­nia zmian po­zio­mu wód; lim­ni­graf


SJP.pl


limnograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) nauk. od­no­szą­cy się do lim­no­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lim­no­gra­ficz­ne ba­da­nia mogą do­ty­czyć zmian po­zio­mu wody w je­zio­rze w za­leż­no­ści od se­zo­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limnografia ż.

Wiktionary


limnolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie lim­no­lo­gii


SJP.pl


limnologia

dział hy­dro­lo­gii do­ty­czą­cy je­zior


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. hy­drol. dział hy­dro­bio­lo­gii i hy­dro­lo­gii ba­da­ją­cy życie or­ga­niz­mów wod­nych w zbior­ni­kach śród­lą­do­wych jak też wła­ści­wo­ści che­micz­ne i fi­zycz­ne tego śro­do­wi­ska;

Wiktionary

Lim­no­lo­gia ( λίμνη – staw, je­zio­ro słod­ko­wod­ne oraz λογια – nauka), hy­dro­lo­gia je­zior – nauka z za­kre­su hy­dro­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wód zbior­ni­ków śród­lą­do­wych. Opi­su­je ich bi­lans wodny, ustrój ter­micz­ny i ustrój lo­do­wy, zaj­mu­je się pro­ce­sa­mi kształ­to­wa­nia brze­gów, jak i se­dy­men­ta­cją, prą­da­mi i fa­la­mi w zbior­ni­kach, które sta­no­wią przed­miot jej za­in­te­re­so­wa­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja, AS: lʹĩmnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limnolog mos.

 przym. limnologiczny

Wiktionary


limnologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z lim­no­lo­gią, do­ty­czą­cy lim­no­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwie­dza­nie miej­sco­wo­ści za­czy­na­my od wi­zy­ty w mu­ze­um lim­no­lo­gicz­nym, poś­wię­co­ne­mu w głów­nej mie­rze Baj­ka­ło­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limnologia ż., limnolog mos.

Wiktionary


limnonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na je­zio­ra, stawu lub in­ne­go zbior­ni­ka wod­ne­go

Wiktionary


limnopitek

ko­pal­na małpa człe­koksz­tałt­na z dol­ne­go mio­ce­nu (ok. 20 mln lat temu)


SJP.pl


limnoplankton

plank­ton je­zior skła­da­ją­cy się z drob­nych or­ga­niz­mów ro­ślin­nych (głów­nie glo­nów) i zwie­rzę­cych (np. pier­wot­nia­ków, wro­tek)


SJP.pl

Lim­no­plank­ton – plank­ton wód słod­kich, obec­ny w je­zio­rach i du­żych zbior­ni­kach za­po­ro­wych.

W obrę­bie lim­no­plank­to­nu można wy­róż­nić (róż­nią się one za­rów­no skła­dem ga­tun­ko­wym, jak i ob­fi­to­ścią):

Wikipedia


limo

gwa­ro­wo, po­tocz­nie: pod­bi­te oko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pod­bi­te oko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: lima

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ba­ret Limo – grupa ka­ba­re­to­wa z Gdań­ska, za­ło­żo­na w 1999
  • Ben­ja­min Limo – ke­nij­ski lek­ko­at­le­ta, dłu­go­dy­stan­so­wiec
  • Ri­chard Limo – ke­nij­ski bie­gacz dłu­go­dy­stan­so­wy
  • Vin­cent Ki­pru­to (Vin­cent Limo Ki­pru­to) – ke­nij­ski lek­ko­at­le­ta spe­cja­li­zu­ją­cy się w bie­gach dłu­gich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmɔ, AS: lʹĩmo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) białystok|fanar.

Wiktionary


limogen

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu zio­ło­we­go


SJP.pl


limoges

[czy­taj: liMOŻ] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

Li­mo­ges (, ; Limòtges) – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Haute-Vien­ne.

We­dług da­nych na rok 2005 gminę za­miesz­ki­wa­ły 137 502 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 1730 osoby/km² (wśród 747 gmin Li­mo­u­sin Li­mo­ges pla­su­je się na 1. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 4.).

Wikipedia


limon

owoc li­me­ty, po­dob­ny do cy­try­ny, ale mniej­szy; lima, li­me­ta, li­met­ta, li­mo­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Limon – mia­sto w USA, w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Lin­coln
  • Limón (Pu­er­to Limón) – mia­sto por­to­we w Ko­sta­ry­ce, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści kraju, na wy­brze­żu Morza Ka­ra­ib­skie­go.
  • Limón – pro­win­cja Ko­sta­ry­ki
  • Limón – gmina w Hon­du­ra­sie
  • Limon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia, w de­par­ta­men­cie Nièvre
  • Ada Limón – ame­ry­kań­ska po­et­ka
  • Emi­lio Limón – su­ri­nam­ski pił­karz
  • Iyari Pérez Limon – ak­tor­ka ame­ry­kań­ska (ur. 1976)
  • José Ar­ca­dio Limón – ame­ry­kań­ski tan­cerz i cho­re­o­graf
  • Ra­fa­el Limón – mek­sy­kań­ski bok­ser

Wikipedia


limona

owoc li­me­ty, po­dob­ny do cy­try­ny, ale mniej­szy; lima, li­me­ta, li­met­ta, limon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. lima.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɔ̃na, AS: lʹĩmõna

Wiktionary


limonen

wę­glo­wo­dór ter­pe­no­wy o za­pa­chu cy­tru­sów


SJP.pl

Li­mo­nen (4-izo­pro­pe­ny­lo-1-me­ty­lo­cy­klo­hek­sen) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy mo­no­ter­pe­nów, za­wie­ra jedno cen­trum chi­ral­no­ści i co za tym idzie, wy­stę­pu­je w for­mie dwóch enan­cjo­me­rów. Od­po­wie­dzial­ny jest za za­pach cy­tryn, znaj­du­je się głów­nie w jej skór­ce.

Wikipedia


limonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. cy­try­na

 (1.2) daw. sok cy­try­no­wy

Wiktionary


limoniada

daw­niej: le­mo­nia­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. le­mo­nia­da

 (1.2) rzad. le­mo­nia­da z li­mo­nek

 (1.3) szklan­ka, kubek, por­cja li­mo­nia­dy (1.1-2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Li­mo­nia­da, gu­a­ca­mo­le czy mar­ga­ri­ta – li­mon­ki są nie­o­dłącz­nym skład­ni­kiem wielu pysz­nych po­traw i na­po­jów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limonka, lemoniada

Wiktionary


limonija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. cy­try­na (owoc cy­try­ny zwy­czaj­nej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmɔ̃ˈɲija, AS: lʹĩmõńii ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. limonijowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrpol. cytr, cytryna, cytrynat, limunija

Wiktionary


limonit

mie­sza­ni­na miner. skła­da­ją­ca się z wo­do­rot­len­ków że­la­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. żół­to­brą­zo­wa bądź ciem­no­bru­nat­na bar­dzo drob­no­ziar­ni­sta lub skry­to­kry­sta­licz­na mie­sza­ni­na mi­ne­ra­łów (tlen­ków i wo­do­rot­len­ków że­la­za);

Wiktionary

Li­mo­nit (że­la­ziak bru­nat­ny) – bar­dzo drob­no­ziar­ni­sta lub skry­to­kry­sta­licz­na mie­sza­ni­na mi­ne­ra­łów (tlen­ków i wo­do­rot­len­ków że­la­za), kie­dyś uwa­ża­na za odręb­ny mi­ne­rał. We­dług dzi­siej­szych po­dzia­łów jest to ro­dzaj skały.

Sub­stan­cja bar­dzo po­spo­li­ta, roz­po­wszech­nio­na i spo­ty­ka­na w miej­scach wy­stę­po­wa­nia go­et­hy­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɔ̃ɲit, AS: lʹĩmõńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. limonitowy

Wiktionary


limonitowy

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z li­mo­ni­tu, skła­da­ją­cy się z li­mo­ni­tu, za­wie­ra­ją­cy li­mo­nit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­leż­no­ści od za­sto­so­wa­ne­go ro­dza­ju kru­szy­wa cięż­kie­go be­to­ny cięż­kie przy­bie­ra­ją nazwy, np.: be­to­nów ma­gne­ty­to­wych, li­mo­ni­to­wych czy ba­ry­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmɔ̃ɲiˈtɔvɨ, AS: lʹĩmõńitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limonit

Wiktionary


limonka

zdrob­nie­nie od: li­mo­na; li­met­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: li­mo­na

 (1.2) kolor jas­no­zie­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­łem drin­ka z li­mon­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɔ̃nka, AS: lʹĩmõnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. limonkowy

 rzecz. limoniada mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. lima.

Wiktionary


limonkowy

→ li­mon­ka; li­met­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy in­ten­syw­ny jas­no­zie­lo­ny kolor z do­miesz­ką żół­te­go

 (1.2) zro­bio­ny z li­mon­ki, zwią­za­ny z li­mon­ką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: lʹĩmõŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limonka

Wiktionary


limonowy

→ limon, → li­mo­na; li­me­to­wy


SJP.pl


limousin

[czy­taj: limuz-in] fran­cu­ska rasa bydła do­mo­we­go z re­gio­nu Li­mo­u­sin; li­mo­u­si­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na, prze­dre­wo­lu­cyj­na pro­win­cja fran­cu­ska po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ma­sy­wu Cen­tral­ne­go z hi­sto­rycz­ną sto­li­cą w Li­mo­ges;

 (1.2) adm. geogr. hist. dawny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Fran­cji, znie­sio­ny w 2015 roku

Wiktionary

Li­mo­u­sin (wym. []) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i w la­tach 1982–2015 re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji. Sto­li­cą jest Li­mo­ges.

Re­gion po­ło­żo­ny jest w środ­ko­wej czę­ści Fran­cji. Gra­ni­czy z in­ny­mi re­gio­na­mi: od wscho­du z Ower­nią, od po­łud­nia z Midi-Pi­re­ne­je, od za­cho­du z Ak­wi­ta­nią i Po­i­tou-Cha­ren­tes a od pół­no­cy z Re­gio­nem Cen­tral­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pa­no­wa­nia Lud­wi­ka XV za­czął się ziem­niak po­ja­wiać w Anjou i Li­mo­u­si­nie.

 (1.1) W gó­rach Ge­san­da­nu, w do­li­nach Ower­nii, Li­mo­u­si­nu, wię­cej niż w dwu­dzie­stu wsiach ani jed­nej ży­ją­cej duszy; wszę­dzie trupy nie­po­cho­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. limuzyński m., limousin m.

 przym. limuzyjski, limuzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. war. Limuzyn; hist. Lemowik

Wiktionary


limousine

[czy­taj: limuZ-IN] fran­cu­ska mięs­na rasa bydła do­mo­we­go, po­cho­dzą­ca z re­gio­nu Li­mo­u­sin; li­mo­u­sin


SJP.pl

Li­mo­u­si­ne – fran­cu­ska mięs­na rasa bydła do­mo­we­go, po­cho­dzą­ca z re­gio­nu Li­mo­u­sin o su­ro­wym kli­ma­cie. Te trud­ne wa­run­ki śro­do­wi­sko­we wpły­nę­ły nie­wąt­pli­wie na takie cechy dzi­siej­szych zwie­rząt jak: zdro­wie, kon­dy­cja, zdol­no­ści adap­ta­cyj­ne.

Wikipedia


limpopo

(w gór­nym biegu: Rzeka Kro­ko­dy­la) rzeka w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce, wy­pły­wa­ją­ca z Wit­wa­ters­ran­du w RPA, prze­pły­wa­ją­ca przez Bots­wa­nę, Zim­bab­we i Mo­zam­bik, a ucho­dzą­ca do Oce­a­niu In­dyj­skie­go w Za­to­ce De­la­goa;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści RPA ze sto­li­cą w Po­lok­wa­ne;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lim­po­po – rzeka w Afry­ce
  • Lim­po­po – pro­win­cja w Po­łud­nio­wej Afry­ce
  • Lim­po­po – ra­dziec­ki film ani­mo­wa­ny z 1939 roku

Wikipedia


limprichtia

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny krzy­wo­szy­jo­wa­tych


SJP.pl


limski

przy­miot­nik od: Lima (sto­li­ca Peru)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Lima

 (1.2) od­no­szą­cy się do za­to­ki i do­li­ny Lim w Chor­wa­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wę­dru­jąc po Istrii nie spo­sób omi­nąć Lim­skie­go Ka­na­łu, cudu na­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmsʲci, AS: lʹĩmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lima ż., limianka ż., limianin m.

Wiktionary


limuzyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­mo­u­sin, do­ty­czą­cy Li­mo­u­sin (hist. Li­mu­zyn)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Limousin n./mrz., Limuzyn mrz.

 przym. limuzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) limuzyński

Wiktionary


limuzyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. geogr. hist. Li­mo­u­sin (fran­cu­ska kra­i­na hi­sto­rycz­na)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wą uro­czy­sto­ścią w tem kółku, było po­ja­wie­nie się zna­ko­mi­te­go Tur­go­ta, gdy ten przy­jeż­dżał do Pa­ry­ża z pro­win­cyi, z Li­mu­zy­nu, któ­re­go był in­ten­den­tem, czyli gu­ber­na­to­rem.

 (1.1) Ber­nard de Ven­ta­dorn (ok. 1140—1195) • Po­cho­dził z Li­mu­zy­nu, z zamku Ven­ta­dorn. Był człe­kiem ubo­gie­go rodu, synem pie­kar­czy­ka zam­ko­we­go. Wy­rósł do­rod­ny i zdat­ny, umiał two­rzyć i śpie­wać, był dwor­ny i uczo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. limuzyjski, limuzyński

 rzecz. limuzyński mrz.

Wiktionary


limuzyna

luk­su­so­wy sa­mo­chód oso­bo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. luk­su­so­wy sa­mo­chód;

Wiktionary

Li­mu­zy­na – luk­su­so­wy sa­mo­chód, naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny w ko­lo­rze czar­nym lub bia­łym.

Nad­wo­zie zam­knię­te, czte­rodrz­wio­we. Kla­sycz­ny układ na­pę­do­wy. Może mieć od czte­rech do kil­ku­na­stu miejsc sie­dzą­cych, cza­sem dwa lub trzy do­dat­ko­we skła­da­ne sie­dze­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. limuzynowy

Wiktionary


limuzynowy

→ li­mu­zy­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­mu­zy­ną, do­ty­czą­cy li­mu­zy­ny

Wiktionary

Patrz:

limuzyna

Powiązane:

 rzecz. limuzyna ż.

Wiktionary


limuzyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­mo­u­si­nem (hist. Li­mu­zy­nem)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt li­mu­zyń­ski ję­zy­ka fran­cu­skie­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Limousin n./mrz., Limuzyn mrz.

 przym. limuzyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) limuzyjski

Wiktionary


lin

słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; ka­li­niak, psze­nicz­nik, ocze­ret­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tinca tinca|ref=tak., słod­ko­wod­na ryba;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: lina

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lin – wieś w ob­wo­dzie Kor­cza
  • Lin – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Lens-Saint-Remy
  • Lin – pi­kar­dyj­ska nazwa miej­sco­wo­ści Ligne
  • Lin – lim­bur­ska nazwa miej­sco­wo­ści Mar­tens­lin­de
  • Lin-so-Djer – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Lens-sur-Geer
  • Lin Biao – chiń­ski po­li­tyk
  • Lin Shu-Yen – chiń­ski zo­o­log
  • Lin Xinru – taj­wań­ska pio­sen­kar­ka znana pod pse­u­do­ni­mem „Ruby Lin”
  • Lin Yu­tang – chiń­ski pi­sarz
  • Lin Zhao Agata – chiń­ska mę­czen­ni­ca, świę­ta ka­to­lic­ka
  • Hay Lin – cza­ro­dziej­ka po­wie­trza, po­stać z serii ko­mik­sów W.I.T.C.H.
  • Ju­stin Lin – ame­ry­kań­sko-taj­wań­ski re­ży­ser

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

 (1.1) psze­nicz­nik, ocze­ret­niak, ka­li­niak

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

 etym|prasł|*linъ.

uwagi.

 (1.1) zo­bacz też: In­deks:Pol­ski - Ryby

tłu­ma­cze­nia.

* an­giel­ski: (1.1) tench

* bia­ło­ru­ski: (1.1) лінь m.

* buł­gar­ski: (1.1) лин m.

* duń­ski: (1.1) suder w.

* espe­ran­to: (1.1) tinko

* fiń­ski: (1.1) su­u­ta­ri

* fran­cu­ski: (1.1) tan­che ż.

* hisz­pań­ski: (1.1) tenca ż.

* li­tew­ski: (1.1) lynas m.

* no­wo­grec­ki: (1.1) γλινάρι n., γλινί n., γλίνι n.

* ro­syj­ski: (1.1) линь m.

* szwedz­ki: (1.1) su­ta­re w.

* ukra­iń­ski: (1.1) лин m.

* wę­gier­ski: (1.1) compó

* wi­la­mow­ski: (1.1) šlȧj ż.

* wło­ski: (1.1) tinca ż.

źró­dła.

== lin (espe­ran­to (mor­fem).) ==

wy­mo­wa.

 audio|LL-Q143 (epo)-Lep­ti­ced7-lin.wav. audio|LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lin.wav.

zna­cze­nia.

mor­fem|eo.

 (1.1) len

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩn, AS: lʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etym|prasł|*linъ.

uwagi.

 (1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ryby

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tench

* białoruski: (1.1) лінь m.

* bułgarski: (1.1) лин m.

* duński: (1.1) suder w.

* esperanto: (1.1) tinko

* fiński: (1.1) suutari

* francuski: (1.1) tanche ż.

* hiszpański: (1.1) tenca ż.

* litewski: (1.1) lynas m.

* nowogrecki: (1.1) γλινάρι n., γλινί n., γλίνι n.

* rosyjski: (1.1) линь m.

* szwedzki: (1.1) sutare w.

* ukraiński: (1.1) лин m.

* węgierski: (1.1) compó

* wilamowski: (1.1) šlȧj ż.

* włoski: (1.1) tinca ż.

źródła.

== lin (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

 audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-lin.wav. audio|LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lin.wav.

znaczenia.

morfem|eo.

 (1.1) len

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pochodne.

 rzecz. lino, linaĵo, linoleo, linoleumo

 przym. lina, linkolora, linolea

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pszenicznik, oczeretniak, kaliniak

Wiktionary


lina

ro­dzaj gru­be­go sznu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ela­stycz­ne cię­gno z włó­kna lub dru­tów;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od: lin

Wiktionary

Lina – ela­stycz­ne cię­gno mo­gą­ce prze­no­sić głów­nie siły roz­cią­ga­ją­ce. W niek­tó­rych przy­pad­kach prze­no­si rów­nież siły po­przecz­ne (np. jako pro­wad­ni­ca w gór­ni­czych wy­cią­gach szy­bo­wych).

Ele­men­ta­mi liny są skrę­co­ne (za­wi­te) śru­bo­wo druty (włó­kna) lub żyły ze skrę­co­nych uprzed­nio dru­tów (włó­kien), albo li­ni­ska ze skrę­co­nych uprzed­nio żył. Prze­waż­nie wew­nątrz znaj­du­je się rdzeń. Lina może być też spla­ta­na lub zszy­wa­na, z li­nisk lub żył.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspi­nacz wcho­dzi po linie na skałę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩna, AS: lʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olinowanie n.

:: zdrobn. linka ż.

 przym. linowy, linkowy

Wiktionary


linalil

ole­jek ete­rycz­ny o za­pa­chu cy­tru­so­wym, sto­so­wa­ny w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym


SJP.pl


linalol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ter­pen o za­pa­chu kon­wa­lii; li­na­lo­ol


SJP.pl

Li­na­lol, 3,7-di­me­ty­lo­ok­ta­di-1,6-en-3-ol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nie­na­sy­co­ny al­ko­hol ali­fa­tycz­ny, na­le­żą­cy do grupy ter­pe­nów. Ma za­pach po­dob­ny do olej­ku ber­ga­mo­to­we­go lub la­wen­do­we­go. Jest mie­sza­ni­ną dwóch ste­re­o­i­zo­me­rów: ko­rian­dro­lu ("S"-(+)-li­na­lo­lu) i li­ka­re­o­lu ("R"-(–)-li­na­lo­lu).

Wikipedia


linalool

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ter­pen o za­pa­chu kon­wa­lii; li­na­lol


SJP.pl


linarium

miej­sce lub in­sta­la­cja z li­na­mi słu­żą­cy­mi do wspi­na­nia, za­ba­wy albo ćwi­czeń


SJP.pl


linaryt

mi­ne­rał, za­sa­do­wy siar­czan oło­wiu


SJP.pl

Li­na­ryt – mi­ne­rał z grupy siar­cza­nów.

Wikipedia


lincki

przy­miot­nik od: Linz (mia­sto w Au­strii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lin­zem, do­ty­czą­cy Linzu, po­cho­dzą­cy z Linzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Linz mrz.

Wiktionary


lincoln

[czy­taj: lin­koln]
1. mia­sto w An­glii;
2. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abra­ham Lin­coln – 16. pre­zy­dent USA
  • Lin­coln – ame­ry­kań­ska marka sa­mo­cho­dów oso­bo­wych
  • Lin­coln – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Lin­coln – film w re­ży­se­rii Ste­ve­na Spiel­ber­ga
  • Lin­coln – seria ko­mik­so­wa
  • Lin­coln – sta­cja ko­le­jo­wa w Lin­coln, w An­glii
  • Lin­coln – mia­sto w An­glii
  • Lin­coln – mia­sto w Ar­gen­ty­nie
  • Lin­coln – mia­sto w Ka­na­dzie w On­ta­rio
  • Lin­coln – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii
  • Port Lin­coln – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Au­stra­lia Po­łud­nio­wa
  • Lin­coln – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Tal­la­de­ga

Wikipedia


lincz

sa­mo­sąd po­le­ga­ją­cy na za­bi­ciu przez tłum osoby po­są­dzo­nej o prze­stęp­stwo; lynch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ro­dzaj sa­mo­są­du, wy­mie­rze­nie przez tłum kary (szcze­gól­nie śmier­ci) na oso­bie po­są­dza­nej o prze­stęp­stwo bez prze­pro­wa­dze­nia spra­wy są­do­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lincz (ang. lynch), sa­mo­sąd – wy­mie­rze­nie lub wy­ko­na­nie kary przez osobę nie­u­praw­nio­ną
  • Char­les Lynch (1736–1796) – ame­ry­kań­ski sę­dzia ze stanu Wir­gi­nia
  • Lincz – pol­ski film w re­ży­se­rii Krzysz­to­fa Łu­ka­sze­wi­cza z 2010 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lin­czów do­ko­ny­wa­no zwła­szcza w XVIII i XIX w. na Mu­rzy­nach w po­łud­nio­wych sta­nach USA.

 (1.1) Kil­ka­na­ście osób po­dej­rza­nych o roz­prze­strze­nia­nie cho­le­ry przy uży­ciu cza­rów padło ofia­rą lin­czu. Ciała ofiar zo­sta­ły roz­sie­ka­ne ma­cze­ta­mi, a na­stęp­nie spa­lo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩn͇t͡ʃ, AS: lʹĩṇč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lynch m., linczowanie n., zlinczowanie n.

 czas. linczować ndk., zlinczować dk.

 przym. linczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samosąd, rzad. lynch

Wiktionary


linczowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lin­czo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩn͇t͡ʃɔˈvãɲɛ, AS: lʹĩṇčovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. linczować

 rzecz. lincz mrz.

Wiktionary


linczować

do­ko­ny­wać eg­ze­ku­cji na oso­bie po­dej­rza­nej o po­peł­nie­nie zbrod­ni


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zlin­czo­wać)

 (1.1) książk. do­ko­ny­wać lin­czu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­no dość nie­daw­no lin­czo­wa­no na Haiti cza­row­ni­ków oskar­żo­nych o roz­prze­strze­nia­nie cho­le­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩn͇ˈt͡ʃɔvat͡ɕ, AS: lʹĩṇčovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lincz (lynch) m.

 czas. zlinczować

Wiktionary


linczowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lin­czem, do­ty­czą­cy lin­czu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lincz m.

Wiktionary


linda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Linda Lam­pe­nius ― muzyk
  • Linda – dziel­ni­ca Brand-Er­bis­dorf
  • Linda – dziel­ni­ca Jes­sen (El­ster)
  • Linda b. Weida – gmina w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Greiz
  • Linda bei Ne­u­stadt an der Orla – gmina w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Saale-Orla
  • Linda – rzeka
  • Bo­gu­sław Linda - aktor
  • Linda – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Linda, w okrę­gu miej­skim Bor, w ob­wo­dzie niż­no­no­wo­grodz­kim
  • Linda – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Linda – ro­syj­ska pio­sen­kar­ka
  • Bo­gu­sław Linda – pol­ski aktor i re­ży­ser
  • Josef Linda – cze­ski pi­sarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pły­cie zna­la­zły się ut­wo­ry w ca­ło­ści na­pi­sa­ne przez Lindę […] Wi­ki­pe­dia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnda, AS: lʹĩnda

Wiktionary


lindan

śro­dek owa­do­bój­czy sto­so­wa­ny do zwal­cza­nia szkod­ni­ków upraw rol­nych, w sa­dow­nict­wie i hi­gie­nie sa­ni­tar­nej


SJP.pl

Lin­dan, γ-hek­sach­lo­ro­cy­klo­hek­san – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z izo­me­rów hek­sach­lo­ro­cy­klo­hek­sa­nu. Sto­so­wa­ny jako pe­sty­cyd, jest ak­tyw­nym skład­ni­kiem pre­pa­ra­tów do zwal­cza­nia szkod­ni­ków, głów­nie w le­śnict­wie i w upra­wach ro­ślin prze­my­sło­wych.

Sub­stan­cja kry­sta­licz­na o sła­bym za­pa­chu stęch­liz­ny. Wy­ka­zu­je włas­no­ści owa­do­bój­cze (dzia­ła jako tru­ciz­na kon­tak­to­wa i żo­łąd­ko­wa). Sto­so­wa­no go też do ochro­ny ziel­ni­ków przed owa­da­mi.

Wikipedia


lindbergh

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Char­les Lind­bergh – ame­ry­kań­ski lot­nik
  • Lind­bergh – kra­ter księ­ży­co­wy
  • Lind­berg

Wikipedia


linde

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Linde – lewy do­pływ Leny
  • Linde – prawy do­pływ Tol­len­se
  • Carl von Linde (1841–1934) – nie­miec­ki wy­na­laz­ca
  • Ed­ward Linde-Lu­ba­szen­ko (ur. 1939) – pol­ski aktor
  • Ga­briel Ar­ve­sen Linde (1715–1791) – duń­ski po­li­tyk
  • Hanna Poz­nań­ska-Linde (1927–2008) – pol­ska le­kar­ka, dzia­łacz­ka spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej
  • Hans-Mar­tin Linde (ur. 1930) – szwaj­car­ski fle­ci­sta
  • Heidi Linde (ur. 1973) – nor­we­ska pi­sar­ka
  • Horst Edu­ard Linde (ur. 1912) – nie­miec­ki ar­chi­tekt
  • Hu­bert Igna­cy Linde (1867–1926) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Ire­ne­usz Linde (1950–2004) – pol­ski fo­to­gra­fik
  • Lo­rens von der Linde (1610–1670) – szwedz­ki woj­sko­wy

Wikipedia


lindernia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny lin­der­nio­wa­tych, daw­niej za­li­cza­ny do ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Lin­der­nia ("Lin­der­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny lin­der­nio­wa­tych ("Lin­der­nia­ce­ae"), dla któ­rej jest ro­dza­jem ty­po­wym. Daw­niej tak­son ten za­li­cza­ny był zwy­kle do ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych ("Scrop­hu­la­ria­ce­ae"). Obej­mu­je 42 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­ją w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, brak ich na ob­sza­rach o kli­ma­cie chłod­nym i na pu­sty­niach.

Wikipedia


lindgren

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Astrid Lind­gren – szwedz­ka pi­sar­ka
  • Björn Lind­gren – szwedz­ki snow­bo­ar­dzi­sta
  • Fre­drik Lind­gren – szwedz­ki żuż­lo­wiec
  • John Lind­gren – szwedz­ki bie­gacz nar­ciar­ski
  • Lars Lind­gren – szwedz­ki cur­ler
  • Mats Lind­gren – szwedz­ki ho­ke­i­sta
  • Marie Lind­gren – szwedz­ka nar­ciar­ka
  • Ola Lind­gren – szwedz­ki pił­karz ręcz­ny
  • Peter Lind­gren – szwedz­ki muzyk
  • Ras­mus Lind­gren – szwedz­ki pił­karz
  • Tor­gny Lind­gren – szwedz­ki pi­sarz
  • Thure Lind­gren – szwedz­ki sko­czek nar­ciar­ski

Wikipedia


lindley

Wil­liam Lind­ley (1808-1900), in­ży­nier an­giel­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lind­ley – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ste­u­ben
  • Lind­ley (ang. Lind­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Mer­cer
  • Lind­ley (ang. Lind­ley Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ste­u­ben
  • Lind­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie Le­i­ce­sters­hi­re (An­glia)
  • Lind­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)
  • Lind­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie West Yorks­hi­re (An­glia)
  • Old Lind­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie West Yorks­hi­re (An­glia)
  • Ro­bert Lind­ley Mur­ray (1892-1970) – te­ni­si­sta ame­ry­kań­ski
  • Wil­liam Lind­ley (1808-1900) – in­ży­nier bry­tyj­ski, pro­jek­tant m.in. wo­do­cią­gu w War­sza­wie
  • Wil­liam He­er­le­in Lind­ley (1853-1917) – in­ży­nier bry­tyj­ski, syn Wil­lia­ma
  • Jo­seph Lind­ley (1859-1906) – in­ży­nier bry­tyj­ski, syn Wil­lia­ma

Wikipedia


lindsey

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lind­sey – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie San­du­sky
  • Lind­sey (ang. Lind­sey Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ben­ton
  • Lind­sey – miej­sco­wość w hrab­stwie Suf­folk (An­glia)
  • Parts of Lind­sey – byłe hrab­stwo w An­glii

Wikipedia


lindt

[czy­taj: lint] marka cu­kier­ni­cza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Benny Lindt – nie­miec­ki pił­karz ręcz­ny
  • Franz Lindt – szwaj­car­ski po­li­tyk
  • Ru­dolf Lindt – szwaj­car­ski wy­na­laz­ca
  • Lindt & Sprüngli – szwaj­car­skie przed­się­bior­stwo
  • Lind
  • Lint

Wikipedia


linea

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl


lineacja

pow­ta­rzal­na, li­nio­wo-rów­no­le­gła cecha skały wi­docz­na za­rów­no wew­nątrz skały, jak i na jej po­wierzch­ni


SJP.pl

Li­ne­a­cja – upo­rząd­ko­wa­nie niek­tó­rych mi­ne­ra­łów w ska­łach mag­mo­wych i me­ta­mor­ficz­nych wzdłuż linii o okre­ślo­nym kie­run­ku. Do­ty­czy to li­nio­we­go uło­że­nia wy­dłu­żo­nych zia­ren mi­ne­ral­nych (słup­ki, igieł­ki) wzdłuż linii o okre­ślo­nym prze­bie­gu. Krysz­ta­ły słup­ko­we lub igieł­ko­we uło­żo­ne są wzdłuż dłuż­szej osi lub niek­tó­re mi­ne­ra­ły sku­pio­ne są wzdłuż okre­ślo­nych kie­run­ków.

Wikipedia


linearność

→ li­ne­ar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co li­ne­ar­ne

Wiktionary

Patrz:

linearny

Powiązane:

 rzecz. linearyzm m.

 przym. linearny

 przysł. linearnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liniowość

Wiktionary


linearny

1. ma­ją­cy cha­rak­ter linii, da­ją­cy okre­ślić się linią; li­nio­wy;
2. prze­bie­ga­ją­cy w rów­no­mier­ny spo­sób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) okre­ślo­ny linią, wy­ra­żo­ny za po­mo­cą linii

 (1.2) taki, który prze­bie­ga w spo­sób rów­no­mier­ny i cią­gły

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie za­cho­dzi w fi­lo­zo­fii po­stęp li­ne­ar­ny, ana­lo­gicz­ny do po­stę­pu w na­u­kach szcze­gó­ło­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɛˈarnɨ, AS: lʹĩnearny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linearność ż., linia ż., linijka ż., liniał m., liniowanie n.

 czas. liniować ndk.

 przym. liniowy, linowy

 przysł. linearnie

Wiktionary


lineart

[czy­taj: lajn-art] gra­fi­ka bez cieni i ko­lo­rów, skła­da­ją­ca się wy­łącz­nie z kon­tu­rów; line art


SJP.pl


linearyzacja

Li­ne­a­ry­za­cja – po­le­ga na przy­bli­że­niu mo­de­lu ukła­du nie­li­nio­we­go za po­mo­cą mo­de­lu ukła­du li­nio­we­go.

Szcze­gól­nie po­dat­ne dla idei li­ne­a­ry­za­cji są ukła­dy z nie­li­nio­wo­ścią czę­ści sta­tycz­nej.

Wikipedia


linearyzm

Li­ne­a­ryzm – ten­den­cja w ma­lar­stwie lub gra­fi­ce po­le­ga­ją­ca na wy­do­by­ciu kształ­tu, pla­sty­ki i ek­spre­sji przed­sta­wio­ne­go przed­mio­tu czy po­sta­ci przez ak­cen­to­wa­nie war­to­ści de­ko­ra­cyj­nych, głów­nie kon­tu­ru i linii.

Wikipedia


linearyzować

przy­bli­żać model ukła­du nie­li­nio­we­go za po­mo­cą mo­de­lu ukła­du li­nio­we­go


SJP.pl


lineał

przy­bór ry­sun­ko­wy słu­żą­cy do wy­kre­śla­nia linii pro­stych; li­niał


SJP.pl


lineaż

grupa po­cho­dze­nio­wa, w skład któ­rej wcho­dzą osoby wy­wo­dzą­ce się od rze­czy­wi­ste­go przod­ka w linii pro­stej


SJP.pl

Li­ne­aż – ter­min okre­śla­ją­cy wszyst­kich przod­ków w linii pro­stej, po­czą­wszy od pew­ne­go kon­kret­ne­go, wy­bra­ne­go w przesz­ło­ści.

Wikipedia


linek

zdrob­nie­nie od: lin (ryba)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. mały lin

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: linka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic dziś nie zła­pa­łem, tylko dwa małe linki i trzy okon­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnɛk, AS: lʹĩnek

Wiktionary


liner

[czy­taj: laj­ner]
1. po­tocz­nie: tusz do ma­lo­wa­nia brze­gów po­wiek; ey­e­li­ner, eye-liner;
2. slo­gan re­kla­mo­wy sta­cji ra­dio­wej


SJP.pl

Liner – slo­gan re­kla­mo­wy sta­cji ra­dio­wej, pow­ta­rza­ny co jakiś czas na an­te­nie (w przer­wach mię­dzy pio­sen­ka­mi, re­kla­ma­mi itd.)

Liner ma za za­da­nie pod­kre­śle­nie ofer­ty pro­gra­mo­wej danej roz­gło­śni. Co jakiś czas slo­ga­ny są zmie­nia­ne.

Wikipedia


linergista

wi­za­ży­sta wy­ko­nu­ją­cy ma­ki­ja­że per­ma­nent­ne


SJP.pl


linergistka

wi­za­żyst­ka wy­ko­nu­ją­ca ma­ki­ja­że per­ma­nent­ne


SJP.pl


linewka

prze­sta­rza­łe: cien­ka linka


SJP.pl


linezolid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek prze­ciw­bak­te­ryj­ny, po­chod­na ok­sa­zo­li­dy­no­nu; sto­so­wa­ny w in­fek­cjach wy­wo­ła­nych przez wie­lo­le­ko­o­por­ne szcze­py bak­te­rii wli­cza­jąc pa­cior­kow­ce i gron­kow­ca zło­ci­ste­go;

Wiktionary

Li­ne­zo­lid – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny an­ty­bio­tyk z grupy ok­sa­zo­li­dy­no­nów sto­so­wa­ny w in­fek­cjach wy­wo­ła­nych przez wie­lo­le­ko­o­por­ne szcze­py bak­te­rii wli­cza­jąc pa­cior­kow­ce i gron­kow­ca zło­ci­ste­go: MRSA (opor­ne­go na me­ty­cy­li­nę), a w szcze­gól­no­ści VRSA (opor­ne­go na wan­ko­my­cy­nę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panie or­dy­na­to­rze, czy w tym za­ka­że­niu nie mu­si­my już się­gnąć po li­ne­zo­lid?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɛˈzɔlʲit, AS: lʹĩnezolʹit

Wiktionary


linga

w hin­du­iz­mie: fal­licz­ny sym­bol boga Śiwy; lin­gam


SJP.pl

Linga – ter­min z me­ta­fi­zy­ki hin­du­iz­mu. W naj­star­szych tek­stach śi­wa­iz­mu linga obra­zo­wa­na jest jako Pier­wot­ne Kos­micz­ne Jajo z któ­re­go pow­sta­je cały wszechś­wiat i wszyst­kie stwo­rze­nia. Rów­nież jako forma świet­li­ste­go słupa, bę­dą­ca prze­ja­wie­niem Śiwy da­ją­ce­go po­czą­tek świa­tom. Ka­mien­ny hin­du­i­stycz­ny lin­gam to naj­czę­ściej obiekt kultu boga Śiwy, czyli śi­wa­lin­gam.

Wikipedia


lingala

język z grupy bantu, uży­wa­ny głów­nie w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­ny przez około 2 mi­lio­ny osób w pół­noc­no-za­chod­niej De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga oraz pół­noc­nym i środ­ko­wym Kongu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­cu­je się, że lin­ga­la po­słu­gu­je się około 10 mi­lio­nów osób na całym świe­cie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kingala, ngala

Wiktionary


lingam

w hin­du­iz­mie: fal­licz­ny sym­bol boga Śiwy; linga


SJP.pl


lingubot

pro­gram udzie­la­ją­cy in­for­ma­cji, świad­czą­cy usłu­gi po­przez roz­mo­wę (chat); chat bot


SJP.pl


lingwafon

1. gra­mo­fon z pły­ta­mi za­wie­ra­ją­cy­mi kurs ja­kie­goś ję­zy­ka;
2. kom­plet płyt słu­żą­cych do sy­ste­ma­tycz­nej nauki ję­zy­ków ob­cych


SJP.pl


lingwafoniczny

do­ty­czą­cy ling­wa­fo­nu


SJP.pl


lingwafonka

au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie te­le­fo­nicz­ne do nauki ję­zy­ków ob­cych


SJP.pl


lingwetka

w far­ma­cji: ta­blet­ka do ssa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. por­cja spra­so­wa­ne­go sprosz­ko­wa­ne­go leku umie­szcza­na pod ję­zy­kiem;

Wiktionary

Ling­wet­ka (łac. "lin­gua") – ta­blet­ka do ssa­nia, zwy­kle umie­szcza­na pod ję­zy­kiem, co sprzy­ja szyb­kie­mu wchło­nię­ciu leku przez or­ga­nizm.

Wikipedia


lingwista

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o ję­zy­kach; ję­zy­koz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. ję­zy­koz­naw­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta uczel­nia wyksz­tał­ci­ła zna­ko­mi­tych ling­wi­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩŋɡˈvʲista, AS: lʹĩŋgvʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lingwistyka ż.

:: fż. lingwistka ż.

 przym. lingwistyczny

 przysł. lingwistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) językoznawca

Wiktionary


lingwistka

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o ję­zy­kach; ję­zy­koz­naw­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. spe­cja­list­ka w za­kre­sie ling­wi­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lingwistyka ż.

:: fm. lingwista m.

 przym. lingwistyczny

 przysł. lingwistycznie

Wiktionary


lingwistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) jęz. w spo­sób od­no­szą­cy się do ling­wi­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lingwista mos., lingwistka ż., lingwistyka ż.

 przym. lingwistyczny

Wiktionary


lingwistyczny

zwią­za­ny z nauką o ję­zy­kach; ję­zy­koz­naw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nauk. zwią­za­ny z ling­wi­sty­ką lub do­ty­czą­cy ling­wi­sty

 (1.2) przest. zwią­za­ny z ję­zy­kiem lub do­ty­czą­cy ję­zy­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lingwistyka ż., lingwista m., lingwistka ż.

 przysł. lingwistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) językoznawczy

Wiktionary


lingwistyka

nauka o ję­zy­kach; ję­zy­koz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. eduk. jęz. nauka o ję­zy­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skład ling­wi­sty­ki te­o­re­tycz­nej wcho­dzą takie dzie­dzi­ny jak gra­ma­ty­ka, se­man­ty­ka, mor­fo­lo­gia czy fo­no­lo­gia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩŋɡˈvʲistɨka, AS: lʹĩŋgvʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lingwista mos., lingwistka ż.

 przym. lingwistyczny

 przysł. lingwistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) językoznawstwo, glottologia, nauka o języku

Wiktionary


lingwizm

kie­ru­nek li­te­rac­ki, w któ­rym forma ję­zy­ko­wa do­mi­nu­je nad tre­ścią ut­wo­ru


SJP.pl


lingwołamek

po­tocz­nie: coś trud­ne­go do wy­mó­wie­nia; ła­ma­niec ję­zy­ko­wy


SJP.pl


linia

1. kre­ska;
2. droga, po­łą­cze­nie;
3. kształt, zarys;
4. sze­reg przod­ków;
5. wyz­na­czo­ny kie­ru­nek dzia­ła­nia;
6. po­zy­cje za­ję­te przez woj­sko na polu walki;
7. szyk, ko­lum­na; sze­reg;
8. przy­rząd do kre­śle­nia linii pro­stych; li­niał;
9. jed­nost­ka dłu­go­ści;
10. ciąg tech­no­lo­gicz­ny ma­szyn pro­du­ku­ją­cych ja­kieś to­wa­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kształt da­ją­cy się na­ry­so­wać jed­nym po­cią­gnię­ciem ołów­ka

 (1.2) trasa dla środ­ków lo­ko­mo­cji

 (1.3) wiersz tek­stu

 (1.4) umow­na gra­ni­ca cze­goś

 (1.5) grupa to­wa­rów o po­dob­nym przez­na­cze­niu wy­stę­pu­ją­ca pod wspól­ną marką

 (1.6) dawna jed­nost­ka dłu­go­ści, równa 1/12 cala;

 (1.7) pot. fi­gu­ra, syl­wet­ka, wy­gląd osoby, po­sta­wa

 (1.8) spo­sób po­dej­ścia, kie­ru­nek po­stę­po­wa­nia

 (1.9) pot. okre­śle­nie na mat. krzy­wą

 (1.10) sze­reg na­stę­pu­ją­cych po sobie po­ko­leń;

 (1.11) trasa prze­sy­łu cze­goś

 (1.12) szach. po­zio­my rząd sza­chow­ni­cy, oz­na­czo­ny cyfrą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • linia – dawna jed­nost­ka dłu­go­ści
  • Linia – część wsi Gra­bów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie
  • Linia – część wsi Wa­si­lów­ka w woj. pod­la­skie, w pow. su­wal­ski, w gmi­nie Racz­ki
  • Linia – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, sie­dzi­ba gminy Linia
  • Linia – gmina wiej­ska
  • Linia – dawna gro­ma­da
  • Linia – mia­sto w Cza­dzie
  • Linia – dawna ko­lo­nia na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi
  • Linia – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Vâlcea, w gmi­nie Budești
  • Linia – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Vâlcea, w gmi­nie Grădiștea
  • „Linia” – awan­gar­do­we cza­so­pis­mo li­te­rac­kie w 20-leciu mię­dzy­wo­jen­nym
  • Linia – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 1974 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta linia wska­zu­je miej­sce cię­cia.

 (1.2) MPK uru­cho­mi­ło nową linię au­to­bu­so­wą na kam­pus.

 (1.3) Re­dak­cja skró­ci­ła twój ar­ty­kuł o kilka linii.

 (1.4) Gdy do­łą­czysz, usły­szysz prze­mo­wę o tym, jak to je­ste­śmy praw­dzi­wy­mi obroń­ca­mi Im­pe­rium, istną linią fron­tu, osta­tecz­ną gra­ni­cą, na któ­rej du­ra­stal spo­ty­ka się z próż­nią, a to oz­na­cza, że je­ste­śmy straż­ni­ka­mi dum­nej spu­ściz­ny ple ple plee ple ple.

 (1.5) Fran­cu­ska firma wpro­wa­dzi­ła na rynek nową linię kos­me­ty­ków dla męż­czyzn.

 (1.7) Nie mogę jeść cze­ko­la­dy… Przed Syl­we­strem muszę na­praw­dę dbać o linię.

 (1.9) Wyj­mij­cie li­nij­ki i na­ry­suj­cie linię pro­stą.

 (1.10) On jest moim krew­nym szó­ste­go stop­nia w linii bocz­nej.

 (1.12) Wieża jest mocna na siód­mej linii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩɲja, AS: lʹĩńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linijeczka ż., linijka ż., liniowiec mrz.

 przym. liniowy, linijny, linearny

 przysł. liniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreska

 (1.2) trasa, droga, szlak, kurs

 (1.3) linijka (tekstu), wiersz, wers

 (1.7) sylwetka, figura

Wiktionary


liniaczek

dy­blik li­nia­czek - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


liniak

ssak w okre­sie li­nie­nia albo ptak w okre­sie pie­rze­nia się; le­niak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­niak – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Li­niak – staw w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Potok Wiel­ki
  • Li­niak – ak­ce­le­ra­tor li­nio­wy: ro­dzaj ak­ce­le­ra­to­ra, w któ­rym przy­spie­sza­ne polem elek­trycz­nym cząst­ki po­ru­sza­ją się po to­rach w przy­bli­że­niu pro­sto­li­nio­wych

Wikipedia


liniarka

przy­rząd do wy­kre­śla­nia linii w ze­szy­tach, księ­gach dru­kar­skich itp.


SJP.pl


liniarz

daw­niej: po­wroź­nik - rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy liny, sznur­ki


SJP.pl


liniatura

układ linii w ze­szy­cie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • W mu­zy­ce – linie, na któ­rych stoją nuty, zwy­kle w od­nie­sie­niu do za­pi­su nu­to­we­go w za­byt­kach pisma nu­to­we­go sprzed ery pię­cio­li­nii
  • W dru­kach użyt­ko­wych (for­mu­la­rze, pocz­tów­ki, ko­per­ty itp.) – po­zio­me kre­ski słu­żą­ce do wpi­sa­nia nad nimi tek­stu pis­mem odręcz­nym lub ma­szy­no­wym, także pio­no­we kre­ski roz­dzie­la­ją­ce i inne ele­men­ty graf...
  • Linie, któ­ry­mi po­kry­te są ar­ku­sze - np. w ze­szy­tach do nauki pi­sa­nia, kar­tach ka­ta­lo­go­wych
  • W po­li­gra­fii – li­nia­tu­ra ra­stra

Wikipedia


liniał

1. przy­bór ry­sun­ko­wy słu­żą­cy do wy­kre­śla­nia linii pro­stych; li­ne­ał;
2. że­liw­ny odlew w kształ­cie pro­sto­ką­ta przez­na­czo­ny do kon­tro­lo­wa­nia pła­sko­ści i pro­sto­li­nio­wo­ści po­wierzch­ni; na­su­wacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do ry­so­wa­nia linii pro­stych, li­nij­ka bez po­dział­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ge­o­me­trii nie używa się li­nij­ki, a li­nia­łu, zaś od­cin­ki można mie­rzyć cyr­klem.

 (1.1) Do­da­jąc do tego zło­żo­ny z wiz­je­ra, płyty ry­sow­ni­czej i pan­to­gra­fu ro­dzaj li­nia­łu krzyw­ko­we­go, można było już przy zdej­mo­wa­niu kra­jo­bra­zu ko­ry­go­wać znieksz­tał­ce­nia pow­sta­ją­ce przy za­gi­na­niu w walec ry­sun­ków wy­ko­na­nych z za­sto­so­wa­niem zwy­kłej per­spek­ty­wy cen­tral­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩɲaw, AS: lʹĩńau̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. linijka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lineał

Wiktionary


liniewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Li­nie­wo (kaszb. "Lëniewò" lub "Liniewò", niem. "Lien­fel­de") − wieś po­gra­ni­cza ka­szub­sko-ko­ciew­skie­go w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo. Leży na wschod­nim krań­cu Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go. Na wschód od wsi znaj­du­je się Je­zio­ro Li­niew­skie.

Wikipedia


liniewski

→ Li­nie­wo (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­niew­ski – herb szla­chec­ki
  • Igna­cy Li­niew­ski – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Mi­chał Li­niew­ski – pol­ski urzęd­nik, woj­sko­wy

Wikipedia


linieć

o zwie­rzę­tach: zmie­niać sierść; o ga­dach: zrzu­cać skórę; o pta­kach: zmie­niać upie­rze­nie; o owa­dach: zmie­niać po­wło­kę chi­ty­no­wą; o ra­kach: zrzu­cać pan­cerz; le­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­li­nieć)

 (1.1) zool. zrzu­cać stare okry­cia skór­ne, np. pióra, włosy, sierść czy na­skó­rek w celu od­no­wy okry­wy ciała

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny li­nieć się (dk. wy­li­nieć się)

 (2.1) ule­gać li­nie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ptak li­nie­je wios­ną, gdy wy­ra­sta­ją mu nowe pióra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lenieć

Wiktionary


linii

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp., D. plu­ral|linia.

Wiktionary


linijeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: li­nij­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linijka ż., linia ż.

Wiktionary


linijka

długi, pła­ski ka­wa­łek pla­sti­ku, me­ta­lu lub drew­na z po­dział­ką, słu­żą­cy do ry­so­wa­nia i mie­rze­nia linii pro­stych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do kre­śle­nia linii i od­mie­rza­nia od­le­gło­ści;

 (1.2) ro­dzaj lek­kie­go, czte­ro­ko­ło­we­go po­ja­zdu za­przę­go­we­go z wzdłuż­ną deską słu­żą­cą do sia­da­nia okra­kiem lub bo­kiem ;

Wiktionary

Li­nij­ka – mały li­niał ry­sun­ko­wy, pro­sty przy­rząd kre­ślar­ski o kształ­cie pro­sto­ką­ta i prze­kro­ju tra­pe­zu. Naj­czę­ściej z na­nie­sio­ną po­dział­ką mia­no­wa­ną, jed­no­stron­ną. Uży­wa­na do kre­śle­nia linii pro­stych. Li­nij­ka z po­dział­ką bywa na­zy­wa­na przy­mia­rem ry­sun­ko­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­o­de­ta od­mie­rzał li­nij­ką od­le­gło­ści punk­tów po­mia­ro­wych na mapie.

 (1.2) Dzie­dzic kazał podać li­nij­kę, na którą ocho­czo wsia­dło trzech my­śli­wych, a po­wo­ził le­śni­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈɲijka, AS: lʹĩńii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linia ż., liniał m., liniowość ż., linijność ż., liniowanie n., poliniowanie n.

:: zdrobn. linijeczka ż.

 czas. liniować ndk., poliniować dk.

 przym. liniowy, linijny, linearny, linowy

 przysł. liniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymiar kreskowy, przest. lineał

Wiktionary


linijkowy

→ li­nij­ka


SJP.pl

Patrz:

linijka

linijność

cecha cze­goś ma­ją­ce­go formę linii; li­nio­wość


SJP.pl


linijny

li­nio­wy;
1. ma­ją­cy formę linii;
2. zmie­nia­ją­cy się sy­ste­ma­tycz­nie i w spo­sób moż­li­wy do prze­wi­dze­nia


SJP.pl


liniment

maść lecz­ni­cza do sto­so­wa­nia na skórę; li­ni­men­tum


SJP.pl


linimentum

maść lecz­ni­cza do sto­so­wa­nia na skórę; li­ni­ment


SJP.pl


liniować

ry­so­wać linie w rów­nych od­le­gło­ściach


SJP.pl


liniowiec

żoł­nierz wal­czą­cy na pier­wszej linii fron­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek re­gu­lar­nie kur­su­ją­cy mię­dzy da­ny­mi punk­ta­mi;

 (1.2) lotn. sa­mo­lot re­gu­lar­nie kur­su­ją­cy mię­dzy da­ny­mi punk­ta­mi

 (1.3) wojsk. okręt li­nio­wy, zwy­kle drew­nia­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wojsk. żoł­nierz wal­czą­cy na linii fron­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trwa­ły spory, czy nowy li­nio­wiec ma się na­zy­wać „Król Ste­fan Ba­to­ry”, czy też „Po­lo­nia”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈɲɔvʲjɛt͡s, AS: lʹĩńovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linia ż., linijka ż., liniał m., liniarka ż., liniowość ż., liniowanie n.

 czas. liniować ndk.

 przym. liniowy, linijny

 przysł. liniowo

Wiktionary


liniowość

1. cecha cze­goś ma­ją­ce­go formę linii; li­nij­ność;
2. cecha cze­goś zmie­nia­ją­ce­go się sy­ste­ma­tycz­nie i w spo­sób moż­li­wy do prze­wi­dze­nia


SJP.pl


liniowy

1. od­no­szą­cy się do linii, przy­po­mi­na­ją­cy linie, zwła­szcza linię pro­stą;
2. sę­dzia li­nio­wy - w niek­tó­rych spor­tach: po­moc­ni­czy sę­dzia stwier­dza­ją­cy prze­kro­cze­nie przez piłkę linii au­to­wej;
3. okręt li­nio­wy - duży okręt ar­ty­le­ryj­ski;
4. w ma­te­ma­ty­ce:
a) rów­na­nie li­nio­we - rów­na­nie al­ge­bra­icz­ne pier­wsze­go stop­nia;
b) prze­strzeń li­nio­wa - zbiór obiek­tów, które mogą być do­da­wa­ne mię­dzy sobą i mno­żo­ne przez licz­by; prze­strzeń wek­to­ro­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z linią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈɲjɔvɨ, AS: lʹĩńi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linia ż., linijka ż., liniał m., liniowość ż., linijność ż., liniowiec m.

 przym. linijny, linearny

 przysł. liniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) linijny, regularny, równy, linearny, kolinearny

Wiktionary


linisko

1. zgru­bie­nie od: lin;
2. zgru­bie­nie od: lina


SJP.pl


liniuszek

sza­blon w grube linie lub krat­kę pod­kła­da­ny pod czy­stą kart­kę w celu rów­ne­go pi­sa­nia; ryga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ligr. kart­ka z na­dru­ko­wa­ny­mi li­nia­mi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryga

Wiktionary


liniówka

po­tocz­nie: coś li­nio­we­go, np. po­da­tek li­nio­wy


SJP.pl

Li­niów­ka ( Линівка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie łuc­kim.

Pod ko­niec XIX w. wieś w po­wie­cie łuc­kim, w gmi­nie Ro­ży­szcze.

Wikipedia


link

frag­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej lub do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go od­sy­ła­ją­cy do in­ne­go frag­men­tu stro­ny, in­ne­go do­ku­men­tu lub innej stro­ny in­ter­ne­to­wej; hi­per­link, hi­per­łą­cze, od­sy­łacz, od­no­śnik, hi­pe­rod­no­śnik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. od­no­śnik w do­ku­men­cie elek­tro­nicz­nym (np. na stro­nie WWW) pro­wa­dzą­cy do in­ne­go do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go lub do in­ne­go miej­sca w tym samym do­ku­men­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • link – w tech­no­lo­giach kom­pu­te­ro­wych, ina­czej hi­per­łą­cze – ele­ment na­wi­ga­cyj­ny ułat­wia­ją­cy prze­mie­szcza­nie się po­mię­dzy do­ku­men­ta­mi, bądź róż­ny­mi miej­sca­mi w tym samym do­ku­men­cie (od­sy­łacz do in­ne­go p...
    • link farm – duża grupa stron in­ter­ne­to­wych za­wie­ra­ją­cych od­sy­ła­cze in­ter­ne­to­we, skie­ro­wa­ne do sie­bie naw­za­jem lub do wy­bra­nej stro­ny
    • link spam – me­to­da spa­mo­wa­nia pu­blicz­nych for­mu­la­rzy na stro­nach WWW adre­sem wi­try­ny, któ­rej po­pu­lar­ność w wy­szu­ki­war­kach chce się (w prze­ko­na­niu spa­me­ra) pod­nieść
    • mart­wy link – od­sy­łacz pro­wa­dzą­cy do­ni­kąd
  • Link – w woj­sko­wo­ści sy­stem łącz­no­ści mię­dzy ele­men­ta­mi pola walki
  • Link, Ca­ro­li­ne – nie­miec­ka re­ży­ser­ka
  • Link – głów­ny bo­ha­ter serii The Le­gend of Zelda
  • Link – or­ga­ni­za­cja pro­nie­miec­ka
  • Link – spa­li­no­wy ze­spół trak­cyj­ny firmy Pesa
  • Link – na­tu­ral­na od­kryw­ka skał na Mar­sie znaj­du­ją­ca się w kra­te­rze Gale

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) By do­wie­dzieć się wię­cej o tej książ­ce, kli­knij na po­niż­szy link.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩŋk, AS: lʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linkowanie m., linkownia ż.

 czas. linkować ndk., olinkować dk., podlinkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hiperłącze, łącze

Wiktionary


linka

1. cien­ka lina;
2. rzad­ko: pro­ces li­nie­nia; wy­lin­ka;
3. żar­to­bli­wie: link


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ka lina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luke uś­wia­da­mia sobie, że po­szy­cie ma­szy­ny kro­czą­cej jest zbyt wy­trzy­ma­łe, by prze­bi­ły je la­se­ry, co oz­na­cza, że będą mu­sie­li pod­le­cieć prze­ra­ża­ją­co bli­sko, by owi­nąć nogi ma­szyn lin­ka­mi har­pu­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnka, AS: lʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lina ż.

 przym. linowy

Wiktionary


linke

1. Bro­ni­sław Woj­ciech Linke (1906-62), ma­larz, ry­sow­nik;
2. Karl Linke (1884-1938), pe­da­gog au­striac­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Die Linke (Le­wi­ca) – nie­miec­ka par­tia so­cja­li­stycz­na
  • Bro­ni­sław Woj­ciech Linke – pol­ski ma­larz
  • Car­sten Linke – nie­miec­ki pił­karz
  • Frank Linke-Craw­ford – au­striac­ki lot­nik woj­sko­wy
  • Gott­fried Linke – nie­miec­ki przed­się­bior­ca, współt­wór­ca wiel­kiej fa­bry­ki wa­go­nów i lo­ko­mo­tyw
  • Paul Linke – nie­miec­ki ma­larz
  • Tho­mas Linke – nie­miec­ki pił­karz
  • Ma­ciej „Lobo” Linke – pol­ski za­wod­nik MMA, stand-uper

Wikipedia


linkedin

LinkedIn – mię­dzy­na­ro­do­wy ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy. Jest plat­for­mą me­diów spo­łecz­no­ścio­wych skon­cen­tro­wa­ną na biz­ne­sie i za­trud­nie­niu, dzia­ła­ją­cą za poś­red­nict­wem stron in­ter­ne­to­wych oraz apli­ka­cji mo­bil­nych.

Ser­wis za­ło­żo­ny w grud­niu 2002 roku i uru­cho­mio­ny 5 maja 2003 roku przez Reid Hoff­man, Allen Blue, Kon­stan­tin Gu­e­ric­ke, Eric Ly oraz Jean-Luc Va­il­lant.

Wikipedia


linker

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. na­rzę­dzie do­ko­nu­ją­ce łą­cze­nia skom­pi­lo­wa­nych mo­du­łów pro­gra­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­so­li­da­tor (lin­ker)
  • Kon­so­li­da­tor dy­na­micz­ny (lin­ker dy­na­micz­ny)
  • Zita Lin­ker

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩŋkɛr, AS: lʹĩŋker

Wiktionary

Powiązane:

 czas. linkować ndk.

 rzecz. linkowanie m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsolidator

Wiktionary


linkeus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lin­ke­us (Lin­ce­usz, gr. Lyn­ke­us, łac. Lyn­ce­us) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Afa­re­u­sa, Ar­go­na­u­ta, uczest­nik łowów na dzika ka­li­doń­skie­go
  • Lin­ke­us (Lin­ce­usz, gr. Lyn­ke­us, łac. Lyn­ce­us) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Aj­gyp­to­sa, mąż Hy­perm­ne­stry
  • Lyn­ce­us – ro­dzaj musz­lo­racz­ków z ro­dzi­ny Lyn­ce­i­dae
  • Idea lyn­ce­us – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych

Wikipedia


linkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


linko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od linka

Wiktionary

Linko – mia­sto i sub­pre­fek­tu­ra w Gwi­nei, w re­gio­nie Kan­kan, w pre­fek­tu­rze Kérouane.

W 2014 roku sub­pre­fek­tu­ra li­czy­ła 16 478 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnkɔ, AS: lʹĩnko

Wiktionary


linkomycyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. an­ty­bio­tyk z grupy lin­ko­za­mi­dów

Wiktionary

Lin­ko­my­cy­na – an­ty­bio­tyk z grupy lin­ko­za­mi­dów uzy­ski­wa­ny na­tu­ral­nie ze szcze­pów "Strep­to­my­ces lin­co­nien­sis". Spek­trum dzia­ła­nia, jak­kol­wiek ogól­nie słab­sze, jest bar­dzo zbli­żo­ne do klin­da­my­cy­ny. Ist­nie­je krzy­żo­wa opor­ność bak­te­rii na oba an­ty­bio­ty­ki. Wchła­nia­nie, dy­stry­bu­cja leku oraz dzia­ła­nia nie­po­żą­da­ne są bar­dzo zbli­żo­ne do wy­stę­pu­ją­cych po po­da­niu klin­da­my­cy­ny. Lek sto­so­wa­ny jest co 6-8 go­dzin w for­mie do­ust­nej (zwy­kle 500 mg) a co 12 go­dzin w for­mie do­mię­śnio­wej lub do­żyl­nej (600 mg).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩŋkɔ̃mɨˈt͡sɨ̃na, AS: lʹĩŋkõmycỹna

Wiktionary


linkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. czyn­ność wsta­wia­nia lin­ków;

 (1.2) in­form. pro­ces łą­cze­nia skom­pi­lo­wa­nych mo­du­łów i two­rze­nia pliku wy­ko­ny­wal­ne­go lub in­ne­go pliku obiek­to­we­go

Wiktionary

Lin­ko­wa­nie ( link bu­il­ding) – ze­staw dzia­łań zwią­za­nych z op­ty­ma­li­za­cją dla wy­szu­ki­wa­rek in­ter­ne­to­wych wew­nątrz i na zew­nątrz stro­ny in­ter­ne­to­wej, któ­rych celem jest po­pra­wie­nie po­zy­cji wi­try­ny w wy­szu­ki­war­kach in­ter­ne­to­wych, a poś­red­nio zwięk­sze­nie ilo­ści wejść na daną stro­nę lub lin­ków zwrot­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest fak­tem, że lin­ko­wa­nie po­pra­wia uży­tecz­ność stro­ny in­ter­ne­to­wej.

 (1.2) Pod­czas lin­ko­wa­nia, wszyst­kie mo­du­ły są łą­czo­ne w celu wy­ge­ne­ro­wa­nia pro­gra­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩŋkɔˈvãɲɛ, AS: lʹĩŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. link m., linkownia ż., linker mrz.

 czas. linkować, olinkować, podlinkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konsolidacja, dołączanie, łączenie

Wiktionary


linkować

po­tocz­nie: łą­czyć stro­ny in­ter­ne­to­we za po­mo­cą hi­per­łą­czy, umie­szczać hi­per­łą­cza na stro­nie in­ter­ne­to­wej


SJP.pl


linkowo

Lin­ko­wo (niem. "Schren­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Lin­ko­wo jest so­łect­wem (2008) do któ­re­go na­le­żą: Kot­ko­wo i Ow­czar­ki.

Wikipedia


linkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


linkowy

→ linka, → link


SJP.pl

Patrz:

linka, → link

linkrusta

ma­te­riał po­dob­ny do li­no­le­um, sto­so­wa­ny do wy­kła­da­nia ścian


SJP.pl


linków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Lin­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. linkowianin m., linkowianka ż.

 przym. linkowski

Wiktionary


linneit

mi­ne­rał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. sta­lo­wo­sza­ry lub sre­brzy­sty mi­ne­rał; siar­czek ko­bal­tu (Co3S4)

Wiktionary

Lin­ne­it – rzad­ki mi­ne­rał klasy siarcz­ków, bę­dą­cy siarcz­kiem ko­bal­tu.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go bo­ta­ni­ka i ge­o­lo­ga Ka­ro­la Lin­ne­u­sza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲĩnˈːɛjit, AS: lʹĩ•nei ̯it

Wiktionary


linneon

tak­son wy­róż­nio­ny na pod­sta­wie mor­fo­lo­gii, sto­so­wa­ny zwy­kle przy więk­szych ga­tun­kach, opi­sy­wa­nych przez daw­nych przy­rod­ni­ków


SJP.pl


linneusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) biol. spol­szczo­ne naz­wi­sko szwedz­kie­go przy­rod­ni­ka Ka­ro­la Lin­ne­u­sza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­sto­so­wa­ła się jed­nak do za­le­co­nej przez Lin­ne­u­sza ku­ra­cji – wy­pi­cia cie­kłe­go dzieg­ciu, lecz wo­la­ła ku­ro­wać się wódką, która, jak twier­dzi­ła, uspo­ka­ja­ła żaby.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. linneuszowski

Wiktionary


linneuszowski

przy­miot­nik

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy życia i dzie­ła Ka­ro­la Lin­ne­u­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Lin­ne­u­sza lub jego twór­czo­ści, taki jak u Lin­ne­u­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gady zo­sta­ły skla­sy­fi­ko­wa­ne w lin­ne­u­szow­skiej kla­sy­fi­ka­cji krę­gow­ców jako gro­ma­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Linneusz mos.

Wiktionary


linoleoryt

li­no­ryt;
1. gra­ficz­na tech­ni­ka wy­pu­kła, po­le­ga­ją­ca na ry­to­wa­niu obra­zu w mięk­kim po­dło­żu (np. li­no­le­um) za po­mo­cą noży, igieł i dłut;
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl


linoleum

tania, ju­to­wa wy­kła­dzi­na po­dło­go­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. wo­do­od­por­ny ma­te­riał zro­bio­ny z płót­na po­kry­te­go masą z ut­war­dzo­ne­go oleju lnia­ne­go sto­so­wa­ny do wy­kła­da­nia po­dłóg;

Wiktionary

Li­no­le­um – ma­te­riał skła­da­ją­cy się z war­stwy bar­wio­nej w masie, ut­war­dzo­nej masy pla­stycz­nej (o pod­sta­wo­wym skła­dzie: włó­kna lnia­ne, olej lnia­ny, ka­la­fo­nia, mącz­ka drzew­na lub kor­ko­wa, pig­ment), na­ło­żo­nej wał­kiem w po­sta­ci cien­kiej jak tka­ni­na lub ta­pe­ta war­stwy na os­no­wę z tka­ni­ny ju­to­wej płót­no ju­to­we (lub po­dob­ną tka­ni­nę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­dło­dze w kuch­ni było po­ło­żo­ne li­no­le­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɔˈlɛwũm, AS: lʹĩnoleu̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. linoleumowy

Wiktionary


linoleumowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­no­le­um, do­ty­czą­cy li­no­le­um

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linoleum n.

Wiktionary


linolowy

kwas li­no­lo­wy - nie­na­sy­co­ny kwas tłu­szczo­wy o osiem­na­stu ato­mach węgla i dwóch wią­za­niach pod­wój­nych w czą­stecz­ce


SJP.pl


linomag

nazwa hand­lo­wa leku na­tłu­szcza­ją­ce­go i na­wil­ża­ją­ce­go suchą i po­draż­nio­ną skórę, za­wie­ra­ją­ce­go olej lnia­ny


SJP.pl


linon

wy­so­ko­ga­tun­ko­we, cien­kie płót­no lnia­ne, półl­nia­ne lub ba­weł­nia­ne


SJP.pl

Linon − wy­so­ko­ga­tun­ko­we, cien­kie płót­no lnia­ne, rza­dziej półl­nia­ne lub ba­weł­nia­ne.

Wikipedia


linoryt

li­no­le­o­ryt;
1. gra­ficz­na tech­ni­ka wy­pu­kła, po­le­ga­ją­ca na ry­to­wa­niu obra­zu w mięk­kim po­dło­żu (np. li­no­le­um) za po­mo­cą noży, igieł i dłut;
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

Li­no­ryt – tech­ni­ka gra­ficz­na na­le­żą­ca do tech­nik druku wy­pu­kłe­go, w któ­rej ma­try­ca wy­ko­na­na jest z li­no­le­um; także od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką.

Li­no­ryt po­dob­ny jest do drze­wo­ry­tu wzdłuż­ne­go (lan­go­we­go) z tą róż­ni­cą, że ry­su­nek za­miast w drew­nie żłobi się w li­no­le­um.

Wikipedia


linorytniczy

→ li­no­ryt


SJP.pl

Patrz:

linoryt

linoskoczek

czło­wiek wy­stę­pu­ją­cy z po­ka­zem ćwi­czeń akro­ba­tycz­nych na linie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cyr­ko­wiec wy­ko­nu­ją­cy ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne na wy­so­ko za­wie­szo­nej linie

Wiktionary

Patrz:

linoskoczek

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɔˈskɔt͡ʃɛk, AS: lʹĩnoskoček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. linoskoczkini ż.

Wiktionary


linoskoczka

czło­wiek wy­stę­pu­ją­cy z po­ka­zem ćwi­czeń akro­ba­tycz­nych na linie


SJP.pl

Patrz:

linoskoczek

linotron

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne do skła­du fo­to­gra­ficz­ne­go


SJP.pl


linotyp

ma­szy­na po­li­gra­ficz­na do skła­da­nia i od­le­wa­nia ca­łych wier­szy


SJP.pl

Li­no­typ (ang. "line of type") – urzą­dze­nie do ma­szy­no­we­go skła­du tek­stów, skon­stru­o­wa­ne w 1884 roku przez ame­ry­kań­skie­go ze­gar­mi­strza Ott­ma­ra Mer­gent­ha­le­ra. Był pier­wszym urzą­dze­niem do zme­cha­ni­zo­wa­ne­go skła­du tek­stu. Li­no­typ dał po­czą­tek ze­cer­stwu.

Wikipedia


linotypistka

→ li­no­ty­pi­sta


SJP.pl

Patrz:

linotypista

linowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem linę;
2. przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lina


SJP.pl


linowiec

bu­dy­nek wy­ko­na­ny tech­no­lo­gią pod­no­sze­nia na li­nach go­to­wych stro­pów, a na­stęp­nie sta­wia­nia ścian zew­nętrz­nych i wew­nętrz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­no­wiec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo
  • Li­no­wiec – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski
  • Li­no­wiec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Gro­dzicz­no
  • Li­no­wiec – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Gro­dzicz­no
  • Li­no­wiec – po­przed­nia nazwa wsi Li­nó­wiec w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Or­cho­wo

Wikipedia


linowno

Li­now­no, daw­niej Li­no­wo ( Wol­ters­dorf) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 315 miesz­kań­ców. Naj­bar­dziej na wschód po­ło­żo­na miej­sco­wość gminy.

Wikipedia


linowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­no­wo – miej­sco­wość na Bia­ło­ru­si
  • Li­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Świe­cie nad Osą
  • Li­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Du­be­nin­ki
  • Li­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Li­no­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Li­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty
  • Li­no­wo – część mia­sta Biały Bór, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór
  • Li­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór
  • Li­no­wo (obec­nie Li­now­no) – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Li­no­wo – dawna gmina
  • Li­no­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Li­no­wo – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Olsz­tyń­skim, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca;

Wikipedia


linowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Li­now­ski – pol­ski dzia­łacz, pi­sarz po­li­tycz­ny, pu­bli­cy­sta i mówca, se­na­tor I RP
  • Artur Li­now­ski – pol­ski ofi­cer, uczest­nik II wojny świa­to­wej, ci­cho­ciem­ny
  • Hen­ryk Li­now­ski – pol­ski ge­o­fi­zyk i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


linowy

przy­miot­nik od: lina


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skon­stru­o­wa­ny przy po­mo­cy lin

 (1.2) zwią­za­ny z li­na­mi, do­ty­czą­cy lin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lina ż., linka ż., olinowanie n., linijka ż.

 przym. linearny

Wiktionary


linozwijacz

urzą­dze­nie do roz­wie­sza­nia wy­pra­nej bie­liz­ny


SJP.pl


linter

1. krót­kie włó­kno nie­przęd­ne po­ra­sta­ją­ce na­sio­na ba­weł­ny; lin­ters
2. ma­szy­na słu­żą­ca do zdej­mo­wa­nia tych włó­kien z na­sion ba­weł­ny oraz do wy­ro­bu waty opa­trun­ko­wej i niek­tó­rych ga­tun­ków włó­kien sztucz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lin­ter – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Le­u­ven
  • Lin­ter – dziel­ni­ca Lim­burg an der Lahn
  • Lin­ter – sy­no­nim pro­gra­mu Lint

Wikipedia


linternet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. liter. neol. li­te­ra­tu­ra in­ter­ne­tu, in­ter­net li­te­ra­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze współ­pra­cow­ni­ka­mi kon­tak­tu­ją się przez sieć, wy­da­ją mie­sięcz­nik in­ter­ne­to­wy, zaj­mu­ją się li­te­ra­tu­rą sieci (lin­ter­ne­tem), po­mo­gli [Sła­wo­mi­ro­wi] Shu­te­mu zro­bić w sieci pier­wszą pol­ską po­wieść hi­per­tek­sto­wą „Blok”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lĩnˈtɛrnɛt, AS: lĩnternet

Wiktionary


linters

krót­kie włó­kno nie­przęd­ne po­ra­sta­ją­ce na­sio­na ba­weł­ny; lin­ter


SJP.pl

Lin­ters − krót­kie, nie­przęd­ne włó­kna po­ra­sta­ją­ce na­sio­na ba­weł­ny uży­wa­ne jako su­ro­wiec do pro­duk­cji ce­lu­lo­zy oraz jako wy­ściół­ka ta­pi­cer­ska.

Wikipedia


linuksiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. in­form. użyt­kow­nicz­ka Li­nuk­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Linux

:: fm. linuksiarz m.

 przym. linuksowy

Wiktionary


linuksiarz

śro­do­wi­sko­wo: użyt­kow­nik, mi­ło­śnik Li­nuk­sa; li­nuk­so­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. in­form. użyt­kow­nik Li­nuk­sa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲĩˈnucɕaʃ, AS: lʹĩnuḱśaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linuksowiec, Linux

:: fż. linuksiara ż.

 przym. linuksowy

Wiktionary


linuksowiec

śro­do­wi­sko­wo: użyt­kow­nik, mi­ło­śnik Li­nuk­sa; li­nuk­siarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. in­form. użyt­kow­nik Li­nuk­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­nuk­sow­cem nie je­stem, sam sie­dzę na Win­dow­sie ze wzglę­du na kie­ru­nek stu­diów i wy­ma­gań do­ty­czą­cych opro­gra­mo­wa­nia, ale bar­dzo cenię sobie ten sy­stem. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnuˈksɔvʲjɛt͡s, AS: lʹĩnuksovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linuksiarz, Linux

 przym. linuksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) linuksiarz

Wiktionary


linuksowy

→ Linux


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym Linux, do­ty­czą­cy tego sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go, z za­in­sta­lo­wa­nym sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym Linux

Wiktionary

Patrz:

Linux

Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnuˈksɔvɨ, AS: lʹĩnuksovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linuksiarz mos., linuksowiec mos., Linux m., linuksiara ż.

Wiktionary


linum

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny lno­wa­tych; len


SJP.pl


linuron

nazwa zwy­cza­jo­wa her­bi­cy­du z grupy po­chod­nych mocz­ni­ka


SJP.pl


linus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Linus – imię mę­skie
  • Linus – księ­życ pla­ne­to­i­dy Kal­lio­pe o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 22
  • Linus – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, pa­pież
  • Linos – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czasy, kiedy Linus obej­mo­wał rządy w Ko­ście­le Chry­stu­sa, były nie­łat­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnus, AS: lʹĩnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Lina ż.

 przym. Linusowy

Wiktionary


linusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Li­nu­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Linus mos., Lina ż.

Wiktionary


linux

sy­stem ope­ra­cyj­ny roz­wi­ja­ny na za­sa­dach open-so­ur­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. każdy sy­stem ope­ra­cyj­ny z ro­dzi­ny sy­ste­mów za­po­cząt­ko­wa­nej w la­tach 90. XX w. przez Li­nu­sa Tor­vald­sa i opar­tych na stwo­rzo­nym przez niego ją­drze;

 (1.2) in­form. ot­war­toź­ró­dło­we jądro unik­so­po­dob­ne na­pi­sa­ne przez Li­nu­sa Tor­vald­sa w 1991

Wiktionary

Linux () – ro­dzi­na uni­xo­po­dob­nych sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych opar­tych na ją­drze Linux. Linux jest jed­nym z przy­kła­dów wol­ne­go i ot­war­te­go opro­gra­mo­wa­nia (FLOSS): jego kod źró­dło­wy może być do­wol­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ny, mo­dy­fi­ko­wa­ny i roz­po­wszech­nia­ny. Od kwiet­nia 2017 roku An­dro­id (z za­a­dap­to­wa­nym ją­drem Li­nu­xa) ofi­cjal­nie jest naj­po­pu­lar­niej­szym sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­sa­dzie po in­sta­la­cji Linux już po­wi­nien być po­praw­nie skon­fi­gu­ro­wa­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. linuksiara ż., linuksowiec mos., linuksiarz

 przym. linuksowy

Wiktionary


linz

[czy­taj: linc] mia­sto w Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Au­strii, sie­dzi­ba kraju związ­ko­we­go Górna Au­stria;

Wiktionary

Linz ( Linec) – mia­sto sta­tu­tar­ne w pół­noc­no-wschod­niej Au­strii, sie­dzi­ba kraju związ­ko­we­go Górna Au­stria oraz po­wia­tów: Linz-Land oraz Ur­fahr-Um­ge­bung, do któ­rych mia­sto jed­nak nie na­le­ży. Leży nad Du­na­jem, za­ło­żo­ne przez Rzy­mian pod nazwą "Lent­hia". 5 marca 1684 po­wo­ła­no w Linzu an­ty­tu­rec­ką Ligę Świę­tą.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lincki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Liniec

Wiktionary


linzang

ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z ro­dzi­ny lin­zan­gów, wy­stę­pu­ją­cy w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. dra­pież­ny ssak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A co to jest za zwie­rzę, ten cały lin­zang?

Wiktionary


linówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­nó­wek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Li­nó­wek – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Kras­no­pol
  • Linów
  • Li­no­wo

Wikipedia


linówko

Li­nów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Ińsko, po­ło­żo­na 5,5 km na po­łud­nio­wy za­chód Ińska (sie­dzi­by gminy) i 30 km na pół­noc­ny wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


liofilizacja

tech­no­lo­gia kon­ser­wa­cji, po­le­ga­ją­ca na su­sze­niu zam­ro­żo­nej sub­stan­cji w ni­skim ci­śnie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. techn. pro­ces su­sze­nia po­przez su­bli­ma­cję;

Wiktionary

Lio­fi­li­za­cja – su­sze­nie su­bli­ma­cyj­ne zam­ro­żo­nych sub­stan­cji. W me­to­dzie tej roz­pu­szczal­nik jest usu­wa­ny w ob­ni­żo­nej tem­pe­ra­tu­rze i pod zmniej­szo­nym ci­śnie­niem. Umoż­li­wia su­sze­nie pro­duk­tów ter­mo­la­bil­nych (nie­od­por­nych na ogrze­wa­nie).

Lio­fi­li­za­cję w tech­no­lo­gii żyw­no­ści za­sto­so­wa­no po raz pier­wszy w trak­cie II wojny świa­to­wej na zle­ce­nie rządu Sta­nów Zjed­no­czo­nych w celu wy­pro­du­ko­wa­nia dla woj­ska racji żyw­no­ści o nie­wiel­kiej wadze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. liofilizat m., liofilizator m., liofilizowanie n.

 przym. liofilizacyjny

 przysł. liofilizacyjnie

 czas. liofilizować ndk.

Wiktionary


liofilizacyjny

zwią­za­ny z lio­fi­li­za­cją


SJP.pl


liofilizat

pro­dukt pod­da­ny pro­ce­so­wi lio­fi­li­za­cji


SJP.pl


liofilizator

urzą­dze­nie do lio­fi­li­za­cji - su­sze­nia zam­ro­żo­nej sub­stan­cji w ni­skim ci­śnie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do prze­pro­wa­dza­nia lio­fi­li­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liofilizacja ż.

Wiktionary


liofilizować

wy­su­szać coś przez ozię­bia­nie w próż­ni


SJP.pl


liofilowość

Lio­fi­lo­wość – cecha niek­tó­rych czą­stek ko­lo­i­dal­nych, oraz wiel­kich czą­ste­czek po­li­me­rów po­le­ga­ją­ca na zdol­no­ści do ad­sorp­cji na ich po­wierzch­ni czą­ste­czek roz­pu­szczal­ni­ka (czyli sub­stan­cji roz­pra­sza­ją­cej). Zdol­ność ta za­po­bie­ga skle­ja­niu się czą­stek oraz na­da­je trwa­łość ukła­dom ko­lo­i­dal­nym.

Wikipedia


liofilowy

w che­mii: ko­lo­i­dy lio­fi­lo­we - rozt­wo­ry ko­lo­i­do­we, w któ­rych cząst­ki fazy roz­pro­szo­nej wy­ka­zu­ją zdol­ność przy­łą­cza­nia czą­ste­czek cie­czy sta­no­wią­cej oś­ro­dek roz­pra­sza­ją­cy


SJP.pl


lioliza

re­ak­cja pod­wój­nej wy­mia­ny za­cho­dzą­ca po­mię­dzy sub­stan­cją roz­pu­szczo­ną a roz­pu­szczal­ni­kiem, który pełni funk­cję dru­gie­go re­a­gen­ta; sol­wo­li­za


SJP.pl


lion

[czy­taj: lajon] marka ba­to­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Lyon.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lion – imię mę­skie
  • Lion – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Pan­cer­ni­ki typu Lion – bry­tyj­ski pro­jekt pan­cer­ni­ków
  • „Lion” – fran­cu­ski wiel­ki ni­szczy­ciel z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Krą­żow­ni­ki li­nio­we typu Lion – seria trzech bry­tyj­skich krą­żow­ni­ków li­nio­wych
  • HMS „Lion” – nazwa bry­tyj­skich okrę­tów
  • Lion – właśc. Lion Air, in­do­ne­zyj­skie tanie linie lot­ni­cze
  • Lyon

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. liończyk mos., lionka ż.

 przym. lioński, lyoński

Wiktionary


lionel

Lio­nel to bry­dżo­wa kon­wen­cja li­cy­ta­cyj­na opra­co­wa­na przez no­wo­ze­land­czy­ka Lio­ne­la Wrigh­ta, jedna z wielu form obro­ny po ot­war­ciu 1BA prze­ciw­ni­ków. "Lio­nel" pow­stał jako obro­na po sła­bym 1BA ale we­dług au­to­ra kon­wen­cji można jej uży­wać bez żad­nych mo­dy­fi­ka­cji także po sil­nym ot­war­ciu 1BA. Pod­sta­wo­we za­ło­że­nia "Lio­ne­la" to:

Wikipedia


lionka

miesz­kan­ka Lyonu; Ly­on­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lyonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lyon mrz.

:: fm. liończyk mos.

 przym. lioński

Wiktionary


liozol

płyn, bę­dą­cy mie­sza­ni­ną kre­zo­li i mydła, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie jako śro­dek de­zyn­fek­cyj­ny do od­ka­ża­nia po­mie­szczeń, po­dłóg i sa­ni­ta­ria­tów


SJP.pl

Lio­zol – układ ko­lo­i­dal­ny, w któ­rym oś­rod­kiem roz­pra­sza­ją­cym jest sub­stan­cja w cie­kłym sta­nie sku­pie­nia ma­te­rii, a cząst­ka­mi ko­lo­i­dal­ny­mi są sub­stan­cje cie­kłe, stałe lub ga­zo­we.

Ter­min ten jest dość rzad­ko sto­so­wa­ny, naj­czę­ściej w uję­ciu sy­ste­ma­ty­ki ukła­dów ko­lo­i­dal­nych, czę­ściej jest jed­nym ze zna­czeń ter­mi­nu zol i tutaj szu­kaj wię­cej in­for­ma­cji na temat lio­zo­li.

Wikipedia


liończyk

miesz­ka­niec Lyonu; Ly­oń­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lyonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W isto­cie, ga­tu­nek ludz­ki upadł: brak w nim wy­raź­nych ras, nikt nie jest po­dob­ny do ni­ko­go, ani śladu żad­nej cechy, która poz­wo­li­ła­by wam po­wie­dzieć: oto Li­mu­zyń­czyk, oto lioń­czyk, oto pa­ry­ża­nin!

 (1.1) Jed­nym z naj­star­szych rodów kon­su­lar­nych była ro­dzi­na su­kien­ni­ków i ma­kle­rów o naz­wi­sku Varay. […] Wśród pięć­dzie­się­ciu oby­wa­te­li, któ­rych lioń­czy­cy wy­bra­li do walki z ar­cy­bi­sku­pem o przy­łą­cze­nie mia­sta do Fran­cji, aż ośmiu no­si­ło to naz­wi­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lyon mrz.

:: fż. lionka ż.

 przym. lioński

Wiktionary


lioński

przy­miot­nik od: Lyon; ly­oń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ly­o­nem, do­ty­czą­cy Lyonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­le­wiz­ji po­ka­za­li młode pandy z lioń­skie­go zoo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liończyk mos., Lyon mrz., Lion mrz., lionka ż.

 przym. lyoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lyoński

Wiktionary


liożel

bo­ga­ty w ciesz żel pow­sta­ją­cy w pro­ce­sie że­la­ty­no­wa­nia


SJP.pl


lip

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|lipa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲip, AS: lʹip

Wiktionary


lip-sync

[czy­taj: lip s-ink] ru­sza­nie usta­mi do mu­zy­ki i uda­wa­nie, że się śpie­wa; lip sync


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ru­sza­nie war­ga­mi syn­chro­nicz­nie z po­dło­żo­nym dźwię­kiem, co spra­wia wra­że­nie, że ktoś jest wy­ko­naw­cą np. pio­sen­ki lub filmu ko­me­dio­we­go

Wiktionary


lipa

1. dłu­go­wiecz­ne drze­wo stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej;
2. po­tocz­nie: kłam­stwo, bujda;
3. po­tocz­nie: coś źle, tan­det­nie wy­ko­na­ne­go;
4. zdaw­ko­wa mo­ne­ta chor­wac­ka (100 lip = 1 kuna);
5. gwara wię­zien­na: okno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tilia|L.|ref=tak., drze­wo li­ścia­ste z po­dro­dzi­ny li­po­wa­tych;

 (1.2) drew­no li­po­we

 (1.3) kwiat li­po­wy

 (1.4) pot. kłam­stwo, oszu­stwo

 (1.5) pot. coś bar­dzo kiep­skie­go, tan­det­ne­go

 (1.6) mo­ne­ta zdaw­ko­wa wa­lu­ty chor­wac­kiej równa 1/100 kuny

Wiktionary

Lipa ("Tilia") – ro­dzaj drzew na­le­żą­cy do po­dro­dzi­ny li­po­wych z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych. Obej­mu­je 31 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w umiar­ko­wa­nej stre­fie pół­ku­li pół­noc­nej. W Ame­ry­ce Pół­noc­nej (wschod­nie Stany Zjed­no­czo­ne i Mek­syk) ro­śnie jeden ga­tu­nek (lipa ame­ry­kań­ska "T.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A wie­czor­kiem, po za­cho­dzie słoń­ca, gdy już wszel­kie ro­bo­ty będą skoń­czo­ne, chciał­bym sobie tutaj sia­dy­wać albo tam pod li­pa­mi, pa­trzeć na tę wodę.

 (1.3) Napar z lipy jest sku­tecz­nym środ­kiem w le­cze­niu grypy i prze­zię­bie­nia.

 (1.4) Ten ka­ta­log to jakaś lipa, nie kupuj nic w tym skle­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲipa, AS: lʹipa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipiec m., lipień m., lipina ż., lipowate nmos., Lipiny nmos., Lipce nmos., Lipa ż.

:: zdrobn. lipka ż.

 przym. lipowy, lipny, lipcowy

 przysł. lipnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lipina

 (1.4) bałamuctwo, bajer, blaga, bujda, kit, pic na wodę, pic na wodę, fotomontaż

 (1.5) badziewie, barachło, bubel, chłam, dziadostwo, fajans, nędza, popelina, słabizna, tałatajstwo, tałałajstwo, tandeta; wulg. gówno, szajs, syf

Wiktionary


liparyt

mag­mo­wa skała wul­ka­nicz­na; ry­o­lit, rio­lit


SJP.pl

Li­pa­ryt, ry­o­lit, rio­lit – kwa­śna skała mag­mo­wa wy­lew­na lub sub­wul­ka­nicz­na, o skła­dzie od­po­wia­da­ją­cym plu­to­nicz­ne­mu gra­ni­to­wi. Sy­no­nim ry­o­li­tu.

Nazwa po­cho­dzi od Wysp Li­pa­ryj­skich po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go. Po raz pier­wszy użył jej Ju­stus Roth w (1861).

Nazwa po­pu­lar­na w li­te­ra­tu­rze ro­syj­skiej i nie­miec­kiej. Obec­nie w li­te­ra­tu­rze pol­skiej nie­u­ży­wa­na.

Wikipedia


lipawa

mia­sto na Łot­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we na Łot­wie, w Kur­lan­dii, nad Mo­rzem Bał­tyc­kim;

Wiktionary

Li­pa­wa (łot. "Liepāja", niem. "Libau", lit. "Lie­po­ja", ros. Либава (do 1920), teraz Лиепая, est. "Lii­ba­vi", jid. ליבאַװע) – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Łotwy, w Kur­lan­dii, nad Mo­rzem Bał­tyc­kim i Je­zio­rem Li­paw­skim, mia­sto wy­dzie­lo­ne, 78 144 miesz­kań­ców (2014), trze­cie co do wiel­ko­ści ło­tew­skie mia­sto, dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto por­to­we Łotwy (za Rygą), naj­więk­sze mia­sto Kur­lan­dii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lipawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Libawa

Wiktionary


lipawski

przy­miot­nik od: Li­pa­wa, mia­sto w za­chod­niej czę­ści Łotwy


SJP.pl


lipaza

enzym na­le­żą­cy do klasy hy­dro­laz, wyt­wa­rza­ny przez trzust­kę, wą­tro­bę i ścia­nę je­li­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. enzym roz­kła­da­ją­cy tłu­szcze;

Wiktionary


lipce

siód­my mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lipce – osied­le w Gdań­sku, w dziel­ni­cy Oru­nia-Św.Woj­ciech-Lipce
  • Lipce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Mił­ko­wi­ce
  • Lipce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win
  • Lipce – dawna gro­ma­da
  • Lipce – nie­o­fi­cjal­na ko­lo­nia wsi Leg­bąd w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Lipce – miej­sco­wość w Sło­we­nii
  • Lipce Re­y­mon­tow­skie – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Lipce Re­y­mon­tow­skie

Wikipedia


lipcopad

żar­to­bli­wie: de­szczo­wy li­piec


SJP.pl


lipcowy

→ li­piec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lip­cem, do­ty­czą­cy lipca

Wiktionary

Patrz:

lipiec

Przykłady

 (1.1) Mie­dza, po lip­co­wej aka­de­mii, po­pro­sił Mysz­kę o wy­po­ży­cze­nie har­mo­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲipˈt͡sɔvɨ, AS: lʹipcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipiec m., lipcówka ż., lipa m., lipka ż., Lipce nmos.

 przym. lipowy

Wiktionary


lipczanin

miesz­ka­niec Li­piec Re­y­mon­tow­skich (wsi w wo­je­wództ­wie łódz­kim)


SJP.pl


lipczanka

miesz­kan­ka Li­piec Re­y­mon­tow­skich (wsi w wo­je­wództ­wie łódz­kim)


SJP.pl


lipczyk

1. wał­karz lip­czyk - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny żu­ko­wa­tych;
2. dawne zdrob­nie­nie od: li­piec (miód)


SJP.pl


lipczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


lipcówka

1. aler­gicz­ne za­pa­le­nie skóry u koni, wy­stę­pu­ją­ce w okre­sie let­nim;
2. wy­ciecz­ka za mia­sto od­by­wa­ją­ca się w lipcu;
3. drze­wo owo­cu­ją­ce w lipcu;
4. karp zło­wio­ny w lecie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. wy­ciecz­ka za mia­sto or­ga­ni­zo­wa­na w lipcu

Wiktionary

Lip­ców­ka (ina­czej: "lip­ców­ka, mucha, letni wy­prysk, let­nia eg­ze­ma") – to se­zo­no­we aler­gicz­ne za­pa­le­nie skóry u koni wy­stę­pu­ją­ce w okre­sie let­nim, wy­wo­ły­wa­ne kil­ko­ma róż­ny­mi czyn­ni­ka­mi. Cho­ro­ba wy­stę­pu­je z róż­nym na­si­le­niem na całym świe­cie i na­zy­wa­na jest róż­nie, w za­leż­no­ści od kraju. W Pol­sce naj­czę­ściej używa się nazw: "lip­ców­ka, mucha, letni wy­prysk" albo "let­nia eg­ze­ma". Nazwa "lip­ców­ka" wy­ni­ka z faktu, że do­le­gli­wo­ści te na­si­la­ją się u koni w lipcu. []

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲipˈt͡sufka, AS: lʹipcufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipiec m.

 przym. lipcowy

Wiktionary


lipdub

[czy­taj: lip­dab] wi­de­o­klip, w któ­rym osoby po­ru­sza­ją usta­mi do pio­sen­ki pu­szcza­nej z pla­y­bac­ku; lip dub


SJP.pl


lipe

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim


SJP.pl

Lipe – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów.

Wikipedia


lipecki

przy­miot­nik od: Lipka


SJP.pl


lipemia

zmęt­nie­nie krwi w wy­ni­ka­ją­ce z nie­pra­wi­dło­we­go po­zio­mu tłu­szczów


SJP.pl


lipemiczny

→ li­pe­mia


SJP.pl

Patrz:

lipemia

lipia

lipia trój­list­na - ga­tu­nek krze­wu z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Ar­gen­ty­ny, Chile i Urug­wa­ju; cu­krow­ni­ca trój­list­na, mi­ło­won­ka trój­list­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lipia – wieś w okrę­gu Buzău, w gmi­nie Merei
  • Lipia – wieś w okrę­gu Ilfov, w gmi­nie Gruiu
  • Lipia – wieś w okrę­gu Ar­dżesz, w gmi­nie Săpata
  • Lipia Góra – miej­sco­wo­ści i wznie­sie­nia w Pol­sce
  • Lipia Góra Mała – miej­sco­wość w Pol­sce

Wikipedia


lipianianin

miesz­ka­niec Li­pian


SJP.pl


lipianianka

miesz­kan­ka Li­pian


SJP.pl


lipianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pian­ka – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo
  • Li­pian­ka – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo

Wikipedia


lipiany

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Li­pia­ny (niem. "Lip­peh­ne") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, w po­wie­cie py­rzyc­kim, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu My­śli­bor­skim, po­mię­dzy je­zio­ra­mi Li­piań­skim i Ko­ściel­nym. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Li­pia­ny i de­ka­na­tu Li­pia­ny. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy wy­bi­ła pół­noc, bur­mistrz Li­pian zło­żył wszyst­kim zgro­ma­dzo­nym na placu no­wo­rocz­ne ży­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈpʲjãnɨ, AS: lʹipʹi ̯ãny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. lipiański

Wiktionary


lipiański

przy­miot­nik od: Li­pia­ny


SJP.pl


lipica

miej­sco­wość w Sło­we­nii


SJP.pl

Li­pi­ca (do 1945 r. niem. "Lin­de­nau") – wieś nad­gra­nicz­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Sę­po­pol. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Li­pi­ca", w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież miej­sco­wo­ści Smo­daj­ny, Me­lej­dy, Ro­ma­li­ny i Gaj. We wsi znaj­du­je się za­byt­ko­wy, go­tyc­ki ko­ściół.

Wikipedia


lipican

au­striac­ka rasa koni wy­ho­do­wa­na w stad­ni­nie Li­piz­za na po­trze­by dworu ce­sar­skie­go w Wied­niu; koń li­pic­ki, koń li­pi­cań­ski, li­pi­ca­ner


SJP.pl


lipicaner

au­striac­ka rasa koni wy­ho­do­wa­na w stad­ni­nie Li­piz­za na po­trze­by dworu ce­sar­skie­go w Wied­niu; koń li­pic­ki, koń li­pi­cań­ski, li­pi­can


SJP.pl


lipicański

1. → Li­pi­ca;
2. koń li­pi­cań­ski - au­striac­ka rasa koni wy­ho­do­wa­na w stad­ni­nie Li­piz­za na po­trze­by dworu ce­sar­skie­go w Wied­niu; koń li­pic­ki, li­pi­can, li­pi­ca­ner


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dosł. zwią­za­ny z Li­pi­cą (wsią w Sło­we­nii, zna­nej z ho­dow­li koni)

 (1.2) zwią­za­ny z li­pi­ca­nem (ko­niem li­pi­cań­skim)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lipica ż., lipican mzw.

Wiktionary


lipice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pi­ce – wieś w Chor­wa­cji
  • Li­pi­ce – wieś w Pol­sce
  • Li­pi­ce – wieś na Ukra­i­nie
  • Li­pi­ce – część mia­sta Hru­bie­szów

Wikipedia


lipicki

koń li­pic­ki - au­striac­ka rasa koni wy­ho­do­wa­na w stad­ni­nie Li­piz­za na po­trze­by dworu ce­sar­skie­go w Wied­niu; koń li­pi­cań­ski, li­pi­can, li­pi­ca­ner


SJP.pl


lipid

na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, wcho­dzą­cy w skład struk­tu­ry każ­dej ko­mór­ki or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych; li­po­id; tłu­szczo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. zwią­zek che­micz­ny two­rzą­cy czą­stecz­ki hy­dro­fo­bo­we albo am­fi­fil­ne, słu­żą­cy głów­nie do ma­ga­zy­no­wa­nia ener­gii lub jako sub­strat bu­dul­co­wy ko­mó­rek i tka­nek;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do li­pi­dów poza tłu­szcza­mi na­le­ży dużo wię­cej róż­nych związ­ków, ale cza­sem po­spo­li­cie są na­zy­wa­ne wła­śnie tłu­szcza­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲit, AS: lʹipʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipidemia ż., lipidogram m., lipidologia ż.

 przym. lipidowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuszczowiec, tłuszcz

Wiktionary


lipidogram

ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne okre­śla­ją­ce go­spo­dar­kę tłu­szczo­wą (stę­że­nie li­pi­dów) w or­ga­niz­mie


SJP.pl

Li­pi­do­gram – ba­da­nie li­pi­dów w oso­czu krwi do­star­cza­ją­ce in­for­ma­cji na temat stę­że­nia po­zio­mu cał­ko­wi­te­go cho­le­ste­ro­lu (TC), tri­gli­ce­ry­dów oraz stę­że­nia frak­cji li­po­pro­te­in wy­so­kiej gę­sto­ści (HDL) i ni­skiej gę­sto­ści (LDL). Stan­dar­do­wo oz­na­cza­ne są trzy pier­wsze pa­ra­me­try, na­to­miast stę­że­nie LDL jest obli­cza­ne przy uży­ciu wzoru Frie­de­wal­da.

Wikipedia


lipidolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie za­bu­rzeń li­pi­do­wych

Wiktionary


lipidowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do li­pi­du, zwią­za­ny z li­pi­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż ka­we­o­le mają spe­cy­ficz­ny skład li­pi­do­wy, od­mien­ny od sta­ty­stycz­nie śred­nie­go skła­du błony, uważa się je za jeden z ro­dza­jów raf­tów li­pi­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipid mrz.

Wiktionary


lipidoza

cho­ro­ba zwią­za­na z za­bu­rze­niem me­ta­bo­liz­mu związ­ków tłu­szczo­wych, z to­wa­rzy­szą­cym ich gro­ma­dze­niem się w ko­mór­kach


SJP.pl


lipidy

na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, wcho­dzą­cy w skład struk­tu­ry każ­dej ko­mór­ki or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych; li­po­id; tłu­szczo­wiec


SJP.pl

Li­pi­dy ( λίπος, tłuszcz) – sze­ro­ka grupa wy­stę­pu­ją­cych w na­tu­rze związ­ków che­micz­nych. Za­li­cza się do nich tłu­szcze, woski, ste­ro­le (w tym cho­le­ste­rol), roz­pu­szczal­ne w tłu­szczach wi­ta­mi­ny (A, D, E, K), dia­cy­lo­gli­ce­ro­le, fos­fo­li­pi­dy i wiele in­nych sub­stan­cji.

Wikipedia


lipie

1. dłu­go­wiecz­ne drze­wo stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej;
2. po­tocz­nie: kłam­stwo, bujda;
3. po­tocz­nie: coś źle, tan­det­nie wy­ko­na­ne­go;
4. zdaw­ko­wa mo­ne­ta chor­wac­ka (100 lip = 1 kuna);
5. gwara wię­zien­na: okno


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lipie – część wsi Nowy Dwór w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Lipie – osada w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Lipie – osada w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Ła­nię­ta
  • Lipie – wieś w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów
  • Lipie – ko­lo­nia w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ra­dom­sko
  • Lipie – część wsi Socha w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Lipie – wieś w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Czer­nie­wi­ce
  • Lipie – wieś w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko
  • Lipie – część wsi Kwi­ków w pow. brze­skim, w gmi­nie Szczu­ro­wa
  • Lipie – część wsi Ropa w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Ropa
  • Lipie – część wsi Sadek w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Lipie – wieś w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gró­dek nad Du­naj­cem

Wikipedia


lipiec

siód­my mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) siód­my mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go);

Wiktionary

Li­piec – siód­my mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni. W Pol­sce li­piec jest naj­cie­plej­szym mie­sią­cem.

Li­piec jest mie­sią­cem let­nim na pół­ku­li pół­noc­nej, a zi­mo­wym na po­łud­nio­wej. Nazwa mie­sią­ca (we­dług Brücknera) (daw­niej rów­nież "li­pień", por.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­piec jest moim ulu­bio­nym mie­sią­cem.

 (1.1) Od lipca sy­tu­a­cja zmie­ni­ła się dia­me­tral­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲjɛt͡s, AS: lʹipʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipka ż., lipcówka ż., lipa ż.

 przym. lipcowy, lipowy

Wiktionary


lipieck

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, nad rzeką Wo­ro­neż;

Wiktionary

Li­pieck (ros. Липецк) – mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, nad Wo­ro­ne­żem. Liczy 483 tys. miesz­kań­ców (sty­czeń 2026).

W lesie w po­bli­żu Li­piec­ka w 1879 po­wo­ła­no do życia re­wo­lu­cyj­ną or­ga­ni­za­cję ter­ro­ry­stycz­ną Na­rod­na­ja Wola.

Na mocy ukła­du z Ra­pal­lo za­war­te­go 16 kwiet­nia 1922 roku mię­dzy Rosją So­wiec­ką i Nie­miec­ką Re­pu­bli­ką We­i­mar­ską Re­ichs­weh­ra w oś­rod­ku szko­le­nio­wym WIVUPAL szko­li­ła od 1926 swo­ich pi­lo­tów woj­sko­wych ob­cho­dząc ogra­ni­cze­nia wer­sal­skie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lipiecki

Wiktionary


lipiecki

przy­miot­nik od: Lipce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Li­piec­kiem, do­ty­czą­cy Li­piec­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lipieck m.

Wiktionary


lipienica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa pię­ciu wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pie­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Ka­mien­na Góra
  • Li­pie­ni­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ko­wa­le­wo Po­mor­skie
  • Li­pie­ni­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­ka­to­wo
  • Li­pie­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Ośno Lu­bu­skie
  • Li­pie­ni­ca – dawna gro­ma­da
  • Li­pie­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲipʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: lʹipʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary


lipieniowate

ro­dzi­na ryb słod­ko­wod­nych, za­miesz­ku­ją­cych wody Eu­ro­py, Azji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

Li­pie­nio­wa­te (Thy­mal­li­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na ryb ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae) kla­sy­fi­ko­wa­na też jako odręb­na ro­dzi­na ło­so­sioksz­tałt­nych (Sal­mo­ni­for­mes). Obej­mu­je ro­dzaj "Thy­mal­lus". Od in­nych ło­so­sio­wa­tych wy­róż­nia­ją się wy­so­ko­ścią płet­wy grzbie­to­wej roz­pię­tej na 17 pro­mie­niach, więk­szy­mi łu­ska­mi i mniej­szym ot­wo­rem gę­bo­wym.

Wikipedia


lipieniowaty

o ce­chach li­pie­nio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


lipieniowy

→ li­pień


SJP.pl

Patrz:

lipień

lipiennik

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych; w Pol­sce ga­tu­nek za­gro­żo­ny


SJP.pl

Li­pien­nik ("Li­pa­ris" Rich.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego 424–425 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i tam są naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne. Nie­licz­ne ga­tun­ki rosną w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej w Azji Wschod­niej, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (trzy ga­tun­ki), jeden ga­tu­nek (obec­ny także w Ame­ry­ce Pół­noc­nej) wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie – li­pien­nik Lo­e­se­la ("Li­pa­ris lo­e­se­lii").

Wikipedia


lipień

ce­nio­na w węd­kar­stwie pię­knie ubar­wio­na ryba rzecz­na; odży­wia się głów­nie owa­da­mi i drob­ny­mi sko­ru­pia­ka­mi wod­ny­mi; w Pol­sce wy­stę­pu­je li­pień eu­ro­pej­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­mal­lus|ref=tak., słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych;

 (1.2) daw. współcz. reg. li­piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gór­nej czę­ści rzeki jest dużo pstrą­gów po­to­ko­wych i tę­czo­wych oraz nie­licz­ne li­pie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ, AS: lʹipʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipa ż.

 przym. lipowy

Wiktionary


lipieński

przy­miot­nik od: Lipno; lip­now­ski


SJP.pl


lipina

1. drew­no lipy;
2. rzad­ko: drze­wa li­po­we, lipy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pi­na – osada w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Doł­ho­by­czów
  • Li­pi­na – część wsi Boża Wola, w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Li­pi­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Li­pi­na – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Ole­szy­ce
  • Li­pi­na – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie So­kół­ka
  • Li­pi­na – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Li­pi­na – gmina w Cze­chach, w kraju oło­mu­niec­kim, w po­wie­cie oło­mu­niec­kim
  • Li­pi­na – wieś w Rosji, w re­jo­nie ok­tiabr­skim ob­wo­du kur­skie­go
  • Li­pi­na – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ja­wo­row­skim
  • Li­pi­na – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie zło­czow­skim
  • Li­pi­na – część wsi Wola Wy­soc­ka na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim
  • Li­pi­na – dawna gro­ma­da w Pol­sce

Wikipedia


lipinecki

przy­miot­nik od: Li­pin­ki, Li­pin­ki Łu­życ­kie


SJP.pl


lipinki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pin­ki – część mia­sta Ko­ro­no­wo
  • Li­pin­ki – część wsi Misie w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Li­pin­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Li­pin­ki – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Li­pin­ki – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Li­pin­ki – część wsi Doł­ho­bro­dy w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Hanna
  • Li­pin­ki – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Li­pin­ki – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Li­pin­ki
  • Li­pin­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Li­pin­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Wo­ło­min
  • Li­pin­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec
  • Li­pin­ki – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Wie­leń

Wikipedia


lipiny

1. drew­no lipy;
2. rzad­ko: drze­wa li­po­we, lipy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pi­ny – część mia­sta Haj­nów­ka
  • Li­pi­ny – część mia­sta Świę­to­chło­wi­ce
  • Li­pi­ny – wieś w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Li­pi­ny – osada leśna w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Li­pi­ny – wieś w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Li­pi­ny – część wsi Że­ro­cin w pow. bial­skim, w gmi­nie Dre­lów
  • Li­pi­ny – część wsi Li­pin­ki w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Li­pi­ny – wieś w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Li­pi­ny – wieś w pow. opol­skim, w gmi­nie Cho­del
  • Li­pi­ny – część wsi Stryj w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Li­pi­ny – część wsi Desz­ko­wi­ce Dru­gie w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sułów
  • Li­pi­ny – wieś w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól

Wikipedia


lipiogórski

→ Lipia Góra


SJP.pl

Patrz:

Lipia Góra

lipionka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Li­pion­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


lipiński

przy­miot­nik od: Li­pi­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­piń­ski – herb szla­chec­ki
  • Adam Li­piń­ski – po­li­tyk
  • Da­riusz Li­piń­ski – pol­ski poseł
  • Ed­mund Li­piń­ski – pol­ski ener­go­e­lek­tro­nik
  • Ed­mund Wnuk-Li­piń­ski – pol­ski so­cjo­log i pi­sarz scien­ce-fic­tion
  • Ed­ward Li­piń­ski – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Eryk Li­piń­ski – ka­ry­ka­tu­rzy­sta i gra­fik
  • Gra­ży­na Li­piń­ska – pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Hi­po­lit Li­piń­ski – pol­ski ma­larz
  • Jacek Li­piń­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jad­wi­ga Li­piń­ska - pol­ska ar­che­o­log-egip­to­log
  • Jan Li­piń­ski – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


lipka

1. nie­du­ża, młoda lipa;
2. lipka po­ko­jo­wa - do­nicz­ko­wa ro­śli­na ozdob­na, krzew o bia­łych kwia­tach i mięk­ko owło­sio­nych li­ściach; spar­ma­nia, je­żat­ka afry­kań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: lipa

 (1.2) zob. lipka po­ko­jo­wa.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lipka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Dzia­do­wa Kłoda
  • Lipka – część mia­sta An­no­pol, w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie An­no­pol
  • Lipka – nie­o­fi­cjal­na część wsi Maj­dan Górny, w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Lipka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Kol­sko
  • Lipka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce
  • Lipka – osada w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce
  • Lipka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków
  • Lipka – część wsi Więc­ko­wi­ce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Lipka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Klem­bów
  • Lipka – część wsi Chmie­lów, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Nowa Dęba
  • Lipka – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Za­je­zie­rze, w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Sztum
  • Lipka – część wsi Częst­ko­wo, w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲipka, AS: lʹipka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipa ż., lipiec m.

 przym. lipowy, lipcowy, lipny

Wiktionary


lipkany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Moł­da­wii, w Be­sa­ra­bii, nad brze­giem Prutu;

Wiktionary

Lip­ka­ny ( Lip­ca­ni) – mia­sto w Moł­da­wii li­czą­ce około 5 ty­się­cy miesz­kań­ców. Po­ło­żo­ne w Be­sa­ra­bii, gdzie spo­ty­ka­ją się gra­ni­ce Ukra­i­ny, Moł­da­wii i Ru­mu­nii.

Lip­ka­ny są po­ło­żo­ne na brze­gu rzeki Prut, która sta­no­wi gra­ni­cę z Ru­mu­nią. Gra­ni­ca z Ukra­i­ną jest rów­nież tylko kilka ki­lo­me­trów na pół­noc. Naj­więk­sze oś­rod­ki miej­skie koło Lip­kan to Su­cza­wa w Ru­mu­nii, Czer­niow­ce na Ukra­i­nie i Biel­ce w Moł­da­wii. Lip­ka­ny po­ło­żo­ne są w od­le­gło­ści około 40 ki­lo­me­trów od Cho­ci­mia na Ukra­i­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lipkański

Wiktionary


lipkański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lip­ka­na­mi, do­ty­czą­cy Lip­kan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lipkany nmos.

Wiktionary


lipko

1. nie­du­ża, młoda lipa;
2. lipka po­ko­jo­wa - do­nicz­ko­wa ro­śli­na ozdob­na, krzew o bia­łych kwia­tach i mięk­ko owło­sio­nych li­ściach; spar­ma­nia, je­żat­ka afry­kań­ska


SJP.pl


lipkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Lip­kow­ski – pol­sko-ame­ry­kań­ski pro­fe­sor nauk che­micz­nych
  • Ja­nusz Lip­kow­ski – pol­ski fi­zy­ko­che­mik, czło­nek rze­czy­wi­sty PAN
  • Józef Lip­kow­ski – pol­ski in­ży­nier, wy­na­laz­ca, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Józef Lip­kow­ski – brat pal­lo­tyn, le­karz
  • Otton Lip­kow­ski – pe­da­gog
  • Ta­de­usz Lip­kow­ski – praw­nik, pu­bli­cy­sta
  • Zdzi­sław Lip­kow­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Staw Lip­kow­ski

Wikipedia


lipman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dow Lip­man (ur. 1971) – iz­ra­el­ski po­li­tyk i rabin
  • Fe­liks Lip­man (1918-2002) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej
  • Jerzy Lip­man (1922-1983) – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Józef Lip­man (ur. 1931) – pol­ski che­mik
  • Moj­żesz Lip­man (?-?) – mię­dzy­wo­jen­ny pol­ski aktor ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia
  • Na­ta­lia Lip­man (?-?) – mię­dzy­wo­jen­na pol­ska ak­tor­ka ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia
  • Lip­man Bers (1914-1993) – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk po­cho­dze­nia ło­ty­skie­go
  • Lip­man Hal­pern (1902-1968) – nie­miec­ko-iz­ra­el­ski le­karz ne­u­ro­log

Wikipedia


lipniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lip­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Kock
  • Lip­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów
  • Lip­niak – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Lip­niak – część wsi Krzczo­nów w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim w gmi­nie Krzczo­nów
  • Lip­niak – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Lip­niak – część wsi Ka­zi­mie­rzów w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie
  • Lip­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Sos­no­wi­ca
  • Lip­niak – znie­sio­na ga­jów­ka w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc
  • Lip­niak – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Wi­śniew
  • Lip­niak – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki
  • Lip­niak – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Szy­plisz­ki
  • Lip­niak – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dy­wi­ty

Wikipedia


lipnianin

miesz­ka­niec Lipna


SJP.pl


lipnianka

miesz­kan­ka Lipna


SJP.pl


lipnica

1. nazwa kil­ku­na­stu wsi w Pol­sce;
2. nazwa kilku rzek w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lip­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Dę­bo­wa Łąka
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ro­kit­no
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Dzi­ko­wiec
  • Lip­ni­ca – część wsi Gnoj­ni­ca w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te
  • Lip­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły
  • Lip­ni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek

Wikipedia


lipnice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lip­ni­ce nad Sázavou – mia­sto w Cze­chach
  • Lip­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Lip­ni­ce – dawna gro­ma­da
  • Lip­ni­ce – chu­tor na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Prze­bro­dzie.

Wikipedia


lipnicki

→ Lip­ni­ca, → Lip­nik


SJP.pl

Patrz:

Lipnica, → Lipnik

lipniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lip­nie


SJP.pl


lipniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lipny


SJP.pl


lipnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. daw­niej wieś, a obec­nie dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej;

 (1.2) hist. dawny ma­ją­tek w Gdań­sku;

 (1.3) hist. geogr. hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca Kró­lew­ca;

 (1.4) geogr. to­po­nim od­po­wia­da­ją­cy kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ściom w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lip­nik – część mia­sta Biel­ska-Bia­łej
  • Lip­nik – część mia­sta Gdańsk
  • Lip­nik – część wsi Za­li­pie w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Pla­te­rów­ka
  • Lip­nik – część wsi Nie­lisz w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Nie­lisz
  • Lip­nik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Lip­nik – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Wi­śnio­wa
  • Lip­nik – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło
  • Lip­nik – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Kań­czu­ga
  • Lip­nik – część wsi Harta w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Dynów
  • Lip­nik – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Szczu­czyn
  • Lip­nik – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne
  • Lip­nik – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Lip­ni­ku znaj­du­je się ne­o­go­tyc­ki ko­ściół pa­ra­fial­ny.

 (1.2) Lip­nik był po­ło­żo­ny w gdań­skiej dziel­ni­cy Brę­to­wo.

 (1.3) Na miej­scu Lip­ni­ka prze­bie­ga pro­spekt Mo­skiew­ski.

 (1.4) W Pol­sce jest dwa­na­ście miej­sco­wo­ści o naz­wie Lip­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲɲik, AS: lʹipʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipniczanin m., lipniczanka ż.

 przym. lipnicki

Wiktionary


lipniki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lip­ni­ki – część mia­sta Le­gni­ca
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Białe Błota
  • Lip­ni­ki – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Białe Błota
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Du­bien­ka
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ła­ska­rzew
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Czer­won­ka
  • Lip­ni­ki – część wsi Dęby w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Łyse
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Łyse
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Ro­ści­sze­wo
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ko­ryt­ni­ca
  • Lip­ni­ki – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ka­mien­nik

Wikipedia


lipno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
3. część mia­sta Prud­nik;
4. nazwa kilku je­zior w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa miast w Pol­sce, Cze­chach, Ukra­i­nie oraz licz­nych wsi;

 (1.2) geogr. nazwa kilku je­zior w Pol­sce

Wiktionary

Lipno – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu lip­now­skie­go oraz gminy wiej­skiej Lipno.

W XIX w. za cza­sów za­bo­ru ro­syj­skie­go mia­sto po­wia­to­we gu­ber­ni płoc­kiej, na­stęp­nie w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim (1919–1938) i po­mor­skim (1938–1939). W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Ja­strzę­bie. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. Od 1999 r. po re­for­mie ad­mi­ni­stra­cyj­nej jest sie­dzi­bą po­wia­tu lip­now­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲipnɔ, AS: lʹipno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lipnianin mos., Lipnianka ż.

 przym. lipieński, lipnowski

Wiktionary


lipnowski

przy­miot­nik od: Lipno; li­pień­ski


SJP.pl


lipność

po­tocz­nie:
1. niez­god­ność z praw­dą; fałsz, nie­praw­dzi­wość, nie­a­u­ten­tycz­ność;
2. brak ja­kiej­kol­wiek war­to­ści; by­le­ja­kość, li­chość, nie­so­lid­ność


SJP.pl


lipny

po­tocz­nie:
1. niez­god­ny z praw­dą; lewy, nie­praw­dzi­wy, fał­szy­wy;
2. ma­ją­cy niską war­tość lub złą ja­kość; li­po­wa­ty, tan­det­ny, marny, ba­dziew­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. nie­praw­dzi­wy, fał­szy­wy

 (1.2) pot. kiep­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲipnɨ, AS: lʹipny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipa ż., lipka ż.

 przym. lipowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszukańczy

 (1.2) tandetny, marny

Wiktionary


lipo

rze­czow­nik

 (1.1) łódź. pod­bi­te oko

 (1.2) gwara. więz. okno w celi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam wró­cił z dy­sko­te­ki z wiel­kim lipem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲipɔ, AS: lʹipo

Wiktionary


lipo-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na zwią­zek zna­cze­nio­wy z tłu­szczem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) lipo- + tok­sycz­ność = li­po­tok­sycz­ność

 (1.1) lipo- + suk­cja = li­po­suk­cja

Wiktionary


lipoamid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. amid kwasu li­po­no­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­lej­nym eta­pie na­stę­pu­je prze­nie­sie­nie grupy ace­ty­lo­wej, która pow­sta­ła po ut­le­nie­niu grupy hy­drok­sy­e­ty­le­no­wej, na li­po­a­mid.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipoamidaza ż.

 przym. lipoamidowy

Wiktionary


lipoamidaza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. enzym ka­ta­li­zu­ją­cy roz­pad wią­zań mię­dzy biał­ka­mi a resz­ta­mi kwasu li­po­no­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­ży­wa­jąc te pro­duk­ty or­ga­nizm przys­wa­ja ALA po­cząt­ko­wo w po­sta­ci li­po­li­zy­ny, ta zaś dzię­ki en­zy­mo­wi li­po­a­mi­da­zie jest hy­dro­li­zo­wa­na we krwi do kwasu li­po­no­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipoamid m.

 przym. lipoamidowy

Wiktionary


lipoamidowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z li­po­a­mi­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] za­ob­ser­wo­wa­li, że SIRT4 jest zdol­na do ha­mo­wa­nia ak­tyw­no­ści pod­jed­nost­ki E2 (tran­sa­ce­ty­la­za di­hy­dro­li­po­i­lo­wa) po­przez hy­dro­li­zę jej li­po­a­mi­do­we­go ko­fak­to­ra oraz wy­ka­za­li jej dzia­ła­nie jako li­po­a­mi­da­zy […], która re­gu­lu­je dzia­ła­nie kom­plek­su PDH.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipoamid m., lipoamidaza ż.

Wiktionary


lipoatrofia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zanik pod­skór­nej tkan­ki tłu­szczo­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­te­re­su­ją­ce jest, że li­po­a­tro­fia może także się po­ja­wić po wstrzy­ki­wa­niu in­nych niż pre­pa­ra­ty in­su­li­ny sub­stan­cji, do­ty­czyć może np. nar­ko­ma­nów lub kar­łów le­czo­nych wstrzy­ki­wa­nia­mi pre­pa­ra­tów hor­mo­nu wzro­stu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lipoatroficzny

Wiktionary


lipochrom

czer­wo­ny lub żółty barw­nik po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go, bio­rą­cy udział w fo­to­syn­te­zie; ka­ro­te­no­id


SJP.pl


lipodystrofia

zanik tkan­ki tłu­szczo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół za­bu­rzeń cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się miej­sco­wym lub uo­gól­nio­nym za­ni­kiem, nie­pra­wi­dło­wym sta­nem lub roz­mie­szcze­niem tkan­ki tłu­szczo­wej;

Wiktionary

Li­po­dy­stro­fia, li­po­a­tro­fia (ang. li­po­dy­strop­hy) – wie­lo­przy­czy­no­we za­bu­rze­nia, które cha­rak­te­ry­zu­ją się miej­sco­wym lub uo­gól­nio­nym za­ni­kiem tkan­ki tłu­szczo­wej.

Przy­kła­dem może być li­po­a­tro­fia po­in­su­li­no­wa, czyli zanik tkan­ki tłu­szczo­wej w miej­scu wstrzy­ki­wa­nia in­su­li­ny, ale może się także zda­rzać w miej­scach od­le­głych. Me­cha­nizm tego zja­wi­ska nie jest do końca poz­na­ny, ale przy­pi­su­je się mu tło au­to­im­mu­no­lo­gicz­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja, AS: lʹipodystrofʹi ̯a

Wiktionary


lipofilny

przy­miot­nik

 (1.1) roz­pu­szczal­ny w tłu­szczach

Wiktionary


lipofuscyna

wew­nątrz­ko­mór­ko­wy brą­zo­wy barw­nik, wyt­wa­rza­ny pod­czas pro­ce­sów ut­le­nia­nia li­pi­dów i li­po­pro­te­in


SJP.pl

Li­po­fu­scy­ny – zbior­cza nazwa barw­ni­ków, od­kła­da­nych wew­nątrz­li­zo­so­mal­nie w ko­mór­kach post­mi­to­tycz­nych. Są one wew­nątrz­ko­mór­ko­wym mar­ke­rem sta­rze­nia się. Ziar­na li­po­fu­scy­ny obec­ne są w ko­mór­kach nerek, serca, nad­ner­czy i tkan­ki ner­wo­wej. Tzw. "plamy wą­tro­bo­we" na skó­rze są zło­ga­mi li­po­fu­scy­ny w ko­mór­kach skóry.

Wikipedia


lipogeneza

pro­ces bio­syn­te­zy kwa­sów tłu­szczo­wych i trój­gli­ce­ry­dów w or­ga­niz­mach ży­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ces przeksz­tał­ca­nia wę­glo­wo­da­nów w tłuszcz

Wiktionary

Li­po­ge­ne­za – ana­bo­licz­ny pro­ces estry­fi­ka­cji, po­le­ga­ją­cy na syn­te­zie tria­cy­lo­gli­ce­ro­li z wy­ko­rzy­sta­niem kwa­sów tłu­szczo­wych po­cho­dzą­cych z chy­lo­mi­kro­nów i li­po­pro­te­in lub pow­sta­łych w wy­ni­ku li­po­ne­o­ge­ne­zy. Pro­ces za­cho­dzi w wa­run­kach do­dat­nie­go bi­lan­su ener­ge­tycz­ne­go, głów­nie w tkan­ce tłu­szczo­wej.

Wikipedia


lipogram

wy­po­wiedź zło­żo­na z ta­kich wy­ra­zów, w któ­rych nie po­ja­wia się ani razu okre­ślo­na gło­ska (zwła­szcza - czę­sta w danym ję­zy­ku)


SJP.pl

Li­po­gram – śro­dek sty­li­stycz­ny, forma in­stru­men­ta­cji gło­sko­wej po­le­ga­ją­ca na ta­kiej bu­do­wie tek­stu, aby skła­dał się on z wy­ra­zów, w któ­rych nie wy­stę­pu­je okre­ślo­na gło­ska, szcze­gól­nie czę­sta w danym ję­zy­ku. Ju­lian Tuwim przy­to­czył w swo­jej książ­ce „Pegaz dęba” kil­ku­dzie­się­cio­wier­szo­wy frag­ment, w któ­rym ani razu nie po­ja­wi­ła się gło­ska „r”:

Wikipedia


lipoid

na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, wcho­dzą­cy w skład struk­tu­ry każ­dej ko­mór­ki or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych; lipid; tłu­szczo­wiec


SJP.pl


lipolityczny

→ li­po­li­za


SJP.pl

Patrz:

lipoliza

lipoliza

hy­dro­li­tycz­ny roz­kład trój­gli­ce­ry­dów z udzia­łem lipaz w tkan­ce tłu­szczo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ces roz­pa­du tłu­szczu po­przez hy­dro­li­zę

Wiktionary

Li­po­li­za – en­zy­ma­tycz­ny pro­ces roz­kła­du hy­dro­li­tycz­ne­go tria­cy­lo­gli­ce­ro­li (trój­gli­ce­ry­dów) prze­bie­ga­ją­cy z udzia­łem lipaz w tkan­ce tłu­szczo­wej pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia kwa­sów tłu­szczo­wych i gli­ce­ro­lu, które uwol­nio­ne do krwio­bie­gu, wy­chwy­ty­wa­ne są przez więk­szość tka­nek i estry­fi­ko­wa­ne do acy­lo­gli­ce­ro­li lub ut­le­nia­ne jako głów­ne źró­dło ener­ge­tycz­ne do dwut­len­ku węgla i wody.

Wikipedia


lipoma

nie­bo­les­ny i nie­zło­śli­wy no­wot­wór, guz pow­sta­ją­cy z tkan­ki tłu­szczo­wej pod­skór­nej; tłu­szczak


SJP.pl


lipomania

mania prze­śla­dow­cza


SJP.pl


lipomastia

nad­mier­ny roz­wój mę­skiej pier­si zwią­za­ny z od­kła­da­niem tkan­ki tłu­szczo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­więk­sze­nie sut­ków u męż­czyz­ny zwią­za­ne z na­gro­ma­dze­niem się i prze­ro­stem tkan­ki tłu­szczo­wej

Wiktionary

Li­po­ma­stia (także pse­u­do­gi­ne­ko­ma­stia, ste­a­to­ma­stia, gi­ne­ko­ma­stia tłu­szczo­wa) – prze­rost tkan­ki tłu­szczo­wej w mę­skich pier­siach. Na przy­pa­dłość tę cier­pią prze­de wszyst­kim męż­czyź­ni z nad­wa­gą, a także tacy, któ­rzy w krót­kim cza­sie stra­ci­li dużo na wadze. Li­po­ma­stia po­le­ga na znacz­nym po­więk­sze­niu pier­si w wy­ni­ku na­gro­ma­dze­nia się w nich nad­mier­nej ilo­ści tkan­ki tłu­szczo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W li­po­ma­stii pier­si są mięk­kiej kon­sy­sten­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲipɔ̃ˈmastʲja, AS: lʹipõmastʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudoginekomastia, steatomastia

Wiktionary


lipometria

skró­ce­nie wersu o jedną sy­la­bę lub stopę w po­rów­na­niu z wzor­cem re­a­li­zo­wa­nym w danym wier­szu


SJP.pl

Li­po­me­tria (gr. "leípō" – opu­szczam i "métron" – miara) – za­bieg z dzie­dzi­ny li­te­ra­tu­ry po­le­ga­ją­cy na skró­ce­niu me­trum wersu o jedną sy­la­bę lub stopę, a tym samym odej­ście od wzoru ryt­micz­ne­go da­ne­go ut­wo­ru. Takie skró­ce­nie sta­no­wi prze­ci­wień­stwo hi­per­me­trii. Re­gu­lar­nym typem li­po­me­trii jest ka­ta­lek­sa.

Wikipedia


liponowy

kwas li­po­no­wy – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych, ośmio­wę­glo­wy, na­sy­co­ny kwas tłu­szczo­wy


SJP.pl


lipoproteina

Li­po­pro­te­i­na – wiel­ko­czą­stecz­ko­wy kom­pleks hy­dro­fo­bo­we­go rdze­nia li­pi­do­we­go, który za­wie­ra estry cho­le­ste­ro­lu i trój­gli­ce­ry­dy oraz po­lar­nej po­wło­ki za­wie­ra­ją­cej fos­fo­li­pi­dy, wolny cho­le­ste­rol i biał­ka, okre­śla­ne mia­nem apo­li­po­pro­te­in, które od­gry­wa­ją ważną rolę w me­ta­bo­liz­mie i tran­spor­cie li­pi­dów.

Wikipedia


liposom

ku­li­sta cząst­ka li­pi­do­wa, wni­ka­ją­ca w naj­głęb­sze war­stwy skóry, wy­ko­rzy­sty­wa­na w pro­duk­cji kos­me­ty­ków


SJP.pl

Li­po­so­my, pę­che­rzy­ki fos­fo­li­pi­do­we – struk­tu­ry pow­sta­ją­ce sa­mo­ist­nie z fos­fo­li­pi­dów. Mają po­stać pę­che­rzy­ków (o wiel­ko­ści 0,01–1 μm) wy­peł­nio­nych wodą (lub wod­nym rozt­wo­rem), a oto­czo­nych pod­wój­ną war­stwą li­pi­do­wą o gru­bo­ści ok. 5 nm. Otocz­ka li­po­so­mów jest zbu­do­wa­na ana­lo­gicz­nie do błon bio­lo­gicz­nych. Li­po­so­my wy­stę­pu­ją w or­ga­niz­mach ży­wych, np. we krwi oraz są pro­du­ko­wa­ne prze­my­sło­wo.

Wikipedia


liposuction

[czy­taj: li­po­sak­szyn] ope­ra­cja pla­stycz­na po­le­ga­ją­ca na od­sy­sa­niu tkan­ki tłu­szczo­wej; li­po­suk­cja


SJP.pl


liposukcja

za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na od­sy­sa­niu tłu­szczu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg od­sy­sa­nia tkan­ki tłu­szczo­wej;

Wiktionary

Li­po­suk­cja, od­sy­sa­nie tłu­szczu, po­tocz­nie lipo – kos­me­tycz­na ope­ra­cja po­le­ga­ją­ca na usu­nię­ciu tkan­ki tłu­szczo­wej z róż­nych miejsc ludz­kie­go ciała (brzu­cha, ud, po­ślad­ków, rza­dziej szyi, ple­ców, ra­mion).

Ist­nie­ją czyn­ni­ki ogra­ni­cza­ją­ce ilość tkan­ki tłu­szczo­wej, jaką można z da­ne­go ob­sza­ru ciała odes­sać w cza­sie za­bie­gu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­moż­li­we! Nie wie­rzę, że tyle schu­dła. Chyba mu­sia­ła iść na li­po­suk­cję!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲipɔˈsukt͡sʲja, AS: lʹiposukcʹi ̯a

Wiktionary


liposystem

ogół en­zy­mów w prosz­ku do pra­nia, zwięk­sza­ją­cych sku­tecz­ność usu­wa­nia tłu­stych plam z odzie­ży


SJP.pl


lipotymia

bez­wład człon­ków przy spraw­nie dzia­ła­ją­cym umy­śle


SJP.pl


lipowa

1. zro­bio­ny z lipy
2. bę­dą­cy barwy lipy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­po­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce
  • Li­po­wa – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Li­po­wa – osada leśna wsi Li­po­wa, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Li­po­wa – część wsi Do­bro­ciesz, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Iw­ko­wa
  • Li­po­wa – część wsi Wola Szczu­ciń­ska, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin
  • Li­po­wa – przy­sió­łek wsi Smo­li­ce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Zator
  • Li­po­wa – część wsi Si­dzi­na, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie By­stra-Si­dzi­na
  • Li­po­wa – część wsi Mar­ców­ka, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Zem­brzy­ce
  • Li­po­wa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce
  • Li­po­wa – część wsi Ra­ci­bor­sko, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Li­po­wa – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Li­po­wa – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Nysa

Wikipedia


lipowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych roz­po­wszech­nio­nych głów­nie w oko­li­cach zwrot­ni­ko­wych


SJP.pl


lipowaty

1. po­tocz­nie: ma­ją­cy niską war­tość lub złą ja­kość; lipny, tan­det­ny, marny, ba­dziew­ny;
2. o ce­chach li­po­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


lipowianin

miesz­ka­niec Li­po­wej


SJP.pl


lipowianka

miesz­kan­ka Li­po­wej


SJP.pl


lipowica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­po­wi­ca – część mia­sta Prze­myśl
  • Li­po­wi­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • Li­po­wi­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chę­ci­ny
  • Li­po­wi­ca (Липовиця) – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
  • Li­po­wi­ca – szczyt w Prze­my­ślu, na Po­gó­rzu Dy­now­skim

Wikipedia


lipowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Irena Ewa Li­po­wicz (* 1953, Gli­wi­ce), pol­ska praw­nik i dy­plo­ma­ta
  • Roman Li­po­wicz (1929-2013), pol­ski po­li­tyk
  • Roman Li­po­wicz (1900-91) – pol­ski spe­cja­li­sta tech­no­lo­gii chłod­nict­wa
  • Li­po­wiec (Li­po­witz), po­wiat szczy­cień­ski
  • Li­po­wiec
  • Li­po­vi­ce
  • Li­po­vi­ca
  • Lipa (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Li­pow­ski

Wikipedia


lipowiec

1. na­strosz li­po­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych;
2. rzem­lik li­po­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści lub ich czę­ści w Pol­sce;

 (1.2) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie;

 (1.3) geogr. nazwa kilku wznie­sień w Pol­sce

 (1.4) geogr. nazwa rzeki w Rosji, do­pły­wu Donu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­po­wiec – część mia­sta Au­gu­stów
  • Li­po­wiec – część mia­sta Cze­cho­wi­ce-Dzie­dzi­ce
  • Li­po­wiec – część mia­sta Ustroń
  • Li­po­wiec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Niech­lów
  • Li­po­wiec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no
  • Li­po­wiec – część wsi Ka­mion­ki Duże w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Ły­so­miec
  • Li­po­wiec – część wsi Smo­go­rze­wiec w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Li­po­wiec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Te­resz­pol
  • Li­po­wiec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ty­szow­ce
  • Li­po­wiec – część wsi Wy­gieł­zów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Ba­bi­ce
  • Li­po­wiec – część wsi Dą­bro­wa Szla­chec­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • Li­po­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Cho­rze­le

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­rad spę­dził miłe chwi­le w Li­pow­cu w sierp­niu zesz­łe­go roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipowczanin mos., lipowczanka ż.

 przym. lipowiecki

Wiktionary


lipowiecki

→ Li­po­wiec Ko­ściel­ny (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Li­pow­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lipowiec m.

Wiktionary


lipowina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Li­po­wi­na w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Li­po­wi­na (niem. "Lin­de­nau") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 507.

W la­tach 1975–1998 osada ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


lipowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­po­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Wią­zow­na
  • Li­po­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny
  • Li­po­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin
  • Li­po­wo – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Giby
  • Li­po­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Racz­ki
  • Li­po­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Szy­plisz­ki
  • Li­po­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki
  • Li­po­wo – część wsi Ko­sa­ko­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo
  • Li­po­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki
  • Li­po­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Li­po­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec
  • Li­po­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da

Wikipedia


lipowski

przy­miot­nik od: Li­po­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pow­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Te­re­sa Li­pow­ska (* 1937, War­sza­wa), pol­ska ak­tor­ka
  • Adam Li­pow­ski (* 1962), pol­ski fizyk
  • Alek­san­der Li­pow­ski
  • Grze­gorz Marek Li­pow­ski (* 1936), pol­ski po­li­tyk
  • Jan Li­pow­ski
  • Ja­ros­lav Li­pow­ski (* 1962)
  • Józef Li­pow­ski
  • Lutz Li­pow­ski
  • Paweł Li­pow­ski (* 1988), pol­ski wio­ślarz
  • Dą­bro­wa Li­pow­ska – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Wola Li­pow­ska (gmina)

Wikipedia


lipowy

1. zro­bio­ny z lipy
2. bę­dą­cy barwy lipy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z lip

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści lipy

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią lipy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­po­wy Las
  • Li­po­wy Most

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Tym ma­te­rial­nym przed­mio­tem dla Mar­ce­la Pro­u­sta były małe, pulch­ne cia­stecz­ka, zwane mag­da­len­ka­mi. Za­mo­czo­ne w her­ba­cie lub na­pa­rze z kwia­tu li­po­we­go, przy­wo­ły­wa­ły wspom­nie­nia z dzie­ciń­stwa i przy­no­si­ły szczę­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈpɔvɨ, AS: lʹipovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipa ż., lipka ż., lipiec m., lipień m., lipina ż., Lipiny nmos., Lipce nmos.

 przym. lipny, lipcowy

Wiktionary


lipoński

naz­wi­sko


SJP.pl


lippia

lip­pia trój­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; cu­krow­ni­ca


SJP.pl

Lip­pia ("Lip­pia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych ("Ver­be­na­ce­ae"). Obej­mu­je 174 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich oraz w Afry­ce, jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne obec­ne są także na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim i w pół­noc­nej Au­stra­lii.

Wikipedia


lipsanoteka

sprzęt do prze­cho­wy­wa­nia re­lik­wii; re­lik­wiarz


SJP.pl


lipsk

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Niem­czech, w Sak­so­nii;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lipsk ( Le­ip­zig; Lipsk; Lip­sko; Lip­sia) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu, naj­licz­niej­szy oś­ro­dek Sak­so­nii i drugi po Ber­li­nie we wschod­niej czę­ści Nie­miec. Po­ło­żo­ny jest nad Białą El­ste­rą. Mia­sto na­le­ży do aglo­me­ra­cji Lipsk-Halle, która liczy w przy­bli­że­niu mi­lion miesz­kań­ców. Pod ko­niec 2025 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą ponad 630 tys., Lipsk zaj­mo­wał ósme miej­sce w Niem­czech pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲipsk, AS: lʹipsk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipszczanin mos., lipszczanka ż.

 przym. lipski

Wiktionary


lipski

przy­miot­nik od miej­sco­wo­ści: Lipie, Lipsk i Lip­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lip­skiem, do­ty­czą­cy Lip­ska

 (1.2) zwią­za­ny z Li­piem, do­ty­czą­cy Lipia

 (1.3) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Lip­sko, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Lip­sko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Lip­ski (1572-1631) – bi­skup, kanc­lerz wiel­ki ko­ron­ny
  • An­to­ni Lip­ski (1904-1938) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Ewa Lip­ska (ur. 1945) – po­et­ka
  • Bo­le­sław Lip­ski (1890-1945) – major, Na­czel­nik Wy­dzia­łu Bez­pie­czeń­stwa ODR Po­mo­rze
  • Fe­liks Lip­ski (1812-1885) – pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Fran­cisz­ka Lip­ska (1864-1944) – ko­mu­nist­ka
  • Jacek Lip­ski (1799-1872) – hut­nik
  • Jan Lip­ski (1589–1641) – bi­skup
  • Jan Alek­san­der Lip­ski (1690-1746) – kar­dy­nał
  • Jan Józef Lip­ski (1926-1991) – dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Józef Lip­ski (1772-1817) – ge­ne­rał, przy­wód­ca pow­sta­nia wiel­ko­pol­skie­go w 1806 w Ka­li­skiem
  • Józef Lip­ski (1769-1812) – rot­mistrz, ge­ne­rał major mi­li­cji gnieź­nień­skiej w 1794

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲipsʲci, AS: lʹipsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Lipsk m.

 (1.2-3)

 rzecz. Lipie n., Lipsko n.

Wiktionary


lipsko

przy­miot­nik od miej­sco­wo­ści: Lipie, Lipsk i Lip­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lip­sko – mia­sto w Pol­sce w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie lip­skim. Po­ło­żo­ne nad rzeką Krę­pian­ką, na Wznie­sie­niach Po­łud­nio­wo­ma­zo­wiec­kich, hi­sto­rycz­nie i kul­tu­ro­wo leży w Ma­ło­pol­sce, w ziemi ra­dom­skiej.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą po­wia­tu, miej­sko-wiej­skiej gminy Lip­sko i rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Świę­tej Trój­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲipskɔ, AS: lʹipsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lipszczanin mos., lipszczanka ż.

 przym. lipski

Wiktionary


lipsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. na­rze­czo­na

Wiktionary


lipszczanin

1. miesz­ka­niec Lip­ska (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Lip­ska (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lip­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lipsk mrz.

:: fż. lipszczanka ż.

 przym. lipski

Wiktionary


lipszczanka

miesz­kan­ka Lip­ska (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lip­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lipsk mrz.

:: fm. lipszczanin mos.

 przym. lipski

Wiktionary


lipszyc

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Lip­szyc (ur. 1975) – pol­ski tłu­macz, dok­tor fi­lo­zo­fii, ba­dacz twór­czo­ści Wal­te­ra Ben­ja­mi­na
  • Hen­ryk Lip­szyc (ur. 1941) – pol­ski na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta od kul­tu­ry ja­poń­skiej
  • Jakub Lip­szyc (1891-1973) – li­tew­ski rzeź­biarz ku­bi­stycz­ny
  • Ja­ro­sław Lip­szyc (ur. 1975) – pol­ski poeta
  • Rabbi Je­cha­skiel Lip­szyc (? – 1932) – ży­dow­ski fi­lo­zof, rabin, poeta
  • Rabbi Szlo­mo Zal­man Lip­szyc (1765-1839) – Na­czel­ny Rabin War­sza­wy
  • Wisna Lip­szyc (ur. 1926) – pol­ska ma­lar­ka i pi­sar­ka
  • Da­niel Lipšic (ur. 1973) – sło­wac­ki praw­nik, po­li­tyk i par­la­men­ta­rzy­sta
  • Ru­dolf (Otto Si­gis­mund) Lips­chitz (1832-1903) – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk

Wikipedia


liptak

góral z Lip­to­wa


SJP.pl


liptauer

[czy­taj: lip­ta­łer] pasta se­ro­wa wyt­wa­rza­na z bia­łe­go sera ow­cze­go, ko­zie­go, kro­wie­go lub ich mie­sza­ni­ny z do­dat­kiem przy­praw i in­nych skład­ni­ków; ser lip­tow­ski


SJP.pl


liptobiolit

wę­giel ko­pal­ny ut­wo­rzo­ny w wa­run­kach bezt­le­no­wych w wy­ni­ku se­lek­tyw­ne­go roz­kła­du ro­ślin­nej masy or­ga­nicz­nej


SJP.pl


liptobiolitowy

→ lip­to­bio­lit


SJP.pl

Patrz:

liptobiolit

lipton

marka her­ba­ty


SJP.pl

Lip­ton – bry­tyj­ska marka pro­du­ku­ją­ca za­rów­no her­ba­tę tra­dy­cyj­ną, jak i go­to­wą do spo­ży­cia her­ba­tę mro­żo­ną. W Pol­sce Lip­ton po­ja­wił się na rynku w 1993 roku.

Wikipedia


liptowianin

miesz­ka­niec Lip­to­wa (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej na Sło­wa­cji)


SJP.pl


liptowianka

miesz­kan­ka Lip­to­wa (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej na Sło­wa­cji)


SJP.pl


liptowski

przy­miot­nik od: Lip­tów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lip­to­wem, do­ty­czą­cy Lip­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liptów mrz., Liptowianin mos., Liptowianka ż.

Wiktionary


liptów

kra­i­na hi­sto­rycz­na na Sło­wa­cji


SJP.pl

Lip­tów ( Lip­tov, Lip­to­vium, Lip­tau, Liptó) – kra­i­na hi­sto­rycz­na (dawny ko­mi­tat, żupa) w daw­nych pół­noc­nych (tzw. Gór­nych) Wę­grzech i jed­no­cze­śnie re­gion, zaj­mu­ją­cy środ­ko­wo-pół­noc­ną część obec­nej Sło­wa­cji, w do­rze­czu gór­ne­go Wagu.

Wikipedia


lipuria

cho­ro­bo­we wy­stę­po­wa­nie tłu­szczu w moczu; tłu­szczo­mocz


SJP.pl


lipuski

→ Li­pusz (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


lipusz

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim


SJP.pl

Li­pusz (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Lëpùsz; niem. "Lip­pusch") – wieś ka­szub­ska o cha­rak­te­rze ma­ło­mia­stecz­ko­wym po­ło­żo­na w pół­noc­nej Pol­sce w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­pusz. Leży nad rzeką Wdą. Na pół­noc od Li­pu­sza znaj­du­je się je­zio­ro Lu­bi­szew­skie.

Wikipedia


lipynsztift

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szmin­ka

Wiktionary


lipówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­pów­ka – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Li­pów­ka – część mia­sta Wrze­śnia
  • Li­pów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Wy­ry­ki
  • Li­pów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Da­szy­na
  • Li­pów­ka – część wsi Po­do­bin w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Niedź­wiedź
  • Li­pów­ka – część wsi Pio­tro­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Prze­ci­szów
  • Li­pów­ka – część wsi Gąsów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Górz­no
  • Li­pów­ka – część wsi Ka­mion­ka Nowa w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny
  • Li­pów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Racz­ki
  • Li­pów­ka – część wsi Rud­ni­ki w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Rę­dzi­ny
  • Li­pów­ka – część wsi Mią­so­wa w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków
  • Li­pów­ka – część wsi Leszcz­ków w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Lip­nik

Wikipedia


liquid

[czy­taj: li­kłid] płyn do e-pa­pie­ro­sów z nie­wiel­kim stę­że­niem ni­ko­ty­ny; e-li­qu­id


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­grze­wa­ny w elek­tro­nicz­nym pa­pie­ro­sie płyn, mie­sza­ni­na gli­ko­lu pro­py­le­no­we­go, gli­ce­ry­ny, aro­ma­tów oraz ni­ko­ty­ny lub ka­na­bi­dio­lu itp.

Wiktionary

Li­qu­id – pier­wszy sin­gel z trze­cie­go al­bu­mu fiń­skie­go ze­spo­łu The Ras­mus – Hell of a Te­ster.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲikwʲit, AS: lʹiku̯ʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) e-liquid

Wiktionary


liquidae

[czy­taj: lik­wi­de] łac. w ję­zy­koz­naw­stwie: spół­gło­ski płyn­ne "r", "l" i przed­nio­ję­zy­ko­wo-zę­bo­we "ł"


SJP.pl


lir

nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Włoch, San Ma­ri­no i Wa­ty­ka­nu (1 lir = 100 cen­te­si­mów), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. monet. wa­lu­ta Włoch w la­tach 1861–2002;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: lira

Wiktionary

Lir ("morze") – w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej bóg morza. Jego ro­dzi­ca­mi byli Danu i Beli, a dzieć­mi (wszyst­kie ze związ­ku z Pe­nard­dun - Ma­nan­nan mac Lir, Bran i Bran­wen. Jego toż­sa­mość z Le­a­rem/Lirem, ojcem dzie­ci za­mie­nio­nych we­dług le­gen­dy "Dzie­ci Lira" - "Clann Lir" ("Chil­dren of Lir") w ła­bę­dzie przez ciot­kę ma­co­chę nie jest do końca pewna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲir, AS: lʹir

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lirowy

Wiktionary


lira

1. in­stru­ment mu­zycz­ny stru­no­wy, szar­pa­ny (daw­niej rów­nież smycz­ko­wy)
2. ogon cie­trze­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. sta­ro­grec­ki in­stru­ment mu­zycz­ny, szar­pa­ny po­sia­da­ją­cy od czte­rech do dzie­się­ciu strun;

 (1.2) muz. smycz­ko­wy stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, po­sia­da­ją­cy trzy lub czte­ry stru­ny, po­pu­lar­ny na Kre­cie, Do­de­ka­ne­zie, w Tra­cji i wśród uchodź­ców z Azji Mniej­szej

 (1.3) łow. ogon cie­trze­wia

 (1.4) hist. monet. wa­lu­ta Malty;

 (1.5) monet. wa­lu­ta Tur­cji;

 (1.6) zool. ryba mor­ska;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: lir

Wiktionary

Lira – in­stru­ment mu­zycz­ny stru­no­wy z grupy chor­do­fo­nów. Skła­da się z kor­pu­su re­zo­nan­so­we­go o kształ­cie pła­skie­go pu­deł­ka lub miski, i umo­co­wa­nych w nim dwóch ra­mion po­łą­czo­nych w gór­nej czę­ści jarz­mem (po­przecz­ką, po­zio­mą belką). Stru­ny (naj­czę­ściej 4 lub 7) roz­cią­gnię­te są mię­dzy kor­pu­sem (cza­sa­mi wy­po­sa­żo­nym w stru­no­ciąg) a po­przecz­ką. Zaz­wy­czaj szar­pa­ne są pal­ca­mi lub plek­tro­nem, rza­dziej po­cie­ra­ne smycz­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­star­sze liry miały pudło re­zo­nan­so­we ze sko­ru­py żół­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲira, AS: lʹira

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liryczność ż., lirnik, lirogon, liryczka, liryk, liryka, liryzacja, liryzm

 czas. liryzować

 przym. liryczny, lirowy, lirowaty

 przysł. lirycznie

Wiktionary

Synonimy:

kitara

Wiktionary


liraglutyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek na­le­żą­cy do grupy ago­ni­stów re­cep­to­ra GLP-1, sto­so­wa­ny w le­cze­niu oty­ło­ści i nad­wa­gi u do­ro­słych i mło­dzie­ży oraz w kon­tro­lo­wa­niu cu­krzy­cy typu 2

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pol­skich ap­te­kach li­ra­glu­tyd wy­stę­pu­je pod kil­ko­ma naz­wa­mi hand­lo­wy­mi.

Wiktionary


liriodendron

ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych; tu­li­pa­no­wiec


SJP.pl


liriope

li­rio­pe sza­fir­ko­wa­ta - ro­śli­na ozdob­na po­cho­dzą­ca ze wsch. Azji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­rio­pe – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z nimf, matka Nar­cy­za
  • Li­rio­pe – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych
  • Li­rio­pe – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 414

Wikipedia


lirka

mała lira


SJP.pl


lirnictwo

zawód lir­ni­ka


SJP.pl


lirniczka

ga­tu­nek rybki ak­wa­rio­wej


SJP.pl


lirniczy

→ lir­nik


SJP.pl

Patrz:

lirnik

lirnik

1. ukra­iń­ski ba­jarz lu­do­wy przy­gry­wa­ją­cy sobie na lirze;
2. daw­niej: poeta pi­szą­cy li­ry­ki; liryk


SJP.pl

Lir­nik – mu­zy­kant gra­ją­cy na lirze. Od XV w. okre­śle­nie to sto­so­wa­ne jest prze­de wszyst­kim jako nazwa ukra­iń­skich wę­drow­nych śpie­wa­ków lu­do­wych i z XVII w. bia­ło­ru­skich (na­zy­wa­nych też nie­kie­dy dzia­da­mi), gra­ją­cych na lirze kor­bo­wej lub ban­du­rze.

Wikipedia


lirogon

ga­tu­nek ptaka po­dob­ne­go do ba­żan­ta, wy­stę­pu­ją­ce­go w Au­stra­lii; u sam­ców ogon o kształ­cie po­dob­nym do liry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z rzędu wró­blo­wych wy­stę­pu­ją­cy na kon­ty­nen­cie au­stra­lij­skim;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lira ż.

Wiktionary


lirogłowy

ozdob­nik li­ro­gło­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny cu­do­wro­nek; li­ro­głów


SJP.pl


lirogłów

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny cu­do­wro­nek; ozdob­nik li­ro­gło­wy


SJP.pl


lironos

po­łud­nio­wo­az­ja­tyc­ki nie­to­perz


SJP.pl

Li­ro­nos ("Me­ga­der­ma") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny li­ro­no­so­wa­tych (Me­ga­der­ma­ti­dae).

Wikipedia


lironosowate

o ce­chach li­ro­no­so­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


SJP.pl

Li­ro­no­so­wa­te, li­ro­no­sy (Me­ga­der­ma­ti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du ru­daw­koksz­tałt­nych (Pte­ro­po­di­for­mes) w obrę­bie rzędu nie­to­pe­rzy (Chi­rop­te­ra).

Wikipedia


lironosowaty

o ce­chach li­ro­no­so­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


SJP.pl


lirowaty

po­dob­ny kształ­tem do liry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt liry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lira ż.

 przym. lirowy

Wiktionary


lirowy

→ lir, → lira


SJP.pl

Patrz:

lir, → lira

liroy

Liroy, właśc. Piotr Krzysz­tof Liroy-Ma­rzec (ur. 12 lipca 1971 w Busku-Zdro­ju jako Piotr Krzysz­tof Ma­rzec) – pol­ski raper, pro­du­cent mu­zycz­ny, przed­się­bior­ca i po­li­tyk. Czło­nek sek­cji mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej Aka­de­mii Fo­no­gra­ficz­nej ZPAV, poseł na Sejm VIII ka­den­cji (2015–2019).

Wikipedia


lirski

naz­wi­sko


SJP.pl


liryczka

po­et­ka pi­szą­ca li­ry­ki


SJP.pl


lirycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób li­rycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liryka ż., liryk m., liryczność ż., lira ż., liryzm mrz.

 przym. liryczny

Wiktionary


liryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: li­rycz­nie


SJP.pl


liryczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: li­rycz­ny; bar­dziej li­rycz­ny


SJP.pl


liryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. na­stro­jo­wość, li­ryzm w ut­wo­rze lub za­cho­wa­niu osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Źró­dłem li­rycz­no­ści tej po­ez­ji jest su­biek­tyw­ność, ek­spo­no­wa­nie praw­dy, że świat do­cie­ra do nas za poś­red­nict­wem zmy­słów.

 (1.1) Na­pi­sze­cie roz­praw­kę o li­rycz­no­ści póź­no­oś­wie­ce­nio­we­go po­e­ma­tu dy­dak­tycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liryka ż., liryk m., lira ż., liryzm m.

 przym. liryczny

 przysł. lirycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liryzm, nastrojowość, sentymentalność

Wiktionary


liryczny

1. zwią­za­ny z li­ry­ką, od­no­szą­cy się do niej;
2. na­stro­jo­wy, uczu­cio­wy, pełen li­ryz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. zwią­za­ny z li­ry­ką, li­ry­kiem

 (1.2) muz. głos, który ma zdol­no­ści do ek­spre­sji, wła­ści­wy do wy­ko­ny­wa­nia ut­wo­rów mu­zycz­nych tego typu

 (1.3) książk. pełny li­ryz­mu, uczu­cio­wo­ści lub po­e­tycz­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prze­de wszyst­kim jed­nak znany był jego li­rycz­ny głos i jego prze­bo­je, wśród któ­rych do­mi­no­wa­ły pio­sen­ki o mi­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈrɨt͡ʃnɨ, AS: lʹiryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liryka ż., liryk m., liryzm m., lira ż., liryczność ż.

 przysł. lirycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) poetyczny, poetycki, nastrojowy

Wiktionary


lirydy

rój me­te­o­rów zwią­za­ny z ko­me­tą That­che­ra


SJP.pl

Li­ry­dy (006 LYR) – rój me­te­o­rów zwią­za­ny z ko­me­tą That­che­ra (C/1861 G1). Ich ra­diant znaj­du­je się na gra­ni­cy gwia­zdo­zbio­rów Lutni i Her­ku­le­sa. Ak­tyw­ność roju wy­pa­da po­mię­dzy 16 a 25 kwiet­nia z mak­si­mum

wy­stę­pu­ją­cym w oko­li­cach 21-22 kwiet­nia z ak­tyw­no­ścią na po­zio­mie ZHR=18. Pręd­kość Li­ry­dów wy­no­si 49 km/s, są więc zja­wi­ska­mi

Wikipedia


liryk

poeta pi­szą­cy li­ry­ki; lir­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor ut­wo­rów li­rycz­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) liter. utwór li­rycz­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: li­ry­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­ry­ków, któ­rzy przy­je­cha­li na sym­poz­jum o po­ez­ji Her­ber­ta, od­wie­zio­no do ho­te­lu.

 (2.1) Li­ry­ki na­pi­sa­ne przez poetę w Kra­ko­wie opu­bli­ko­wa­no do­pie­ro po jego śmier­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liryka ż., liryzm m., lira ż., liryczność ż.

 przym. liryczny

 przysł. lirycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poeta

 (2.1) wiersz

Wiktionary


liryka

jeden z trzech ro­dza­jów li­te­rac­kich, obok dra­ma­tu i epiki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ro­dzaj li­te­rac­ki;

 (1.2) liter. pier­wia­stek uczu­cio­wy, li­ryzm

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: liryk

Wiktionary

Li­ry­ka (gr. λυρικóς "ly­ri­kós" „od­no­szą­cy się do liry”) – jeden z trzech ro­dza­jów li­te­rac­kich, obok dra­ma­tu i epiki.

Obej­mu­je ut­wo­ry, któ­rych głów­nym przed­mio­tem przed­sta­wie­nia są prze­ży­cia wew­nętrz­ne, prze­ka­zy­wa­ne za poś­red­nict­wem wy­po­wie­dzi mo­no­lo­gicz­nej (rza­dziej dia­lo­gu), odz­na­cza­ją­cej się su­biek­ty­wiz­mem, pod­po­rząd­ko­wa­nej funk­cji ek­spre­syw­nej oraz funk­cji po­e­tyc­kiej ję­zy­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki li­ry­ki wy­wo­dzą się ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liryk mos./mrz., liryzm mrz., lira ż., liryczność ż.

 przym. liryczny

 przysł. lirycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poezja

 (1.2) liryzm

Wiktionary


liryzacja

uczy­nie­nie cze­goś li­rycz­nym; prze­po­je­nie li­ryz­mem


SJP.pl


liryzm

uczu­cio­wość i na­stro­jo­wość prze­ja­wia­ją­ca się w dzie­łach sztu­ki lub w czy­imś za­cho­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. pier­wia­stek uczu­cio­wy w ut­wo­rze lub za­cho­wa­niu osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jego ut­wo­rach do­mi­nu­je li­ryzm i gro­te­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liryka ż., liryk m., lira ż., liryczność ż.

 przym. liryczny

 przysł. lirycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liryczność, nastrojowość, sentymentalność

Wiktionary


lis

ssak z ro­dzi­ny pso­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vul­pes|ref=tak., dra­pież­nik o wy­dłu­żo­nym tu­ło­wiu, krót­kich ła­pach i dłu­gim, pu­szy­stym ogo­nie;

 (1.2) przen. pot. wy­pra­wio­ne futro z lisa (1.1) i in­nych zwie­rząt fu­ter­ko­wych, także boa z lisa (1.1)

 (1.3) przen. pot. jedna z dzie­cię­cych zabaw

 (1.4) daw. przen. ślad po spa­le­niź­nie na ubra­niu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. czło­wiek spryt­ny, prze­bie­gły

Wiktionary

Lis – nazwa zwy­cza­jo­wa oz­na­cza­ją­ca dra­pież­ne­go ssaka z ro­dza­ju "Vul­pes", naj­czę­ściej sto­so­wa­na w od­nie­sie­niu do ga­tun­ku "Vul­pes vul­pes" (w ję­zy­ku pol­skim zwa­ne­go lisem po­spo­li­tym, lisem rudym lub po pro­stu lisem), a także przed­sta­wi­cie­li in­nych ga­tun­ków, po­dob­nych do lisa, a za­li­cza­nych do ro­dza­jów: "Alo­pex", "Du­si­cy­on" i "Uro­cy­on".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lis się prze­cią­gnął i zie­wa­jąc spoj­rzał okiem w górę.

 (1.2) Moja żona na pre­mie­rę za­ło­ży­ła lisa.

 (2.1) Bo król Herod okrut­ny, i srogi i skry­ty, / Ów lis szczwa­ny, co chy­trą duszę nosi w sobie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲis, AS: lʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lisowczyk mos., lisię n., liska ż., niedolisek mzw.

:: zdrobn. lisek mzw., liseczek mzw., lisiątko n.

:: zgrub. lisiura mzw., lisisko n.

:: fż. lisica ż., liszka ż.

 czas. lisić się ndk., liszyć się ndk.

 przym. lisi, lisowaty, lisowy, lisaty, lisawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. mykita

 (2.1) chytrus, cwaniak, skubaniec, skurkowaniec, spryciarz, stary wróbel, szpenio

Wiktionary


lisa

ssak z ro­dzi­ny pso­wa­tych


SJP.pl

Risa Oribe (jap. 織部 里沙 Oribe Risa; ur. 24 czerw­ca 1987, znana też jako LiSA) – ja­poń­ska pio­sen­kar­ka i au­tor­ka tek­stów po­cho­dzą­ca z Seki w pre­fek­tu­rze Gifu.

Pio­sen­ki LiSY wy­ko­rzy­sta­no jako mo­ty­wy mu­zycz­ne w róż­nych anime, ta­kich jak "Fate/Zero", "Sword Art On­li­ne" i "Miecz za­bój­cy de­mo­nów – Ki­met­su no Yaiba".

Wikipedia


lisak

naz­wi­sko


SJP.pl

Lisak – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


lisek

mały lis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mały, młody lis

 (1.2) pieszcz. o lisie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lis – zwie­rzę, dra­pież­ny ssak
  • Lisek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Lisek – część mia­sta Włoc­ła­wek, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mia­sto Włoc­ła­wek, w gmi­nie mia­sto Włoc­ła­wek
  • Krzysz­tof Lisek – po­li­tyk, poseł na Sejm V i VI ka­den­cji, poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go VII ka­den­cji
  • Piotr Lisek – lek­ko­at­le­ta
  • Wie­sław Lisek, pseud. „Wiech” – były żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Lisek (Piotr Miel­cza­rek, ur. 2004) – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny i kom­po­zy­tor
  • Lisek – nie­zbyt jasny gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lis m., lisica ż.

 przym. lisi

Wiktionary


lisetta

imię żeń­skie


SJP.pl


liseuse

[czy­taj: lizEz] lekki kaf­ta­nik dam­ski wkła­da­ny na nocną bie­liz­nę; li­ze­ska


SJP.pl


lisewiec

Li­se­wiec (kaszb. "Li­sewc") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Kol­bu­dy.

Wikipedia


lisewo

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­se­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo
  • Li­se­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Li­se­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Płońsk
  • Li­se­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Przech­le­wo
  • Li­se­wo – część wsi Żu­ko­wo w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo
  • Li­se­wo – część wsi Ko­na­rzy­ny w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa
  • Li­se­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa
  • Li­se­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no
  • Li­se­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Li­se­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Li­se­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Pyz­dry
  • Li­se­wo – gmina w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim

Wikipedia


lisewski

→ Li­se­wo (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Li­sew­ski (Li­sow­ski, Lis­sow, Lis­sow­ski, Le­li­wa od­mien­ny) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Le­li­wa.

Wikipedia


liseł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. slang. lis

Wiktionary


lisi

przy­miot­nik od: lis; li­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lisa; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do lisa

 (1.2) pot. wy­ko­na­ny z li­sie­go (1.1) futra

 (1.3) przen. chy­try, po­stę­pu­ją­cy nie­szcze­rze

 (1.4) me­te­o­rol. zob. lisia czapa.

Wiktionary

Lisi (gr.: "Λύση", tur.: "Akdoğan") – mia­sto i jedna z gmin (gr.: "Δήμος") dy­stryk­tu Fa­ma­gu­sta. Po­pu­la­cja wy­no­si 50000 miesz­kań­ców (2006).

Gmina "de facto" pod za­rzą­dem Cypru Pół­noc­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod sta­rym dębem za­u­wa­ży­li­śmy lisią norę.

 (1.2) Za­ło­żę dziś to lisie fu­ter­ko.

 (1.3) „Stój, stój, odpowié, hardy mło­ko­sie, / Pomnę, co oj­ciec rzekł stary: / Sło­wi­cze wdzię­ki w męż­czyz­ny gło­sie, / A w sercu lisie za­mia­ry […].”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲiɕi, AS: lʹiśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lis mzw., lisek mzw., niedolisek mzw., lisica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) chytry, podstępny

Wiktionary


lisiak

ręcz­na piła do drew­na


SJP.pl

Li­siak (nazwa obocz­na: Lis­no­wo, do 1945 r. niem. "Eli­sen­hof") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Gó­ro­wo Iła­wec­kie. Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa Piesz­ko­wo.

W 1889 roku był to fol­wark, na­le­żą­cy do ma­jąt­ku ziem­skie­go Pia­secz­no i był w po­sia­da­niu szlach­ty po­mor­skiej von Hat­ten-Ha­tyn­skich. W cza­sie spisu po­wszech­ne­go roku 1978 Li­siak ujęto razem ze wsią Piesz­ko­wo.

Wikipedia


lisica

sa­mi­ca lisa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca lisa

 (1.2) daw. przen. kaj­dan­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­si­ca – sa­mi­ca lisa
  • li­si­ca – ryba z ro­dzi­ny li­si­co­wa­tych
  • Li­si­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Li­si­ca – rzeka w Rosji, w do­rze­czu Obu
  • Li­si­ca – skała i wznie­sie­nie w Ku­się­tach koło Czę­sto­cho­wy (na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej)
  • Li­si­ca – szczyt Wzgórz Bu­ko­wych, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Li­si­ca – szczyt Góry Chełm­skiej, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w Ko­sza­li­nie
  • Li­si­ca – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Draw­skim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Le­si­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈɕit͡sa, AS: lʹiśica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niedolisek mzw., lisek mzw., lis

 przym. lisi

Wiktionary


lisicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Li­sic­ki (1927–2011) – pol­ski astro­nom, oce­a­no­graf
  • Hen­ryk Li­sic­ki (1839–1899) – pol­ski hi­sto­ryk, pu­bli­cy­sta
  • Łazar Li­sic­ki (1890–1841) – ro­syj­ski ma­larz, gra­fik, ar­chi­tekt
  • Paweł Li­sic­ki (ur. 1966) – dzien­ni­karz
  • Sa­bi­ne Li­sic­ki (ur. 1989) – nie­miec­ka te­ni­sist­ka
  • Wal­de­mar Li­sic­ki (ur. 1962) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Woj­ciech Li­sic­ki (ur. 1969) – pol­ski muzyk

Wikipedia


lisicowate

ro­dzi­na ryb mor­skich o ciele po­kry­tym tarcz­ka­mi kost­ny­mi i ot­wo­rze ust­nym oto­czo­nym wą­si­ka­mi


SJP.pl

Li­si­co­wa­te (Ago­ni­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb skor­pe­noksz­tałt­nych (Scor­pa­e­ni­for­mes).

Wikipedia


lisicowaty

o ce­chach li­si­co­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


lisiczańsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na po­łud­nio­wo-wschod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie łu­gań­skim;

Wiktionary

Li­si­czańsk (uży­wa­na jest rów­nież nazwa Ły­sy­czańsk, ukr. Лисичанськ, "Ły­sy­czanśk") – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie łu­gań­skim, nad Doń­cem. Naj­star­szy oś­ro­dek ek­splo­a­ta­cji węgla w Do­niec­kim Za­głę­biu Wę­glo­wym, a także oś­ro­dek prze­my­słu che­micz­ne­go, szklar­skie­go, ma­szy­no­we­go, spo­żyw­cze­go, odzie­żo­we­go i ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lisiczański

Wiktionary


lisiczka

zdrob­nie­nie od: li­si­ca


SJP.pl


lisie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms., W. od: lis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲiɕɛ, AS: lʹiśe

Wiktionary


lisiecki

→ Lisz­ki (gmina)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz Li­siec­ki (1880–1930) – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Bog­dan Li­siec­ki (ur. 1962) – pol­ski po­li­tyk
  • Do­mi­nik Li­siec­ki (1801–1846) – praw­nik, dzien­ni­karz, tłu­macz, wol­no­mu­larz
  • Jan Li­siec­ki (ur. 1995) – pia­ni­sta
  • Jerzy Li­siec­ki (1939–2025) – pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel i in­for­ma­tyk
  • Ka­zi­mierz Li­siec­ki (1902–1976) – pol­ski pe­da­gog, wy­cho­waw­ca mło­dzie­ży, spo­łecz­nik, ini­cja­tor pow­sta­nia To­wa­rzy­stwa Przy­ja­ciół Dzie­ci Ulicy
  • Prze­my­sław Li­siec­ki (ur. 1950) – pol­ski per­ku­si­sta
  • Wła­dy­sław Li­siec­ki (1919–1952) – żoł­nierz ZWZ.

Wikipedia


lisieux

Li­sie­ux () – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Cal­va­dos, po­ło­żo­na nad rzeką To­u­qu­es. Po­pu­lar­ność zy­ska­ła głów­nie dzię­ki po­sta­ci św. Te­re­sy z Li­sie­ux – pa­tron­ce misji i Dok­to­ro­wi Ko­ścio­ła. Bi­sku­pem Li­sie­ux był śred­nio­wiecz­ny uczo­ny Mi­ko­łaj z Ores­me.

Wikipedia


lisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lisiewski

naz­wi­sko


SJP.pl


lisik

naz­wi­sko


SJP.pl


lising

[czy­taj: liz-ink] od­płat­ne użyt­ko­wa­nie cze­goś przez okre­ślo­ny czas, na pod­sta­wie umowy za­war­tej z wła­ści­cie­lem tego obiek­tu; le­a­sing, li­zing


SJP.pl


lisiniec

Li­si­niec, daw­niej Li­sie­niec – dziel­ni­ca Czę­sto­cho­wy po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści mia­sta, przy Dro­dze Wo­je­wódz­kiej 494 (Czę­sto­cho­wa-Bier­dza­ny). Gra­ni­czy z dziel­ni­ca­mi Gna­szyn-Ka­wo­drza, Pod­jas­no­gór­ska, Czę­sto­chów­ka-Par­kit­ka i Gra­bów­ka. W skład dziel­ni­cy wcho­dzą także osied­la Wiel­ki Bór i Lisz­ka Górna. Do­mi­nu­je za­bu­do­wa jed­no­ro­dzin­na.

Wikipedia


lisiogórski

→ Lisia Góra (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


lisisko

zgru­bie­nie od: lis


SJP.pl


lisiura

1. dawna męska czap­ka z na­usz­ni­ka­mi, naj­czę­ściej z li­sie­go futra;
2. dawne futro z lisa, okry­cie wierzch­nie pod­bi­te lisim fu­trem


SJP.pl

Li­siu­ra (niem. "Fuchshübel", 485 m n.p.m.) – szczyt w Kar­ko­no­szach, w obrę­bie Po­gó­rza Kar­ko­no­skie­go.

Po­ło­żo­ny jest w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Po­gó­rza Kar­ko­no­skie­go, mię­dzy Pod­gó­rzy­nem, Prze­sie­ką a Sos­nów­ką. Leży w grzbie­cie bie­gną­cym od Mły­na­rza, po­przez Wierzch­ni­cę, Wa­rzel­nię, Bu­kow­ną, Li­siu­ra i koń­czą­cym się Pod­gó­rzyn­ką.

Wikipedia


lisiurka

zdrob­nie­nie od: li­siu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czap­ka z futra no­szo­na kie­dyś przez męż­czyzn, naj­czę­ściej zro­bio­na z futra lisa

 (1.2) zdrobn. od: li­siu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miały twa­rze rzeź­bio­ne, nie­kie­dy świet­nie, na gło­wie li­siur­ki (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lisiura, kapuza

Wiktionary


lisiątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: lisię


SJP.pl


lisię

szcze­nię lisa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode lisa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lis m.

:: zdrobn. lisiątko n.

Wiktionary


lisięcice

wieś koło Głub­czyc


SJP.pl

Li­się­ci­ce (daw. "Ły­so­si­ce", "Ły­so­ci­ce", "Ły­się­ci­ce", niem. "Le­is­nitz") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

W la­tach 1945–1954 i 1973–1975 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Li­się­ci­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Li­się­ci­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


lisiński

naz­wi­sko


SJP.pl


liskiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


liskowianin

miesz­ka­niec Li­sko­wa


SJP.pl


liskowianka

miesz­kan­ka Li­sko­wa


SJP.pl


liskowski

przy­miot­nik od: Li­sków


SJP.pl


liskowy

→ lisek


SJP.pl

Patrz:

lisek

lisków

mały lis


SJP.pl

Li­sków – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, sie­dzi­ba gminy Li­sków.

Li­sków uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1458, zde­gra­do­wa­ny przed 1600. Do 1954 sie­dzi­ba gminy Strzał­ków, a na­stęp­nie w la­tach 1954–72 sie­dzi­ba gro­ma­dy Li­sków.

Wikipedia


lisnówko

Lis­nów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Świe­cie nad Osą, przy tra­sie za­wie­szo­nej obec­nie linii ko­le­jo­wej Ki­sie­li­ce-Ja­bło­no­wo Po­mor­skie.

Wikipedia


lisopiesak

ho­dow­la­ne zwie­rzę fu­ter­ko­we, hy­bry­da samca lisa sre­brzy­ste­go z sa­mi­cą lisa po­lar­ne­go


SJP.pl


lisoszakal

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; lis pam­pa­so­wy, ni­by­lis pam­pa­so­wy, agu­ra­szi, lis Azary


SJP.pl


lisowaty

po­dob­ny do lisa; ru­da­wy, płowy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) rudy, płowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to wy­so­ki rok, li­so­wa­te­go ko­lo­ru, jak prze­cię­ty pień red­wo­o­du albo na pa­gór­kach li­ście wi­no­gra­du w li­sto­pa­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲisɔˈvatɨ, AS: lʹisovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lis mzw.

 przym. lisowy

Wiktionary


lisowczyk

żoł­nierz lek­kiej nie­re­gu­lar­nej ka­wa­le­rii pol­skiej z po­cząt­ku XVII w.; żoł­nierz li­sow­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. jeź­dziec na­jem­nej lek­kiej jazdy pol­skiej z XVII wieku;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lis mzw./mos.

Wiktionary


lisowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­so­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Pro­cho­wi­ce
  • Li­so­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Li­so­wi­ce – znie­sio­na osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Li­so­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­ki wschod­nim, w gmi­nie Ko­lusz­ki
  • Li­so­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szyn
  • Li­so­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Pa­won­ków
  • Li­so­wi­ce – dawna gro­ma­da
  • Li­so­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Li­so­wi­cach, w gmi­nie Pa­won­ków
  • Li­so­wi­ce – wieś obwód lwow­ski, rejon stryj­ski
  • Li­so­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Li­so­wi­ce-Ko­lo­nia

Wikipedia


lisowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lisowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­sow­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z 22 stycz­nia 2022 r. naz­wi­sko to nosi 7 924 polek i 7 706 Po­la­ków. Łącz­nie naz­wi­sko to nosi 15 630 Po­la­ków
  • Li­sow­scy – pol­sko-li­tew­ski ród ma­gnac­ki herbu Jeż lub Lis
  • Li­so­u­ski­ja (Li­sow­ski) – wieś na Bia­ło­ru­si
  • Adam Li­sow­ski (1884–1929) – bia­ło­ru­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Alek­san­der Li­sow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­drzej Li­sow­ski (ur. 1950) – pol­ski ge­o­graf
  • Boh­dan Li­sow­ski (1924–1992) – pol­ski ar­chi­tekt, wy­kła­dow­ca
  • Bo­le­sław Li­sow­ski (1886–1942) – pol­ski rol­nik, po­li­tyk
  • Fran­ci­szek Li­sow­ski (1876–1939) – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Hen­ryk Li­sow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • He­ra­kliusz Li­sow­ski (1734–1809) – du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki
  • Jack Li­sow­ski (ur. 1991) – an­giel­ski sno­o­ke­rzy­sta

Wikipedia


lisowy

przy­miot­nik od: lis; lisi


SJP.pl


lisp

język pro­gra­mo­wa­nia przez­na­czo­ny do przet­wa­rza­nia da­nych nie­nu­me­rycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. de­kla­ra­tyw­ny język pro­gra­mo­wa­nia, stwo­rzo­ny w la­tach 50. XX wieku, sto­so­wa­ny m.in. w ba­da­niach sztucz­nej in­te­li­gen­cji;

Wiktionary

Lisp (akro­nim od ang. "LISt Pro­ces­sor") – ro­dzi­na ję­zy­ków pro­gra­mo­wa­nia z długą hi­sto­rią i cha­rak­te­ry­stycz­ną skład­nią. Za­pro­jek­to­wa­ny przez Johna McCarthy’ego na MIT w 1958 roku. Pier­wszym in­ter­pre­te­rem ję­zy­ka Lisp była im­ple­men­ta­cja funk­cji "eval" wy­ko­na­na przez stu­den­ta McCarthy’ego – Steve’a Rus­sel­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wo­wą struk­tu­rą da­nych w Li­spie jest lista; kod źró­dło­wy pro­gra­mów w Li­spie skła­da się z list.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲisp, AS: lʹisp

Wiktionary


lissa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wło­ska nazwa wyspy Vis – Bitwa pod Lissą
  • niem. De­utsch Lissa – Le­śni­ca
  • niem. Lissa – Lasów
  • niem. Pol­nisch Lissa – Lesz­no
  • niem. Lissa an der Elbe – Lysá nad Labem
  • Lissa, Zofia – pol­ski mu­zy­ko­log

Wikipedia


lissowski

naz­wi­sko


SJP.pl


list

pi­sem­na wia­do­mość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wia­do­mość, wy­po­wiedź sfor­mu­ło­wa­na pi­sem­nie

 (1.2) pa­pier, na któ­rym na­pi­sa­no list (1.1)

 (1.3) poczt. prze­sył­ka pocz­to­wa za­wie­ra­ją­ca ko­re­spon­den­cję lub drob­ne rze­czy do­pu­szczo­ne do prze­wo­zu pocz­to­we­go, na­da­ne w zam­knię­tym opa­ko­wa­niu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|lista.

Wiktionary

List – ga­tu­nek pi­śmien­nict­wa, lub w innym uję­ciu te­o­re­tycz­nym – li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej. Pi­sem­na wia­do­mość wy­sy­ła­na przez jedną osobę (na­daw­cę) do dru­giej (adre­sa­ta). Sztu­ka pi­sa­nia li­stów (zgod­nie z pa­nu­ją­cy­mi oby­cza­ja­mi) to epi­sto­lo­gra­fia.

Tra­dy­cyj­ny list to wia­do­mość za­pi­sa­na na kart­ce (kart­kach) pa­pie­ru i za­pie­czę­to­wa­na lub wy­sła­na do adre­sa­ta w ko­per­cie. Ter­mi­nem list okre­śla się nie­kie­dy także wia­do­mość wy­sła­ną za poś­red­nict­wem pocz­ty elek­tro­nicz­nej (e-mail).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego list był pełen wy­szu­ka­nych me­ta­for i sta­roś­wiec­kich sfor­mu­ło­wań, jed­nak zo­stał wy­sła­ny e-ma­i­lem.

 (1.2) Kiedy ze sobą zer­wa­li, spa­li­ła wszyst­kie listy od niego.

 (1.3) Wy­słał płytę CD w ko­per­cie jako list.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲist, AS: lʹist

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. listownik m.

:: zdrobn. liścik m.

 przym. listowny, listowy, liściowy

 przysł. listownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. epistoła

Wiktionary


lista

spis, wykaz ludzi, rze­czy lub spraw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­men­ty za­pi­sa­ne w ko­lej­no­ści

 (1.2) in­form. jedna ze struk­tur da­nych uży­wa­na w in­fo­ma­ty­ce;

Wiktionary

Lista – struk­tu­ra da­nych słu­żą­ca do re­pre­zen­ta­cji zbio­rów dy­na­micz­nych, w któ­rej ele­men­ty uło­żo­ne są w li­nio­wym po­rząd­ku. Roz­róż­nia­ne są dwa pod­sta­wo­we ro­dza­je list: lista jed­no­kie­run­ko­wa w któ­rej z każ­de­go ele­men­tu moż­li­we jest przej­ście do jego na­stęp­ni­ka oraz lista dwu­kie­run­ko­wa w któ­rej z każ­de­go ele­men­tu moż­li­we jest przej­ście do jego po­przed­ni­ka i na­stęp­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacku, na li­ście rzek Afry­ki nie ma Uka­ja­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲista, AS: lʹista

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spis, wykaz

Wiktionary


listeczek

zdrob­nie­nie od: li­stek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: li­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Silny wiatr mio­tał mło­dy­mi drze­wa­mi, zgi­nał je w pół, tar­gał ich ma­ły­mi, ledwo wy­ro­sły­mi li­stecz­ka­mi w po­wie­trzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈstɛt͡ʃɛk, AS: lʹisteček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liść, liścień, listowie

:: zdrobn. listek

 przym. liściasty, liściowy, listkowy, listny

Wiktionary


listek

1. mały liść;
2. część li­ścia zło­żo­ne­go, jak np. w li­ściu kasz­ta­now­ca;
3. po­je­dyn­cze, pła­skie opa­ko­wa­nie, np. leku, gumy do żucia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: liść

 (1.2) pła­skie opa­ko­wa­nie

 (1.3) cien­ki, nie­wiel­ki pła­tek, pla­ste­rek cze­goś

 (1.4) jedna z bla­szek li­ścio­wych, część li­ścia zło­żo­ne­go, osa­dzo­na na wspól­nej osad­ce

Wiktionary

Li­stek – ter­min oz­na­cza­ją­cy w bo­ta­ni­ce:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ga­łąz­kach po­ja­wi­ły się pier­wsze po zimie list­ki.

 (1.2) Za­wsze biorę na wy­ciecz­ki li­stek ja­kie­goś leku prze­ciw­bó­lo­we­go, tak na wszel­ki wy­pa­dek.

 (1.3) Pest­ki owo­ców, które znaj­du­ję w zimie, prze­cho­wu­ję ob­wi­nię­te w list­ki pa­pie­ru, by na wios­nę wsa­dzić je do ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲistɛk, AS: lʹistek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liść, liścień, listowie

:: zdrobn. listeczek

 przym. liściasty, liściowy, listkowy, listny

Wiktionary


listera

by­li­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w pół­noc­nej stre­fie umiar­ko­wa­nej


SJP.pl

Li­ste­ra ("Li­ste­ra") – ro­dzaj ro­ślin wy­róż­nia­ny w tra­dy­cyj­nych uję­ciach w ro­dzi­nie stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Ana­li­zy fi­lo­ge­ne­tycz­ne wy­ka­za­ły, że w jego obrę­bie za­gnież­dżo­ne są ro­dza­je gnieź­nik ("Ne­ot­tia" "s.s.") i "Ho­lo­po­gon" two­rząc grad ewo­lu­cyj­ny, dla­te­go cała ta grupa kla­sy­fi­ko­wa­na jest w XXI wieku jako ro­dzaj "Ne­ot­tia".

Wikipedia


listeria

ro­dzaj bak­te­rii z rzędu Ba­cil­la­les, prze­no­szą­cej się drogą po­kar­mo­wą


SJP.pl

Li­ste­ria – ro­dzaj bak­te­rii Gram-do­dat­nich. Ich nazwa, usta­lo­na w roku 1940, po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go pio­nie­ra chi­rur­gii ste­ryl­nej, Jo­sep­ha Li­ste­ra.

Głów­nym ga­tun­kiem jest "L. mo­no­cy­to­ge­nes", wy­wo­łu­ją­ca li­ste­rio­zę. Dla przy­kła­du, inny ga­tu­nek "L.

Wikipedia


listerioza

bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. bak­te­ryj­na odz­wie­rzę­ca cho­ro­ba za­kaź­na naj­czę­ściej wy­wo­ły­wa­na u ludzi przez spo­ży­cie za­ka­żo­nej żyw­no­ści;

Wiktionary

Li­ste­rio­za, daw­niej też: "li­ste­re­lo­za" (łac. "li­ste­rio­sis") – bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na, dia­gno­zo­wa­na u ludzi i zwie­rząt. Wy­wo­łu­ją ją bak­te­rie "Li­ste­ria mo­no­cy­to­ge­nes," pa­łecz­ki Gram-do­dat­nie, które są sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ne w śro­do­wi­sku na­tu­ral­nym, szyb­ko wzra­sta­ją i wy­róż­nio­no wśród nich znacz­ną licz­bą ga­tun­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. listeriozowy

Wiktionary


listeriozowy

→ li­ste­rio­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­ste­rio­zą, do­ty­czą­cy li­ste­rio­zy

Wiktionary

Patrz:

listerioza

Powiązane:

 rzecz. listerioza ż.

Wiktionary


listeweczka

zdrob­nie­nie od: li­stew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: li­stew­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲistɛˈvɛt͡ʃka, AS: lʹistevečka

Wiktionary


listewka

zdrob­nie­nie od: li­stwa (wąski ka­wa­łek drew­na lub pasek ma­te­ria­łu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od li­stwa

 (1.2) mała li­stwa, zwy­kle drew­nia­na

Wiktionary

Li­stew­ka (niem. "Eli­sent­hal") – osada leśna w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Czersk.

Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Mokre.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. listwa ż.

Wiktionary


listewkowaty

ma­ją­cy kształt li­stew­ki


SJP.pl


listewkowy

→ li­stew­ka


SJP.pl

Patrz:

listewka

listing

Li­sting to wy­druk kodu źró­dło­we­go pro­gra­mu. Mia­nem li­stin­gu okre­śla się kody za­war­te w li­te­ra­tu­rze, cza­so­pis­mach oraz stro­nach WWW. Do­dat­ko­wo dla li­stin­gów pu­bli­ko­wa­nych w In­ter­ne­cie czę­sto jest sto­so­wa­ne ko­lo­ro­wa­nie skład­ni.

Wikipedia


listkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chał List­kie­wicz
  • Zyg­munt List­kie­wicz

Wikipedia


listkogonka

list­ko­gon­ka czer­wo­no­czap­ko­wa - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl


listkowany

o cie­ście: po­dzie­lo­ny na list­ki (por­cje w kształ­cie płat­ków)


SJP.pl


listkowaty

po­dob­ny kształ­tem do list­ka; li­ścio­wa­ty


SJP.pl


listkować

list­ko­wać się - o cie­ście: dzie­lić się na list­ki (por­cje w kształ­cie płat­ków)


SJP.pl


listkowiec

list­ko­wiec cy­try­nek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bie­lin­ko­wa­tych; la­to­li­stek cy­try­nek


SJP.pl


listkowy

1. zło­żo­ny z ma­łych liści;
2. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem mały liść


SJP.pl


listnica

błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


SJP.pl


listnienie

po­kry­wa­nie się liść­mi


SJP.pl


listnieć

po­kry­wać się liść­mi; list­nić się


SJP.pl


listnik

1. ga­tu­nek ryby at­lan­tyc­kiej; raja list­nik;
2. list­nik zmien­no­barw­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych; nie­ró­wien­ka zmien­na


SJP.pl


listny

→ liść; li­ścio­wy, li­ścia­sty, li­ścia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) poet. do­ty­czą­cy liści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲistnɨ, AS: lʹistny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liściec mzw., liść, listek, listeczek, listowie, listnienie

 przym. liściasty, listkowaty, listkowy, liściowy

Wiktionary


listomat

au­to­mat do wy­da­wa­nia prze­sy­łek pocz­to­wych


SJP.pl


listonosz

pra­cow­nik pocz­ty do­rę­cza­ją­cy prze­sył­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) poczt. pra­cow­nik urzę­du pocz­to­we­go, który do­rę­cza adre­sa­tom listy i inne prze­sył­ki

Wiktionary

Li­sto­nosz – pra­cow­nik urzę­du pocz­to­we­go do­rę­cza­ją­cy adre­sa­tom listy, te­le­gra­my, prze­ka­zy, i inne prze­sył­ki; do­rę­czy­ciel pocz­to­wy.

Li­sto­no­sze – do­ty­czy to prze­de wszyst­kim li­sto­no­szy na te­re­nach wiej­skich – przyj­mu­ją także do na­da­nia listy i prze­ka­zy pocz­to­we. Czę­sto zaj­mu­ją się rów­nież sprze­da­żą kar­tek pocz­to­wych, znacz­ków i in­nych to­wa­rów znaj­du­ją­cych się w ofer­cie Pocz­ty Pol­skiej S.A.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cze­kam na li­sto­no­sza – przy­nie­sie mi eme­ry­tu­rę.

 (1.1) Urząd pocz­to­wy za­trud­nia czte­rech li­sto­no­szy na peł­nym eta­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈstɔ̃nɔʃ, AS: lʹistõnoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. listonoszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doręczyciel, kurier, poczciarz, posłaniec; daw. pocztylion, bryftreger, bryftrygier; gw. Górny Śląsk briftreger, briftryger, briftriger, pocztorz, gw. Kujawy, Poznań listowy

Wiktionary


listonoszka

1. pra­cow­ni­ca pocz­ty do­rę­cza­ją­ca prze­sył­ki;
2. pro­sto­kąt­na to­reb­ka ze skóry, no­szo­na na ra­mie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poczt. pra­cow­nicz­ka urzę­du pocz­to­we­go, który do­rę­cza adre­sa­tom listy i inne prze­sył­ki

 (1.2) duża torba z klapą no­szo­na przez ramię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem pię­kne znacz­ki z mo­ty­la­mi u na­szej li­sto­nosz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. listonosz m.

 przym. listonoszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doręczycielka

Wiktionary


listopad

je­de­na­sty mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) je­de­na­sty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go);

 (1.2) daw. opa­da­nie liści

 (1.3) stpol. dzie­sią­ty lub je­de­na­sty mie­siąc

Wiktionary

Li­sto­pad – je­de­na­sty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 30 dni.

Li­sto­pad jest mie­sią­cem je­sien­nym na pół­ku­li pół­noc­nej, a wio­sen­nym na po­łud­nio­wej. Nazwa mie­sią­ca (we­dług Brücknera) po­cho­dzi od opa­da­ją­cych je­sie­nią liści (por. li­sto­pad, błr. "лістапад / li­sta­pad, "ukr. "листопад / ły­sto­pad, "; li­sto­pad „paź­dzier­nik”). Ła­ciń­ska nazwa "No­vem­ber" (‘dzie­wią­ty mie­siąc’; zo­bacz: ka­len­darz rzym­ski) zo­sta­ła za­po­ży­czo­na przez więk­szość ję­zy­ków eu­ro­pej­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze­go li­sto­pa­da od­wie­dzi­li­śmy groby na­szych bli­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈstɔpat, AS: lʹistopat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. listopadowy

Wiktionary


listopadowy

→ li­sto­pad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy miej­sce, od­by­wa­ją­cy się w li­sto­pa­dzie

Wiktionary

Patrz:

listopad

Przykłady

 (1.1) Je­stem wro­giem ta­kiej ulu­bio­nej w Pol­sce fi­lo­zo­fii, która poz­wa­la wy­gry­wać wojny na pa­pie­rze. Jerzy Łojek wy­grał na pa­pie­rze pow­sta­nie li­sto­pa­do­we, Le­szek Mo­czul­ski wy­grał kam­pa­nię wrze­śnio­wą 1939 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲistɔpaˈdɔvɨ, AS: lʹistopadovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. listopad mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. nowembrowy

Wiktionary


listować

1. two­rzyć listę;
2. daw­niej: ko­mu­ni­ko­wać się po­przez wy­mia­nę li­stów, pro­wa­dzić ko­re­spon­den­cję


SJP.pl


listowie

li­ście ro­ślin; ulist­nie­nie, li­ści­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. ogół liści ro­ślin, zwła­szcza drzew i krze­wów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈstɔvʲjɛ, AS: lʹistovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 zob. liść.

Wiktionary


listownica

glon mor­ski kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy wiel­ki liść na ogon­ku, wy­stę­pu­ją­cy ma­so­wo, two­rząc roz­le­głe łąki w przy­brzeż­nych par­tiach mórz i oce­a­nów pół­ku­li pół­noc­nej; la­mi­na­ria


SJP.pl

Li­stow­ni­ca ("La­mi­na­ria") – ro­dzaj glo­nów z klasy bru­nat­nic.

Wikipedia


listownicowate

ro­dzi­na glo­nów mor­skich ży­ją­cych w wo­dach pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl


listownicowaty

o ce­chach li­stow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na glo­nów)


SJP.pl


listownie

przy­słó­wek

 (1.1) za poś­red­nict­wem listu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. list mrz., listowy mos.

 przym. listowny, listowy

Wiktionary


listownik

nor­ma­tyw­ny po­dręcz­nik pi­sa­nia li­stów, za­wie­ra­ją­cy wzory kom­po­no­wa­nia i sty­li­zo­wa­nia tego ro­dza­ju wy­po­wie­dzi, prze­wi­dzia­ne dla róż­nych jej od­mian


SJP.pl

Li­stow­nik – ca­łost­ka pocz­to­wa uży­wa­na w celu ko­re­spon­den­cji jako list bez­ko­per­to­wy, który po za­gię­ciu boku (boków), poz­wa­la na jego zam­knię­cie i wy­sła­nie. Na stro­nie zew­nętrz­nej znaj­du­je się wy­dru­ko­wa­ny znak opła­ty i tekst, a na stro­nie wew­nętrz­nej cza­sa­mi tekst.

Wikipedia


listowny

przy­miot­nik

 (1.1) książk. od­by­wa­ją­cy się li­stow­nie — za poś­red­nict­wem li­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z wie­lo­ma oso­ba­mi utrzy­mu­je kon­takt li­stow­ny, bo pi­sa­nie to jej nałóg, z któ­rym nie umie wal­czyć i uważa, że list to jedna z cie­ka­wszych form ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy ludź­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. list mrz., listowy mos.

 przym. listowy

 przysł. listownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epistolarny, korespondencyjny

Wiktionary


listowski

naz­wi­sko


SJP.pl


listowstręt

żar­to­bli­wie: nie­chęć do pi­sa­nia li­stów


SJP.pl


listowy

→ list


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy listu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Ku­ja­wy, Poz­nań. li­sto­nosz

Wiktionary

Patrz:

list

Powiązane:

 rzecz. list

:: zdrobn. liścik

 przym. listowny

 przysł. listownie

Wiktionary


listra

Li­stra (gr. "Λύστρα") – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Azji Mniej­szej, znane głów­nie z re­la­cji bi­blij­nej.

Po­ło­żo­na była na po­łud­nio­wy za­chód od Iko­nium, w kra­i­nie Li­ka­o­nia. Po­zo­sta­ło­ści mia­sta od­kry­to w 1885 roku, kiedy to J.R.S. Ster­rett od­ko­pał na wzgó­rzu po­ło­żo­nym na pół­noc od tu­rec­kiej wsi Hatun Sarai ka­mien­ny oł­tarz z ła­ciń­ską in­skryp­cją.

Wikipedia


listwa

1. po­dłuż­ny, wąski ka­wa­łek drew­na, słu­żą­cy do wzmac­nia­nia kon­struk­cji;
2. ele­ment zdob­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­wa­łek drew­na uży­wa­ny w bu­dow­nict­wie do wzmoc­nie­nia kon­struk­cji lub jako ozdo­by

 (1.2) pasek ma­te­ria­łu uży­wa­ny do ob­szy­wa­nia kra­wę­dzi ubrań

 (1.3) brzeg ob­szy­ty li­stwą (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲistfa, AS: lʹistfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. listewka ż.

 przym. listwowy

Wiktionary


listwica

daw­niej: łata po­ło­żo­na po­zio­mo w chod­ni­ku dla łat­wiej­sze­go po­su­wa­nia skrzy­nek z urob­kiem


SJP.pl


listwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­stwo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. listwować

Wiktionary


listwowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem li­stwę


SJP.pl


listwowy

→ li­stwa


SJP.pl

Patrz:

listwa

listówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na li­ściach lub mło­dych pę­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie na­le­waj mi li­stów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liść m., listek m.

 przym. liściasty

Wiktionary


lisy

po­tocz­nie: futro, błam z wy­pra­wio­nych skór lisic


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lisy – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Lisy – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce
  • Lisy – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Sta­wi­ski
  • Lisy – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Biała Piska
  • Lisy – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Banie Ma­zur­skie
  • Lisy – dawna wieś, obec­nie osied­le w war­szaw­skiej dziel­ni­cy Wi­la­nów
  • Lisy – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wę­go­rzew­skim w wo­je­wództ­wie olsz­tyń­skim
  • Lisy – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ja­wo­row­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Lisy (ang. Fox) – In­dia­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej
  • Lis, Liski, Lisek, Li­si­ce

Wikipedia


liszaj

swę­dzą­cy wyk­wit na skó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. swę­dzą­ca zmia­na cho­ro­bo­wa na skó­rze lub na­skór­ku

 (1.2) pot. jedna z cho­rób wy­wo­łu­ją­cych li­sza­je (1.1)

 (1.3) książk. uby­tek, ślad zni­szcze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­szaj pła­ski (li­szaj czer­wo­ny)
  • li­szaj twar­dzi­no­wy i za­ni­ko­wy sromu
  • li­sza­jec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czer­wo­ne li­sza­je z pla­mi­sty­a­mi­stą wy­syp­ką po­kry­ły go cał­ko­wi­cie, bia­ła­we bąble po­ja­wia­ły się jeden po dru­gim i swę­dzia­ły okrut­nie (…).

 (1.2) Za­miast żar­cia - Pol­ska, za­miast spa­nia – Pol­ska, za­wsze Pol­ska, Pol­ska. Takoż, kiedy li­sza­je, tyfus i gni­lec na ba­gnach, kiedy kon­tuz­ja i rany po bit­wie – dla niej, dla ro­dzo­nej.

 (1.3) Ze ścian ru­de­ry od­cho­dzi­ły po­kry­te li­sza­ja­mi płaty tynku.

Wiktionary


liszajec

cho­ro­ba skóry wy­wo­ła­na przez bak­te­rie z grupy pa­cior­kow­ców (Strep­to­coc­cus py­o­ge­nes) lub gron­kow­ców (Stap­hy­lo­coc­cus au­re­us)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ropne za­pa­le­nie skóry w po­sta­ci wyk­wi­tów pę­che­rzo­wo-rop­nych, za­sy­cha­ją­cych w mio­do­wo­żół­te stru­py

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pra­ria|Ach.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów two­rzą­cych po­ro­sty sko­ru­pia­ste, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny chró­ści­ko­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­sza­jec – ro­dzaj po­ro­stów
  • li­sza­jec – za­kaź­na cho­ro­ba skóry

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. liszajcowacenie n., zliszajcowacenie n.

 czas. liszajcowacieć ndk., zliszajcowacieć dk.

 przym. liszajcowy, liszajcowaty

Wiktionary


liszajecznik

ro­dzaj grzy­bów z typu wor­kow­ców, który ze wzglę­du na sym­bio­zę z glo­na­mi za­li­cza­ny jest do po­ro­stów


SJP.pl


liszajowacieć

w me­dy­cy­nie: przeksz­tał­cać się w li­szaj, po­kry­wać się li­sza­jem


SJP.pl


liszajowaty

1. po­kry­ty li­sza­jem, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cy li­szaj;
2. po­kry­ty po­ro­sta­mi


SJP.pl


liszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


liszecki

przy­miot­nik od: Lisz­ki


SJP.pl


liszeniec

w daw­nym Związ­ku Ra­dziec­kim: osoba po­cho­dzą­ca z za­moż­niej­szych grup spo­łecz­nych, wsku­tek tego po­zba­wio­na praw oby­wa­tel­skich


SJP.pl


liszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


liszka

1. po­tocz­nie: gą­sie­ni­ca;
2. sa­mi­ca lisa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ent. wło­cha­ta gą­sie­ni­ca z twar­dą głową i licz­ny­mi od­nó­ża­mi

 (1.2) daw. licz­ba nie­pa­rzy­sta

 (1.4) przen. prze­bie­gły, chy­try czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lisz­ka – ina­czej gą­sie­ni­ca, larwa owa­dów
  • Lisz­ka – prze­łęcz w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Lisz­ka – wzgó­rze w Czę­sto­cho­wie
  • Lisz­ka Dolna, Lisz­ka Górna – osied­la w Czę­sto­cho­wie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲiʃka, AS: lʹiška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lis mos./mzw.

Wiktionary


liszkarz

duży chrząszcz z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych; tęcz­nik lisz­ko­jad


SJP.pl


liszki

1. po­tocz­nie: gą­sie­ni­ca;
2. sa­mi­ca lisa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lisz­ki – część mia­sta Cze­cho­wi­ce-Dzie­dzi­ce
  • Lisz­ki – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Rze­pin
  • Lisz­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Łę­czy­ca
  • Lisz­ki – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Lisz­ki – przy­sió­łek wsi Glis­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Lisz­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Repki
  • Lisz­ki – część wsi La­sków­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Dynów
  • Lisz­ki – część wsi Raj­cza w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Raj­cza
  • Lisz­ki – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Rych­li­ki
  • Lisz­ki – gro­ma­da
  • Lisz­ki – gmina wiej­ska
  • Lisz­ki – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie brzo­sto­wic­kim, w siel­so­wie­cie ma­ka­ro­wiec­kim

Wikipedia


liszkowice

Lisz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ro­je­wo.

Wikipedia


liszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lisz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ro­je­wo
  • Lisz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca
  • Lisz­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Lisz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Lisz­ko­wo – gro­ma­da
  • Lisz­ko­wo – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Lisz­ko­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Lisz­ko­wo – wieś w okrę­gu olic­kim, w re­jo­nie orań­skim

Wikipedia


liszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


liszkówko

Lisz­ków­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Sadki.

Wikipedia


liszno

Lisz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec Fa­brycz­ny.

Do 1870 ist­nia­ła gmina Lisz­no. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lisz­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wikipedia


liszt

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­renc Liszt – wę­gier­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • Franz von Liszt – au­striac­ki praw­nik
  • (3910) Liszt – pla­ne­to­i­da
  • Liszt – egip­skie mia­sto, po­ło­żo­ne na po­łud­nie od Kairu

Wikipedia


liszyno

Li­szy­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Słup­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

W Li­szy­nie uro­dził się i miesz­kał dzien­ni­karz i fe­lie­to­ni­sta Wa­wrzy­niec Si­ko­ra. Jest pa­tro­nem jed­nej z ulic Li­szy­na.

Wikipedia


lisówka

ro­dzaj grzy­ba z klasy pod­staw­cza­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • li­sów­ka – ro­dzaj grzy­bów
  • Li­sów­ka – część wsi Ko­biel­nik w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Wi­śnio­wa
  • Li­sów­ka – część wsi Wę­glów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Wi­śnio­wa
  • Li­sów­ka – część wsi Ben­do­rzyn w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Mo­cho­wo
  • Li­sów­ka – część wsi Ja­sion­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • Li­sów­ka – część wsi Handz­lów­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Łań­cut
  • Li­sów­ka – część wsi Ula­ni­ca w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Dynów
  • Li­sów­ka – uro­czy­sko w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Li­sów­ka – dawna nazwa osady Pół­wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo
  • Li­sów­ka – wieś na Ukra­i­nie
  • Li­sów­ka – wznie­sie­nie na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej w miej­sco­wo­ści Czu­bro­wi­ce
  • Li­sów­ka – wznie­sie­nie (256 m) we Wznie­sie­niach Gra­dow­skich na Po­gó­rzu Izer­skim

Wikipedia


lisówkowate

o ce­chach li­sów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Li­sów­ko­wa­te ("Hy­grop­ho­rop­si­da­ce­ae" Kühner) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu bo­ro­wi­kow­ców ("Bo­le­ta­les").

Wikipedia


lisówkowaty

o ce­chach li­sów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


lit

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Li i licz­bie ato­mo­wej 3


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Li i licz­bie ato­mo­wej 3;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) monet. dawna wa­lu­ta Litwy;

Wiktionary

Lit (Li, z λίθος "lit­hos" ‛skała’) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 3. W czy­stej po­sta­ci jest mięk­kim, srebr­no­bia­łym me­ta­lem. Na­le­ży do grupy me­ta­li al­ka­licz­nych (li­tow­ców). W wa­run­kach stan­dar­do­wych jest najl­żej­szym me­ta­lem i pier­wiast­kiem o naj­niż­szej gę­sto­ści w fazie sta­łej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma lit?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲit, AS: lʹit

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. litowiec m.

 przym. litowy

 przysł. litowo

 (2.1)

 przym. litowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Li

Wiktionary


lit.

skrót od:
1. li­te­ra­tu­ra;
2. li­te­rac­ki;
3. li­te­ra;
4. li­tew­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = li­te­rac­ki

 (1.2) = li­te­rac­ko

 (1.3) = li­tew­ski

 (1.4) = li­te­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrat͡sʲci|ˌlʲitɛˈrat͡skɔ, AS: lʹiteracʹḱi|lʹiteracko

Wiktionary


litania

1. mod­lit­wa, w któ­rej wier­ni pow­ta­rza­ją gło­śno słowa wy­po­wia­da­ne przez pro­wa­dzą­ce­go;
2. po­tocz­nie: dłu­gie, mo­no­ton­ne wy­li­cza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. dłuż­sza for­mu­ła mod­li­tew­na z pow­ta­rza­ją­cym się wez­wa­niem;

 (1.2) przen. dłu­gie, mo­no­ton­ne wy­li­cza­nie, wy­mie­nia­nie cze­goś

Wiktionary

Li­ta­nia (łac. "li­ta­nia", z gr. λιτανεία, "li­ta­ne­ia" – bła­ga­nie, od "litē" – proś­ba, mod­lit­wa) – jedna z form mod­lit­wy, uży­wa­na w li­tur­gii ko­ścio­łów chrze­ści­jań­skich, wy­ra­ża­ją­ca bła­ga­nie czy też proś­bę o pomoc Osób Bo­skich lub świę­tych. Może być od­ma­wia­na lub śpie­wa­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Per­pe­tua od­mó­wi­ła przed snem li­ta­nię lo­re­tań­ską.

 (1.2) Gdy zacz­nę roz­mo­wę z są­siad­ką, za­wsze sły­szę całą li­ta­nię na­rze­kań na jej dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtãɲja, AS: lʹitãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. litanijny

Wiktionary


litanijny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z li­ta­nią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) z pow­ta­rza­nym wer­sem i długą listą wez­wań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litania ż.

Wiktionary


litaury

dawny in­stru­ment per­ku­syj­ny


SJP.pl


litaurzysta

daw­niej: czło­wiek gra­ją­cy na li­ta­u­rach


SJP.pl


litawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Au­strii i na Wę­grzech, prawy do­pływ Du­na­ju, hi­sto­rycz­na gra­ni­ca mię­dzy Au­strią a Wę­gra­mi;

Wiktionary

Li­ta­wa ( Le­it­ha, Lajta) – rzeka w Au­strii i na Wę­grzech, prawy do­pływ Du­na­ju. Dłu­gość rzeki wy­no­si 180 km.

Li­ta­wa pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Pit­ten i Schwa­rza w gmi­nie tar­go­wej Lan­zen­kir­chen w Dol­nej Au­strii. Pły­nie naj­pierw ku pół­noc­ne­mu wscho­do­wi, prze­pły­wa­jąc przez wschod­nią Kot­li­nę Wie­deń­ską i za­ra­zem pół­noc­ną część Bur­gen­lan­du na dłu­go­ści około 15 km z nie­wiel­kim na­chy­le­niem, na­stęp­nie bie­gnie na wy­so­ko­ści 157 m n.p.m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Przedlitawia ż., Zalitawia ż.

 przym. litawski

Wiktionary


litawor

Li­ta­wor — li­te­rac­kie imię mę­skie, za­czerp­nię­te z po­e­ma­tu epic­kie­go Adama Mic­kie­wi­cza "Gra­ży­na".

Li­ta­wor był przy­dom­kiem rodu ma­gnac­kie­go Chrep­to­wi­czów, po raz pier­wszy uży­tym przez pod­skar­bie­go dwor­ne­go li­tew­skie­go Iwana (Iwasz­kę, †1513), syna Boh­da­na, a po­cho­dzą­cym od nie­miec­kie­go słowa "Li­ta­u­er", oz­na­cza­ją­ce­go "Lit­wi­na".

Wikipedia


litawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­ta­wą, do­ty­czą­cy Li­ta­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Litawa ż.

Wiktionary


litchi

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo upra­wia­ne w Chi­nach i In­diach; śliw­ka chiń­ska; liczi


SJP.pl


liter

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|li­te­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲitɛr, AS: lʹiter

Wiktionary


litera

znak gra­ficz­ny gło­ski, wła­ści­wy pis­mom al­fa­be­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. naz­wa­ny znak gra­ficz­ny, od­po­wia­da­ją­cy kon­kret­ne­mu dźwię­ko­wi, umoż­li­wia­ją­cy zapis słów;

 (1.2) praw. jed­nost­ka re­dak­cyj­na tek­stu praw­ne­go, oz­na­cza­na li­te­rą (1.1)

Wiktionary

Li­te­ra – znak gra­ficz­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pism gło­sko­wych, od­po­wia­da­ją­cy zwy­kle po­je­dyn­cze­mu fo­ne­mo­wi.

Ze­staw wszyst­kich liter da­ne­go pisma sta­no­wi jego al­fa­bet. Naj­po­pu­lar­niej­sze obec­nie al­fa­be­ty opar­te na li­te­rach to al­fa­bet ła­ciń­ski i cy­ry­li­ca.

Li­te­ra jako jed­nost­ka re­dak­cyj­na tek­stu praw­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­te­ry w tej książ­ce mają dziw­ny krój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛra, AS: lʹitera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literówka ż., liternictwo n.

:: zdrobn. literka ż.

 czas. literować ndk., przeliterować dk.

 przym. literowy, literalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znak, symbol

Wiktionary


literacik

zdrob­nie­nie od: li­te­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. kiep­ski li­te­rat

Wiktionary


literacina

(r. żeń­ski) po­gard­li­wie: twór­czy­ni kiep­skich tek­stów na­śla­du­ją­cych li­te­ra­tu­rę, kiep­ska, słaba li­te­rat­ka; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) lek­cew. po­gard. kiep­ski li­te­rat lub kiep­ska li­te­rat­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literat m., literiada ż., literatura ż., literatka ż., literówka ż.

 przym. literacki, literowy

 przysł. literacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) literacik; neutr. literat

Wiktionary


literacki

1. od­no­szą­cy się do li­te­ra­tu­ry, ma­ją­cy zwią­zek z li­te­ra­tu­rą - wy­po­wie­dzią ar­ty­stycz­ną o do­mi­nu­ją­cej funk­cji este­tycz­nej;
2. do­ty­czą­cy li­te­ra­ta - twór­cy ta­kich tek­stów;
3. język li­te­rac­ki - język ludzi wyksz­tał­co­nych, pi­sa­na od­mia­na ję­zy­ka na­ro­do­we­go, wy­róż­nia­ją­ca się wy­so­kim po­zio­mem kul­tu­ral­nym;
4. pod­miot li­te­rac­ki - fik­cyj­na osoba wy­stę­pu­ją­ca w ut­wo­rze, któ­rej wy­po­wiedź jest na­drzęd­na wobec wszyst­kich wy­stę­pu­ją­cych w tym ut­wo­rze wy­po­wie­dzi bo­ha­te­rów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z li­te­ra­tu­rą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mało jest na świe­cie dzieł li­te­rac­kich, które by wzbu­dza­ły w ciągu dzie­jów ludz­kich takie za­in­te­re­so­wa­nie jak Bi­blia.

 (1.1) Nasz przy­stoj­ny na­u­czy­ciel li­te­ra­tu­ry, Bre­ner, był je­szcze młody po­mi­mo moc­nej si­wiz­ny, nosił ele­ganc­ki szary gar­ni­tur i mówił ele­ganc­kim wi­leń­skim dia­lek­tem li­te­rac­kim.

 (1.1) Jeśli więc wy­bie­rze­cie się do kina na „Ali­cję po dru­giej stro­nie lu­stra”, nie za­pom­nij­cie za­poz­nać się także w naj­bliż­szej przysz­ło­ści z li­te­rac­kim ory­gi­na­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrat͡sʲci, AS: lʹiteracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literacina m./ż., literiada ż., literatura ż., literat m., literackość ż.

 przysł. literacko

 przym. literowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót lit.

Wiktionary


literacko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób li­te­rac­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrat͡skɔ, AS: lʹiteracko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. literacki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót lit.

Wiktionary


literacko-artystyczny

li­te­rac­ki i ar­ty­stycz­ny


SJP.pl


literacko-historyczny

do­ty­czą­cy li­te­ra­tu­ry i hi­sto­rii


SJP.pl


literackonaukowy

rzad­ko: do­ty­czą­cy li­te­ra­tu­ry na­u­ko­wej


SJP.pl


literackość

1. ogół cech poz­wa­la­ją­cych na za­li­cze­nie danej wy­po­wie­dzi do li­te­ra­tu­ry pię­knej; po­e­tyc­kość;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: brak na­tu­ral­no­ści, po­sia­da­nie cech sztucz­nych, od­bie­ga­ją­cych od praw­dy o życiu; sztucz­ność, nie­na­tu­ral­ność, pa­pie­ro­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co li­te­rac­kie; li­te­rac­ki cha­rak­ter

Wiktionary

Li­te­rac­kość – ze­spół cech wy­róż­nia­ją­cych z pi­śmien­nict­wa li­te­ra­tu­rę pię­kną jako sztu­kę słowa, re­a­li­zu­ją­cą funk­cję po­e­tyc­ką ję­zy­ka w odróż­nie­niu od in­nych funk­cji (poz­naw­czej, ek­spre­syw­nej, pers­wa­zyj­nej etc.). Ka­te­go­ria "li­te­rac­ko­ści" zo­sta­ła sfor­mu­ło­wa­na po raz pier­wszy przez ro­syj­ską szko­łę for­mal­ną i w prze­ko­na­niu jej przed­sta­wi­cie­li miała być głów­nym przed­mio­tem badań li­te­ra­tu­roz­naw­czych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. literacki

 przysł. literacko

 rzecz. literiada ż., literatura ż.

Wiktionary


literak

szary, sko­ru­pia­sty po­rost, ma­ją­cy czar­ne owoc­ni­ki, przy­po­mi­na­ją­ce hie­ro­gli­fy; pis­mak


SJP.pl


literaki

szary, sko­ru­pia­sty po­rost, ma­ją­cy czar­ne owoc­ni­ki, przy­po­mi­na­ją­ce hie­ro­gli­fy; pis­mak


SJP.pl


literakowy

→ li­te­ra­ki (gra)


SJP.pl


literalizm

ten­den­cja do do­słow­ne­go in­ter­pre­to­wa­nia tek­stów


SJP.pl


literalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób li­te­ral­ny, w spo­sób do­słow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan­dar­do­wa for­mu­ła po­dzię­ko­wa­nia współ­mał­żon­ko­wi wy­po­wia­da­na przez ju­bi­la­tów na­wią­zy­wa­ła li­te­ral­nie do tej, którą wy­gła­sza­no w cza­sie ślubu cy­wil­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literówka ż., literiada ż., literalność ż.

 przym. literalny, literowy

Wiktionary


literalność

brak ja­kich­kol­wiek aluz­ji, pod­tek­stów, zna­czeń prze­no­śnych, do­kład­ne od­da­nie pod­sta­wo­we­go zna­cze­nia cze­goś; do­słow­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest li­te­ral­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litera ż., literka ż., liternictwo n., literiada ż., literowanie n.

 czas. literować ndk.

 przym. literalny

 przysł. literalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dosłowność

Wiktionary


literalny

po­zba­wio­ny ja­kich­kol­wiek aluz­ji, pod­tek­stów, zna­czeń prze­no­śnych, od­da­ją­cy do­kład­ne zna­cze­nie cze­goś; do­słow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy zwią­zek ze ści­słym ro­zu­mie­niem, przy­to­cze­niem lub tłu­ma­cze­niem czy­ichś słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Księ­gi bi­blij­ne na­zy­wa „Bo­ży­mi”, ale nie pró­bo­wał te­o­re­tycz­nie tego wy­ja­śnić. 70% cy­ta­tów czer­pie z No­we­go Te­sta­men­tu Sto­so­wał prze­de wszyst­kim in­ter­pre­ta­cję ale­go­rycz­ną i ty­po­lo­gicz­ną, ale cza­sa­mi także li­te­ral­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈralnɨ, AS: lʹiteralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literiada ż., litera ż., literka ż., literówka ż., liternictwo n., literalność ż.

 przym. literowy

 przysł. literalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dosłowny, ścisły

Wiktionary


literat

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich lub pu­bli­cy­stycz­nych; pi­sarz, pu­bli­cy­sta;
2. śro­do­wi­sko­wo: stu­dent lub na­u­czy­ciel wy­dzia­łu fi­lo­lo­gicz­ne­go, który jako spe­cja­li­za­cję wy­brał naukę o li­te­ra­tu­rze, a nie ję­zy­koz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. pi­sarz, autor

 (1.2) pot. eduk. stu­dent wy­dzia­łu fi­lo­lo­gicz­ne­go, stu­diu­ją­cy hi­sto­rię li­te­ra­tu­ry

 (1.3) daw. czło­wiek oczy­ta­ny, uczo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pew­nym cza­sie se­kre­tarz pro­pa­gan­dy Ko­mi­te­tu Wo­je­wódz­kie­go wez­wał mnie do sie­bie na dy­wa­nik i dał mi ostrą re­pry­men­dę, że po pier­wsze – roz­po­wszech­niam nie­le­gal­ną li­te­ra­tu­rę, po dru­gie – za­tru­wam młode umy­sły po­cząt­ku­ją­cych li­te­ra­tów miaz­ma­ta­mi wro­gie­go im­pe­ria­liz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛrat, AS: lʹiterat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literatura ż., literacina m./ż., literatka ż., literówka ż., literiada ż.

 przym. literacki, literowy

 przysł. literacko

Wiktionary


literatka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich lub pu­bli­cy­stycz­nych; pi­sar­ka, pu­bli­cyst­ka;
2. śro­do­wi­sko­wo: nie­wiel­ka szklan­ka, w któ­rej po­da­je się zaz­wy­czaj al­ko­hol, nie­kie­dy wodę lub sok; kie­li­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­sar­ka

 (1.2) mała szkla­necz­ka o po­jem­no­ści około 100–150 ml, uży­wa­na zwy­kle do picia wódki

 (1.3) za­war­tość li­te­rat­ki (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maria Ko­nop­nic­ka była wy­bit­ną li­te­rat­ką.

 (1.2) Pi­li­śmy al­ko­hol z li­te­ra­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈratka, AS: lʹiteratka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literatura ż., literat m., literówka ż., literacina m./ż., literiada ż.

 przym. literowy

Wiktionary


literatura

1. ogół wy­po­wie­dzi utr­wa­lo­nych w pi­śmie, zwią­za­nych z róż­ny­mi za­kre­sa­mi życia zbio­ro­we­go, np. li­te­ra­tu­ra lu­do­wa;
2. od XIX wieku: wy­po­wie­dzi o cha­rak­te­rze ar­ty­stycz­nym, dzie­lo­ne zwy­kle na dra­mat, prozę i po­ez­ję, twór­czość, w któ­rej do­mi­nuj funk­cja este­tycz­na, spy­cha­jąc na bok za­da­nia in­for­ma­cyj­ne, dy­dak­tycz­ne itd., np.; li­te­ra­tu­ra ro­man­tycz­na; be­le­try­sty­ka;
3. ca­łoksz­tałt wy­po­wie­dzi pi­sem­nych, do­ty­czą­cych da­ne­go za­gad­nie­nia, te­ma­tu, dzie­dzi­ny, dy­scy­pli­ny na­u­ko­wej, np. li­te­ra­tu­ra przed­mio­tu;
4. śro­do­wi­sko­wo: nauka o li­te­ra­tu­rze, zwła­szcza o hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry; li­te­ra­tu­roz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. wszyst­kie dzie­ła ar­ty­stycz­ne za­cho­wa­ne w for­mie pi­sa­nej lub w prze­ka­zie ust­nym;

 (1.2) nauk. ma­te­ria­ły pi­sa­ne do­ty­czą­ce jed­ne­go za­gad­nie­nia lub te­ma­tu

 (1.3) nauk. liter. stu­dia hi­sto­rycz­no­li­te­rac­kie

 (1.4) daw. nauka pi­sa­nia i wy­mo­wy

Wiktionary

Li­te­ra­tu­ra – zbiór pi­sa­nych lub ust­nych dzieł słow­nych, które wy­róż­nia­ją się in­ten­cją ar­ty­stycz­ną, war­to­ścią este­tycz­ną oraz zdol­no­ścią do wy­ra­ża­nia uni­wer­sal­nych tre­ści i emo­cji. Ter­min ten obej­mu­je za­rów­no li­te­ra­tu­rę pię­kną (ar­ty­stycz­ną), jak i li­te­ra­tu­rę sto­so­wa­ną (użyt­ko­wą), choć tra­dy­cyj­nie ko­ja­rzo­ny jest prze­de wszyst­kim z ut­wo­ra­mi o cha­rak­te­rze ar­ty­stycz­nym, ta­ki­mi jak po­ez­ja, proza, dra­mat czy esej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mojej bi­blio­tecz­ce mam kilka ar­cy­dzieł li­te­ra­tu­ry skan­dy­naw­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛraˈtura, AS: lʹiteratura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literacina m./ż., literiada ż., literackość ż., literat mos., literatka ż.

 przym. literacki

 przysł. literacko

Wiktionary


literaturowy

od­no­szą­cy się do li­te­ra­tu­ry ro­zu­mia­nej jako bi­blio­gra­fia; bi­blio­gra­ficz­ny


SJP.pl


literaturoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o li­te­ra­tu­rze - twór­czo­ści słow­nej, w któ­rej do­mi­nu­je funk­cja este­tycz­na; ba­dacz li­te­ra­tu­ry, te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy li­te­ra­tu­rę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lidka prze­pro­wa­dzi­ła wy­wiad z li­te­ra­tu­roz­naw­cą o szek­spi­row­skich na­wią­za­niach we współ­czes­nej li­te­ra­tu­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literaturoznawstwo n.

:: fż. literaturoznawczyni ż.

 przym. literaturoznawczy

 przysł. literaturoznawczo

Wiktionary


literaturoznawczo

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem li­te­ra­tu­roz­naw­czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literaturoznawstwo n., literaturoznawca mos., literaturoznawczyni ż.

 przym. literaturoznawczy

Wiktionary


literaturoznawczy

zwią­za­ny z dy­scy­pli­ną hu­ma­ni­stycz­ną, któ­rej przed­mio­tem badań jest twór­czość li­te­rac­ka oraz pro­ce­sy zwią­za­ne z roz­wo­jem li­te­ra­tu­ry; hi­sto­rycz­no­li­te­rac­ki, te­o­re­tycz­no­li­te­rac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. zwią­za­ny z li­te­ra­tu­roz­naw­stwem, do­ty­czą­cy li­te­ra­tu­roz­naw­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­ry­ka Zbi­gnie­wa Her­ber­ta bły­ska­wicz­nie spot­ka­ła się z uz­na­niem śro­do­wi­ska li­te­ra­tu­roz­naw­cze­go.

 (1.1) Raz w roku or­ga­ni­zu­je­my sym­poz­jum li­te­ra­tu­roz­naw­cze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literaturoznawstwo n., literaturoznawca mos., literaturoznawczyni ż.

 przysł. literaturoznawczo

Wiktionary


literaturoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o li­te­ra­tu­rze - twór­czo­ści słow­nej, w któ­rej do­mi­nu­je funk­cja este­tycz­na; ba­dacz­ka li­te­ra­tu­ry, te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ba­dacz­ka li­te­ra­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pro­si­li­śmy na sym­poz­jum li­te­ra­tu­roz­naw­czy­nię z uni­wer­sy­te­tu w Ostra­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literaturoznawstwo n.

:: fm. literaturoznawca m.

 przym. literaturoznawczy

 przysł. literaturoznawczo

Wiktionary


literaturoznawstwo

dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na, któ­rej przed­mio­tem badań jest twór­czość li­te­rac­ka oraz pro­ce­sy zwią­za­ne z roz­wo­jem li­te­ra­tu­ry; nauka o li­te­ra­tu­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na zaj­mu­ją­ca się li­te­ra­tu­rą;

Wiktionary

Li­te­ra­tu­roz­naw­stwo (także: nauka o li­te­ra­tu­rze, wie­dza o li­te­ra­tu­rze) – dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na, któ­rej przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia jest li­te­ra­tu­ra, a prze­de wszyst­kim ana­li­za po­szcze­gól­nych ut­wo­rów li­te­rac­kich oraz re­kon­stru­o­wa­nie hi­sto­rycz­no­li­te­rac­kich pro­ce­sów. W obrę­bie li­te­ra­tu­roz­naw­stwa for­mu­łu­je się także ogól­ne te­o­rie oraz me­to­do­lo­gie badań li­te­rac­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obrę­bie li­te­ra­tu­roz­naw­stwa for­mu­łu­je się rów­nież ogól­ne te­o­rie oraz me­to­do­lo­gie badań li­te­rac­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ, AS: lʹiteraturoznafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literaturoznawca mos., literaturoznawczyni ż.

 przym. literaturoznawczy

 przym. literaturoznawczo

 przysł. literaturoznawczo

Wiktionary


literał

stała war­tość w ko­dzie pro­gra­mi­stycz­nym


SJP.pl

Li­te­rał – jed­nost­ka lek­sy­kal­na re­pre­zen­tu­ją­ca usta­lo­ną war­tość (licz­bo­wą, tek­sto­wą itp.) wpi­sa­ną przez pro­gra­mi­stę bez­poś­red­nio w danym miej­scu w kod pro­gra­mu. Pra­wie wszyst­kie ję­zy­ki pro­gra­mo­wa­nia mają od­po­wied­nie formy za­pi­su dla pod­sta­wo­wych war­to­ści ta­kich jak licz­by cał­ko­wi­te, licz­by zmien­no­prze­cin­ko­we, łań­cu­chy zna­ków i zaz­wy­czaj dla war­to­ści typu lo­gicz­ne­go i zna­ko­we­go.

Wikipedia


literek

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: litr


SJP.pl


litergol

cie­kłe pa­li­wo ra­kie­to­we


SJP.pl


literiada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) społ. polit. forma hap­pe­nin­gu pro­te­sta­cyj­ne­go po­le­ga­ją­ca na ze­sta­wie­niu na­pi­su z liter na plan­szach nie­sio­nych przez uczest­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­te­ria­da już od wielu mie­się­cy przy­po­mi­na pre­zy­den­to­wi, że w Pol­sce ist­nie­je Kon­sty­tu­cja, na którą przy­się­gał i któ­rej po­wi­nien prze­strze­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literacina m./ż., litera m., literka ż., literatura ż., literat m., literatka ż., liternictwo n., literowanie n., przeliterowanie n., literalność ż., literackość ż., liternik m., literniczka ż., liternica ż.

 czas. literować ndk., przeliterować dk.

 przym. literalny, literacki, literniczy

 przysł. literalnie, literacko

Wiktionary


literka

zdrob­nie­nie od: li­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. li­te­ra

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kubek o po­jem­no­ści litra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak bym chcia­ła by li­ter­ki za­mie­ni­ły się w cu­kier­ki.

 (1.1) Jaś jest abe­cad­la­rzem, wła­śnie poz­na­je pier­wsze li­ter­ki.

 (1.1) Ko­lej­na li­ter­ka przy­nio­sła ko­lej­ne nie­spo­dzian­ki. Do­wie­dzie­li­śmy się jak ważne jest nasze OKO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛrka, AS: lʹiterka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. literowy

 czas. literować/przeliterować

 rzecz. litera, literówka, liternictwo

Wiktionary


literkowy

→ li­ter­ka


SJP.pl

Patrz:

literka

liternictwo

pro­jek­to­wa­nie wzo­rów i wy­ko­ny­wa­nie liter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział gra­fi­ki użyt­ko­wej do­ty­czą­cy pro­jek­to­wa­nia liter;

Wiktionary

Li­ter­nict­wo – jeden z dzia­łów gra­fi­ki użyt­ko­wej do­ty­czą­cy pro­jek­to­wa­nia liter oraz ich wy­ko­ny­wa­nia. Nie jest błę­dem uży­wa­nie tego ter­mi­nu wy­mien­nie z ty­po­gra­fią.

Li­ter­nict­wem można okre­ślić za­gad­nie­nia do­ty­czą­ce prak­tycz­ne­go za­sto­so­wa­nia zna­ków pi­sar­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛrʲˈɲit͡stfɔ, AS: lʹiterʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literalność ż., literiada ż., litera ż., liternik m., literniczka ż., literka ż., literówka ż.

 przym. literniczy, literowy, literalny

Wiktionary


literniczka

→ li­ter­nik


SJP.pl

Patrz:

liternik

literniczy

→ li­ter­nict­wo


SJP.pl

Patrz:

liternictwo

liternik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie li­ter­nict­wa


SJP.pl

Li­ter­nik to:

Wikipedia


literowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­te­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeliterować, literować ndk.

 rzecz. literalność ż., literiada ż., literówka ż.

Wiktionary


literować

cza­sow­nik

 (1.1) po­da­wać pi­sow­nię wy­ra­zu, wy­ma­wia­jąc po kolei po­szcze­gól­ne li­te­ry tego słowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literalność ż., literiada ż., litera ż., literka ż., literowanie n., literówka ż.

 przym. literowy

 czas. przeliterować

Wiktionary


literowiec

ro­dzaj akro­ni­mu, skrót ut­wo­rzo­ny z pier­wszych liter wy­ra­zów two­rzą­cych nazwę, np. PKS, CKM


SJP.pl


literowy

przy­miot­nik od: li­te­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy li­te­ry, zwią­za­ny z li­te­rą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dy­plo­mie ma­gi­ster­skim dzie­ka­nat po­peł­nił błąd li­te­ro­wy w moim naz­wi­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: lʹiterovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literacina m./ż., litera ż., literka ż., literatura ż., literat m., literatka ż., literowiec m., literówka ż., liternictwo n., liternik m.

 czas. literować, przeliterować

 przym. literalny, literacki, literniczy

 przysł. literowo, literalnie, literacko

 temsłow. -literowy

Wiktionary


literski

naz­wi­sko


SJP.pl


literówka

błąd w druku lub w ma­szy­no­pi­sie po­le­ga­ją­cy na zmia­nie lub prze­sta­wie­niu liter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) błąd w pi­sa­niu po­le­ga­ją­cy na po­my­le­niu lub opu­szcze­niu liter w sło­wie

Wiktionary

Li­te­rów­ka – błąd pow­sta­ły w trak­cie ma­szy­no­we­go pi­sa­nia lub prze­pi­sy­wa­nia tek­stu (np. na ma­szy­nie do pi­sa­nia lub kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra), a nieg­dyś (w cza­sach ze­cer­stwa) także błąd skła­du. Do li­te­ró­wek za­li­cza się tylko czy­sto me­cha­nicz­ne błędy typu: po­mi­nię­cie znaku, pow­tó­rze­nie, wsta­wie­nie nie­wła­ści­we­go, wsta­wie­nie wiel­kiej li­te­ry za­miast małej itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś zro­bił li­te­rów­kę i wid­nia­łam na li­ście jako Daria za­miast Maria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrufka, AS: lʹiterufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. literacina m./ż., litera ż., literka ż., liternictwo n., literowanie n., liternik m., literat m., literatka ż., literatura ż.

 przym. literalny, literniczy, literowy

 czas. literować

 przysł. literalnie

Wiktionary


litew.

skrót od: li­tew­ski


SJP.pl


litewka

1. ga­tu­nek ta­ba­ki
2. ga­tu­nek gryki
3. ro­dzaj sa­mo­dzia­ło­wej kurt­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­tew­ka – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie gró­dec­kim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Li­tew­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie la­cho­wic­kim
  • Li­tew­ka – ro­dzaj daw­ne­go pła­szcza mę­skie­go

Wikipedia


litewski

zwią­za­ny z Litwą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Litwy lub Lit­wi­nów

 (1.2) od­no­szą­cy się do ję­zy­ka li­tew­skie­go (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. bał­tyj­ski język uży­wa­ny przez Lit­wi­nów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­no­cze­śnie w wy­pad­ku bez­po­tom­nej śmier­ci Ja­gieł­ły, stro­na pol­ska zo­bo­wią­za­ła się nie wy­bie­rać mo­nar­chy, bę­dą­ce­go za­ra­zem wiel­kim księ­ciem li­tew­skim, bez zgody Lit­wi­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛfsʲci, AS: lʹitefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Litwa ż., Litwin mos., Litwinka ż.

 przysł. po litewsku

Wiktionary


litewskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem li­tew­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem li­tew­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku li­tew­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­cie­le ję­zy­ka pol­skie­go w szko­łach pol­skich na Lit­wie muszą być li­tew­sko­ję­zycz­ni.

 (1.2) Te­re­ny wokół Kowna są ra­czej li­tew­sko­ję­zycz­ne.

 (1.3) Carat to­le­ro­wał li­te­ra­tu­rę li­tew­sko­ję­zycz­ną, jeśli była dru­ko­wa­na cy­ry­li­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛfskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lʹitefskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


litewskość

→ li­tew­ski


SJP.pl

Patrz:

litewski

litewszczyzna

1. język li­tew­ski;
2. cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne kul­tu­ry li­tew­skiej


SJP.pl

Li­tew­szczyz­na ( Літоўшчына; Литовщина) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Sło­bód­ka.

Wikipedia


litha

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. świę­to prze­si­le­nia let­nie­go, jeden z pię­ciu sa­ba­tów po­gań­skich ob­cho­dzo­nych przez wic­can

Wiktionary


litka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Li­to­sła­wa

Wiktionary

Litka – wieś i gmina w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Wę­gier, w po­bli­żu mia­sta Encs.

Miej­sco­wość leży na ob­sza­rze Śred­nio­gó­rza Pół­noc­no­wę­gier­skie­go. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie gmina na­le­ży do po­wia­tu Encs, wcho­dzą­ce­go w skład ko­mi­ta­tu Bor­sod-Abaúj-Zemplén i jest jedną z jego 36 gmin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z tego, co mówił o Litce i o tobie, zaraz zmiar­ko­wa­łam, że ma dobre serce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Litosław mos., Litosława ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Litosława

Wiktionary


litkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


litkup

daw­niej: po­da­rek pie­nięż­ny lub po­czę­stu­nek przy sprze­da­ży albo kup­nie; mo­ho­rycz; bo­rysz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. po­da­rek pie­nięż­ny lub po­czę­stu­nek przy sprze­da­ży albo kup­nie;

Wiktionary

Lit­kup – w śred­nio­wiecz­nym pra­wie pol­skim uczta, po­czę­stu­nek pot­wier­dza­ją­cy, umac­nia­ją­cy i gwa­ran­tu­ją­cy nie­na­ru­szal­ność za­war­tej umowy, od­by­wa­ny na koszt na­byw­cy.

Lit­kup był prze­ja­wem for­ma­liz­mu daw­ne­go prawa zwią­za­ne­go z nie­u­mie­jęt­no­ścią wy­ra­ża­nia ab­strak­cyj­nych pojęć praw­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲitkup, AS: lʹitkup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresy. mohorycz, barysz

Wiktionary


litocholowy

kwas li­to­cho­lo­wy - jeden z kwa­sów żół­cio­wych


SJP.pl


litofacja

ze­spół cech osa­dów skal­nych nie­za­leż­ny od ich wieku


SJP.pl


litofan

wyrób de­ko­ra­cyj­ny, zdo­bio­ny tech­ni­ką li­to­fa­nii


SJP.pl

Li­to­fan (z grec­kie­go: λίθος – ka­mień i φαίνειν – da­ją­cy wi­docz­ność) – cien­ka płyt­ka por­ce­la­no­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na jako de­ko­ra­cja, wy­rzeź­bio­na wgłęb­nie w for­mie pła­sko­rzeź­by (prze­strzen­nie) i oglą­da­na w świet­le prze­cho­dzą­cym, stąd chęt­nie wy­ko­rzy­sty­wa­na jako ozdob­na osło­na na różne źró­dła świa­tła.

Wikipedia


litofania

tech­ni­ka zdo­bie­nia wy­ro­bów ce­ra­micz­nych lub szkla­nych


SJP.pl


litofilność

→ li­to­fil­ny


SJP.pl

Patrz:

litofilny

litofit

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. ro­śli­na, glon lub po­rost na­skal­ny

Wiktionary

Li­to­fit, ro­śli­na na­skal­na (gr. "líthos" – ka­mień, "phy­tón" – ro­śli­na) – ro­śli­na, glon lub po­rost, ros­ną­ce na ska­łach (także na mu­rach). Pier­wszy­mi ko­lo­ni­sta­mi skał są glony i po­ro­sty. Dzia­ła­jąc na skały de­struk­cyj­nie za po­mo­cą sub­stan­cji che­micz­nych i me­cha­nicz­nie za po­mo­cą plech, po­wo­du­ją pow­sta­wa­nie zwie­trze­li­ny skal­nej, szcze­lin i nie­wiel­kich za­so­bów próch­ni­cy. To umoż­li­wia ko­lo­ni­za­cję skał przez msza­ki i ro­śli­ny na­czy­nio­we.

Wikipedia


litogenetyczny

→ li­to­ge­ne­za


SJP.pl

Patrz:

litogeneza

litogeniczny

gleby li­to­ge­nicz­ne - dział gleb obej­mu­ją­cy rząd gleb, na któ­rych bu­do­wę i ewo­lu­cję naj­więk­szy wpływ ma skała ma­cie­rzy­sta, z któ­rej pow­sta­ły


SJP.pl


litograf

ar­ty­sta spe­cja­li­zu­ją­cy się w wy­ko­ny­wa­niu li­to­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta, rze­mieśl­nik sto­su­ją­cy tech­ni­kę li­to­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litografia ż., litografika ż.

:: fż. litografistka ż., litografka ż.

 przym. litograficzny

 przysł. litograficznie

Wiktionary


litografia

1. tech­ni­ka gra­ficz­na pła­ska
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. szt. tech­ni­ka gra­ficz­na, za­li­cza­na do druku pła­skie­go lub wklę­słe­go;

 (1.2) szt. od­bit­ka, praca wy­ko­na­na tech­ni­ką li­to­gra­fii (1.1)

Wiktionary

Li­to­gra­fia – tech­ni­ka gra­ficz­na za­li­cza­na do druku pła­skie­go, gdzie ry­su­nek przez­na­czo­ny do po­wie­la­nia wy­ko­nu­je się na ka­mie­niu li­to­gra­ficz­nym; także od­bit­ki wy­ko­na­ne tą tech­ni­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­wój li­to­gra­fii do­pro­wa­dził do pow­sta­nia druku off­se­to­we­go.

 (1.2) Ku­pi­li­śmy re­pro­duk­cję li­to­gra­fii Wy­spiań­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈɡrafʲja, AS: lʹitografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litograf m., litografika ż.

 czas. litografować ndk.

 przym. litograficzny

Wiktionary


litografio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: li­to­gra­fia

Wiktionary


litografka

→ li­to­graf


SJP.pl

Patrz:

litograf

litografować

wy­ko­ny­wać od­bit­ki tech­ni­ką li­to­gra­fii


SJP.pl


litolapaksja

usu­nię­cie roz­drob­nio­nych ka­mie­ni z pę­che­rza mo­czo­we­go za po­mo­cą grusz­ki El­li­ka


SJP.pl


litolog

spe­cja­li­sta z za­kre­su li­to­lo­gii (nauki o ska­łach, zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem ich ge­ne­zy i wła­ści­wo­ści); pe­tro­graf, pe­tro­log


SJP.pl


litologia

1. ogól­na cha­rak­te­ry­sty­ka skał, szcze­gól­nie osa­do­wych, obej­mu­ją­ca ich skład, tek­stu­rę, cechy zew­nętrz­ne, barwę oraz rysę;
2. nauka o ska­łach, obej­mu­ją­ca pe­tro­ge­ne­zę (dział o pow­sta­wa­niu skał) oraz zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ich wła­ści­wo­ści; pe­tro­gra­fia, pe­tro­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zbiór cech i wła­ści­wo­ści skał, ob­ser­wo­wa­ny ma­kro­sko­po­wo

Wiktionary

Li­to­lo­gia to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do za­gad­nień li­to­lo­gii na­le­ży skład mi­ne­ral­ny, tek­stu­ra, struk­tu­ra i barwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈlɔɟja, AS: lʹitoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litolog m.

 przym. litologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) petrografia, petrologia

Wiktionary


litologiczny

od­no­szą­cy się do li­to­lo­gii (pe­tro­gra­fii, pe­tro­lo­gii, nauki o ska­łach, zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem ich wła­ści­wo­ści oraz ge­ne­zą); pe­tro­lo­gicz­ny


SJP.pl


litomancja

wró­że­nie z ka­mie­ni szla­chet­nych


SJP.pl

Li­to­man­cja (sta­rogr. "líthos:" 'ka­mień', "manteía:" 'wró­że­nie') – me­to­da wró­że­nia, w któ­rej przysz­łość i zro­zu­mie­nie ukry­tych aspek­tów te­raź­niej­szo­ści są prze­po­wia­da­ne za po­mo­cą ka­mie­ni lub krysz­ta­łów albo spo­so­bu, w jaki od­bi­ja­ją świa­tło. Od­mia­ny prze­po­wia­da­nia z ka­mie­ni były znane w licz­nych kul­tu­rach przez całą hi­sto­rię ludz­ko­ści. Me­to­da jest szcze­gól­nie po­pu­lar­na w re­jo­nie Wysp Bry­tyj­skich.

Wikipedia


litomierzyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

Wiktionary

Li­to­mie­rzy­ce (cz., Le­it­me­ritz) – mia­sto w Cze­chach, w kraju ustec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu Li­to­mie­rzy­ce. Leży na Śred­nio­gó­rzu Cze­skim, przy uj­ściu Ohrzy do Łaby.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2003 po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si­ła 1799 ha, a licz­ba miesz­kań­ców 24 489 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔ̃mʲjɛˈʒɨt͡sɛ, AS: lʹitõmʹi ̯ežyce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. litomierzycki

Wiktionary


litomierzycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Li­to­mie­rzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Litomierzyce nmos.

Wiktionary


litopedion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. obu­mar­ły płód, który nie zo­stał po­ro­nio­ny wsku­tek za­nied­bań me­dycz­nych i uległ zwap­nie­niu w ciele matki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lithopedion

Wiktionary


litopon

biała nie­or­ga­nicz­na sub­stan­cja bar­wią­ca


SJP.pl

Li­to­pon – biały pig­ment nie­or­ga­nicz­ny z nie­bie­ska­wym od­cie­niem, o do­brym kry­ciu. Mie­sza­ni­na siarcz­ku cynku i siar­cza­nu baru. Wpro­wa­dzo­ny do hand­lu ok. roku 1880.

Sto­so­wa­ny w szpach­lów­kach i far­bach olej­nych, po­ko­sto­wych, gra­ficz­nych, jako wy­peł­niacz oraz bez­poś­red­nia sub­stan­cja bar­wią­ca, w pa­pier­nict­wie, prze­my­śle gu­mo­wym, do wy­ro­bu cerat, li­no­le­um, ba­ke­li­tu, ce­lu­lo­i­du. Farby li­to­po­no­we są prze­cięt­nej ja­ko­ści.

Wikipedia


litops

ro­śli­na, su­ku­lent z ro­dzi­ny przy­po­łud­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Li­tops, żywe ka­mie­nie ("Lit­hops") – ro­dzaj su­ku­len­tów z ro­dzi­ny pry­szczyr­ni­co­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 40 ga­tun­ków. Za­sięg tych ro­ślin obej­mu­je Re­pu­bli­kę Po­łud­nio­wej Afry­ki, Na­mi­bię i Bots­wa­nę.

Słowo "lit­hos" po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i oz­na­cza "ka­mień".

Wikipedia


litoptern

przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych ssa­ków ko­pyt­nych


SJP.pl


litopterny

przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych ssa­ków ko­pyt­nych


SJP.pl

Li­top­ter­ny (†Li­top­ter­na, nazwa oz­na­cza pro­ste kost­ki) – rząd wy­mar­łych ssa­ków ko­pyt­nych z grupy Me­ri­diun­gu­la­ta, u któ­rych zasz­ła re­duk­cja palca. Obej­mo­wał formy trój­pal­cza­ste i jed­no­pal­cza­ste.

Niek­tó­re wy­glą­dem przy­po­mi­na­ły lamy ("Dia­diap­ho­rus"), inne więk­sze miały nie­wiel­kie trąby (np. "Ma­cra­u­che­nia"), inne przy­po­mi­na­ły konie ("Tho­at­he­rium").

Wikipedia


litoral

przy­brzeż­na war­stwa wód oś­wiet­la­na przez słoń­ce do dna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. hy­drol. płyt­ka przy­brzeż­na stre­fa wód, którą za­ra­sta na­czy­nio­wa ro­ślin­ność wodna;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stre­fa li­to­ra­lu ma naj­lep­sze wa­run­ki życia w wo­dach.

 (1.1) W odróż­nie­niu od li­to­ra­lu (stre­fa styku morza z lądem), dno su­bli­to­ra­lu jest za­wsze za­nu­rzo­ne pod wodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtɔral, AS: lʹitoral

Wiktionary

Powiązane:

 przym. litoralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strefa przybrzeżna, strefa litoralna, szelf

Wiktionary


litoralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. geogr. zwią­za­ny z li­to­ra­lem, do­ty­czą­cy li­to­ra­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litoral mrz.

Wiktionary


litosfera

zew­nętrz­na war­stwa kuli ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zew­nętrz­na, naj­bar­dziej sztyw­na sfera kuli ziem­skiej;

Wiktionary

Li­tos­fe­ra, skle­ros­fe­ra (z gr. λίθος "líthos" ka­mień lub σκληρός "sklērós" „twar­dy”, σφαῖρα "sphaîra" „kula”) – zew­nętrz­na sztyw­na po­wło­ka Ziemi obej­mu­ją­ca sko­ru­pę ziem­ską i war­stwę pe­ry­do­ty­to­wą za­li­cza­ną do gór­nej czę­ści pła­szcza ziem­skie­go. Ter­min „li­tos­fe­ra” bywa nie­ści­śle sto­so­wa­ny jako za­mien­nik ter­mi­nu „sko­ru­pa ziem­ska”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈsfɛra, AS: lʹitosfera

Wiktionary

Powiązane:

 przym. litosferyczny

 rzecz. sfera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklerosfera

Wiktionary


litosferyczny

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy li­tos­fe­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litosfera ż.

Wiktionary


litosny

prze­sta­rza­le: ma­ją­cy li­tość lub wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie li­to­ści; li­to­ści­wy


SJP.pl


litosol

gleba ka­mie­ni­sto-ru­mo­szo­wa


SJP.pl


litostratygrafia

me­to­da kla­sy­fi­ka­cji i iden­ty­fi­ka­cji ut­wo­rów ge­o­lo­gicz­nych, sto­so­wa­na w stra­ty­gra­fii


SJP.pl

Li­to­stra­ty­gra­fia – dzie­dzi­na stra­ty­gra­fii opar­ta na kry­te­riach li­to­lo­gicz­nych. Po­le­ga na wy­dzie­la­niu w pro­fi­lach ge­o­lo­gicz­nych jed­no­stek stra­ty­gra­ficz­nych róż­nią­cych się od sie­bie ro­dza­jem skał i ko­re­la­cją tych jed­no­stek w róż­nych pro­fi­lach mię­dzy sobą.

Kla­sy­fi­ka­cja li­to­stra­ty­gra­ficz­na jest pod­sta­wo­wym ro­dza­jem kla­sy­fi­ka­cji stra­ty­gra­ficz­nej i można ją za­sto­so­wać do wszyst­kich ro­dza­jów skał.

Wikipedia


litostratygraficzny

→ li­to­stra­ty­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

litostratygrafia

litosław

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Li­to­sła­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pra­dziad­ku do­stał na imię Li­to­sław.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Litka ż.

:: fż. Litosława ż.

Wiktionary


litosława

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Li­to­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łaś na imię Li­to­sła­wa po pra­bab­ce ze stro­ny mamy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Litosław mos.

:: zdrobn. Litka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Litka

Wiktionary


litota

fi­gu­ra sty­li­stycz­na, prze­ci­wień­stwo hi­per­bo­li; za­stą­pie­nie okre­śle­nia jego za­prze­czo­nym prze­ciw­sta­wie­niem; li­to­tes, me­io­sis, an­ty­fa­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. liter. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na za­stą­pie­niu przy­miot­ni­ka lub przy­słów­ka wy­ra­że­niem do niego an­to­ni­micz­nym za­prze­czo­nym;

Wiktionary

Li­to­ta ( λιτότης "litótēs" – „skrom­ność, pro­sto­ta”) – jeden z tro­pów re­to­rycz­nych (cza­sem uz­na­wa­na za fi­gu­rę re­to­rycz­ną).

Li­to­ta jest po­dob­nie jak eu­fe­mizm prze­ci­wień­stwem hi­per­bo­li, tyle że eu­fe­mizm do­ty­czy ła­go­dze­nia okre­śleń ne­ga­tyw­nych, li­to­ta może zaś słu­żyć osła­bie­niu sfor­mu­ło­wań także po­zy­tyw­nych czy ne­u­tral­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług mnie po­wi­nie­neś tu za­sto­so­wać li­to­tę, zmie­nia­jąc głupi na nie­mą­dry; nie chce­my ni­ko­go ura­zić zbyt do­bit­ną mową.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. litotes

Wiktionary


litotamnion

mor­ski glon z ro­dza­ju kras­no­ro­stów; ska­li­nek, li­to­tam­nium


SJP.pl


litotamnium

mor­ski glon z ro­dza­ju kras­no­ro­stów; ska­li­nek, li­to­tam­nion


SJP.pl


litoterapia

prak­ty­ka me­dy­cy­ny al­ter­na­tyw­nej przy­pi­su­ją­ca ka­mie­niom i krysz­ta­łom rze­ko­me wła­ści­wo­ści ener­ge­tycz­ne oraz wpływ na sa­mo­po­czu­cie


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Li­to­te­ra­pia lub kry­sta­lo­te­ra­pia – ho­li­stycz­na, nie­kon­wen­cjo­nal­na me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą krysz­ta­łów i in­nych ka­mie­ni, opar­ta na wie­rze w ich uz­dra­wia­ją­ce wła­ści­wo­ści, znana od cza­sów sta­ro­żyt­nych i prak­ty­ko­wa­na przez całą hi­sto­rię ludz­ko­ści w róż­nych kul­tu­rach oraz cy­wi­li­za­cjach na świe­cie.

Wikipedia


litotes

fi­gu­ra sty­li­stycz­na, prze­ci­wień­stwo hi­per­bo­li; za­stą­pie­nie okre­śle­nia jego za­prze­czo­nym prze­ciw­sta­wie­niem; me­io­sis, li­to­ta, an­ty­fa­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. liter. war. li­to­ta (śro­dek sty­li­stycz­ny);

Wiktionary


litotomia

za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu ka­mie­ni z dróg mo­czo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie ka­mie­ni ner­ko­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈtɔ̃mʲja, AS: lʹitotõmʹi ̯a

Wiktionary


litotomijny

→ li­to­to­mia


SJP.pl

Patrz:

litotomia

litotrypsja

za­bieg uro­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na skru­sze­niu ka­mie­nia w pę­che­rzu mo­czo­wym, mo­czo­wo­dzie lub w nerce za po­mo­cą li­to­tryp­to­ra


SJP.pl

Li­to­tryp­sja, ESWL (z ang. "ex­tra­cor­po­re­al shock wave lit­ho­trip­sy") – za­bieg uro­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na skru­sze­niu ka­mie­nia w pę­che­rzu mo­czo­wym, mo­czo­wo­dzie lub nerce.

Urzą­dze­niem te­ra­pe­u­tycz­nym jest li­to­tryp­tor, ge­ne­ru­ją­cy fale ul­tradź­wię­ko­we pro­wa­dzą­ce do wyt­wo­rze­nia fali ude­rze­nio­wej i roz­kru­sze­nia zło­gów, któ­rych frag­men­ty wy­da­la­ne są z mo­czem drogą na­tu­ral­ną.

Wikipedia


litotrypter

urzą­dze­nie słu­żą­ce do kru­sze­nia ka­mie­ni w ukła­dzie mo­czo­wym; li­to­tryp­tor


SJP.pl


litotryptor

urzą­dze­nie słu­żą­ce do kru­sze­nia ka­mie­ni w ukła­dzie mo­czo­wym; li­to­tryp­ter


SJP.pl


litować

li­to­wać się - od­czu­wać li­tość, współ­czuć komuś lub cze­muś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zli­to­wać)

 (1.1) daw. dawać nie­chęt­nie

 (1.2) daw. li­to­wać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny li­to­wać się (dk. zli­to­wać się)

 (2.1) od­czu­wać li­tość

 (2.2) oka­zy­wać li­tość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litowanie n., litość ż.

 przym. litowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skąpić, szczędzić

 (2.1) współczuć

Wiktionary


litowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca I grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: lit, sód, potas, rubid, cez i frans, lek­kie, mięk­kie, łatwo to­pli­we me­ta­le barwy bia­łej lub sre­brzy­sto­bia­łej, ak­tyw­ne che­micz­nie, w przy­ro­dzie wy­stę­pu­ją­ce tylko w związ­kach; me­ta­le al­ka­licz­ne


SJP.pl

Li­tow­ce

Wikipedia


litowiec

pier­wia­stek z I grupy głów­nej ukła­du okre­so­we­go: sód, potas, lit, rubid, cez bądź frans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do pier­wszej grupy ukła­du okre­so­we­go, z wy­jąt­kiem wo­do­ru;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. litowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metal alkaliczny, potasowiec

Wiktionary


litowy

→ lit


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z litem, do­ty­czą­cy litu

Wiktionary

Patrz:

lit

Powiązane:

 rzecz. lit m., litowiec m., litowanie n.

 czas. litować ndk.,

 przym. litowcowy

 przysł. litowo

 temsłow. lito-

Wiktionary


litościwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: li­to­ści­wie


SJP.pl


litościwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest li­to­ści­we; cecha tych, któ­rzy są li­to­ści­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. litościwy

 przysł. litościwie

 rzecz. litość ż.

Wiktionary


litościwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: li­to­ści­wy


SJP.pl


litościwy

1. ma­ją­cy li­tość, skłon­ny do współ­czu­cia; współ­czu­ją­cy, mi­ło­sier­ny;
2. wy­ra­ża­ją­cy takie uczu­cia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen li­to­ści, ma­ją­cy li­tość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wal­czył bezwz­ględ­nie z nie­mo­ral­no­ścią, dbał o czy­stość obozu i na­ka­zy­wał, by lud iz­ra­el­ski był go­ścin­ny dla cu­dzo­ziem­ców, li­to­ści­wy dla ubo­gich i ła­god­ny dla bra­nek wo­jen­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈɕt͡ɕivɨ, AS: lʹitośćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litość ż., politowanie n., litowanie n., zlitowanie n., litościwość ż.

 czas. litować się ndk., zlitować się dk.

 przym. litośny

 przysł. litościwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) humanitarny, miłosierny, samarytański; pot. ludzki

Wiktionary


litośniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: li­to­śnie


SJP.pl


litośniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: li­tos­ny


SJP.pl


litość

współ­czu­cie dla kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) współ­czu­cie, mi­ło­sier­dzie, żal nad kimś

 (1.2) od­przy­miot­ni­ko­wy od|lity.; cecha tego, co lite

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam po­wi­nien łowić ryby w męt­nej wo­dzie, tam gdzie wszyst­ko było za­bro­nio­ne, nie­le­gal­ne, nie­jas­ne, po­zba­wio­ne li­to­ści i do­cho­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲitɔɕt͡ɕ, AS: lʹitość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politowanie n., litościwość ż.

 czas. litować, litować się ndk., zlitować się dk.

 przym. litościwy

 przysł. litościwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miłosierdzie, ubolewanie, współczucie, zmiłowanie

Wiktionary


litr

de­cy­metr sze­ścien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. jed­nost­ka ob­ję­to­ści, de­cy­metr sze­ścien­ny;

 (1.2) pot. wódka o ob­ję­to­ści litra (1.1)

Wiktionary

Litr, oz­na­cze­nie l lub L – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka ob­ję­to­ści. W prze­li­cze­niu na jed­nost­ki SI 1 l = 1/1000 m³ = 1 dm³.

Pier­wot­nym sym­bo­lem litra była mała li­te­ra l ("el"). W 1979 roku 16. Ge­ne­ral­na Kon­fe­ren­cja Miar do­pu­ści­ła, jako wy­ją­tek, także wiel­ką li­te­rę L, aby uni­knąć my­le­nia li­te­ry „l” z cyfrą „1”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile li­trów mleka daje dzien­nie krowa?

 (1.2) Ku­pi­łem pół litra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲitr̥, AS: lʹitr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litraż m., litrówka ż.

:: zdrobn. literek m.

 przym. litrowy, litrażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. l

Wiktionary


litra

1. funt ruski w XVI-XVII wieku;
2. gwa­ro­wo:
a) litr;
b) szcze­bel w dra­bi­nie u wozu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. litr

Wiktionary


litraż

po­jem­ność ja­kie­goś na­czy­nia, zbior­ni­ka wy­ra­żo­na w li­trach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­ność zbior­ni­ka lub na­czy­nia wy­ra­żo­na w li­trach

 (1.2) więz. gęsta wię­zien­na zupa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲitraʃ, AS: lʹitraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litr m.

 przym. litrowy, małolitrażowy

Wiktionary


litrażowy

→ li­traż


SJP.pl

Patrz:

litraż

litredakcja

re­dak­cja li­te­rac­ka


SJP.pl


litrowy

ma­ją­cy po­jem­ność jed­ne­go litra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy po­jem­ność jed­ne­go litra, za­wie­ra­ją­cy jeden litr cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­peł­nij dwie li­tro­we bu­tel­ki wodą z kranu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈtrɔvɨ, AS: lʹitrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litr m., litraż m., literek m., litrówka ż.

 przym. litrażowy

Wiktionary


litrówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jem­nik, zwy­kle bu­tel­ka, o po­jem­no­ści jed­ne­go litra

Wiktionary


lituania

dawna nazwa Litwy


SJP.pl


lituanica

[czy­taj: li­tu­a­ni­ka] do­ku­men­ty, druki i rę­ko­pi­sy do­ty­czą­ce Litwy albo pi­sa­ne w ję­zy­ku li­tew­skim; li­tu­a­ni­ka


SJP.pl


lituanika

do­ku­men­ty, druki i rę­ko­pi­sy do­ty­czą­ce Litwy albo pi­sa­ne w ję­zy­ku li­tew­skim; li­tu­a­ni­ca


SJP.pl


lituanista

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry li­tew­skiej


SJP.pl


lituanistka

spe­cja­list­ka w za­kre­sie ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry li­tew­skiej


SJP.pl


lituanistyczny

zwią­za­ny z li­tu­a­ni­sty­ką, nauką o ję­zy­ku i kul­tu­rze li­tew­skiej


SJP.pl


lituanistyka

fi­lo­lo­gia li­tew­ska;
1. nauka o ję­zy­ku li­tew­skim oraz o hi­sto­rii, li­te­ra­tu­rze i kul­tu­rze li­tew­skie­go ob­sza­ru ję­zy­ko­we­go;
2. kie­ru­nek fi­lo­lo­gicz­ny na uni­wer­sy­te­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fi­lo­lo­gia li­tew­ska

Wiktionary

Li­tu­a­ni­sty­ka – nauka o ję­zy­ku, li­te­ra­tu­rze, kul­tu­rze i dzie­jach Lit­wi­nów oraz Żmu­dzi­nów. Jako pod­dy­scy­pli­na za­li­cza­na jest do bał­ty­sty­ki.

Oś­rod­ki na­u­ko­we w Pol­sce, w któ­rych można stu­dio­wać li­tu­a­ni­sty­kę to Za­kład Bał­to­lo­gii Uni­wer­sy­te­tu im. Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu (fi­lo­lo­gia, spe­cjal­ność bał­to­lo­gia – fi­lo­lo­gia li­tew­ska), Ka­te­dra Ję­zy­koz­naw­stwa Ogól­ne­go, Wschod­nio­az­ja­tyc­kie­go Po­rów­naw­cze­go i Bał­ty­sty­ki na Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim (fi­lo­lo­gia bał­tyc­ka, spe­cjal­ność li­tu­a­ni­sty­ka i le­to­ni­sty­ka).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lituanizm mrz.

Wiktionary


lituanizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces przys­wa­ja­nia lub ce­lo­we­go, stop­nio­we­go na­rzu­ca­nia przez pań­stwo li­tew­skie li­tew­skie­go ję­zy­ka, oby­cza­jów, kul­tu­ry i wzor­ców w sztu­ce;

 (1.2) jęz. na­da­wa­nie sło­wom form li­tew­skich

Wiktionary

Li­tu­a­ni­za­cja (lit­wi­ni­za­cja) – pro­ces przys­wa­ja­nia lub ce­lo­we­go stop­nio­we­go na­rzu­ca­nia przez pań­stwo li­tew­skie li­tew­skie­go ję­zy­ka, oby­cza­jów, kul­tu­ry i wzor­ców w sztu­ce.

Li­tu­a­ni­za­cja była skie­ro­wa­na m.in. w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym prze­ciw­ko mniej­szo­ści pol­skiej na Lit­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od paź­dzier­ni­ka 1939 roku wła­dze li­tew­skie przy­stą­pi­ły do bru­tal­nej li­tu­a­ni­za­cji Wi­leń­szczyz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲiˈzat͡sʲja, AS: lʹituu̯ãńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lituanizowanie n., zlituanizowanie n., lituanizm m.

 czas. lituanizować (się) ndk., zlituanizować (się) dk.

 przym. lituanizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) litwinizacja

 (1.2) litwinizacja

Wiktionary


lituanizacyjny

zwią­za­ny z li­tu­a­ni­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z li­tu­a­ni­za­cją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: lʹituu̯ãńizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lituanizować (się) ndk., zlituanizować (się) dk.

 rzecz. lituanizowanie ndk., zlituanizowanie dk., lituanizacja, lituanizm

Wiktionary


lituanizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka li­tew­skie­go

Wiktionary

Li­tu­a­nizm – ele­ment ję­zy­ko­wy za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ka li­tew­skie­go i funk­cjo­nu­ją­cy stale w obrę­bie in­ne­go ję­zy­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlʲituˈwãɲism̥, AS: lʹituu̯ãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lituanistyka ż., lituanista mos., lituanistka ż., lituanizacja ż., lituanizowanie ż.

 przym. lituanizacyjny

 czas. lituanizować ndk., lituanizować się ndk., zlituanizować dk., zlituanizować się dk.

Wiktionary


lituanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|li­tu­a­ni­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲizɔˈvãɲɛ, AS: lʹituu̯ãńizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lituanizować (się) ndk., zlituanizować (się) dk.

 rzecz. zlituanizowanie dk., lituanizacja, lituanizm

 przym. lituanizacyjny

Wiktionary


lituanizować

lit­wi­ni­zo­wać;
1. pod­da­wać wpły­wom li­tew­skim;
2. na­da­wać for­mom li­te­rac­kim po­stać li­tew­ską


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­rzu­cać komuś kul­tu­rę i język li­tew­ski

 (1.2) na­da­wać cze­muś cechy li­tew­skie

cza­sow­nik zwrot­ny li­tu­a­ni­zo­wać się

 (2.1) na­da­wać sa­me­mu sobie cechy li­tew­skie, ule­gać li­tu­a­ni­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pro­blem z pi­sow­nią naz­wisk mają nie tylko Po­la­cy miesz­ka­ją­cy na Lit­wie, ale też Lit­wi­ni, któ­rzy po za­war­ciu związ­ku mał­żeń­skie­go z ob­co­kra­jow­cem muszą li­tu­a­ni­zo­wać swe nowe naz­wi­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: lʹituu̯ãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lituanizowanie ndk., zlituanizowanie dk., lituanizacja ż., lituanizm m.

 czas. zlituanizować (się) dk.

 przym. lituanizacyjny

Wiktionary


liturgia

1. chrze­ści­jań­skie pu­blicz­ne obrzę­dy ko­ściel­ne;
2. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: oby­wa­tel­ska służ­ba pań­stwo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w re­li­giach chrze­ści­jań­skich – ogół obrzę­dów i ce­re­mo­nii to­wa­rzy­szą­cych czyn­no­ściom kul­to­wym;

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nych Ate­nach, ro­dzaj służ­by pu­blicz­nej na rzecz oby­wa­te­li

Wiktionary

Li­tur­gia (gr. "λειτουργια" – dzia­ła­nie na rzecz ludu, "le­i­tos" od "laos" – "lud" i "ergon" –

"praca") – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji dzia­ła­nia kon­kret­nej osoby lub spo­łecz­no­ści na rzecz oby­wa­te­li, obec­nie – pu­blicz­na forma kultu re­li­gij­ne­go, do­ty­czą­ca ca­łoksz­tał­tu zry­tu­a­li­zo­wa­nych, zbio­ro­wych i ści­śle okre­ślo­nych czyn­no­ści sa­kral­nych, usta­lo­nych przez ka­pła­nów danej re­li­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wiel­ko­piąt­ko­wej li­tur­gii wzię­ło udział kil­ka­set osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈturʲɟja, AS: lʹiturʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liturgika ż., liturgista mos.

 przym. liturgiczny

 przysł. liturgicznie

Wiktionary


liturgicznie

przy­słó­wek

 (1.1) od li­tur­gicz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­go­to­wy­wa­ne przez niego na­bo­żeń­stwa były li­tur­gicz­nie nie­ska­zi­tel­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liturgia ż., liturgika ż.

 przym. liturgiczny

Wiktionary


liturgiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z li­tur­gią, do­ty­czą­cy li­tur­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­li­gij­ność chłop­ska jest ce­re­mo­nial­na, li­tur­gicz­na, sta­no­wi bar­dziej ele­ment oby­cza­ju niż świa­to­po­glą­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liturgia ż., liturgika ż.

 przysł. liturgicznie

Wiktionary


liturgika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. nauka te­o­lo­gicz­na o li­tur­gii

Wiktionary

Li­tur­gi­ka – dy­scy­pli­na te­o­lo­gicz­na, któ­rej przed­mio­tem jest li­tur­gia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲiˈturʲɟika, AS: lʹiturʹǵika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liturgia

 przym. liturgiczny

 przysł. liturgicznie

Wiktionary


liturgista

znaw­ca li­tur­gii


SJP.pl


lituus

dęty in­stru­ment mu­zycz­ny sta­ro­żyt­nych Rzy­mian, ro­dzaj trąb­ki


SJP.pl

Li­tu­us – laska ka­płań­ska rzym­skich au­gu­rów.

Laska li­tu­us była atry­bu­tem au­gu­ra, a jej no­sze­nie przy­wi­le­jem zwią­za­nym z tym urzę­dem ka­płań­skim. Ka­płan uży­wał jej w obrzę­dach re­li­gij­nych. Prze­de wszyst­kim słu­ży­ła do za­kre­śla­nia świę­te­go kręgu "tem­plum", czyli miej­sca prze­pro­wa­dza­nia au­spi­cjów oraz wska­zy­wa­nia stam­tąd ob­ser­wo­wa­ne­go frag­men­tu nieba. Augur po­słu­gi­wał się nią też np. przy wyz­na­cza­niu miej­sca pod nową świą­ty­nię czy bu­dy­nek pu­blicz­ny, jak rów­nież pod­czas skła­da­nia ofiar.

Wikipedia


litwa

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Wil­nie; Re­pu­bli­ka Li­tew­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. stado kawek

Wiktionary

Litwa, Re­pu­bli­ka Li­tew­ska ( Lie­tu­va [], Lie­tu­vos Re­spu­bli­ka) – pań­stwo uni­tar­ne w Eu­ro­pie, jeden z kra­jów bał­tyc­kich, czło­nek Unii Eu­ro­pej­skiej i NATO; gra­ni­czy od za­cho­du z Rosją (ob­wo­dem kró­le­wiec­kim), od po­łud­nio­we­go za­cho­du z Pol­ską, od wscho­du z Bia­ło­ru­sią, od pół­no­cy z Łotwą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. litwini

 czas. litwinić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) litwini

Wiktionary


litwacki

→ lit­wak


SJP.pl

Patrz:

litwak

litwaczka

po­tocz­nie: ży­dów­ka po­cho­dzą­ca z Litwy


SJP.pl


litwak

po­tocz­ne okre­śle­nie żyda po­cho­dzą­ce­go z Litwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. Żyd po­cho­dzą­cy z te­re­nów daw­ne­go Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go lub za­chod­nich gu­ber­ni Ce­sar­stwa Ro­syj­skie­go

 (1.2) hist. (czę­sto pejor.) Żyd z za­chod­nich gu­ber­ni Ce­sar­stwa Ro­syj­skie­go, prze­sied­lo­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku do Kró­le­stwa Pol­skie­go, za­cho­wu­ją­cy odręb­ność ję­zy­ko­wą oraz kul­tu­ro­wą i po­strze­ga­ny przez część ów­czes­ne­go spo­łe­czeń­stwa jako czyn­nik ru­sy­fi­ka­cyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Se­gall był lit­wa­kiem uro­dzo­nym w Wil­nie i jed­no­cze­śnie jed­nym z naj­wy­bit­niej­szych przed­sta­wi­cie­li bra­zy­lij­skie­go mo­der­niz­mu.

 (1.1) Chaim Mor­de­chaj Rum­kow­ski był lit­wa­kiem, czyli Żydem wy­wo­dzą­cym się z te­re­nu by­łe­go Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go. Uro­dził się w 1977 r. w nie­wiel­kim mia­stecz­ku Ilino na Wi­teb­szczyź­nie.

 (1.2) Choć można było tę mi­gra­cję [Żydów ze stre­fy osied­le­nia] trak­to­wać po­dob­nie jak ana­lo­gicz­ny ruch lud­no­ści wew­nątrz Kon­gre­sów­ki […], na­bra­ła ona na­tych­miast cha­rak­te­ru po­li­tycz­ne­go. Ro­dzą­cy się wła­śnie pol­ski ruch na­ro­do­wo-de­mo­kra­tycz­ny uznał „in­waz­ję lit­wa­ków” – bo tak na­zy­wa­no przy­by­szów ze wscho­du, choć­by po­cho­dzi­li z Bia­ło­ru­si czy Ukra­i­ny – za za­gro­że­nie dla in­te­re­su na­ro­do­we­go.

 (1.2) Pol­ski na­cjo­na­lizm nie od razu stał się kie­run­kiem an­ty­ży­dow­skim. Na­stą­pi­ło to do­pie­ro w pier­wszej de­ka­dzie XX w. pod wpły­wem na­ra­sta­ją­ce­go kon­flik­tu mię­dzy lud­no­ścią pol­ską a tą czę­ścią Żydów (tzw. lit­wa­ków), któ­rych wła­dze car­skie przy­mu­so­wo prze­sied­la­ły z głębi Rosji na ob­szar Kon­gre­sów­ki.

 (1.2) „[…] po­ko­le­nie z lat 60. [XIX wieku] kła­dzie się do grobu, a jego miej­sce zaj­mu­ją tzw. lit­wa­cy, już nie tylko se­pa­ra­ty­ści, ale wprost – nie­przy­ja­cie­le na­sze­go na­ro­du…”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Litwa ż., Litwin mos., Litwak mos., litewka ż., litewszczyzna ż., litewskość ż., litwinizacja ż.

:: fż. Litwinka ż., litwaczka ż.

 czas. litwinizować ndk., zlitwinizować dk.

 przym. litewski, litwacki

 skr. lit., litew.

Wiktionary


litwin

oby­wa­tel Litwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Bia­ły­stok. wyz­wi­sko, obel­ga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Lit­win-So­bań­ska – pol­ska ak­tor­ka ka­ba­re­to­wa
  • Fran­ci­szek Lit­win – pol­ski le­karz i po­li­tyk, mi­ni­ster zdro­wia w Rzą­dzie Tym­cza­so­wym RP i TRJN (1945–1947)
  • Hen­ryk Lit­win – pol­ski hi­sto­ryk i dy­plo­ma­ta, am­ba­sa­dor na Ukra­i­nie
  • Hry­ho­ry Lit­win – ukra­iń­ski na­u­ko­wiec, wy­kła­dow­ca, dok­tor fi­lo­zo­fii, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny Ka­te­dry In­ży­nie­rii Ge­o­dez­ji KNUBA, wi­ce­dzie­kan Wy­dzia­łu GISUT.
  • Jo­an­na Lit­win – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Jo­lan­ta Lit­win – pol­ska ak­tor­ka i śpie­wacz­ka
  • Ka­ta­rzy­na Lit­win – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
  • Krzysz­tof Lit­win – pol­ski aktor, gra­fik, ma­larz
  • Mi­cha­ił Lit­win – ka­zach­ski sprin­ter, olim­pij­czyk z Tokio
  • Wik­to­ria Lit­win – pol­ska ak­tor­ka
  • Lit­wi­ni – bał­tyc­ka grupa et­nicz­na
  • Lit­wi­ni w Pol­sce – mniej­szość na­ro­do­wa w Pol­sce

Wikipedia


litwini

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) reg. mazur. stado kawek

Wiktionary

Lit­wi­ni ( lie­tu­viai) – naród bał­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Litwę, a rów­nież Wiel­ką Bry­ta­nię, USA, Ir­lan­dię, Bra­zy­lię i inne kraje, po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem li­tew­skim.

Nazwa "Lit­wi­ni" jest po­chod­na od "Litwy", która to nazwa ge­o­gra­ficz­na zo­sta­ła po raz pier­wszy za­pi­sa­na w for­mie "Litua" w ok. 1008–1009 r., w związ­ku ze śmier­cią mi­sjo­na­rza Bru­no­na z Kwer­fur­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. litwa, litwinienie

 czas. litwinić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) litwa

Wiktionary


litwinienko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Lit­wi­nien­ko (1962–2006), ro­syj­ski funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych
  • Alek­siej Lit­wi­nien­ko (ur. 1980), ka­zach­ski ho­ke­i­sta
  • Irina Lit­wi­nien­ko-Ek­to­wa (ur. 1987), ka­zach­ska lek­ko­at­let­ka
  • Iwan Lit­wi­nien­ko (1904–1987), ra­dziec­ki ge­ne­rał major
  • Maria Cie­me­rych-Lit­wi­nien­ko (ur. 1967), pol­ska bio­loż­ka
  • Łyt­wy­nen­ko

Wikipedia


litwiniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


litwinizacja

pod­da­wa­nie lub ule­ga­nie wpły­wom li­tew­skim


SJP.pl


litwinizować

li­tu­a­ni­zo­wać;
1. pod­da­wać wpły­wom li­tew­skim;
2. na­da­wać for­mom li­te­rac­kim po­stać li­tew­ską


SJP.pl


litwinka

oby­wa­tel­ka Litwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści li­tew­skiej, miesz­kan­ka, oby­wa­tel­ka Litwy

 (1.2) miesz­kan­ka daw­ne­go Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲitˈfʲĩŋka, AS: lʹitfʹĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. litewski mrz., Litwa ż.

:: fm. Litwin mos.

 przym. litewski

 przysł. po litewsku

Wiktionary


litwinowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Lit­wi­no­wicz
  • Irena Lit­wi­no­wicz
  • Spi­ry­dion Lit­wi­no­wicz

Wikipedia


litwińczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


litwiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Lit­wiń­ski (1893–1939) – pol­ski żoł­nierz
  • Ar­ka­diusz Lit­wiń­ski (ur. 1970) – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm
  • Józef Lit­wiń­ski (XVIII w.) – pol­ski szlach­cic
  • Le­cho­sław Lit­wiń­ski (1927–1963) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Leon Lit­wiń­ski (1887–1969) – pol­ski psy­cho­log, eko­no­mi­sta, dy­plo­ma­ta
  • Ro­bert Lit­wiń­ski (ur. 1971) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mie­czy­sław Lit­wiń­ski (ur. 1955) – pol­ski kom­po­zy­tor, mul­tiin­stru­men­ta­li­sta, wo­ka­li­sta i pe­da­gog mu­zycz­ny
  • Wa­len­ty Lit­wiń­ski (1778–1823) – pol­ski praw­nik
  • Wik­tor Lit­wiń­ski (XIX–XX w.) – ro­syj­ski pre­zy­dent War­sza­wy

Wikipedia


litwor

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych ros­ną­ca dziko w Ta­trach, Kar­pa­tach i Su­de­tach; ar­cy­dzię­giel; ar­cy­dzię­giel lit­wor


SJP.pl


litworowy

przy­miot­nik od: lit­wor


SJP.pl


litwos

pse­u­do­nim Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl


lity

1. two­rzą­cy jed­no­li­tą, zwar­tą masę;
2. prze­ty­ka­ny zło­ty­mi nićmi; zło­to­li­ty;
3. od­la­ny z krusz­cu;
4. o ro­śli­nach: wy­stę­pu­ją­cy w sku­pi­skach da­ne­go ga­tun­ku; jed­no­ga­tun­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. od­la­ny z jed­ne­go ma­te­ria­łu

 (1.2) jed­no­li­ty w swej masie

 (1.3) daw. prze­ty­ka­ny zło­ty­mi nićmi

 (1.4) leśn. jed­no­li­ty w sen­sie ga­tun­ko­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ska­li­ca jest formą zbu­do­wa­ną z litej skały.

Wiktionary


lityczny

dzia­ła­ją­cy na coś roz­pu­szcza­ją­co, po­wo­du­ją­cy roz­pu­szcza­nie się cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. o zja­wi­skach cho­ro­bo­wych: prze­bie­ga­ją­cy stop­nio­wo, ła­god­nie, bez kry­zy­su

Wiktionary


lityfikacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pro­ces two­rze­nia skały z luź­ne­go ma­te­ria­łu skal­ne­go przy po­mo­cy wy­so­kie­go ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry

Wiktionary

Li­ty­fi­ka­cja, kon­so­li­da­cja – pro­ces tward­nie­nia skały okru­cho­wej (pro­ces prze­mia­ny skały luź­nej w zwię­złą), bę­dą­cy eta­pem dia­ge­ne­zy. Dzię­ki tym pro­ce­som pow­sta­je np. pia­sko­wiec z pia­sku.

Li­ty­fi­ka­cja po­le­ga w ogól­nym uję­ciu na „zle­pia­niu się” luź­nych zia­ren skały w skałę litą.

Wikipedia


litygacja

książ­ko­wo: ogół dzia­łań praw­nych zwią­za­nych z pro­wa­dze­niem spo­rów są­do­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spór są­do­wy, pro­ces przed sądem

Wiktionary


lityński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Li­tyń­ski (zm. po 1629) – poseł na Sejm I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Adam Li­tyń­ski (ur. 1940) – pol­ski hi­sto­ryk prawa
  • Al­fred Li­tyń­ski (1880–1945) – pol­ski ich­tio­log
  • Bar­ba­ra Cza­pik-Li­tyń­ska (ur. 1948) – pol­ska fi­lo­log
  • Eu­ge­niusz Li­tyń­ski (1892–1940) – pol­ski woj­sko­wy, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Jan Li­tyń­ski (1946–2021) – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz opo­zy­cji w cza­sach PRL
  • Józef Li­tyń­ski (1928–2013) – pol­ski ge­o­fi­zyk, kli­ma­to­log i dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Mak­sy­mi­lian Li­tyń­ski (1907–1982) – pol­ski praw­nik i woj­sko­wy
  • Ma­rian Li­tyń­ski (1899–1984) – pol­ski pro­fe­sor nauk rol­ni­czych i po­li­tyk
  • Marta Li­tyń­ska (ur. 1949) – ukra­iń­ska sza­chist­ka
  • Mi­chał Li­tyń­ski (1906–1989) – pol­ski le­karz in­ter­ni­sta
  • Sta­ni­sław Li­tyń­ski (1895–1958) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


livarot

ser nor­mandz­ki z mleka kro­wie­go


SJP.pl

Li­va­rot – miej­sco­wość i dawna gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Cal­va­dos. W dniu 1 stycz­nia 2016 roku z po­łą­cze­nia 22 ów­czes­nych gmin – Au­qu­a­in­vil­le, Les Au­tels-Saint-Ba­zi­le, Bel­lou, Cer­qu­e­ux, Chef­fre­vil­le-Ton­nen­co­urt, La Cro­up­te, Fa­mil­ly, Fer­va­qu­es, He­ur­te­vent, Li­va­rot, Le Mes­nil-Bac­ley, Le Mes­nil-Du­rand, Le Mes­nil-Ger­ma­in, Me­ul­les, Les Mo­u­tiers-Hu­bert, Notre-Dame-de-Co­ur­son, Préaux-Saint-Sébastien, Sa­in­te-Mar­gu­e­ri­te-des-Loges, Saint-Mar­tin-du-Mes­nil-Oury, Saint-Mi­chel-de-Livet, Saint-Ouen-le-Houx oraz Tor­ti­sam­bert – pow­sta­ła nowa gmina Li­va­rot-Pays-d'Auge.

Wikipedia


live

[czy­taj: lajw] trans­mi­sja na żywo; lajw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mu­zy­ka na żywo

 (1.2) in­ter­ne­to­wy prze­kaz lub spot­ka­nie na żywo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Live – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Lives-sur-Meuse
  • Live – album 1984
  • Live – album Alice in Cha­ins
  • Live – album Azylu P.
  • Live – album Black Uhuru
  • Live – album Blind Gu­ar­dian
  • Live – album Bry­ga­dy Kry­zys
  • Live – album Bur­ning Spe­a­ra
  • Live – album Comy
  • Live – album Dune
  • Live – album Eloy
  • Live – album Ery­kah Badu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lajf, AS: lai ̯f

Wiktionary


livebox

[czy­taj: lajw­boks] hand­lo­wa nazwa in­ter­ne­to­we­go ru­te­ra sprze­da­wa­ne­go przez firmę Oran­ge


SJP.pl

Li­ve­box Oran­ge – hand­lo­wa nazwa ro­u­te­ra Sagem F@st 3202 – urzą­dze­nia do­stę­po­we­go do In­ter­ne­tu oraz te­le­fo­nii i usług te­le­wi­zyj­nych ofe­ro­wa­nych przez firmę Oran­ge. Li­ve­box wy­ko­rzy­stu­je tech­no­lo­gię ADSL do sze­ro­ko­pas­mo­we­go do­stę­pu do In­ter­ne­tu w po­sta­ci usłu­gi Ne­o­stra­da.

Wikipedia


liverpool

mia­sto w An­glii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści i gmin w USA i in­nych kra­jach an­glo­ję­zycz­nych

Wiktionary

Li­ver­po­ol (wym. [], lok. []) – mia­sto i dy­strykt me­tro­po­li­tal­ny w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie Mer­se­y­si­de, po­ło­żo­ne na wschod­nim brze­gu estu­a­rium rzeki Mer­sey, ucho­dzą­cej nie­o­po­dal do Za­to­ki Li­ver­po­ol­skiej (Morze Ir­landz­kie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cze­kał na nią na sta­cji w Li­ver­po­o­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liverpoolskość ż.

 przym. liverpoolski, liverpulski

 przysł. liverpoolsko

Wiktionary


liverpoolczyk

[czy­taj: li­wer­pul­czyk] miesz­ka­niec Li­ver­po­o­lu (mia­sta w An­glii)


SJP.pl


liverpoolka

[czy­taj: li­wer­pul­ka] miesz­kan­ka Li­ver­po­o­lu (mia­sta w An­glii)


SJP.pl


liverpoolski

[czy­taj: li­wer­pul­ski] do­ty­czą­cy Li­ver­po­o­lu, mia­sta w An­glii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Li­ver­po­o­lu, zwią­za­ny z Li­ver­po­o­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od roku tre­nu­je w jed­nym z li­ver­po­ol­skich klu­bów spor­to­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liverpool m.

Wiktionary


liverpulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Li­ver­po­o­lu, zwią­za­ny z Li­ver­po­o­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­ver­po­ol leży nad Za­to­ką Li­ver­pul­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liverpool m.

Wiktionary


livingstone

Li­ving­sto­ne (rów­nież Ma­ram­ba) – mia­sto w Zam­bii, były oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Pro­win­cji Po­łud­nio­wej, nad rzeką Zam­be­zi, w po­bli­żu Wo­do­spa­dów Wik­to­rii, przy gra­ni­cy z Zim­bab­we. Około 134 tys. miesz­kań­ców.

David Li­ving­sto­ne był pier­wszym po­dróż­ni­kiem, który do­tarł w te re­jo­ny i od niego mia­sto bie­rze swą nazwę. W mie­ście znaj­du­je się naj­więk­sze w Zam­bii Mu­ze­um Li­ving­sto­ne’a.

Wikipedia


livonia

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ła­ciń­ska nazwa In­flant
  • Li­wo­nia – jedna z krain hi­sto­rycz­nych Łotwy
  • Li­vo­nia – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Li­vo­nia – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Po­in­te Co­u­pee
  • Li­vo­nia – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wayne
  • Li­vo­nia – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Put­nam
  • Li­vo­nia – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Li­ving­ston
  • Li­vo­nia – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Li­ving­ston
  • Li­vo­nia (ang. Li­vo­nia Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Sher­bur­ne
  • Li­vo­nia (ang. Li­vo­nia Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Li­ving­ston

Wikipedia


livorno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w To­ska­nii, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Li­gu­ryj­skie­go, sto­li­ca pro­win­cji Li­vor­no (1.2);

 (1.2) geogr. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w To­ska­nii;

Wiktionary

Li­vor­no – mia­sto i gmina we Wło­szech, w To­ska­nii, w pro­win­cji Li­vor­no, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Li­gu­ryj­skie­go.

We­dług da­nych na rok 2019 gminę za­miesz­ki­wa­ły 157 024 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si 1502,62 os./km². W mie­ście znaj­du­je się jeden z naj­więk­szych we Wło­szech por­tów o zna­cze­niu hand­lo­wym i tu­ry­stycz­nym. Ważny oś­ro­dek prze­my­sło­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­czel­ny do­wód­ca, chcąc wy­na­gro­dzić wa­lecz­ne czyny Po­la­ków, naz­na­czył kilku ko­men­dan­ta­mi placu we Flo­ren­cji, Sie­nie, Lukce (Lukka), Li­vor­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liworneńczyk mos.

 przym. liworneński, livorneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Liworno (daw. i w zapisach spolszczonych)

Wiktionary


liw

1. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: gęś;
2. daw­niej: rowek wzdłuż kra­wę­dzi deski, słu­żą­cy do po­łą­cze­nia z drugą deską; wpust


SJP.pl

Liw – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Liw.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Liw I" i "Liw II".

Liw to oś­ro­dek kra­joz­naw­czy i let­ni­sko­wy. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1421 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku. Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich ziemi liw­skiej od XVI wieku do pier­wszej po­ło­wy XVIII wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


liwa

1. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: gęś;
2. daw­niej: rowek wzdłuż kra­wę­dzi deski, słu­żą­cy do po­łą­cze­nia z drugą deską; wpust


SJP.pl

Liwa – rzeka II rzędu w pół­noc­nej Pol­sce, prawy do­pływ No­ga­tu. Naj­więk­szy do­pływ Liwy to Kanał Pa­le­mo­na. W gór­nym biegu rzeki wy­stę­pu­ją licz­ne elek­trow­nie wodne.

Wikipedia


liwan

w ar­chi­tek­tu­rze is­la­mu: mo­nu­men­tal­ny przed­sio­nek z bo­ga­to zdo­bio­ną wnęką; iwan


SJP.pl


liwerant

daw­niej: poś­red­nik, do­staw­ca, zwła­szcza woj­sko­wy


SJP.pl

Li­we­rant (z nie­miec­kie­go "Lie­fe­rant") – w star­szej pol­szczyź­nie do­staw­ca woj­sko­wy czy dwor­ski.

Funk­cja li­we­ran­ta dwor­skie­go nadal ist­nie­je w niek­tó­rych mo­nar­chiach, np. szwedz­kiej – "Kun­glig hovleverantör" czy duń­skiej – "kon­ge­lig hovleverandør".

Tytuł jest na­da­wa­ny za spe­cjal­ne za­słu­gi przez dwór kró­lew­ski.

Wikipedia


liwerantka

→ li­we­rant


SJP.pl

Patrz:

liwerant

liwermor

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lv i licz­bie ato­mo­wej 116


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lv i licz­bie ato­mo­wej 116;

Wiktionary

Li­wer­mor (Lv, li­ver­mo­rium) – pier­wia­stek che­micz­ny z bloku p, le­żą­cy w ukła­dzie okre­so­wym pod po­lo­nem.

19 czerw­ca 2000 roku na­u­kow­cy ze Zjed­no­czo­ne­go In­sty­tu­tu Badań Ją­dro­wych w Dub­nej (przy współ­pra­cy z na­u­kow­ca­mi z La­wren­ce Li­ver­mo­re Na­tio­nal La­bo­ra­to­ry) za­ob­ser­wo­wa­li po­je­dyn­czy roz­pad atomu pier­wiast­ka 116.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma li­wer­mor?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liwermorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Lv, daw. ununhexium

Wiktionary


liwermorowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy li­wer­mo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liwermor m.

Wiktionary


liwerunek

daw­niej: do­star­cza­nie cze­goś, zwła­szcza przy­mu­so­we do­sta­wy żyw­no­ści dla woj­ska


SJP.pl


liwia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Liwia – imię żeń­skie
  • Liwia Dru­zyl­la
  • Liwia – try­lo­bit
  • Liwia – rów wodny, do­pływ je­zio­ra Liwia Łuża

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲivʲja, AS: lʹivʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oliwia ż.

:: fm. Liwiusz mos.

Wiktionary


liwianin

miesz­ka­niec Liwu


SJP.pl


liwianka

miesz­kan­ka Liwu


SJP.pl


liwiec

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Li­wiec, Liw – rzeka pły­ną­ca przez wo­je­wództ­wo ma­zo­wiec­kie o dłu­go­ści ok. 142 km. Ma dwa źró­dła – po­łud­nio­we (uwa­ża­ne za głów­ne) nie­o­po­dal wsi So­bi­cze oraz pół­noc­ne (tzw. Li­wiec II) na te­re­nie wsi Za­wa­dy. Wy­so­kość głów­ne­go źró­dła wy­no­si 161 m n.p.m., rzęd­na uj­ścia to 84 m n.p.m., a spa­dek rzeki głów­nej wy­no­si 0,54‰. Śred­ni prze­pływ w Ło­cho­wie wy­no­si 10,5 m³/s. Rzeka prze­pły­wa przez miej­sco­wo­ści:

Wikipedia


liwiecki

przy­miot­nik od: Li­wiec (rzeka)


SJP.pl


liwijka

człon­ki­ni grupy et­nicz­nej na Łot­wie


SJP.pl


liwijski

zwią­za­ny z Li­wa­mi, na­ro­dem za­miesz­ku­ją­cym obec­nie te­re­ny w Kur­lan­dii na Łot­wie; liw­ski


SJP.pl


liwin

Liwin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Mała Wieś.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


liwistona

palma o wach­la­rzo­wa­tych li­ściach za­koń­czo­nych kol­ca­mi; li­wi­sto­nia


SJP.pl

Li­wi­sto­na ("Li­vi­sto­na" R. Br.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, czyli palm ("Are­ca­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go ok. 28, 30 do 33 ga­tun­ków. Kilka ga­tun­ków daw­niej tu za­li­cza­nych, w tym li­wi­sto­na okrą­gło­list­na, wy­łą­czo­nych zo­sta­ło w 2011 roku w osob­ny ro­dzaj "Sa­ri­bus".

Wikipedia


liwistonia

palma ma­ją­ca wach­la­rzo­wa­te li­ście za­koń­czo­ne kol­ca­mi, upra­wia­na w Pol­sce jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa


SJP.pl


liwiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­wiusz (imię)
  • Tytus Li­wiusz – hi­sto­ryk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­wiusz za­pew­ne miesz­kał gdzieś pod Ne­a­po­lem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Liwia ż.

Wiktionary


liwiuszek

zdrob­nie­nie od: Li­wiusz (imię mę­skie)


SJP.pl


liwiuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­wiusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


liwiuszostwo

Li­wiusz z mał­żon­ką; Li­wiu­szo­wie


SJP.pl


liwiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


liwiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Li­wiu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


liwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


liwlandia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. rzad. Li­wo­nia, kra­i­na hi­sto­rycz­na na Łot­wie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. liwlandzki

Wiktionary


liwonez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. nu­mizm. pie­niądz bity przez Elż­bie­tę Ro­ma­no­wą dla In­flant i Esto­nii; dzie­lił się na 96 ko­pie­jek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈvɔ̃nɛs, AS: lʹivõnes

Wiktionary


liwonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. jedna z czte­rech krain hi­sto­rycz­nych skła­da­ją­cych się na współ­czes­ną Łotwę, le­żą­ca w jej środ­ko­wej i pół­noc­nej czę­ści na pra­wym brze­gu Dźwi­ny, na pół­noc od Rygi;

Wiktionary

Li­wo­nia ( Vi­dze­me „Śró­dzie­mie”; Liv­land, Terra Ma­ria­na, cza­sa­mi także Liw­lan­dia – zie­mia Liwów) – jedna z pię­ciu krain hi­sto­rycz­nych skła­da­ją­cych się na współ­czes­ną Łotwę, leży w jej środ­ko­wej i pół­noc­nej czę­ści na pra­wym brze­gu Dźwi­ny, na pół­noc od Rygi.

Li­wo­nię za­miesz­ki­wa­ło ugro­fiń­skie ple­mię Liwów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. liwoński, liwski

 rzecz. liwoński mrz., liwski mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Liwlandia

Wiktionary


liworneńczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­vor­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Li­vor­na, uro­dzo­na w Li­vor­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­sze zna­cze­nie, przy­najm­niej z punk­tu wi­dze­nia hi­sto­rycz­ne­go, ma próba re­for­my, którą pod­jął li­wor­neń­czyk Ra­nie­ri Cal­za­bi­gi (1714-1795), by­stry i uczo­ny kry­tyk, dobry znaw­ca li­te­ra­tur ob­cych, a zwła­szcza an­giel­skiej (…)

 (1.1) A w kwiet­niu, kiedy ge­ne­rał au­striac­ki Star­hem­berg wkro­czył ze swo­i­mi woj­ska­mi do To­ska­nii, kto obrzu­cił ka­mie­nia­mi okna li­wor­neń­czy­ków, któ­rzy nie chcie­li za­pa­lić lam­pio­nów na jego cześć?

 (1.1) Mimo wy­sił­ku ofi­ce­rów za­trium­fo­wa­li zbun­to­wa­ni, któ­rych w mie­ście po­dej­mo­wa­no jak bo­ha­te­rów, wyz­wa­la­jąc swe roz­ża­le­nie do fran­cu­skie­go oku­pan­ta za ogra­ni­cze­nia hand­lo­we spo­wo­do­wa­ne sta­nem wo­jen­nym, które ska­zy­wa­ły li­wor­neń­czy­ków na we­ge­ta­cję, gdy nie tak dawno je­szcze opły­wa­li w do­stat­ki.

 (1.1) Sto­sun­ki z li­wor­neń­czy­ka­mi uło­ży­ły się nieź­le. Prze­ja­wia­li oni sym­pa­tię dla kar­nych Po­la­ków (…)

 (1.1) To­skań­ski Mo­ni­tor z 12 kwiet­nia pisze, że dnia po­prze­dza­ją­ce­go po­mię­dzy ochot­ni­ka­mi z Li­vor­no za­bie­ra­ją­cy­mi się do opu­szcze­nia Flo­ren­cji a ludem przysz­ło do star­cia. Kil­ku­dzie­się­ciu li­wor­neń­czy­ków za­mor­do­wa­li ka­ra­bi­nie­rzy. uwsp.

 (1.2) Mąż Ani jest ro­do­wi­tym li­wor­neń­czy­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Livorno n.

 przym. liworneński

Wiktionary


liworneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­vor­nem, do­ty­czą­cy Li­vor­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wobec znie­sie­nia blo­ka­dy wzmógł się ruch w por­cie li­wor­neń­skim, a w mie­ście gwar­no było od cu­dzo­ziem­ców. Sto­sun­ki z li­wor­neń­czy­ka­mi uło­ży­ły się nieź­le.

 (1.1) Ban­kier li­wor­neń­ski, hra­bia P. Ba­sto­gi, mia­no­wa­ny w marcu 1861 r. mi­ni­strem fi­nan­sów, za­pro­po­no­wał ut­wo­rze­nie wiel­kiej księ­gi długu pu­blicz­ne­go, a więc uni­fi­ka­cję długu pu­blicz­ne­go i kon­wer­sję sta­rych ty­tu­łów na nowe.

 (1.1) Li­wor­neń­skie­mu śro­do­wi­sku ży­dow­skie­mu bar­dzo do­brze się po­wo­dzi­ło, o czym świad­czy bo­ga­ta ba­ro­ko­wa sy­na­go­ga.

 (1.1) In­te­re­su­ją­ca nas ry­ci­na, będąc ra­czej swo­bod­nym po­trak­to­wa­niem te­ma­tu, z kon­kret­nym od­nie­sie­niem do li­wor­neń­skiej fi­gu­ry, nie po­cią­gnę­ła za sobą ko­lej­nych przed­sta­wień i po­zo­sta­ła odo­sob­nio­nym przy­kła­dem, zwią­za­nym z sil­nym oś­rod­kiem kultu, jakim było Li­vor­no.

 (1.1) Jed­nak przysz­ło już do opła­ka­nych starć. Ochot­ni­ków li­wor­neń­skich za­cze­pi­li wie­śnia­cy, któ­rzy ubó­stwia­ją księ­cia Le­o­pol­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Livorno n., liworneńczyk mos.

Wiktionary


liwowie

grupa et­nicz­na na Łot­wie


SJP.pl

Li­wo­wie – nie­wiel­ka ugro­fiń­ska grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca w Kur­lan­dii na Łot­wie (Wy­brze­że Liw­skie), rdzen­ni miesz­kań­cy ziem, za­miesz­ki­wa­nych obec­nie przez Bał­tów, czyli Ło­ty­szy. W przesz­ło­ści po­słu­gi­wa­li się oni ję­zy­kiem liw­skim, na­le­żą­cym do grupy ję­zy­ków ugro­fiń­skich, spo­krew­nio­nym bli­sko z ję­zy­kiem estoń­skim i fiń­skim; obec­nie uży­wa­ją ję­zy­ka ło­tew­skie­go.

Wikipedia


liwowski

naz­wi­sko


SJP.pl


liwoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­wo­nią, do­ty­czą­cy Li­wo­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język li­woń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liwonia ż., Liw mos., Liwijka ż., liwski mrz.

 przym. liwski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inflancki, liflandzki

 (2.1) liwski

Wiktionary


liwr

dawna srebr­na mo­ne­ta fran­cu­ska


SJP.pl

Liwr (fr. "livre") – fran­cu­ska mo­ne­tar­na jed­nost­ka obra­chun­ko­wa do 1795 r. W XVII i XVIII w. rów­nież mo­ne­ta.

Wikipedia


liwski

zwią­za­ny z Li­wa­mi, na­ro­dem za­miesz­ku­ją­cym obec­nie te­re­ny w Kur­lan­dii na Łot­wie; li­wij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Li­wa­mi, do­ty­czą­cy Liwów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język liw­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liwoński mrz., Liw mos., Liwijka, Liwonia ż.

 przym. liwoński

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) liwoński

Wiktionary


liz

roz­pad błony ko­mór­ki pod wpły­wem róż­nic ci­śnień os­mo­tycz­nych lub wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem faga, wią­żą­cy się z uwol­nie­niem fagów po­tom­nych


SJP.pl


liza

roz­pad błony ko­mór­ki pod wpły­wem róż­nic ci­śnień os­mo­tycz­nych lub wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem faga, wią­żą­cy się z uwol­nie­niem fagów po­tom­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. roz­pad na cząst­ki ele­men­tar­ne;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • liza – w bio­lo­gii: roz­pad obło­nio­nych ele­men­tów (zwy­kle ko­mó­rek)
  • Liza – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny mu­gi­lo­wa­tych (Mu­gi­li­dae)
  • Liza – rzeka, lewy do­pływ Narwi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas lizy związ­ku or­ga­nicz­ne­go wew­nątrz wod­ni­czek pow­sta­ło kilka tok­sycz­nych me­ta­bo­li­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲiza, AS: lʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lityczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozkład

Wiktionary


lizaczek

zdrob­nie­nie od: lizak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: lizak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈzat͡ʃɛk, AS: lʹizaček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizak m., lizanie n., lizusostwo n.

 czas. przelizać, lizać ndk.

Wiktionary


lizak

1. cu­kie­rek na pa­tycz­ku
2. po­tocz­nie: przy­rząd po­li­cjan­ta po­ma­ga­ją­cy przy kie­ro­wa­niu ru­chem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) twar­dy cu­kie­rek na pa­ty­ku

 (1.2) pot. kolej. przy­rząd po­li­cjan­ta dro­go­we­go lub ko­le­ja­rza słu­żą­cy do po­mo­cy przy kie­ro­wa­niu ru­chem

Wiktionary

Lizak – wyrób cu­kier­ni­czy przez­na­czo­ny do li­za­nia, naj­czę­ściej umie­szczo­ny na drew­nia­nym lub pla­sti­ko­wym pa­tycz­ku.

Li­za­ki wy­stę­pu­ją w wielu róż­nych sma­kach, kształ­tach i roz­mia­rach. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­ce w Pol­sce li­za­ki mają kształt kuli. Spo­ty­ka się też li­za­ki o wy­myśl­nych kształ­tach, np. serca. W Ame­ry­ce po­pu­lar­ne są także li­za­ki w for­mie dwu­ko­lo­ro­wych lasek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲizak, AS: lʹizak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizanie n., lizawka ż., liźnięcie n.

:: zdrobn. lizaczek m.

 czas. przelizać, lizać ndk., oblizywać ndk., oblizać dk., zlizywać ndk., zlizać dk.

Wiktionary


lizakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lizakowy

→ lizak


SJP.pl

Patrz:

lizak

lizander

Li­zan­der ( Λύσανδρος; ?–395 p.n.e.) – spar­tań­ski do­wód­ca i po­li­tyk.

W roku 407 p.n.e., w koń­co­wej fazie wojny pe­lo­po­ne­skiej zo­stał "na­u­ar­chą" – na­czel­nym wo­dzem floty spar­tań­skiej. Wów­czas to dzię­ki do­brym ukła­dom z Cy­ru­sem Młod­szym ro­zbu­do­wał i za­pew­nił fi­nan­so­wa­nie floty Związ­ku Pe­lo­po­ne­skie­go z per­skich środ­ków.

Wikipedia


lizanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lizać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈzãɲɛ, AS: lʹizãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przelizać, zlizywać, oblizywać, lizać ndk., polizać dk., wylizać dk.

 rzecz. lizula ż., lizus mos., lizusostwo n., lizaczek m., lizak

Wiktionary


lizanko

zdrob­nie­nie od: li­za­nie


SJP.pl


lizardyt

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, od­mia­na ser­pen­ty­nu


SJP.pl

Li­zar­dyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ser­pen­ty­nów, nazwa po­cho­dzi od pół­wy­spu Li­zard w Korn­wa­lii (Wiel­ka Bry­ta­nia), na wy­brze­żu któ­re­go mi­ne­rał ten zo­stał zna­le­zio­ny.

Li­zar­dyt po­dob­ny jest do an­ty­go­ry­tu; jed­noz­nacz­ne roz­poz­na­nie tych od­mian wy­ma­ga badań rent­ge­no­struk­tu­ral­nych.

Wikipedia


lizat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. mie­sza­ni­na re­ak­cyj­na za­wie­ra­ją­ca zli­zo­wa­ne ko­mór­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cząst­ki fa­go­we oczy­szczo­no z li­za­tu na dro­dze pre­cy­pi­ta­cji z uży­ciem PEG/NaCl.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizat, AS: lʹizat

Wiktionary


lizawice

Li­za­wi­ce ( Le­i­se­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Oława.

Wikipedia


lizawka

1. mie­szan­ka soli i in­nych skład­ni­ków, słu­żą­ca jako do­da­tek do pasz dla bydła i zwie­rzy­ny le­śnej;
2. przy­go­to­wa­ny dla zwie­rzy­ny po­jem­nik z odżyw­ką bo­ga­tą w sole mi­ne­ral­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. sto­jak lub miej­sce do po­da­wa­nia soli mi­ne­ral­nych zwie­rzę­tom le­śnym lub ho­dow­la­nym

Wiktionary

Li­zaw­ka, sol­nik – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­da­wa­nia soli zwie­rzy­nie gru­bej (łoś, jeleń, da­niel, sarna, mu­flon, dzik) oraz zwie­rzę­tom ho­do­wa­nym (bydło, konie). Li­zaw­ka to czę­sto zlo­ka­li­zo­wa­ny w bli­skim są­siedzt­wie pa­śni­ka słu­pek z wy­wier­co­ny­mi lub na­cię­ty­mi ot­wo­ra­mi, w któ­rym znaj­du­je się kost­ka soli ka­mien­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lizak mrz., lizusostwo n.

 czas. lizać, oblizywać, przelizać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) solnik

Wiktionary


lizawość

skłon­ność zwie­rząt do li­za­nia i zja­da­nia sier­ści, ziemi, na­wo­zu, bę­dą­ca ob­ja­wem za­bu­rzeń prze­mia­ny ma­te­rii


SJP.pl

Li­za­wość (łac. "al­lo­triop­ha­gia") – jest to cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca u zwie­rząt ob­ja­wia­ją­ca się li­za­niem, ogry­za­niem, a nawet po­ły­ka­niem róż­nych ciał nie­ja­dal­nych. Wy­stę­pu­je głów­nie u bydła do­mo­we­go i u kóz naj­czę­ściej pod ko­niec zimy, a więc po dłuż­szym okre­sie kar­mie­nia wy­łącz­nie pa­sza­mi nie­peł­no­war­to­ścio­wy­mi.

Wikipedia


lizawy

o zwie­rzę­ciu dot­knię­tym li­za­wo­ścią (skłon­ność zwie­rząt do li­za­nia i zja­da­nia sier­ści, ziemi, na­wo­zu, bę­dą­ca ob­ja­wem za­bu­rzeń prze­mia­ny ma­te­rii)


SJP.pl

Li­za­wy – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


lizać

1. prze­su­wać po czymś ję­zy­kiem
2. lizać się - pot. ca­ło­wać się na­mięt­nie
3. pod­li­zy­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. liz­nąć)

 (1.1) do­ty­kać cze­goś ję­zy­kiem i prze­su­wa­jąc po tym

 (1.2) jeść coś ję­zy­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lizać się (dk. brak)

 (2.1) pot. wulg. ca­ło­wać się

 (2.2) pot. wulg. upra­wiać seks oral­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko li­za­ło loda na pa­ty­ku.

 (2.1) Kiedy bym nie wszedł, wy się cią­gle li­że­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizat͡ɕ, AS: lʹizać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizula ż., lizusostwo n., lizak m., lizaczek m., lizawka ż., lizus m., lizanie n., liźnięcie n.

 czas. polizać, zlizywać, liznąć dk., oblizywać, wylizywać ndk., ulizywać ndk., przylizywać ndk., podlizywać się ndk.

Wiktionary


lizbona

sto­li­ca Por­tu­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Por­tu­ga­lii, mia­sto po­ło­żo­ne przy uj­ściu Tagu do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go;

Wiktionary

Li­zbo­na ( Lis­boa, wym. []) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Por­tu­ga­lii, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, nad rzeką Tag przy jej uj­ściu do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Mia­sto sta­no­wi cen­trum po­li­tycz­ne, eko­no­micz­ne i kul­tu­ral­ne kraju. W cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym Li­zbo­ny miesz­ka­ło w 2017 r. 505 526 miesz­kań­ców, na­to­miast cała me­tro­po­lia – Ze­spół Me­tro­po­li­tal­ny Li­zbo­ny ma 2 821 876 miesz­kań­ców (27% po­pu­la­cji pań­stwa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku Syl­we­stra spę­dzi­my w Li­zbo­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃na, AS: lʹizbõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizbończyk mos., lizbonka ż.

 przym. lizboński, podlizboński

Wiktionary


lizbonka

miesz­kan­ka Li­zbo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Li­zbo­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃nka, AS: lʹizbõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lizbona ż.

:: fm. lizbończyk mos.

 przym. lizboński

Wiktionary


lizbończyk

miesz­ka­niec Li­zbo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Li­zbo­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: lʹizbõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lizbona ż.

:: fż. lizbonka ż.

 przym. lizboński

Wiktionary


lizboński

przy­miot­nik od: Li­zbo­na (sto­li­ca Por­tu­ga­lii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Li­zbo­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃j̃sʲci, AS: lʹizbõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lizbona ż., lizbończyk m., lizbonka ż.

Wiktionary


lizel

ża­giel wy­ty­ko­wy


SJP.pl

Lizel, ża­giel wy­ty­ko­wy – do­dat­ko­wy ża­giel, roz­wi­ja­ny na ża­glow­cach obok żagli re­jo­wych, przy peł­nych wia­trach (baksz­ta­gach, for­de­win­dzie). Jego wy­na­le­zie­nie przy­pi­su­je się sir Walt­he­ro­wi Ra­le­igh­to­wi ok. 1588 r. Li­ze­le mo­co­wa­ne były na wy­ty­kach, ru­cho­mych drzew­cach prze­dłu­ża­ją­cych reje, zwa­nych li­zel­rej­ka­mi.

Wikipedia


lizena

ele­ment kon­struk­cyj­ny ele­wa­cji ma­ją­cy kształt pio­no­wy, umiej­sco­wio­ny w osiach, gdzie od stro­ny wnę­trza wy­stę­pu­ją łuki skle­pie­nia; sto­so­wa­na w celu zmniej­sze­nia dzia­ła­nia sił roz­pie­ra­ją­cych


SJP.pl

Li­ze­na (niem. "Li­se­ne") − pła­ski, pio­no­wy wy­stęp w murze zew­nętrz­nym.

Li­ze­na pier­wot­nie miała zna­cze­nie kon­struk­cyj­ne – wy­stę­po­wa­ła w miej­scu na­ra­żo­nym na dzia­ła­nie roz­po­ru (sił roz­pie­ra­ją­cych), czyli w osiach, w któ­rych po stro­nie po­mie­szcze­nia przy­pa­da­ją łuki od skle­pień. Li­ze­na różni się od pi­la­stra tym, że nie ma gło­wi­cy ani bazy. Układ lizen i rytm po­dzia­łu po­mie­szcze­nia na przę­sła zaz­wy­czaj się po­kry­wa.

Wikipedia


lizencefalia

wada wro­dzo­na ob­ja­wia­ją­ca się wy­gła­dze­niem za­krę­tów kory móz­go­wej; gład­ko­móz­go­wie


SJP.pl


lizergid

al­ka­lo­id o sil­nym dzia­ła­niu ha­lu­cy­no­gen­nym, sto­so­wa­ny jako nar­ko­tyk, w la­tach 60. XX w. uży­wa­ny jako lek w psy­chia­trii; w du­żych ilo­ściach może zo­stać użyty jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy; LSD


SJP.pl


lizergowy

kwas li­zer­go­wy - kwas kar­bok­sy­lo­wy, któ­re­go amidy mają sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie w me­dy­cy­nie oraz jako psy­cho­de­li­ki


SJP.pl


lizeska

ro­dzaj szla­fro­ka dam­skie­go wkła­da­ne­go na nocną bie­liz­nę; li­se­u­se [czy­taj: lizEz]


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. lekki kaf­ta­nik ko­bie­cy wkła­da­ny na nocną ko­szu­lę do sie­dze­nia i czy­ta­nia w łóżku; krót­sza od­mia­na ma­tin­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­rzu­ca­ła ró­żo­wą li­ze­skę i z kie­lisz­kiem ko­nia­ku w ręku – na ból zębów, który przed po­łud­niem za­wsze jej do­ku­czał – szła prze­li­czyć prze­ście­ra­dła, świe­żo przy­nie­sio­ne z magla.

Wiktionary


lizeskowy

→ li­ze­ska


SJP.pl

Patrz:

lizeska

lizing

[czy­taj: liz-ink] od­płat­ne użyt­ko­wa­nie cze­goś przez okre­ślo­ny czas, na pod­sta­wie umowy za­war­tej z wła­ści­cie­lem tego obiek­tu; le­a­sing, li­sing


SJP.pl


lizingobiorca

[czy­taj: liz-in­go­bior­ca] osoba od­płat­nie użyt­ku­ją­ca coś przez okre­ślo­ny czas, na pod­sta­wie umowy za­war­tej z wła­ści­cie­lem tego obiek­tu; le­a­sin­go­bior­ca, li­sin­go­bior­ca


SJP.pl


lizingować

pro­wa­dzić sprze­daż opie­ra­ją­cą się na le­a­sin­gu; le­a­sin­go­wać


SJP.pl


lizingowy

→ li­zing; le­a­sin­go­wy, li­sin­go­wy


SJP.pl


lizjera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pas gra­nicz­ny, brzeg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wesz­li­śmy do lasu. Ob­sa­dzi­łem i ubez­pie­czy­łem się na jego liz­je­rze.

Wiktionary


liznowo

Liz­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 196 miesz­kań­ców. Jest dzie­więt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Chełm­ża.

Wikipedia


liznąć

1. prze­su­nąć po czymś ję­zy­kiem;
2. po­tocz­nie: spró­bo­wać cze­goś, skosz­to­wać;
3. po­tocz­nie: za­poz­nać się z czymś czę­ścio­wo, po­wierz­chow­nie


SJP.pl


lizodup

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lizus

Wiktionary


lizoform

śro­dek ma­ją­cy duże wła­ści­wo­ści an­ty­sep­tycz­ne, sto­so­wa­ny do od­ka­ża­nia rąk i na­rzę­dzi chi­rur­gicz­nych


SJP.pl


lizogeniczny

→ li­zo­ge­nia


SJP.pl

Patrz:

lizogenia

lizogenny

→ li­zo­ge­nia


SJP.pl

Patrz:

lizogenia

lizol

rozt­wór mydła po­ta­so­we­go z do­dat­kiem kre­zo­lu słu­żą­cy jako śro­dek do od­ka­ża­nia po­mie­szczeń, na­czyń itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. śro­dek de­zyn­fek­cyj­ny, rozt­wór kre­zo­lu su­ro­we­go w mydle po­ta­so­wym;

Wiktionary

Lizol (łac. "Ly­so­lum," syn. "Cre­so­lum sa­po­na­tum, Sapo Cre­so­li" FP IV, "Li­qu­or Cre­so­li sa­po­na­tus", cie­kłe mydło kre­zo­lo­we) – stę­żo­ny rozt­wór kre­zo­lu su­ro­we­go w mydle po­ta­so­wym. Odz­na­cza się bar­dzo sil­nym dzia­ła­niem bak­te­rio­bój­czym, a także umiar­ko­wa­nym wi­ru­so­bój­czym.

Wikipedia


lizolecytyna

fos­fo­li­pid uczest­ni­czą­cy w emul­go­wa­niu tłu­szczów w je­li­cie


SJP.pl


lizolecytyny

fos­fo­li­pid uczest­ni­czą­cy w emul­go­wa­niu tłu­szczów w je­li­cie


SJP.pl


lizosom

oto­czo­na błoną cy­to­plaz­ma­tycz­ną struk­tu­ra wy­stę­pu­ją­ca wew­nątrz ko­mór­ki, za­wie­ra­ją­ca en­zy­my od­gry­wa­ją­ce ważną rolę w pro­ce­sach roz­kła­du bia­łek i in­nych sub­stan­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. or­ga­nel­la ko­mór­ko­wa oto­czo­ne po­je­dyn­czą błoną, za­wie­ra­ją­ce en­zy­my hy­dro­li­tycz­ne, uczest­ni­czą­ce w tra­wie­niu wew­nątrz­ko­mór­ko­wym zu­ży­tych or­ga­nel­li, ma­kro­czą­ste­czek i drob­no­u­stro­jów;

Wiktionary

Li­zo­som – or­ga­nel­lum cy­to­plaz­ma­tycz­ne wyt­wa­rza­ne przez apa­rat Gol­gie­go, wy­stę­pu­ją­ce licz­nie w ko­mór­kach eu­ka­rio­tycz­nych (ty­po­wo w ko­mór­kach zwie­rzę­cych), na­to­miast nie­o­bec­ne w ko­mór­kach pro­ka­rio­tycz­nych. Są to nie­wiel­kie pę­che­rzy­ki o śred­ni­cy ok. 0,5 μm (rzad­ko 0,1–1 μm), oto­czo­ne po­je­dyn­czą błoną li­pi­do­wo-biał­ko­wą o gru­bo­ści ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­zo­so­my są klu­czo­we dla utrzy­ma­nia po­rząd­ku w ko­mór­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lizosomalny

Wiktionary


lizosomatyczny

→ li­zo­som; li­zo­so­mo­wy, li­zo­so­mal­ny


SJP.pl


lizosomowy

→ li­zo­som; li­zo­so­mal­ny, li­zo­so­ma­tycz­ny


SJP.pl


lizozym

enzym ni­szczą­cy bak­te­rie, po­przez de­struk­cyj­ny wpływ na ich ścian­ki, wy­stę­pu­je m.in. w oso­czu krwi, bło­nie ślu­zo­wej nosa i we łzach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. farm. spoż. enzym po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go ma­ją­cy wła­ści­wo­ści an­ty­bak­te­ryj­ne

Wiktionary

Li­zo­zym, mu­ra­mi­da­za (ang. "ly­so­zy­me") – biał­ko ka­tio­no­we o masie 14,4 kDa, które ma wła­ści­wo­ści en­zy­mu hy­dro­li­tycz­ne­go roz­kła­da­ją­ce­go pep­ty­do­gli­kan ścia­ny ko­mór­ko­wej bak­te­rii. Zo­stał od­kry­ty w 2. de­ka­dzie XX wieku przez Ale­xan­dra Fle­min­ga.

Wikipedia


lizuch

zgru­bie­nie od: lizus


SJP.pl


lizula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Opol­ski, Pie­cho­ci­ce. li­zu­ska; ko­bie­ta, która się podch­le­bia

 (1.2) gw-pl|Suł­ków, Woj­no­wi­ce. ko­bie­ta, która się czę­sto cze­sze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizus mos., lizusostwo n., lizanie n., podlizywanie n., przelizanie n., zlizywanie n., lizusowanie n., lizak m.

:: fż. lizuska ż.

:: zdrobn. lizusek m.

 czas. przelizać dk., zlizywać ndk., lizusować ndk., podlizywać się ndk., lizać ndk.

 przym. lizusowski

 przysł. lizusowsko

Wiktionary


lizurej

naz­wi­sko


SJP.pl


lizus

osoba sta­ra­ją­ca się przy­po­do­bać komuś, by uzy­skać dla sie­bie ko­rzyść; poch­leb­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. czło­wiek prze­sad­nie lub sztucz­nie grzecz­ny i usłuż­ny, żeby uzy­skać czy­jeś wzglę­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy można się dzi­wić, że blady syn dam­skie­go kraw­ca, ofia­ra nawet w siat­ków­ce i kujon, a co gor­sza lizus, jak mó­wi­li, bo byłem za­wsze pier­wszy na znak pro­fe­so­rów, dzia­łał wszyst­kim na nerwy i pro­wo­ko­wał drwi­ny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizus, AS: lʹizus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizusostwo n., lizanie n., podlizywanie n., przelizanie n., zlizywanie n., lizusowanie n., lizak m.

:: fż. lizuska ż.

:: zdrobn. lizusek m.

 czas. przelizać dk., zlizywać ndk., lizusować ndk., podlizywać się ndk., lizać ndk.

 przym. lizusowski

 przysł. lizusowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. podlizuch, podlizywacz, cmokier, komplemenciarz, nadskakiwacz, podnóżek, potakiewicz, wazelina, wazeliniarz; dworak, klakier, pochlebca, serwilista; grub. włazidupa

Wiktionary


lizusek

zdrob­nie­nie od: lizus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: lizus

Wiktionary

Patrz:

lizus

Powiązane:

 rzecz. lizus mos., lizusostwo n., lizula ż.

 czas. lizusować

Wiktionary


lizuska

→ lizus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. forma żeń­ska od: lizus

Wiktionary

Patrz:

lizus

Przykłady

 (1.1) Ta cho­ler­na li­zu­ska znów była pier­wsza z ży­cze­nia­mi u sze­fo­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiˈzuska, AS: lʹizuska

Wiktionary

Powiązane:

 zob. lizus.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochlebczyni, wazeliniara

Wiktionary


lizusostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa schle­bia­ją­ca komuś, kto jest wyżej po­sta­wio­ny, dla po­zy­ska­nia jego wzglę­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fał­szy­we jest mnie­ma­nie, że gmach li­zu­so­stwa wzno­si tylko jedna osoba. Jest on dzie­łem wspól­nym pod­li­zu­ją­ce­go i pod­li­zy­wa­ne­go.

 (1.1) Dzong Il bywał zwy­kle ser­cem i duszą tego ro­dza­ju im­prez, prze­chwa­lał się i opo­wia­dał spro­śne żarty, po­u­czał or­kie­strę, de­lek­tu­jąc się li­zu­so­stwem i ule­gło­ścią swo­ich słu­gu­sów, któ­rzy przy­pa­da­li do jego nóg na każde ski­nie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizula ż., lizus m., lizusek m., lizuska ż., lizusowanie n., podlizywacz m., podlizywaczka ż., lizanie n., polizanie n., podlizanie n., podlizywanie n., lizusowskość ż., lizak m., lizaczek m., lizawka ż., ulizywanie n., ulizanie n., oblizywanie n., oblizanie n., zlizywanie n., zlizanie n., przylizywanie n., przylizanie n., wylizywanie n., wylizanie n., lizawość ż., Lizawce nmos., Lizaki nmos., liźnięcie n., lizywanie n., zlizywanie n.

 czas. przelizać, lizusować ndk., lizać ndk., lizywać ndk., liznąć dk., polizać dk., podlizywać ndk., podlizać dk., ulizywać ndk., ulizać dk., oblizywać ndk., oblizać dk., zlizywać ndk., zlizać dk., przylizywać ndk., przylizać dk., wylizywać ndk., wylizać dk.

 przym. lizusowski, lizakowy, lizawkowy

 przysł. lizusowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cmokierstwo, nadskakiwanie, serwilizm, służalczość, służalstwo, uniżoność, wazeliniarstwo

Wiktionary


lizusować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) schle­biać, nad­ska­ki­wać komuś, chcąc po­zy­skać wzglę­dy, zwła­szcza osób wyżej po­sta­wio­nych; być li­zu­sem, poch­leb­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oni by ci nic nie zro­bi­li, gdy­byś nie li­zu­so­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizula ż., lizus m., lizusek m., lizuska ż., lizusostwo n., lizusowanie n.

 przym. lizusowski

 przysł. lizusowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łasić się, podlizywać się, płaszczyć się, przymilać się, umizgać się, umizgiwać się, wdzięczyć się, zalecać się, pot. pochlebiać, schlebiać, nadskakiwać, pełzać; leżeć / padać plackiem , lizać buty / stopy, karmić kogoś pochlebstwami, skakać / służyć na dwóch łapkach, kłaniać się nisko / w lansadach, posp. wchodzić / włazić bez mydła, wulg. włazić do dupy / w dupę; przest. uderzać czołem

Wiktionary


lizusowski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z li­zu­sem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizus mos., lizusostwo n., lizula ż.

 czas. lizusować

Wiktionary


lizusowsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób li­zu­sow­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizus mos., lizusostwo n., lizula ż.

 czas. lizusować

Wiktionary


lizut

naz­wi­sko


SJP.pl


lizymetr

przy­rząd me­te­o­ro­lo­gicz­ny słu­żą­cy do po­mia­ru pa­ro­wa­nia i tran­spi­ra­cji z grun­tu po­kry­te­go ro­ślin­no­ścią


SJP.pl

Li­zy­metr – przy­rząd me­te­o­ro­lo­gicz­ny słu­żą­cy do bez­poś­red­nich po­mia­rów wy­so­ko­ści wy­pa­ro­wa­ne­go słupa wody w pro­ce­sie pa­ro­wa­nia te­re­no­we­go. Pod wzglę­dem bu­do­wy jest to wko­pa­ny w grunt szczel­ny, me­ta­lo­wy lub be­to­no­wy zbior­nik. Co pe­wien czas mie­rzy się masę po­jem­ni­ka. Po uwz­ględ­nie­niu masy wody do­pły­wa­ją­cej z opa­dów i od­pły­wa­ją­cej w wy­ni­ku prze­sią­ka­nia, uzy­sku­je się ilość wody, która wy­pa­ro­wa­ła.

Wikipedia


lizymetryczny

→ li­zy­metr


SJP.pl

Patrz:

lizymetr

lizyna

ami­nok­was eg­zo­gen­ny, skład­nik bia­łek ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ami­nok­was eg­zo­gen­ny uczest­ni­czą­cy w bu­do­wie bia­łek (np. hi­sto­nów), wzro­ście i na­pra­wie tka­nek oraz w syn­te­zie hor­mo­nów, en­zy­mów i prze­ciw­ciał; pre­kur­sor ka­da­we­ry­ny;

 (1.2) biol. prze­ciw­cia­ło po­wo­du­ją­ce lizę ko­mó­rek

Wiktionary

Li­zy­na, #PATRZ Lys, K – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów biał­ko­wych. Dla czło­wie­ka jest ami­nok­wa­sem eg­zo­gen­nym, gdyż nie jest syn­te­ty­zo­wa­ny w or­ga­niz­mie i musi być do­star­cza­ny z po­ży­wie­niem.

Li­zy­na jest ami­nok­wa­sem po­lar­nym. Za­wie­ra za­sa­do­wy łań­cuch bocz­ny, który w pH ko­mór­ki ma ła­du­nek do­dat­ni (). Wcho­dzi w skład bia­łek wią­żą­cych ujem­nie na­ła­do­wa­ne czą­stecz­ki kwa­sów nu­kle­i­no­wych, ta­kich jak hi­sto­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kwas dwuaminokapronowy, kwas ε-diaminokapronowy, 2,6-diaminoheksanowy kwas karboksylowy, skr. Lys, symbol K; wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C6H14N2O2.

Wiktionary


lizynowy

→ li­zy­na


SJP.pl

Patrz:

lizyna

lizyny

ami­nok­was eg­zo­gen­ny, skład­nik bia­łek ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych


SJP.pl


lizyp

rzeź­biarz grec­ki ży­ją­cy w IV w. p.n.e.


SJP.pl

Lizyp z Sy­kio­nu – rzeź­biarz grec­ki. Ar­ty­sta stylu póź­no­kla­sycz­ne­go, dzia­ła­ją­cy w la­tach około 370–320 p.n.e. Po­cząt­ko­wo praw­do­po­dob­nie kowal. Nad­wor­ny rzeź­biarz Alek­san­dra Wiel­kie­go.

Wikipedia


lizys

po­wol­ny spa­dek tem­pe­ra­tu­ry cha­rak­te­ry­zu­ją­cy prze­bieg pew­nych cho­rób, np. pło­ni­cy; lysis


SJP.pl


lizystrata

Li­zy­stra­ta (tłu­ma­czo­na także jako Gro­mi­wo­ja lub Bo­jo­mi­ra) – ko­me­dia sta­ro­grec­ka Ary­sto­fa­ne­sa, na­pi­sa­na w roku 411 p.n.e. pod­czas II wojny pe­lo­po­ne­skiej.

Opi­su­je strajk ko­biet, które po­sta­na­wia­ją od­sta­wić swo­ich mężów od łoża do czasu, aż ci zawrą mię­dzy sobą pokój. Dra­mat ma wy­mo­wę pa­cy­fi­stycz­ną.

Wikipedia


liège

Liège (nld. "Luik"; niem. "Lüttich"; wal. "Lidje"; lb. "Léck"; ksh. "Lück"; la. "Le­o­dium", "Le­o­di­cum"; do 1949 "Liége") – mia­sto we wschod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Wa­loń­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na pro­win­cji Liège, oraz okrę­gu Liège. Leży nad Mozą, w po­bli­żu gra­ni­cy z Ni­der­lan­da­mi i Niem­ca­mi.

Wikipedia


lińsk

Lińsk (niem. "Linsk") – wieś bo­ro­wiac­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce, na ob­sza­rze le­śnym Borów Tu­chol­skich.

W 1943 ad­mi­ni­stra­cja nie­miec­ka wpro­wa­dzi­ła dla miej­sco­wo­ści nazwę "Lins". W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lińsk, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Śli­wi­ce.

Wikipedia


liński

→ Linia


SJP.pl

Patrz:

Linia

liściak

1. glon mor­ski o ple­sze przy­po­mi­na­ją­cej liść; fi­lo­fo­ra
2. zmo­dy­fi­ko­wa­ny liść u ro­ślin sied­lisk su­chych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. pa­le­o­li­tycz­ny po­dłuż­ny i ostro za­koń­czo­ny krze­mien­ny wiór uksz­tał­to­wa­ny na grot strza­ły;

 (1.2) bot. przeksz­tał­co­ny ogo­nek li­ścio­wy upo­dob­nio­ny do li­ścia;

Wiktionary

Zo­bacz też: Li­ściak (ar­che­o­lo­gia).

Li­ściak, fy­lo­dium (łac. "phyl­lo­dium") – roz­sze­rzo­ny i spła­szczo­ny ogo­nek li­ścio­wy, upo­dob­nio­ny do blasz­ki li­ścio­wej (zob. kształt li­ścia). Przej­mu­je on funk­cję asy­mi­la­cyj­ną liści, naj­czę­ściej u ro­ślin, u któ­rych blasz­ki li­ścio­we ule­gły zre­du­ko­wa­niu lub przeksz­tał­ce­niom i speł­nia­ją inne funk­cje.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. liść mrz.

Wiktionary


liścianek

li­ścia­nek sek­tor­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych


SJP.pl


liściany

→ liść; li­ścio­wy, li­ścia­sty, list­ny


SJP.pl


liściarka

karma z pędów drzew li­ścia­stych usu­szo­nych razem z liść­mi; ga­łę­ziar­ka


SJP.pl

Li­ściar­ka – sucha karma ob­ję­to­ścio­wa dla zwie­rzy­ny pło­wej. Jeden z ty­po­wych – obok sno­pów­ki – ro­dza­jów karmy dla je­le­ni, saren i da­nie­li wy­kła­da­nej przez my­śli­wych we wszyst­kich po­rach roku poza naj­trud­niej­szym dla zwie­rzy­ny okre­sem zi­mo­wym, gdy za­stę­pu­je ją karma tre­ści­wa.

Wikipedia


liściaste

drze­wa i krze­wy ma­ją­ce li­ście


SJP.pl


liściasty

1. ma­ją­cy li­ście, po­kry­ty liść­mi; ob­fi­cie ulist­nio­ny;
2. skła­da­ją­cy się z drzew lub krze­wów ma­ją­cych li­ście;
3. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem liść;
4. po­cho­dzą­cy z ro­ślin ma­ją­cych li­ście


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście, zło­żo­ny z drzew lub krze­wów ma­ją­cych li­ście

 (1.2) kulin. w po­sta­ci liści

 (1.3) leśn. do­ty­czą­cy drzew li­ścia­stych (1.1)

 (1.4) bot. zob. li­ścio­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buk jest drze­wem li­ścia­stym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiɕˈt͡ɕastɨ, AS: lʹiśćasty

Wiktionary

Powiązane:

 zob. liść.

Wiktionary


liście

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. poet. kilka lub dużo liści, ogół liści; li­sto­wie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: liść

 (2.2) Ms. i W. lp. od: list

 (2.3) C. i Ms. lp. od: lista

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leci li­ście z drze­wa, / Co wy­ro­sło wolne (…).

 (1.1) Szczę­śli­wy, kto marzy / Pod li­ściem ro­zło­ży­stym tej sze­ro­kiej gru­szy, / Gdy la­wi­ną ka­mie­ni gro­bo­wiec się kru­szy / I spada z wiel­kim hu­kiem.

 (1.1) Go­ściu, siądź pod mym li­ściem a od­pocz­nij sobie (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) listowie

Wiktionary


liściec

duży, ro­śli­no­żer­ny owad tro­pi­kal­ny z rzędu stra­szy­ków, przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem zie­lo­ny liść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phyl­lium|ref=tak., ro­dzaj owa­dów z rzędu stra­szy­ków, sto­su­ją­cych mi­me­tyzm;

 (1.2) ent. owad z ro­dza­ju li­ściec (1.1)

Wiktionary

Li­ściec ("Phyl­lium") – ro­dzaj owa­dów z rzędu stra­szy­ków.

Liść­ce do złu­dze­nia przy­po­mi­na­ją nad­gry­zio­ny liść, co poz­wa­la być nie­wi­docz­nym wśród wielu drzew li­ścia­stych. Przy­bie­ra­ją kolor i wy­gląd za­leż­nie od oto­cze­nia, w któ­rym się znaj­du­ją. Chro­nią się w ten spo­sób przed dra­pież­ni­ka­mi. Kiedy po­czu­ją się za­gro­żo­ne za­czy­na­ją ko­ły­sać się na boki uda­jąc ko­ły­szą­cy się na wie­trze liść, kiedy zo­sta­ną po­draż­nio­ne opa­da­ją bez­wład­nie na zie­mię po­zo­sta­jąc w bez­ru­chu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. liść m., liśćcowate nmos., liścień m., listowie n., przylistek m., ulistnienie n., listek m., listeczek m.

 przym. liściasty, liściowy, ulistniony, listny

Wiktionary


liścieniowy

→ li­ścień


SJP.pl

Patrz:

liścień

liścień

1. pier­wszy liść na roz­wi­ja­ją­cym się pę­dzie siew­ki ro­ślin na­sien­nych, pow­sta­ją­cy z za­rod­ka, naj­czę­ściej krót­ko ży­ją­cy; liść za­rod­ko­wy;
2. nie­du­ża ryba ho­do­wa­na w ak­wa­riach, któ­rej po­ru­sza­nie przy­po­mi­na opa­da­ją­cy liść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. pier­wszy liść ro­śli­ny na­sien­nej;

Wiktionary

Li­ścień, liść za­rod­ko­wy – liść pow­sta­ją­cy w roz­wi­ja­ją­cym się za­rod­ku. U niek­tó­rych ro­ślin są to je­dy­ne li­ście obec­ne w doj­rza­łym na­sie­niu, u in­nych (np. u fa­so­li) mię­dzy li­ście­nia­mi pow­sta­je pą­czek z za­wiąz­ka­mi ko­lej­nych liści. Li­ście­nie są krót­ko­wiecz­ne i szyb­ko od­pa­da­ją po roz­wi­nię­ciu przez ro­śli­nę ko­lej­nych liści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pro­ce­sie kieł­ko­wa­nia li­ście­nie wy­do­sta­ją się na zew­nątrz na­sie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲiɕt͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: lʹiśćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. listeczek m., listek m., liść m., liściec mzw.

Wiktionary


liścik

zdrob­nie­nie od: list


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: list

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲiɕt͡ɕik, AS: lʹiśćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. list m., listowy mos.

 przym. listowy

Wiktionary


liściokwiat

Li­ściok­wiat ("Phyl­lant­hus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny li­ściok­wia­to­wa­tych ("Phyl­lant­ha­ce­ae"). Na­le­ży do niego ok. 600 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych na całym świe­cie. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Phyl­lant­hus ni­ru­ri" L.

Wikipedia


liściolubka

li­ścio­lub­ka se­le­ro­wa - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny na­sion­ni­co­wa­tych


SJP.pl


liścionogi

pod­gro­ma­da sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy skrze­lo­no­gów


SJP.pl

Li­ścio­no­gi (Phyl­lo­po­da) – pod­gro­ma­da skrze­lo­no­gów (Bran­chio­po­da). Wy­stę­pu­ją głów­nie w wo­dach słod­kich. Żywią się de­try­tu­sem lub drob­nym plank­to­nem.

Głowę i grzbie­to­wą część tu­ło­wia tych sko­ru­pia­ków, a u czę­ści ga­tun­ków całe ciało, okry­wa pan­cerz. Dłu­gie cy­lin­drycz­ne ciało skła­da się z kil­ku­na­stu lub kil­ku­dzie­się­ciu (do 40) seg­men­tów.

Wikipedia


liścionos

duży nie­to­perz z ro­dzi­ny li­ścio­no­sów wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; na nosie cha­rak­te­ry­stycz­na na­rośl; wam­pir wiel­ki


SJP.pl

Li­ścio­nos ("Phyl­lo­sto­mus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny li­ścio­no­sów (Phyl­lo­sto­mi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych (Phyl­lo­sto­mi­dae).

Wikipedia


liścionosowate

o ce­chach li­ścio­no­so­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


SJP.pl

Li­ścio­no­so­wa­te (Phyl­lo­sto­mi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du mrocz­koksz­tałt­nych (Ve­sper­ti­lio­ni­for­mes) w obrę­bie rzędu nie­to­pe­rzy (Chi­rop­te­ra) obej­mu­ją­ca ok. 150 ga­tun­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się osa­dzo­nym na nosie fał­dem skór­nym w kształ­cie przy­po­mi­na­ją­cym liść.

Wikipedia


liścionosowaty

o ce­chach li­ścio­no­so­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


SJP.pl


liścionosy

duży nie­to­perz z ro­dzi­ny li­ścio­no­sów wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; na nosie cha­rak­te­ry­stycz­na na­rośl; wam­pir wiel­ki


SJP.pl

Li­ścio­no­sy (Phyl­lo­sto­mi­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych (Phyl­lo­sto­mi­dae).

Wikipedia


liścionóg

przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy skrze­lo­no­gów


SJP.pl


liściopodobny

przy­po­mi­na­ją­cy liść


SJP.pl


liściowaty

po­dob­ny kształ­tem do li­ścia; list­ko­wa­ty


SJP.pl


liściowiec

ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny garn­ca­rzo­wa­tych


SJP.pl


liściowy

→ liść; list­ny, li­ścia­sty, li­ścia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z liść­mi, do­ty­czą­cy liści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Niech Wła­dzia robi ana­li­zę za­war­to­ści azotu w ma­te­ria­le li­ścio­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liść mrz., listek mrz., listowie n., list mrz., ulistnienie n., przylistek mrz., listeczek mrz., liściec mzw.

 przym. listny

Wiktionary


liściozwój

zwi­ja­nie się liści w rurkę lub ry­nien­kę wzdłuż nerwu głów­ne­go bę­dą­ce ob­ja­wem cho­ro­bo­wym ro­ślin


SJP.pl


liściołaz

ro­dzaj pła­zów be­zo­go­no­wych z ro­dzi­ny drze­wo­ła­zo­wa­tych


SJP.pl


liścioślad

ślad w po­sta­ci bliz­ny po­zo­sta­ją­cej na po­wierzch­ni pędu po opad­nię­ciu li­ścia


SJP.pl


liściożerca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. zwie­rzę ży­wią­ce się liśc­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liściożerność ż.

 przym. liściożerny

Wiktionary


liściożerność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ży­wie­nie się liść­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem ewo­lu­cji kwan­to­wej może być przej­ście ko­nio­wa­tych na po­cząt­ku trze­cio­rzę­du od li­ścio­żer­no­ści do tra­wo­żer­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liściożerca m.

 przym. liściożerny

Wiktionary


liściożerny

przy­miot­nik

 (1.1) zool. ży­wią­cy się liść­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlʲiɕt͡ɕɔˈʒɛrnɨ, AS: lʹiśćožerny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liściożerca m., liściożerność ż.

Wiktionary


liścisko

1. zgru­bie­nie od: list;
2. zgru­bie­nie od: liść


SJP.pl


liściwie

prze­sta­rza­le: li­sto­wie (ulist­nie­nie)


SJP.pl


liśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


liśnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­śni­ca – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo
  • Li­śni­ca – rzeka, prawy do­pływ rzeki Par­sę­ta
  • Li­śni­ca – po­tocz­na nazwa stru­gi Kacza w jej gór­nym biegu
  • Le­śni­ca
  • Li­śnik

Wikipedia


liść

organ ro­ślin na­czy­nio­wych słu­żą­cy m.in. do asy­mi­lo­wa­nia dwut­len­ku węgla z po­wie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ele­ment bu­do­wy spo­ro­fi­tu ro­śli­ny na­czy­nio­wej, peł­nią­cy funk­cje odżyw­cze dzię­ki za­war­to­ści chlo­ro­fi­lu;

 (1.2) przen. in­form. węzeł drze­wa, który nie po­sia­da po­tom­ków;

 (1.3) pot. przen. ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w twarz

Wiktionary

Liść (łac. "fo­lium") – organ ro­ślin­ny, ele­ment bu­do­wy czę­ści osio­wej (pę­do­wej) ro­ślin te­lo­mo­wych. Wy­ra­sta­ją­ce z wę­złów koń­co­we ele­men­ty roz­ga­łę­zień pędu, wy­o­dręb­nia­ją­ce się ze wzglę­du na funk­cję i bu­do­wę od ło­dy­gi (nie mają np. zdol­no­ści do nie­przer­wa­ne­go wzro­stu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z drze­wa spadł już ostat­ni liść.

 (1.1) Li­ście traw dzie­lą się na po­chwy i ję­zycz­ki.

 (1.2) W drze­wie ka­ta­lo­gów liść­mi są pliki.

 (1.3) Gdy wyz­nał jej, że od dłuż­sze­go czasu ma ko­chan­kę, dała mu z li­ścia w twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲiɕt͡ɕ, AS: lʹiść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liścień m., listowie n., przylistek m., ulistnienie n., liściec m., liśćcowate nmos., liściak m.

:: zdrobn. listek m., listeczek m.

 przym. liściasty, liściowy, ulistniony, listny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) policzek, spoliczkowanie

Wiktionary


liźnięcie

1. prze­su­nąć po czymś ję­zy­kiem;
2. po­tocz­nie: spró­bo­wać cze­goś, skosz­to­wać;
3. po­tocz­nie: za­poz­nać się z czymś czę­ścio­wo, po­wierz­chow­nie


SJP.pl


lk

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go

 (1.1) = kolej. linia ko­le­jo­wa

Wiktionary


lkp

skrót od:
1. Leśny Kom­pleks Pro­mo­cyj­ny, Leśne Kom­plek­sy Pro­mo­cyj­ne;
2. Liga Ko­biet Pol­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Li­tew­ska Par­tia Kon­ser­wa­tyw­na (lit. Lietuvių konservatorių par­ti­ja)
  • Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Łotwy (łot. Lat­vi­jas Komunistiskā par­ti­ja)
  • Liga Ko­biet Pol­skich
  • leśny kom­pleks pro­mo­cyj­ny

Wikipedia


lks

skrót od: Lu­do­wy Klub Spor­to­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­do­wy Klub Spor­to­wy
  • Lu­boń­ski Klub Spor­to­wy, obec­nie Lu­boń­ski FC

Wikipedia


lks-owiec

czło­nek LKS-u (Lu­do­we­go Klubu Spor­to­we­go); el­ka­e­so­wiec


SJP.pl


lks-owski

→ LKS (Lu­do­wy Klub Spor­to­wy); el­ka­e­sow­ski


SJP.pl


llanero

[czy­taj: ja­ne­ro lub lja­ne­ro] konny pa­stuch na ste­pach Ko­lum­bii i We­ne­zu­e­li


SJP.pl


llano

[czy­taj: JAno lub ljaNO] typ sa­wan­ny za­le­wo­wej, for­ma­cja ro­ślin­na o cha­rak­te­rze szu­wa­ro­wym z po­je­dyn­czy­mi drze­wa­mi, wy­stę­pu­ją­ca w do­li­nach rzecz­nych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; lia­no­sy, lla­nos, lla­no­sy


SJP.pl


llanos

[czy­taj: janos lub lja­nos] typ sa­wan­ny za­le­wo­wej, for­ma­cja ro­ślin­na o cha­rak­te­rze szu­wa­ro­wym z po­je­dyn­czy­mi drze­wa­mi, wy­stę­pu­ją­ca w do­li­nach rzecz­nych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; lia­no­sy, llano, lla­no­sy


SJP.pl


llanosy

[czy­taj: jaNOsy lub ljaNOsy] typ sa­wan­ny za­le­wo­wej, for­ma­cja ro­ślin­na o cha­rak­te­rze szu­wa­ro­wym z po­je­dyn­czy­mi drze­wa­mi, wy­stę­pu­ją­ca w do­li­nach rzecz­nych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; lia­no­sy, llano, lla­nos


SJP.pl


llosa

[czy­taj: ljosa] naz­wi­sko


SJP.pl


lloyd

[czy­taj: lojt]
1.imię an­giel­skie;
2. naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Ha­rold Lloyd (1893-1971) - ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lloyd – imię po­cho­dze­nia an­giel­skie­go i wa­lij­skie­go
  • Lloyd’s Cof­fee House – XVIII-wiecz­ne miej­sce spot­kań ar­ma­to­rów i kup­ców
    • Lloyd’s of Lon­don – bry­tyj­ski rynek ubez­pie­cze­nio­wy
    • Lloyd’s List – wia­do­mo­ści tran­spor­tu mor­skie­go i że­glu­gi
    • Lloyd’s Re­gi­ster of Ship­ping – to­wa­rzy­stwo cer­ty­fi­kacj że­glu­gi i za­rzą­dza­nia ry­zy­kiem
      • Lloyd’s Re­gi­ster Rail – to­wa­rzy­stwo cer­ty­fi­ka­cji kolei
      • Lloyd’s Re­gi­ster Sto­om­we­zen – ho­len­der­skie to­wa­rzy­stwo cer­ty­fi­ka­cji że­glu­gi ga­zow­ców
      • Lloyd’s Re­gi­ster Qu­a­li­ty As­su­ran­ce – to­wa­rzy­stwo cer­ty­fi­ka­cji sy­ste­mów za­rzą­dza­nia
      • Lloyd’s Re­gi­ster – Fa­ir­play – wy­daw­ca wia­do­mo­ści że­glar­skich
  • Lloyd Aereo Bo­li­via­no – bo­li­wij­skie linie lot­ni­cze
  • Lloyd Wise – grupa praw­ni­cza włas­no­ści in­te­lek­tu­al­nych ope­ru­ją­ca w An­glii i Azji
  • Llo­yds Bank – bry­tyj­ski bank wcho­dzą­cy w skład Llo­yds Ban­king Group

Wikipedia


llullaillaco

wul­kan w An­dach


SJP.pl

Llul­la­il­la­co – naj­wyż­szy na Ziemi (6739 m n.p.m.) czyn­ny wul­kan.

Stra­to­wul­kan znaj­du­je się w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej w An­dach Środ­ko­wych na gra­ni­cy Ar­gen­ty­ny i Chile, na ob­sza­rze Puna de Ata­ca­ma. Za­no­to­wa­no erup­cje w la­tach: 1854, 1868, 1877.

Naj­wyż­sze par­tie po­kry­te wiecz­nym śnie­giem, ze wzglę­du na po­ło­że­nie w ob­sza­rze kli­ma­tu zwrot­ni­ko­we­go – go­rą­ce­go i skraj­nie su­che­go, znaj­du­je się tutaj naj­wy­żej po­ło­żo­na na kuli ziem­skiej gra­ni­ca wiecz­ne­go śnie­gu (po­wy­żej 6000 m n.p.m.).

Wikipedia


lm

1. skrót od: licz­ba mnoga (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); lm., l.m., l.mn.;
2. skrót od: lumen (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = licz­ba mnoga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lumen
  • wi­docz­ność gra­nicz­na (astro­no­mia)
  • Lean ma­na­ge­ment – stra­te­gia za­rzą­dza­nia
  • Lm – si­glum bi­blij­ne La­men­ta­cji Je­re­mia­sza
  • LM

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba ˈmnɔɡa, AS: lʹiǯba mnoga

Wiktionary


lm.

skrót od: licz­ba mnoga (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); lm, l.m., l.mn.


SJP.pl

skrót

 (1.1) gram. = licz­ba mnoga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lm

Wiktionary


lmao

skrót od: La­ug­hing My Ass Off - pękam ze śmie­chu; lmao, ROTFL (rotfl), LOL (lol)


SJP.pl


lms

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­ar­ning Ma­na­ge­ment Sy­stem (LMS) – ro­dzaj apli­ka­cji sie­cio­wych, wspie­ra­ją­cych pro­ces na­u­cza­nia
  • Lon­don Mat­he­ma­ti­cal So­cie­ty (LMS) – bry­tyj­skie to­wa­rzy­stwo na­u­ko­we
  • Lon­don Mid­land and Scot­tish Ra­il­way (LMS) – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo ko­le­jo­we dzia­ła­ją­ce w la­tach 1923–1947

Wikipedia


ln

ma­te­ma­tycz­ne oz­na­cze­nie lo­ga­ryt­mu na­tu­ral­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ln – wspól­ny sym­bol lan­ta­now­ców
  • ln – oz­na­cze­nie lo­ga­ryt­mu na­tu­ral­ne­go
  • ln – jeden z pro­gra­mów wy­ko­ny­wa­nych w linii po­le­ceń sy­ste­mu UNIX
  • LN – skrót od Liga Na­ro­do­wa (or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1893-1928)
  • LN – skrót od Liga Na­ro­do­wa (pol­ska pra­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na)

Wikipedia


lng

skró­to­wiec

 (1.1) = skro­plo­ny gaz ziem­ny;

Wiktionary

LNG ( li­qu­e­fied na­tu­ral gas), skro­plo­ny gaz ziem­ny – gaz ziem­ny w cie­kłym sta­nie sku­pie­nia, to zna­czy w tem­pe­ra­tu­rze po­ni­żej –162 °C (tem­pe­ra­tu­ra wrze­nia me­ta­nu, głów­ne­go skład­ni­ka LNG). Pod­czas skra­pla­nia ob­ję­tość zmniej­sza się 630 razy, dzię­ki czemu gę­stość ener­gii cie­kłe­go gazu ziem­ne­go wzra­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster Szczer­ski po­in­for­mo­wał, że to pier­wszy taki kon­trakt na do­sta­wę LNG do Pol­ski i Pol­ska jest w ogóle pier­wszym kra­jem re­gio­nu, który otrzy­ma ame­ry­kań­ski gaz.

Wiktionary


lnianka

ga­tu­nek lnicz­ni­ka upra­wia­ny w wielu kra­jach dla na­sion za­wie­ra­ją­cych olej; ro­śnie także dziko; lnicz­nik siew­ny, rżyj


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lnian­ka – potok w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, do­pływ Dę­bosz­ni­cy
  • Lnian­ka – ro­śli­na ole­i­sta lnicz­nik siew­ny (Ca­me­li­na sa­ti­va, ro­dzi­na Bras­si­ca­ce­ae) lub ro­śli­na lecz­ni­cza lnica po­spo­li­ta (Li­na­ria vul­ga­ris, ro­dzi­na Scrop­hu­la­ria­ce­ae)
  • Lnia­nek, Lnia­no, Lnicz­nik

Wikipedia


lniankowy

→ lnian­ka


SJP.pl

Patrz:

lnianka

lniano

Lnia­no – (niem. "Lian­no, 1942-1945 Linne") wieś bo­ro­wiac­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Lnia­no.

Wikipedia


lnianoszary

szary o lnia­nym od­cie­niu


SJP.pl


lnianowłosy

ma­ją­cy włosy w ko­lo­rze lnu


SJP.pl


lniany

zro­bio­ny z lnu; zwią­za­ny z lnem i jego pro­duk­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny lub otrzy­ma­ny z ro­śli­ny len

 (1.2) wy­ko­na­ny z tka­ni­ny wy­ko­na­nej z lnu

 (1.3) do­ty­czą­cy lnu, zwią­za­ny z lnem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲɲãnɨ, AS: lʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. len m.

Wiktionary


lniarski

do­ty­czą­cy lniar­stwa


SJP.pl


lniański

przy­miot­nik od: Lnia­no


SJP.pl


lnica

ro­śli­na z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych; niek­tó­re ga­tun­ki ho­do­wa­ne jako ozdob­ne


SJP.pl

Lnica ("Li­na­ria") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych, daw­niej umie­szcza­ny zwy­kle w trę­dow­ni­ko­wa­tych ("Scrop­hu­la­ria­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 150 ga­tun­ków do bli­sko 190 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go Sta­re­go Świa­ta, jeden przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju wy­stę­pu­je także w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. W Pol­sce dziko ro­śnie 12 ga­tun­ków (łącz­nie z przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cy­mi efe­me­ro­fi­ta­mi).

Wikipedia


lnicznik

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, ros­ną­ca na po­lach wśród lnu
2. lnicz­nik siew­ny - ga­tu­nek lnicz­ni­ka upra­wia­ny w wielu kra­jach dla na­sion za­wie­ra­ją­cych olej; ro­śnie także dziko; rżyj; lnian­ka


SJP.pl

Lnicz­nik ("Ca­me­li­na") – ro­dzaj z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­raz­ji i pół­noc­nej Afry­ce. W Pol­sce jako in­tro­du­ko­wa­ne lub przej­ścio­wo zaw­le­ka­ne rosną czte­ry ga­tun­ki.

Duże zna­cze­nie użyt­ko­we, zwła­szcza do lat 40. XX wieku, miał lnicz­nik siew­ny "C. sa­ti­va" – ro­śli­na ole­jo­daj­na, poza tym do­star­cza­ją­ca włó­kien i na­sion, uży­wa­nych do kar­mie­nia dro­biu.

Wikipedia


lnisko

pole po­zo­sta­łe po ze­bra­nym lnie


SJP.pl


lnisno

Lnis­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Go­dzia­nów.

Data pow­sta­nia wsi nie jest do­kład­nie znana, choć praw­do­po­dob­nie pow­sta­ła przed 1300 ro­kiem, tak jak oko­licz­ne osady. Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


lnowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki o nie­bie­skich, bia­łych, żół­tych lub czer­wo­nych kwia­tach, naj­bar­dziej znany ga­tu­nek to len


SJP.pl

Lno­wa­te ("Li­na­ce­ae" DC. ex Gray) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu mal­pi­giow­ców ("Mal­pig­hia­les"). Obej­mu­je około 255 ga­tun­ków gru­po­wa­nych w 13 ro­dza­jów. naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­na jest w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, ale jej przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją też w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na obu pół­ku­lach, czę­sto ros­nąc w for­ma­cjach ste­po­wych i ty­po­wych dla ob­sza­rów su­chych.

Wikipedia


lnowaty

o ce­chach lno­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


lnowy

1. → len; lnia­ny;
2. ka­nian­ka lnowa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych;
3. ży­ci­ca lnowa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;
4. lep­ni­ca lnowa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


SJP.pl


lo

skrót od: Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = eduk. li­ce­um ogól­noksz­tał­cą­ce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo – dziel­ni­ca Lo-Re­nin­ge
  • Lo-Re­nin­ge – mia­sto w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Flan­dria Wschod­nia, w okrę­gu Diks­mu­i­de
  • Lo-Rênienge – za­chod­nio­fla­mandz­ka nazwa mia­sta Lo-Re­nin­ge
  • Kes­sel-Lo
  • Kor­be­ek-Lo
  • Loo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­mi­sja wy­bor­cza ma za­wsze sie­dzi­bę w na­szym LO.

 (1.1) Baśka cho­dzi­ła do LO, ja do Ślą­skich Tech­nicz­nych.

Wiktionary


loach

[czy­taj: lołcz] naz­wi­sko; m.in. Ken­neth Loach - an­giel­ski re­ży­ser fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny


SJP.pl


loafersy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wsu­wa­ne obu­wie z cho­lew­ką o cha­rak­te­ry­stycz­nym kształ­cie pod­ko­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lordsy, slipersy

Wiktionary


loara

naj­dłuż­sza rzeka Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­dłuż­sza rzeka Fran­cji, ucho­dzą­ca do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Loara ( Loire, Liger) – naj­dłuż­sza rzeka Fran­cji. Jej dłu­gość wy­no­si 1020 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 120,5 tys. km². Źró­dła Loary znaj­du­ją się na sto­kach Ger­bier-de-Jonc we wschod­niej czę­ści Ma­sy­wu Cen­tral­ne­go, a ucho­dzi ona do Za­to­ki Bi­skaj­skiej (Ocean At­lan­tyc­ki) w po­sta­ci estu­a­rium.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ter­min wina z Do­li­ny Loary mówi więc nie­wie­le i le­piej rzecz uści­ślać: wina nan­tej­skie, an­de­ga­weń­skie, tu­reń­skie, or­le­ań­skie czy wresz­cie wina znad środ­ko­wej Loary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈara, AS: loara

Wiktionary

Powiązane:

 przym. loarski, nadloarski

Wiktionary


loarski

→ Loara (rzeka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Loarą, do­ty­czą­cy Loary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad Loarą, gdzie na małej prze­strze­ni wy­stę­pu­je kilka typów po­dło­ża, trze­ba do­brze znać ich hie­rar­chię, aby zo­rien­to­wać się, co może róż­nić wina jed­nej po­sia­dło­ści. Przy­kład, jeden z ty­się­cy: Char­les Jo­gu­et, pro­du­cent jed­ne­go z naj­lep­szych lo­ar­skich win zwa­nych chi­non, wyt­wa­rza kilka jego ga­tun­ków i każdy ma inną nazwę (…)

 (1.1) Z tych oko­lic do­cie­ra­ły do nas z ukry­te­go radia czy po­dziem­nej ga­zet­ki wie­ści o „na­szej woj­nie"; przy­cho­dzi­ły z An­gers, sie­dzi­by rządu pol­skie­go. Kó­łecz­ko na mapie w czter­dzie­ści lat póź­niej sta­nie się miej­scem po­sto­ju na lo­ar­skim szla­ku.

 (1.1) Na za­cho­dzie armie lo­ar­skie raz po raz zdo­by­wa­ły i tra­ci­ły Or­le­an (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Loara ż.

 przym. nadloarski

Wiktionary


lob

prze­rzu­ce­nie piłki, lotki wy­so­kim łu­kiem nad prze­ciw­ni­kiem (prze­ciw­ni­ka­mi)


SJP.pl

Lob – ro­dzaj za­gra­nia w grach spor­to­wych po­le­ga­ją­cy na prze­rzu­ce­niu piłki, buli lub ko­met­ki nad prze­ciw­ni­kiem lub przesz­ko­dą. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest w ta­kich spor­tach jak piłka nożna, tenis, rugby, pétanque czy bad­min­ton.

Za pio­nie­ra lo­bo­wa­nia (wtedy na­zy­wa­ne­go je­szcze „tos­so­wa­niem”) w te­ni­sie uz­na­je się Fran­ka Ha­do­wa, który w ten spo­sób pod­czas fi­na­łu Wim­ble­do­nu w 1878 roku przez­wy­cię­żył opie­ra­ją­cy się na wo­le­jach agre­syw­ny styl gry Spen­ce­ra Gore’a, pier­wsze­go zwy­cięz­cy Wim­ble­do­nu.

Wikipedia


loba

prze­rzu­ce­nie piłki, lotki wy­so­kim łu­kiem nad prze­ciw­ni­kiem (prze­ciw­ni­ka­mi)


SJP.pl


lobamba

mia­sto Es­wa­ti­ni, sie­dzi­ba par­la­men­tu i króla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. tra­dy­cyj­na sto­li­ca Suazi;

Wiktionary

Lo­bam­ba – czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto Es­wa­ti­ni, po­ło­żo­ne w środ­ko­wo-za­chod­niej czę­ści kraju. Jako sie­dzi­ba par­la­men­tu i króla jest jedną z dwóch sto­lic Es­wa­ti­ni. Leży we wschod­niej czę­ści oraz 18 km na po­łud­nio­wy wschód od sie­dzi­by rządu i dru­giej sto­li­cy kraju – Mba­ba­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔˈbãmba, AS: lobãmba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobambijczyk mos., lobambijka ż.

 przym. lobambijski

Wiktionary


lobambijczyk

miesz­ka­niec Lo­bam­by (sto­li­cy kon­sty­tu­cyj­nej Suazi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lo­bam­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lobamba ż.

:: fż. lobambijka ż.

 przym. lobambijski

Wiktionary


lobambijka

miesz­kan­ka Lo­bam­by (sto­li­cy kon­sty­tu­cyj­nej Suazi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lo­bam­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lobamba ż.

:: fm. lobambijczyk mos.

 przym. lobambijski

Wiktionary


lobambijski

przy­miot­nik od: Lo­bam­ba (mia­sto w Suazi)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lo­bam­bą, do­ty­czą­cy Lo­bam­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lobamba ż., lobambijczyk mos., lobambijka ż.

Wiktionary


lobbing

wy­wie­ra­nie wpły­wu me­to­da­mi praw­nie do­pu­szczal­ny­mi na or­ga­ny wła­dzy; lob­by­ing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. wy­wie­ra­nie wpły­wu przez za­wo­do­wych rzecz­ni­ków in­te­re­sów na wła­dze pu­blicz­ne;

Wiktionary

Lob­bing (z lob­by­ing, z fran­koń­skie­go la­ub­ja i lo­bium, lobia „kruż­ga­nek, pasaż”) – w po­wszech­nym ro­zu­mie­niu wy­wie­ra­nie wpły­wu przez za­wo­do­wych rzecz­ni­ków in­te­re­sów (lob­bi­stów, lob­by­stów) na wła­dze pu­blicz­ne.

Słowo lobby oz­na­cza w ję­zy­ku an­giel­skim salę re­cep­cyj­ną w ho­te­lu lub par­la­men­cie, stąd "lob­by­ing" to do­słow­nie „dzia­łal­ność wy­ko­ny­wa­na w lobby”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpły­wa­nie na de­cyz­je po­li­tycz­ne we włas­nym in­te­re­sie, czę­sto my­lo­ne z lob­bin­giem to w rze­czy­wi­sto­ści wy­ko­ny­wa­nie oby­wa­tel­skie­go prawa pe­ty­cji do władz.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lobbingowy, lobbistyczny, lobbystyczny

 rzecz. lobbystka ż., lobbysta mos., lobbistka ż., lobbowanie n., lobby n., lobbista mos., lobbingowość ż.

 czas. lobbować

Wiktionary


lobbingować

rzad­ko: wy­wie­rać wpływ na or­ga­ny wła­dzy pań­stwo­wej w in­te­re­sie okre­ślo­nych grup spo­łecz­nych lub po­li­tycz­nych; lob­bo­wać


SJP.pl


lobbingowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. dzia­łal­ność lob­by­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lob­bin­go­wość nie jest do­pu­szczo­na przez prawo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lobbingowy, lobbistyczny, lobbystyczny

 rzecz. lobbystka ż., lobbysta mos., lobbing mrz., lobbista mos., lobbistka ż.

 czas. lobbować

Wiktionary


lobbingowy

→ lob­bing; lob­bi­stycz­ny, lob­by­stycz­ny, lob­by­in­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lob­bin­giem, od­no­szą­cy się do lob­bin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firmy te pro­wa­dzą dzia­łal­ność lob­bin­go­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbing mrz., lobbingowość ż.

Wiktionary


lobbista

czło­nek ja­kie­goś lobby; rów­nież osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo lob­bo­wa­niem; lob­by­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­wo­do­wy rzecz­nik czyiś in­te­re­sów wy­wie­ra­ją­cy wpływ na wła­dze pu­blicz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa lob­bi­stów na­ci­ska­ła mnie, bym po­parł tę usta­wę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbing mrz., lobbingowość ż., lobbysta mos., lobbystka ż., lobby n.

:: fż. lobbistka ż.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbystyczny, lobbistyczny

Wiktionary


lobbistka

→ lob­bi­sta; lob­byst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­wo­do­wa rzecz­nicz­ka czyiś in­te­re­sów wy­wie­ra­ją­ca wpływ na wła­dze pu­blicz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed po­sie­dze­niem ko­mi­sji se­nac­kiej spot­ka­li­śmy się z kil­ko­ma lob­bist­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbing mrz., lobbingowość ż., lobbysta mos., lobbystka ż., lobby n.

:: fm. lobbista m.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbystyczny, lobbistyczny

Wiktionary


lobbistyczny

→ lob­bing; lob­by­stycz­ny, lob­bin­go­wy, lob­by­in­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lob­bin­giem, od­no­szą­cy się do lob­bin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O osta­tecz­nej for­mie usta­wy za­de­cy­do­wa­ły silne dzia­ła­nia lob­bi­stycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbing mrz., lobbingowość ż., lobbista mos., lobbistka ż., lobbowanie n., lobbysta mos., lobbystka ż., lobby n.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbystyczny

Wiktionary


lobbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lob­bo­wać.

 (1.2) polit. wy­wie­ra­nie wpły­wu przez za­wo­do­wych rzecz­ni­ków in­te­re­sów na wła­dze pu­blicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobby n., lobbing mrz., lobbysta mos., lobbista mos., lobbystka ż., lobbistka ż.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbystyczny, lobbistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lobbing

Wiktionary


lobbować

wy­wie­rać wpływ na or­ga­ny wła­dzy pań­stwo­wej w in­te­re­sie okre­ślo­nych grup spo­łecz­nych lub po­li­tycz­nych; lob­bin­go­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) polit. ekon. wy­wie­rać wpływ na wła­dze pu­blicz­ne w imie­niu kon­cer­nów lub grup spo­łecz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za znie­sie­niem wiz lob­bo­wa­ły kon­cer­ny rol­ni­cze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbowanie n., lobbing mrz., lobbingowość ż., lobbista mos., lobbistka ż., lobbysta mos., lobbystka ż., lobby n.

 przym. lobbystyczny, lobbistyczny

Wiktionary


lobby

grupy na­ci­sku wy­wie­ra­ją­ce wpływ na or­ga­ny wła­dzy pań­stwo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. ekon. grupa na­ci­sku (zwła­szcza w celu zmia­ny prawa zgod­nie z czy­i­miś in­te­re­sa­mi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­liar­dy zło­tych wy­cie­ka­ją z pu­blicz­nej kasy po­przez nie­szczel­ny sy­stem KRUS bro­nio­ny przez lobby pro­du­cen­tów rol­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔbbʲi, AS: lobbʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbistka ż., lobbista mos., lobbing mrz., lobbowanie n., lobbysta mos., lobbystka ż.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbistyczny, lobbystyczny

Wiktionary


lobbying

[czy­taj: lob­bing] wy­wie­ra­nie wpły­wu me­to­da­mi praw­nie do­pu­szczal­ny­mi na or­ga­ny wła­dzy; lob­bing


SJP.pl


lobbyingowy

→ lob­by­ing [czy­taj: lob­bin­go­wy]; lob­bi­stycz­ny, lob­by­stycz­ny, lob­bin­go­wy


SJP.pl


lobbysta

czło­nek ja­kie­goś lobby; rów­nież osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo lob­bo­wa­niem; lob­bi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­wo­do­wy rzecz­nik czy­ichś in­te­re­sów wy­wie­ra­ją­cy wpływ na wła­dze pu­blicz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pol­skim par­la­men­cie zawód lob­by­sty wy­ko­nu­je 16 osób, w bry­tyj­skim 3 tys., a w eu­ro­pej­skim – 15 tys..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbing mrz., lobbingowość ż., lobbista mos., lobbistka ż., lobby n.

:: fż. lobbystka ż.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbystyczny, lobbistyczny

Wiktionary


lobbystka

→ lob­by­sta; lob­bist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­wo­do­wa rzecz­nicz­ka czyiś in­te­re­sów wy­wie­ra­ją­ca wpływ na wła­dze pu­blicz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed po­sie­dze­niem ko­mi­sji se­nac­kiej spot­ka­łam się z kil­ko­ma lob­byst­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbing mrz., lobbingowość ż., lobbista mos., lobbistka ż., lobby n.

:: fm. lobbysta m.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbystyczny, lobbistyczny

Wiktionary


lobbystyczny

→ lob­bing; lob­bi­stycz­ny, lob­bin­go­wy, lob­by­in­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lob­bin­giem, od­no­szą­cy się do lob­bin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O osta­tecz­nej for­mie usta­wy za­de­cy­do­wa­ły silne dzia­ła­nia lob­by­stycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lobbing mrz., lobbingowość ż., lobbista mos., lobbistka ż., lobbowanie n., lobbysta mos., lobbystka ż., lobby n.

 czas. lobbować ndk.

 przym. lobbistyczny

Wiktionary


lobektomia

ope­ra­cja chi­rur­gicz­na po­le­ga­ją­ca na wy­cię­ciu płata na­rzą­du wew­nętrz­ne­go, naj­czę­ściej płuc z po­wo­du gruź­li­cy lub no­wot­wo­ru


SJP.pl

Lo­bek­to­mia (ang. lo­bec­to­my) – za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na wy­cię­ciu płata na­rzą­du (np. płuca)

Pier­wszą w Pol­sce lo­bek­to­mię wy­ko­nał lwo­wia­nin Ta­de­usz Ostrow­ski.

Wikipedia


lobelia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lo­be­lia|L.|ref=tak., bar­dzo licz­ny ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych, o skrę­to­le­głych li­ściach;

Wiktionary

Lo­be­lia, stro­icz­ka ("Lo­be­lia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych. Obej­mu­je 414–415 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w kli­ma­cie tro­pi­kal­nym i umiar­ko­wa­nym cie­płym w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej i w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej oraz w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) stroiczka

Wiktionary


lobelina

al­ka­lo­id lo­be­lii ro­zdę­tej, dzia­ła m.in. po­bu­dza­ją­co na układ au­to­no­micz­ny, pod­wyż­sza ci­śnie­nie krwi i po­bu­dza oś­ro­dek od­de­cho­wy


SJP.pl

Lo­be­li­na (też: lo­be­lia, la­te­lio­nal) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów pi­pe­ry­dy­no­wych wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach lo­be­lii ro­zdę­tej ("Lo­be­lia in­fla­ta"). Nieg­dyś sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie jako śro­dek o dzia­ła­niu wy­miot­nym oraz po­bu­dza­ją­cym oś­ro­dek od­de­cho­wy, a także jako śro­dek prze­ci­wast­ma­tycz­ny.

Wikipedia


lobeliowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych i bylin, o kwia­tach ze­bra­nych w szczy­to­we grona


SJP.pl


lobeliowaty

o ce­chach lo­be­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


lobeliowy

→ lo­be­lia


SJP.pl

Patrz:

lobelia

lobia

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; la­blab; fa­sol­nik egip­ski


SJP.pl


lobo

od­mia­na ja­bło­ni od­por­na na mróz; owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. ogrod. od­mia­na upraw­na ja­bło­ni;

 (1.2) spoż. owoc ja­bło­ni lobo (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lobo – po­stać ko­mik­so­wa
  • lobo – od­mia­na ja­bło­ni
  • okrę­ty pod­wod­ne typu Lobo – typ pe­ru­wiań­skich okrę­tów pod­wod­nych
  • Al­mi­ro Lobo (ur. 1982) – mo­zam­bic­ki pił­karz
  • Alon­so Lobo (ok. 1555–1617) – hisz­pańś­ki kom­po­zy­tor i du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Bal­ta­sar Lobo (1910–1993) – hisz­pań­ski rzeź­biarz
  • Bartolomé Lobo Gu­er­re­ro (1546–1622) – hisz­pań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Du­ar­te Lobo (ok. 1565–1646) – por­tu­gal­ski kom­po­zy­tor
  • Ge­rald Isaac Lobo (ur. 1949) – in­dyj­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Luis Lobo (ur. 1970) – ar­gen­tyń­ski te­ni­si­sta
  • Ma­nu­el Lobo (1904–1983) – hisz­pań­ski ho­ke­i­sta na tra­wie
  • Por­fi­rio Lobo Sosa (ur. 1947) – hon­du­ra­ski po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ku­pi­łem wczo­raj skrzyn­kę ja­błek lobo na przet­wo­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔbɔ, AS: lobo

Wiktionary


lobopodium

sze­ro­ka i pła­to­wa­ta wy­pust­ka cy­to­plaz­ma­tycz­na u niek­tó­rych pier­wot­nia­ków oraz ko­mó­rek or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych


SJP.pl


lobotomia

za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu isto­ty bia­łej mózgu w przed­niej czę­ści pła­tów czo­ło­wych; le­u­ko­to­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg ne­u­ro­chi­rur­gicz­ny, który po­le­ga na od­cię­ciu po­łą­czeń po­mię­dzy korą przed­czo­ło­wą oraz in­ny­mi struk­tu­ra­mi móz­go­wia;

Wiktionary

Lo­bo­to­mia przed­czo­ło­wa, zwana także lo­bo­to­mią (z gr. λοβός "(lobos)" 'płat', i τομή "(tomē)" 'cię­cie, sek­cja') lub lo­bo­to­mią czo­ło­wą albo le­u­ko­to­mią przed­czo­ło­wą – za­bieg ne­u­ro­chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu po­łą­czeń kory przed­czo­ło­wej z in­ny­mi struk­tu­ra­mi móz­go­wia, jedna z metod le­cze­nia cho­rych na schi­zo­fre­nię i inne cięż­kie cho­ro­by psy­chicz­ne.

Wikipedia


lobotomie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|lo­bo­to­mia.

Wiktionary


lobować

prze­rzu­cać nad prze­ciw­ni­kiem piłkę lub lotkę wy­so­kim łu­kiem


SJP.pl


lobowy

→ lob


SJP.pl

Patrz:

lob

locanda

[czy­taj: lo­kan­da] we Wło­szech: ume­blo­wa­ny pokój do wy­na­ję­cia


SJP.pl


locarno

[czy­taj: lo­kar­no] mia­sto w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. szwaj­car­skie mia­sto w kan­to­nie Ti­ci­no;

Wiktionary

Lo­car­no (lmo. "Lo­carn", "Lu­carn", "Lucârn", "Lochèrn", "Luchèrn"; niem. "Luggárus", "Liggåårasch") – mia­sto i gmina w po­łud­nio­wej, wło­sko­ję­zycz­nej czę­ści Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie Ti­ci­no, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na okrę­gu "(di­stret­to)" Lo­car­no oraz po­wia­tu "(cir­co­lo)" Lo­car­no. Leży nad rzeką Mag­gia oraz je­zio­rem Lago Mag­gio­re. Po­ło­żo­ne ok. 80 km od Me­dio­la­nu, ok. 135 km od Zu­ry­chu i ok. 200 km od Ge­ne­wy. Naj­ni­żej po­ło­żo­ne mia­sto Szwaj­ca­rii (ok. 205 m n.p.m.).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lokarneński

Wiktionary


locativus

[czy­taj: lo­ka­ti­wus] lo­ka­ti­wus, lo­ka­tyw, miej­scow­nik; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. szó­sty przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: o (w, na, przy) kim? o (w, na, przy) czym? gdzie?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje oko­licz­ni­ka miej­sca, czasu oraz do­peł­nie­nia dal­sze­go;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka


SJP.pl


locavore

[czy­taj: lo­ka­wor] osoba je­dzą­ca wy­łącz­nie lo­kal­ną żyw­ność wy­pro­du­ko­wa­ną tra­dy­cyj­ny­mi me­to­da­mi


SJP.pl

Lo­ca­vo­re – osoba świa­do­mie wy­bie­ra­ją­ca na­tu­ral­ną żyw­ność wy­pro­du­ko­wa­ną lo­kal­nie w spo­sób tra­dy­cyj­ny, która nie musi być tran­spor­to­wa­na na da­le­kie od­le­gło­ści.

Au­tor­ką okre­śle­nia jest Jes­si­ca Pren­ti­ce – po­pu­la­ry­za­tor­ka eko­lo­gicz­ne­go ży­wie­nia. Po raz pier­wszy użyto go pod­czas Dni Ochro­ny Śro­do­wi­ska w San Fran­ci­sco w 2005 roku.

Wikipedia


loch

po­dziem­ne głę­bo­kie po­mie­szcze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne daw­niej jako wię­zie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dziem­ne po­mie­szcze­nie pod dużą bu­dow­lą, naj­czę­ściej zam­kiem, wy­ko­rzy­sty­wa­ne daw­niej jako wię­zie­nie;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: locha

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Loch – naj­więk­sza głę­bia Du­naj­ca na Pie­niń­skim Prze­ło­mie
  • Loch – po­la­na w Pie­ni­nach
  • loch – po­mie­szcze­nie po­dziem­ne
  • loch – szkoc­ki ter­min oz­na­cza­ją­cy je­zio­ro bądź za­to­kę mor­ską
  • Loch (Dun­ge­on) – wiersz Sa­mu­e­la Ta­y­lo­ra Co­le­rid­ge’a

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A mało u cie­bie na­szych w lochu pod zie­mią gnije i zgni­ło?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔx, AS: loχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. loszek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podziemie

Wiktionary


locha

do­ro­sła sa­mi­ca świni do­mo­wej lub dzika; ma­cio­ra; sa­mu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. do­ro­sła sa­mi­ca świni

 (1.2) zool. do­ro­sła sa­mi­ca dzika

 (1.3) nie­a­trak­cyj­na ko­bie­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • locha – sa­mi­ca świni do­mo­wej
  • Locha – skała we wsi Łu­to­wiec w wo­je­wództ­wie ślą­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔxa, AS: loχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lochanie n.

:: zdrobn. loszka ż.

 czas. lochać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maciora, gwara. samura

Wiktionary


lochanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. okres go­do­wy u dzi­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. locha ż., loszka ż.

 czas. lochać się, lochać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) huczka

Wiktionary


lochać

lo­chać się - o sa­mi­cy świni lub dzika: wy­ka­zy­wać ob­ja­wy rui


SJP.pl


lochować

daw­niej: two­rzyć rowki, żłob­ki; row­ko­wać, żłob­ko­wać, bruzd­ko­wać


SJP.pl


lochy

do­ro­sła sa­mi­ca świni do­mo­wej lub dzika; ma­cio­ra; sa­mu­ra


SJP.pl

Lochy – po­dziem­na część zamku słu­żą­ca zwła­szcza w cza­sach po­ko­ju jako wię­zie­nie. Jako że znaj­do­wa­ła się zaz­wy­czaj pod głów­nym zam­kiem była jed­no­cze­śnie naj­bez­piecz­niej­szym miej­scem, dla­te­go w okre­sie wojny miała cha­rak­ter obron­ny.

Wikipedia


locja

1. nauka o ob­sza­rach wod­nych i wy­brze­żach;
2. książ­ka na­wi­ga­cyj­na za­wie­ra­ją­ca opisy oce­a­nów i mórz oraz ota­cza­ją­cych je brze­gów na całej kuli ziem­skiej z punk­tu wi­dze­nia na­wi­ga­cji


SJP.pl

Locja – dział wie­dzy na­u­tycz­nej (na­u­ty­ki) opi­su­ją­cy wody że­glow­ne oraz wy­brze­ża z punk­tu wi­dze­nia bez­piecz­nej i spraw­nej że­glu­gi. Do­ty­czy on za­rów­no wód mor­skich, jak i śród­lą­do­wych dróg że­glow­nych (czyli przez­na­czo­nych do że­glu­gi), oraz ich oto­cze­nia. Po­ma­ga lub wręcz umoż­li­wia przej­ście trud­nych na­wi­ga­cyj­nie ak­we­nów i szla­ków, oraz opi­su­je miej­sca do­ce­lo­we że­glu­gi, jak porty wraz z ich oto­cze­niem oraz pro­wa­dzą­ce do nich tory wodne.

Wikipedia


lockdown

[czy­taj: lok­dałn] tym­cza­so­wy zakaz prze­mie­szcza­nia się i inne ogra­ni­cze­nia wpro­wa­dzo­ne z po­wo­du za­gro­że­nia np. epi­de­mią, klę­ską ży­wio­ło­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zakaz wyj­ścia, zakaz opu­szcza­nia danej stre­fy

Wiktionary

Lock­down – ter­min po­cho­dzą­cy z ję­zy­ka an­giel­skie­go, uży­wa­ny na okre­śle­nie cza­so­wych i nadz­wy­czaj­nych ogra­ni­czeń swo­bo­dy prze­mie­szcza­nia się, kon­tak­tów spo­łecz­nych oraz dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, wpro­wa­dza­nych zaz­wy­czaj przez wła­dze pu­blicz­ne w sy­tu­a­cjach szcze­gól­ne­go za­gro­że­nia (np. epi­de­mii, klęsk ży­wio­ło­wych, za­gro­żeń bez­pie­czeń­stwa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo utrzy­mu­ją­cej się w ostat­nich dniach wyż­szej licz­by za­ka­żeń rząd nie pla­no­wa­ća­nu­je przy­wra­cać lock­dow­nu.

Wiktionary


lockdownowy

→ lock­down [czy­taj: lok­dał­no­wy]


SJP.pl


locke

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • John Locke (1632–1704) – an­giel­ski fi­lo­zof, le­karz, po­li­tyk, po­li­to­log i eko­no­mi­sta
  • John Locke (po­stać) – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go Za­gu­bie­ni
  • Matt­hew Locke – kom­po­zy­tor an­giel­ski z XVII wieku.
  • Phi­lip Locke – bry­tyj­ski aktor
  • Son­dra Locke – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Wil­liam John Locke – bry­tyj­ski pi­sarz
  • Locke – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ca­y­u­ga
  • Locke (ang. Locke Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Craw­ford
  • Locke (ang. Locke Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Elk­hart
  • Locke (ang. Locke Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ing­ham
  • Locke (ang. Locke Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ca­y­u­ga
  • Locke (ang. Locke Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Rowan

Wikipedia


locke'owski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Locke'a lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


locking

[czy­taj: lo­king] ta­niec ulicz­ny pow­sta­ły w noc­nych klu­bach Los An­ge­les we wczes­nych la­tach 70. XX wieku, bę­dą­cy czę­ścią kul­tu­ry fun­ko­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Loc­king (North So­mer­set) – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym So­mer­set, w dy­stryk­cie North So­mer­set
  • loc­king – styl ta­necz­ny
  • loc­king – ter­min in­for­ma­tycz­ny

Wikipedia


lockout

[czy­taj: lo­kałt] przer­wa­nie dzia­łal­no­ści w celu wy­mu­sze­nia na pra­cow­ni­kach ob­niż­ki za­rob­ków, zwy­kle w od­po­wie­dzi na strajk; lo­ka­ut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. unie­moż­li­wie­nie straj­ku przez zakaz wstę­pu do fa­bry­ki do czasu ak­cep­ta­cji przez pra­cow­ni­ków wa­run­ków za­trud­nie­nia sta­wia­nych przez za­rząd

 (1.2) społ. adm. zam­knię­cie in­sty­tu­cji i lo­ka­li pu­blicz­nych w związ­ku z epi­de­mią

 (1.3) społ. praw. za­blo­ko­wa­nie na­jem­cy do­stę­pu do lo­ka­lu w celu do­ko­na­nia eks­mi­sji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo­ka­ut – nie­do­pu­szcze­nie pra­cow­ni­ków do pracy
  • Lo­ka­ut w NHL – za­wie­sze­nie lub od­wo­ła­nie roz­gry­wek NHL (1994/1995 oraz 2004/2005)
  • Loc­ko­ut – film scien­ce fic­tion z 2012 roku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lokaut m., lokautowanie n.

 czas. lokautować ndk.

 przym. lokautowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokaut

 (1.2) lokaut

 (1.3) lokaut

Wiktionary


loco

[czy­taj: loko] ter­min oz­na­cza­ją­cy miej­sce do­star­cze­nia i od­bio­ru to­wa­ru; loko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Loco – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas
  • Loco Hills – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Loco – miej­sco­wość w gmi­nie On­ser­no­ne, w kan­to­nie Ti­ci­no, w okrę­gu Lo­car­no, w po­wie­cie On­ser­no­ne
  • Locó – an­gol­ski pił­karz
  • Juan El Ca­bal­lo Loco – ame­ry­kań­ski aktor
  • Kid Loco – fran­cu­ski DJ
  • loco – for­mu­ła hand­lo­wa
  • Loco Live – album Ra­mo­nes
  • Loco Tran­qu­i­lo – album Vi­xe­na
  • El Canto del Loco
  • Lego Loco
  • Loko

Wikipedia


locomat

[czy­taj: lo­ko­mat] ste­ro­wa­ne kom­pu­te­ro­wo urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce na re­ha­bi­li­ta­cję i tre­ning chodu; lo­ko­mat


SJP.pl


locum

[czy­taj: lokum] miesz­ka­nie, po­mie­szcze­nie dla kogoś; lokum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miesz­ka­nie, miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy z Agat­ką na­resz­cie włas­ne locum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔkũm, AS: lokũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieszkanie, kąt

Wiktionary


locus

[czy­taj: lokus] lo­ka­li­za­cja da­ne­go genu w chro­mo­so­mie, stała w ge­no­mie da­ne­go or­ga­niz­mu


SJP.pl

Locus (czyt. lokus; l.mn. "loci", czyt. loc-i; łac. dosł. „miej­sce”) – okre­ślo­ny ob­szar chro­mo­so­mu zaj­mo­wa­ny przez gen. W obrę­bie chro­mo­so­mu znaj­du­je się wiele róż­nych "loci"; sta­no­wią one ro­dzaj lo­gicz­nych po­jem­ni­ków na sa­mo­dziel­ne, ustruk­tu­ry­zo­wa­ne frag­men­ty in­for­ma­cji ge­ne­tycz­nej, na­zy­wa­ne ge­na­mi. W okre­ślo­nym "locus" mogą się zna­leźć różne wa­rian­ty zwią­za­ne­go z nim genu (róż­nią­ce się sek­wen­cją nu­kle­o­ty­dów w DNA); wa­rian­ty te są na­zy­wa­ne al­le­la­mi.

Wikipedia


loczek

mały lok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały lok

Wiktionary

Lo­czek to gołąb z grupy struk­tu­ral­nych. Jest bar­dzo cha­rak­te­ry­stycz­ny, ze wzglę­du na za­krę­co­ne po­kry­wy skrzy­dło­we. Wy­róż­nia się 18 od­mian barw­nych. Śred­ni­ca obrącz­ki po­win­na wy­no­sić 9mm. Zo­stał opi­sa­ny ok. roku 1600. Moż­li­we, że przod­ka­mi locz­ka były od­mia­ny go­łę­bi z Azji i po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­py z lekko kę­dzie­rza­wy­mi pió­ra­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Filip za­pu­szczał swoje włosy cały rok, aby móc zro­bić sobie locz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lok m., lokówka ż.

 czas. lokować ndk.

 przym. lokowy, lokówkowy

Wiktionary


loczkowaty

ukła­da­ją­cy się w locz­ki


SJP.pl


loczkować

na­wi­jać pasma wło­sów wokół palca i mo­co­wać spe­cjal­ny­mi klip­sa­mi


SJP.pl


loczuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekspr. lo­czek

Wiktionary


loda

po­tocz­nie: por­cja lodów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. siecz­kar­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Loda – zdrob­nie­nie od Le­o­ka­dii, imię to no­si­ły m.in. Loda Ha­la­ma i Loda Nie­mi­rzan­ka
  • Loda – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Iro­qu­o­is
  • Loda (ang. Loda Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Iro­qu­o­is
  • Loda (ang. Loda Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Reno

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) lodra

Wiktionary


lodek

zdrob­nie­nie od: lód; cien­ki, de­li­kat­ny lód


SJP.pl


loden

gruba, wło­cha­ta tka­ni­na weł­nia­na


SJP.pl


lodi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, w Lom­bar­dii;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w Lom­bar­dii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lodi – mia­sto i gmina, sto­li­ca pro­win­cji Lodi
  • Lodi – pro­win­cja w Lom­bar­dii, we Wło­szech
  • Lodi – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Jo­a­qu­in
  • Lodi – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Ber­gen
  • Lodi – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Se­ne­ca
  • Lodi – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Se­ne­ca
  • Lodi – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Me­di­na
  • Lodi – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Co­lum­bia
  • Lodi – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Co­lum­bia
  • Lodi (ang. Lodi Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wash­te­naw
  • Lodi (ang. Lodi Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mower
  • Lodi (ang. Lodi Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Se­ne­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sfor­mu­ło­wa­na zo­sta­ła hi­po­te­za, że plan Lodi, a szcze­gól­nie jego czwo­ro­kąt­ne­go placu, był dzie­łem ar­ty­stów fran­cu­skich. Lodi zo­sta­ło w 1158 r., po zbu­rze­niu przez me­dio­lań­czy­ków, za­ło­żo­ne przez Fry­de­ry­ka Bar­ba­ros­sę na nowym miej­scu.

 (1.1) Ge­ne­ra­ła Bo­na­par­te żoł­nie­rze mia­no­wa­li po zwy­cię­stwie pod Lodi ka­pra­lem, potem po bit­wie pod Ca­sti­glio­ne sier­żan­tem — rada we­te­ra­nów roz­wa­ża­ła za­słu­gi wodza i na­stęp­ne­go rana de­le­ga­cja uro­czy­ście za­wia­da­mia­ła go o takim oso­bli­wym awan­sie.

 (1.1) 1 marca przed re­zy­du­ją­cym w Lodi ce­sa­rzem zja­wi­li się me­dio­lań­scy kon­su­lo­wie z za­wie­szo­ny­mi na szy­jach na­gi­mi mie­cza­mi. Upad­li do jego stóp i po pu­blicz­nym przyz­na­niu się do po­peł­nie­nia w sto­sun­ku do niego aktu zdra­dy, zdali się na jego łaskę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. laudeński

Wiktionary


lodigezja

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


SJP.pl

Lo­di­gez­ja ("Lod­di­ge­sia mi­ra­bi­lis") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych (Tro­chi­li­dae). En­de­mit Peru, bli­ski za­gro­że­nia wy­gi­nię­ciem. Bio­lo­gia tego ko­li­bra jest słabo poz­na­na.

Wikipedia


lodnikowy

1. ja­skier lod­ni­ko­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych;
2. go­ry­czusz­ka lod­ni­ko­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych


SJP.pl


lodochron

urzą­dze­nie prze­ci­wo­blo­dze­nio­we


SJP.pl


lododział

linia na lo­dow­cu kon­ty­nen­tal­nym, od któ­rej lody spły­wa­ją w różne stro­ny


SJP.pl


lodofoka

lo­do­fo­ka gren­landz­ka - ga­tu­nek foki; foka gren­landz­ka


SJP.pl


lodoicja

lo­do­i­cja se­szel­ska - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny pal­mo­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy tylko na Se­sze­lach; palma se­szel­ska


SJP.pl


lodomeria

zla­ty­ni­zo­wa­na nazwa księ­stwa wło­dzi­mier­skie­go


SJP.pl

Lo­do­me­ria – zla­ty­ni­zo­wa­na nazwa Księ­stwa Wło­dzi­mier­skie­go, do któ­re­go od XIII wieku pre­ten­sje ro­ści­ła sobie ko­ro­na wę­gier­ska, a za jej poś­red­nict­wem Habs­bur­go­wie. Ru­skie księ­stwo ha­lic­ko-wło­dzi­mier­skie w pier­wszych la­tach XIII wieku (1206, 1214) i la­tach 1370–1387 do­sta­ło się przej­ścio­wo pod wpły­wy wę­gier­skie. Po­kry­wa się z ob­sza­rem za­chod­niej czę­ści hi­sto­rycz­ne­go Wo­ły­nia.

Wikipedia


lodomistrz

śro­do­wi­sko­wo: osoba przy­go­to­wu­ją­ca do użyt­ku taflę lo­do­wi­ska; ice­ma­ster, ice ma­ster


SJP.pl


lodospad

ob­su­wa­nie się lo­dow­ca po stro­mym progu skal­nym; miej­sce, w któ­rym się to dzie­je


SJP.pl

Lo­do­spad – stro­ma część lo­dow­ca po­cię­ta szcze­li­na­mi. Wy­stę­pu­je zwy­kle kiedy lo­do­wiec po­ko­nu­je stro­my od­ci­nek do­li­ny albo próg karu.

W ter­mi­no­lo­gii wspi­nacz­ko­wej lo­do­spa­dem na­zy­wa­my także za­marz­nię­te wo­do­spa­dy lub okre­so­we cieki na ścia­nach skal­nych,

które sta­no­wią ob­szar zi­mo­wej dzia­łal­no­ści wspi­nacz­ko­wej we wspi­nacz­ce lo­do­wej.

Wikipedia


lodoszreń

gruba war­stwa śnie­gu ze zlo­do­wa­cia­łą po­kry­wą na wierz­chu


SJP.pl


lodowacieć

1. po­kry­wać się lodem, zmie­niać się w lód;
2. od­czu­wać prze­ni­kli­we zimno; marz­nąć;
3. doz­na­wać pa­ra­li­żu­ją­ce­go uczu­cia, dręt­wieć z prze­ra­że­nia;
4. sta­wać się nie­czu­łym, os­chłym, obo­jęt­nym


SJP.pl


lodowacić

daw­niej: mro­zić, za­mie­niać w lód


SJP.pl


lodowato

przy­słó­wek

 (1.1) zimno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zalodzony, lodowaty

 rzecz. lód mzw./mrz.

Wiktionary


lodowaty

1. bar­dzo zimny;
2. ścię­ty w lód, po­kry­ty lodem, za­marz­nię­ty;
3. prze­no­śnie czło­wiek wy­nio­sły, nie­przy­stęp­ny, ozię­bły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zimny jak lód, bar­dzo zimny

 (1.2) przen. po­zba­wio­ny po­zy­tyw­nych uczuć, os­chły, ozię­bły, nie­przy­jaz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale była górą i wiatr śmi­gał tu wszę­dzie, gdzie drze­wa i za­ro­śla nie rosły w licz­niej­szej gro­ma­dzie. Był lo­do­wa­ty, za­bój­czy dla na­gie­go czło­wie­ka i dużo groź­niej­szy od sła­be­go, su­che­go mrozu.

 (1.2) Lo­do­wa­te spoj­rze­nie sę­dzie­go nie wró­ży­ło nic do­bre­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔdɔˈvatɨ, AS: lodovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lód m., lodziara ż.

 przym. lodowy, zalodzony, oblodzony

 przysł. lodowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oschły, oziębły, nieprzyjazny

Wiktionary


lodować

obło­żyć coś lodem; wło­żyć lód do urzą­dze­nia chłod­ni­cze­go


SJP.pl


lodowcowy

przy­miot­nik od: lo­do­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lo­dow­ca­mi i ich dzia­łal­no­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔdɔfˈt͡sɔvɨ, AS: lodofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodowiec m., lód mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glacjalny

Wiktionary


lodowica

war­stwa lodu two­rzą­ca się na po­wierzch­ni ziemi wsku­tek za­ma­rza­nia mżaw­ki lub de­szczu; go­ło­ledź


SJP.pl


lodowiec

duża masa lodu lo­dow­co­we­go, po­ru­sza­ją­ca się pod wpły­wem włas­ne­go cię­ża­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ogrom­na masa lodu pow­sta­ła z przeksz­tał­ce­nia po­kła­dów wiecz­ne­go śnie­gu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gavia immer|ref=tak., ga­tu­nek nura za­miesz­ku­ją­ce­go tun­drę Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Gren­lan­dii i Is­lan­dii;

Wiktionary

Lo­do­wiec – masa lodu pow­sta­ła z na­gro­ma­dzo­ne­go śnie­gu po­wy­żej linii wiecz­ne­go śnie­gu. Lo­dow­ce są naj­więk­szym re­zer­wu­a­rem wody słod­kiej na Ziemi i dru­gim po oce­a­nach wody na świe­cie. Ba­da­niem lo­dow­ców zaj­mu­je się gla­cjo­lo­gia. mar­gin-left: auto; mar­gin-right:auto;">

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Vatnajökull jest naj­więk­szym lo­dow­cem na Is­lan­dii i dru­gim co do wiel­ko­ści w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈdɔvʲjɛt͡s, AS: lodovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lód m., lodówka ż., zlodowacenie n., lodziara ż., lodownia ż.

 przym. lodowcowy, polodowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nur lodowiec

Wiktionary


lodowisko

1. ob­szar po­kry­ty lodem, przez­na­czo­ny do jazdy na łyż­wach;
2. pole lo­do­we, prze­strzeń po­kry­ta lodem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce przez­na­czo­ne do spor­to­wej lub re­kre­a­cyj­nej jazdy na łyż­wach;

Wiktionary

Lo­do­wi­sko – spe­cjal­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne miej­sce do upra­wia­nia spor­tów łyż­wiar­skich. Lo­do­wi­ska dzie­lą się na dwie pod­sta­wo­we grupy: na­tu­ral­ne i sztucz­ne. Wiel­kość lo­do­wi­ska za­le­ży od moż­li­wo­ści tech­nicz­nych or­ga­ni­za­to­rów oraz od ewen­tu­al­nych wy­mo­gów dy­scy­pli­ny, dla upra­wia­nia któ­rej są stwo­rzo­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­sia­łaś zgu­bić tę czap­kę na lo­do­wi­sku albo w tram­wa­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔdɔˈvʲiskɔ, AS: lodovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. lód.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślizgawka

Wiktionary


lodowiskowy

→ lo­do­wi­sko


SJP.pl

Patrz:

lodowisko

lodownia

1. po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia lodu;
2. chło­dzo­ne lodem po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. chłod­nia, w któ­rej niską tem­pe­ra­tu­rę uzy­sku­je się przez za­sto­so­wa­nie lodu na­tu­ral­ne­go lub sztucz­ne­go

 (1.2) przest. bu­dow­la lub po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych, w któ­rych niską tem­pe­ra­tu­rę za­pew­nia­no dzię­ki zgro­ma­dzo­nej dużej ilo­ści lodu lub śnie­gu;

 (1.3) książk. przen. bar­dzo zimne po­mie­szcze­nie

Wiktionary

Lo­dow­nia, lod­nia – po­mie­szcze­nie lub osob­ny bu­dy­nek słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia wy­łącz­nie lodu lub śnie­gu. Lo­dow­nie były lo­ka­li­zo­wa­ne bli­sko chłod­ni, w któ­rych prze­cho­wa­no pro­duk­ty łatwo psu­ją­ce się bez udzia­łu agre­ga­tów chłod­ni­czych, albo były jed­no­cze­śnie chłod­nią. W lo­dow­niach i chłod­niach uzy­ski­wa­no stałą tem­pe­ra­tu­rę 4 °C.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wokół lo­dow­ni sa­dzo­no drze­wa, aby za­pew­nić jej cień.

 (1.3) Zimno tu jak w lo­dow­ni!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lód m., lodzik m., lody nmos., lodziarnia ż., lodziarz m., lodziarka ż., lodziara ż., lodowisko n., lodowiec m., lodówka ż.

 przym. lodowy, lodowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) lodówka

Wiktionary


lodownik

urzą­dze­nie do wy­ro­bu sztucz­ne­go lodu; ge­ne­ra­tor lodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do pro­duk­cji lodu

Wiktionary


lodowy

1. zro­bio­ny z lodu;
2. w prze­no­śni: zimny jak lód


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lodem, do­ty­czą­cy lodu

 (1.2) kulin. zwią­za­ny z lo­da­mi, do­ty­czą­cy lodów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przest. lo­do­wa­ty, zimny jak lód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko jeź­dzi­ło z mamą na łyż­wach na od­mie­cio­nej przez sie­bie ze śnie­gu lo­do­wej tafli.

 (1.2) Bo­gi­ni za­mó­wi­ła tort lo­do­wy z czer­wo­ną po­rzecz­ką i białą cze­ko­la­dą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lód m., lodzik m., lodowisko n., lodówka ż., lodziarz m., lodziarnia ż., lodziara ż., lodownia ż.

 przym. lodowiskowy, lodówkowy, lodowaty, zalodzony, oblodzony

 przysł. lodowo

Wiktionary


lodołam

kon­struk­cja chro­nią­ca fi­la­ry mostu przed lodem; izbi­ca


SJP.pl


lodołamacz

1. sta­tek o spe­cjal­nej kon­struk­cji, który kru­szy lód np. na rzece; ła­macz lodu
2. sta­tek to­ru­ją­cy drogę przez za­marz­nię­te wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek o wzmoc­nio­nym ka­dłu­bie, przy­sto­so­wa­ny do ro­zbi­ja­nia po­kry­wy lodu na morzu lub rzece celem ut­wo­rze­nia drogi dla in­nych stat­ków;

Wiktionary

Zo­bacz też: Lo­do­ła­macz – książ­ka Wik­to­ra Su­wo­ro­wa.

Lo­do­ła­macz, ina­czej ła­macz lodu – jed­nost­ka pły­wa­ją­ca o spe­cjal­nej, wzmoc­nio­nej kon­struk­cji ka­dłu­ba umoż­li­wia­ją­cej ła­ma­nie po­kry­wy lo­do­wej (np. lodu mor­skie­go). Lo­do­ła­ma­cze uży­wa­ne są na za­ma­rza­ją­cych wo­dach że­glow­nych, aby umoż­li­wić w ten spo­sób że­glu­gę w okre­sie zi­mo­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­go­rocz­na stycz­nio­wa in­ter­wen­cja lo­do­ła­ma­czy była po­trzeb­na ze wzglę­du na za­gro­że­nie tym­cza­so­wej prze­pra­wy w Kiez­mar­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔdɔˈwãmat͡ʃ, AS: lodou̯ãmač

Wiktionary


lodołamanie

ła­ma­nie i kru­sze­nie lodu na po­wierzch­ni mórz, rzek i oce­a­nów


SJP.pl


lodożerca

po­tocz­nie: mi­ło­śnik lodów


SJP.pl


lodożużel

wy­ści­gi mo­to­cy­klo­we na lo­dzie


SJP.pl


lodożużlowiec

za­wod­nik bio­rą­cy udział w wy­ści­gach mo­to­cy­klo­wych na lo­dzie


SJP.pl


lody

wyrób cu­kier­ni­czy spo­rzą­dza­ny na bazie mleka, cukru, jaj i do­dat­ków, np. cze­ko­la­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. kulin. deser, który sta­no­wi słod­ka, zam­ro­żo­na masa spo­rzą­dzo­na z mleka, cukru, jaj i in­nych do­dat­ków

Wiktionary

Lody – zam­ro­żo­ny deser, który uzy­sku­je się po­przez zam­ra­ża­nie masy uzy­ska­nej z pro­duk­tów mlecz­nych (lody mlecz­ne) bądź wody (lody wodne) z do­dat­ka­mi sma­ko­wy­mi (do­dat­ki tra­dy­cyj­ne – owoce czy cze­ko­la­da lub nie­tra­dy­cyj­ne – wa­rzyw­ne, czy nawet mięs­ne), lub zam­ra­ża­nie masy zło­żo­nej z owo­ców, cukru i wody (sor­bet).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam ocho­tę na lody wa­ni­lio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔdɨ, AS: lody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodownia ż.

Wiktionary


lodzia

zdrob­nie­nie od: Le­o­ka­dia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrob­nie­nie od Le­o­ka­dia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc na­sto­lat­ką cio­cia Lo­dzia wy­le­gi­wa­ła się na sta­ro­pa­new­nic­kich łą­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leokadia ż.

Wiktionary


lodziara

obel­ży­wie: ko­bie­ta upra­wia­ją­ca seks oral­ny (fel­la­tio) z męż­czyz­na­mi; la­cho­ciąg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. wy­ko­naw­czy­ni fel­la­tio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈd͡ʑara, AS: loʒ́ara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lód m., lodowisko n., lodownia ż., lodownik m., lodówka ż., lodowatość ż., lodowiec m., lodowacenie n., zlodowacenie n.

:: fm. lodziarz m.

 czas. lodowacieć ndk., zlodowacieć dk.

 przym. lodowy, lodowaty, lodowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lachociąg, obciągara

Wiktionary


lodziarka

po­tocz­nie sprze­daw­czy­ni lodów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. techn. ma­szy­na do wyt­wa­rza­nia lodów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodziarz mos., lodziarnia ż., lodownia ż.

Wiktionary


lodziarnia

1. wyt­wór­nia lodów;
2. lokal, w któ­rym sprze­da­je się lody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. miej­sce sprze­da­ży lodów

Wiktionary

Lo­dziar­nia – miej­sce, w któ­rym sprze­da­je się róż­ne­go ro­dza­ju lody (zwy­kłe, sor­be­to­we, wło­skie), mro­żo­ne jo­gur­ty oraz de­se­ry lo­do­we, cza­sem rów­nież de­se­ry za­wie­ra­ją­ce w skła­dzie lody – takie jak na­le­śni­ki czy gofry.

Lody ser­wo­wa­ne są zaz­wy­czaj na dwa spo­so­by: w wa­fel­kach lub w pu­char­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Swa­rzę­dzu w krót­kim od­stę­pie czasu ot­war­to dwie lo­dziar­nie tej sieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodziarz m., lodziarka ż., lód mrz./mzw.

 przym. lodowy

Wiktionary


lodziarski

do­ty­czą­cy lo­dzia­rza, lo­dziar­stwa


SJP.pl


lodziarz

sprze­daw­ca lub wyt­wór­ca lodów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto sprze­da­je lody

 (1.2) grub. eufem. wy­ko­naw­ca fel­la­tio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔd͡ʑaʃ, AS: loʒ́aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodownia ż., lód m., lodzik m., lodziarnia ż., lodziarka ż.

:: fż. lodziara ż.

 przym. lodowy, zalodzony, oblodzony

Wiktionary


lodzik

zdrob­nie­nie od: lód (w zna­cze­niu: woda w sta­nie sta­łym; jej za­marz­nię­ta po­wierzch­nia)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: lód

 (1.2) mały lód

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Może zjemy sobie po lo­dzi­ku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lód mrz., lodziarz mos., lodownia ż.

 przym. lodowy, zalodzony, oblodzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lód

Wiktionary


lodzić

po­tocz­nie: po­kry­wać lodem; zam­ra­żać


SJP.pl


lodziński

naz­wi­sko


SJP.pl


lodówa

zgru­bie­nie od: lo­dów­ka


SJP.pl


lodóweczka

zdrob­nie­nie od: lo­dów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: lo­dów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔduˈvɛt͡ʃka, AS: loduvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodówka ż.

Wiktionary


lodówka

1. urzą­dze­nie chło­dzą­ce, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści;
2. ga­tu­nek kacz­ki mor­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­jem­nik, szaf­ka lub urzą­dze­nie izo­lo­wa­ne ter­micz­nie, umoż­li­wia­ją­ce prze­cho­wy­wa­nie cze­goś w ob­ni­żo­nej tem­pe­ra­tu­rze;

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Clan­gu­la hy­e­ma­lis|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek mor­skiej kacz­ki;

 (1.3) pot. przen. bar­dzo zimno, duży mróz

 (1.4) przen. za­blo­ko­wa­nie lub odło­że­nie ja­kiejś spra­wy na długi czas lub są­do­wa sek­we­stra­cja

 (1.5) pot. sa­ła­ta lo­do­wa

 (1.6) gw-pl|Ma­zo­wsze, Ma­ło­pol­ska. go­ło­ledź

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iwona zep­su­ła lo­dów­kę, wsta­wia­jąc do niej gar go­rą­ce­go bar­szczu.

 (1.2) Lo­dów­ki zimą po­ja­wia­ją się w du­żych sta­dach na Bał­ty­ku.

 (1.3) Rano była taka lo­dów­ka, że nie mo­głem od­pa­lić sa­mo­cho­du.

 (1.4) Mar­sza­łek wło­żył pro­jekt usta­wy do sej­mo­wej lo­dów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈdufka, AS: lodufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodowiec m., lód m.

:: zdrobn. lodóweczka ż.

:: zgrub. lodówa ż.

 przym. lodówkowy, lodowy, zalodzony, oblodzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłodziarka, chłodnia

 (1.3) ziąb

 (1.4) odłożyć na półkę

 (1.6) gw. Mazowsze, Małopolska lodówa

Wiktionary


lodówkomat

au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie chłod­ni­cze wy­ko­rzy­sty­wa­ne w hand­lu i ga­stro­no­mii; co­o­lo­mat


SJP.pl


lodówkowy

przy­miot­nik od: lo­dów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lo­dów­ką, do­ty­czą­cy lo­dów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodówka ż.

 przym. lodowy

Wiktionary


lodżia

log­gia;
1. ro­dzaj kry­te­go bal­ko­nu
2. w ar­chi­tek­tu­rze za­byt­ko­wej: odręb­ny bu­dy­nek lub część bu­dyn­ku, ma­ją­ce ot­war­tą ko­lum­na­dę albo ar­ka­dy za­miast ścia­ny fron­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ot­war­ta za­da­szo­na ga­le­ria lub bal­kon wzdłuż ścia­ny bu­dyn­ku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy pa­pież uka­zał się w lo­dżii ba­zy­li­ki.

 (1.1) Z okaz­ji świę­ta lo­dżię przy­o­zdo­bio­no fla­ga­mi i gir­lan­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loggia ż.

Wiktionary


loess

jas­no­żół­ta, na­wia­na skała osa­do­wa, uży­wa­na do wy­ro­bu ce­gieł; less


SJP.pl


loessowy

→ loess; les­so­wy


SJP.pl


lofel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. duża ło­pa­ta do wsa­dza­nia bułek do pieca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔfɛl, AS: lofel

Wiktionary


lofiks

bry­kiet z nie­o­czy­szcza­ne­go naf­ta­le­nu, na­sy­co­ny pa­kiem, słu­żą­cy do roz­pa­la­nia pa­le­nisk wę­glo­wych


SJP.pl


lofocki

przy­miot­nik od: Lo­fo­ty, grupa przy­brzeż­nych wysp na Morzu Nor­we­skim


SJP.pl


lofofor

przed­nia część ciała czuł­kow­ców


SJP.pl

Lo­fo­for – apa­rat czuł­ko­wy niek­tó­rych wtór­no­ja­mo­wych bez­krę­gow­ców mor­skich, zło­żo­ny z pod­sta­wy i ko­ro­ny orzę­sio­nych czuł­ków ota­cza­ją­cych otwór gę­bo­wy. Ko­ro­na może mieć kształt ta­śmo­wa­ty, pier­ście­nio­wa­ty, pod­ko­wia­sty lub spi­ral­nie skrę­co­ny. Lo­fo­for pełni funk­cję or­ga­nu fil­tru­ją­ce­go po­karm i od­de­cho­we­go.

Wikipedia


lofoty

ar­chi­pe­lag na Morzu Nor­we­skim


SJP.pl

Lo­fo­ty (norw. "Lo­fo­ten") – ar­chi­pe­lag na Morzu Nor­we­skim u pół­noc­no-za­chod­nich wy­brze­ży Nor­we­gii, cią­gną­cy się na dłu­go­ści 112 km od ma­leń­kiej wy­sep­ki Røst na po­łud­niu po wąską cie­śni­nę Raft­sun­det, od­dzie­la­ją­cą go od ar­chi­pe­la­gu Vesterålen. Od sta­łe­go lądu od­dzie­lo­ny cie­śni­ną Vestf­jor­den.

Wikipedia


loft

miesz­ka­nie lub pra­cow­nia ar­ty­stycz­na w po­mie­szcze­niu za­a­dap­to­wa­nym z daw­nej hali fa­brycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. po­mie­szcze­nie prze­my­sło­we za­a­dap­to­wa­ne na miesz­ka­nie (czę­sto luk­su­so­we) lub inny lokal użyt­ko­wy;

Wiktionary

Loft – miesz­ka­nie urzą­dzo­ne w daw­nych po­mie­szcze­niach prze­my­sło­wych, na przy­kład w fa­bry­kach lub ma­ga­zy­nach, a także miesz­ka­nie o dużej, ot­war­tej prze­strze­ni, za­pro­jek­to­wa­ne w stylu in­du­strial­nym.

Słowo „loft” po­cho­dzi z ję­zy­ka is­landz­kie­go, w któ­rym oz­na­cza­ło „po­wie­trze”, „prze­strzeń” lub „pię­tro”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moda na lofty do­tar­ła do Pol­ski sto­sun­ko­wo nie­daw­no, choć w za­chod­niej Eu­ro­pie ma już kil­ku­dzie­się­cio­let­nią tra­dy­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔft, AS: loft

Wiktionary


loftka

gruby śrut do na­bo­jów my­śliw­skich


SJP.pl


loftkowy

o śru­cie: ma­ją­cy śred­ni­cę po­wy­żej 5 mm


SJP.pl


loftowy

→ loft


SJP.pl

Patrz:

loft

log

1. przy­rząd okre­śla­ją­cy pręd­kość stat­ku w sto­sun­ku do oto­cze­nia lub mie­rzą­cy prze­by­tą przez niego drogę;
2. w in­for­ma­ty­ce: plik, w któ­rym za­pi­sy­wa­ne są wy­da­rze­nia re­je­stro­wa­ne przez sy­stem ope­ra­cyj­ny kom­pu­te­ra;
3. w in­for­ma­ty­ce: plik re­je­stru­ją­cy w ser­we­rach WWW licz­bę wi­zy­tu­ją­cych in­ter­na­u­tów i stro­ny in­ter­ne­to­we, na które za­glą­da­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. przy­rząd do po­mia­ru pręd­ko­ści stat­ku;

 (1.2) in­form. zapis zda­rzeń i dzia­łań w sy­ste­mie kom­pu­te­ro­wym;

 (1.3) bibl. jed­nost­ka miary ob­ję­to­ści wy­stę­pu­ją­ca w Bi­blii;

sym­bol, skrót

 (2.1) = mat. lo­ga­rytm

 (2.2) = mat. lo­ga­rytm dzie­sięt­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • log – przy­rząd do mie­rze­nia szyb­ko­ści stat­ku wod­ne­go
  • log – w in­for­ma­ty­ce: zapis ko­lej­nych zda­rzeń opi­su­ją­cy dzia­ła­nia użyt­kow­ni­ka lub pro­gra­mu
  • log – miara ob­ję­to­ści pły­nów
  • log – sym­bol lo­ga­ryt­mu
  • Log – w gmi­nie Kranj­ska Gora
  • Log – w gmi­nie Lu­ko­vi­ca
  • Log – w gmi­nie Mo­kro­nog-Tre­bel­no
  • Log – w gmi­nie Ro­ga­tec
  • Log – w gmi­nie Ruše
  • Log – w gmi­nie Sev­ni­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔk, AS: lok

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

 rzecz. logowanie n., zalogowanie n.

 czas. logować ndk., zalogować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziennik, plik dziennika, rejestr zdarzeń

 (2.1) lg

Wiktionary


log.

skrót od: lo­gi­ka, lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


logaed

1. wiersz zło­żo­ny z róż­nych stóp, w po­ez­ji an­tycz­nej uwa­ża­ny za zbli­żo­ny do prozy
2. w po­ez­ji pol­skiej: wiersz sy­la­bo­to­nicz­ny, nie­po­dziel­ny na jed­na­ko­we stopy


SJP.pl


logan

model sa­mo­cho­du marki Dacia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, naj­wyż­szy szczyt Ka­na­dy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Logan – masyw gór­ski w Ame­ry­ce Pół­noc­nej
  • Logan – szkoc­kie naz­wi­sko i nazwa klanu
  • Dacia Logan – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny przez firmę Dacia, sprze­da­wa­ny także pod marką Re­na­ult
  • Logan - bo­ha­ter ame­ry­kań­skie­go filmu z 1976 roku na pod­sta­wie po­wie­ści fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wej Wil­lia­ma F. No­la­na i Ge­or­ge’a Cla­y­to­na John­so­na Uciecz­ka Lo­ga­na
  • Logan – ame­ry­kań­ski film fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy z 2017 roku
  • Logan – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • Logan – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Har­ri­son
  • Logan – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Phil­lips
  • Logan – wieś w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Quay
  • Logan – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Hoc­king
  • Logan – mia­sto w sta­nie Utah, w hrab­stwie Cache
  • Logan – mia­sto w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Logan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Logan wzno­si się na wy­so­kość 5966 m n.p.m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔɡãn, AS: logãn

Wiktionary


loganiowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu go­rycz­kow­ców; po­ła­to­wa­te


SJP.pl

Lo­ga­nio­wa­te, po­ła­to­wa­te ("Lo­ga­nia­ce­ae" R. Br.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu go­rycz­kow­ców. Obej­mu­je 13 ro­dza­jów z około 420 ga­tun­ka­mi ro­ślin rocz­nych, krze­wów, drzew i lian. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie umiar­ko­wa­nej i sub­tro­pi­kal­nej, zwła­szcza w Au­stra­lii i na Nowej Ka­le­do­nii.

Wikipedia


logarytm

wy­kład­nik po­tę­gi, do ja­kiej trze­ba pod­nieść pod­sta­wę, aby uzy­skać daną licz­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wy­kład­nik po­tę­gi, do któ­rej na­le­ży pod­nieść okre­ślo­ną licz­bę (pod­sta­wę lo­ga­ryt­mu), aby uzy­skać jego ar­gu­ment;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „lg”. Zo­bacz też: LG.

Lo­ga­rytm (łac. [now.] "lo­ga­rith­mus" – sto­su­nek, z gr. λόγ- "log-", od λόγος "logos" – za­sa­da, rozum, słowo, i ἀριθμός "árithmós" – licz­ba) – dla da­nych liczb for­mu­la_1 licz­ba oz­na­cza­na for­mu­la_2 bę­dą­ca roz­wią­za­niem rów­na­nia for­mu­la_3 Taki lo­ga­rytm zo­stał zde­fi­nio­wa­ny przez Eu­le­ra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔˈɡarɨtm̥, AS: logarytm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logarytmowanie n., zlogarytmowanie n.

 czas. logarytmować ndk., zlogarytmować dk.

 przym. logarytmiczny

 przysł. logarytmicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. log

Wiktionary


logarytmiczny

1. zwią­za­ny z lo­ga­ryt­mo­wa­niem, obli­cza­niem lo­ga­ryt­mów;
2. suwak lo­ga­ryt­micz­ny - na­rzę­dzie wy­ko­rzy­sty­wa­ne daw­niej do przy­bli­żo­nych obli­czeń, głów­nie in­ży­nier­skich


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lo­ga­ryt­ma­mi, do­ty­czą­cy lo­ga­ryt­mów

 (1.2) taki, któ­re­go war­tość zmie­nia się zgod­nie z okre­ślo­nym lo­ga­ryt­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔɡarɨtˈmʲit͡ʃnɨ, AS: logarytmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logarytm mrz., logarytmowanie n., zlogarytmowanie n.

 czas. logarytmować ndk., zlogarytmować dk.

 przysł. logarytmicznie

Wiktionary


logarytmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lo­ga­ryt­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logarytm mrz.

 czas. logarytmować ndk.

 przym. logarytmiczny

Wiktionary


logarytmować

obli­czać lo­ga­rytm licz­by lub wy­ra­że­nia


SJP.pl


logatom

w au­dio­me­trii słow­nej: sy­la­ba którą łączy się z in­ny­mi lo­ga­to­ma­mi by two­rzyć nie­ist­nie­ją­ce w danym ję­zy­ku wy­ra­zy słu­żą­ce do ba­da­nia ro­zu­mie­nia mowy


SJP.pl

Lo­ga­tom ( λόγος "lógos" „wyraz” + ἄτομος "átomos" „nie­po­dziel­ny”) – sy­la­ba słu­żą­ca do ba­da­nia ro­zu­mie­nia mowy w au­dio­me­trii słow­nej, która łą­czo­na jest z in­ny­mi lo­ga­to­ma­mi w wy­ra­zy nie­ma­ją­ce zna­cze­nia w danym ję­zy­ku. Bez­sen­sow­ne wy­ra­zy two­rzo­ne są po to, aby ba­da­ny nie wspo­ma­gał się zna­jo­mo­ścią ję­zy­ka w pro­ce­sie ro­zu­mie­nia mowy.

Wikipedia


loggia

[czy­taj: lodż­ja] lo­dżia;
1. ro­dzaj kry­te­go bal­ko­nu;
2. w ar­chi­tek­tu­rze za­byt­ko­wej: odręb­ny bu­dy­nek lub część bu­dyn­ku, ma­ją­ce ot­war­tą ko­lum­na­dę albo ar­ka­dy za­miast ścia­ny fron­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ot­war­ta za­da­szo­na ga­le­ria lub bal­kon wzdłuż ścia­ny bu­dyn­ku;

Wiktionary

Log­gia (lo­dżia) – wnęka w zew­nętrz­nej pła­szczyź­nie bu­dyn­ku, ot­war­ta na zew­nątrz, od­dzie­lo­na drzwia­mi i okna­mi od po­mie­szczeń wew­nętrz­nych.

Log­gia może być jedno- lub wie­lo­kon­dy­gna­cyj­na, ot­war­ta lub zam­knię­ta (przesz­klo­na). Wy­stę­po­wa­ła w re­ne­san­sie w bu­dow­nict­wie pa­ła­co­wym (np. zamek na Wa­we­lu, zamek w Pie­sko­wej Skale, pałac w Na­wo­jo­wie Łu­życ­kim, w Ba­ra­no­wie San­do­mier­skim). We współ­czes­nych bu­dyn­kach, zaz­wy­czaj tylko jed­no­kon­dy­gna­cyj­na, speł­nia funk­cję bal­ko­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­cie­le dworu zle­ci­li wy­ko­na­nie ar­ka­do­wej log­gii w ele­wa­cji wej­ścio­wej od stro­ny wew­nętrz­ne­go dzie­dziń­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodżia ż.

Wiktionary


loggiobalkon

[czy­taj lodż­jo­bal­kon] rzad­ko: ro­dzaj kry­te­go bal­ko­nu; log­gia, lo­dżia, bal­kon wnę­ko­wy


SJP.pl


logicysta

zwo­len­nik lo­gi­cyz­mu


SJP.pl


logicystyczny

→ lo­gi­cyzm


SJP.pl

Patrz:

logicyzm

logicyzm

kie­ru­nek w ma­te­ma­ty­ce, wg któ­re­go pod­sta­wą ma­te­ma­ty­ki jest lo­gi­ka


SJP.pl

Lo­gi­cyzm – kie­ru­nek w fi­lo­zo­fii ma­te­ma­ty­ki, za­kła­da­ją­cy, że można oprzeć jej pod­sta­wy na bazie ra­chun­ku lo­gicz­ne­go zdań (po­rów­naj lo­gi­ka). W szcze­gól­no­ści spro­wa­dza to ma­te­ma­ty­kę jako naukę do szcze­gól­ne­go ro­dza­ju for­mal­nej te­o­rii lo­gicz­nej im­ple­men­tu­ją­cej pe­wien ze­staw ak­sjo­ma­tów i wy­pro­wa­dza­ją­cej z nich wnio­ski w opar­ciu o pe­wien ze­spół de­fi­ni­cji (po­rów­naj: for­ma­lizm (ma­te­ma­ty­ka)).

Wikipedia


logiczka

→ logik


SJP.pl

Patrz:

logik

logicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w myśl zasad lo­gi­ki, zgod­nie z lo­gi­ką

 (1.2) pot. w spo­sób sen­sow­ny, roz­sąd­ny (o za­cho­wa­niu, po­stę­po­wa­niu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wynik ro­zu­mo­wa­nia oka­zał się lo­gicz­nie uza­sad­nio­ny.

 (1.2) Zmę­cze­nie spra­wi­ło, iż prze­stał my­śleć lo­gicz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logika ż., logik mos., logiczność ż.

 przym. logiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sensownie, poprawnie

Wiktionary


logiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lo­gicz­nie


SJP.pl


logiczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lo­gicz­ny


SJP.pl


logiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co lo­gicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logika ż., logik mos.

 przym. logiczny

 przysł. logicznie

Wiktionary


logiczny

1. do­ty­czą­cy lo­gi­ki;
2. zgod­ny z lo­gi­ką, sen­sow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lo­gi­ką, zgod­ny z lo­gi­ką

 (1.2) pot. ma­ją­cy sens, zro­zu­mia­ły, roz­sąd­ny

 (1.3) kon­sek­went­ny, bu­do­wa­ny zgod­nie z lo­gi­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) "Sta­lin był wiel­kim mor­der­cą na­ro­dów, ale Pol­skę po II woj­nie świa­to­wej stwo­rzył ge­o­po­li­tycz­nie lo­gicz­ną - pisał. - (…) je­ste­śmy dziec­kiem Jałty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: loǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logika ż., logik mos., logiczność ż.

 przysł. logicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sensowny

Wiktionary


logik

spe­cja­li­sta w sfe­rze lo­gi­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo lo­gi­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszym lo­gi­kiem, który nie w pełni zga­dzał się z pra­wem wy­łą­czo­ne­go środ­ka, był Ary­sto­te­les.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔɟik, AS: loǵik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logiczność ż., logika ż.

 przym. logiczny

 przysł. logicznie

Wiktionary


logika

1. nauka z dzie­dzi­ny fi­lo­zo­fii zaj­mu­ją­ca się znaj­do­wa­niem praw rzą­dzą­cych ludz­kim ro­zu­mo­wa­niem, a także wnio­sko­wa­niem;
2. po­praw­ne my­śle­nie, opar­te na związ­kach przy­czy­no­wo-skut­ko­wych;
3. lo­gi­ka ma­te­ma­tycz­na - dzie­dzi­na ma­te­ma­ty­ki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem włas­no­ści wnio­sko­wa­nia ma­te­ma­tycz­ne­go oraz mo­de­li te­o­rii ma­te­ma­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dy­scy­pli­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się re­gu­ła­mi po­praw­ne­go my­śle­nia i wnio­sko­wa­nia;

 (1.2) po­praw­ne, rze­czo­we my­śle­nie, opar­te na związ­kach przy­czy­no­wo-skut­ko­wych

 (1.3) prawa i me­cha­niz­my rzą­dzą­ce ja­ki­miś zda­rze­nia­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: logik

Wiktionary

Lo­gi­ka (gr. λόγος, "logos" – rozum, słowo, myśl) – nauka for­mal­na o jas­nym i ści­słym for­mu­ło­wa­niu myśli, o re­gu­łach po­praw­ne­go ro­zu­mo­wa­nia i uza­sad­nia­nia twier­dzeń. Hi­sto­rycz­nie była uz­na­wa­na za dział fi­lo­zo­fii bli­ski re­to­ry­ce, jed­nak na­ro­dzi­ny ra­chun­ku zdań w XIX wieku za­po­cząt­ko­wa­ły lo­gi­kę ma­te­ma­tycz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔɟika, AS: loǵika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logik mos., logiczność ż.

 przym. logiczny

 przysł. logicznie

Wiktionary


logiko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: lo­gi­ka

Wiktionary


login

iden­ty­fi­ka­tor użyt­kow­ni­ka sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go po­da­wa­ny przy roz­po­czy­na­niu pracy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • login (lub login name) - po­tocz­nie, w żar­go­nie in­for­ma­tycz­nym: iden­ty­fi­ka­tor użyt­kow­ni­ka
  • login - pro­gram (po­le­ce­nie) w sy­ste­mach ro­dzi­ny Unix
  • lo­go­wa­nie

Wikipedia


logion

w Bi­blii: po­je­dyn­cza wy­po­wiedź Je­zu­sa


SJP.pl


logista

urzęd­nik ad­mi­ni­stra­cyj­ny w armii rzym­skiej lub bi­zan­tyj­skiej


SJP.pl

Lo­gi­sta (stgr. λογιστής logistēs, lm λογισταί lo­gi­stai – rach­mistrz, re­wi­dent) – w sta­ro­żyt­nych Ate­nach urzęd­nik kon­tro­lu­ją­cy wy­dat­ki z kasy pu­blicz­nej.

Ter­min od­no­szo­ny do człon­ków dwóch róż­nych ateń­skich ko­le­giów. W pier­wszym zna­cze­niu do­ty­czy człon­ka dzie­się­cio­o­so­bo­wej ko­mi­sji, wy­ło­nio­ne­go drogą lo­so­wa­nia spoś­ród człon­ków Rady Pię­ciu­set na okres jed­nej pry­ta­nii, i kon­tro­lu­ją­ce­go dzia­ła­nia fi­nan­so­we urzęd­ni­ków ateń­skich w trak­cie spra­wo­wa­nia funk­cji.

Wikipedia


logistyczka

→ lo­gi­styk


SJP.pl

Patrz:

logistyk

logistyczny

→ lo­gi­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lo­gi­sty­ką, do­ty­czą­cy lo­gi­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

logistyka

Powiązane:

 rzecz. logistyka ż.

Wiktionary


logistyk

1. w woj­sku wszyst­kie czyn­no­ści ma­ją­ce na celu utrzy­ma­nie go­to­wo­ści sił zbroj­nych, bądź wspo­mo­że­nie for­ma­cji wal­czą­cych; kwa­ter­mi­strzo­stwo;
2. pla­no­wa­nie i or­ga­ni­za­cja skom­pli­ko­wa­ne­go przed­sięw­zię­cia, zwła­szcza zwią­za­ne­go z tran­spor­tem i skła­do­wa­niem su­row­ców i pro­duk­tów;
3. dawne okre­śle­nie lo­gi­ki ma­te­ma­tycz­nej


SJP.pl


logistyka

1. w woj­sku wszyst­kie czyn­no­ści ma­ją­ce na celu utrzy­ma­nie go­to­wo­ści sił zbroj­nych, bądź wspo­mo­że­nie for­ma­cji wal­czą­cych; kwa­ter­mi­strzo­stwo;
2. pla­no­wa­nie i or­ga­ni­za­cja skom­pli­ko­wa­ne­go przed­sięw­zię­cia, zwła­szcza zwią­za­ne­go z tran­spor­tem i skła­do­wa­niem su­row­ców i pro­duk­tów;
3. dawne okre­śle­nie lo­gi­ki ma­te­ma­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. pla­no­wa­nie i re­a­li­za­cja prze­pły­wu dóbr;

 (1.2) wojsk. or­ga­ni­za­cja i re­a­li­za­cja za­o­pa­trze­nia dla woj­ska;

 (1.3) daw. lo­gi­ka ma­te­ma­tycz­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: lo­gi­styk

Wiktionary

Lo­gi­sty­ka – pro­ces pla­no­wa­nia, re­a­li­zo­wa­nia i kon­tro­lo­wa­nia spraw­ne­go i efek­tyw­ne­go eko­no­micz­nie prze­pły­wu su­row­ców, ma­te­ria­łów, wy­ro­bów go­to­wych oraz od­po­wied­niej in­for­ma­cji z punk­tu po­cho­dze­nia do punk­tu kon­sump­cji w celu za­spo­ko­je­nia wy­ma­gań klien­ta. Dzia­ła­nia lo­gi­stycz­ne mogą obej­mo­wać (choć nie muszą się do nich ogra­ni­czać): ob­słu­gę klien­ta, pro­gno­zo­wa­nie po­py­tu, prze­pływ in­for­ma­cji, kon­tro­lę za­pa­sów, czyn­no­ści ma­ni­pu­la­cyj­ne, re­a­li­zo­wa­nie za­mó­wień, czyn­no­ści re­pa­ra­cyj­ne i za­o­pa­try­wa­nie w czę­ści, lo­ka­li­za­cję za­kła­dów pro­duk­cyj­nych i skła­dów, pro­ce­sy za­o­pa­trze­nio­we, pa­ko­wa­nie, ob­słu­gę zwro­tów, go­spo­da­ro­wa­nie od­pa­da­mi, tran­sport i skła­do­wa­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bio­tech­no­lo­gia, prze­mysł far­ma­ce­u­tycz­ny, lo­gi­sty­ka łań­cu­chów do­staw – tego wszyst­kie­go nie da się zro­bić bez no­wych me­cha­niz­mów ko­o­pe­ra­cyj­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logistyk mos.

 przym. logistyczny

Wiktionary


logit

funk­cja sto­so­wa­na w sta­ty­sty­ce do przeksz­tał­ca­nia praw­do­po­do­bień­stwa na lo­ga­rytm szans; funk­cja lo­gi­to­wa


SJP.pl


logitowy

funk­cja lo­gi­to­wa - funk­cja sto­so­wa­na w sta­ty­sty­ce do przeksz­tał­ca­nia praw­do­po­do­bień­stwa na lo­ga­rytm szans; logit


SJP.pl


logizacja

pod­da­wa­nie roz­wa­żań re­gu­łom lo­gicz­nym; lo­gi­zo­wa­nie


SJP.pl


loglina

lina sta­no­wią­ca skła­do­wą część logu


SJP.pl


logo

sym­bol gra­ficz­ny przed­się­bior­stwa lub firmy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) znak gra­ficz­ny speł­nia­ją­cy rolę mar­ke­tin­go­wą i in­for­ma­cyj­ną;

Wiktionary

Logo (skr. od "lo­go­gram" lub "lo­go­typ)" – uni­kal­na i cha­rak­te­ry­stycz­na forma gra­ficz­na, sty­li­zo­wa­ny napis, sym­bol lub inna forma ek­spre­sji gra­ficz­nej słu­żą­ca do iden­ty­fi­ka­cji marki, przed­się­bior­stwa bądź or­ga­ni­za­cji. Logo wy­stę­pu­je w trzech po­sta­ciach – znaku bę­dą­ce­go sym­bo­lem albo sy­gne­tem, lo­go­ty­pu bądź peł­ne­go logo. Umie­szcza się je na ma­te­ria­łach dru­ko­wa­nych, re­kla­mach, ar­ty­ku­łach pi­śmien­ni­czych, bu­dyn­kach i po­ja­zdach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­kość logo po­win­na być taka sama jak wiel­kość sym­bo­lu Unii Eu­ro­pej­skiej, umie­szczo­ne­go na tych ma­te­ria­łach.

 (1.1) Mu­si­my przed koń­cem mie­sią­ca skoń­czyć pracę nad nowym lo­giem, bo wtedy rusza kam­pa­nia re­kla­mo­wa na­szej firmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔɡɔ, AS: logo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Logo mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znak firmowy

Wiktionary


logofet

daw­niej:
a) kanc­lerz, pi­sarz na dwo­rze wo­ło­skim albo ru­muń­skim
b) możny bojar ru­muń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nad­wor­ny urzęd­nik w śred­nio­wiecz­nej Moł­da­wii i na Wo­ło­szczyź­nie

Wiktionary


logofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed mó­wie­niem


SJP.pl


logograf

w sta­ro­żyt­no­ści:
1. twór­ca mów są­do­wych pi­sa­nych na za­mó­wie­nie;
2. jeden z naj­star­szych hi­sto­ry­ków grec­kich, po­przed­nik He­ro­do­ta, przed­sta­wia­ją­cy nie tylko wy­da­rze­nia hi­sto­rycz­ne, ale także opis kra­jów, o któ­rych opo­wia­dał


SJP.pl


logogram

znak lub sym­bol re­pre­zen­tu­ją­cy całe słowo lub wy­ra­że­nie, np. kanji, hie­ro­glif


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. znak lub sym­bol re­pre­zen­tu­ją­cy słowo bądź wy­ra­że­nie;

Wiktionary

Lo­go­gram (gr. "logos" „słowo” + gr. "gram­ma" „od­cisk, znak”) – znak lub sym­bol re­pre­zen­tu­ją­cy słowo bądź wy­ra­że­nie. Uży­wa­ne były w sta­ro­żyt­nych sy­ste­mach pisma (np. hie­ro­gli­fy).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔˈɡɔɡrãm, AS: logogrãm

Wiktionary


logogryf

ro­dzaj ła­mi­głów­ki


SJP.pl

Lo­go­gryf (z gr.: λόγος „słowo”, γρῖφος „trzci­no­wy kosz na ryby"”") – roz­ryw­ka umy­sło­wa, ro­dzaj za­gad­ki po­le­ga­ją­cej na zga­dy­wa­niu wy­ra­zów na pod­sta­wie ich de­fi­ni­cji lub na pod­sta­wie po­da­nych sylab i wpi­sy­wa­niu ich w okre­ślo­ny dia­gram.

Wikipedia


logomachia

ja­ło­wy spór o słowa za­miast o isto­tę pro­ble­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. spór o słowa, nie o me­ri­tum spra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto przy­czy­ną nie­po­ro­zu­mień, błę­dów ek­wi­wo­ka­cji oraz lo­go­ma­chii jest nieś­wia­do­mość, że to samo słowo, ma­ją­ce ugrun­to­wa­ne zna­cze­nie w mowie po­tocz­nej, może mieć w ja­kiejś dzie­dzi­nie wie­dzy zna­cze­nie zu­peł­nie inne, tech­nicz­ne, nie­kie­dy mocno róż­nią­ce się od po­tocz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔɡɔ̃ˈmaxʲja, AS: logõmaχʹi ̯a

Wiktionary


logomachie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. lm. od zob. lo­go­ma­chia.

Wiktionary


logometr

przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do po­mia­ru re­zy­stan­cji, po­jem­no­ści i czę­stot­li­wo­ści; mier­nik ilo­ra­zo­wy


SJP.pl

Lo­go­metr (mier­nik ilo­ra­zo­wy) – me­cha­nizm przy­rzą­dów po­mia­ro­wych do po­mia­ru sto­sun­ku dwóch wiel­ko­ści elek­trycz­nych, zwy­kle na­tę­że­nia prądu, na­pię­cia elek­trycz­ne­go, a poś­red­nio in­nych.

Wikipedia


logon

w te­o­rii in­for­ma­cji na­u­ko­wej: najm­niej­sza jed­nost­ka in­for­ma­cji struk­tu­ral­nej uzy­ska­nej przez zna­jo­mość pro­ce­du­ry doś­wiad­cze­nia


SJP.pl

Logon (fr. "Lo­go­ne") – rzeka w Za­chod­niej Afry­ce, głów­ny do­pływ rzeki Szari.

Źró­dła Lo­go­nu znaj­du­ją się w za­chod­niej czę­ści Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej, pół­noc­nym Ka­me­ru­nie i po­łud­nio­wym Cza­dzie. Rzeka na pew­nym od­cin­ku two­rzy na­tu­ral­ną gra­ni­cę pań­stwo­wą mię­dzy Ka­me­ru­nem a Cza­dem.

Wikipedia


logopata

osoba dot­knię­ta wadą wy­mo­wy, np. se­ple­nie­niem, ją­ka­niem się


SJP.pl


logopatia

za­bu­rze­nie ar­ty­ku­la­cji mowy (wada wy­mo­wy); se­ple­nie­nie, ją­ka­nie się


SJP.pl


logopatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie lo­go­pa­to­lo­gii


SJP.pl


logopatologia

dział pa­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za­bu­rzeń mowy; pa­to­lo­gia mowy


SJP.pl

Lo­go­pa­to­lo­gia – jeden z dzia­łów lo­go­pe­dii, zaj­mu­ją­cej się pa­to­lo­gią mowy (dy­scy­pli­na na­u­ko­wa i prak­tycz­na), ba­da­nia na­u­ko­we i le­cze­nie za­bu­rzeń mowy osób w róż­nym wieku.

Spe­cja­li­ści w dzie­dzi­nie lo­go­pe­dii mowy wy­o­dręb­nia­ją: afaz­jo­lo­gię, bal­bu­to­lo­gię, lo­go­pa­to­lo­gię oraz te­ra­pię tych za­bu­rzeń.

Wikipedia


logopatyczny

→ lo­go­pa­tia


SJP.pl

Patrz:

logopatia

logopeda

spe­cja­li­sta w za­kre­sie lo­go­pe­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie lo­go­pe­dii

Wiktionary

Lo­go­pe­da – zawód z po­gra­ni­cza pe­da­go­gi­ki, psy­cho­lo­gii i me­dy­cy­ny, zaj­mu­ją­cy się ba­da­nia­mi w za­kre­sie dia­gno­zy stanu roz­wo­ju mowy i te­ra­pii za­bu­rzeń ko­mu­ni­ka­cji czło­wie­ka na róż­nych eta­pach roz­wo­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Na przy­kład, za­miast pra­wi­dło­wo wy­ma­wiać „r”, wy­ma­wia „r” krta­nio­we, na­zy­wa­ne fran­cu­skim. U trzy- czy czte­ro­lat­ka jest to przej­ścio­we, jed­nak u sze­ścio­lat­ka świad­czy już o wa­dzie wy­mo­wy. Na­le­ży ko­niecz­nie zgło­sić się z nim do lo­go­pe­dy.

 (1.1) Wielu pe­dia­trów i lo­go­pe­dów prze­strze­ga ro­dzi­ców przed po­da­wa­niem ma­lu­cho­wi smocz­ka, bo jego ssa­nie może być przy­czy­ną wady wy­mo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logopedia ż.

:: fż. logopedka ż.

 przym. logopedyczny

Wiktionary


logopedia

dział pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­cy się kształ­to­wa­niem pra­wi­dło­wej mowy w okre­sie jej roz­wo­ju i usu­wa­niem wad wy­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o wa­dach mowy;

Wiktionary

Lo­go­pe­dia – nauka o kształ­to­wa­niu wła­ści­wej mowy w okre­sie jej roz­wo­ju i jej do­sko­na­le­niu w póź­niej­szym okre­sie (lo­go­pe­dia ogól­na), a także o usu­wa­niu róż­ne­go ro­dza­ju wad i za­bu­rzeń mowy (lo­go­pe­dia spe­cjal­na).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. logopeda m.

 przym. logopedyczny

Wiktionary


logopedka

→ lo­go­pe­da


SJP.pl

Patrz:

logopeda

logopedycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób lo­go­pe­dycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. logopedyczny

Wiktionary


logopedyczny

→ lo­go­pe­dia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lo­go­pe­dią, do­ty­czą­cy lo­go­pe­dii

Wiktionary

Patrz:

logopedia

Powiązane:

 rzecz. logopedia ż., logopeda m., logopedka ż.

 przysł. logopedycznie

Wiktionary


logorea

be­zład­ne, szyb­kie wy­po­wia­da­nie słów wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych za­bu­rze­niach psy­chicz­nych; sło­wo­tok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) be­zład­na wy­po­wiedź, sło­wo­tok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔɡɔˈrɛa, AS: logorea

Wiktionary


logos

1. w fi­lo­zo­fii He­ra­kli­ta z Efezu: siła kos­micz­na, rozum kos­micz­ny, który rzą­dzi czło­wie­kiem i Wszechś­wia­tem;
2. w fi­lo­zo­fii Ary­sto­te­le­sa: zda­nie, po­ję­cie, sąd;
3. w fi­lo­zo­fii sto­i­ków: isto­ta rze­czy obej­mu­ją­ca ducha i ma­te­rię;
4. w fi­lo­zo­fii Hegla: po­ję­cie, rozum ab­so­lut­ny;
5. w ję­zy­ku bi­blij­nym: ob­ja­wie­nie Boga w twór­czej roli Słowa;
6. w po­glą­dach Fi­lo­na z Alek­san­drii: ogni­wo poś­red­nie po­mię­dzy Bo­giem a świa­tem ma­te­rial­nym;
7. w po­glą­dach Ory­ge­ne­sa z Alek­san­drii: Chry­stus jako stwór­ca i zbaw­ca świa­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Logos (fi­lo­zo­fia)
  • Logos (te­o­lo­gia chrze­ści­jań­ska)
  • Logos – seria wy­daw­ni­cza PWN
  • Logos (aria­nizm)
  • Logos – cykl wier­szy An­to­nie­go Lan­ge­go
  • Teatr „Logos” – ka­to­lic­ki teatr w Łodzi

Wikipedia


logoterapeuta

psy­cho­te­ra­pe­u­ta sto­su­ją­cy lo­go­te­ra­pię


SJP.pl


logoterapeutyczny

→ lo­go­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

logoterapia

logoterapia

1. ro­dzaj psy­cho­te­ra­pii ma­ją­cej na celu pomoc w po­głę­bie­niu sa­moś­wia­do­mo­ści i od­na­le­zie­niu sensu włas­nej eg­zy­sten­cji;
2. le­cze­nie za po­mo­cą od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nej i pro­wa­dzo­nej roz­mo­wy; le­cze­nie sło­wem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. me­to­da psy­cho­te­ra­pii, któ­rej celem jest od­na­le­zie­nie sensu życia

Wiktionary

Lo­go­te­ra­pia – ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Vik­to­ra Fran­kla na okre­śle­nie wpro­wa­dzo­nej przez niego me­to­dy psy­cho­te­ra­pii sku­pia­ją­cej się na umoż­li­wie­niu pa­cjen­to­wi poz­na­nia i ak­cep­ta­cji sie­bie i swo­je­go zna­cze­nia jako czę­ści pew­nej ca­ło­ści, w tym re­al­ne­go świa­ta, w któ­rym musi on funk­cjo­no­wać.

Wikipedia


logoteta

Lo­go­te­ta (gr. "λογοθέτης", "logothétēs", pl. "logothétai"; łac. "lo­got­he­ta", pl. "lo­got­he­tae") – urząd ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Ce­sar­stwie Wschod­nio­rzym­skim oraz w Ce­sar­stwie Bi­zan­tyń­skim. Lo­go­te­ta był przed­sta­wi­cie­lem or­ga­nów cen­tral­nych i na­czel­nych, ana­lo­gicz­nym do obec­nych mi­ni­strów.

Wikipedia


logotyp

li­ter­nict­wo uży­wa­ne w znaku fir­mo­wym lub to­wa­ro­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. czcion­ka lub ma­try­ca za­wie­ra­ją­ca skrót wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia;

 (1.2) logo w for­mie tek­sto­wej za­wie­ra­ją­ce nazwę firmy lub jej akro­nim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lo­go­typ (dru­kar­stwo) – czcion­ka lub ma­try­ca za­wie­ra­ją­ca skrót wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia
  • lo­go­typ (gra­fi­ka) – logo w for­mie tek­sto­wej za­wie­ra­ją­ce nazwę firmy lub jej akro­nim

Wikipedia


logotypowy

→ lo­go­typ


SJP.pl

Patrz:

logotyp

logowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lo­go­wać.

 (1.2) po­je­dyn­cza próba za­lo­go­wa­nia

Wiktionary

Lo­go­wa­nie, mel­do­wa­nie ( log­ging in) – pro­ces uwie­rzy­tel­nia­nia i au­to­ry­za­cji użyt­kow­ni­ka kom­pu­te­ra, po­le­ga­ją­cy w więk­szo­ści przy­pad­ków na po­da­niu iden­ty­fi­ka­to­ra użyt­kow­ni­ka i hasła uwie­rzy­tel­nia­ją­ce­go w celu uzy­ska­nia do­stę­pu w wy­ni­ku ści­śle zde­fi­nio­wa­nych upraw­nień do ko­rzy­sta­nia z okre­ślo­ne­go sy­ste­mu in­for­ma­tycz­ne­go, sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go, kom­pu­te­ra czy sieci kom­pu­te­ro­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lo­go­wa­nie tam trwa bar­dzo długo.

 (1.2) Po trzech nie­u­da­nych lo­go­wa­niach konto jest blo­ko­wa­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔɡɔˈvãɲɛ, AS: logovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. logować ndk., zalogować dk., wylogowywać ndk., wylogować dk.

 rzecz. login

Wiktionary


logować

1. za­pi­sy­wać ja­kieś in­for­ma­cje w spe­cjal­nym pliku kom­pu­te­ro­wym;
2. lo­go­wać się - na­wią­zy­wać łącz­ność z sy­ste­mem kom­pu­te­ro­wym o kon­tro­lo­wa­nym do­stę­pie przez po­da­nie iden­ty­fi­ka­to­ra użyt­kow­ni­ka i hasła


SJP.pl

cza­sow­nik zwrot­ny lo­go­wać się

 (1.1) in­form. au­to­ry­zo­wać się w sy­ste­mie, naj­czę­ściej po­da­jąc hasło

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) in­form. za­pi­sy­wać ja­kieś in­for­ma­cje w spe­cjal­nym pliku-dzien­ni­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cze­kaj chwi­lę, lo­gu­ję się do sieci.

 (2.1) Nasz ser­wer lo­gu­je wszyst­kie próby wła­ma­nia do niego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈɡɔvat͡ɕ, AS: logovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logowanie

 (2.1) log

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalogować

Wiktionary


logudoryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka kra­i­ny Lo­gu­do­ro na Sar­dy­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Logudoro n.

:: fm. Logudor mos.

 przym. logudorski

Wiktionary


lohengrin

1. syn Par­si­fa­la, ry­cerz Świę­te­go Gra­a­la z le­gend ar­tu­riań­skich;
2. opera Ri­char­da Wa­gne­ra


SJP.pl

Lo­hen­grin – po­stać z le­gend ar­tu­riań­skich, po­cho­dzą­ca z XIII-wiecz­ne­go ano­ni­mo­we­go po­e­ma­tu fran­cu­skie­go "Ry­cerz ła­bę­dzia" (fr. "Le Che­va­lier au cygne").

Syn Par­si­fa­la (Per­ci­wa­la), ry­cerz Świę­te­go Gra­a­la, wy­sła­ny w łodzi cią­gnię­tej przez ła­bę­dzie, by oca­lić pannę, która nie może za­py­tać Lo­hen­gri­na o jego toż­sa­mość. Hi­sto­ria ta jest wer­sją le­gen­dy o Ry­ce­rzu Ła­bę­dzia.

Wikipedia


lohman

naz­wi­sko


SJP.pl

Loh­man – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cole.

Wikipedia


loiczny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. lo­gicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loika ż.

Wiktionary


lojalista

osoba po­stę­pu­ją­ca zgod­nie z obo­wią­zu­ją­cym pra­wem, rów­nież na­rzu­co­nym przez obce mo­car­stwo


SJP.pl


lojalistka

→ lo­ja­li­sta


SJP.pl

Patrz:

lojalista

lojalistyczny

→ lo­ja­lizm


SJP.pl

Patrz:

lojalizm

lojalizm

1. cał­ko­wi­te po­słu­szeń­stwo wobec wła­dzy;
2. daw­niej: wier­no­pod­dań­stwo wobec za­bor­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pra­wo­rząd­ność; po­stę­po­wa­nie zgod­nie z po­li­ty­ką rządu

 (1.2) w Pol­sce pod za­bo­ra­mi – wier­no­pod­dań­stwo w sto­sun­ku do rzą­dów za­bor­czych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈjalʲism̥, AS: loi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lojalista m., lojalistka ż., lojalność ż.

 przym. lojalistyczny, lojalny, lojalnościowy

 przysł. lojalnie

Wiktionary


lojalka

po­tocz­nie o pod­pi­sa­nym do­ku­men­cie stwier­dza­ją­cym lo­jal­ność wobec wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. praw. umowa lo­jal­no­ścio­wa zo­bo­wią­zu­ją­ca pra­cow­ni­ka do lo­jal­no­ści wobec pra­co­daw­cy

 (1.2) pot. hist. de­kla­ra­cja lo­jal­no­ści wobec władz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mogą ci na przy­kład wpi­sać, że je­steś ich współ­pra­cow­ni­kiem czy agen­tem i że pod­pi­sa­łeś lo­jal­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈjalka, AS: loi ̯alka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lojalność ż.

 przym. lojalny, lojalnościowy

 przysł. lojalnie

Wiktionary


lojalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób lo­jal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To on któ­re­goś dnia ostrzegł nas lo­jal­nie, że w nocy bę­dzie napad na sta­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈjalʲɲɛ, AS: loi ̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lojalność ż., lojalizm m., lojalista m., lojalistka ż., lojalka ż.

 przym. lojalny, lojalistyczny, lojalnościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiernie

Wiktionary


lojalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lo­jal­nie


SJP.pl


lojalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lo­jal­ny


SJP.pl


lojalnościowy

w mar­ke­tin­gu: skie­ro­wa­ny do klien­tów czę­sto ko­rzy­sta­ją­cych z pro­duk­tów lub usług danej firmy, ma­ją­cy pod­trzy­mać przy­wią­za­nie klien­ta do firmy lub marki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lo­jal­no­ścią, do­ty­czą­cy lo­jal­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lojalność ż., lojalka ż., lojalista mos., lojalistka ż., lojalizm mrz.

 przym. lojalny

 przysł. lojalnie, lojalistycznie

Wiktionary


lojalność

1. wier­ność i ucz­ci­wość w kon­tak­tach z ludź­mi;
2. po­stę­po­wa­nie zgod­ne z prze­pi­sa­mi prawa; pra­wo­myśl­ność, pra­wo­rząd­ność, lo­ja­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest lo­jal­ne; cecha tych, któ­rzy są lo­jal­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sie­li wy­słu­chi­wać tyrad szefa na temat lo­jal­no­ści wobec firmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lojalka ż., lojalizm m., lojalista m., lojalistka ż.

 przym. lojalny, lojalistyczny, lojalnościowy

 przysł. lojalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wierność

Wiktionary


lojalny

1. rze­tel­ny i ucz­ci­wy w kon­tak­tach mię­dzy­ludz­kich;
2. po­stę­pu­ją­cy zgod­nie z na­ka­za­mi władz; pra­wo­rząd­ny, pra­wo­myśl­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rze­tel­ny, ucz­ci­wy w re­la­cjach z in­ny­mi

 (1.2) taki, który nie do­pu­ści się zdra­dy, jest godny za­u­fa­nia i po­stę­pu­je zgod­nie z okre­ślo­ny­mi re­gu­ła­mi, na­ka­za­mi; wier­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wie­dział, że wszy­scy na Hoth są re­be­lian­ta­mi. Nie mu­siał wy­łu­ski­wać jed­nej re­be­lianc­kiej ko­mór­ki spoś­ród lo­jal­nej po­pu­la­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈjalnɨ, AS: loi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lojalność ż., lojalka ż., lojalizm m., lojalista m., lojalistka ż.

 przym. lojalistyczny, lojalnościowy

 przysł. lojalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1) oddany

Wiktionary


lojang

mia­sto w Chi­nach; Lu­o­y­ang


SJP.pl


lojfer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Ostródz­kie,War­mia,Ma­zu­ry. warch­lak

 (1.2) gw-pl|Ostródz­kie,War­mia,Ma­zu­ry. wa­łę­sa­ją­ca się dziew­czy­na

Wiktionary


lojolita

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. je­zu­i­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔjɔˈlʲita, AS: loi ̯olʹita

Wiktionary


lojz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|m., po­u­fa­ła forma imie­nia Aloj­zy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Alojz, Lojzek, Lojzik

Wiktionary


lojzeczek

zdrob­nie­nie od: Aloj­zy (imię mę­skie)


SJP.pl


lojzek

zdrob­nie­nie od: Aloj­zy (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|m., po­u­fa­ła forma imie­nia Aloj­zy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Lojzik, Alojz

Wiktionary


lojzik

zdrob­nie­nie od: Aloj­zy (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Aloj­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Loj­zik cion­giym szczy­lo afy.

Wiktionary


lok

pasmo skrę­co­nych, wi­ją­cych się wło­sów; pu­kiel; kę­dzior


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pasmo za­krę­co­nych lub wi­ją­cych się wło­sów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lok – miej­sco­wość
  • Lok – miej­sco­wość
  • Lok – wieś
  • Cees Lok – ho­len­der­ski pił­karz
  • Wil­liam Lok – hong­koń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • LOK
  • Lók

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔk, AS: lok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokówka ż.

:: zdrobn. loczek m.

 czas. lokować ndk.

 przym. lokowy, lokówkowy

Wiktionary


lok-owski

→ LOK (Liga Obro­ny Kraju); lo­kow­ski


SJP.pl


lok.

skrót

 (1.1) = lokal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­zy­ta od­bę­dzie się 2 czerw­ca o go­dzi­nie 17:30 w sali kon­fe­ren­cyj­nej przy ul. Biz­ne­so­wej 9 w lok. 7.

Wiktionary


lokacja

1. daw­niej, dziś śro­do­wi­sko­wo: umiej­sco­wie­nie, roz­mie­szcze­nie w okre­ślo­nym miej­scu; lo­ka­li­za­cja, miej­sce;
2. w tech­ni­ce: okre­śla­nie po­ło­że­nia i pręd­ko­ści obiek­tów na pod­sta­wie fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych lub aku­stycz­nych;
3. w daw­nej Pol­sce: za­kła­da­nie wsi lub miast, zaz­wy­czaj na pra­wie nie­miec­kim;
4. wieś lub mia­sto za­ło­żo­ne w ten spo­sób


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo­ka­cja – w tech­ni­ce: spo­sób wy­kry­wa­nia po­ło­że­nia i wyz­na­cza­nia kie­run­ku i pręd­ko­ści ruchu obiek­tów
  • Lo­ka­cja – w bio­lo­gii: spo­sób orien­to­wa­nia się zwie­rząt
  • Lo­ka­cja – hi­sto­rycz­ny spo­sób za­kła­da­nia wsi i miast
  • Lo­ka­cja – w se­man­ty­ce ję­zy­ków pro­gra­mo­wa­nia: miej­sce prze­cho­wy­wa­nia war­to­ści zmien­nej.

Wikipedia


lokacyjny

1. zwią­za­ny z lo­ka­cją (np. przy­wi­lej lo­ka­cyj­ny)
2. zwią­za­ny z lo­ko­wa­niem ka­pi­ta­łu (np. pro­gram lo­ka­cyj­ny)


SJP.pl


lokaj

1. słu­żą­cy w bo­ga­tym domu, ele­ganc­ko ubra­ny (zwy­kle w li­be­rię), o nie­na­gan­nych ma­nie­rach
2. prze­no­śnie o kimś prze­sad­nie usłuż­nym, pod­li­zu­ją­cym się komuś; słu­ża­lec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek usłu­gu­ją­cy w bo­ga­tym domu lub na dwo­rze pa­nu­ją­ce­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokajczyk mos., lokajstwo n.

:: fż. lokajka ż.

 przym. lokajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. galonowy, przest. pokojowy, pokojowiec, pogard. fagas

Wiktionary


lokajczyk

daw­niej: młody lokaj


SJP.pl


lokajski

1. ma­ją­cy zwią­zek z lo­ka­jem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lo­ka­ja
2. po­tocz­nie: słu­żal­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lo­ka­jem, do­ty­czą­cy lo­ka­ja

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) po­gard. wła­ści­wy lo­ka­jo­wi; ma­ją­cy cechy lo­ka­ja, zwła­szcza słu­żal­czość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokaj mos., lokajstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) służalczy, serwilistyczny

Wiktionary


lokajstwo

1. prze­sta­rza­łe: ogół służ­by do­mo­wej w pa­ła­cu;
2. słu­żal­cza po­sta­wa, wy­słu­gi­wa­nie się komuś; ser­wi­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa bez­kry­tycz­ne­go i do­bro­wol­ne­go pod­po­rząd­ko­wa­nia się ja­kiejś wła­dzy, zwierzch­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokaj mos.

 przym. lokajski

Wiktionary


lokal

1. miesz­ka­nie, po­mie­szcze­nie użyt­ko­we
2. za­kład ga­stro­no­micz­ny lub roz­ryw­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miesz­ka­nie lub po­mie­szcze­nie użyt­ko­we

 (1.2) pot. gastr. pub, bar, re­sta­u­ra­cja, klub

Wiktionary

Lokal (z lo­ca­lis „miej­sco­wy”) – wy­dzie­lo­na część bu­dyn­ku słu­żą­ca celom miesz­ka­nio­wym lub innym (usłu­go­wym, pro­duk­cyj­nym, hand­lo­wym) albo użyt­ko­wym (garaż).

Zgod­nie z usta­wą z 24 czerw­ca 1994 r. o włas­no­ści lo­ka­li sa­mo­dziel­nym lo­ka­lem miesz­kal­nym jest wy­dzie­lo­na trwa­ły­mi ścia­na­mi izba lub ze­spół izb.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O któ­rej go­dzi­nie lokal zo­sta­nie zam­knię­ty?

 (1.2) Tro­chę wypił w lo­ka­lu na Mi­ko­łow­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔkal, AS: lokal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokalizacja ż., lokator mrz./mos.

:: zdrobn. lokalik mrz.

 przym. lokalny

Wiktionary


lokalia

dusz­pa­ster­ska jed­nost­ka te­ry­to­rial­na niż­sza rangą od ku­ra­cji i pa­ra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. adm. dusz­pa­ster­ska jed­nost­ka te­ry­to­rial­na niż­sza rangą od ku­ra­cji i pa­ra­fii;

Wiktionary

Lo­ka­lia – dawna nie­wiel­ka ko­ściel­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rząd­cą lo­ka­lii był wi­ka­riusz - lo­ka­li­sta pod­le­gły pro­bo­szczo­wi danej pa­ra­fii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokalista mos.

Wiktionary


lokalik

mały lokal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lokal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokal m., lokalizacja ż., lokalówka ż.

Wiktionary


lokalista

dusz­pa­sterz za­rzą­dza­ją­cy lo­ka­lią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. adm. dusz­pa­sterz za­rzą­dza­ją­cy lo­ka­lią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rząd­cą lo­ka­lii był wi­ka­riusz - lo­ka­li­sta pod­le­gły pro­bo­szczo­wi danej pa­ra­fii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokalia ż.

Wiktionary


lokalizacja

1. miej­sce, w któ­rym coś się znaj­du­je lub ma się znaj­do­wać;
2. usta­le­nie po­ło­że­nia ja­kie­goś obiek­tu;
3. ogra­ni­cze­nie skut­ków zja­wi­ska do da­ne­go ob­sza­ru;
4. w in­for­ma­ty­ce: do­sto­so­wa­nie opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go do po­trzeb użyt­kow­ni­ków da­ne­go kraju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) usy­tu­o­wa­nie, po­ło­że­nie ja­kie­goś obiek­tu; miej­sce, po­zy­cja zaj­mo­wa­na przez jakiś obiekt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • umiej­sco­wie­nie, roz­mie­szcze­nie:
    • lo­ka­li­za­cja ab­so­lut­na – po­ło­że­nie obiek­tów/zja­wisk wzglę­dem umow­ne­go ukła­du od­nie­sie­nia,
    • lo­ka­li­za­cja względ­na – po­ło­że­nie obiek­tów/zja­wisk wzglę­dem in­nych obiek­tów/zja­wisk;
  • w ad­mi­ni­stra­cji – usta­le­nie do­ty­czą­ce za­go­spo­da­ro­wa­nia prze­strzen­ne­go wska­zu­ją­ce po­ło­że­nie obiek­tów bu­dow­la­nych;
  • w ra­tow­nict­wie – te­ry­to­rial­ne ogra­ni­cze­nie skut­ków ja­kie­goś zja­wi­ska, np. lo­ka­li­za­cja po­ża­ru, epi­de­mii;
  • lo­ka­li­za­cja opro­gra­mo­wa­nia – przy­sto­so­wa­nie opro­gra­mo­wa­nia do pracy w okre­ślo­nym śro­do­wi­sku użyt­ko­wa­nia. Zwy­kle po­le­ga na prze­tłu­ma­cze­niu ko­mu­ni­ka­tów i do­ku­men­ta­cji na język użyt­kow­ni­ka, do­sto­so­wa­nie ...
  • lo­ka­li­za­cja filmu – przy­sto­so­wa­nie filmu do od­bio­ru przez wi­dzów, któ­rzy nie ro­zu­mie­ją ję­zy­ka ory­gi­na­łu. Me­to­dy: dub­bing, na­pi­sy dia­lo­go­we, szep­tan­ka.
  • w ling­wi­sty­ce – lo­ka­li­za­cja to przy­sto­so­wa­nie do­ku­men­tu stwo­rzo­ne­go w okre­ślo­nym miej­scu i ję­zy­ku do in­ne­go miej­sca i ję­zy­ka, jest pro­ce­sem szer­szym od tłu­ma­cze­nia, obej­mu­je do­sto­so­wa­nie za­rów­no warst...
  • w lo­gi­sty­ce – roz­mie­szcze­nie miejsc skła­do­wa­nia.
  • lo­ka­li­za­cja dźwię­ku
  • lo­ka­li­za­cja wy­ko­pów
  • lo­ka­li­za­cja prze­my­słu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɔkalʲiˈzat͡sʲja, AS: lokalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokal m., lokalik m., lokalizator m., lokator m., lokum m., lokacja ż., lokalizowanie n., zlokalizowanie n., lokowanie n., ulokowanie n., przelokowanie n.

 czas. lokalizować ndk., zlokalizować dk., lokować ndk., ulokować dk., alokować ndk., przelokować dk.

 przym. lokalizacyjny, lokalny, lokatorski, lokacyjny

 przysł. lokalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) położenie

Wiktionary


lokalizacyjny

zwią­za­ny z lo­ka­li­za­cją (np. ze­staw lo­ka­li­za­cyj­ny, mapa lo­ka­li­za­cyj­na)


SJP.pl


lokalizator

osoba prze­kła­da­ją­ca i do­sto­so­wu­ją­ca tek­sty do ję­zy­ka i kul­tu­ry kon­kret­nej grupy do­ce­lo­wej


SJP.pl


lokalizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa cha­rak­te­ry­stycz­ne dla miesz­kań­ców ja­kiejś miej­sco­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla miesz­kań­ców ja­kiejś miej­sco­wo­ści

Wiktionary


lokalizować

1. okre­ślać po­ło­że­nie cze­goś; umiej­sca­wiać;
2. umie­szczać coś w ja­kimś miej­scu, np. lo­ka­li­zo­wa­nie in­we­sty­cji na ja­kimś ob­sza­rze;
3. ogra­ni­czać coś, nie do­pu­szcza­jąc do roz­prze­strze­nie­nia się;
4. w in­for­ma­ty­ce: do­sto­so­wy­wać opro­gra­mo­wa­nie kom­pu­te­ro­we do po­trzeb użyt­kow­ni­ków da­ne­go kraju;
5. lo­ka­li­zo­wać się -
a) wy­stę­po­wać w ja­kimś miej­scu;
b) znaj­do­wać się w ja­kimś miej­scu;
c) roz­poz­na­wać włas­ne po­ło­że­nie;
d) naw­za­jem roz­poz­na­wać swoje po­ło­że­nie; na­mie­rzać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zlo­ka­li­zo­wać)

 (1.1) usta­lać lub wyz­na­czać miej­sce cze­goś lub kogoś; wy­szu­ki­wać lub znaj­dy­wać lo­ka­li­za­cję

 (1.2) nie do­pu­szczać do roz­prze­strze­nia­nia się cze­goś; ogra­ni­czać za­sięg

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lo­ka­li­zo­wać się

 (2.1) być usy­tu­o­wa­nym gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokator mos./mrz., lokalizowanie n., lokalizacja ż.

 przym. lokalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umiejscawiać, umieszczać

 (2.1) umiejscawiać się, występować, znajdować się, znajdywać się

Wiktionary


lokalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób lo­kal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed wy­bo­ra­mi "do­niec­cy" ob­my­śli­li wiele tri­ków, by ode­brać głosy opo­zy­cji. Niek­tó­re były sto­so­wa­ne lo­kal­nie, inne w skali ca­łe­go kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈkalʲɲɛ, AS: lokalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokalność ż., lokalizacja ż., lokals mos.

 przym. lokalny

Wiktionary


lokalność

wy­stę­po­wa­nie w okre­ślo­nym ob­sza­rze, po­sia­da­nie cha­rak­te­ru ty­po­we­go dla da­ne­go miej­sca


SJP.pl


lokalny

wy­stę­pu­ją­cy w danym miej­scu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go ob­sza­ru, do­ty­czą­cy da­ne­go re­gio­nu (np. ko­lo­ryt lo­kal­ny, pa­trio­tyzm lo­kal­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ja­kimś re­jo­nem, miej­scem, ogra­ni­czo­ny do ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) in­form. wi­docz­ny tylko w obrę­bie danej pro­ce­du­ry lub bloku, two­rzo­na w mo­men­cie ini­cjo­wa­nia bloku i ni­szczo­na w mo­men­cie koń­cze­nia bloku

 (1.3) in­form. dzia­ła­ją­cy wy­łącz­nie w in­fa­stru­tu­rze włas­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­piej prze­strze­gać lo­kal­nych zwy­cza­jów, jeśli nie chce się po­paść w kon­flikt z tu­byl­ca­mi.

 (1.2) Ta zmien­na jest lo­kal­na, nie można jej użyć na zew­nątrz funk­cji.

 (1.3) Tylko opro­gra­mo­wa­nie lo­kal­ne może nam za­pew­nić bez­pie­czeń­stwo da­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈkalnɨ, AS: lokalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokalizacja ż., lokal m., lokalik m., lokals mos., lokalizowanie n., zlokalizowanie n., lokalność ż., lokalizowanie n., zlokalizowanie n., lokator m., lokatorka ż., lokum n., lokacja ż., lokalizator m., lokowanie n., ulokowanie n.

 czas. lokalizować ndk., zlokalizować dk., lokować ndk., ulokować dk.

 przym. lokalizacylny, lokatorski, lokacyjny, lokalowy

 przysł. lokalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miejscowy

Wiktionary


lokalowy

przy­miot­nik od: lokal (np. wa­run­ki lo­ka­lo­we, by­wa­lec lo­ka­lo­wy)


SJP.pl


lokals

ro­do­wi­ty miesz­ka­niec da­ne­go ob­sza­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ro­do­wi­ty miesz­ka­niec da­ne­go te­ry­to­rium np.: dziel­ni­cy, mia­sta, re­gio­nu itp.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lokalny

 przysł. lokalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tubylec

Wiktionary


lokalówka

po­tocz­nie: wy­dział lo­ka­lo­wy urzę­du mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­sty­tut­ka pra­cu­ją­ca w lo­ka­lach ga­stro­no­micz­nych, ba­rach, noc­nych klu­bach itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokal m., lokalik m.

 przym. lokalowy

Wiktionary


lokant

licz­ba po­rząd­ko­wa lub li­te­ra opi­su­ją­ca po­ło­że­nie pod­staw­ni­ka lub grupy funk­cyj­nej w sto­sun­ku do resz­ty szkie­le­tu czą­stecz­ki, sto­so­wa­na w no­men­kla­tu­rze związ­ków che­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. licz­ba lub li­te­ra wska­zu­ją­ca miej­sce przy­łą­cze­nia pod­staw­ni­ka do szkie­le­tu czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go;

Wiktionary

Lo­kant – sto­so­wa­na w no­men­kla­tu­rze związ­ków che­micz­nych licz­ba po­rząd­ko­wa lub li­te­ra (czę­sto grec­ka) opi­su­ją­ca po­ło­że­nie da­ne­go pod­staw­ni­ka lub grupy funk­cyj­nej w sto­sun­ku do resz­ty szkie­le­tu czą­stecz­ki.

Lo­kan­ty two­rzy się przez nu­me­ro­wa­nie ko­lej­nych ato­mów wy­stę­pu­ją­cych w głów­nym szkie­le­cie danej czą­stecz­ki, trak­tu­jąc po­zo­sta­łe jej czę­ści jako grupy lub pod­staw­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łań­cuch głów­ny nu­me­ru­je się tak, aby suma lo­kan­tów przy pod­staw­ni­kach była jak najm­niej­sza.

 (1.1) W naz­wie 3-me­ty­lo­hek­san cyfra 3 jest lo­kan­tem.

Wiktionary


lokareński

przy­miot­nik od: Lo­car­no; lo­kar­neń­ski


SJP.pl


lokarnenka

miesz­kan­ka Lo­car­no (mia­sta w Szwaj­ca­rii)


SJP.pl


lokarneńczyk

miesz­ka­niec Lo­car­no, mia­sta w Szwaj­ca­rii


SJP.pl


lokarneński

przy­miot­nik od: Lo­car­no; lo­ka­reń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lo­car­no, do­ty­czą­cy Lo­car­no, po­cho­dzą­cy z Lo­car­no (mia­sta w Szwaj­ca­rii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Locarno n.

Wiktionary


lokat

w Pol­sce w XVI-XVIII w.: za­stęp­ca albo po­moc­nik na­u­czy­cie­la w szko­le pa­ra­fial­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. po­moc­nik na­u­czy­cie­la, na­u­czy­ciel niż­szy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: lo­ka­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔkat, AS: lokat

Wiktionary


lokata

1. za­in­we­sto­wa­nie pie­nię­dzy w celu osią­gnię­cia zysku lub za­bez­pie­cze­nia ka­pi­ta­łu; także suma pie­nię­dzy zde­po­no­wa­na w banku
2. miej­sce za­ję­te w danej kla­sy­fi­ka­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­zy­cja zaj­mo­wa­na w kla­sy­fi­ka­cji

 (1.2) ekon. bank. za­in­we­sto­wa­nie ka­pi­ta­łu w przed­się­bior­stwo, nie­ru­cho­mość, w celu ochro­ny albo pom­no­że­nia tej war­to­ści

 (1.3) ekon. bank. za­in­we­sto­wa­ny w banku ka­pi­tał

 (1.4) daw. miesz­ka­nie, po­mie­szcze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lo­ka­ta dwu­wa­lu­to­wa
  • lo­ka­ta dy­na­micz­na
  • lo­ka­ta pro­gre­syw­na
  • lo­ka­ta ren­tier­ska
  • lo­ka­ta ter­mi­no­wa
  • de­po­zyt ban­ko­wy
  • de­po­zyt mię­dzy­ban­ko­wy

Wikipedia

Powiązane:

 (1.4)

:: rzecz. lokatariusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miejsce, pozycja

 (1.2) inwestycja

 (1.3) depozyt

Wiktionary


lokatariusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. lo­ka­tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokata ż.

Wiktionary


lokatiwus

lo­ca­ti­vus, lo­ka­tyw, miej­scow­nik; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. szó­sty przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: o (w, na, przy) kim? o (w, na, przy) czym? gdzie?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje oko­licz­ni­ka miej­sca, czasu oraz do­peł­nie­nia dal­sze­go;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. miej­scow­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔkaˈtʲivus, AS: lokatʹivus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miejscownik

Wiktionary


lokator

1. na­jem­ca lo­ka­lu
2. osoba do­ko­nu­ją­ca lo­ka­cji (w zna­cze­niu za­kła­da­nia wsi lub miast); za­sadź­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto miesz­ka w wy­na­ję­tym miesz­ka­niu

 (1.2) hist. za­ło­ży­ciel wsi lub mia­sta do­ko­nu­ją­cy lo­ka­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. urzą­dze­nie, które okre­śla po­ło­że­nia cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lo­ka­tor – osoba, która miesz­ka w wy­na­ję­tym miesz­ka­niu (lo­ka­lu)
  • lo­ka­tor – urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się daw­niej osad­nict­wem, czyli lo­ko­wa­niem
  • Lo­ka­tor – film w re­ży­se­rii Al­fre­da Hitch­coc­ka z 1927
  • Lo­ka­tor – film w re­ży­se­rii Ma­u­ri­ce’a El­ve­ya z 1932
  • Lo­ka­tor – film w re­ży­se­rii Johna Brah­ma z 1944
  • Lo­ka­tor – film w re­ży­se­rii Ro­ma­na Po­lań­skie­go z 1976
  • Lo­ka­tor – je­de­na­sty od­ci­nek pią­tej serii se­ria­lu Dok­tor Who

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔˈkatɔr, AS: lokator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokal m., lokowanie n., lokacja ż., ulokowanie n., lokalizator m., lokalizacja ż., lokalizowanie n., zlokalizowanie n.

:: fż. lokatorka ż.

 czas. lokować ndk., ulokować dk., lokalizować ndk., zlokalizować dk.

 przym. lokatorski, lokalowy

 przysł. lokatorsko, lokalowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zasadźca

 (2.1) lokalizator

Wiktionary


lokatorka

na­jem­czy­ni lo­ka­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­naj­mu­ją­ca miesz­ka­nie

Wiktionary

Lo­ka­tor­ka (ang. "A Love Song for Bobby Long") – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 2004 roku w re­ży­se­rii Sha­i­nee Gabel.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lokator

Wiktionary


lokatowy

→ lo­ka­ta


SJP.pl

Patrz:

lokata

lokatyw

lo­ca­ti­vus, lo­ka­ti­wus, miej­scow­nik; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. szó­sty przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: o (w, na, przy) kim? o (w, na, przy) czym? gdzie?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje oko­licz­ni­ka miej­sca, czasu oraz do­peł­nie­nia dal­sze­go;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. miej­scow­nik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) locativus, lokatiwus, miejscownik

Wiktionary


lokatywny

od­no­szą­cy się do miej­scow­ni­ka; miej­scow­ni­ko­wy


SJP.pl


lokaut

[czy­taj: lo­kałt] przer­wa­nie dzia­łal­no­ści w celu wy­mu­sze­nia na pra­cow­ni­kach ob­niż­ki za­rob­ków, zwy­kle w od­po­wie­dzi na strajk; loc­ko­ut


SJP.pl

Lo­ka­ut (z ang. "loc­ko­ut") – stałe lub cza­so­we zam­knię­cie ca­ło­ści lub czę­ści za­kła­du pracy (nie­do­pu­szcze­nie pra­cow­ni­ków do pracy). Lo­ka­ut może być rów­nież za­sto­so­wa­ny w od­po­wie­dzi na strajk lub w celu jego za­po­bie­że­nia. Lo­ka­ut naj­czę­ściej sto­so­wa­ny jest w okre­sach kry­zy­su.

Wikipedia


lokautować

prze­ry­wać dzia­łal­ność w celu wy­mu­sze­nia na pra­cow­ni­kach ob­niż­ki za­rob­ków, zwy­kle w od­po­wie­dzi na strajk


SJP.pl


loki

pasmo skrę­co­nych, wi­ją­cych się wło­sów; pu­kiel; kę­dzior


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|lok.

Wiktionary

Loki – ol­brzym () z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej, za­li­czo­ny w po­czet bogów (Asów), sym­bol ognia, oszu­stwa i psot. Syn ol­brzy­ma i. Loki po­sia­dał (w ło­so­sia, konia, ptaka, pchłę itp.), włącz­nie ze zmia­ną płci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona ma bujne loki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lok

Wiktionary


loko

ter­min oz­na­cza­ją­cy miej­sce do­star­cze­nia i od­bio­ru to­wa­ru; loco


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Loko – wieś
  • Loko – mia­sto
  • EL Loko – to­gij­ski ma­larz
  • L Loko x Drini – szwaj­car­ski raper
  • Pa­tri­ce Loko – fran­cu­ski pił­karz
  • Loko – grupa et­nicz­na
  • loko – język
  • Loco
  • Port Loko

Wikipedia


lokomat

ste­ro­wa­ne kom­pu­te­ro­wo urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce na re­ha­bi­li­ta­cję i tre­ning chodu; lo­co­mat


SJP.pl


lokomobila

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. techn. sto­so­wa­na w XIX w. i na po­cząt­ku XX w. ma­szy­na skła­da­ją­ca się kotła pa­ro­we­go, pa­ro­we­go sil­ni­ka tło­ko­we­go i in­nych urzą­dzeń uży­wa­na daw­niej do prac rol­ni­czych i na­pę­du in­nych urzą­dzeń; zwy­kle na ko­łach; w póź­niej­szych cza­sach za­wie­ra­ją­ca sil­nik spa­li­no­wy lub elek­trycz­ny;

Wiktionary

Lo­ko­mo­bi­la (z łac. locus mo­bi­lis) – po­cząt­ko­wo był to prze­woź­ny ze­spół na­pę­do­wy, za­wie­ra­ją­cy: ko­cioł pa­ro­wy, ma­szy­nę pa­ro­wą i urzą­dze­nie trans­mi­syj­ne (np. koło pa­so­we), kon­struk­cyj­nie zbli­żo­ny do ma­łe­go pa­ro­wo­zu, ale bez włas­ne­go na­pę­du. W miarę roz­wo­ju kon­struk­cji do­da­wa­no przy­miot­ni­ki uści­śla­ją­ce, ale za­wsze był to ze­spół na­pę­do­wy sta­no­wią­cy zwar­tą ca­łość w prze­ci­wień­stwie do si­łow­ni z wy­dzie­lo­nym ko­tłem i sil­ni­kiem. Prze­waż­nie sil­nik pa­ro­wy był mo­co­wa­ny na kotle, rza­dziej do jego boku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɔkɔ̃mɔˈbʲila, AS: lokõmobʹila

Wiktionary


lokomocja

1. prze­sta­rza­le: po­ru­sza­nie się za po­mo­cą po­ja­zdów lub sam po­jazd; dziś tylko w wy­ra­że­niu: środ­ki lo­ko­mo­cji - po­ja­zdy lub zwie­rzę­ta słu­żą­ce prze­mie­sza­niu się
2. daw­niej: ruch (jako zdol­ność po­ru­sza­nia się)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­no­sze­nie się z miej­sca na miej­sce za po­mo­cą po­ja­zdów

 (1.2) daw. zdol­ność po­ru­sza­nia się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lo­ko­mo­cja – au­to­no­micz­ny ruch form ży­wych, przy po­mo­cy or­ga­nów ruchu na przy­kład skrzy­deł, koń­czyn, wici lub rzę­sek
  • lo­ko­mo­cja – prze­mie­szcza­nie się czło­wie­ka za po­mo­cą tech­nicz­nych (rower, sa­mo­chód, po­ciąg) lub bio­lo­gicz­nych (konie, wiel­błą­dy) środ­ków tran­spor­tu
  • cho­ro­ba lo­ko­mo­cyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li­śmy film o środ­kach lo­ko­mo­cji w na­szym mie­ście.

 (1.2) Spraw­na lo­ko­mo­cja or­ga­niz­mów wy­ma­ga obec­no­ści od­po­wied­nie­go sy­ste­mu na­pę­do­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokomotywa ż., lokomotywownia ż.

 przym. lokomocyjny

Wiktionary


lokomocyjny

zwią­za­ny z lo­ko­mo­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lo­ko­mo­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokomotywownia ż., lokomotywa ż., lokomocja ż.

Wiktionary


lokomotoryczny

w psy­cho­lo­gii: dą­żą­cy do zmia­ny miej­sca w in­stynk­tow­ny lub me­cha­nicz­ny spo­sób


SJP.pl


lokomotywa

po­jazd trak­cyj­ny przez­na­czo­ny do cią­gnię­cia i po­py­cha­nia in­nych po­ja­zdów, w któ­rym nie ma po­mie­szcze­nia do prze­wo­zu pa­sa­że­rów i ła­dun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. po­jazd szy­no­wy ma­ją­cy włas­ny napęd, przez­na­czo­ny do cią­gnię­cia (lub pcha­nia) wa­go­nów; .

 (1.2) przen. lider, ktoś od kogo w naj­więk­szym stop­niu za­le­ży suk­ces

 (1.3) uczn. uczen­ni­ca, która pali pa­pie­ro­sy

Wiktionary

Lo­ko­mo­ty­wa – ko­le­jo­wy po­jazd szy­no­wy z włas­nym na­pę­dem, przez­na­czo­ny do cią­gnię­cia lub pcha­nia in­nych po­ja­zdów (wa­go­nów) po to­rach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wsze ma­rzy­łem, że wsią­dę do lo­ko­mo­ty­wy i po­cią­gnę za gwi­zdek.

 (1.2) Były poseł i dzia­łacz związ­ko­wy ma być lo­ko­mo­ty­wą listy wy­bor­czej w wo­je­wództ­wie ślą­skim.

 (1.2) Wszy­scy byli pewni, że Kra­ków jest lo­ko­mo­ty­wą Euro 2012.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva, AS: lokõmotyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokomotywownia ż., lokomocja ż.

:: zdrobn. lokomotywka ż.

 przym. lokomotywowy, lokomocyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektrowóz, parowóz, ciuchcia

Wiktionary


lokomotywka

1. mała lo­ko­mo­ty­wa;
2. na­pę­do­wy śro­dek szy­no­wy uży­wa­ny w tran­spor­cie wew­nętrz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: lo­ko­mo­ty­wa

 (1.2) mała lo­ko­mo­ty­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sta­siu, wa­go­ni­ki i lo­ko­mo­tyw­kę po­staw na re­ga­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokomotywownia ż., lokomotywa ż.

Wiktionary


lokomotywownia

miej­sce po­sto­ju oraz re­mon­tu pa­ro­wo­zów i wa­go­nów; depo; dépôt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek, w któ­rym ga­ra­żu­je się i ser­wi­su­je lo­ko­mo­ty­wy

 (1.2) jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na przed­się­bior­stwa ko­le­jo­we­go, zaj­mu­ją­ca się ob­słu­gą lo­ko­mo­tyw;

Wiktionary

Lo­ko­mo­ty­wow­nia – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na wraz z ze­spo­łem bu­dyn­ków i urzą­dzeń, słu­żą­cych do ob­słu­gi lo­ko­mo­tyw, m.in. do ich na­praw i sta­cjo­no­wa­nia. Nazwa za­czę­ła funk­cjo­no­wać w miarę zmia­ny pro­fi­lu ob­słu­gi­wa­ne­go ta­bo­ru przez byłe pa­ro­wo­zow­nie.

W 1953 usa­mo­dziel­nio­no wcho­dzą­ce do­tych­czas w ich skład wa­go­now­nie. 1 lipca 1997 na bazie lo­ko­mo­ty­wow­ni oraz wa­go­now­ni ut­wo­rzo­no 33 za­kła­dy ta­bo­ru; obec­nie w struk­tu­rze spół­ki PKP Cargo SA. 1 wrze­śnia 1999 licz­bę za­kła­dów ta­bo­ru zmniej­szo­no do 19.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za oknem po­cią­gu mi­gnę­ła nam tylko biel­ska lo­ko­mo­ty­wow­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔkɔ̃mɔtɨˈvɔvʲɲa, AS: lokõmotyvovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokomotywa ż., lokomotywka ż., lokomocja ż.

 przym. lokomotywowy, lokomocyjny

Wiktionary


lokomotywowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lo­ko­mo­ty­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokomotywownia ż., lokomotywa ż.

Wiktionary


lokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lo­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nielokowanie n., lokacja ż., lokata ż., lokator mrz./mos.

 czas. lokować ndk.

 przym. lokacyjny

Wiktionary


lokować

1. umie­szczać, roz­mie­szczać, sa­do­wić;
2. do­ko­ny­wać lo­ka­ty, umie­szczać pie­nią­dze na lo­ka­cie ban­ko­wej, w pa­pie­rach war­to­ścio­wych, nie­ru­cho­mo­ściach; pla­so­wać, in­we­sto­wać;
3. daw­niej: do­ko­ny­wać lo­ka­cji mia­sta lub wsi, na­da­wać przy­wi­lej lo­ka­cyj­ny;
4. lo­ko­wać się:
a) zaj­mo­wać ja­kieś miej­sce; sa­do­wić się, mo­ścić się;
b) zaj­mo­wać ja­kieś miej­sce w kla­sy­fi­ka­cji, np. w za­wo­dach spor­to­wych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ulo­ko­wać)

 (1.1) umie­szczać w ja­kimś miej­scu

 (1.2) bank. umie­szczać pie­nią­dze lub kosz­tow­no­ści tam, gdzie nie ule­gną utra­cie, a nawet bę­dzie moż­li­wy z nich zysk

 (1.3) daw. praw. adm. za­kła­dać mia­sto lub wieś; do­ko­ny­wać lo­ka­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny lo­ko­wać się (dk. ulo­ko­wać się)

 (2.1) zaj­mo­wać ja­kieś miej­sce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokowanie n., lok mrz., lokalizacja ż., ulokowanie n., lokator mrz./mos.

 przym. lokalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmieszczać, rozstawiać, umieszczać, ustawiać

 (1.2) deponować

 (2.1) sadowić się

Wiktionary


lokowski

zwią­za­ny z LOK-iem (Ligą Obro­ny Kraju), do­ty­czą­cy LOK-u; LOK-owski


SJP.pl


lokryda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, za­miesz­ka­na przez Lo­krów, roz­dzie­lo­na przez Do­ry­dę i Fo­ki­dę na trzy odręb­ne czę­ści;

Wiktionary

Lo­kry­da (stgr. Λοκρίς Lo­kris, ngr. Λοκρίδα Lo­kri­da) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Gre­cji, współ­cze­śnie w gra­ni­cach pre­fek­tu­ry Fo­ki­da (do końca 2010 roku).

Nazwa wy­wo­dzo­na od mi­tycz­ne­go Lo­kro­sa, praw­nu­ka Am­fik­tio­na. Jej miesz­kań­cy byli z po­cho­dze­nia Do­ra­mi, lecz ich dia­lekt (znany dziś jako greka pół­noc­no-za­chod­nia) uży­wa­ny był rów­nież przez inne ludy za­miesz­ku­ją­ce za­chod­nie po­brze­ża Za­to­ki Ko­rync­kiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Lokryjczyk mos., Lokryjka ż.

 przym. lokryjski

Wiktionary


loksodroma

linia na po­wierzch­ni ziemi, prze­ci­na­ją­ca wszyst­kie po­łud­ni­ki pod tym samym kątem (sko­śno­bież­nia)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nawig. mat. linia krzy­wa na po­wierzch­ni kuli, prze­ci­na­ją­ca wszyst­kie po­łud­ni­ki pod tym samym kątem;

Wiktionary

Lok­so­dro­ma (gr. "lok­sós", uko­śny; "droma", linia) – linia krzy­wa na po­wierzch­ni kuli (np. Ziemi), prze­ci­na­ją­ca wszyst­kie po­łud­ni­ki pod tym samym kątem (oz­na­cza­nym np. for­mu­la_1).

Na mapie w rzu­cie Mer­ka­to­ra lok­so­dro­ma odw­zo­ro­wu­je się w po­sta­ci linii pro­stej i jako taka jest po­wszech­nie sto­so­wa­na w na­wi­ga­cji mor­skiej i lot­ni­czej do wy­kre­śla­nia drogi (kursu).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. loksodromiczny

Wiktionary


loksodromiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lok­so­dro­mą, wła­ści­wy lok­so­dro­mie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loksodroma ż.

Wiktionary


lokucja

zwrot, wy­ra­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ra­że­nie, zwrot

 (1.2) spo­sób wy­ra­ża­nia się

 (1.3) rel. rze­ko­me po­u­cze­nie od Boga w for­mie wy­raź­ne­go sły­sze­nia wew­nętrz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈkut͡sʲja, AS: lokucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interlokucja ż., interlokutor m., interlokutorka ż.

 czas. interlokutować ndk.

Wiktionary


lokucyjny

zwią­za­ny z lo­ku­cją


SJP.pl


lokum

po­mie­szcze­nie, miesz­ka­nie dla ludzi; locum (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miesz­ka­nie, miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy z Ha­lin­ką na­resz­cie włas­ne lokum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔkũm, AS: lokũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokalizacja ż., alokacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieszkanie, kąt

Wiktionary


lokwat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. bot. drze­wo owo­co­we z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Erio­bo­trya ja­po­ni­ca|Lour.|ref=tak., nieś­plik ja­poń­ski

 (1.2) bot. spoż. owoc lok­wa­tu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za na­szym domem w Iz­ra­e­lu rosną dwa lok­wa­ty.

 (1.2) Moja przy­ja­ciół­ka Jola ku­pi­ła mi ko­szy­czek lok­wa­tów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieśplik japoński, miszpelnik japoński, groniweł japoński, kosmatka japońska

Wiktionary


lokóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: lo­ków­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokówka ż.

Wiktionary


lokówka

urzą­dze­nie słu­żą­ce do za­krę­ca­nia wło­sów, ro­bie­nia sobie loków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fryz. techn. przy­rząd elek­trycz­ny słu­żą­cy do za­krę­ce­nia loków na go­rą­co

 (1.2) fryz. wałek wy­ko­na­ny z me­ta­lu lub two­rzyw sztucz­nych, słu­żą­cy do za­krę­ca­nia wło­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę roz­grzać lo­ków­kę, żeby za­krę­cić włosy przed wyj­ściem.

 (1.2) Na­wi­nę­łam włosy na lo­ków­ki i za­bra­łam się za pra­so­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈkufka, AS: lokufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lok mrz., loczek mrz., lokowanie n., lokóweczka ż.

 czas. lokować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wałek

Wiktionary


lol

1. po­tocz­nie: pałka, kij, rza­dziej pręt, deska uży­wa­ne do bicia; pała, lacha, laga;
2. ude­rze­nie tym przed­mio­tem;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ocena nie­do­sta­tecz­na; pała, lufa, kapa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LOL – akro­nim uży­wa­ny w slan­gu in­ter­ne­to­wym
  • Lol – rzad­ko sto­so­wa­ne zdrob­nie­nie od imie­nia La­u­ren­ce
  • LOL – film ame­ry­kań­ski z 2006 roku
  • LOL – 5 od­ci­nek 1 se­zo­nu ame­ry­kań­skie­go se­ria­lu Ca­li­for­ni­ca­tion
  • LOL – film fran­cu­ski z 2008 roku
  • Lol:-) – ka­na­dyj­ski pro­gram te­le­wi­zyj­ny
  • LOL – film ame­ry­kań­ski z 2012 roku
  • LOL: Kto się śmie­je ostat­ni – pro­gram roz­ryw­ko­wy Prime Video emi­to­wa­ny od 2023 roku
  • LOL – album Bass­hun­te­ra
  • – album ze­spo­łu Blog 27
  • LOL – album ze­spo­łu GFriend
  • LOL (Le­a­gue of Le­gends) – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia


lola

1. po­tocz­nie: pałka, kij, rza­dziej pręt, deska uży­wa­ne do bicia; pała, lacha, laga;
2. ude­rze­nie tym przed­mio­tem;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ocena nie­do­sta­tecz­na; pała, lufa, kapa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. dziew­czy­na

 (1.2) reg. pozn.: gruby kij, laska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lola – żeń­skie imię hisz­pań­skie­go po­cho­dze­nia. Al­ter­na­tyw­na forma imie­nia Lo­li­ta. Także zdrob­nie­nie imie­nia Do­lo­res. Imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 maja.
  • Lola – mia­sto w Gwi­nei
  • Lola – pre­fek­tu­ra w Gwi­nei
  • Milan Smil­ja­nić, pse­u­do­nim „Lola” – serb­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka w Espa­ny­o­lu Bar­ce­lo­na,
  • Lola (ur. 1950) – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Lola Cars – pro­du­cent sa­mo­cho­dów wy­ści­go­wych i były ze­spół For­mu­ły 1,
  • „Lola” – pio­sen­ka ze­spo­łu The Kinks,
  • Lunar Or­bi­ter Laser Al­ti­me­ter – in­stru­ment wcho­dzą­cy w skład sondy Lunar Re­con­na­is­san­ce Or­bi­ter.

Wikipedia


lolcontent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tre­ści o cha­rak­te­rze roz­ryw­ko­wym, czę­sto prze­śmiew­czym

Wiktionary


lolek

1. zdrob­nie­nie od: Karol, Le­o­pold (imio­na mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. skręt, joint

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lolek – zdrob­nie­nie od imie­nia Karol lub Le­o­pold
  • Lolek – pol­ski film do­ku­men­tal­ny
  • Lolek – bo­ha­ter pol­skich fil­mów ani­mo­wa­nych
  • lolek (Lopus) – ro­dzaj owa­dów z rzędu plusk­wia­ków
  • „Lolek” – pol­ski kal­ku­la­tor
  • Lolek – pla­tan we Wroc­ła­wiu

Wikipedia


loliciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lo­li­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


loligo

mię­czak z rzędu dzie­się­cior­nic; kal­mar; ka­ła­mar­ni­ca


SJP.pl


lolita

młoda dziew­czy­na za­cho­wu­ją­ca się ko­kie­te­ryj­nie i pro­wo­ku­ją­co, bu­dzą­ca za­in­te­re­so­wa­nie sek­su­al­ne do­ro­słych męż­czyzn; lo­lit­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Lo­li­ta – an­glo­ję­zycz­na po­wieść Vla­di­mi­ra Na­bo­ko­va, pi­sa­na w la­tach 1947–1953, opu­bli­ko­wa­na w 1955 roku w Pa­ry­żu. Utwór opo­wia­da o męż­czyź­nie za­fa­scy­no­wa­nym nie­doj­rza­ły­mi dziew­czyn­ka­mi, które okre­śla mia­nem „nim­fe­tek”, i o jego ero­tycz­nej ob­se­sji na punk­cie dwu­na­sto­let­niej pa­sier­bi­cy Do­lo­res Haze (ty­tu­ło­wej Lo­li­ty).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔˈlʲita, AS: lolʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lolitka ż.

:: zdrobn. Lolitka ż.

Wiktionary


lolitka

młoda dziew­czy­na za­cho­wu­ją­ca się ko­kie­te­ryj­nie i pro­wo­ku­ją­co, bu­dzą­ca za­in­te­re­so­wa­nie sek­su­al­ne do­ro­słych męż­czyzn; lo­li­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­zbu­dzo­na ero­tycz­nie dziew­czy­na, która wzbu­dza za­in­te­re­so­wa­nie sek­su­al­ne do­ro­słych męż­czyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im­pul­sem do zmian staje się ko­le­żan­ka córki, w typie lo­lit­ki, ro­zbu­dza­ją­ca jego zmy­sły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lolita ż., Lolitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nimfetka

Wiktionary


lolkowie

1. zdrob­nie­nie od: Karol, Le­o­pold (imio­na mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl


lolkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lolka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lollard

czło­nek śred­nio­wiecz­nej sekty an­giel­skiej


SJP.pl


lollardowie

śred­nio­wiecz­na sekta an­giel­ska, gło­szą­ca hasła rów­no­ści spo­łecz­nej; lol­lar­dzi


SJP.pl


lollardzi

czło­nek śred­nio­wiecz­nej sekty an­giel­skiej


SJP.pl

Lol­lar­dzi, lol­lar­do­wie – człon­ko­wie ruchu ple­bej­sko-re­li­gij­ne­go w An­glii i Szko­cji w XIV i XV w., pow­sta­łe­go pod wpły­wem nauk Jana Wi­kle­fa, sta­no­wią­cy prze­jaw opo­zy­cji wobec Ko­ścio­ła. Lol­lar­dzi wy­stę­po­wa­li prze­ciw­ko na­du­ży­ciom kleru i ce­li­ba­to­wi księ­ży, a po­pie­ra­li lik­wi­da­cję ma­jąt­ków ko­ściel­nych.

Wikipedia


lollobrigida

naz­wi­sko obce


SJP.pl


lombard

in­sty­tu­cja udzie­la­ją­ca po­ży­czek pod za­staw ru­cho­mo­ści, przed­mio­tów lub pa­pie­rów war­to­ścio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­sty­tu­cja udzie­la­ją­ca po­ży­czek pod za­staw przed­mio­tów lub pa­pie­rów war­to­ścio­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lom­bard – po­życz­ki pod za­staw
  • Lom­bard – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté
  • Lom­bard – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté
  • Lom­bard – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Lom­bard. Życie pod za­staw – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Lom­bard – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie DuPage

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Adam za­niósł do lom­bar­du kilka swo­ich me­da­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔ̃mbart, AS: lõmbart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lombardzki mrz., lombardzista mos., lombardzistka ż., Lombardia ż., Longobardia ż., Lombardczyk mos., Lombardka ż., Longobard mos., Longobardka ż.

 przym. lombardowy, lombardzki, longobardzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakład zastawniczy

Wiktionary


lombardczyk

miesz­ka­niec Lom­bar­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lom­bar­dii, osoba płci mę­skiej po­cho­dzą­ca z Lom­bar­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃mˈbarṭt͡ʃɨk, AS: lõmbarṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lombardia ż., lombard mrz.

:: fż. Lombardka ż.

 przym. lombardzki, lombardowy

Wiktionary


lombardia

kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion w pół­noc­nych Wło­szech ze sto­li­cą w Me­dio­la­nie;

Wiktionary

Lom­bar­dia – kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­nych Wło­szech, mię­dzy Szwaj­ca­rią na pół­no­cy a rze­ka­mi: Pad na po­łud­niu, Ti­ci­no na za­cho­dzie, Min­cio na wscho­dzie. Jej nazwa po­cho­dzi od ger­mań­skie­go ple­mie­nia Lon­go­bar­dów, któ­rzy w VI wieku pod­bi­li pół­noc­ne ob­sza­ry obec­nych Włoch i za­ło­ży­li swoje kró­le­stwo z oś­rod­kiem w mie­ście Ti­ci­num (obec­nie Pawia) – po­cząt­ko­wo słowo „Lom­bar­dia” oz­na­cza­ło wszyst­kie czę­ści obec­nej Ita­lii pod pa­no­wa­niem Lon­go­bar­dów, na­stęp­nie zna­cze­nie słowa zo­sta­ło za­wę­żo­ne do ob­sza­rów wokół ich sto­li­cy (zob.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­łud­nio­wą część Lom­bar­dii zaj­mu­je Ni­zi­na Pa­dań­ska, a pół­noc­ną Alpy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃mˈbardʲja, AS: lõmbardʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lombardzki mrz., lombardzista mos., Lombardczyk mos., Lombardka ż., lombard mrz.

 przym. lombardzki, lombardowy

Wiktionary


lombardka

miesz­kan­ka Lom­bar­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lom­bar­dii, osoba płci żeń­skiej po­cho­dzą­ca z Lom­bar­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃mˈbartka, AS: lõmbartka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lombardia ż., lombard mrz.

:: fm. Lombardczyk mos.

 przym. lombardzki, lombardowy

Wiktionary


lombardowy

przy­miot­nik od: lom­bard


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z lom­bar­dem, do­ty­czą­cy lom­bar­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lombardzki mrz., lombard mrz., lombardzista m., Lombardia ż., Longobardia ż., Lombardczyk m., Lombardka ż., Longobard m., Longobardka ż.

 przym. lombardzki, longobardzki

Wiktionary


lombardzista

po­tocz­nie: wła­ści­ciel lom­bar­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wła­ści­ciel lom­bar­du, osoba po­ży­cza­ją­ca pod za­staw

Wiktionary

Lom­bar­dzi­sta (ang. "The Pawn­bro­ker") – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 1964 roku w re­ży­se­rii Sid­ne­ya Lu­me­ta. Adap­ta­cja po­wie­ści Ed­war­da Le­wi­sa Wal­lan­ta z 1961 roku pod tym samym ty­tu­łem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lombard m., lombardzik m., Lombardia ż., Longobardia ż., Lombardczyk m., Lombardka ż., Longobard m., Longobardka ż., lombardowanie n.

:: fż. lombardzistka ż.

 czas. lombardować ndk.

 przym. lombardowy, lombardzki, longobardzki

Wiktionary


lombardzki

przy­miot­nik od: Lom­bar­dia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lom­bar­dią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język lom­bardz­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na język lom­bardz­ki skła­da się ze­spół dia­lek­tów uży­wa­nych w pół­noc­nych Wło­szech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃mˈbart͡sʲci, AS: lõmbarcʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lombardzista mos., lombard mrz., Lombardia ż., Lombardczyk m., Lombardka ż.

 przym. lombardowy

Wiktionary


lombardzkojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem lom­bardz­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem lom­bardz­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku lom­bardz­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃mˈbart͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lõmbarckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


lombr

trzy­o­so­bo­wa gra w karty, roz­po­wszech­nio­na w XVII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. karc. gra kar­cia­na po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go, roz­po­wszech­nio­na w Eu­ro­pie w XVII wieku;

Wiktionary

Lombr, daw. rów­nież "lom­ber" – gra w karty roz­po­wszech­nio­na w XVII w., jeden z pro­to­ty­pów bry­dża. Inne nazwy: Hom­bre, Ombre, l'Hom­bre, Lom­ber, Tre­sil­lo, Ro­cam­bor.

Gra w karty, talią 40 kart dla trzech osób.

Nazwa wy­wo­dzi się od hisz­pań­skie­go słowa l’Hom­bre oz­na­cza­ją­ce­go męż­czyz­nę. Tak na­zy­wa się zwy­cza­jo­wo w tej grze zwy­cięz­cę li­cy­ta­cji – jest panem (męż­czyz­ną – l’Hom­bre) tej gry.

Wikipedia


lome

mia­sto i sto­li­ca Togo; Lomé


SJP.pl


lomejczyk

miesz­ka­niec Lome


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lomé

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃ˈmɛjt͡ʃɨk, AS: lõmei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lomé n.

:: fż. lomejka ż.

 przym. lomejski

Wiktionary


lomejka

miesz­kan­ka Lome


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lomé

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃ˈmɛjka, AS: lõmei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lomé n.

:: fm. lomejczyk mos.

 przym. lomejski

Wiktionary


lomejski

do­ty­czą­cy Lome, sto­li­cy Togo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Lomé

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃ˈmɛjsʲci, AS: lõmei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lomejka ż., lomejczyk mos., Lomé n.

Wiktionary


lomi-lomi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj za­bie­gu ma­sa­żu wy­wo­dzą­ce­go się z Haiti;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lomi lomi nui

Wiktionary


lomograf

stary, ana­lo­go­wy apa­rat kom­pak­to­wy


SJP.pl


lomografia

nurt w fo­to­gra­fii po­le­ga­ją­cy na uży­wa­niu ana­lo­go­wych apa­ra­tów kom­pak­to­wych; ło­mo­gra­fia


SJP.pl

Lo­mo­gra­fia, ło­mo­gra­fia – pow­sta­ły na po­cząt­ku lat 90. XX w. w Wied­niu nurt w fo­to­gra­fii po­le­ga­ją­cy na uży­ciu sta­rych, tra­dy­cyj­nych apa­ra­tów kom­pak­to­wych, prze­waż­nie pro­duk­cji ra­dziec­kiej. Nazwa nurtu po­cho­dzi od nazwy ra­dziec­kiej marki Łomo. Li­czeb­ność nurtu oce­nia się na 500 000 osób.

Wikipedia


lomé

mia­sto i sto­li­ca Togo; Lomé


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Togo;

Wiktionary

Lomé – sto­li­ca Togo, pań­stwa w za­chod­niej Afry­ce. Mia­sto po­ło­żo­ne na Wy­brze­żu Nie­wol­ni­czym, nad Za­to­ką Gwi­nej­ską; oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu Ma­ri­ti­me.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lomejczyk mos., lomejka ż.

 przym. lomejski

Wiktionary


lon

1. za­tycz­ka do osi, za­bez­pie­cza­ją­ca koło wozu od spad­nię­cia;
2. wy­na­gro­dze­nie ro­bot­ni­ka (dzien­ne lub ty­god­nio­we)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­tycz­ka na końcu osi, za­bez­pie­cza­ją­ca koło

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lon – re­to­ro­mań­ska nazwa gminy Lohn
  • Gert van Lon – nie­miec­ki ma­larz
  • Lohn
  • Lón
  • Loon

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔ̃n, AS: lõn

Wiktionary


loncetel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. lon­cet­la.

Wiktionary


loncetla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kwit z wy­pła­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od noj­stor­sze­go oj­ciec za­czy­na­li, ko­za­li mu dować lon­cet­la i wszyst­kie za­ro­bio­ne piy­nion­dze na stoł. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary


loncik

zdrob­nie­nie od: lont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lont

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lont m.

Wiktionary


londek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) żart. Lon­dyn

Wiktionary


london

naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Jack Lon­don (1876-1916), pi­sarz ame­ry­kań­ski; Fritz Wolf­gang Lon­don (1900-1954), ame­ry­kań­ski fizyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lon­dyn:
    • City of Lon­don – naj­star­sza dziel­ni­ca Lon­dy­nu
    • Gre­a­ter Lon­don – Wiel­ki Lon­dyn - re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w An­glii
    • Co­un­ty of Lon­don – ad­mi­ni­stra­cyj­ne i ce­re­mo­nial­ne hrab­stwo Lon­dyn
  • Lon­don – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pope
  • Lon­don – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Tu­la­re
  • Lon­don – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie La­u­rel
  • Lon­don – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Lon­don (ang. Lon­don Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sum­ner
  • Lon­don (ang. Lon­don Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mon­roe
  • Lon­don (ang. Lon­don Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Fre­e­born
  • Lon­don – mia­sto w Ka­na­dzie

Wikipedia


londonderry

mia­sto w Ir­lan­dii Pół­noc­nej


SJP.pl

Lon­don­der­ry, Derry ( Doire lub Doire Cholm Chil­le) – mia­sto w Ir­lan­dii Pół­noc­nej, w hrab­stwie Lon­don­der­ry (Derry), nad rzeką Foyle. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Ir­lan­dii Pół­noc­nej, w 2011 roku li­czą­ce 83 163 miesz­kań­ców.

Wikipedia


londongrad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. iro­nicz­ne okre­śle­nie Lon­dy­nu jako miej­sca pro­wa­dze­nia in­te­re­sów przez ro­syj­skich mi­liar­de­rów i pra­nia brud­nych pie­nię­dzy po­cho­dzą­cych z prze­stęp­czych pro­ce­de­rów Ro­sjan

Wiktionary


londyn

sto­li­ca Wiel­kiej Bry­ta­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wiel­kiej Bry­ta­nii;

 (1.2) przen. polit. rząd Wiel­kiej Bry­ta­nii

Wiktionary

Lon­dyn ( Lon­don) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto An­glii i Wiel­kiej Bry­ta­nii, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju, nad Ta­mi­zą. Jest trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem Eu­ro­py, po Mosk­wie i Stam­bu­le, a jed­no­cze­śnie jed­nym z więk­szych miast świa­ta za­rów­no w skali sa­me­go mia­sta, jak i całej aglo­me­ra­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja dziew­czy­na była w Lon­dy­nie dwa lata temu.

 (1.1) Dnia 16 sierp­nia 1986 r. zmarł pod Lon­dy­nem prof. Igna­cy Wie­niew­ski, wy­bit­ny znaw­ca i tłu­macz li­te­ra­tu­ry an­tycz­nej.

 (1.1) Pla­no­wał wów­czas różne formy pro­te­stu, aby prze­ła­mać zmowę obo­jęt­no­ści. Na­ma­wiał grupy Żydów do zbio­ro­we­go sa­mo­bój­stwa przed par­la­men­tem bry­tyj­skim w Lon­dy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔ̃ndɨ̃n, AS: lõndỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. londyńczyk mos., londynka ż.

 przym. londyński

Wiktionary


londynka

miesz­kan­ka Lon­dy­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lon­dy­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɨ̃nka, AS: lõndỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Londyn mrz.

:: fm. londyńczyk mos.

 przym. londyński

Wiktionary


londyńczyk

po­tocz­nie: pię­tro­wy au­to­bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lon­dy­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ilu la­tach miesz­ka­nia w Lon­dy­nie można naz­wać się lon­dyń­czy­kiem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: lõndỹĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Londyn mrz.

:: fż. londynka ż.

 przym. londyński

Wiktionary


londyński

przy­miot­nik od: Lon­dyn (sto­li­ca An­glii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Lon­dy­nu, do­ty­czą­cy Lon­dy­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mosty lon­dyń­skie po­ło­żo­ne są nad Ta­mi­zą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci, AS: lõndỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Londyn mrz., londyńczyk mos., londynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. luński

Wiktionary


lonek

zdrob­nie­nie od: Lon­gin (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­wa­łek

Wiktionary


long

dłu­go­gra­ją­ca płyta gra­mo­fo­no­wa; long­play


SJP.pl

Long – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Somma.

We­dług da­nych na rok 2011 gminę za­miesz­ki­wa­ło 649 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 71 osób/km² (wśród 2293 gmin Pi­kar­dii Long pla­su­je się na 481. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 520.).

Wikipedia


longan

1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo po­cho­dzą­ce z Azji; żyź­ni­ca;
2. owoc tego drze­wa


SJP.pl


longboard

[czy­taj: long­bord]
1. dłuż­sza wer­sja de­sko­rol­ki do roz­wi­ja­nia du­żych szyb­ko­ści;
2. długa deska do sur­fin­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. de­sko­rol­ka o dłuż­szym roz­mia­rze, poz­wa­la­ją­ca roz­wi­nąć więk­szą pręd­kość;

Wiktionary

Long­bo­ard – dłuż­sza wer­sja nor­mal­nej de­sko­rol­ki. Tra­dy­cyj­ne long­bo­ar­dy mają dłu­gość od około 68 cm do nawet 150 cm. Ze wzglę­du na swoją bu­do­wę long­bo­ard umoż­li­wia osią­ga­nie znacz­nie więk­szych pręd­ko­ści niż nor­mal­na de­sko­rol­ka. 16 wrze­śnia 2017 roku Peter Con­nol­ly usta­no­wił re­kord pręd­ko­ści na long­bor­dzie na 146,73 km/h.

Wikipedia


longboarding

[czy­taj: long­bor­ding] jazda na long­bo­ar­dzie - dłuż­szej wer­sji de­sko­rol­ki; long­bo­ard


SJP.pl


longboardowy

→ long­bo­ard [czy­taj: long­bor­do­wy]


SJP.pl


longboardzista

[czy­taj: long­bor­dzi­sta] osoba jeż­dżą­ca na dłuż­szej wer­sji de­sko­rol­ki


SJP.pl


longboardzistka

[czy­taj: long­bor­dzist­ka] ko­bie­ta jeż­dżą­ca na dłuż­szej wer­sji de­sko­rol­ki


SJP.pl


longchamp

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Long­champ (Côte-d’Or) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Long­champ (Górna Marna) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny
  • Long­champ (Wo­ge­zy) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia
  • Long­champ (hi­po­drom) – hi­po­drom w Lasku Bu­loń­skim.

Wikipedia


longchamps

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość we Fran­cji, w re­gio­nie Górna Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Eure;

 (1.2) geogr. adm. gmina we Fran­cji, ze sto­li­cą w Long­champs (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Long­champs – miej­sco­wość w pro­win­cji Bu­e­nos Aires
  • Long­champs – dziel­ni­ca (sec­tion) Ba­sto­gne
  • Long­champs – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Éghezée w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Namur, w okrę­gu Namur
  • Long­champs – miej­sco­wość i gmina w Nor­man­dii
  • Long­champs-sur-Aire – miej­sco­wość i gmina w Grand Est
  • Bo­gu­sław Long­champs de Bérier (1808–1888) – pol­ski le­karz, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, brat bliź­niak po­niż­sze­go
  • Fran­ci­szek Long­champs de Bérier
  • Roman Long­champs de Bérier (1883–1941) – pol­ski praw­nik
  • Win­cen­ty Long­champs de Bérier (1808–1881) – pol­ski praw­nik, brat bliź­niak po­wyż­sze­go

Wikipedia


longdrink

napój al­ko­ho­lo­wy po­da­wa­ny w kie­lisz­ku o ob­ję­to­ści po­wy­żej 140 ml


SJP.pl


longeta

ro­dzaj opa­trun­ku gip­so­we­go


SJP.pl


longimetr

przy­rząd do po­mia­ru dłu­go­ści krzy­wych na ma­pach, opa­ten­to­wa­ny przez prof. Hu­go­na Dy­o­ni­ze­go Ste­in­ha­u­sa


SJP.pl


longimetria

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i po­mia­rem grun­tu


SJP.pl


longin

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Lon­gin, Lon­gi­nus – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od wy­ra­zu "Lon­gus" oz­na­cza­ją­ce­go „długi”. Żyło 9 świę­tych ka­to­lic­kich o tym imie­niu. Pa­tro­nem imie­nia jest mę­czen­nik z I wieku św. Lon­gin z Ce­za­rei Ka­pa­doc­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lon­gin pra­cu­je teraz w Dauże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔ̃ŋʲɟĩn, AS: lõŋʹǵĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Longinowa ż.

:: fż. Longina ż.

Wiktionary


longina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Lon­gin

Wiktionary

Lon­gi­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Lon­gin po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od wy­ra­zu "lon­gus" oz­na­cza­ją­ce­go „długi”. Pa­tro­nem tego imie­nia jest m.in. św. Lon­gin z Ce­za­rei Ka­pa­doc­kiej.

Lon­gi­na imie­ni­ny ob­cho­dzi: 21 marca, 2 maja, i 29 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś wi­dzia­łam Lon­gi­nę w skle­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Longin m.

:: zdrobn. Lonia ż.

Wiktionary


longinek

zdrob­nie­nie od: Lon­gin (imię mę­skie)


SJP.pl


longines

[czy­taj: lon­żin] marka ze­gar­ków


SJP.pl

Lon­gi­nes (wy­mo­wa: [lɔ̃ʒin]), właśc. Com­pa­gnie des Mon­tres Lon­gi­nes, Fran­cil­lon S.A. – szwaj­car­ski pro­du­cent ze­gar­ków, któ­re­go nazwa po­cho­dzi od znaj­du­ją­ce­go się nie­o­po­dal Saint-Imier pola (fr. "dłu­gie łąki"), na któ­rym wy­bu­do­wa­no fa­bry­kę. Sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa znaj­du­je się od sa­me­go po­cząt­ku dzia­łal­no­ści w Saint-Imier.

Wikipedia


longininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lon­gi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


longinkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lon­gin­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


longinostwo

Lon­gin z mał­żon­ką; Lon­gi­no­wie


SJP.pl


longinowie

imię mę­skie


SJP.pl


longinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lon­gi­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


longinus

czło­wiek wy­so­ki i szczu­pły


SJP.pl

Lon­gi­nus – część mia­sta Płoc­ka, po­ło­żo­na na po­łud­nio­wych obrze­żach mia­sta. Roz­po­ście­ra się w oko­li­cach ul. Cie­cho­mic­kiej i Zio­ło­wej.

Wikipedia


longinówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lon­gi­nów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

W 1939 pod­czas bitwy pod Piotr­ko­wem Try­bu­nal­skim we wsi zgi­nął kpt. Sta­ni­sław Sien­kie­wicz do­wód­ca 76 pp. Bitwa uwa­ża­na jest za jedną z waż­niej­szych po­ty­czek z udzia­łem Armii "Prusy".

Wikipedia


longman

bry­tyj­skie wy­daw­nict­wo


SJP.pl

Long­man – wy­daw­nict­wo za­ło­żo­ne w Lon­dy­nie w 1724 roku. Dzia­ła jako im­print "Pe­ar­son Long­man" wy­daw­nict­wa "Pe­ar­son Edu­ca­tion". Spe­cja­li­zu­je się w słow­ni­kach, ma­te­ria­łach dy­dak­tycz­nych do nauki ję­zy­ka an­giel­skie­go jako ob­ce­go i ję­zy­ków ob­cych.

Wikipedia


longobard

czło­nek ludu za­chod­nio­ger­mań­skie­go


SJP.pl


longobardka

człon­ki­ni ludu za­chod­nio­ger­mań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. człon­ki­ni ger­mań­skie­go ple­mię­e­mie­nia, które w VI w. na­je­cha­ło Ita­lię;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z roz­dzia­łu 204 edyk­tu wy­ni­ka jed­nak, że w kró­le­stwie Ro­ta­rie­go były oprócz Lon­go­bar­dek, któ­rych ten roz­dział fak­tycz­nie do­ty­czy, rów­nież takie wolne ko­bie­ty, któ­rym ich et­nicz­ne prawo poz­wa­la­ło żyć sa­mo­wład­nie (…).

 (1.1) Wład­ca zet­knął się naj­wi­docz­niej w prak­ty­ce są­do­wej z (…) ro­szcze­niem ze stro­ny synów Lon­go­bard­ki i Rzy­mia­ni­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Longobardia ż.

:: fm. Longobard mos.

 przym. longobardzki, lombardowy

Wiktionary


longobardowie

lud za­chod­nio­ger­mań­ski


SJP.pl

Lon­go­bar­do­wie, Lan­go­bar­do­wie ( Lan­go­bar­di, οἱ Λαγγοβάρδοι), Lom­bar­do­wie, star­sza nazwa Win­ni­lo­wie (Wi­ni­lo­wie, Wan­ni­lo­wie) – lud za­chod­nio­ger­mań­ski, który w VI wieku stwo­rzył w pół­noc­nej Ita­lii Kró­le­stwo Lon­go­bar­dów i wła­dał więk­szo­ścią Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go w la­tach 568-774. Od tego ludu po­cho­dzi nazwa Lom­bar­dii we Wło­szech.

Wikipedia


longobardzki

1. przy­miot­nik od: Lon­go­bar­dia (kró­le­stwo ut­wo­rzo­ne przez Lon­go­bar­dów w VI w.; Lom­bar­dia); lom­bardz­ki;
2. do­ty­czą­cy Lon­go­bar­dów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ich kul­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lon­go­bar­da­mi, do­ty­czą­cy Lon­go­bar­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lombardzista mos., lombard mrz., Longobardia ż., Longobard mrz., Longobardka ż.

 przym. lombardowy

Wiktionary


longplay

[czy­taj: long­plej] płyta dłu­go­gra­ją­ca z mu­zy­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyta dłu­go­gra­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to już drugi long­play wy­da­ny przez ar­ty­stę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. longplayowy

 skr. LP

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. LP

Wiktionary


longsleeve

[czy­taj: longSLIW] ko­szul­ka lub bluza z dłu­gim rę­ka­wem


SJP.pl


longtermizm

po­gląd prio­ry­te­ty­zu­ją­cy dłu­go­ter­mi­no­we dobro i przetr­wa­nie ludz­ko­ści


SJP.pl

Long­ter­mizm – po­gląd, we­dług któ­re­go jed­nym z klu­czo­wych prio­ry­te­tów na­szych cza­sów po­wi­nien być po­zy­tyw­ny wpływ na dłu­go­fa­lo­wą przysz­łość ludz­ko­ści. Do zwo­len­ni­ków long­ter­miz­mu na­le­żą fi­lo­zo­fo­wie Wil­liam MacAskill i Toby Ord. Elon Musk stwier­dził o książ­ce MacAskilla na temat long­ter­miz­mu, że „bli­sko pa­su­je do mojej fi­lo­zo­fii”. Long­ter­mizm wy­ra­sta z ruchu efek­tyw­ne­go al­tru­iz­mu. In­spi­ra­cję dla long­ter­miz­mu sta­no­wią m.in. pisma De­re­ka Par­fi­ta i Nicka Bo­stro­ma.

Wikipedia


longwy

Long­wy – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Me­urt­he i Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 15 439 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 2891 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Long­wy pla­su­je się na 18. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 980.).

Wikipedia


longyearbyen

[czy­taj: LONjerbi-en] sto­li­ca Sval­bar­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Sval­bar­du,

Wiktionary

Lon­gy­e­ar­by­en – sto­li­ca Sval­bar­du, pro­win­cji nor­we­skiej, li­czą­ca ok. 2,5 tys. miesz­kań­ców (2024, wli­cza­jąc Ny-Ålesund). Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla ka­mien­ne­go, port lot­ni­czy, cen­trum tu­ry­sty­ki. Leży w po­łud­nio­wej czę­ści wyspy Spits­ber­gen, nad za­to­ką "."

Za­miesz­ku­ją ją: Ro­sja­nie, Ukra­iń­cy, Bia­ło­ru­si­ni i Nor­we­go­wie[]. Dru­gie[] naj­więk­sze osied­le Sval­bar­du to Ba­rents­burg, za­miesz­ki­wa­ne głów­nie przez Ro­sjan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Lon­gy­e­ar­by­en jest tak zimno, że aż się dzi­wię, że kto­kol­wiek tam miesz­ka.

Wiktionary


lonicera

ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; su­cho­drzew; wi­cio­krzew


SJP.pl


lonsdaleit

me­te­o­ry­to­wa od­mia­na dia­men­tu


SJP.pl

Lons­da­le­it (lub lons­dej­lit) – od­mia­na dia­men­tu znaj­do­wa­na w me­te­o­ry­tach, daw­niej uz­na­wa­na za osob­ny mi­ne­rał i osob­ną od­mia­nę po­li­mor­ficz­ną węgla. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ir­landz­kiej kry­sta­lo­graf­ki Kath­le­en Lons­da­le (1903–1971).

Wikipedia


lont

prze­wód w ma­te­ria­łach wy­bu­cho­wych, słu­żą­cy do ini­cjo­wa­nia wy­bu­chu na od­le­głość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. łat­wo­pal­na linka przy sta­rej broni ar­ty­le­ryj­skiej lub ła­dun­ku wy­bu­cho­wym, słu­żą­ca do od­pa­le­nia go lub od­da­nia strza­łu z bez­piecz­nej od­le­gło­ści, po­przez za­pa­le­nie końca tej linki i stop­nio­we prze­no­sze­nie się pło­mie­nia do za­pal­ni­ka

Wiktionary

Lont – prze­wód słu­żą­cy do zdal­ne­go lub opóź­nio­ne­go od­pa­le­nia ła­dun­ku wy­bu­cho­we­go lub pi­ro­tech­nicz­ne­go przy po­mo­cy ognia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­ha­ter w ostat­niej chwi­li zga­sił lont.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nt, AS: lõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loncik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewód detonacyjny, knot

Wiktionary


lontowy

→ lont, np. za­pal­nik lon­to­wy


SJP.pl


lontówka

strzel­ba za­o­pa­trzo­na w lont


SJP.pl


lonża

1. lina ase­ku­ra­cyj­na dla akro­ba­tów cyr­ko­wych;
2. lina uży­wa­na przy tre­no­wa­niu koni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lonża (wspi­nacz­ka) – lina sto­so­wa­na we wspi­nacz­ce so­lo­wej jako au­to­a­se­ku­ra­cja
  • lonża (jeź­dziect­wo) – lina, na któ­rej pro­wa­dzo­ny jest koń pod­czas lek­cji jazdy

Wikipedia


lonżować

tre­no­wać konia, po­słu­gu­jąc się lonżą


SJP.pl


look

[czy­taj: luk] po­tocz­nie: wi­ze­ru­nek, wy­gląd zew­nętrz­ny danej osoby; image, wizaż, out­fit, sty­lów­ka, sty­ló­wa


SJP.pl

Look (ang. "LOOK: The Se­ries", 2010) – ame­ry­kań­ski se­rial oby­cza­jo­wy stwo­rzo­ny przez Adama Rif­ki­na. Wy­pro­du­ko­wa­ny przez CapturedTV.

Świa­to­wa pre­mie­ra se­ria­lu miała miej­sce 10 paź­dzier­ni­ka 2010 roku na an­te­nie Show­ti­me. Ostat­ni od­ci­nek se­ria­lu zo­stał wy­e­mi­to­wa­ny 19 grud­nia 2010 roku. W Pol­sce se­rial na­da­wa­ny na ka­na­le AXN Spin HD.

Wikipedia


lookbook

[czy­taj: luk­buk] zbiór fo­to­gra­fii pre­zen­tu­ją­cy mo­de­la, sty­li­stę, ko­lek­cję fo­to­gra­fa lub styl mody


SJP.pl


lookbookowy

→ lo­ok­bo­ok [czy­taj: luk­bu­ko­wy]


SJP.pl


loop

[czy­taj: lup] re­gu­lar­ny motyw za­wie­ra­ją­cy frag­ment ja­kie­goś ut­wo­ru mu­zycz­ne­go albo frag­ment so­lo­wej par­tii ja­kie­goś in­stru­men­tu, obec­nie uzy­ski­wa­ny zwy­kle tech­ni­ką kom­pu­te­ro­wą, daw­niej dzię­ki spe­cjal­nie opra­co­wa­nej i odt­wa­rza­nej ta­śmie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • to­e­lo­op – ro­dzaj skoku łyż­wiar­skie­go
  • Loop – skok łyż­wiar­ski
  • Loop – nazwa gminy w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Rends­burg-Eckernförde
  • Loop Head – przy­lą­dek w Ir­lan­dii
  • Loop (film)
  • Loop – fi­gu­ra we fre­e­sty­le'u ka­ja­ko­wym
  • Loop – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA w sta­nie Tek­sas
  • Loop – w mu­zy­ce elek­tro­nicz­nej, ro­dzaj sam­pla
  • Loop – sin­gel mal­tań­skiej pio­sen­kar­ki Sary Bon­ni­ci
  • Pro­gram LOOP – pro­gram w ję­zy­ku opro­gra­mo­wa­nia LOOP (in­for­ma­ty­ka te­o­re­tycz­na), zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do te­o­rii obli­czal­no­ści
  • In­struk­cja w takim pro­gra­mie

Wikipedia


looper

[czy­taj: luper] urzą­dze­nie do na­gry­wa­nia i odt­wa­rza­nia lo­o­pów


SJP.pl


looping

[czy­taj: lu­ping]
1. fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej; pętla;
2. sztu­ka cyr­ko­wa po­le­ga­ją­ca na jeź­dzie sa­mo­cho­dem lub ro­we­rem po torze ma­ją­cym kształt pętli usta­wio­nej pro­sto­pad­le do po­dło­ża;
3. w mu­zy­ce: wy­ko­rzy­sty­wa­nie lo­o­pów, re­gu­lar­nych mo­ty­wów mu­zycz­nych


SJP.pl


lop

[czy­taj: lop] skrót od: Liga Ochro­ny Przy­ro­dy, or­ga­ni­za­cja spo­łecz­na ma­ją­ca na celu ochro­nę śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Liga Ochro­ny Przy­ro­dy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) LOP pow­sta­ła w 1928 roku.

 (1.1) Celem LOP jest ochro­na przy­ro­dy.

 (1.1) Celem LOP-u jest ochro­na przy­ro­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔp, AS: lop

Wiktionary


loping

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. trze­cia, naj­młod­sza epoka permu, trwa­ją­ca 260,4 – 251 mi­lio­nów lat temu; późny perm;

Wiktionary

Lo­ping (chiń. 乐平; pi­ny­in "Lèpíng")

Nazwa epoki (od­dzia­łu) po­cho­dzi od mia­sta Le­ping w pro­win­cji Jiang­xi (Chiny).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔpʲĩŋk, AS: lopʹĩŋk

Wiktionary


lopolit

forma in­truz­ji mag­mo­wej po­krew­na la­ko­li­to­wi


SJP.pl

Lo­po­lit – duża in­truz­ja o kształ­cie od­wró­co­ne­go bo­chen­ka albo so­czew­ki pła­sko-wy­pu­kłej lub wklę­sło-wy­pu­kłej, od­wró­co­nej wy­pu­kło­ścią ku do­ło­wi. Za­bu­rza war­stwy le­żą­ce po­ni­żej, po­zo­sta­wia­jąc bez zmian war­stwy nad­le­głe. Od spodu zaz­wy­czaj do­cho­dzi żyła, sta­no­wią­ca po­zo­sta­łość po do­pły­wie magmy z ogni­ska mag­mo­we­go. Jest więc jakby od­wrot­no­ścią lak­ko­li­tu.

Wikipedia


loquitur

[czy­taj: LOKwitur] sce­nicz­na wska­zów­ka wpro­wa­dza­ją­ca imię lub naz­wi­sko osoby mó­wią­cej dany tekst, cha­rak­te­ry­stycz­na dla dra­ma­tu


SJP.pl


lora

1. pa­pu­ga z po­dro­dzi­ny o tej samej naz­wie, ży­wią­ca się nek­ta­rem kwia­tów, ży­ją­ca w la­sach Au­stra­lii i Po­li­nez­ji, czę­sto ho­do­wa­na;
2. od­kry­ta plat­for­ma ko­le­jo­wa;
3. łatwy do roz­plą­ta­nia węzeł ma­ry­nar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. od­kry­ty, to­wa­ro­wy wagon ko­le­jo­wy

 (1.2) mot. to­wa­ro­wa przy­cze­pa sa­mo­cho­do­wa

 (1.3) jeden z wę­złów ma­ry­nar­skich

 (1.4) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pse­u­de­os fu­sca­ta|ref=tak., lora mo­rę­go­wa­na, ga­tu­nek pa­pu­gi z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pse­u­de­os|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lora – ko­le­jo­wa plat­for­ma, wagon to­wa­ro­wy bez bocz­nych ścian
  • lora – pa­pu­ga, ptak z po­dro­dzi­ny Lo­rii­nae z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych
  • lora – ele­men­ty ana­to­micz­ne na gło­wie owa­dów
  • LoRa (lub LoRaWAN) – stan­dard da­le­ko­sięż­nej, ni­skiej mocy, ko­mu­ni­ka­cji IoT
  • Lora – pio­sen­kar­ka ru­muń­ska
  • LORA
  • Seru Lora

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔra, AS: lora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lory nmos.

Wiktionary


loran

sy­stem ra­dio­na­wi­ga­cji da­le­kie­go za­się­gu sto­so­wa­ny w na­wi­ga­cji mor­skiej i lot­ni­czej


SJP.pl

LORAN (ang. LOng RAnge Na­vi­ga­tion) – hi­per­bo­licz­ny sy­stem ra­dio­na­wi­ga­cji, dzia­ła­ją­cy w za­kre­sie fal dłu­gich od­bie­ra­nych z dwóch lub wię­cej ra­dio­la­tar­ni do okre­śle­nia po­zy­cji. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest głów­nie do na­wi­ga­cji w że­glu­dze mor­skiej i lot­nict­wie.

Wikipedia


loranc

naz­wi­sko


SJP.pl


lorandyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, siar­ko­ar­se­nek talu, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w złożu All­char w Ma­ce­do­nii, w po­sta­ci ko­sze­ni­lo­wo­czer­wo­nych, drob­nych, jed­no­sko­śnych krysz­ta­łów

Wiktionary

Lo­ran­dyt – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał, siar­czek ar­se­nu i talu.

Zo­stał od­kry­ty w 1894 roku w Ma­ce­do­nii i zo­stał naz­wa­ny na cześć pro­fe­so­ra Loránda Eötvösa (1848–1919), fi­zy­ka, ma­te­ma­ty­ka i po­li­ty­ka z Bu­da­pesz­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Roland m.

Wiktionary


loratadyna

wie­lo­pier­ście­nio­wy, he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek prze­ciw­hi­sta­mi­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. farm. wie­lo­pier­ście­nio­wy, he­te­ro­cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek prze­ci­wa­ler­gicz­ny, an­ta­go­ni­sta re­cep­to­rów H1;

Wiktionary

Lo­ra­ta­dy­na – wie­lo­pier­ście­nio­wy, he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny, długo dzia­ła­ją­cy nie­se­da­tyw­ny lek prze­ciw­hi­sta­mi­no­wy II ge­ne­ra­cji, wy­biór­czy an­ta­go­ni­sta ob­wo­do­wych re­cep­to­rów H1. Pod­le­ga me­ta­bo­liz­mo­wi do związ­ków bio­lo­gicz­nie czyn­nych. Jej czyn­ny me­ta­bo­lit to des­lo­ra­ta­dy­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lo­ra­ta­dy­nę można kupić w kap­suł­kach lub w sy­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔrataˈdɨ̃na, AS: loratadỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Aleric, Claritine, Flonidan, Loratadyna Galena, Loratadyna Pylox, Loratan, Loratan pro, Loratine

Wiktionary


lorbas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. po­gard. czło­wiek z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Gie­nu­cha to praw­dzi­wy lor­bas.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lorwas, lurwas, świder

Wiktionary


lorbiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


lorca

Lorca – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Hisz­pa­nii, w Mur­cji, nad rzeką San­go­ne­ra (do­rze­cze Se­gu­ry). Około 84,2 tys. miesz­kań­ców.

W maju 2011 w po­bli­żu mia­sta znaj­do­wa­ło się epi­cen­trum trzę­sie­nia ziemi. Na sku­tek trzę­sie­nia mia­sto doz­na­ło roz­le­głych zni­szczeń.

Wikipedia


lorcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lor­cin – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ło­ma­zy
  • Lor­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk

Wikipedia


lord

tytuł szla­chec­ki w An­glii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł szla­chec­ki sto­so­wa­ny w An­glii i Szko­cji

 (1.2) męż­czyz­na po­sia­da­ją­cy tytuł lorda (1.1)

Wiktionary

Lord – męż­czyz­na cie­szą­cy się wła­dzą i au­to­ry­te­tem. Tytuł ten może mieć różne zna­cze­nie, za­leż­nie od kon­tek­stu. Szkoc­ki tytuł Laird nie jest jego od­po­wied­ni­kiem i po­sia­da węż­sze zna­cze­nie.

W kon­tek­ście re­li­gij­nym, ang. "The Lord" ("Pan") od­no­si się do Boga, zwła­szcza w re­li­giach abra­ha­mo­wych: chrze­ści­jań­stwie, is­la­mie i ju­da­iz­mie. W kwe­stii świec­kiej w naj­szer­szym zna­cze­niu tego słowa zna­czy "wład­ca".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czę­sto jadał obia­dy z lor­da­mi.

 (1.2) Na przy­ję­ciu było wielu dy­styn­go­wa­nych lor­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔrt, AS: lort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lordostwo mos./n., milord mos.

 przym. lordowski

Wiktionary


lordopodobny

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy lorda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas gdy wspa­nia­ła dama i jej lor­do­po­dob­ny mał­żo­nek lu­stro­wa­li Cesię od stóp do głów, Tolo prze­słał jej krze­pią­cy uśmiech.

Wiktionary


lordostwo

god­ność, funk­cja lorda (szlach­ci­ca an­giel­skie­go)


SJP.pl


lordotyczny

→ lor­do­za


SJP.pl

Patrz:

lordoza

lordowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem lorda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lord mos., lordostwo n.

Wiktionary


lordoza

wy­gię­cie krę­go­słu­pa do przo­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­pra­wi­dło­we wy­gię­cie krę­go­słu­pa do przo­du;

Wiktionary

Lor­do­za (gr. λορδός "lor­dós" ‘zgię­ty w tył, wy­pu­kły z przo­du’) – łu­ko­wa­te wy­gię­cie krę­go­słu­pa w stro­nę brzusz­ną. U czło­wie­ka fiz­jo­lo­gicz­na (na­tu­ral­na) lor­do­za wy­stę­pu­je w od­cin­ku szyj­nym i lędź­wio­wym krę­go­słu­pa. Po­głę­bio­na lor­do­za lędź­wio­wa oz­na­cza zbyt duże wy­gię­cie krę­go­słu­pa do przo­du.

Wikipedia


lordówna

daw­niej: córka lorda


SJP.pl


lore

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. fik­cyj­na hi­sto­ria i opis wy­my­ślo­ne­go świa­ta, sta­no­wią­ce kon­tekst gry

Wiktionary

Lore – album mu­zycz­ny grupy Clan­nad z roku 1996.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług lore gry, Jax był naj­lep­szym wo­jow­ni­kiem Le­a­gue of Le­gends.

Wiktionary


loreczka

lo­recz­ka ru­bi­no­wa, lo­recz­ka prze­pa­sa­na, lo­recz­ka błę­kit­na - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl


lorek

mała lora (zwy­kle w zna­cze­niu plat­for­my ko­le­jo­wej)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Lorek – praw­nik
  • Cze­sła­wa Lorek – rzym­sko­ka­to­lic­ka du­chow­na, za­kon­ni­ca
  • Ed­ward Lorek – pol­ski du­chow­ny zie­lo­noś­wiąt­ko­wy
  • Grze­gorz An­drzej Lorek – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec i urzęd­nik, poseł na Sejm VIII i IX ka­den­cji
  • Jan Kanty Lorek – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, bi­skup
  • Jan Lorek-Sęk – pol­ski po­li­tyk, ofi­cer Armii Lu­do­wej
  • Fe­liks Lorek – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, poseł na Sejm
  • Le­szek Lorek – pol­ski re­ży­ser
  • Man­fred Oskar Lorek – pol­ski zo­o­tech­nik
  • Maria Lorek – pol­ska ma­lar­ka
  • Piotr Lorek – pol­ski te­o­log i wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • To­masz Lorek – pol­ski dzien­ni­karz spor­to­wy

Wikipedia


lorelei

1. imię wy­stę­pu­ją­ce w wielu ję­zy­kach, m.in. an­giel­skim;
2. skała w Niem­czech


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo­re­ley – gmina związ­ko­wa w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Lahn
  • Lo­re­ley – dawna gmina związ­ko­wa w la­tach 1972-2012
  • Lo­re­lei – imię
  • Lo­re­ley – sa­mo­chód
  • Lo­re­ley – skała
  • (165) Lo­re­ley – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


loren

pse­u­do­nim, np. Sop­hia Loren


SJP.pl


lorenc

jed­nost­ka miary pręd­ko­ści li­nio­wej równa pręd­ko­ści świa­tła w próż­ni (około 300000 km/s)


SJP.pl


lorenka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lo­ren­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


lorens

sztucz­nie otrzy­ma­ny pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lr; la­wrens


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lr i licz­bie ato­mo­wej 103;

Wiktionary

Lo­rens (Lr, łac. "la­wren­cium"), daw­niej oz­na­cza­ny także Lw – syn­te­tycz­ny pier­wia­stek che­micz­ny, nie­po­sia­da­ją­cy sta­bil­nych izo­to­pów i nie­wy­stę­pu­ją­cy w przy­ro­dzie. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fi­zy­ka Er­ne­sta O. La­wren­ce’a.

Zgod­nie z ter­mi­no­lo­gią IUPAC lo­rens jest za­li­cza­ny do ak­ty­now­ców. Także zgod­nie z ter­mi­no­lo­gią IUPAC na­le­ży on do bloku d, przez co jest je­dy­nym ak­ty­now­cem z okre­su 7, który nie na­le­ży do bloku f. Po­przez przy­na­leż­ność do bloku d, na­le­ży on do grupy skan­dow­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma lo­rens?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔrɛ̃w̃s, AS: lorẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lorensowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lawrens, symbol. Lr

Wiktionary


lorensowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lo­ren­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lorens m.

Wiktionary


lorentowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lorentz

[czy­taj: lo­renc] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­drik An­to­on Lo­rentz – fizyk ho­len­der­ski
  • Sta­ni­sław Lo­rentz – pol­ski mu­ze­o­log i hi­sto­ryk sztu­ki
  • Frie­drich Lo­rentz – nie­miec­ki sla­wi­sta i hi­sto­ryk
  • Zyg­munt Lo­rentz – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


loret

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. Lo­re­to

Wiktionary

Loret (cyr. Лорет) – wieś w Ser­bii, w okrę­gu zla­ti­bor­skim, w gmi­nie Požega. W 2011 roku li­czy­ła 205 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak ta w Lo­re­cie Matki Bo­skiej skała,
Która na skrzy­dłach zło­tych przy­le­cia­ła
.

 (1.1) Szy­mon Kar­piń­ski po­u­czał ka­to­li­ków: „nie po ko­la­nach cię Bóg pozna, na któ­rych cho­dzisz w Lo­re­cie, nie po gło­sie, któ­rym wszyt­kie kan­to­ry i or­ga­ny za­głu­szysz w ko­ście­le (…), ale po sercu, po mi­ło­ści bliź­nie­go. Nie wtor­ki i piąt­ki suche, ale mi­łość da świa­dect­wo o tym je­że­liś syn Boży albo nie”

Wiktionary


loretanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Matki Bożej Lo­re­tań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lo­re­to

 (1.2) rel. za­kon­ni­ca z za­ko­nu lo­re­tań­skie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ży­czy­li­śmy lo­re­tan­kom szczę­śli­we­go po­wro­tu.

 (1.2) W klasz­to­rze lo­re­ta­nek zga­sły świa­tła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Loreto n.

:: fm. loretańczyk mos.

 przym. loretański

Wiktionary


loretanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Matki Bożej Lo­re­tań­skiej


SJP.pl


loretańczyk

miesz­ka­niec Lo­re­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lo­re­to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­zy­li­ka wy­peł­ni­ła się po brze­gi lo­re­tań­czy­ka­mi i piel­grzy­ma­mi z in­nych stron.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Loreto n.

:: fż. loretanka ż.

 przym. loretański

Wiktionary


loretański

przy­miot­nik od: Lo­re­to


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lo­re­to, do­ty­czą­cy Lo­re­to

 (1.2) rel. zwią­za­ny z kul­tem Matki Bo­skiej z Lo­re­to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Loreto n., loretańczyk m., loretanka ż.

Wiktionary


loretka

daw­niej: okre­śle­nie damy do to­wa­rzy­stwa, ko­bie­ty lek­kich oby­cza­jów w dzie­więt­na­sto­wiecz­nym Pa­ry­żu, zwła­szcza po­cho­dzą­cej z oko­lic ko­ścio­ła Matki Bo­skiej Lo­re­tań­skiej w 9. dziel­ni­cy Pa­ry­ża


SJP.pl


loreto

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech nad Adria­ty­kiem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo­re­to – mia­sto
  • Lo­re­to – mia­sto w pro­win­cji Orel­la­na
  • Lo­re­to – kan­ton w pro­win­cji Orel­la­na
  • Lo­re­to – je­zio­ro kra­te­ro­we na wy­spie Bioko
  • Lo­re­to – miej­sco­wość w pro­win­cji A Coruña
  • Lo­re­to – miej­sco­wość w pro­win­cji Gre­na­da
  • Lo­re­to – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia Dolna Po­łud­nio­wa
  • Lo­re­to – gmina w sta­nie Ka­li­for­nia Dolna Po­łud­nio­wa
  • Lo­re­to – mia­sto w sta­nie Za­ca­te­cas
  • Lo­re­to – dy­strykt
  • Lo­re­to – re­gion
  • Lo­re­to – mia­sto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li­śmy tzw. Świę­ty Domek w Lo­re­to.

 (1.1) Mia­sta­mi part­ner­ski­mi Lo­re­to są Czę­sto­cho­wa, Fa­ti­ma i Na­za­ret.

 (1.1) Jak da­le­ko jest z Lo­re­to do Ma­ce­ra­ty?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loretańczyk mos., loretanka ż.

 przym. loretański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Loret

Wiktionary


loretta

imię żeń­skie


SJP.pl


lorgnon

dawne bi­no­kle na dłu­giej rącz­ce; lor­nion


SJP.pl

Lor­gnon ([]; także lor­nion, lor­gnet­te) – przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy zmniej­sza­niu skut­ków wad wzro­ku lub ob­ser­wa­cji od­le­głych obiek­tów. Ina­czej niż współ­czes­ne oku­la­ry ko­rek­cyj­ne czy bi­no­kle, lor­gnon po­sia­da­ją rącz­kę słu­żą­cą do przy­trzy­my­wa­nia przy­rzą­du przy twa­rzy.

Wikipedia


lori

ga­tu­nek mał­piat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Loris|ref=tak., na­drzew­na mał­piat­ka az­ja­tyc­kich i afry­kań­skich lasów tro­pi­kal­nych pro­wa­dzą­ca nocny tryb życia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­win­cja Lori – pro­win­cja w Ar­me­nii
  • Lori Wa­na­dzor – or­miań­ski klub pił­kar­ski
  • Lo­ri­so­wa­te, mał­piat­ki lori – ro­dzi­na na­drzew­nych ssa­ków na­czel­nych
    • Lori – ro­dzaj w tej ro­dzi­nie
      • Lori wys­mu­kły
    • Lori potto
    • Lori mały
    • Lori ka­la­bar­ski
  • Lo­re­ta Kaçka (Lori) - ko­sow­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔrʲi, AS: lorʹi

Wiktionary


lorient

Lo­rient (, An Oriant) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Mor­bi­han.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 59 271 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 3391 osób/km² (wśród 1269 gmin Bre­ta­nii Lo­rient pla­su­je się na 4. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 578.).

Wikipedia


lorika

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl


lorisowate

ro­dzi­na mał­pia­tek pro­wa­dzą­cych nocny, na­drzew­ny tryb życia w la­sach po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji i Afry­ki


SJP.pl

Lo­ri­so­wa­te, lo­ri­sy, mał­piat­ki lori (Lo­ri­si­dae) – ro­dzi­na na­drzew­nych ssa­ków z po­drzę­du le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni) w rzę­dzie na­czel­nych (Pri­ma­tes). W za­pi­sie ko­pal­nym znane od mio­ce­nu.

Wikipedia


lorisowaty

o ce­chach lo­ri­so­wa­tych (ro­dzi­na mał­pia­tek)


SJP.pl


lorka

mała lora (zwy­kle w zna­cze­niu plat­for­my ko­le­jo­wej)


SJP.pl


lorkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lorkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Lor­kow­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta i urzęd­nik
  • Ha­li­na Lor­kow­ska – pol­ska pro­fe­sor­ka, te­o­re­tycz­ka mu­zy­ki, rek­tor Aka­de­mii Mu­zycz­nej w Poz­na­niu
  • Piotr Wik­tor Lor­kow­ski – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki, poeta, tłu­macz, re­cen­zent

Wikipedia


lorneta

duża lor­net­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opt. lor­net­ka du­żych roz­mia­rów

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „lor­net­ka”. Zo­bacz też: "Lor­net­ka" – utwór ze­spo­łu Golec uOrkiestra.

Lor­ne­ta, lor­net­ka – przy­rząd op­tycz­ny w po­sta­ci dwóch lunet, sprzę­żo­nych rów­no­le­gle. Umoż­li­wia obu­ocz­ną ob­ser­wa­cję od­le­głych obiek­tów. Lor­ne­ta jest tak skon­stru­o­wa­na, aby da­wa­ła obraz pro­sty, czyli nie od­wró­co­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lornetka ż.

Wiktionary


lornetka

przy­rząd op­tycz­ny do ob­ser­wa­cji dwu­ocz­nej, skła­da się z dwóch jed­na­ko­wych, po­łą­czo­nych za­wia­so­wo, uło­żo­nych rów­no­le­gle lunet ob­ser­wa­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opt. przy­rząd op­tycz­ny do ob­ser­wa­cji dwu­ocz­nej, skła­da­ją­cy się z dwóch jed­na­ko­wych, po­łą­czo­nych za­wia­so­wo, uło­żo­nych rów­no­le­gle lunet ob­ser­wa­cyj­nych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔrˈnɛtka, AS: lornetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lorneta ż.

Wiktionary


lornetkowy

→ lor­net­ka


SJP.pl

Patrz:

lornetka

lornetowy

→ lor­ne­ta


SJP.pl

Patrz:

lorneta

lornion

dawne bi­no­kle na dłu­giej rącz­ce; lor­gnon


SJP.pl


loro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bank. ra­chu­nek in­ne­go banku utrzy­my­wa­ny w na­szym banku do celów roz­li­cze­nio­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔrɔ, AS: loro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vostro

Wiktionary


lorraine

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo­ta­ryn­gia (fr. Lor­ra­i­ne) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion we Fran­cji
  • Lor­ra­i­ne – fran­cu­ski pan­cer­nik
  • Lor­ra­i­ne – wło­ska (póź­niej fran­cu­ska) mo­ne­ta te­sto­no­wa bita w la­tach 1558–1661
  • Lor­ra­i­ne – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Qu­e­bec
  • Lor­ra­i­ne – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ells­worth
  • Lor­ra­i­ne – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Lor­ra­i­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Lor­ra­i­ne (ang. Lor­ra­i­ne Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Lor­ra­i­ne (ang. Lor­ra­i­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Dic­key

Wikipedia


lory

po­dro­dzi­na papug cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się smu­kłym cia­łem i barw­nym upie­rze­niem; pa­pu­gi pę­dzel­ko­ję­zycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lo­rii­nae|Selby|ref=tak., po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: lora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) damy

Wiktionary


loryniec

Lo­ry­niec (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Ló­rińc; niem. "Lo­renz") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce na Rów­ni­nie Cha­rzy­kow­skiej po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na. Leży na te­re­nie Wdzydz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad Wdą.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Lo­ry­niec o po­wierzch­ni 850,25 ha, w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież miej­sco­wo­ści Szlu­dron i Wa­wrzy­no­wo. 30 czerw­ca 2018 so­łect­wo li­czy­ło 174 miesz­kań­ców.

Wikipedia


lorysa

lo­ry­sa gór­ska - po­pu­lar­ny ga­tu­nek pa­pu­gi ho­dow­la­nej


SJP.pl


los

1. dola, ko­le­je życia, sy­tu­a­cja ży­cio­wa
2. przez­na­cze­nie, przy­pa­dek
3. bilet lo­te­ryj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­da­rze­nia, bieg czy­je­goś życia

 (1.2) mała kart­ka peł­nią­ca rolę ku­po­nu, de­cy­du­ją­ca o wy­gra­nej lub prze­gra­nej

 (1.3) fatum, przez­na­cze­nie

 (1.4) przy­pa­dek

Wiktionary

Los – miej­sco­wość (tätort) w Szwe­cji, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym ("län") Gävleborg, w gmi­nie Ljus­dal.

We­dług da­nych Szwedz­kie­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go licz­ba lud­no­ści wy­nio­sła: 354 (31 grud­nia 2015), 340 (31 grud­nia 2018) i 335 (31 grud­nia 2019).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­no­sił od­po­wie­dzial­ność nie tylko za sie­bie, ale rów­nież za losy in­nych.

 (1.2) Ku­pi­łem los na lo­te­rii, ale jak zwy­kle nic nie wy­gra­łem…

 (1.3) Zo­ba­czysz! Los się też kie­dyś do cie­bie uśmiech­nie.

 (1.4) Zdaj się na los!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔs, AS: los

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. losowość ż., losowanie n.

 czas. losować ndk.

 przym. losowy

 przysł. losowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dola

 (1.2) kupon

Wiktionary


loska

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Mro­żek-Loska (ur. 1977) – pol­ska al­to­wio­list­ka
  • Gie­nek Loska, właśc. Hie­na­dzij Łoska (1975–2020) – wo­ka­li­sta i gi­ta­rzy­sta bia­ło­ru­skie­go po­cho­dze­nia,
  • Hen­ryk Loska, imię za­kon­ne Au­gu­styn (ur. 1934) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, za­kon­nik z Za­ko­nu Braci Mniej­szych, dzia­łacz Po­lo­nij­ny w Esto­nii,
  • Hen­ryk Loska (1932–2016) – pol­ski dzi­łacz pił­kar­ski,
  • Kry­sty­na Loska (ur. 1937) – pol­ska spi­ker­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na, kon­fe­ran­sjer­ka,
  • Krzysz­tof Loska – pol­ski fil­moz­naw­ca, me­dioz­naw­ca, kul­tu­roz­naw­ca.

Wikipedia


losowanie

cią­gnąć, wy­bie­rać losy, licz­by itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lo­so­wać.

Wiktionary

Lo­so­wa­nie – czyn­ność po­le­ga­ją­ca na wy­cią­ga­niu lub wy­bie­ra­niu okre­ślo­nych liczb lub przed­mio­tów (los, karta, kupon, żeton itp.) w spo­sób wy­klu­cza­ją­cy wpływ osoby lo­su­ją­cej na wynik tej czyn­no­ści.

Przy­kła­dem lo­so­wa­nia jest: rzut ko­ścią do gry, wy­cią­ga­nie karty z talii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɔsɔˈvãɲɛ, AS: losovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. losować

 rzecz. losowość ż., wylosowanie n., los mrz.

Wiktionary


losować

cią­gnąć, wy­bie­rać losy, licz­by itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­lo­so­wać)

 (1.1) cią­gnąć, wy­bie­rać losy, licz­by, ku­po­ny itp. w spo­sób lo­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­młod­sza czy­tel­nicz­ka, dzie­się­cio­let­nia Pa­u­li­na Po­pław­ska z Byd­go­szczy, wcie­li­ła się w rolę sie­rot­ki Ma­ry­si i lo­so­wa­ła ko­per­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈsɔvat͡ɕ, AS: losovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. los m., losowanie n., wylosowanie n., losowość ż.

 czas. wylosować dk.

 przym. losowy

 przysł. losowo

Wiktionary


losowiec

po­tocz­nie: osoba zda­ją­ca się w grze na los, np. po­ke­rzy­sta; ha­zar­dzi­sta, ry­zy­kant


SJP.pl


losowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób lo­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ma­li­zu­je to także upar­tyj­nie­nie, po­nie­waż skła­da­nie wy­bor­czych obiet­nic traci sens, jeśli przed­sta­wi­cie­le wy­bie­ra­ni są lo­so­wo.

 (1.1) Jakie jest praw­do­po­do­bień­stwo tego, że lo­so­wo wy­bra­na licz­ba cał­ko­wi­ta do­dat­nia mniej­sza od 10000 jest czte­ro­cy­fro­wa?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. los mrz., losowość ż.

 przym. losowy

 czas. losować ndk.

Wiktionary


losowość

wła­ści­wość pro­ce­su mó­wią­ca o jego lo­so­wym cha­rak­te­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest lo­so­we

Wiktionary

Lo­so­wość – brak celu, przy­czy­ny, po­rząd­ku lub prze­wi­dy­wal­ne­go za­cho­wa­nia. Lo­so­wy pro­ces to pro­ces, któ­re­go wy­ni­ki nie dają się do­kład­nie prze­wi­dzieć, a je­dy­nie można opi­sać ich roz­kład.

W ma­te­ma­ty­ce i sta­ty­sty­ce ter­min ten można for­mal­nie zde­fi­nio­wać jako za­cho­wa­nie do­kład­nie opi­sy­wa­ne po­ję­ciem zmien­nej lo­so­wej, po­zba­wio­ne ko­re­la­cji i in­nych prze­wi­dy­wal­nych cech.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. los m., losowanie n., wylosowanie n.

 czas. losować ndk., wylosować dk.

 przym. losowy

 przysł. losowo

Wiktionary


losowy

1. wy­bra­ny przez przy­pa­dek lub lo­so­wa­nie;
2. za­leż­ny od losu, przez­na­cze­nia; do­ty­czą­cy losu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­pad­ko­wy, nie­za­leż­ny od de­cyz­ji

 (1.2) za­leż­ny od losu, do­ty­czą­cy losu, wy­pad­ków ży­cio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele wska­zu­je na to, że wybór osoby, w któ­rej się za­ko­chu­je­my i którą ko­cha­my, jest lo­so­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈsɔvɨ, AS: losovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. los m., losowość ż.

 czas. losować

 przysł. losowo

Wiktionary


losy

1. dola, ko­le­je życia, sy­tu­a­cja ży­cio­wa
2. przez­na­cze­nie, przy­pa­dek
3. bilet lo­te­ryj­ny


SJP.pl

Losy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


loszek

zdrob­nie­nie od: loch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: loch

 (1.2) nie­wiel­ki loch

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: losz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zam­knę­li go do nie­wiel­kie­go losz­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loch mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piwniczka

Wiktionary


loszka

1. zdrob­nie­nie od: locha (sa­mi­ca świni lub dzika);
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ko­bie­ta, dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zdrobn. locha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔʃka, AS: loška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. locha ż., lochanie n.

 czas. lochać się ndk.

Wiktionary


lot

po­ru­sza­nie się w po­wie­trzu, la­ta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­mie­szcza­nie się w po­wie­trzu lub w prze­strze­ni kos­micz­nej

 (1.2) po­dróż, np. sa­mo­lo­tem, ba­lo­nem

 (1.3) fi­nans. stan­dar­do­wa jed­nost­ka hand­lu np. to­wa­ro­we­go;

 (1.4) żegl. cię­ża­rek do ręcz­ne­go po­mia­ru głę­bo­ko­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lot – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Be­er­sel w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Halle-Vil­vo­or­de
  • Lot – de­par­ta­ment
  • Lot – rzeka
  • lot – w to­wa­roz­naw­stwie, par­tia jed­no­li­te­go to­wa­ru
  • Pol­skie Linie Lot­ni­cze LOT – przed­się­bior­stwo tran­spor­tu lot­ni­cze­go
  • Lot – po­stać bi­blij­na
  • Lot – pol­skie cza­so­pis­mo lot­ni­cze (1921–1923, przeksz­tał­co­ne w „Lot Pol­ski”)
  • Lot – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 2012 r. w re­ży­se­rii Ro­ber­ta Ze­mec­ki­sa
  • (zob. też siła nośna)
    • lot ae­ro­dy­na­micz­ny (zob. też ae­ro­dy­na)
      • lot śliz­go­wy
      • w szy­bow­nict­wie: lot ter­micz­ny, lot ża­glo­wy, lot fa­lo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam ob­ser­wo­wać lot dzi­kich pta­ków.

 (1.2) Lot sa­mo­lo­tem jest dla mnie za­wsze wiel­kim prze­ży­ciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔt, AS: lot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlot mrz., lotka ż., lotnictwo n., lotnik m., lotniczka ż., lotnisko n., lotniskowiec m., nalot m., odlot m., przylot m., ulotka ż., wylot mrz., latawiec m., polatucha ż., podlotek m., przelot mrz.

 czas. lecieć, latać, polecieć, polatać, wylecieć, wylatać, odlecieć, odlatywać, podlecieć, podlatywać, ulecieć, ulatywać, zlecieć, zlatywać, przylecieć, przylatywać, wzlatywać, dolecieć, latywać

 przym. lotniczy, lotny, nielotny, oblatany

 przysł. lotniczo, lotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latanie, fruwanie

 (1.4) sonda

Wiktionary


lot-owski

→ LOT; lo­tow­ski


SJP.pl


lotar

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Lotar okre­śla­ny jako Lotar III, lub Lotar IV (ur. w 941, zm. 2 marca 986) – król za­chod­nio­fran­kij­ski w la­tach 954-986, syn Lud­wi­ka IV Za­mor­skie­go, z dy­na­stii Ka­ro­lin­gów fran­cu­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lotar po wy­bo­rze na króla przy­jął imię Lotar III, mimo że Lotar II był je­dy­nie kró­lem Lo­ta­ryn­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotaryński mrz., Lotaryngia ż., Lotaryńczyk m., Lotarynka ż.

 przym. lotaryński

Wiktionary


lotariusz

imię mę­skie


SJP.pl


lotariuszostwo

Lo­ta­riusz z mał­żon­ką; Lo­ta­riu­szo­wie


SJP.pl


lotariuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


lotariuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lo­ta­riu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lotaryngia

kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Lo­ta­ryn­gia ( Lor­ra­i­ne, Loth­rin­gen, lotar. "Louréne") – kra­i­na hi­sto­rycz­na i były re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny (1956–2015) w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji. Gra­ni­czył z Bel­gią, Luk­sem­bur­giem i Niem­ca­mi oraz z re­gio­na­mi: Al­za­cja, Fran­che-Comté i Szam­pa­nia-Ar­de­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie miesz­ka­ją­cy w Lo­ta­ryn­gii są bar­dzo go­ścin­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja, AS: lotarỹŋʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotaryński mrz., Lotaryńczyk mos., Lotarynka ż., Lotar mos.

 przym. lotaryński

Wiktionary


lotarynka

miesz­kan­ka Lo­ta­ryn­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lo­ta­ryn­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka Lo­ta­ry­nek wy­bra­ło miej­sce koło okna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lotaryngia ż., Lotar mos.

:: fm. Lotaryńczyk mos.

 przym. lotaryński

Wiktionary


lotaryńczyk

miesz­ka­niec Lo­ta­ryn­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lo­ta­ryn­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strza­ły Lo­ta­ryń­czy­ków do­się­gnę­ły obo­zo­wi­ska Rzy­mian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lotaryngia ż., Lotar m.

:: fż. Lotarynka ż.

 przym. lotaryński

Wiktionary


lotaryński

przy­miot­nik od: Lo­ta­ryn­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lo­ta­ryn­gią, do­ty­czą­cy Lo­ta­ryn­gii lub Lo­ta­ryń­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Lo­ta­ryń­czy­ków, właśc. gwara lo­ta­ryń­ska ję­zy­ka nie­miec­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej adres zna­lazł na jed­nym z lo­ta­ryń­skich por­ta­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lotaryngia ż., Lotaryńczyk mos., Lotarynka ż., Lotar mos.

Wiktionary


lotać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. latać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. latać, śpie­szyć się

Wiktionary


lotek

po­tocz­nie:
1. lotto (gra licz­bo­wa);
2. to­to­lo­tek (toto-lotek); totek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz Lod­kow­ski
  • Ninio

Wikipedia


loteria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gra, któ­rej uczest­ni­cy na­by­wa­ją losy, a o wy­gra­nej de­cy­du­je lo­so­wa­nie

 (1.2) pot. sy­tu­a­cja lub dzia­ła­nie ry­zy­kow­ne i nie­pew­ne, któ­rych efekt za­le­ży tylko od przy­pad­ku

Wiktionary

Lo­te­ria – gra lo­so­wa, któ­rej uczest­ni­cy na­by­wa­ją nu­me­ro­wa­ne bi­le­ty, czyli „losy”. O wy­gra­nej de­cy­du­je „cią­gnię­cie” losów, czyli lo­so­wa­nie. Miej­sce sprze­da­ży losów to ko­lek­tu­ra.

Lo­te­ria pie­nięż­na po­le­ga na tym, że pula do wy­gra­nia jest czę­ścią sumy wpłat za losy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­gra­łem dzi­siaj 10 zło­tych na lo­te­rii.

 (1.2) Dzi­siej­sza po­go­da to lo­te­ria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈtɛrʲja, AS: loterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loteryjka ż.

 przym. loteryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra liczbowa, totolotek, loteryjka

 (1.2) los

Wiktionary


loterie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|lo­te­ria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈtɛrʲjɛ, AS: loterʹi ̯e

Wiktionary


loterio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: lo­te­ria

Wiktionary


lotersztajn

naz­wi­sko


SJP.pl


loteryjka

gra to­wa­rzy­ska, po­le­ga­ją­ca na jak naj­szyb­szym ze­bra­niu pew­nej licz­by nu­me­rów, obraz­ków itp.


SJP.pl


loteryjny

przy­miot­nik od: lo­te­ria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lo­te­rią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. loteria ż.

Wiktionary


lothar

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lot­har – miej­sco­wość w Ne­pa­lu
  • Lot­har – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go
  • Lotar – król za­chod­nio­fran­kij­ski
  • Eu­ge­niusz Lotar – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy

Wikipedia


loti

jed­nost­ka pie­nięż­na Le­sot­ho (1 loti = 100 li­sen­te), wy­stę­pu­ją­ca w no­mi­na­łach 1 loti, 2, 5, 10, 20, 50, 100 oraz 200 ma­lo­ti


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta Le­sot­ho;

Wiktionary

Loti – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Le­sot­ho. 1 loti = 100 li­sen­te.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔtʲi, AS: lotʹi

Wiktionary


lotion

płyn­ny pre­pa­rat do pie­lę­gna­cji ciała lub wło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mlecz­ko kos­me­tycz­ne;

Wiktionary

Lo­tion – płyn­ny pre­pa­rat o mlecz­nej kon­sy­sten­cji, ni­skiej lub śred­niej lep­ko­ści (mniej­szej od żeli i kre­mów), przez­na­czo­ny do sto­so­wa­nia miej­sco­we­go na nie­usz­ko­dzo­ną skórę. Jest emul­sją typu "olej w wo­dzie". Jako emul­ga­to­ra przy spo­rzą­dza­niu lo­tio­nów używa się al­ko­ho­lu ce­ty­lo­we­go. Prze­waż­nie nie za­wie­ra środ­ków lecz­ni­czych, ale uży­wa­ny jest w ce­lach kos­me­tycz­nych do wy­gła­dze­nia i zmięk­cze­nia skóry.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔtʲjɔ̃n, AS: lotʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotionik mrz.

Wiktionary


lotionik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lo­tion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotion m.

Wiktionary


lotis

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. nimfa leśna prze­mie­nio­na w lotos

Wiktionary

Lotis (gr. Lōtís Λωτίς) – nimfa, w któ­rej za­ko­chał się Priap. Jed­nak Lotis opie­ra­ła się tym za­lo­tom. Priap za­pra­gnął po­siąść ją śpią­cą, lecz nimfę zbu­dził ryk osła. W końcu nę­ka­na za­lo­ta­mi, zo­sta­ła prze­mie­nio­na w krzew lo­to­su.

Wikipedia


lotka

1. duże pióro na tyl­nej kra­wę­dzi skrzy­deł ptaka;
2. ru­cho­ma część końca skrzy­dła pła­tow­ca (np. szy­bow­ca), na­le­żą­ca do uste­rze­nia po­przecz­ne­go;
3. pi­łecz­ka osa­dzo­na w ko­szycz­ku z piór do gry w bad­min­to­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. ru­cho­my ele­ment skrzy­dła stat­ku po­wietrz­ne­go, słu­żą­cy do kon­tro­li jego prze­chy­le­nia, czyli obro­tu wzdłuż osi po­dłuż­nej;

 (1.2) typ pióra pta­sie­go

 (1.3) sport. us­krzyd­lo­ny przed­miot słu­żą­cy do gry w bad­min­to­na

 (1.4) na­sa­da strza­ły z pió­ra­mi;

 (1.5) tylko w lm. sport. rzut­ki, dart; gra po­le­ga­ją­ca na tra­fia­niu strzał­ka­mi do tar­czy;

 (1.6) strzał­ka do gry w lotki (1.5)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lotka – ele­ment uste­rze­nia stat­ku po­wietrz­ne­go
  • Lotka – typ pióra pta­sie­go
  • Lotka – przed­miot słu­żą­cy do gry w bad­min­to­na
  • Lotka – ele­ment strza­ły
  • Al­fred J. Lotka – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk i bio­fi­zyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy no­wo­czes­ny sa­mo­lot może latać bez lotek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔtka, AS: lotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot m., lotnik mos.

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bełt

 (1.5-6) dart

Wiktionary


lotki

po­tocz­nie:
1. lotto (gra licz­bo­wa);
2. to­to­lo­tek (toto-lotek); totek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lotka – lotki sa­mo­lo­tu
  • lotka – ele­ment strza­ły
  • lotki – ro­dzaj pta­sich piór
  • sta­tecz­nik (brze­chwa) w lot­nict­wie
  • lotki w grze Dart
  • Lotki – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Knia­hi­nin.

Wikipedia


lotman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sei Lot­man
  • Jurij Łot­man
  • Paul Lot­man (* 1985), ame­ry­kań­ski siat­karz

Wikipedia


lotn.

skrót od: lot­nict­wo, lot­ni­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


lotna

1. po­tocz­nie: po­li­cja dro­go­wa, dro­gów­ka;
2. w spor­cie: punkt na tra­sie wy­ści­gu ko­lar­skie­go przy­no­szą­cy pre­mię za­wod­ni­ko­wi, który po­ko­na go jako pier­wszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­li­cja dro­go­wa

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: lotny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lotna – opo­wia­da­nie Woj­cie­cha Żu­krow­skie­go
  • Lotna – film w re­ży­se­rii An­drze­ja Wajdy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔtna, AS: lotna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogówka

Wiktionary


lotnia

spor­to­we urzą­dze­nie do la­ta­nia


SJP.pl

Lot­nia – ae­ro­dy­na, w któ­rej ste­ro­wa­nie od­by­wa się po­przez zmia­nę względ­ne­go po­ło­że­nia środ­ka cięż­ko­ści pi­lo­ta. We­dług pol­skie­go prawa lot­nia umoż­li­wia swoją kon­struk­cją start z nóg oraz po­sia­da wew­nętrz­ne ele­men­ty usz­tyw­nia­ją­ce oraz roz­pię­te na nich po­wierzch­nie nośne.

Wikipedia


lotniarka

→ lot­niarz


SJP.pl

Patrz:

lotniarz

lotniarski

do­ty­czą­cy lot­nia­rza, lot­niar­stwa


SJP.pl


lotniarstwo

Lot­niar­stwo – sport i forma re­kre­a­cji po­le­ga­ją­ca na la­ta­niu z uży­ciem lotni. Jest to bar­dzo po­pu­lar­na forma lot­nict­wa ama­tor­skie­go, nie­wy­ma­ga­ją­ca spe­cjal­nej in­fra­struk­tu­ry (lot­nisk) ani du­żych na­kła­dów fi­nan­so­wych.

Wikipedia


lotniarz

męż­czyz­na upra­wia­ją­cy lot­niar­stwo


SJP.pl


lotnica

lot­ni­ca zyska - ćma z ro­dzi­ny pa­wi­co­wa­tych


SJP.pl


lotnictwo

1. dzie­dzi­na tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się kon­stru­o­wa­niem i za­sto­so­wa­niem ma­szyn la­ta­ją­cych;
2. dział ko­mu­ni­ka­cji i tran­spor­tu wy­ko­rzy­stu­ją­cy stat­ki po­wietrz­ne;
3. część sił zbroj­nych; sa­mo­lo­ty bio­rą­ce udział w ak­cjach bo­jo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół za­gad­nień zwią­za­nych ze wszel­kie­go ro­dza­ju stat­ka­mi po­wietrz­ny­mi;

Wiktionary

Lot­nict­wo – ogół za­gad­nień zwią­za­nych z wszel­kie­go ro­dza­ju stat­ka­mi po­wietrz­ny­mi (sa­mo­lo­ty, śmi­głow­ce, szy­bow­ce, ba­lo­ny i drony). Lot­nict­wo dzie­li się na cy­wil­ne (tran­spor­to­we, spor­to­we, go­spo­dar­czo-usłu­go­we) i woj­sko­we.

W węż­szym zna­cze­niu lot­nict­wo to nazwa ga­łę­zi go­spo­dar­ki, w tym prze­my­słu (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie byłem zwią­za­ny za­wo­do­wo z lot­nict­wem, jed­nak lubię fo­to­gra­fo­wać sa­mo­lo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔtʲˈɲit͡stfɔ, AS: lotʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotniczka ż., lotnik m., lot m., lotnisko n., lotnia ż.

 czas. odlatywać, latać ndk.

 przym. lotniczy, lotny, oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awiacja

Wiktionary


lotniczka

ko­bie­ta lot­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca zawód lot­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot mrz., lotnictwo n.

:: fm. lotnik mos.

 czas. latać ndk., lecieć ndk.

 przym. lotniczy, oblatany

 przysł. lotniczo

Wiktionary


lotniczo-modelarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­de­lar­stwem lot­ni­czym, do­ty­czą­cy mo­de­lar­stwa lot­ni­cze­go

Wiktionary


lotniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) lotn. zwią­za­ny z lot­nict­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opra­co­wa­no szcze­gó­ło­we mapy od­le­głych ob­sza­rów zlo­do­wa­co­nych sto­su­jąc naj­pierw fo­to­gra­me­trię na­ziem­ną […], a na­stęp­nie or­ga­ni­zu­jąc misje lot­ni­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔtʲˈɲit͡ʃɨ, AS: lotʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot m., lotnictwo n., lotnik m., lotniczka ż., lotnisko n., lotniskowiec m.

 czas. latać, dolecieć

 przym. lotny, oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samolotowy, aeronautyczny

Wiktionary


lotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lotny


SJP.pl


lotnik

1. osoba kie­ru­ją­ca sa­mo­lo­tem;
2. żoł­nierz wojsk lot­ni­czych;
3. osoba z wyksz­tał­ce­niem w spe­cjal­no­ści lot­ni­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lotn. zaw. czło­wiek, który lata sa­mo­lo­tem lub na­le­ży do jego ob­słu­gi

 (1.2) wojsk. żoł­nierz słu­żą­cy w lot­nict­wie

 (1.3) in­ży­nier po­sia­da­ją­cy spe­cja­li­za­cję lot­ni­czą

 (1.4) zwie­rzę, które po­tra­fi latać

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Go­łę­bie są zwrot­ny­mi lot­ni­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔtʲɲik, AS: lotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot m., lotnisko n., lotnictwo n., lotniskowiec m., polatucha ż., latawiec m., odlot m., dolatywanie n., dolecenie n., lecenie n., latanie n., przylatywanie n., przylecenie n., przylot m., podlot m., podlotek m., oblatywacz m., oblatywanie n., oblecenie n., dolatywanie n., dolecenie n., wylatywanie n., wylecenie n., lotność ż., ulotność ż., lotka ż., latacz m., nielot m., odlatywanie n., odlecenie n.

:: fż. lotniczka ż.

 czas. dolecieć, odlatywać, lecieć ndk., latać ndk., przylecieć dk., przylatywać ndk., odlatywać ndk., odlecieć dk., podlatywać ndk., przylecieć dk., oblatywać ndk., oblecieć dk., wylatywać ndk., wylecieć dk.

 przym. lotniczy, lotny, ulotny, oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awiator

Wiktionary


lotniowy

→ lot­nia


SJP.pl

Patrz:

lotnia

lotnisko

teren przy­sto­so­wa­ny do lą­do­wań i star­tów sa­mo­lo­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lotn. wy­dzie­lo­ny ob­szar na ziemi przy­sto­so­wa­ny do ob­słu­gi stat­ków po­wietrz­nych;

Wiktionary

Lot­ni­sko – wy­dzie­lo­ny ob­szar na lą­dzie, wo­dzie lub innej po­wierzch­ni, w ca­ło­ści lub w czę­ści przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia star­tów, lą­do­wań i na­ziem­ne­go lub na­wod­ne­go ruchu stat­ków po­wietrz­nych, wraz ze znaj­du­ją­cy­mi się w jego gra­ni­cach obiek­ta­mi i urzą­dze­nia­mi bu­dow­la­ny­mi o cha­rak­te­rze trwa­łym, wpi­sa­ny do re­je­stru lot­nisk.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­lot wy­lą­do­wał na lot­ni­sku z dzie­się­cio­mi­nu­to­wym opóź­nie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔtʲˈɲiskɔ, AS: lotʹńisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot mrz., lotniskowiec mrz., lotnictwo n., lotnik mos., przelot mrz.

 przym. lotniskowy, wokółlotniskowy, przylotniskowy, lotniskowcowy, lotniczy, lotny, oblatany

 czas. dolecieć, lecieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. aerodrom, aeroport

Wiktionary


lotniskowcowy

→ lot­ni­sko­wiec


SJP.pl

Patrz:

lotniskowiec

lotniskowiec

okręt bo­jo­wy sta­no­wią­cy pły­wa­ją­ce lot­ni­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. okręt sta­no­wią­cy ru­cho­mą bazę dla sa­mo­lo­tów, po­przez od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­ny po­kład jako pas star­to­wy;

Wiktionary

Lot­ni­sko­wiec – okręt bę­dą­cy pły­wa­ją­cym lot­ni­skiem oraz bazą ob­słu­gu­ją­cą sa­mo­lo­ty i śmi­głow­ce lot­nict­wa mor­skie­go. Głów­nym za­da­niem jest pro­wa­dze­nie ope­ra­cji bo­jo­wych za po­mo­cą ba­zu­ją­cych na nich sa­mo­lo­tów i śmi­głow­ców m.in. dzię­ki przy­sto­so­wa­ne­mu do tego celu po­kła­do­wi star­to­we­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­kład lot­ni­skow­ca jest ści­śle roz­pla­no­wa­ny i po­dzie­lo­ny, znaj­du­je się na nim od dwóch do czte­rech pod­no­śni­ków, uży­wa­nych do wy­no­sze­nia sa­mo­lo­tów z han­ga­rów znaj­du­ją­cych się pod po­kła­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛt͡s, AS: lotʹńiskovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotnisko n., lot mrz., lotnik mos.

 przym. lotniczy, lotny, oblatany

Wiktionary


lotniskowy

przy­miot­nik od: lot­ni­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lot­ni­skiem

 (1.2) słu­żą­cy do star­tu sa­mo­lo­tów, śmi­głow­ców itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotnisko n.

 przym. lotny

Wiktionary


lotność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. wła­ści­wość niek­tó­rych sub­stan­cji do wy­stę­po­wa­nia w sta­nie lot­nym lub do prze­cho­dze­nia w stan lotny

 (1.2) książk. cecha tego, co może uno­sić się w po­wie­trzu

 (1.3) książk. cecha tego, co może prze­mie­szczać się szyb­ko z miej­sca na miej­sce

 (1.4) przen. by­strość umy­słu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lot­ność gazu (ang. fu­ga­ci­ty)
  • lot­ność cie­czy (ang. vo­la­ti­li­ty)
  • lot­ność in­te­lek­tu­al­na jako by­strość, poj­mo­wa­nie „w lot”, łat­wość ro­zu­mo­wa­nia
    • lot­ność umy­słu
    • lot­ność (lek­kość) pióra
  • lot­ność (ae­ro­dy­na­mi­ka) – zdol­ność do lotu
    • nie­lot – nie­la­ta­ją­cy ptak, lub (iro­nicz­nie) nie­la­ta­ją­cy pro­to­typ sa­mo­lo­tu
  • lot­ność po­go­dy – od­po­wied­niość wa­run­ków po­go­do­wych do lotu szy­bow­cem lub lot­nią

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lotny

 przysł. lotnie

 rzecz. lotnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fugatywność

 (1.3) szybkość, zwiewność

 (1.4) pojętność, inteligencja

Wiktionary


lotny

1. ma­ją­cy po­stać gazu;
2. lekki, łatwo uno­szą­cy się w po­wie­trzu;
3. umoż­li­wia­ją­cy la­ta­nie, zdol­ny do lotu;
4. czę­sto zmie­nia­ją­cy miej­sce po­by­tu;
5. po­jęt­ny, by­stry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci ga­zo­wej lub łatwo w nią prze­cho­dzą­cy

 (1.2) łatwo uno­szą­cy się w po­wie­trzu

 (1.3) przy­sto­so­wa­ny do la­ta­nia

 (1.4) zwią­za­ny z la­ta­niem ma­szyn

 (1.5) łatwo prze­mie­szcza­ją­cy się

 (1.6) ce­chu­ją­cy się by­stro­ścią lub zwin­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­zy­ty­len jest rów­nież głów­nym miej­skim lot­nym związ­kiem or­ga­nicz­nym (LZO), który pow­sta­je w wy­ni­ku spa­la­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot m., lotna ż., lotnia ż., lotniarstwo n., lotniarz m., lotnictwo n., lotnik m., lotnisko n., lotniskowiec m., lotność ż., ulotka ż., przelot mrz.

 przym. lotniczy, lotniskowy, oblatany

 czas. latać, odlatywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazowy

 (1.2) eteryczny, lekki, przelotny, ulotny, zwiewny

 (1.5) ruchliwy

 (1.6) błyskotliwy, bystry, inteligentny, łebski, pojętny, rezolutny, zwinny

Wiktionary


lotofag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. czło­nek mi­tycz­ne­go ludu z „Ody­sei”, ży­wią­ce­go się lo­to­sa­mi;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈtɔfak, AS: lotofak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotos mrz.

Wiktionary


lotofagowie

Lo­to­fa­go­wie (gr. "Λωτοφάγοι" Lōtophágoi „Zja­da­cze Lo­to­su”) – w mi­to­lo­gii grec­kiej przy­jaź­nie uspo­so­bio­ny lud u któ­re­go prze­by­wał Ody­se­usz, ży­wią­cy się je­dy­nie owo­ca­mi lo­to­su (praw­do­po­dob­nie cho­dzi o gło­ży­nę), które mają smak miodu, oraz roz­gnie­cio­ny­mi kwia­ta­mi.

Wikipedia


lotokot

ssak z rzędu la­taw­ców; ka­gu­an, ko­lu­go, la­to­perz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. na­drzew­ny ssak po­łud­nio­wo­az­ja­tyc­ki po­sia­da­ją­cy umie­jęt­ność szy­bo­wa­nia dzię­ki bło­nom cią­gną­cym się od szyi do ogona;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔˈtɔkɔt, AS: lotokot

Wiktionary


lotokotowate

ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu la­taw­ców; lo­to­ko­ty


SJP.pl

Lo­to­ko­to­wa­te (Cy­no­cep­ha­li­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu la­taw­ców (Der­mop­te­ra). Lo­to­ko­to­wa­te nie są le­mu­ra­mi i nie la­ta­ją, lecz szy­bu­ją. Ze wzglę­du na po­do­bień­stwa za­li­cza­ne były daw­niej do nie­to­pe­rzy.

Wikipedia


lotokotowaty

o ce­chach lo­to­ko­to­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


lotokoty

ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu la­taw­ców; lo­to­ko­to­wa­te


SJP.pl


lotopałanka

ga­tu­nek po­dob­ne­go do wie­wiór­ki la­ta­ją­cej tor­ba­cza, za­miesz­ku­ją­cy kon­ty­nent au­stra­lij­ski; wor­ko­lot


SJP.pl

Lo­to­pa­łan­ka ("Pe­ta­u­rus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny lo­to­pa­łan­ko­wa­tych (Pe­ta­u­ri­dae).

Wikipedia


lotopałankowate

ro­dzi­na na­drzew­nych ssa­ków kan­gu­roksz­tałt­nych


SJP.pl

Lo­to­pa­łan­ko­wa­te (Pe­ta­u­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia), bli­sko spo­krew­nio­na z pse­u­do­pa­łan­ko­wa­ty­mi (Pse­u­do­che­i­ri­dae). Obej­mu­je ga­tun­ki na­drzew­nych zwie­rząt, za­miesz­ku­ją­cych lasy Au­stra­lii i Nowej Gwi­nei.

Wikipedia


lotopałankowaty

o ce­chach lo­to­pa­łan­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


lotopisz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Sie­radz­kie. osoba cią­gle prze­mie­szcza­ją­ca się, bę­dą­ca w ruchu, wy­cho­dzą­ca z domu lub po­dró­żu­ją­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lotopysz, lotopirz

Wiktionary


lotos

wodna by­li­na z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych, o du­żych sil­nie pach­ną­cych kwia­tach ko­lo­ru bia­łe­go, ró­żo­we­go lub żół­te­go; lotus, ne­lum­bo, nu­rzy­kłąb, nu­rzy­bób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­lum­bo|Adans.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny lo­to­so­wa­tych;

 (1.2) zob. po­zy­cja lo­to­su.

Wiktionary

Lotos ("Ne­lum­bo") – ro­dzaj ro­ślin z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny lo­to­so­wa­tych. Na­le­żą do niego dwa ga­tun­ki – lotos orze­cho­daj­ny "N. nu­ci­fe­ra" wy­stę­pu­ją­cy w po­łud­nio­wej Rosji, Azji po­łud­nio­wej, wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej oraz pół­noc­no-wschod­niej Au­stra­lii oraz lotos żółty "N. lutea" ros­ną­cy od Ko­lum­bii w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, po­przez An­ty­le i Ame­ry­kę Środ­ko­wą po wschod­nią część Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlɔtɔs, AS: lotos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lotofag m., lotosowate nmos., lotosowiec m., półlotos m., ćwierćlotos m.

 przym. lotosowy, lotosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotus, bobowiec, bób wodny, nelumbo, nurzybób, nurzykłąb

 (1.2) padmasana

Wiktionary


lotosowate

o ce­chach lo­to­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­lum­bo­na­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin wod­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le lo­to­so­wa­tych za­ko­rze­nia­ją się na dnie zbior­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotos mrz., lotosik mrz.

 przym. lotosowy, lotosowaty

Wiktionary


lotosowaty

o ce­chach lo­to­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


lotosowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin wod­nych


SJP.pl

Lo­to­sow­ce ("Ne­lum­bo­na­les" Willk. & Lange) – rząd ro­ślin wod­nych wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych (np. w sy­ste­mie Re­ve­a­la 1994–1999 i 2007 oraz w sy­ste­mie Takh­ta­ja­na 1997). Obej­mu­je za­wsze tylko jedną ro­dzi­nę jedną ro­dzi­nę – lo­to­so­wa­tych. W in­nych sy­ste­mach za­kła­da­ją­cych mniej­sze roz­drab­nia­nie rang tak­so­no­micz­nych (np. APG II z 2003 i APweb od 2001) lo­to­so­wa­te łą­czo­ne są z sio­strza­ny­mi ro­dzi­na­mi (srebr­ni­ko­wa­te i pla­ta­no­wa­te) w rząd srebr­ni­kow­ców.

Wikipedia


lotosowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin wod­nych


SJP.pl


lotowski

zwią­za­ny z Pol­ski­mi Li­nia­mi Lot­ni­czy­mi LOT


SJP.pl


lotowy

zwią­za­ny z lotem, la­ta­niem, np. sezon lo­to­wy


SJP.pl


lotta

obce imię żeń­skie


SJP.pl


lotto

gra licz­bo­wa; lotek


SJP.pl

Lotto – lo­te­ria or­ga­ni­zo­wa­na przez To­ta­li­za­tor Spor­to­wy. Ist­nie­je w Pol­sce od 1991. Za­kła­dy za­wie­rać można w ko­lek­tu­rach na te­re­nie całej Pol­ski, a od grud­nia 2018 także przez In­ter­net oraz apli­ka­cje mo­bil­ne. Nazwę Lotto nosi rów­nież sztan­da­ro­wa gra licz­bo­wa tejże lo­te­rii.

Wikipedia


lottomat

au­to­mat do ty­po­wa­nia i za­kre­śla­nia nu­me­rów na ku­po­nach gier lo­so­wych


SJP.pl

Lot­to­mat – ter­mi­nal sy­ste­mu in­for­ma­tycz­ne­go To­ta­li­za­to­ra Spor­to­we­go, uży­wa­ny prze­de wszyst­kim w grach licz­bo­wych pro­wa­dzo­nych przez To­ta­li­za­tor Spor­to­wy. Głów­ne funk­cje lot­to­ma­tu to od­czyt blan­kie­tów słu­żą­cych do za­wie­ra­nia za­kła­dów gier licz­bo­wych i kon­tro­la ich pra­wi­dło­we­go wy­peł­nie­nia, po­bra­nie z sy­ste­mu pse­u­do­lo­so­wych kom­bi­na­cji liczb (w me­to­dzie "chy­bił tra­fił"), wy­druk ku­po­nu sta­no­wią­ce­go dowód za­war­cia za­kła­du, od­czyt da­nych z ku­po­nów w celu spraw­dze­nia wy­gra­nych i wy­druk kwi­tów wy­pła­ty.

Wikipedia


lottomilioner

osoba, która stała się mi­lio­ne­rem dzię­ki wy­gra­nej w lotto (grze licz­bo­wej)


SJP.pl


lotus

wodna by­li­na z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych, o du­żych sil­nie pach­ną­cych kwia­tach ko­lo­ru bia­łe­go, ró­żo­we­go lub żół­te­go; lotos, ne­lum­bo, nu­rzy­kłąb, nu­rzy­bób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. pot. sa­mo­chód marki Lotus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. rzad. lotos

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lotus – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo in­for­ma­tycz­ne
  • Lotus Cars – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Team Lotus – ze­spół wy­ści­go­wy, wie­lo­krot­ny Mistrz Świa­ta Kon­struk­to­rów For­mu­ły 1
  • Lotus – seria gier kom­pu­te­ro­wych
  • ko­mo­ni­ca (Lotus) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych
  • Lotus – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na
  • Lotus – album kon­cer­to­wy ze­spo­łu San­ta­na wy­da­ny w 1974
  • Lotus – sin­gel ze­spo­łu Dir en grey
  • Lotus – siód­my stu­dyj­ny album ame­ry­kań­skiej pio­sen­kar­ki Chri­sti­ny Agu­i­le­ry
  • Lotus – za­gi­nio­ny tan­ko­wiec, miej­ska le­gen­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brat dał mi prze­je­chać się swoim lo­tu­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔtus, AS: lotus

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) lotos, bobowiec, bób wodny, nelumbo, nurzybób, nurzykłąb

Wiktionary


loudun

Lo­u­dun – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Vien­ne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 7854 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 179 osób/km² (wśród 1467 gmin re­gio­nu Po­i­tou-Cha­ren­tes Lo­u­dun pla­su­je się na 16. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 54.).

Wikipedia


louis

[czy­taj: luI, w od­mia­nie: luIsa, luiSOwi itd.] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Louis – serb­ski pio­sen­karz
  • Édouard Louis – fran­cu­ski pi­sarz
  • Harry Louis – bra­zy­lij­ski model
  • Joe Louis – ame­ry­kań­ski pię­ściarz
  • Pier­re Louis – mek­sy­kań­ski aktor
  • Louis – fran­cu­skie imię mę­skie
  • „HMS Louis” – ame­ry­kań­skie okrę­ty
  • Luis
  • Port Louis
  • Saint Louis

Wikipedia


louise

Lo­u­i­se Eli­za­beth Red­knapp z domu Nur­ding (ur. 4 li­sto­pa­da 1974 w Lon­dy­nie) – bry­tyj­ska pio­sen­kar­ka po­po­wa.

Pier­wsze kroki sta­wia­ła w R&B gru­pie Eter­nal. W lipcu 1995 po suk­ce­sie de­biu­tanc­kie­go al­bu­mu "Al­wa­ys & Fo­re­ver" opu­ści­ła grupę i roz­po­czę­ła ka­rie­rę so­lo­wą.

Wikipedia


louisiana

[czy­taj: lu­iz­ja­na] stan w USA; Lu­iz­ja­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­iz­ja­na – stan USA
  • Lo­u­i­sia­na – byłe mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Lo­u­i­sia­na – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Pike
  • Lu­iz­ja­na (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


louisville

mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na wscho­dzie USA;

Wiktionary

Lo­u­is­vil­le – mia­sto we wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, naj­więk­sze mia­sto stanu Ken­tuc­ky, sie­dzi­ba hrab­stwa Jef­fer­son. Leży na po­łud­nio­wym brze­gu rzeki Ohio, wyz­na­cza­ją­cej gra­ni­cę ze sta­nem In­dia­na. Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne przez Ge­or­ge’a Ro­ger­sa Clar­ka.

Wikipedia


loulou

[czy­taj: luLU] z fran­cu­skie­go: duży szpic po­mor­ski cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się długą sier­ścią maści bia­łej, czar­nej lub sza­rej, bujną zwła­szcza na szyi i pier­si; pies krępy, o li­siej gło­wie i ster­czą­cych uszach


SJP.pl


lounge

[czy­taj: lałndż] styl mu­zy­ki easy li­ste­ning wy­wo­dzą­cy się z jazzu, ko­ja­rzo­ny z ho­la­mi, ba­ra­mi i ka­sy­na­mi, po­pu­lar­ny w USA w po­ło­wie XX wieku


SJP.pl


loup

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) atła­so­wa lub ak­sa­mit­na maska na górną część twa­rzy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Loup – rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Ne­bra­sce
  • Loup – rzeka we Fran­cji, w Al­pach Nad­mor­skich
  • Loup (ang. Loup Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Buf­fa­lo
  • Loup (ang. Loup Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Cu­ster
  • Loup (ang. Loup Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Mer­rick
  • Loup (ang. Loup Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Plat­te
  • hrab­stwo Loup (ang. Loup Co­un­ty) – w sta­nie Ne­bra­ska
  • Pont-de-Loup

Wikipedia


lourdes

[czy­taj: lurd] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i oś­ro­dek kultu ma­ryj­ne­go we Fran­cji;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Bra­zy­lii

 (1.3) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

(wym. [], upro­szczo­na: "lurd") – mia­sto i gmina w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji, u pod­nó­ża Pi­re­ne­jów, nad rzeką Gave de Pau, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Pi­re­ne­je Wy­so­kie.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 16 300 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 441 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je Lo­ur­des pla­su­je się na 14. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 195.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas piel­grzym­ki do Lo­ur­des za­ha­czy­li o An­do­rę.

 (1.1) Bab­cia Ho­no­ra­ta przy­wio­zła wnucz­kom z Lo­ur­des po ró­żań­cu.

 (1.3) Kró­lo­wa mu­zy­ki pop Ma­don­na, swo­jej pier­wo­rod­nej córce dała na imię Lo­ur­des.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lurdzki, lourdzki

Wiktionary


lourdzki

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Lo­ur­des, zwią­za­ny z Lo­ur­des

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pada i od­wo­ła­no ma­jów­kę przy gro­cie lo­urdz­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lourdes n.

 przym. lurdzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lurdzki

Wiktionary


lovecraft

[czy­taj: LOWkraft] naz­wi­sko


SJP.pl


lovefinder

Lo­ve­fin­der – album mu­zycz­ny No­vi­ki za­wie­ra­ją­cy dwa­na­ście ut­wo­rów.

Ut­wo­ry pow­sta­ły we współ­pra­cy m.in. z Mi­cha­łem Kró­lem, Ma­xi­mi­lia­nem Skibą, Bog­da­nem Kon­drac­kim, Pio­trem Wa­glew­skim, Wojt­kiem Ur­bań­skim i To­ma­szem Zięt­kiem. Go­ścin­nie jako wo­ka­list­ki w jed­nym z ut­wo­rów wy­stę­pu­ją Kasia Ku­rzaw­ska oraz Iza Ko­wa­lew­ska. Wśród mu­zy­ków zna­leź­li się To­masz Duda (klar­net ba­so­wy), An­drzej Raj­ski (per­ku­sja) i Woj­ciech Tra­czyk (kon­tra­bas).

Wikipedia


lovelace

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hra­bia Lo­ve­la­ce – bry­tyj­ski tytuł pa­row­ski
  • Ada Lo­ve­la­ce (1815–1852) – bry­tyj­ska ma­te­ma­tycz­ka i in­for­ma­tycz­ka
  • Linda Lo­ve­la­ce (1949–2002) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mów por­no­gra­ficz­nych, póź­niej­sza ak­ty­wist­ka prze­ciw­ko tej for­mie uka­zy­wa­nia sek­su­al­no­ści
  • Ri­chard Lo­ve­la­ce (1618–1657) – an­giel­ski poeta, dwo­rza­nin i żoł­nierz
  • Lo­ve­la­ce – film ame­ry­kań­ski z 2013 roku

Wikipedia


lovell

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • James Lo­vell – astro­na­u­ta
  • Step­hen Lo­vell – pił­karz
  • San­tia­go Lo­vell – ame­ry­kań­ski bok­ser
  • Gu­il­ler­mo Lo­vell – ar­gen­tyń­ski bok­ser
  • Jerzy Lo­vell – pol­ski pu­bli­cy­sta i pro­za­ik
  • Lo­vell – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Lo­vell – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Big Horn
  • Lo­vell (ang. Lo­vell Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Jones
  • Lo­vell (ang. Lo­vell Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Lo­vell (ang. Lo­vell Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Dic­key

Wikipedia


low-rider

[czy­taj: loł raj­der] sa­mo­chód z ni­skim za­wie­sze­niem i zmo­dy­fi­ko­wa­nym sy­ste­mem hy­dra­u­licz­nym; lo­wri­der, low rider


SJP.pl


lowanium

daw­niej: Le­u­ven (mia­sto w Bel­gii)


SJP.pl


lowastatyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sta­tyn, nor­ma­li­zu­ją­cy stę­że­nie li­pi­dów we krwi


SJP.pl

Lo­wa­sta­ty­na ( lo­va­sta­ti­num), mo­na­ko­li­na K, me­wi­no­li­na – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sta­tyn po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, pro­dukt fer­men­ta­cji "Asper­gil­lus ter­re­us". Po­mi­mo że nie wy­ka­zu­je ona ak­tyw­no­ści bio­lo­gicz­nej, jest pro­le­kiem, gdyż uzy­sku­je ak­tyw­ność w wy­ni­ku pro­ce­sów me­ta­bo­licz­nych w or­ga­niz­mie, gdy obec­ny w jego struk­tu­rze pier­ścień lak­to­no­wy ulega hy­dro­li­zie do kwasu lo­wa­sta­ty­no­we­go za­wie­ra­ją­ce­go ugru­po­wa­nie hy­drok­syk­wa­so­we.

Wikipedia


lowański

to­mizm lo­wań­ski – od­mia­na to­miz­mu za­po­cząt­ko­wa­na przez D. Mer­cie­ra, dą­żą­ca do po­łą­cze­nia fi­lo­zo­fii przy­ro­dy ze współ­czes­ny­mi na­u­ka­mi przy­rod­ni­czy­mi


SJP.pl


lowboy

[czy­taj: loł­boj] niska to­a­le­ta-ko­mo­da na wy­gię­tych nóż­kach, po­pu­lar­na w Sta­nach Zjed­no­czo­nych od XVIII w.


SJP.pl

Low­boy – ro­dzaj mebla. Od­mia­na ni­skiej ko­mo­dy spo­czy­wa­ją­cej na wy­so­kich, wy­gię­tych no­gach.

Low­boy miał zwy­kle dwa rzędy szu­flad – jedną sze­ro­ką umie­szczo­ną u góry i trzy małe w dol­nym rzę­dzie. Był to mebel wie­lo­funk­cyj­ny: peł­nił rolę to­a­let­ki, po­moc­ni­cze­go sto­li­ka w ja­dal­ni lub pul­pi­tu do pi­sa­nia.

Wikipedia


lowcostowy

[czy­taj: loł­ko­sto­wy] ma­ją­cy ni­skie kosz­ty; nie­dro­gi, ni­sko­kosz­to­wy


SJP.pl


lowelas

uwo­dzi­ciel, ko­bie­ciarz, don­żu­an


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. po­dry­wacz, flir­ciarz, uwo­dzi­ciel;

Wiktionary

Lo­we­las – daw­niej po­pu­lar­ne okre­śle­nie uwo­dzi­cie­la, don­żu­a­na, ko­bie­cia­rza.

Szcze­gól­nie na prze­ło­mie XIX/XX wieku czę­sto na­zy­wa­no tak przy­stoj­ne­go uwo­dzi­cie­la ko­biet, zdo­byw­cę serc nie­wie­ścich („po­że­ra­cza serc”), zaz­wy­czaj typ li­ber­ty­na przy­god­nie, dla roz­ryw­ki ba­ła­mu­cą­ce­go ko­bie­ty i trak­tu­ją­ce­go je przed­mio­to­wo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔˈvɛlas, AS: lovelas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lowelasowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobieciarz, zalotnik, bałamut/bałamutnik, donżuan, casanova/casanowa, romeo, lew salonowy, łamacz serc, pożeracz serc, playboy; pot. babiarz, czaruś, kochaś, pies na baby

Wiktionary


lowelasowski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla lo­we­la­sa


SJP.pl


lowrider

[czy­taj: loł­raj­der] sa­mo­chód z ni­skim za­wie­sze­niem i zmo­dy­fi­ko­wa­nym sy­ste­mem hy­dra­u­licz­nym; low rider, low-rider


SJP.pl

Lo­wri­der (po­tocz­nie lo-lo) – sa­mo­chód lub cię­ża­rów­ka (np. typu pick-up) o ni­skim za­wie­sze­niu po­sia­da­ją­cy zmo­dy­fi­ko­wa­ny sy­stem hy­dra­u­licz­ny. Taki układ poz­wa­la na jak naj­niż­sze zlo­ka­li­zo­wa­nie pod­wo­zia, dzię­ki czemu lo­wri­der wy­glą­da jakby sunął tuż nad zie­mią.

Wikipedia


lowry

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lowry – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pope
  • Lowry – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Wal­worth
  • L.S. Lowry – bry­tyj­ski ma­larz
  • Mal­colm Lowry – an­giel­ski po­wie­ścio­pi­sarz i poeta
  • Tho­mas Mar­tin Lowry – an­giel­ski che­mik

Wikipedia


loyola

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Lo­y­o­la – hisz­pań­ski świę­ty ka­to­lic­ki. Za­ło­ży­ciel za­ko­nu je­zu­i­tów
  • Igna­cy Lo­y­o­la – film bio­gra­ficz­ny z 2016 roku
  • Lo­y­o­la – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ka­li­for­nia

Wikipedia


lozak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. or­dy­nans konny w ka­wa­le­rii

Wiktionary


lozanka

miesz­kan­ka Lo­zan­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lo­zan­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lozanna ż.

:: fm. lozańczyk mos.

 przym. lozański

Wiktionary


lozanna

mia­sto w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Szwaj­ca­rii;

Wiktionary

Lo­zan­na (fr., niem. "La­u­san­ne"; wł., rm. "Lo­san­na"; frp. "Lo­se­na"; hist. "La­u­san­nen", "Lo­san­nen") – mia­sto i gmina "(com­mu­ne)" w za­chod­niej Szwaj­ca­rii, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na kan­to­nu Vaud oraz okrę­gu "(di­strict)" Lo­zan­na. Leży nad Je­zio­rem Ge­new­skim, ok. 64 km na pół­noc­ny wschód od Ge­ne­wy, ok. 100 km na po­łud­nie od Berna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔˈzãnːa, AS: lozã•na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lozański

 rzecz. lozańczyk mos., lozanka ż.

Wiktionary


lozano

naz­wi­sko, m.in. Raul Lo­za­no - tre­ner re­pre­zen­ta­cji Pol­ski w piłce siat­ko­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lo­za­no – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Ca­me­ron
  • Al­ber­to Lo­za­no Pla­to­noff − pol­ski ge­o­log i wy­kła­dow­ca po­cho­dze­nia mek­sy­kań­skie­go
  • Adol­fo Lo­za­no Sidro − hisz­pań­ski ma­larz i ilu­stra­tor
  • Al­lis­son Lo­za­no − mek­sy­kań­ska ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Ant­ho­ny Lo­za­no − hon­du­ra­ski pił­karz
  • César Lo­za­no − mek­sy­kań­ski pił­karz
  • De­me­trio Lo­za­no − hisz­pań­ski pił­karz ręcz­ny
  • Fran­ci­sco-Ja­vier Lo­za­no − ka­to­lic­ki bi­skup i dy­plo­ma­ta
  • Fran­ci­sco Ruiz Lo­za­no − pe­ru­wiań­ski woj­sko­wy, ma­te­ma­tyk i astro­nom
  • Hir­ving Lo­za­no − mek­sy­kań­ski pił­karz
  • Ja­vier Lo­za­no − mek­sy­kań­ski pił­karz
  • Ja­vier Lo­za­no Barragán − ka­to­lic­ki bi­skup, urzęd­nik wa­ty­kań­ski i kar­dy­nał

Wikipedia


lozańczyk

miesz­ka­niec Lo­zan­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lo­zan­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lozanna ż.

:: fż. lozanka ż.

 przym. lozański

Wiktionary


lozański

przy­miot­nik od: Lo­zan­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lo­zan­ną, do­ty­czą­cy Lo­zan­ny, po­cho­dzą­cy z Lo­zan­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lozanna ż., lozańczyk mos., lozanka ż.

Wiktionary


loża

1. wy­dzie­lo­ny rząd miejsc przez­na­czo­ny dla spe­cjal­nych wi­dzów
2. w wol­no­mu­lar­stwie: spo­łecz­ność wol­no­mu­lar­ska, miej­sce ze­brań wol­no­mu­la­rzy lub ich jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. spe­cjal­ne miej­sce na wi­dow­ni przez­na­czo­ne dla oso­bi­sto­ści;

 (1.2) teatr. przen. osoby za­sia­da­ją­ce w loży (1.1)

 (1.3) daw. miej­sce spot­kań an­giel­skich ce­chów ar­chi­tek­tów i bu­dow­ni­czych

 (1.4) miej­sce spot­kań ma­so­ne­rii

 (1.5) pod­sta­wo­wa jed­nost­ka or­ga­ni­za­cji wol­no­mu­lar­skiej;

 (1.6) spo­łecz­ność ma­soń­ska

 (1.7) przest. stró­żów­ka, ganek dla odź­wier­ne­go

Wiktionary

Loża – małe, kilku-, kil­ku­na­sto­o­so­bo­we po­mie­szcze­nie wy­o­dręb­nio­ne w te­a­trach, sa­lach wi­do­wi­sko­wych, na sta­dio­nach. Także pó­łot­war­ta em­po­ra lub ganek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent zo­stał po­strze­lo­ny w jed­nej z lóż wa­szyng­toń­skie­go te­a­tru.

 (1.4) W tej ka­mie­ni­cy mie­ści­ła się przed wojną loża ma­soń­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lożowy

Wiktionary


lożowy

1. zwią­za­ny z lożą, po­mie­szcze­niem;
2. do­ty­czą­cy loży wol­no­mu­lar­skiej


SJP.pl


lp

skrót od: licz­ba po­je­dyn­cza (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); lp., l.p., l.poj.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = licz­ba po­je­dyn­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­gio­ny Pol­skie
  • long­play (płyta dłu­go­gra­ją­ca)
  • licz­ba prze­wod­nia – ter­min w fo­to­gra­fii
  • Lin­kin Park – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na
  • li­ce­um pro­fi­lo­wa­ne
  • Lasy Pań­stwo­we
  • Lech Poz­nań
  • Lady Pank – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • LP (Laura Per­go­liz­zi) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka roc­ko­wa
  • lp – pro­gram kon­so­li Unik­sa
  • lp – licz­ba po­je­dyn­cza
  • lp. – licz­ba po­rząd­ko­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇t͡ʃa, AS: lʹiǯba poi ̯edỹṇča

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lp.

Wiktionary


lp.

1. skrót od: licz­ba po­je­dyn­cza (czy­ta­ny jako całe. od­mien­ne wy­ra­że­nie); lp;
2. skrót od: licz­ba po­rząd­ko­wa (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = licz­ba po­rząd­ko­wa (uży­wa­ny do okre­śle­nia po­zy­cji w ko­lej­no­ści)

 (1.2) = gram. licz­ba po­je­dyn­cza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔva|ˈlʲid͡ʒba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇t͡ʃa, AS: lʹiǯba požõntkova|lʹiǯba poi ̯edỹṇča

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lp

Wiktionary


lpg

[czy­taj: el-pe-GIE] skrót od: li­qu­e­fied pe­tro­le­um gas - gaz skro­plo­ny, pa­li­wo bę­dą­ce mie­sza­ni­ną pro­pa­nu i bu­ta­nu


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) chem. techn. zob. gaz płyn­ny.

Wiktionary

LPG ( li­qu­e­fied pe­tro­le­um gas, skro­plo­ny gaz ro­po­po­chod­ny) – pro­dukt ra­fi­na­cji ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go, uży­wa­ny jako gaz, ale prze­cho­wy­wa­ny i tran­spor­to­wa­ny w po­jem­ni­kach pod ci­śnie­niem w po­sta­ci cie­kłej. W obro­cie naj­czę­ściej pro­pan lub mie­sza­ni­na pro­pa­nu i bu­ta­nu o róż­nym skła­dzie, naj­czę­ściej z nie­wiel­ką za­war­to­ścią in­nych al­ka­nów. Na­le­ży do naj­bar­dziej wszech­stron­nych źró­deł ener­gii. Sto­so­wa­ny jest głów­nie jako:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛl‿pɛ‿ˈɟɛ, AS: el‿pe‿ǵe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazol, gaz płynny

Wiktionary


lpr

skrót od: Liga Pol­skich Ro­dzin - pol­ska par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = polit. Liga Pol­skich Ro­dzin;

 (1.2) = lotn. med. Lot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Liga Pol­skich Ro­dzin
  • Liga Pra­wi­cy Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Lot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we
  • Lo­gi­ka pier­wsze­go rzędu
  • Łu­gań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wa (ang. Lu­gansk Pe­o­ple's Re­pu­blic)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­niec­pol­ski za­pew­nił, że LPR wyśle do Egip­tu 40-oso­bo­wy od­dział gim­na­stycz­ny Mło­dzie­ży Wszech­pol­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛl‿pɛ‿ˈːr, AS: el‿p•‿er

Wiktionary


lpt

port rów­no­le­gły wy­ko­rzy­sty­wa­ny głów­nie do po­dłą­cze­nia urzą­dzeń pe­ry­fe­ryj­nych


SJP.pl


lr

sym­bol lo­ren­su, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • LR – Lloyd’s Re­gi­ster of Ship­ping, bry­tyj­skie to­wa­rzy­stwo kla­sy­fi­ka­cyj­ne
  • LR – typ ana­li­za­to­ra skład­nio­we­go
  • LR – kod przy­pi­sa­ny Li­be­rii we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


lsd

[czy­taj: el-es-DI, moż­li­we też: el-es-DE] (skrót od: Ly­serg-Säure-Diäthylamid - die­ty­lo­a­mid kwasu li­zer­go­we­go) al­ka­lo­id o sil­nym dzia­ła­niu ha­lu­cy­no­gen­nym, sto­so­wa­ny jako nar­ko­tyk, w la­tach 60. XX w. uży­wa­ny jako lek w psy­chia­trii; w du­żych ilo­ściach może zo­stać użyty jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy; li­zer­gid


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, psy­cho­de­lik o sil­nym dzia­ła­niu ha­lu­cy­no­gen­nym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem tylko, jak długo może trwać re­ak­cja or­ga­niz­mu na LSD. Go­dzi­nę? Dwie? Trzy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛl‿ɛz‿ˈdʲi, AS: el‿ez‿dʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dietyloamid kwasu lizergowego

Wiktionary


lsnąć

daw­niej: bły­szczeć, lśnić


SJP.pl


ltd

skrót od: li­mi­ted com­pa­ny (spół­ka z ogra­ni­czo­ną od­po­wie­dzial­no­ścią); Ltd., ltd.


SJP.pl


ltd.

skrót od: li­mi­ted com­pa­ny (spół­ka z ogra­ni­czo­ną od­po­wie­dzial­no­ścią); LTD, ltd.


SJP.pl


lte

stan­dard szyb­kie­go prze­sy­łu da­nych w te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Long Term Evo­lu­tion – stan­dard prze­sy­łu da­nych w te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej
  • Li­qu­id Ten­sion Ex­pe­ri­ment – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na
  • Lon­don Tests of En­glish – testy ję­zy­ko­we
  • LTE In­ter­na­tio­nal Air­wa­ys – hisz­pań­skie linie lot­ni­cze

Wikipedia


lth

skrót od: lu­te­o­tro­pic hor­mon - hor­mon lu­te­o­tro­po­wy; lu­te­o­tro­pi­na, pro­lak­ty­na, lak­to­tro­pi­na


SJP.pl


lu

po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy wy­la­nie się wody, chlup­nię­cie wodą;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy za­chę­tę do wy­pi­cia cze­goś, zwła­szcza al­ko­ho­lu, sta­no­wią­cy ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go to­a­stu;
3. wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści;
4. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy mocne, nie­spo­dzie­wa­ne ude­rze­nie, naj­czę­ściej pię­ścią;
5. w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym:
a) o wy­la­niu się ja­kie­goś płynu, np.: Ta­lerz prze­chy­lił się i zupa lu na po­dło­gę.;
b) o sil­nym ude­rze­niu kogoś, cze­goś, np.: Unio­słem kij i lu go przez łeb.


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca od­głos chlu­śnię­cia wodą

 (1.2) pot. wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy ude­rze­nie

 (1.3) pot. wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­pi­cia al­ko­ho­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu – pań­stwo w sta­ro­żyt­nych Chi­nach, z któ­re­go wy­wo­dził się Kon­fu­cjusz
  • Lus­han – masyw gór­ski i re­gion w Chi­nach
  • Lu – miej­sco­wość
  • Lu – sym­bol che­micz­ny lu­te­tu
  • Lu albo Naga – w bud­dyz­mie ty­be­tań­skim klasa istot zwią­za­nych z wodą
  • LU
  • Lü

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lu, AS: lu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) siup

Wiktionary


lu-lu

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca nu­ce­nie ko­ły­san­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) li-li

Wiktionary


luanda

sto­li­ca An­go­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca An­go­li;

Wiktionary

Lu­an­da – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto An­go­li, po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści kraju nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. W 2008 roku była uz­na­na pod wzglę­dem kosz­tów życia za naj­droż­sze mia­sto świa­ta.

Lu­an­da zo­sta­ła za­ło­żo­na przez por­tu­gal­skie­go że­gla­rza Paulo Diasa de No­va­is 25 stycz­nia 1576 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Lu­an­dzie wy­bu­chły krwa­we za­miesz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈwãnda, AS: luu̯ãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luandczyk mos., luandka ż.

 przym. luandzki

Wiktionary


luandczyk

miesz­ka­niec Lu­an­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­an­dy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈwãnṭt͡ʃɨk, AS: luu̯ãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luanda ż.

:: fż. luandka ż.

 przym. luandzki

Wiktionary


luandka

miesz­kan­ka Lu­an­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­an­dy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈwãntka, AS: luu̯ãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luanda ż.

:: fm. luandczyk mos.

 przym. luandzki

Wiktionary


luandzki

przy­miot­nik od: Lu­an­da


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Lu­an­da

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈwãnt͡sʲci, AS: luu̯ãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luanda ż., luandczyk mos., luandka ż.

Wiktionary


luau

1. tra­dy­cyj­na uro­czy­stość, uczta ha­waj­ska;
2. tra­dy­cyj­na po­tra­wa ha­waj­ska przy­go­to­wy­wa­na z liści ko­lo­kaz­ji, kremu ko­ko­so­we­go i kur­cza­ka lub ośmior­ni­cy


SJP.pl

Luau – mia­sto w An­go­li, w pro­win­cji Mo­xi­co.

Wikipedia


lub

spój­nik łą­czą­cy zda­nia rów­no­rzęd­ne lub ich czło­ny


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) spój­nik łą­czą­cy dwa zda­nia rów­no­rzęd­ne oraz dwie czę­ści zda­nia, wska­zu­jąc, że przy­najm­niej jedna część jest praw­dzi­wa;

 (1.2) pot. spój­nik łą­czą­cy dwa zda­nia rów­no­rzęd­ne oraz dwie czę­ści zda­nia, wska­zu­jąc, że jedna i tylko jedna z dwóch czę­ści jest praw­dzi­wa

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. → zob. lubić.

Wiktionary

Lub, Liub – ksią­żę Wie­le­tów z po­cząt­ku IX wieku.

Współ­rzą­dził wraz z brać­mi, jako naj­star­szy z nich spra­wo­wał god­ność wiel­kok­sią­żę­cą. Po­niósł śmierć w trak­cie walk z Obo­dry­ta­mi. Wła­dzę po nim ob­ję­li jego sy­no­wie Mi­ło­gost i Ca­ło­dróg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro po­ja­dę na grzy­by lub na ryby. (=mogę zro­bić obie rze­czy)

 (1.2) Za­pu­kał dwa lub trzy razy. (=albo dwa razy, albo trzy razy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lup, AS: lup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) albo

Wiktionary


lub.

skrót od: lu­bel­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = lu­bel­ski

Wiktionary


luba

prze­sta­rza­le o wy­bran­ce serca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. uko­cha­na

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: luby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Luba, Ba­lu­ba – dawne pań­stwo w Afry­ce
  • Luba, Ba­lu­ba – lud afry­kań­ski
  • Luba – mia­sto w Gwi­nei Rów­ni­ko­wej
  • Luba – zdrob­nie­nie sło­wiań­skie­go imie­nia Lubow
  • Luba – je­zio­ro na Rów­ni­nie Iław­skiej
  • Luba – język, któ­rym po­słu­gu­je się lud­ność Luba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co ku­pisz swo­jej lubej na rocz­ni­cę ślubu?

 (2.1) Luba może chce fen­kuł wło­ski z mle­kiem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluba, AS: luba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubość ż.

:: fm. luby mos.

 czas. lubić ndk.

 przym. luby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukochana

Wiktionary


lubachów

Lu­ba­chów (niem. "Bre­i­ten­ha­in") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca.

We wsi był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Lu­ba­chów.

Wikipedia


lubacz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bacz – wieś w ob­wo­dzie miń­skim
  • Lu­bacz – osied­le typu wiej­skie­go w re­jo­nie mied­wień­skim ob­wo­du kur­skie­go
  • Lu­bacz – wieś w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim
  • Lu­bacz – le­gen­dar­ny ry­cerz, za­ło­ży­ciel Lu­ba­czo­wa

Wikipedia


lubaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


lubaczowianin

miesz­ka­niec Lu­ba­czo­wa


SJP.pl


lubaczowianka

miesz­kan­ka Lu­ba­czo­wa


SJP.pl


lubaczowski

przy­miot­nik od: Lu­ba­czów


SJP.pl


lubaczów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lu­ba­czów ( Любачів, czyt. "Lu­ba­cziw", ‏ליבעטשויוו‎) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu lu­ba­czow­skie­go.

Mia­sto sta­no­wi cen­trum życia spo­łecz­no-go­spo­dar­cze­go i kul­tu­ral­ne­go re­gio­nu oraz sie­dzi­bę sa­mo­dziel­nej gminy miej­skiej. Mie­szczą się w nim rów­nież sie­dzi­by władz gminy wiej­skiej, w któ­rej skład wcho­dzą 23 so­łect­wa, po­wia­tu, a także rzym­sko­ka­to­lic­kie­go de­ka­na­tu die­cez­ji za­moj­sko-lu­ba­czow­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈbat͡ʃuf, AS: lubačuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubaczowianin m., lubaczowianka ż.

 przym. lubaczowski

Wiktionary


lubaczówka

rzeka w Pol­sce, do­pływ Sanu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce i na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Sanu;

Wiktionary

Lu­ba­czów­ka (w gór­nym biegu "Za­wa­dów­ka") – rzeka w Kot­li­nie San­do­mier­skiej, prawy do­pływ Sanu. Swój po­czą­tek bie­rze jako "Za­wa­dów­ka" na Roz­to­czu Wschod­nim, na Ukra­i­nie w oko­li­cach wsi Sta­rzy­ska. Na ob­szar Pol­ski wpły­wa w oko­li­cach Bu­do­mie­rza. Pły­nie przez Pła­sko­wyż Tar­no­grodz­ki do Pra­do­li­ny Pod­kar­pac­kiej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Zawadówka (w górnym biegu)

Wiktionary


lubak

naz­wi­sko


SJP.pl


lubaniak

po­tocz­nie: lu­ba­nia­nin (miesz­ka­niec Lu­ba­nia)


SJP.pl


lubanianin

miesz­ka­niec Lu­ba­nia


SJP.pl


lubanianka

miesz­kan­ka Lu­ba­nia


SJP.pl


lubanowo

Lu­ba­no­wo (daw­niej niem. "Lie­be­now") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Banie, nad rzeką Tywą, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 121 łą­czą­cej Gry­fi­no i My­śli­bórz przez Banie. Wieś jest po­ło­żo­na 5 km na pół­noc­ny za­chód od Bań.

Wikipedia


lubanów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­ba­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gra­bi­ca
  • Lu­ba­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Lu­ba­nów – część mia­sta Błasz­ki, w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Lu­ba­no­wo

Wikipedia


lubard

śro­do­wi­sko­wo: mło­do­cia­ny prze­stęp­ca we Fran­cji, nar­ko­man


SJP.pl


lubartowianin

miesz­ka­niec Lu­bar­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­bar­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubartów m.

:: fż. lubartowianka ż.

 przym. lubartowski

Wiktionary


lubartowianka

miesz­kan­ka Lu­bar­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­bar­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubartów m.

:: fm. lubartowianin m.

 przym. lubartowski

Wiktionary


lubartowski

przy­miot­nik od: Lu­bar­tów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­bar­to­wem, do­ty­czą­cy Lu­bar­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubarˈtɔfsʲci, AS: lubartofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubartów m., lubartowianin m., lubartowianka ż.

Wiktionary


lubartów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w gmi­nie Wy­miar­ki;

Wiktionary

}|- class="gra­fi­ka iboxs"

– mia­sto i gmina miej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu lu­bar­tow­skie­go oraz gminy wiej­skiej Lu­bar­tów, po­ło­żo­ne 26 km na pół­noc od Lu­bli­na. 31 grud­nia 2023 r. mia­sto o po­wierzch­ni 13,91 km² za­miesz­ki­wa­ły 19 734 osoby. Lu­bar­tów leży na lewym brze­gu rzeki Wieprz, na Wy­so­czyź­nie Lu­bar­tow­skiej, za­li­cza­nej do Ni­zi­ny Po­łud­nio­wo­pod­la­skiej, która leży w pasie Nizin Środ­ko­wo­pol­skich. Miej­sco­wość jest po­ło­żo­na w hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­sce, na ziemi lu­bel­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zenek hand­lo­wał wieprz­ka­mi na targu w Lu­bar­to­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbartuf, AS: lubartuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubartowianin m., lubartowianka ż.

 przym. lubartowski

Wiktionary


lubas

naz­wi­sko


SJP.pl


lubaski

przy­miot­nik od: Lu­basz


SJP.pl


lubasz

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­basz – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin
  • Lu­basz – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Lu­basz
  • Lu­basz – gmina
  • Lu­basz – dawna gro­ma­da

Wikipedia


lubaszanin

miesz­ka­niec Lu­ba­sza


SJP.pl


lubaszanka

miesz­kan­ka Lu­ba­sza


SJP.pl


lubaszenko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Olaf Lu­ba­szen­ko – aktor, syn Ed­war­da Linde-Lu­ba­szen­ki
  • Ed­ward Linde-Lu­ba­szen­ko – aktor

Wikipedia


lubaszka

mi­ra­be­la, mi­ra­bel­ka;
1. od­mia­na śliwy;
2. drob­ny owoc tej śliwy, fio­le­to­wy lub żółty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pru­nus in­si­ti­tia|ref=tak., od­mia­na śliwy o ma­łych, okrą­głych owo­cach;

 (1.2) kulin. owoc lu­basz­ki (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbaʃka, AS: lubaška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śliwa lubaszka, reg. pozn. glubka

Wiktionary


lubawa

1. mia­sto w Pol­sce;
2. fik­cyj­na po­stać z ko­mik­su Kajko i Ko­kosz, żona Mir­mi­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

Lu­ba­wa ( Löbau in Westpreußen) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Pry­wat­ne mia­sto du­chow­ne lo­ko­wa­ne w la­tach 1245–1260 po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie cheł­miń­skim. Na prze­ło­mie XVI i XVII wieku na­le­ża­ło do dóbr sto­ło­wych bi­sku­pów cheł­miń­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈbava, AS: lubava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubawianin m., lubawianka ż.

 przym. lubawski

Wiktionary


lubawczanin

miesz­ka­niec Lu­baw­ki


SJP.pl


lubawczanka

miesz­kan­ka Lu­baw­ki


SJP.pl


lubawecki

przy­miot­nik od: Lu­baw­ka


SJP.pl


lubawianin

miesz­ka­niec Lu­ba­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­ba­wy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Lu­ba­wy, uro­dzo­na w Lu­ba­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja ani pro­ku­ra­tu­ra nie in­for­mu­ją, czy kon­sek­wen­cje praw­ne może po­nieść też osoba, która sprze­da­ła che­mi­ka­lia lu­ba­wia­ni­no­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubawa ż., Lubawka ż.

:: fż. lubawianka ż.

 przym. lubawski

Wiktionary


lubawianka

miesz­kan­ka Lu­ba­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­ba­wy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Lu­ba­wy, uro­dzo­na w Lu­ba­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubawa ż., Lubawka ż.

:: fm. lubawianin m.

 przym. lubawski

Wiktionary


lubawka

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lu­baw­ka ( Lie­bau) – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Lu­baw­ka, w Bra­mie Lu­baw­skiej, u pod­nó­ża Gór Kru­czych (Góry Ka­mien­ne) w Su­de­tach Środ­ko­wych. Naj­więk­sze pod wzglę­dem po­wierzch­ni (22,44 km²) mia­sto po­wia­tu ka­mien­no­gór­skie­go (255. miej­sce w kraju). Mia­sto na­le­ży do aglo­me­ra­cji wał­brzy­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈbafka, AS: lubafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubawianin mos., lubawianka ż.

Wiktionary


lubawski

przy­miot­nik od: Lu­ba­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Lu­ba­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubawa ż., lubawianin m., lubawianka ż.

Wiktionary


lubań

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto w Rosji;
3. mia­sto na Bia­ło­ru­si;
4. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lubań – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim
  • Lubań – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Nowa Karcz­ma
  • Lubań – gmina wiej­ska
  • Lubań – dawna gro­ma­da
  • Lubań – potok, do­pływ Kro­śni­cy
  • Lubań – szczyt Pasma Lu­ba­nia
  • Lubań – agro­mia­stecz­ko w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie ok­tiabr­skim
  • Lubań – mia­sto w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie lu­bań­skim
  • Lubań – agro­mia­stecz­ko w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim
  • Lubań – mia­sto w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim
  • Lubań – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Lubań
  • Lubań – osied­le w po­bli­żu mia­sta o tej samej naz­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Żyt­niew­ski do­niósł o pro­ble­mach w Lu­ba­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubãɲ, AS: lubãń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lubański

Wiktionary


lubański

→ Lubań


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Lu­bań­ski – woj­sko­wy
  • Bro­ni­sław Lu­bań­ski – woj­sko­wy
  • Ju­liusz Lu­bań­ski – woj­sko­wy
  • Wło­dzi­mierz Lu­bań­ski – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Patrz:

Lubań

lubaś

naz­wi­sko


SJP.pl


lubczyk

1. by­li­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;
2. li­ście lub ko­rzeń lub­czy­ku uży­wa­ne jako przy­pra­wa;
3. napój z lub­czy­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych o żół­tych kwia­tach, uży­wa­na jako przy­pra­wa ku­chen­na, we­dług wie­rzeń lu­do­wych uwa­ża­na za śro­dek wy­wo­łu­ją­cy mi­łość, afro­dyz­jak;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) gdy­bym lub­czyk miała, tobym mu go dała w mio­dzie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlupt͡ʃɨk, AS: lupčyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lubieszczek

Wiktionary


lubczykowy

przy­miot­nik od: lub­czyk


SJP.pl


lubczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


lubecki

przy­miot­nik od: Lu­be­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­be­ką, do­ty­czą­cy Lu­be­ki

 (1.2) zwią­za­ny z Lu­be­czem, do­ty­czą­cy Lu­be­cza

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Lubeka ż., lubeczanin mos., lubeczanka ż.

 (1.2)

:: rzecz. Lubecz mrz.

Wiktionary


lubeczanin

miesz­ka­niec Lu­be­ki (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­be­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W El­blą­gu lu­be­cza­nie na­tych­miast za­ło­ży­li fak­to­rię, bę­dą­cą za­ląż­kiem osady miej­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubeka ż.

:: fż. lubeczanka ż.

 przym. lubecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lubczanin

Wiktionary


lubeczanka

miesz­kan­ka Lu­be­ki (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­be­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubeka ż.

:: fm. lubeczanin mos.

 przym. lubecki

Wiktionary


lubeka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto han­ze­a­tyc­kie, w pół­noc­nych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn;

Wiktionary

Lu­be­ka ( Lübeck ; poł. "Lju­bi­ce"; dol­no­niem. "Lübeck", "Lübeek") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu (niem. "kre­is­fre­ie Stadt") w pół­noc­nych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn.

Leży nad Za­to­ką Lu­bec­ką, przy uj­ściu do niej rzeki Trave. Jest jed­nym z więk­szych por­tów mor­skich w Niem­czech, a daw­niej była głów­nym mia­stem Ligi Han­ze­a­tyc­kiej. Jedna z dziel­nic Lu­be­ki – Travemünde – jest po­pu­lar­nym oś­rod­kiem wy­po­czyn­ko­wym i por­tem nad wy­brze­żem Bał­ty­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cech Złot­ni­ków z Lu­be­ki ogło­sił kon­kurs złot­ni­czy, do udzia­łu w któ­rym za­pro­sze­ni są wszy­scy twór­cy bi­żu­te­rii z kra­jów nad­bał­tyc­kich: Litwy, Łotwy, Esto­nii, Pol­ski, Nor­we­gii, Fin­lan­dii, Szwe­cji, Danii, Rosji (Ka­li­nin­grad i Pe­ters­burg) i Nie­miec (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubeczanin mos., lubeczanka ż.

 przym. lubecki

Wiktionary


lubelski

przy­miot­nik od: Lu­blin, Lu­bel­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Lu­bli­na, zwią­za­ny z Lu­bli­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy lu­bel­skie­go śród­mie­ścia opro­te­sto­wa­li de­cyz­ję rad­nych miej­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbɛlsʲci, AS: lubelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lublin m., lublin m., Lubelskie n., Lubelszczyzna ż., lubliniak m., Lublinianin m., lublinianin m., Lublinianka ż., lublinianka ż., lubliniana nmos., lubelskość

Wiktionary


lubelskie

przy­miot­nik od: Lu­blin, Lu­bel­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion lu­bel­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burze sza­la­ły w Lu­bel­skiem w go­dzi­nach noc­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lublin mrz., lublin mrz., Lubelszczyzna ż., lubliniak mos., Lublinianin mos., lublinianin mos., Lublinianka ż., lublinianka ż., lubliniana lm nm.

 przym. lubelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lubelszczyzna

Wiktionary


lubelskość

→ lu­bel­ski


SJP.pl

Patrz:

lubelski

lubelszczyzna

re­gion w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion wokół Lu­bli­na, obej­mu­ją­cy w przy­bli­że­niu ob­szar daw­nej ziemi lu­bel­skiej lub daw­ne­go bądź obec­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go;

Wiktionary

Lu­bel­szczyz­na – nie­jed­no­li­ty ge­o­gra­ficz­nie i et­no­gra­ficz­nie re­gion Pol­ski wschod­niej. W za­leż­no­ści od kon­tek­stu nazwy tej używa się jako toż­sa­mej z hi­sto­rycz­ną prze­dro­zbio­ro­wą Zie­mią lu­bel­ską lub ob­szar póź­niej­szych re­gio­nów ad­mi­ni­stra­cyj­nych mię­dzy Wisłą a Bu­giem ze sto­li­cą w Lu­bli­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będą wy­do­by­wać bursz­tyn na Lu­bel­szczyź­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubɛlˈʃt͡ʃɨzna, AS: lubelščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lublin mrz., lublin mrz., Lubelskie n., lubliniak mos., Lublinianin mos., lublinianin mos., Lublinianka ż., lublinianka ż., Lubelskie n., lubliniana lm nm.

 przym. lubelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lubelskie

Wiktionary


lubencjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Libentina ż.

Wiktionary


lubenia

Lu­be­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Lu­be­nia.

Wieś leży nad stru­gą Lu­ben­ka pra­wo­brzeż­nym do­pły­wem Wi­sło­ka[].

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Lu­be­nia oraz pa­ra­fii św. Ur­szu­li, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Ty­czyn, die­cez­ji rze­szow­skiej.

Wikipedia


lubenik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w środ­ko­wej Sło­wa­cji;

Wiktionary


lubera

naz­wi­sko


SJP.pl


luberda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Lu­ber­da (ur. 1954) – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Mi­ros­lav Lu­ber­da (ur. 1963) – cze­cho­sło­wac­ki za­pa­śnik

Wikipedia


luberski

przy­miot­nik od: Lu­brza; lu­brzań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Lu­brza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbɛrsʲci, AS: lubersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubrza, lubrzanin, lubrzanka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lubrzański

Wiktionary


lubert

naz­wi­sko


SJP.pl


lubeński

zwią­za­ny z Lu­be­nią


SJP.pl


lubi

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: lubić

Wiktionary

Lubi, Lubu muiža (niem. Lub­ben­hof) – dobra ry­cer­skie po­ło­żo­ne w pa­ra­fii Tri­ka­ten, nad rzeką Abuls, 17 km na wschód od Wol­ma­ru. W XVII wieku ma­ją­tek na­le­żał do Axela Oxen­stier­ny.

Wikipedia


lubiak

naz­wi­sko


SJP.pl


lubianka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bian­ka – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Peł­czy­ce
  • Lu­bian­ka – osied­le Sta­ra­cho­wic
  • Lu­bian­ka – wieś w po­wie­cie lwow­skim do 1939 (wcze­śniej Lin­den­feld)
  • Lu­bian­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Pie­nięż­no
  • Lu­bian­ka – część wsi Pi­łat­ka, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża
  • Lu­bian­ka – do­pływ Drwę­cy
  • Lu­bian­ka – do­pływ Har­bu­tów­ki
  • Lu­bian­ka – do­pływ Ka­mien­nej
  • Lu­bian­ka – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz, po­ło­żo­ne w po­bli­żu wsi Ostro­wiec.
  • Lu­bian­ka – stru­ga, do­pływ Lu­biesz­ki
  • Lu­bian­ka – stru­ga, do­pływ Lu­ty­ni
  • Lu­bian­ka – stru­ga, górny bieg rzeki Go­stom­ki

Wikipedia


lubiaszów

Lu­bia­szów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz, w gra­ni­cach Su­le­jow­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


lubiatowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bia­to­wo – część mia­sta Ko­sza­lin
  • Lu­bia­to­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Cho­cze­wo
  • Lu­bia­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Dolsk
  • Lu­bia­to­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce
  • Lu­bia­to­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w mie­ście Tucz­no
  • Lu­bia­to­wo Pół­noc­ne – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim i gra­ni­cach Ko­sza­li­na
  • Lu­bia­to­wo Po­łud­nio­we – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo
  • Lu­bia­to­wo Wschod­nie – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo
  • Lu­bia­to­wo – dawna gro­ma­da
  • Lu­bia­to­wo – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Lu­bia­tów

Wikipedia


lubiatów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bia­tów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Lu­bia­tów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Zło­to­ry­ja
  • Lu­bia­tów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dąbie
  • Lu­bia­tów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Dre­zden­ko
  • Lu­bia­tów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Lu­bia­tów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz
  • Lu­bia­tów – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów
  • Lu­bia­to­wo

Wikipedia


lubiatówko

Lu­bia­tów­ko – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Dolsk.

Wikipedia


lubichowo

Zo­bacz też: Lu­bi­cho­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Lu­bi­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


lubichowski

przy­miot­nik od: Lu­bi­cho­wo


SJP.pl


lubicki

przy­miot­nik od: Lu­bicz


SJP.pl


lubicz

1. pol­ski herb szla­chec­ki;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bicz – je­zio­ro
  • Lu­bicz – herb szla­chec­ki
  • Lu­bicz – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie
  • Lu­bicz – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Lub­sza
  • Lu­bicz – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Klu­czew­sko
  • Lu­bicz – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa
  • Lu­bicz – część wsi Pło­cicz­no w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no
  • Lu­bicz – przy­sió­łek wsi Boża Wola w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Klu­czew­sko
  • Lu­bicz – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim
  • Lu­bicz – gro­ma­da w po­wie­cie gry­fiń­skim
  • Lu­bicz – gro­ma­da w po­wie­cie to­ruń­skim
  • Lu­bicz – sta­cja ko­le­jo­wa w Lu­bi­czu Dol­nym, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gmina Lu­bicz pow­sta­ła 1 stycz­nia 1973 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubiczanin mos., lubiczanka ż.

 przym. lubicki

Wiktionary


lubiczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bi­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Dę­bo­wa Kłoda
  • Lu­bi­czyn – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa

Wikipedia


lubiczów

Lu­bi­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Stare Ba­bi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa, jed­ne­go z trzech najm­niej lud­nych w tej gmi­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


lubie

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lubie – je­zio­ro na Rów­ni­nie Go­rzow­skiej, w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Kło­da­wa
  • Lubie – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Lu­bu­skim, w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Lu­brza
  • Lubie – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Draw­skim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec

Wikipedia


lubiec

Lu­biec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Szczer­ców. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lu­biec, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Szczer­ców. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


lubiechów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bie­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Ma­ło­mi­ce
  • Lu­bie­chów – dziel­ni­ca Wał­brzy­cha

Wikipedia


lubiejewski

naz­wi­sko


SJP.pl


lubienianin

miesz­ka­niec Lu­bie­nia Ku­jaw­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lubienianka

miesz­kan­ka Lu­bie­nia Ku­jaw­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lubienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lubić.

Wiktionary

Lu­bie­nie (ukr. Любині) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ja­wo­row­skim ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy około 810 miesz­kań­ców.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej do 1934 sa­mo­dziel­na gmina jed­nost­ko­wa. Na­stęp­nie na­le­ża­ła do zbio­ro­wej wiej­skiej gminy Szu­to­wa w po­wie­cie ja­wo­row­skim w woj. lwow­skim. Po woj­nie wieś wesz­ła w struk­tu­ry ad­mi­ni­stra­cyj­ne Związ­ku Ra­dziec­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: lubʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lubić, polubić

 rzecz. ulubieniec m., oblubienica ż.

Wiktionary


lubieniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bie­niec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Lu­bie­niec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Meł­giew

Wikipedia


lubieniecki

naz­wi­sko


SJP.pl


lubieniów

Lu­bie­niów (niem. "Lie­be­now") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Recz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 454 miesz­kań­ców.

Wikipedia


lubienka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bien­ka – stru­ga, do­pływ Ochni
  • Lu­bien­ka – rzeka, do­pływ Zgło­wiącz­ki
  • Lu­bien­ka – dawna gmina
  • Lu­bień­ka – potok, do­pływ Raby

Wikipedia


lubiercy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim;

Wiktionary

Lu­bier­cy (ros. Люберцы) – mia­sto w za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, ok. 20 km na po­łud­nio­wy wschód od Mosk­wy; sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu lu­bie­rec­kie­go. W 2020 roku li­czy­ło ok. 205 tys. miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu lot­ni­cze­go (śmi­głow­ce), ma­szy­no­we­go (ma­szy­ny rol­ni­cze), drzew­ne­go i spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lubierecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Lubierce

Wiktionary


lubierecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­bier­ca­mi, do­ty­czą­cy Lu­bier­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubiercy

Wiktionary


lubierzyn

Lu­bie­rzyn – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. Obec­nie miej­sco­wość jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Stob­no. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 108 miesz­kań­ców. Jest pięt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Tu­cho­la.

Wikipedia


lubieszczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. lub­czyk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʲjɛʃt͡ʃɛk, AS: lubʹi ̯ešček

Wiktionary


lubieszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bie­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Lu­bie­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Lu­bie­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Lu­bie­sze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Lu­bie­sze­wo – dawna gmina
  • Lu­bie­sze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie draw­skim
  • Lu­bie­sze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie no­wod­wor­sko-gdań­skim
  • Lu­bie­sze­wo – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy gry­fic­kiej kolei wą­sko­to­ro­wej w Lu­bie­sze­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Lu­bie­sze­wo Pier­wsze

Wikipedia


lubieszewski

przy­miot­nik od: Lu­bie­sze­wo


SJP.pl


lubieszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bie­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo
  • Lu­bie­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Dobra Szcze­ciń­ska

Wikipedia


lubieszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bie­szów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól
  • Lu­bie­szów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Wy­miar­ki
  • Lu­bie­szów – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Bie­ra­wa
  • Lu­bie­szów – dawna gmina
  • Lu­bie­szów (Lu­be­sziw) – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie wo­łyń­skim
  • Lu­bie­szów – hro­ma­da wiej­ska w re­jo­nie ka­mień­skim ob­wo­du wo­łyń­skim

Wikipedia


lubiewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bie­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Lu­bie­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo

Wikipedia


lubiewko

Lu­biew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


lubiewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bie­wo – część mia­sta Mię­dzyz­dro­je
  • Lu­bie­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo
  • Lu­bie­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Dre­zden­ko
  • Lu­bie­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Lu­bie­wo – gmina wiej­ska
  • Lu­bie­wo – gro­ma­da
  • Lu­bie­wo – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Lu­bie­wo – tytuł po­wie­ści Mi­cha­ła Wit­kow­skie­go
  • Łu­bo­wo

Wikipedia


lubiewski

przy­miot­nik od: Lu­bie­wo


SJP.pl


lubiezny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ła­god­ny, miły, przy­jem­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʲjɛznɨ, AS: lubʹi ̯ezny

Wiktionary


lubień

1. czuć sym­pa­tię do kogoś, być do kogoś albo do cze­goś przy­wią­za­nym, znaj­do­wać w czymś przy­jem­ność
2. pot. (lubi) ma zwy­czaj, zwykł


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bień – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Le­gnic­kie Pole
  • Lu­bień – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Wy­ry­ki
  • Lu­bień – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Ośno Lu­bu­skie
  • Lu­bień – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Łę­czy­ca
  • Lu­bień – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza
  • Lu­bień – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Lu­bień
  • Lu­bień – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn
  • Lu­bień – część wsi Jó­ze­fów w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Li­sków
  • Lu­bień – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Mie­dzi­cho­wo
  • Lu­bień – gro­ma­da w po­wie­cie my­śle­nic­kim
  • Lu­bień – gro­ma­da w po­wie­cie piotr­kow­skim
  • Lu­bień – gro­ma­da w po­wie­cie włoc­ław­skim

Wikipedia


lubieński

przy­miot­nik od: Lu­bień, Lu­bień Ku­jaw­ski


SJP.pl


lubieźliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. przy­jaz­ny, życz­li­wy da­ta­def|XIV-XV w.}}

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubʲjɛ̇ʑˈlʲivɨ, AS: lubʹi ̯ėźlʹivy

Wiktionary


lubieżnica

ko­bie­ta roz­pust­na, nie­uz­na­ją­ca zasad mo­ral­nych i oby­cza­jo­wych, pro­wa­dzą­ca hu­la­szczy, swo­bod­ny tryb życia; roz­pust­ni­ca, lu­bież­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lu­bież­ny, roz­pust­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubieżnik mos., lubieżność ż.

 przym. lubieżny

Wiktionary


lubieżnie

przy­słó­wek

 (1.1) bezw­styd­nie, nie­przyz­wo­i­cie, po­żąd­li­wie, roz­pust­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubieżnik mos., lubieżność ż.

 przym. lubieżny

Wiktionary


lubieżniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lu­bież­nie


SJP.pl


lubieżniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lu­bież­ny


SJP.pl


lubieżnik

osoba roz­pust­na, nie­uz­na­ją­ca zasad mo­ral­nych i oby­cza­jo­wych, pro­wa­dzą­ca hu­la­szczy, swo­bod­ny tryb życia; roz­pust­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek lu­bież­ny, roz­pust­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʲjɛʒʲɲik, AS: lubʹi ̯ežʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubieżność ż.

:: fż. lubieżnica ż.

 przym. lubieżny

 przysł. lubieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpustnik, wszetecznik, zbereźnik

Wiktionary


lubieżność

nie­przyz­wo­i­tość, nie­sto­sow­ne za­cho­wa­nie z pod­tek­stem sek­su­al­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co lu­bież­ne, wy­u­zda­ne, ro­ze­ro­ty­zo­wa­ne, roz­pust­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʲjɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: lubʹi ̯ežność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubieżnik mos., lubieżnica ż.

 przym. lubieżny

 przysł. lubieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwstydność, nieczystość, porubstwo, ruja i porubstwo, rozwiązłość, Sodoma i Gomora, sprośność, wyuzdanie; przest. chutliwość, wszeteczeństwo, wszeteczność

Wiktionary


lubieżny

zmy­sło­wy, per­wer­syj­ny, pełen po­żą­da­nia, spro­śny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) roz­pust­ny, spro­śny

 (1.2) stpol. roz­kosz­ny

 (1.3) stpol. za­do­wo­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na miał lu­bież­ny wzrok na widok każ­dej ko­bie­ty.

 (1.2) Dzie­wi­ca Ma­ry­ja była roz­trop­na, śmier­na, lu­bież­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʲjɛʒnɨ, AS: lubʹi ̯ežny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubieżnik mos., lubieżnica ż., lubieżność ż.

 przysł. lubieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwstydny, frywolny, kosmaty, kudłaty, nieprzyzwoity, nierządny, obleśny, orgiastyczny, pożądliwy, rozpustny, rozwiązły, sprośny, świntuszący, świński, włochaty, wyuzdany, zbereźny

Wiktionary


lubiki

Lu­bi­ki – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Czar­na Woda. Leży w kom­plek­sie le­śnym Borów Tu­chol­skich. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa wcho­dzą takżę Lu­bi­ki Małe, Ka­mion­na i Pod­le­sie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość znaj­do­wa­ła się w gra­ni­cach wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


lubikowo

Lu­bi­ko­wo (pol. hist."Lu­bie­ko­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Przy­tocz­na. W 2011 roku w Lu­bi­ko­wie licz­ba lud­no­ści wy­no­si­ła 349 osób.

Wikipedia


lubików

Lu­bi­ków – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie San­ni­ki.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Lu­bi­ko­wo" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


lubin

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto w Niem­czech;
3. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce;

Wiktionary

Nie mylić z: Lu­bli­nem.

Ta stro­na do­ty­czy mia­sta w Pol­sce. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tego słowa.

Lubin ( Lüben) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, na Dol­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu lu­biń­skie­go i gminy wiej­skiej Lubin. Leży na Wy­so­czyź­nie Lu­biń­skiej, nad rzeką Zim­ni­cą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlubʲĩn, AS: lubʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubinianin m., lubinianka ż.

 przym. lubiński, podlubiński

Wiktionary


lubinianin

miesz­ka­niec Lu­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­bi­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Lu­bi­na, uro­dzo­na w Lu­bi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …na ścia­nie po­bli­skich ga­ra­ży na­ma­lo­wa­no fa­szy­stow­skie krzy­że. - W mie­ście łata się różne mniej­sze dziu­ry w chod­ni­kach, czyż­by ni­ko­mu nie przesz­ka­dza­ły ha­ken­kre­u­ze? - dziwi się lu­bi­nia­nin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: lubʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubin m.

:: fż. lubinianka ż.

 przym. lubiński

Wiktionary


lubinianka

miesz­kan­ka Lu­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­bi­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Lu­bi­na, uro­dzo­na w Lu­bi­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubʲĩˈɲãnka, AS: lubʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubin m.

:: fm. lubinianin m.

 przym. lubiński

Wiktionary


lubiszewice

Lu­bi­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


lubiszyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lu­bi­szyn (do 1945 "Lud­wigs­ruh") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, sie­dzi­ba gminy Lu­bi­szyn. We­dług da­nych z 2013 r. li­czy­ła 770 miesz­kań­ców.

Miej­sco­wość zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1707 r. jako osada przy­fa­brycz­na przy hucie szkła na te­re­nach na­le­żą­cych do Tar­no­wa.

Wikipedia


lubiszyński

przy­miot­nik od: Lu­bi­szyn


SJP.pl


lubiąski

do­ty­czą­cy Lu­bią­ża


SJP.pl


lubiąż

1. wieś w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Lu­biąż (niem. "Le­u­bus") – wieś (w la­tach 1249–1844 mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów, przy prze­pra­wie przez Odrę, w od­le­gło­ści 54 km od Wroc­ła­wia.

Wikipedia


lubić

1. czuć sym­pa­tię do kogoś, być do kogoś albo do cze­goś przy­wią­za­nym, znaj­do­wać w czymś przy­jem­ność
2. pot. (lubi) ma zwy­czaj, zwykł


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­lu­bić)

 (1.1) da­rzyć kogoś lub coś po­zy­tyw­nym uczu­ciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale za­ra­zem je­steś wietrz­ny, ba­ła­mut, nie lu­bisz pracy, a lu­bisz hu­lan­ki, masz pań­skie fumy i zach­cian­ki, które bied­ne­go szlach­ci­ca do torby i kija że­bra­cze­go pro­wa­dzą.

 (1.1) Jaś lubi Mał­go­się.

 (1.1) Ona w mło­do­ści bar­dzo lu­bi­ła tań­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubʲit͡ɕ, AS: lubʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luba ż., lubienie n., polubienie n., luby m., ulubieniec m., oblubienica ż.

 czas. lubować się, polubić, znielubić

 przym. luby, ulubiony

 ims. lubiany

 temsłow. -lubny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adorować, kochać, miłować, wielbić

Wiktionary


lubięcin

Lu­bię­cin ( "Lie­ben­zig") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól, 19 km na pół­noc­ny wschód od Nowej Soli.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lu­bię­cin. W la­tach 1973–1976 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Lu­bię­cin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


lubiń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lubiń – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • Lubiń – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Krzy­wiń
  • Lubiń – dawna gmina wiej­ska z sie­dzi­bą w Lu­bi­niu
  • Lubiń – gro­ma­da
  • Lubin, Lubań, Luboń

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlubʲĩɲ, AS: lubʹĩń

Wiktionary


lubińsk

Lu­bińsk – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

W dniu 11 paź­dzier­ni­ka 2026 roku od­by­ło się uro­czy­ste poś­wię­ce­nie przez ks.

Wikipedia


lubiński

przy­miot­nik od: Lubin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Lubin

Wiktionary

Lu­biń­ski – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w ob­wo­dzie om­skim. W 2009 li­czy­ło 10 977 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W naj­cie­ka­wszym spot­ka­niu za­wod­ni­cy lu­biń­skie­go Za­głę­bia po­dej­mą w nie­dzie­lę sto­łecz­ną Legię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʲĩj̃sʲci, AS: lubʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubin, lubinianin, lubinianka

Wiktionary


lubkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lubkowice

Lub­ko­wi­ce (do 1945 niem. "Jo­han­nis­berg") – wieś, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2014 wieś miała 35 sta­łych miesz­kań­ców.

Dawny XVIII wiecz­ny fol­wark, na­le­żał do Rady Miej­skiej w Ko­ło­brze­gu.

Wikipedia


lubkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lub­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Lub­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa
  • Lub­ko­wo – gro­ma­da
  • Lub­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


lubków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lub­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Warta Bo­le­sła­wiec­ka
  • Lub­ków – ko­lo­nia wsi Szkla­ry Górne w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Lubin
  • Lub­ków – przy­sió­łek wsi Ry­bo­kar­ty w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce

Wikipedia


lublana

sto­li­ca Sło­we­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Sło­we­nii;

Wiktionary

Lu­bla­na ( Ljubl­ja­na, Lu­bia­na, La­i­bach) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Sło­we­nii, po­ło­żo­ne nad rzeką Ljubl­ja­ni­cą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­sar­ka umar­ła w Lu­bla­nie w 2018 roku.

 (1.1) Dru­ży­na z Lu­bla­ny ko­lej­ny raz zdo­by­ła złoty medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈblãna, AS: lublãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lublańczyk mos., lublanka ż.

 przym. lublański

Wiktionary


lublanka

miesz­kan­ka Lu­bla­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­bla­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈblãnka, AS: lublãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lublana ż.

:: fm. lublańczyk mos.

 przym. lublański

Wiktionary


lublańczyk

miesz­ka­niec Lu­bla­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­bla­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈblãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: lublãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lublana ż.

:: fż. lublanka ż.

 przym. lublański

Wiktionary


lublański

przy­miot­nik od: Lu­bla­na (sto­li­ca Sło­we­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­bla­ną (sto­li­cą Sło­we­nii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­rzy­łem, że bel­gradz­cy i lu­blań­scy in­te­lek­tu­a­li­ści mogą za­in­spi­ro­wać re­for­mę ju­go­sło­wiań­skie­go spo­łe­czeń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈblãj̃sʲci, AS: lublãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lublańczyk mos., lublanka ż., Lublana ż.

Wiktionary


lublica

Lu­bli­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Ko­ła­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą pa­ra­fii Matki Bożej Czę­sto­chow­skiej, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Brzo­stek, die­cez­ji rze­szow­skiej.

Wikipedia


lublin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód cię­ża­ro­wy marki Lu­blin

 (1.2) mot. sa­mo­chód do­staw­czy marki Lu­blin

Wiktionary

Nie mylić z: Lu­bi­nem.

(łac. "Lu­bli­num", jid. לובלין) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu we wschod­niej Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa i po­wia­tu lu­bel­skie­go, cen­tral­ny oś­ro­dek aglo­me­ra­cji lu­bel­skiej i Lu­bel­skie­go Ob­sza­ru Me­tro­po­li­tal­ne­go. Dru­gie w hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­sce i ósme co do wiel­ko­ści po­pu­la­cji mia­sto w kraju z licz­bą lud­no­ści wy­no­szą­cą 326 700 (stan na 31 grud­nia 2025).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może za­wie­zie­my te butle lu­bli­nem?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lublinianka ż., lublinianin mos., Lublin mrz., Lubelskie n., Lubelszczyzna ż.

 przym. lubelski

Wiktionary


lublinek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bli­nek – dawna nazwa Portu lot­ni­cze­go im. Wła­dy­sła­wa Re­y­mon­ta w Łodzi
  • Lu­bli­nek – osied­le w za­chod­niej czę­ści Łodzi
  • Lu­bli­nek – nie­wiel­ki las w Łodzi
  • Łódź Lu­bli­nek – sta­cja ko­le­jo­wa w Łodzi

Wikipedia


lubliniak

po­tocz­nie: lu­bli­nia­nin (miesz­ka­niec Lu­bli­na)


SJP.pl


lubliniana

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z Lu­bli­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubelskie n., Lublin ż., Lubelszczyzna ż., lublinianin m., lublinianka ż.

 przym. lubelski

Wiktionary


lublinianin

miesz­ka­niec Lu­bli­na; Lu­bli­niak (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­bli­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Lu­bli­na, uro­dzo­na w Lu­bli­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlublʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: lublʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lublin m., lublin m., Lubelskie n., Lubelszczyzna ż., lubliniak m., Lublinianin m., Lublinianka ż.

:: fż. lublinianka ż.

 przym. lubelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. lubliniak, lubelak

Wiktionary


lublinianka

miesz­kan­ka Lu­bli­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­bli­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Lu­bli­na, uro­dzo­na w Lu­bli­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lu­bli­nian­ka – miesz­kan­ka Lu­bli­na
  • KS Lu­bli­nian­ka
  • Grand Hotel Lu­bli­nian­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlublʲĩˈɲãnka, AS: lublʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lublin m., lublin m., Lubelskie n., Lubelszczyzna ż., lubliniak m., Lublinianin m., Lublinianka ż., lubliniana nmos.

:: fm. lublinianin

 przym. lubelski

Wiktionary


lubliniec

mia­sto na Ślą­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

Wiktionary

Lu­bli­niec (pier­wot­nie: "Lubin" i "Lu­blin Ślą­ski", niem. "Lu­bli­nitz" [do 1922, 1939–1941], "Loben" [1941–1945], [], łac. "Lobin") – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ślą­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu lu­bli­niec­kie­go. Głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy, tu­ry­stycz­ny, kul­tu­ral­ny, edu­ka­cyj­ny, rol­ni­czy i prze­my­sło­wy ziemi lu­bli­niec­kiej oraz drugi co do wiel­ko­ści (po Czę­sto­cho­wie) w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa ślą­skie­go. Jedno z naj­star­szych miast Ślą­ska, naj­więk­sze mia­sto Rów­ni­ny Opol­skiej oraz sto­li­ca Ślą­ska Bia­łe­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja ciot­ka miesz­ka w Lu­bliń­cu.

 (1.1) Żyję ostat­nio w takim mły­nie, że jak nie wy­ja­dę gdzieś na we­e­kend, to za­bio­rą mnie w końcu do Lu­bliń­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈblʲĩɲɛt͡s, AS: lublʹĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lublińczanin m.

 przym. lubliniecki

Wiktionary


lubliniecki

zwią­za­ny z Lu­bliń­cem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Lu­bliń­ca, zwią­za­ny z Lu­bliń­cem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubliniec m., lublińczanin m., lublińczanka ż.

Wiktionary


lublinit

swo­i­sta od­mia­na kal­cy­tu, wy­stę­pu­ją­ca w epoce kre­do­wej na Wy­ży­nie Lu­bel­skiej


SJP.pl


lublino

Lu­bli­no (niem. "Nöblin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Cho­ci­wel, na Po­je­zie­rzu Iń­skim, po­ło­żo­na 3 km na wschód od Cho­ciw­la (sie­dzi­by gminy) i 27 km na pół­noc­ny wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

Wikipedia


lublińczanin

miesz­ka­niec Lu­bliń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­bliń­ca

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Lu­bliń­ca, uro­dzo­na w Lu­bliń­cu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poseł Lu­cjan Ka­ra­sie­wicz jest lu­bliń­cza­ni­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlublʲĩj̃n͇ˈt͡ʃãɲĩn, AS: lublʹĩĩ ̯ṇčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubliniec m.

:: fż. lublińczanka ż.

 przym. lubliniecki

Wiktionary


lublińczanka

miesz­kan­ka Lu­bliń­ca


SJP.pl


lubnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lub­ni­ca – osada w woj. lu­bu­skim, w po­wiat kro­śnień­ski, w gmi­nie Bo­bro­wi­ce
  • Lub­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Oko­nek
  • Lub­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie so­fij­skim
  • Lub­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim, w re­jo­nie wał­daj­skim
  • Lub­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w Lub­ni­cy, w re­jo­nie wał­daj­skim, w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim
  • Lub­ni­ca – wieś w okrę­gu za­je­czar­skim, w mie­ście Zaječar

Wikipedia


lubniewice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Pol­sce;

Wiktionary

Lub­nie­wi­ce (niem. "Königswalde") – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lub­nie­wi­ce, po­ło­żo­ne nad je­zio­ra­mi Lu­biąż i Kraj­nik. Nie­o­po­dal znaj­du­je się także naj­więk­sze je­zio­ro w oko­li­cy – Lub­niew­sko. Mia­sto za­miesz­ku­je około dwóch ty­się­cy osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlubʲɲɛˈvʲit͡sɛ, AS: lubʹńevʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubniewiczanin mos., lubniewiczanka ż.

 przym. lubniewicki

Wiktionary


lubniewicki

→ Lub­nie­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Lub­nie­wi­ce

Wiktionary

Patrz:

Lubniewice

Przykłady

 (1.1) Kraj­nik – je­zio­ro w za­chod­niej Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, najm­niej­sze z grupy je­zior lub­nie­wic­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubʲɲɛˈvʲit͡sʲci, AS: lubʹńevʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubniewice nmos., lubniewiczanin m., lubniewiczanka ż.

Wiktionary


lubniewiczanin

miesz­ka­niec Lub­nie­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lub­nie­wic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubʲɲɛvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: lubʹńevʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubniewice, lubniewiczanka

 przym. lubniewicki

Wiktionary


lubniewiczanka

miesz­kan­ka Lub­nie­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lub­nie­wic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubʲɲɛvʲiˈt͡ʃãnka, AS: lubʹńevʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubniewice, lubniewiczanin

 przym. lubniewicki

Wiktionary


lubno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lubno – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Lubno – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Lubno – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Lubno – gro­ma­da
  • Lubno – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ko­re­lic­kim, w siel­so­wie­cie Mir
  • Lubno – część mia­sta Fryd­lant nad Ostra­wi­cą w Cze­chach
  • Lub­no­wo, Lub­no­wy Małe, Lub­no­wy Wiel­kie

Wikipedia


lubnowo

Lub­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Pło­ski­nia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wieś po­ło­żo­na jest w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa war­miń­sko-ma­zur­skie­go, w od­le­gło­ści około 2 km na pół­noc­ny-wschód od Pło­ski­ni, nad rzeką Mły­nów­ką.

Wikipedia


lubnów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lub­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Lub­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce
  • Lub­nów – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Pokój
  • Lub­nów – dawna gmina
  • Lub­nów – gro­ma­da

Wikipedia


lubo

prze­sta­rza­le: spój­nik zna­czą­cy tyle co: choć, cho­ciaż


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) przest. miło, przy­jem­nie

spój­nik

 (2.1) przest. choć, cho­ciaż; acz, acz­kol­wiek

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) przest. W. lp. od luba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­czuł się lubo, gdy pier­wszy łyk oko­wi­ty roz­szedł się po ciele.

 (2.1) Droga cią­gle, lubo niez­nacz­nie, szła w górę.

 (2.1) Na niej sie­dział nie­mło­dy męż­czyz­na, […] z po­sta­cią krzep­ką i do­brze zbu­do­wa­ną, lubo nieco po­chy­lo­ną przez wiek, a może i prze­nie­sio­ne trudy życia.

 (3.1) Moja lubo, moja mamo, kogóż my na cho­rą­że­go wy­bie­rze­my?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubɔ, AS: lubo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) luboć

Wiktionary


lubocheński

przy­miot­nik od: Lu­boch­nia


SJP.pl


lubochnia

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­boch­nia – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­boch­nia
  • Lu­boch­nia – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no
  • Lu­boch­nia – gro­ma­da

Wikipedia


lubocień

Lu­bo­cień (nazwa obocz­na: Lu­bo­cie­nie) – wieś bo­ro­wiac­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce, na ob­sza­rze Borów Tu­chol­skich, w po­bli­żu trasy ma­gi­stra­li wę­glo­wej Mak­sy­mi­lia­no­wo-Ko­ście­rzy­na-Gdy­nia.

Wikipedia


lubocino

Lu­bo­ci­no (kaszb. "Lëbòcëno", niem. "Lu­be­zin") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa. Leży na pół­noc­nows­chod­nich obrze­żach Pu­szczy Darż­lub­skiej. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka Lu­bo­czy­no po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie puc­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


luboczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­bo­czą, do­ty­czą­cy Lu­bo­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubocza ż.

Wiktionary


lubogost

imię mę­skie


SJP.pl


lubogostostwo

Lu­bo­gost z mał­żon­ką; Lu­bo­go­sto­wie


SJP.pl


lubogostowie

imię mę­skie


SJP.pl


lubogostowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­go­sta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lubojański

naz­wi­sko


SJP.pl


lubojemski

naz­wi­sko


SJP.pl


lubojenka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lu­bo­jen­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie My­ka­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


lubomelski

→ Lu­boml (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


lubomia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lu­bo­mia (niem. "Lubom") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Lu­bo­mia.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lu­bo­mia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


lubomierski

przy­miot­nik od: Lu­bo­mierz


SJP.pl


lubomierz

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lu­bo­mierz ( Lie­bent­hal) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lu­bo­mierz. Jest to jedno z najm­niej­szych i naj­star­szych miast w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, z za­cho­wa­nym śred­nio­wiecz­nym ukła­dem ur­ba­ni­stycz­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈbɔ̃mʲjɛʃ, AS: lubõmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubomierzanin m., lubomierzanka ż.

 przym. lubomierski

Wiktionary


lubomierzanin

miesz­ka­niec Lu­bo­mie­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­bo­mie­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubomierz mrz.

:: fż. lubomierzanka ż.

Wiktionary


lubomierzanka

miesz­kan­ka Lu­bo­mie­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­bo­mie­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubomierz m.

:: fż. lubomierzanin m.

Wiktionary


lubomin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lub­min – dawna nazwa miej­sco­wo­ści
  • Lu­bo­min – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wał­brzy­skim, w gmi­nie Stare Bo­ga­czo­wi­ce
  • Lu­bo­min – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Lu­bo­min – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Mrozy
  • Lu­bo­min – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sta­ni­sła­wów
  • Lu­bo­min – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk
  • Lu­bo­min – gro­ma­da w po­wie­cie wał­brzy­skim
  • Lu­bo­min – gro­ma­da w po­wie­cie włoc­ław­skim
  • Lu­bo­min Leśny, Lu­bo­min Rzą­do­wy

Wikipedia


lubomino

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lu­bo­mi­no (niem. "Arns­dorf") – wieś gmin­na w Pol­sce, po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej War­mii, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lu­bo­mi­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


lubomir

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. szczyt w Pol­sce, w Be­ski­dzie Wy­spo­wym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bo­mir – imię mę­skie
  • Lu­bo­mir – szczyt gór­ski w Be­ski­dach
  • Pasmo Lu­bo­mi­ra i Ły­si­ny – pasmo gór­skie
  • (3630) Lubomír – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeź­by Lu­bo­mi­ra za­ku­pi­ło jedno z no­wo­jor­skich mu­ze­ów.

 (2.1) W okre­sie II wojny świa­to­wej rejon Lu­bo­mi­ra i Ły­si­ny był jed­nym z naj­więk­szych punk­tów ruchu oporu prze­ciw­ko oku­pa­cji nie­miec­kiej w Pol­sce.

Wiktionary


lubomira

imię żeń­skie


SJP.pl

Lu­bo­mi­ra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Lu­bo­mir/Lu­bo­mirz, nie­no­to­wa­ny w źró­dłach sta­ro­pol­skich. Zna­cze­nie imie­nia: „mi­łu­ją­ca pokój”.

Lu­bo­mi­ra imie­ni­ny ob­cho­dzi: 21 marca oraz 23 sierp­nia.

Wikipedia


lubomirek

zdrob­nie­nie od: Lu­bo­mir (imię mę­skie)


SJP.pl


lubomirka

zdrob­nie­nie od: Lu­bo­mir (imię mę­skie)


SJP.pl

Lu­bo­mir­ka (nazwa hi­sto­rycz­na: Lu­bo­mir­ska, "do 2001 roku Lu­bo­mir­ska") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Wil­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


lubomirkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­mir­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lubomirostwo

Lu­bo­mir z mał­żon­ką; Lu­bo­mi­ro­wie


SJP.pl


lubomirowie

imię mę­skie


SJP.pl


lubomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lubomirski

naz­wi­sko


SJP.pl


lubomirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­mi­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lubomiński

przy­miot­nik od: Lu­bo­mi­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­bo­mi­nem, do­ty­czą­cy Lu­bo­mi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubomino n., lubominianin m., lubominianka ż.

Wiktionary


luboml

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Lu­boml ( Любомль) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ko­wel­skim, sie­dzi­ba hro­ma­dy. W 2018 roku li­czy­ło ok. 10,5 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lubomelski

Wiktionary


lubomski

przy­miot­nik od: Lu­bo­mia


SJP.pl


lubomysł

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­bo­mysł – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zre­kon­stru­o­wa­ne na pod­sta­wie nazwy wsi Lu­bo­my­śle, zło­żo­ne z czło­nów "Lubo-" ("miły, luby, ko­cha­ny") i "-mysł" ("my­śleć").

Wikipedia


lubomysłostwo

Lu­bo­mysł z mał­żon­ką; Lu­bo­my­sło­wie


SJP.pl


lubomysłowie

imię mę­skie


SJP.pl


lubomysłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­my­sła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lubonianin

miesz­ka­niec Lu­bo­nia (mia­sta w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­bo­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubɔ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: lubõńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luboń mrz.

:: fż. lubonianka ż.

 przym. luboński

Wiktionary


lubonianka

miesz­kan­ka Lu­bo­nia (mia­sta w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­bo­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lu­bo­nian­ka – miesz­kan­ka Lu­bo­nia
  • Lu­bo­nian­ka – nazwa osied­la i spół­dziel­ni miesz­ka­nio­wej w Lu­bo­niu
  • PCK „Lu­bo­nian­ka” – Klub Ho­no­ro­wych Daw­ców Krwi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia to ro­do­wi­ta lu­bo­nian­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlubɔ̃ˈɲãnka, AS: lubõńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luboń mrz.

:: fm. lubonianin mos.

 przym. luboński

Wiktionary


luboniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bo­niec – jed­nost­ka osad­ni­cza w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Gó­rzy­ca
  • Lu­bo­niec – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl

Wikipedia


lubor

imię mę­skie


SJP.pl


luborad

imię mę­skie


SJP.pl


luboradek

zdrob­nie­nie od: Lu­bo­rad (imię mę­skie)


SJP.pl


luboradkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­rad­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


luboradostwo

Lu­bo­rad z mał­żon­ką; Lu­bo­ra­do­wie


SJP.pl


luboradowie

imię mę­skie


SJP.pl


luboradowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­ra­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


luborzyca

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca;

Wiktionary

Lu­bo­rzy­ca – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca.

W końcu XVI wieku Lu­bo­rzy­ca wcho­dzi­ła w skład dóbr ziem­skich po­sia­da­nych przez bi­skup­stwo kra­kow­skie, ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do po­wia­tu pro­szo­wic­kie­go w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim.

Wikipedia


luborzycki

→ Lu­bo­rzy­ca (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­bo­rzy­ca­mi, do­ty­czą­cy Lu­bo­rzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luborzyce nmos.

Wiktionary


lubosinek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bo­si­nek – osada wsi Żół­win w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Lu­bo­si­nek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Pnie­wy

Wikipedia


lubosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Lu­bosz – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Kwilcz, przy dro­dze kra­jo­wej nr 24. Dru­gie pod wzglę­dem lud­no­ści so­łect­wo w gmi­nie Kwilcz, czwar­te w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim.

Wikipedia


lubosza

imię mę­skie


SJP.pl


luboszyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bo­szy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no
  • Lu­bo­szy­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Lu­bo­szy­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Łub­nia­ny
  • Lu­bo­szy­ce – dawna gmina w wo­je­wództ­wie wroc­ław­skim, ist­nie­ją­ca w la­tach 1945–1954
  • Lu­bo­szy­ce – gro­ma­da w po­wie­cie gó­row­skim
  • Lu­bo­szy­ce – gro­ma­da w po­wie­cie opol­skim
  • Lu­bo­szy­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Lu­bo­szy­ce Małe

Wikipedia


lubosław

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­bo­sław – imię mę­skie, nie­no­to­wa­ne w śred­nio­wecz­nej Pol­sce i sta­no­wią­ce naj­praw­do­po­dob­niej XIX-wiecz­ny ne­o­lo­gizm, zło­żo­ny z czło­nów "Lubo-" („miły, przy­jem­ny, ko­cha­ny”) oraz "-sław" („sława”). Może oz­na­czać „ten, który mi­łu­je sławę”.

Po­dob­ne imio­na: Lu­bo­mir, Lub­gost, Lu­bo­drog.

Wikipedia


lubosławek

zdrob­nie­nie od: Lu­bo­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


lubosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lubosławostwo

Lu­bo­sław z mał­żon­ką; Lu­bo­sła­wo­wie


SJP.pl


lubosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


lubosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­bo­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lubotyń

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. je­zio­ro w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bo­tyń – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Kietrz
  • Lu­bo­tyń – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ba­biak
  • Lu­bo­tyń – je­zio­ro
  • Lu­bo­tyń – gro­ma­da
  • Lu­bo­tyń – wieś w re­jo­nie ka­mień­skiem
  • Lu­bo­tyn
  • Lu­bo­tyń-Ko­lo­nia
  • Lu­bo­tyń-Morgi
  • Lu­bo­tyń-Włóki
  • Stary Lu­bo­tyń

Wikipedia


lubotyński

→ Lu­bo­tyń


SJP.pl

Patrz:

Lubotyń

lubowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lu­bo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lubować ndk.

Wiktionary


lubować

lu­bo­wać się - być w czymś roz­mi­ło­wa­nym, bar­dzo coś lubić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. lubić, upo­do­bać sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­tom­ka­mi tego pra­sło­wiań­skie­go przy­miot­ni­ka są cza­sow­ni­ki LUBOWAĆ SIĘ (w czymś) i oczy­wi­ście LUBIĆ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbɔvat͡ɕ, AS: lubovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubowanie n., lubość

Wiktionary


lubowicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Lu­bo­wic­ki – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i pań­stwo­wy
  • Ka­zi­mierz Lu­bo­wic­ki – ka­płan rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wikipedia


lubowidz

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lu­bo­widz – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz. Po­ło­żo­ny jest nad rzeką Wkrą, na dro­dze z Lidz­bar­ka Wel­skie­go do Żu­ro­mi­na, 10 km od Żu­ro­mi­na.

Lu­bo­widz uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1521 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1660 roku, po woj­nach szwedz­kich. Sta­tus mia­sta odzy­skał z dniem 1 stycz­nia 2019.

Wikipedia


lubowidzanin

miesz­ka­niec Lu­bo­wi­dza


SJP.pl


lubowidzanka

miesz­kan­ka Lu­bo­wi­dza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lubowidzki

przy­miot­nik od: Lu­bo­widz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cyryl Lu­bo­widz­ki
  • Józef Lu­bo­widz­ki
  • Ma­te­usz Eu­sta­chy Lu­bo­widz­ki
  • Ste­fan Lu­bo­widz­ki

Wikipedia


lubowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


lubowla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Sło­wa­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bow­la – mia­sto na Sło­wa­cji
  • Nowa Lu­bow­la – wieś na Sło­wa­cji
  • Lu­bow­la – herb szla­chec­ki

Wikipedia


lubownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. mi­ło­śnik, ama­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe to dzie­ło wie­deń­skie­go mi­strza, wy­sta­wio­ne w War­sza­wie, ścią­ga dość licz­nych lu­bow­ni­ków ma­lar­stwa do Sa­lo­nu.

Wiktionary


lubowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki
  • Lu­bo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Lu­bo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard
  • Lu­bo­wo – część wsi Lu­biesz w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no
  • Lu­bo­wo – je­zio­ro
  • Lu­bo­wo – mia­stecz­ko na Lit­wie, na Su­wal­szczyź­nie, w okrę­gu ma­riam­pol­skim, w re­jo­nie kal­wa­ryj­skim, sie­dzi­ba gminy Lu­bo­wo
  • Lu­bo­wo – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Podś­wi­le.
  • Lubów

Wikipedia


luboć

spój­nik

 (1.1) przest. choć, cho­ciaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Wdzię­cze­nem ci, mości het­ma­nie za­po­ro­ski, luboć nie ukry­wam, że wo­lał­bym komu in­ne­mu za wol­ność dzię­ko­wać.

 (1.1) […] luboć są ślady […] że Humań mógł być i daw­niej ma­lucz­ką już osadą, ale po zni­szcze­niu ta­tar­skim z onej pier­wot­nej jego osady tylko puste uro­czy­sko zo­sta­ło.

 (1.1) […] wyz­na­nie augs­burg­skie w Niem­czech i Pru­sach poz­no­si­ło ka­te­dry i ka­pi­tu­ły — luboć za­trzy­ma­ło tu i ow­dzie tytuł bi­sku­pów […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubɔt͡ɕ, AS: luboć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lubo

Wiktionary


luboń

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Luboń – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, nad rzeką Wartą, w jej Poz­nań­skim Prze­ło­mie. Sto­sun­ko­wo duża licz­ba miesz­kań­ców w po­rów­na­niu do nie­wiel­kiej po­wierzch­ni 13,51 km², na któ­rej roz­cią­ga się mia­sto spra­wia, że Luboń znaj­du­je się na li­ście stu naj­gę­ściej za­lud­nio­nych miast w Pol­sce. Obec­nie dzia­ła tu prze­mysł che­micz­ny – Lu­ve­na, bu­dow­la­ny oraz wiele in­nych pod­mio­tów go­spo­dar­czych; daw­niej wy­stę­po­wał rów­nież prze­mysł spo­żyw­czy i me­ta­lur­gicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Lu­bo­niu miesz­ka wiele pię­knych dziew­czyn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubɔ̃ɲ, AS: lubõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubonianin mos., lubonianka ż.

 przym. luboński

Wiktionary


luboński

przy­miot­nik od: Luboń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Luboń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbɔ̃j̃sʲci, AS: lubõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luboń mrz., lubonianin mos., lubonianka ż.

Wiktionary


lubość

upo­do­ba­nie, mi­łość, roz­kosz, ucie­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. upo­do­ba­nie, roz­kosz, ucie­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sied­li wszy­scy przy okrą­głym stole i z lu­bo­ścią po­czę­li kon­tem­plo­wać aro­ma­tycz­ny, zło­to­czer­wo­ny płyn, w naj­lep­szej zgo­dzie prze­rzu­ca­jąc się uprzej­my­mi proś­ba­mi o przy­su­nię­cie cu­kier­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubɔɕt͡ɕ, AS: lubość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lubować

 rzecz. luby mos., luba ż.

 przym. luby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjemność

Wiktionary


lubraniec

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lu­bra­niec – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lu­bra­niec. Po­ło­żo­ne nad rzeką Zgło­wiącz­ką. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2025 r. Lu­bra­niec li­czył 2618 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈbrãɲɛt͡s, AS: lubrãńec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lubraniecki

Wiktionary


lubraniecki

przy­miot­nik od: Lu­bra­niec


SJP.pl


lubrańczanin

miesz­ka­niec Lu­brań­ca


SJP.pl


lubrańczanka

miesz­kan­ka Lu­brań­ca


SJP.pl


lubryfikator

płyn do ochro­ny za­wo­rów sil­ni­ka sa­mo­cho­do­we­go i ich gniazd przed wy­pa­la­niem


SJP.pl


lubryka

1. kred­ka wo­sko­wa wo­do­od­por­na, do opi­sy­wa­nia m.in. drzew sto­ją­cych i po­zy­ska­ne­go drew­na, ma­lo­wa­nia na szkle;
2. ro­dzaj kredy do ma­lo­wa­nia na róż­nych po­wierzch­niach


SJP.pl

Lu­bry­ka – ro­dzaj ciem­no­czer­wo­nej glin­ki, za­bar­wio­nej tlen­ka­mi że­la­za (he­ma­ty­tem), która słu­ży­ła do wy­ro­bu czer­wo­nych kre­dek, sto­so­wa­nych w cie­siel­stwie i sto­lar­stwie. Nazwa po­cho­dzi z ła­ci­ny "ru­bri­ca" ("terra") – „czer­wo­na” („zie­mia, glina”).

Pier­wot­nie uży­wa­na do ma­lo­wa­nia, a także do zna­cze­nia na czer­wo­no po­cząt­ków roz­dzia­łów i spo­rzą­dza­nia ad­no­ta­cji w książ­kach; od jej pier­wot­nej nazwy (ru­bry­ka) po­cho­dzi po­ję­cie sek­cji, pola w tek­ście (ru­bry­ka), a także zdo­bie­nia na­głów­ków w księ­gach (ru­bry­ko­wa­nie).

Wikipedia


lubrykacja

fiz­jo­lo­gicz­ne zwil­że­nie ścian po­chwy w wy­ni­ku pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go ko­bie­ty


SJP.pl


lubrykacyjny

zwią­za­ny z lu­bry­ka­cją


SJP.pl


lubrykancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lu­bry­kant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubrykant m.

Wiktionary


lubrykant

sub­stan­cja (naj­czę­ściej na bazie wody) na­wil­ża­ją­ca po­chwę, dzia­ła­ją­ca prze­ciw­za­pal­nie, sty­mu­lu­ją­co


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. śro­dek na­wil­ża­ją­cy po­chwę lub czło­nek, ułat­wia­ją­cy pe­ne­tra­cję pod­czas sto­sun­ku płcio­we­go;

Wiktionary

Lu­bry­kant – ogól­nie jest to sub­stan­cja zmniej­sza­ją­ca tar­cie po­mię­dzy dwie­ma do­wol­ny­mi, znaj­du­ją­cy­mi się w ruchu po­wierzch­nia­mi, ina­czej smar.

W ję­zy­ku pol­skim lu­bry­kan­ta­mi naj­czę­ściej na­zy­wa­ne są sub­stan­cje (naj­czę­ściej żele) na­wil­ża­ją­ce po­chwę lub odbyt i od­byt­ni­cę w celu ułat­wie­nia sto­sun­ków płcio­wych, szcze­gól­nie w przy­pad­ku wy­stę­po­wa­nia su­cho­ści tych miejsc.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lubrykancik mrz.

Wiktionary


lubrykator

urzą­dze­nie do sma­ro­wa­nia ole­jem do­pro­wa­dzo­nym do punk­tów sma­row­ni­czych kon­struk­cji


SJP.pl


lubrza

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ła­gow­skim;
3. szczyt w Gó­rach Ka­czaw­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;

 (1.2) geogr. je­zio­ro w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­brza – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Lu­brza
  • Lu­brza – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Lu­brza
  • Lu­brza – gmina wiej­ska, po­wiat świe­bo­dziń­ski, woj. lu­bu­skie
  • Lu­brza – gmina wiej­ska, po­wiat prud­nic­ki, woj. opol­skie
  • Lu­brza – gro­ma­da w po­wie­cie prud­nic­kim
  • Lu­brza – gro­ma­da w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim
  • Lu­brza – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ła­gow­skim
  • Lu­brza – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Lu­brza – szczyt w Grzbie­cie Wschod­nim Gór Ka­czaw­skich

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pły­ną­łem po Lu­brzy łódką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubʒa, AS: lubža

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lubrzański, luberski

 rzecz. lubrzanin m., lubrzanka ż.

Wiktionary


lubrzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­brzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʒãɲĩn, AS: lubžãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubrza ż.

:: fż. lubrzanka ż.

 przym. lubrzański, luberski

Wiktionary


lubrzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­brzy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­brzan­ka (do­pływ Czar­nej Nidy)
  • Lu­brzan­ka (do­pływ Oso­bło­gi)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈbʒãŋka, AS: lubžãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubrza ż.

:: fm. lubrzanin mos.

 przym. lubrzański/luberski

Wiktionary


lubrzański

przy­miot­nik od: Lu­brza; lu­ber­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Lu­brza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈbʒãj̃sʲci, AS: lubžãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubrza, lubrzanin, lubrzanka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luberski

Wiktionary


lubsin

Lub­sin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski.

Wikipedia


lubski

przy­miot­nik od: Lub­sko


SJP.pl


lubsko

przy­miot­nik od: Lub­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Lub­sko (daw. "Zemsz", Som­mer­feld, jęz. łu­życ­kie: "Žemŕ") – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Lub­sko.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. zie­lo­no­gór­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2021 r. Lub­sko li­czy­ło 13 548 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlupskɔ, AS: lupsko

Wiktionary


lubstowo

Lub­sto­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie mal­bor­skim, w gmi­nie Nowy Staw. Leży na ob­sza­rze Wiel­kich Żuław Mal­bor­skich. Ma sta­tus so­łect­wa.

Lub­sto­wo znaj­do­wa­ło się na szla­ku Żu­ław­skiej Kolei Do­ja­zdo­wej.

Wieś ko­mor­nict­wa zew­nętrz­ne­go El­blą­ga w XVII i XVIII wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


lubstynek

Lub­sty­nek (daw­niej Łabsz­ty­nek, niem. "Klein Lo­ben­ste­in") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W 1537 r. była to wieś wolna od szar­war­ku, co wska­zu­je to, że miesz­ka­li tu wolni pru­scy.

Wikipedia


lubstów

Lub­stów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no, nad je­zio­rem Lub­stow­skim. Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 266.

Wieś wzmian­ko­wa­na była po raz pier­wszy w roku 1393, w XVI wieku na­le­ża­ła do ro­dzi­ny Lub­stow­skich.

Wikipedia


lubstówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lub­stó­wek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra Wiel­kie
  • Lub­stó­wek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no

Wikipedia


lubsza

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi na Ukra­i­nie;
3. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lub­sza – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Lub­sza
  • Lub­sza – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Woź­ni­ki
  • Lub­sza – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim
  • Lub­sza – dawna gmina w wo­je­wództ­wie ślą­skim, ka­to­wic­kim i sta­li­no­grodz­kim (dzi­siej­sze wo­je­wództ­wo ślą­skie)
  • Lub­sza – gro­ma­da w po­wie­cie brze­skim
  • Lub­sza – gro­ma­da w po­wie­cie lu­bli­niec­kim
  • Lub­sza – rzeka w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, prawy do­pływ Nysy Łu­życ­kiej
  • Lub­sza (Любша) – wieś w obwód iwa­no­fran­kiw­ski, rejon ro­ha­tyń­ski
  • Lub­sza – wieś w obwód lwow­ski, rejon ży­da­czow­ski
  • Lub­sza Ślą­ska, Re­zer­wat przy­ro­dy Lub­sza

Wikipedia


lubszanin

miesz­ka­niec Lub­szy


SJP.pl


lubszanka

miesz­kan­ka Lub­szy


SJP.pl


lubszański

przy­miot­nik od: Lub­sza


SJP.pl


lubszczanin

miesz­ka­niec Lub­ska


SJP.pl


lubszczanka

miesz­kan­ka Lub­ska


SJP.pl


lubuski

→ Lu­busz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­bu­szem, do­ty­czą­cy Lu­bu­sza (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Patrz:

Lubusz

Powiązane:

 rzecz. Lubusz mrz., Lubuszanin mos., Lubuszanka ż.

Wiktionary


lubuskie

→ Lu­busz


SJP.pl

Patrz:

Lubusz

lubuskość

→ lu­bu­ski


SJP.pl

Patrz:

lubuski

lubusz

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech, w Bran­den­bur­gii, nad Odrą, hi­sto­rycz­na sto­li­ca ziemi lu­bu­skiej;

Wiktionary

Lu­busz ( Lebus) – mia­sto w Niem­czech, w Bran­den­bur­gii, nad Odrą, w po­wie­cie Märkisch-Oder­land, sie­dzi­ba związ­ku gmin Amt Lebus; hi­sto­rycz­na sto­li­ca ziemi lu­bu­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Lubuskie n., Lubuszanin mos., Lubuszanka ż.

 przym. lubuski

Wiktionary


lubuszanin

miesz­ka­niec ziemi lu­bu­skiej (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec ziemi lu­bu­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bu­sza­nin – miesz­ka­niec ziemi lu­bu­skiej
  • lu­bu­sza­nin – miesz­ka­niec Lu­bu­sza
  • Lu­bu­sza­nin – czło­nek ple­mie­nia Lu­bu­szan
  • Lu­bu­sza­nin – po­ciąg re­la­cji War­sza­wa–Zie­lo­na Góra
  • Lu­bu­sza­nin Dre­zden­ko
  • Lu­bu­sza­nin Trzcian­ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Lubusz mrz., Lubuskie n.

:: fż. Lubuszanka ż.

 przym. lubuski

Wiktionary


lubuszanka

miesz­kan­ka ziemi lu­bu­skiej (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka ziemi lu­bu­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubusz mrz., Lubuskie n.

:: fm. Lubuszanin mos.

 przym. lubuski

Wiktionary


luby

prze­sta­rza­le: miły, uko­cha­ny, ulu­bio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ko­cha­ny, przy­jem­ny, miły

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) książk. uko­cha­ny

Wiktionary

Luby (niem. "Schönbach bei Eger") – mia­sto w Cze­chach, w kraju kar­lo­war­skim. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2007 po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si­ła 3071 ha, a licz­ba jego miesz­kań­ców 2460 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Serce cięż­kie dźwi­ga­łam, Luby, czasu tyle, / Z roku na rok, nim twoje uj­rza­łam obli­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlubɨ, AS: luby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubość ż.

:: fż. luba ż.

 czas. lubić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukochany

 (2.1) ukochany

Wiktionary


lubycki

→ Lu­by­cza Kró­lew­ska (mia­sto w Pol­sce); lu­by­czań­ski


SJP.pl


lubyczanin

miesz­ka­niec Lu­by­czy Kró­lew­skiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lubyczanka

miesz­kan­ka Lu­by­czy Kró­lew­skiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


lubyczański

→ Lu­by­cza Kró­lew­ska (mia­sto w Pol­sce); lu­byc­ki


SJP.pl


lubzina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lub­zi­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą pa­ra­fii Św Mi­ko­ła­ja Bi­sku­pa, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Pust­ków - Osied­le, die­cez­ji tar­now­skiej.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Lub­zi­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


lubów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lubów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no
  • Lubów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym
  • Lubów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Lubów – mia­stecz­ko w okrę­gu ma­riam­pol­skim, w re­jo­nie kal­wa­ryj­skim, w gmi­nie Lu­bo­wo
  • Lubów – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Rze­sza
  • Lubów – dawna gmina

Wikipedia


lubówiec

Lu­bó­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Skępe.

Wikipedia


luc

[czy­taj: lük] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Luc – gmina w re­gio­nie Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon
  • Luc – gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Luc-la-Pri­ma­u­be – gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Le Luc –gmina w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że
  • L.U.C. wł. Łu­kasz Rost­kow­ski – pol­ski raper
  • Henri Luc – fran­cu­ski la­ryn­go­log
  • Syl­va­in Luc – fran­cu­ski gi­ta­rzy­sta
  • Luc – imię
  • Pla­net L.U.C
  • Saint-Luc

Wikipedia


luca

[czy­taj: luka] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. hi­po­te­tycz­ny or­ga­nizm, który mógł­by być naj­star­szym wspól­nym przod­kiem wszyst­kich ży­ją­cych or­ga­niz­mów na Ziemi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostatni uniwersalny wspólny przodek

Wiktionary


lucas

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz – imię mę­skie
  • Lucas – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Lucas
  • Lucas – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Rus­sell
  • Lucas – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Rich­land
  • Lucas – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Col­lin
  • Lucas – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dunn
  • Lucas (ang. Lucas Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Crit­ten­den
  • Lucas (ang. Lucas Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ef­fing­ham
  • Lucas (ang. Lucas Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Lyon
  • Lucas (ang. Lucas Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dunn
  • hrab­stwo Lucas (ang. Lucas Co­un­ty) – w sta­nie Iowa
  • hrab­stwo Lucas (ang. Lucas Co­un­ty) – w sta­nie Ohio

Wikipedia


luce

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C., Ms. lp. od: zob. luka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Luce – za­to­ka w Szko­cji, część Morza Ir­landz­kie­go
  • Luce – rzeka w Szko­cji, do­pływ po­wyż­szej za­to­ki
  • Luce – ogło­szo­na przez Wa­ty­kan ofi­cjal­na ma­skot­ka Roku Ju­bi­le­u­szo­we­go 2025
  • Luce (ang. Luce Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Spen­cer
  • hrab­stwo Luce (ang. Luce Co­un­ty) – w sta­nie Mi­chi­gan

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlut͡sɛ, AS: luce

Wiktionary


lucek

zdrob­nie­nie od: Lu­cjan (imię mę­skie); Lucuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Lu­cjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Por­wa­ły­śmy Lucka i po­je­cha­ły w Be­ski­dy.

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Lucjusz mos., Lucjuszek mos., Lucjan mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lucjuszek

Wiktionary


lucereński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Lu­cer­ną, do­ty­czą­cy Lu­cer­ny, po­cho­dzą­cy z Lu­cer­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lucerneńczyk mos., Lucerna ż.

 przym. lucerneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lucerneński

Wiktionary


lucerna

wie­lo­let­nia lub jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych (Me­di­ca­go), wy­stę­pu­ją­ca w kil­ku­dzie­się­ciu ga­tun­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia by­li­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

Wiktionary

Lu­cer­na (niem. "Lu­zern", gsw. "Lozärn", fr. "Lu­cer­ne", wł. "Lu­cer­na", rm. "Lu­cer­na") – mia­sto i gmina w środ­ko­wej Szwaj­ca­rii, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na kan­to­nu Lu­cer­na oraz okrę­gu Lu­zern-Stadt. Leży na za­chod­nim brze­gu Je­zio­ra Czte­rech Kan­to­nów "(Vierwaldstättersee)", nad za­to­ką, po obu stro­nach rzeki Reuss, u stóp góry Pi­la­tus. Oś­ro­dek tu­ry­stycz­no-wy­po­czyn­ko­wy o mię­dzy­na­ro­do­wej sła­wie, sie­dzi­ba uni­wer­sy­te­tu. 1 stycz­nia 2010 do mia­sta przy­łą­czo­no gminę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­i­sko za­czę­ło za­ra­stać lu­cer­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈt͡sɛrna, AS: lucerna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lucernisko n., lucernik m.

 przym. lucerniany

Wiktionary


lucerneńczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. miesz­ka­niec Lu­cer­ny (mia­sta)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) lu­cer­neń­czy­cy, któ­rzy przed kil­ku­na­stu laty zbu­rzy­li zamek krzy­żac­ki w Tan­nen­fels, sta­wa­li na pewno chęt­nie prze­ciw Krzy­ża­kom jako daw­nym so­jusz­ni­kom ksią­żąt au­striac­kich.

 (1.1) - Tit­lis to góra dla ob­co­kra­jow­ców, Chiń­czy­cy i Hin­du­si są w niej za­ko­cha­ni. Wielu wła­śnie tam po raz pier­wszy widzi śnieg - wy­ja­śnia mi Gra­ży­na Biel­ser, prze­wod­nicz­ka po Lu­cer­nie. - Lu­cer­neń­czy­cy wolą Pi­la­tu­sa. Jest mniej­szy, lecz wi­do­ki stam­tąd nie brzyd­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lucerna ż.

 przym. lucerneński, lucereński

Wiktionary


lucerneński

→ Lu­cer­na; lu­cer­niań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­cer­ną, do­ty­czą­cy Lu­cer­ny, po­cho­dzą­cy z Lu­cer­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lucerneńczyk mos., Lucerna ż.

 przym. lucereński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lucereński

Wiktionary


lucernianin

miesz­ka­niec Lu­cer­ny (mia­sta i kan­to­nu w Szwaj­ca­rii)


SJP.pl


lucernianka

oweł­ni­ca lu­cer­nian­ka - ga­tu­nek drob­ne­go owada z ro­dzi­ny chrzą­szczy


SJP.pl


lucerniany

→ lu­cer­na (ro­śli­na), np. susz lu­cer­nia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lu­cer­ną, do­ty­czą­cy lu­cer­ny

 (1.2) zro­bio­ny z lu­cer­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lucerna ż.

Wiktionary


lucerniański

→ Lu­cer­na; lu­cer­neń­ski


SJP.pl


lucernik

pole przez­na­czo­ne pod upra­wę lu­cer­ny


SJP.pl


lucernisko

1. pole ob­sia­ne lu­cer­ną;
2. pole po ze­bra­niu ros­ną­cej na nim lu­cer­ny


SJP.pl


lucernowiec

wi­gor­czyk lu­cer­no­wiec - ga­tu­nek błon­ków­ki


SJP.pl


lucernowy

1. trut­ni­ca lu­cer­no­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny pszczon­lin­ko­wa­tych;
2. mu­rar­ka lu­cer­no­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki;
3. spój­ni­ca lu­cer­no­wa - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


luceński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Lukką, do­ty­czą­cy Lukki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dru­gie­go zaś roku gdy się król do Pol­ski na­wró­cił, przysz­li prze­deń po­sło­wie od Mar­ci­na pa­pie­ża, Jakub Kam­pliusz spo­le­tań­ski i Fer­dy­nand Hisz­pan lu­ceń­ski, bi­sku­pi (…) uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lukka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lukkański

Wiktionary


luchador

[czy­taj: lu­cza­dor] mek­sy­kań­ski wrest­ler, wal­czą­cy w cha­rak­te­ry­stycz­nej masce


SJP.pl


luchadorka

[czy­taj: lu­cza­dor­ka] mek­sy­kań­ska wrest­ler­ka, wal­czą­ca w cha­rak­te­ry­stycz­nej masce


SJP.pl


luchino

[czy­taj: lu­ki­no] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


luchowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lucia

zdrob­nie­nie od: Lu­cja­na, Lu­cy­na (imio­na żeń­skie)


SJP.pl


luciano

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­cia­no (ur. 1964) – ja­maj­ski pio­sen­karz
  • Lu­cia­no (ur. 1973) – bra­zy­lij­ski pio­sen­karz, czło­nek duetu Zezé Di Ca­mar­go & Lu­cia­no
  • Lu­cia­no (ur. 1980) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Lu­cia­no (ur. 1993) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Lu­cia­no (ur. 1994) – nie­miec­ki raper

Wikipedia


luciejów

Lu­cie­jów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Bu­czek.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w po­wie­cie szad­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


lucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od lut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut m.

Wiktionary


lucin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Luci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lucin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Gar­wo­lin
  • Lucin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Tczów
  • Lucin – osada w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko
  • Lucin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce
  • Lucin – pol­ska nazwa gminy Lets­chin w Bran­den­bur­gii w Niem­czech

Wikipedia


luciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Luci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Lu­ci­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Śrem. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Po­ło­żo­na 8 km na pół­noc­ny wschód przy dro­dze po­wia­to­wej nr 2480 z Czmo­nia do Dą­bro­wy. Z Lucin jest 6 km do Śremu, 5 km do Za­nie­my­śla.

Wikipedia


lucio

zdrob­nie­nie od: Lu­cjan (imię mę­skie)


SJP.pl


luciowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lucia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lucja

imię żeń­skie


SJP.pl


lucjan

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny lu­cja­no­wa­tych; Lut­ja­nus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Lu­cjan – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Imię to jest pol­ską wer­sją ła­ciń­skie­go "Lu­cia­nus", co oz­na­cza „na­le­żą­cy do Lu­cju­sza, wy­wo­dzą­cy się od Lu­cju­sza”. Jego obocz­ną formą jest Łu­cjan. Pa­tro­nem imie­nia jest m.in. św. Lu­cjan, mę­czen­nik z Ni­ko­me­dii (zm. ok. 250). "Bi­bliot­he­ca Sanc­to­rum" za­wie­ra in­for­ma­cje o trzy­na­stu świę­tych o tym imie­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stu­dent wstał, kiw­nął na Lu­cja­na i obaj posz­li do kuch­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlut͡sʲjãn, AS: lucʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łucjan mos., Łucja ż.

:: zdrobn. Lucjanek mos., Lucek m.

 przym. Lucjanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Lucjanek

Wiktionary


lucjana

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny lu­cja­no­wa­tych; Lut­ja­nus


SJP.pl

Lu­cja­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Lu­cjan, po­cho­dzi z ję­zy­ka ła­ciń­skie­go. Obocz­na forma imie­nia Łu­cja­na.

Imię rzad­kie w Pol­sce. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 171 ko­biet o imie­niu Lu­cja­na na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


lucjanczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cja­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lucjanek

zdrob­nie­nie od: Lu­cjan (imię mę­skie)


SJP.pl


lucjaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cja­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lucjanka

zdrob­nie­nie od: Lu­cjan (imię mę­skie)


SJP.pl


lucjankowie

zdrob­nie­nie od: Lu­cjan (imię mę­skie)


SJP.pl


lucjankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cjan­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lucjanna

imię żeń­skie


SJP.pl


lucjanostwo

Lu­cjan z mał­żon­ką; Lu­cja­no­wie


SJP.pl


lucjanowate

ro­dzi­na ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Lu­cja­no­wa­te (Lut­ja­ni­dae) – ro­dzi­na ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes). Po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo i w węd­kar­stwie dla smacz­ne­go mięsa.

Wikipedia


lucjanowie

imię mę­skie


SJP.pl


lucjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cja­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lucjusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Lu­cjusz, Łu­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, na­le­żą­ce do nie­licz­nej grupy naj­star­szych imion rzym­skich (imion wła­ści­wych, "pra­e­no­men", por. Marek, Ty­be­riusz, Aulus, Ma­niusz, Ga­jusz, Kwin­tus, Pu­bliusz, Tytus), oz­na­cza­ją­ce „uro­dzo­ny o brza­sku” ("prima luce natus").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brat Marka An­to­niu­sza miał na imię Lu­cjusz.

 (1.1) Lu­cju­sza­mi było aż trzech pa­pie­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlut͡sʲjuʃ, AS: lucʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łucja ż., Łucjan mos.

:: zdrobn. Lucjuszek m.

 przym. Lucjuszowy

Wiktionary


lucjuszek

zdrob­nie­nie od: Lu­cjusz (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. Lu­cjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­cjusz­ku, pomóż babci wnieść spra­wun­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlut͡sʲjuʃɛk, AS: lucʹi ̯ušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lucjusz mos., Lucek mos.

 przym. Lucjuszowy

Wiktionary


lucjuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cjusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lucjuszostwo

Lu­cjusz z mał­żon­ką; Lu­cju­szo­wie


SJP.pl


lucjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


lucjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Lu­cju­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­tro­ne­la na­zbie­ra­ła po­zio­mek w Lu­cju­szo­wym za­gaj­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lucjusz mos., Lucjuszek mos.

Wiktionary


luckowie

zdrob­nie­nie od: Lu­cjan (imię mę­skie); Lucuś


SJP.pl


luckowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lucka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lucuma

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skie drze­wo owo­co­we; także owoc tego drze­wa, o miąż­szu przy­po­mi­na­ją­cym batat


SJP.pl


lucuś

zdrob­nie­nie od: Lu­cjan (imię mę­skie); Lucek


SJP.pl


lucy

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lucy – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Górna Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na Nad­mor­ska
  • Lucy – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia, w de­par­ta­men­cie Mo­ze­la
  • Lucy – ukra­iń­ska pio­sen­kar­ka
  • Lucy – pra­wie kom­plet­ny szkie­let isto­ty żeń­skiej z ga­tun­ku Au­stra­lo­pit­he­cus afa­ren­sis
  • Lucy – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Nowym Mek­sy­ku
  • Lucy – film z 2003 roku w re­ży­se­rii Glen­na Jor­da­na
  • Lucy – film z 2014 roku w re­ży­se­rii Luca Bes­so­na
  • Lucy – imię jakie Ge­or­ge Har­ri­son nadał uni­kal­nej czer­wo­nej gi­ta­rze
  • Lucy – sin­gel Stan­kie­wicz
  • Lucy – sonda kos­micz­na NASA
  • Lussi
  • Lussy

Wikipedia


lucyfer

po­tocz­nie: sza­tan, dia­beł, czart; lu­cy­per


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię na­da­ne w Wul­ga­cie jed­ne­mu z upa­dłych anio­łów;

 (1.2) mi­trzym. bó­stwo, per­so­ni­fi­ka­cja Gwia­zdy Po­ran­nej, od­po­wied­nik grec­kie­go Fos­fo­ro­sa

 (1.3) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Lu­cy­fer [z – nio­są­cy świa­tło; lucem bier­nik od lux (świa­tło) + ferre (nieść); ‏הֵילֵל‎ – Gwia­zda Po­ran­na], także Lu­cy­per ["fer" za­mie­nio­no na "per" – od łac. per­de­re (stra­cić)] – we współ­czes­nej oraz póź­noś­red­nio­wiecz­nej myśli chrze­ści­jań­skiej jeden z upa­dłych anio­łów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ale już gwia­zdy bled­ną, o Ligio, a po­ran­ny "Lu­cy­fer" świe­ci coraz moc­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lucyfer mos./mzw., lucyferek mzw., lucyferyna ż.

 przym. lucyferyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. przest. Lucyper

 (1.3) Lucyferiusz

Wiktionary


lucyferaza

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy ut­le­nia­nie lu­cy­fe­ry­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. jeden z wielu en­zy­mów od­po­wie­dzial­ny za bio­lu­mi­ne­scen­cję w pro­ce­sie ut­le­nia­nia lu­cy­fe­ry­ny

Wiktionary

Lu­cy­fe­ra­za – ogól­na nazwa en­zy­mów ka­ta­li­zu­ją­cych ut­le­nia­nie lu­cy­fe­ry­ny, co po­łą­czo­ne jest z emi­sją świa­tła (bio­lu­mi­ne­scen­cja). Przy­kła­dem jest lu­cy­fe­ra­za ze świet­li­ka (EC 1.13.12.7) wy­stę­pu­ją­ca u świet­li­ków "Pho­ti­nus py­ra­lis".

Od­kry­cie, że bio­lu­mi­ne­scen­cja u świet­li­ków za­cho­dzi po zmie­sza­niu ek­strak­tów lu­cy­fe­ry­ny i lu­cy­fe­ra­zy, zo­sta­ło do­ko­na­ne w 1887 r.

Wikipedia


lucyferek

zdrob­nie­nie od: lu­cy­fer (po­tocz­nie: sza­tan, dia­beł); lu­cy­pe­rek


SJP.pl


lucyferianie

sekta, odłam sa­ta­ni­stów


SJP.pl


lucyferianin

wyz­naw­ca jed­nej z sekt czczą­cych Lu­cy­fe­ra


SJP.pl


lucyferyna

barw­nik od­po­wia­da­ją­cy za bio­lu­mi­ne­scen­cję np. u świet­li­ka świę­to­jań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. pig­ment ge­ne­ru­ją­cy świa­tło na sku­tek re­ak­cji che­micz­nych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lucyfer m.

Wiktionary


lucyla

imię żeń­skie


SJP.pl

Lu­cy­la, Lu­cyl­la – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od słowa "lux", czyli "świa­tło", od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Lu­cy­liusz. Jego pa­tron­ką jest św. Lu­cy­la, mę­czen­ni­ca.

Lu­cy­la imie­ni­ny ob­cho­dzi 29 lipca i 31 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


lucyliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cy­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lucylla

pasyn lu­cyl­la - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


lucyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Łot­wie, po­ło­żo­ne w hi­sto­rycz­nej Łat­ga­lii;

Wiktionary

Lucyn (łot. "Ludza", niem. "Lud­sen", est. "Lutsi", biał. "Люцын", ros. "Люцин" /do 1920/, obec­nie "Лудза") – mia­sto na Łot­wie w hi­sto­rycz­nej Łat­ga­lii, nad Je­zio­rem Lu­cyń­skim (daw­niej zwa­nym też jez. Łuża). Sto­li­ca no­vad­su Lucyn. Znaj­du­ją się tu ruiny zamku krzy­żac­kie­go wznie­sio­ne­go w XIV wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lucyński

Wiktionary


lucyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Lu­cy­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Oz­na­cza z łac. "lu­ci­na" – nio­są­ca świa­tło, na­ro­dzi­ny (lu­ci­nus, -a, -um 'świet­li­sty'). Pa­tron­ką imie­nia jest św. Lu­cy­na z I lub III wieku. Wy­wo­dzi się od imie­nia bo­gi­ni świa­tła i na­ro­dzin. Po­wią­za­nym imie­niem może być ger­mań­ska „Lu­cin­da”, po­cho­dzą­ca od imie­nia „Lucia” (Łucja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciot­ka Lu­cy­na siada prze­waż­nie w nawie bocz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈt͡sɨ̃na, AS: lucỹna

Wiktionary


lucyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cy­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lucynka

zdrob­nie­nie od: Lu­cy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


lucynów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­cy­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Zbu­czyn
  • Lu­cy­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Wysz­ków
  • Lu­cy­nów – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Lu­cy­nów (Люцинів) – wieś w re­jo­nie ró­wień­skim w ob­wo­dzie ró­wień­skim
  • Lu­cy­nów Duży

Wikipedia


lucyper

po­tocz­nie: sza­tan, dia­beł, czart; lu­cy­fer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. zło­śnik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lucyper mzw./mos.

Wiktionary


lucyperek

zdrob­nie­nie od: lu­cy­per (po­tocz­nie: sza­tan, dia­beł); lu­cy­fe­rek


SJP.pl


lucysia

zdrob­nie­nie od: Lu­cy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


lucysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cy­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


lucysiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­cy­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lucyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­cy­nem, do­ty­czą­cy Lu­cy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa nasze po­wia­ty, rze­życ­ki i lu­cyń­ski, w ni­czym nie były daw­niej po­dob­ne do tego zni­szczo­ne­go, zruj­no­wa­ne­go i zdep­ta­ne­go kraju, jakim stały się póź­niej nasze In­flan­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lucyn mrz.

Wiktionary


lucyś

zdrob­nie­nie od: Lu­cy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


lud

1. war­stwa spo­łe­czeń­stwa utrzy­mu­ją­ca się z pracy na­jem­nej, głów­nie ro­bot­ni­cy i chło­pi;
2. lu­dzie za­miesz­ku­ją­cy wspól­ne te­ry­to­rium, ma­ją­cy wspól­ną kul­tu­rę i język, lecz nie­ma­ją­cy świa­do­mo­ści na­ro­do­wej; ple­mię, szczep;
3. daw­niej:
a) lud­ność wiej­ska;
b) woj­sko, żoł­nie­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war­stwa spo­łe­czeń­stwa, któ­rej człon­ko­wie pra­cu­ją fi­zycz­nie

 (1.2) daw. lud­ność wiej­ska

 (1.3) zbio­ro­wość ludzi o wspól­nym ję­zy­ku i kul­tu­rze, nie­bę­dą­ca na­ro­dem

Wiktionary

Lud − jedno z klu­czo­wych pojęć ję­zy­ka po­li­ty­ki, uży­wa­ne w dwóch pod­sta­wo­wych zna­cze­niach:

Cza­sa­mi jest też uży­wa­ne jako sy­no­nim jed­nej z klas pra­cu­ją­cych fi­zycz­nie, naj­czę­ściej ro­bot­ni­ków lub rol­ni­ków (czy chło­pów).

Po­ję­cie ludu jest szcze­gól­nie ważne w ustro­jach de­mo­kra­tycz­nych, z po­wo­du uz­na­wa­nia ludu za pod­sta­wę i źró­dło wszel­kiej wła­dzy (su­we­ren­ność ludu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głos ludu żądał zmian.

 (1.3) Ka­mien­ne fi­gur­ki mogą być obiek­ta­mi kultu wśród ludów pry­mi­tyw­nych.

 (1.3) Wal­czę dla mego ludu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lut, AS: lut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. człowiek mos., ludzkość ż., ludność ż., ludek mzw., ludzik mzw., ludowiec mos., ludowość ż.

:: zdrobn. ludek m.

 czas. zaludnić dk., przeludnić dk., wyludnić dk.

 przym. ludowy, ludny

 przysł. ludowo

Wiktionary


luddysta

zwo­len­nik lud­dyz­mu (ruchu po­li­tycz­ne­go an­giel­skich ro­bot­ni­ków fa­brycz­nych, prze­ciw­nych me­cha­ni­za­cji pro­duk­cji, ni­szczą­cych ma­szy­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zwo­len­nik lud­dyz­mu, czyli ni­szcze­nia ma­szyn po­strze­ga­nych przez ro­bot­ni­ków jako źró­dło za­gro­że­nia u progu re­wo­lu­cji prze­my­sło­wej

 (1.2) przen. prze­ciw­nik po­stę­pu tech­nicz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luddyzm m., luddystyczność ż.

:: fż. luddystka ż.

 przym. luddystyczny

Wiktionary


luddystka

→ lud­dy­sta


SJP.pl

Patrz:

luddysta

luddyta

rzad­ko: zwo­len­nik lud­dyz­mu (ruchu po­li­tycz­ne­go an­giel­skich ro­bot­ni­ków fa­brycz­nych, prze­ciw­nych me­cha­ni­za­cji pro­duk­cji, ni­szczą­cych ma­szy­ny); lud­dy­sta


SJP.pl


luddyzm

ruch ro­bot­ni­ków, cha­łup­ni­ków i rze­mieśl­ni­ków bry­tyj­skich, zwią­za­ny z akcją ni­szcze­nia ma­szyn fa­brycz­nych (zwła­szcza warsz­ta­tów tkac­kich), bę­dą­cy re­ak­cją na prze­mia­ny za­cho­dzą­ce w wy­ni­ku re­wo­lu­cji prze­my­sło­wej


SJP.pl

Lud­dyzm ( Lud­dism) – an­giel­ski ra­dy­kal­ny ruch spo­łecz­ny z po­cząt­ko­we­go okre­su re­wo­lu­cji prze­my­sło­wej (1811–1813), któ­re­go przed­sta­wi­cie­le skła­da­li się głów­nie z wol­nych cha­łup­ni­ków, rze­mieśl­ni­ków i tka­czy. Lud­dy­ści pro­te­sto­wa­li prze­ciw­ko zmia­nom spo­so­bu ich życia i nowej etyce pracy, które zo­sta­ły spo­wo­do­wa­ne przez wy­na­le­zie­nie ma­szyn tkac­kich. Ich dzia­łal­ność spro­wa­dza­ła się do ni­szcze­nia kro­sien.

Wikipedia


ludeczek

zdrob­nie­nie od: Lud­mi­ła (imię żeń­skie)


SJP.pl


ludeczka

zdrob­nie­nie od: Lud­mi­ła (imię żeń­skie)


SJP.pl


ludek

lu­dzik;
1. fi­gur­ka wy­o­bra­ża­ją­ca czło­wie­ka;
2. mała isto­ta z bajki;
3. żar­to­bli­wie o małym czło­wie­ku lub dziec­ku; czło­wie­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) czło­wie­czek, lu­dzik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zdrobn. od: lud

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czyn­ka na­u­sta­wia­ła na stole pla­ste­li­no­wy­a­ste­li­no­we ludki.

 (2.1) Nie­wyksz­tał­co­ny, pro­sty ludek nie wie­dział jak roz­ma­wiać z pań­skim eko­no­mem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lud m., ludzik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludzik

Wiktionary


ludgarda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Lud­gar­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia sta­ro­ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów "liut" i "gard". Oz­na­cza „ochro­nę ludu”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ludˈɡarda, AS: ludgarda

Wiktionary


ludgierzowice

Lud­gie­rzo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Za­wo­nia.

Wikipedia


ludi

w sta­roż. Rzy­mie świę­to po­łą­czo­ne z igrzy­ska­mi


SJP.pl


ludikowski

język lu­di­kow­ski - język z ro­dzi­ny ję­zy­ków ural­skich z grupy fiń­skiej; język lüdyjski


SJP.pl


ludium

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) daw­niej: gra, za­ba­wa, tur­niej, igrzy­ska


SJP.pl


ludka

lu­dzik;
1. fi­gur­ka wy­o­bra­ża­ją­ca czło­wie­ka;
2. mała isto­ta z bajki;
3. żar­to­bli­wie o małym czło­wie­ku lub dziec­ku; czło­wie­czek


SJP.pl


ludlow

w po­li­gra­fii: ma­szy­na do od­le­wa­nia skła­du dru­kar­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lud­low – epoka (od­dział) sy­lu­ru
  • Lud­low – mia­sto w hrab­stwie Shrops­hi­re
  • Lud­low – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Lud­low – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Ber­nar­di­no
  • Lud­low – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Ken­ton
  • Lud­low – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • Lud­low – miej­sco­wość w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamp­den
  • Lud­low – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Li­ving­ston
  • Lud­low – wieś w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Wind­sor
  • Lud­low (ang. Lud­low Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Lud­low (ang. Lud­low Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Al­la­ma­kee
  • Lud­low (ang. Lud­low Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok

Wikipedia


ludlum

po­tocz­nie: ro­dzaj po­wie­ści przez­na­czo­nej dla mało wy­ma­ga­ją­ce­go czy­tel­ni­ka


SJP.pl


ludmierzyce

Lud­mie­rzy­ce ( Lidměřice, Ludoměřice, Le­i­mer­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Kietrz, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

Wikipedia


ludmiliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­mi­ły lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludmił

imię mę­skie


SJP.pl


ludmiła

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cześć, mam na imię Lud­mi­ła i je­stem na­u­czy­ciel­ką fi­zy­ki z Za­mo­ścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ludˈmʲiwa, AS: ludmʹiu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ludomiła ż., Ludzimiła ż., Ludźmiła ż.

:: zdrobn. Ludka ż., Ludmiłka ż., Miłka ż.

:: fm. Ludmił m., Ludomił m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Miła

Wiktionary


ludmiłek

zdrob­nie­nie od: Lud­mił (imię mę­skie)


SJP.pl


ludmiłka

zdrob­nie­nie od: Lud­mił (imię mę­skie)


SJP.pl


ludmiłkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­mił­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludmiłostwo

Lud­mił z mał­żon­ką; Lud­mi­ło­wie


SJP.pl


ludmiłowie

imię mę­skie


SJP.pl


ludmiłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­mi­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludmiłówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lud­mi­łów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kra­śnic­kim, w gmi­nie Dzierz­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo w gmi­nie Dzierz­ko­wi­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 590 miesz­kań­ców.

Wikipedia


ludniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: ludno, lud­nie


SJP.pl


ludniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ludny


SJP.pl


ludnościowy

→ lud­ność, np. po­li­ty­ka lud­no­ścio­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lud­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludność ż.

Wiktionary


ludność

lu­dzie za­miesz­ku­ją­cy dany ob­szar


SJP.pl

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół ludzi za­miesz­ku­ją­cych dane te­ry­to­rium

 (1.2) od­przym. cecha tego, co jest ludne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Licz­ba lud­no­ści
  • Lud­ność Pol­ski
  • Lud­ność świa­ta
  • Lud­ność słu­żeb­na
  • po­pu­la­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­ność mia­sta pod­wo­i­ła się w ciągu ostat­nich czter­dzie­stu lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈludnɔɕt͡ɕ, AS: ludność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lud m., ludzik m., ludowość ż., zaludnianie n., zaludnienie n., wyludnianie n., wyludnienie n., bezludzie n., bezludność ż., przeludnienie n.

 czas. zaludniać ndk., zaludnić dk., wyludniać ndk., wyludnić dk.

 przym. ludnościowy, ludny, ludowy, bezludny, przeludniony

 przysł. ludnie, bezludnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) populacja

Wiktionary


ludny

pełen ludzi, za­lud­nio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy lud­ność, za­lud­nio­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lud mrz., ludzik mzw., ludność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. mnogoludny

Wiktionary


ludobójca

osoba po­peł­nia­ją­ca ma­so­we mor­der­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­po­wie­dzial­na za ma­so­we mor­do­wa­nie ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ni­stycz­ni lu­do­bój­cy nigdy nie zo­sta­li osą­dze­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludobójczość ż., ludobójstwo n.

:: fż. ludobójczyni ż.

 przym. ludobójczy

 przysł. ludobójczo

Wiktionary


ludobójczy

zwią­za­ny z lu­do­bój­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lu­do­bój­stwem, wła­ści­wy lu­do­bój­stwu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lecie 1943 roku roz­po­czę­ła się na sze­ro­ką skalę lu­do­bój­cza akcja ban­de­row­ców skie­ro­wa­na prze­ciw­ko Po­la­kom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludobójca mos., ludobójczyni ż., ludobójstwo n.,

Wiktionary


ludobójczyni

ko­bie­ta po­peł­nia­ją­ca ma­so­we mor­der­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za ma­so­we mor­do­wa­nie ludzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludobójca mos., ludobójstwo n.

 przym. ludobójczy

Wiktionary


ludobójstwo

mor­der­stwo do­ko­na­ne na bar­dzo dużej gru­pie ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. zbrod­nia prze­ciw­ko ludz­ko­ści po­le­ga­ją­ca na ce­lo­wym wy­ni­szcza­niu ca­łych na­ro­dów lub ich czę­ści (grup et­nicz­nych / re­li­gij­nych / ra­so­wych) po­przez za­bój­stwa jak i two­rze­nie wa­run­ków życia obli­czo­nych na fi­zycz­ne wy­ni­szcze­nie;

Wiktionary

Lu­do­bój­stwo – zbrod­nia prze­ciw­ko ludz­ko­ści, obej­mu­ją­ca ce­lo­we wy­ni­szcza­nie ca­łych lub czę­ści na­ro­dów, grup et­nicz­nych, re­li­gij­nych lub ra­so­wych po­przez:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lu­do­bój­stwo w Rwan­dzie to hi­sto­ria o tym, że zło jest wszę­dzie.

 (1.1) Dla każ­de­go cy­wi­li­zo­wa­ne­go spo­łe­czeń­stwa wspó­łist­nie­nie z bez­kar­no­ścią lu­do­bój­stwa budzi odra­zę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌludɔˈbujstfɔ, AS: ludobui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludobójca m., ludobójczyni ż.

 przym. ludobójczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksterminacja, rzad. genocyd, genocide

Wiktionary


ludojad

1. zwie­rzę zja­da­ją­ce ludzi;
2. żar­łacz lu­do­jad - wiel­ka, dra­pież­na ryba z ro­dzi­ny żar­ła­czo­wa­tych; żar­łacz biały, rekin lu­do­jad, rekin biały;
3. prze­sta­rza­le: czło­wiek je­dzą­cy ludz­kie mięso; ka­ni­bal, lu­do­żer­ca, an­tro­po­fag, an­dro­fag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zwie­rzę ja­da­ją­ce ludzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. lu­do­żer­ca

Wiktionary

Lu­do­jad – ko­lok­wial­ny ter­min uży­wa­ny do opisu zwie­rząt, po­lu­ją­cych na ludzi i odży­wia­ją­cych się ich mię­sem. Nie jest sto­sow­ny w przy­pad­ku pad­li­no­żer­ców, mo­gą­cych że­ro­wać na ludz­kich zwło­kach.

Zbli­żo­ne okre­śle­nie lu­do­żer­ca sto­su­je się w od­nie­sie­niu do czło­wie­ka zaj­mu­ją­ce­go się ka­ni­ba­liz­mem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈdɔjat, AS: ludoi ̯at

Wiktionary


ludojadka

ko­bie­ta je­dzą­ca ludz­kie mięso; ka­ni­bal­ka, lu­do­żer­czy­ni


SJP.pl


ludokupstwo

daw­niej: kup­cze­nie ludź­mi, han­del nie­wol­ni­ka­mi


SJP.pl


ludolf

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­dolf – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, zło­żo­ne z czło­nów "hlud" – sława i "wulf" – wilk. Oz­na­cza „sław­ny wilk”. Jed­nym z jego pa­tro­nów jest św. Lu­dolf, bi­skup z Rat­ze­bur­ga.

Wy­stą­pi­ło w ję­zy­ku pol­skim jako Lu­tolf w 1257 r. i jako Lu­dolf w 1265 r.. Współ­cze­śnie w Pol­sce nie wy­stę­pu­je.

Wikipedia


ludolfek

zdrob­nie­nie od: Lu­dolf (imię mę­skie)


SJP.pl


ludolfina

licz­ba wy­ra­ża­ją­ca sto­su­nek dłu­go­ści ob­wo­du koła do dłu­go­ści jego śred­ni­cy; pi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. stała ma­te­ma­tycz­na, równa sto­sun­ko­wi dłu­go­ści okrę­gu do jego śred­ni­cy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • licz­ba Pi
  • Lu­dol­fi­na – imię żeń­skie
  • Lu­dol­fi­na – inna nazwa osied­la Lu­dol­fi­no w Gdań­sku, w dziel­ni­cy Oliwa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie znamy około 500 mld cyfr roz­wi­nię­cia dzie­sięt­ne­go lu­dol­fi­ny (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌludɔlˈfʲĩna, AS: ludolfʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pi, π

Wiktionary


ludolfininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­dol­fi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludolfinka

zdrob­nie­nie od: Lu­dol­fi­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


ludolfostwo

Lu­dolf z mał­żon­ką; Lu­dol­fo­wie


SJP.pl


ludolfowie

imię mę­skie


SJP.pl


ludolfowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­dol­fa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki hu­ma­ni­stycz­nej zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem gier; groz­naw­ca


SJP.pl


ludologia

dzie­dzi­na nauki hu­ma­ni­stycz­nej zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem gier; groz­naw­stwo, game stu­dies


SJP.pl


ludologiczny

→ lu­do­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

ludologia

ludoman

czło­wiek prze­sad­nie ide­a­li­zu­ją­cy chło­pów i ich życie; chło­po­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba ide­a­li­zu­ją­ca lud wiej­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludomania ż.

:: fż. ludomanka ż.

 przym. ludomański

Wiktionary


ludomania

prze­sad­na fa­scy­na­cja wsią i ży­ciem chło­pów; lu­do­mań­stwo, chło­po­ma­nia, chło­po­mań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. prze­sad­ne za­in­te­re­so­wa­nie eto­sem ludu wiej­skie­go

 (1.2) książk. trak­to­wa­nie ludu wiej­skie­go jako war­stwy na­ji­stot­niej­szej w spo­łe­czeń­stwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludoman mos., ludomanka ż., lud mrz.

 przym. ludomański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopomania, chłopomaństwo

Wiktionary


ludomański

zwią­za­ny z prze­sad­ną fa­scy­na­cją wsią i ży­ciem chło­pów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lu­do­ma­nią, do­ty­czą­cy lu­do­ma­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kład do­ty­czy lu­do­mań­skich mo­ty­wów twór­czo­ści Wy­spiań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludoman mos., ludomanka ż., ludomania ż.

Wiktionary


ludomaństwo

prze­sad­na fa­scy­na­cja wsią i ży­ciem chło­pów; lu­do­ma­nia, chło­po­ma­nia, chło­po­mań­stwo


SJP.pl


ludomir

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­do­mir, Lu­do­mer, Lud­mar – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Ludo-" („lu­dzie”) i "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”). Być może oz­na­cza­ło „ten, który ma sza­cu­nek ludzi” lub „ten, który za­pew­nia lu­dziom pokój”.

Lu­do­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi: 20 lu­te­go, 21 marca, 31 lipca, 10 li­sto­pa­da.

Wikipedia


ludomira

imię żeń­skie


SJP.pl

Lu­do­mi­ra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Lu­do­mir, nie­no­to­wa­ny w źró­dłach sta­ro­pol­skich.

Lu­do­mi­ra imie­ni­ny ob­cho­dzi: 21 marca, 7 maja i 31 lipca.

W 1994 roku imię to no­si­ło 1002 ko­biet w Pol­sce.

Wikipedia


ludomirczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­mir­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludomirek

zdrob­nie­nie od: Lu­do­mir (imię mę­skie)


SJP.pl


ludomirka

zdrob­nie­nie od: Lu­do­mir (imię mę­skie)


SJP.pl


ludomirkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­mir­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludomirostwo

Lu­do­mir z mał­żon­ką; Lu­do­mi­ro­wie


SJP.pl


ludomirowie

imię mę­skie


SJP.pl


ludomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludomirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­mi­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludomił

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­do­mił, Lud­mił – męski od­po­wied­nik sło­wiań­skie­go imie­nia żeń­skie­go Lu­do­mi­ła, nie­no­to­wa­ny w źró­dłach sta­ro­pol­skich.

Lu­do­mił imie­ni­ny ob­cho­dzi 20 lu­te­go i 7 maja.

Wikipedia


ludomiła

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­do­mi­ła, Lud­mi­ła, Lu­dzi­mi­ła, Ludź­mi­ła – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, uży­wa­ne też na po­zo­sta­łym ob­sza­rze sło­wiań­skim, zło­żo­ne z czło­nów "Ludo-" ("lu­dzie, lu­dziom") i "-miła" ("miła"). Zna­cze­nie: "miła lu­dziom". Mę­skie od­po­wied­ni­ki: Lu­do­mił, Lud­mił. Stało się po­pu­lar­ne w XIX wieku, dzię­ki ro­man­so­wi "Że­li­sław i Lud­mi­ła" Leona Po­toc­kie­go ogło­szo­ne­go w Ty­god­ni­ku Pol­skim w 1816 roku.

Wikipedia


ludomiłek

zdrob­nie­nie od: Lu­do­mił (imię mę­skie)


SJP.pl


ludomiłkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­mił­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludomiłostwo

Lu­do­mił z mał­żon­ką; Lu­do­mi­ło­wie


SJP.pl


ludomiłowie

imię mę­skie


SJP.pl


ludomiłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­mi­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludosław

imię mę­skie


SJP.pl

Lu­do­sław – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go.

Lu­do­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 30 li­sto­pa­da.

Wikipedia


ludosława

imię żeń­skie


SJP.pl


ludosławczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludosławek

zdrob­nie­nie od: Lu­do­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


ludosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludosławka

zdrob­nie­nie od: Lu­do­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


ludosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludosławostwo

Lu­do­sław z mał­żon­ką; Lu­do­sła­wo­wie


SJP.pl


ludosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


ludosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­do­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludowice

Lu­do­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie wą­brze­skim, w gmi­nie Ryńsk. Sie­dzi­ba so­łect­wa. We­dług po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Pol­ski obo­wią­zu­ją­ce­go w la­tach 1975–1998, miej­sco­wość na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 225 miesz­kań­ców. Jest pięt­na­stą co do wol­no­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ryńsk

Wikipedia


ludowiec

czło­nek stron­nict­wa lu­do­we­go; dzia­łacz lu­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. dzia­łacz ruchu lu­do­we­go, czło­nek lub zwo­len­nik par­tii chłop­skiej

 (1.2) polit. czło­nek par­tii lu­do­wej (na przy­kład au­striac­kiej ÖVP, cze­skiej KDU-ČSL, szwaj­car­skich SVP i CVP)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć był moż­li­wy do za­ak­cep­to­wa­nia przez różne siły po­li­tycz­ne, to jed­nak wła­śnie dla lu­dow­ców, do­ma­ga­ją­cych się ra­dy­kal­nej re­for­my rol­nej, kan­dy­da­tu­ra tego naj­więk­sze­go w Pol­sce po­sia­da­cza ziem­skie­go była ra­czej nie do przy­ję­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lud m., ludowość ż.

 przym. ludowy

 przysł. ludowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chrześcijański demokrata, chadek

Wiktionary


ludowizna

po­tocz­nie: sztu­ka i kul­tu­ra lu­do­wa lub in­spi­ro­wa­na lu­do­wo­ścią


SJP.pl


ludowodemokratyczny

do­ty­czą­cy de­mo­kra­cji lu­do­wej


SJP.pl


ludowość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla wsi i wie­śnia­ków; ru­sty­kal­ność, chłop­skość, wiej­skość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest lu­do­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego twór­czość odz­na­cza się tą niez­wy­kłą lu­do­wo­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lud m., ludność ż., ludowiec mos.

 przym. ludowy

 przysł. ludowo

Wiktionary


ludowy

1. do­ty­czą­cy wsi i jej miesz­kań­ców, wy­wo­dzą­cy się ze wsi, np. pieśń lu­do­wa; wiej­ski, chłop­ski, wie­śnia­czy, ru­sty­kal­ny;
2. przez­na­czo­ny dla ogółu lud­no­ści, np. za­ba­wa lu­do­wa; po­wszech­ny, ogól­ny, ma­so­wy;
3. zwią­za­ny z ludem, pra­cu­ją­cą grupą spo­łecz­ną, zwła­szcza z ro­bot­ni­ka­mi i chło­pa­mi, np. ruch lu­do­wy; chłop­ski, ro­bot­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy od ludu

 (1.2) przez­na­czo­ny dla ludu, po­wszech­ny

 (1.3) do­ty­czą­cy ob­sza­rów wiej­skich i chło­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mą­drość lu­do­wa mówi, że jeśli wyje pies, to zna­czy, że w po­bli­żu leży trup.

 (1.3) Moda na zdro­wą żyw­ność i lu­do­we zdob­nict­wo daje re­al­ne szan­se na dal­szy roz­wój bed­nar­stwa w re­gio­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈdɔvɨ, AS: ludovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludność ż., lud m., ludowiec mos., ludowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) chłopski, rolniczy; daw. włościański, kmiecy

Wiktionary


ludowładczy

→ lu­do­władzt­wo; de­mo­kra­tycz­ny, lu­do­wład­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lu­do­władzt­wem, do­ty­czą­cy lu­do­władzt­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludowładztwo n.

Wiktionary


ludowładny

1. taki, w któ­rym rządy spra­wu­je lud; lu­do­wład­czy, de­mo­kra­tycz­ny;
2. daw­niej: ma­ją­cy wła­dzę nad ludem


SJP.pl


ludowładztwo

rządy spra­wo­wa­ne przez lud; de­mo­kra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. forma rzą­dów spra­wo­wa­nych przez wszyst­kich oby­wa­te­li

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ludowładczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demokracja

Wiktionary


ludoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o pow­sta­wa­niu, roz­wo­ju i zróż­ni­co­wa­niu kul­tur róż­nych ludów; et­no­graf, kul­tu­roz­naw­ca, kul­tu­ro­log


SJP.pl


ludoznawczy

1. do­ty­czą­cy dzia­łu et­no­lo­gii zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem pow­sta­wa­nia, roz­wo­ju i zróż­ni­co­wa­nia kul­tur róż­nych ludów; et­no­gra­ficz­ny, kul­tu­roz­naw­czy, kul­tu­ro­lo­gicz­ny;
2. do­ty­czą­cy nauki ba­da­ją­cej kul­tu­rę miesz­kań­ców wsi


SJP.pl


ludoznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki o pow­sta­wa­niu, roz­wo­ju i zróż­ni­co­wa­niu kul­tur róż­nych ludów; et­no­graf­ka, kul­tu­roz­naw­czy­ni, ko­bie­ta kul­tu­ro­log


SJP.pl


ludoznawstwo

1. dział et­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem pow­sta­wa­nia, roz­wo­ju i zróż­ni­co­wa­nia kul­tur róż­nych ludów; et­no­gra­fia, kul­tu­roz­naw­stwo, kul­tu­ro­lo­gia;
2. nauka ba­da­ją­ca kul­tu­rę miesz­kań­ców wsi


SJP.pl

Lu­doz­naw­stwo – ama­tor­skie prace ba­daw­cze nad fol­klo­rem i kul­tu­rą lu­do­wą. Ter­min ten pow­stał w Niem­czech pod ko­niec XVIII wieku i oz­na­czał „na­u­ko­we ba­da­nie ludu nie­miec­kie­go”. W pol­skiej nauce ter­min ten po­ja­wił się w XIX wieku, a ro­zu­mia­no go jako ba­da­nie kul­tu­ry niż­szych warstw w spo­łe­czeń­stwach zróż­ni­co­wa­nych kla­so­wo.

Wikipedia


ludożerca

czło­wiek, zwy­kle czło­nek pier­wot­ne­go ple­mie­nia, je­dzą­cy ludz­kie mięso; ka­ni­bal, lu­do­jad, an­tro­po­fag, an­dro­fag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zja­da­ją­cy mięso ludz­kie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌludɔˈʒɛrt͡sa, AS: ludožerca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludożerstwo n.

:: fż. ludożerczyni ż.

 przym. ludożerczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. antropofag, kanibal; daw. ludojad

Wiktionary


ludożerczy

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy lu­do­żer­cy

 (1.2) przen. na­sta­wio­ny na wy­ni­szcze­nie ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zbu­do­wa­ny na nie­spra­wied­li­wo­ści, oszu­stwie, be­zboż­nict­wie, de­pra­wa­cji – lu­do­żer­czy sy­stem ka­pi­ta­liz­mu pań­stwo­we­go do­pro­wa­dził bo­ga­ty do nie­daw­na kraj do zu­peł­nej ruiny (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludożerca mos., ludożerczyni ż., ludożerstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanibalski

Wiktionary


ludożerczyni

ko­bie­ta je­dzą­ca ludz­kie mięso; ka­ni­bal­ka, lu­do­jad­ka


SJP.pl


ludożerka

→ lu­do­żer­ca


SJP.pl

Patrz:

ludożerca

ludożerstwo

zwy­czaj ry­tu­al­ne­go zja­da­nia mięsa ludz­kie­go przez in­nych ludzi, do nie­daw­na spo­ty­ka­ny u niek­tó­rych ludów Afry­ki, In­do­nez­ji, Oce­a­nii i wysp Morza Ka­ra­ib­skie­go; ka­ni­ba­lizm, an­tro­po­fa­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) je­dze­nie mięsa ludz­kie­go przez in­nych ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele jest przy­czyn, dla któ­rych upra­wia się lu­do­żer­stwo. Spo­ży­cie ludz­kie­go mięsa może być czę­ścią ce­re­mo­nii ku czci zmar­łych lub ma­gicz­nych obrzę­dów wo­jen­nych, w któ­rych trak­cie mę­stwo i inne cnoty po­le­głe­go wroga wchła­nia­ne są przez zwy­cięz­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌludɔˈʒɛrstfɔ, AS: ludožerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludożerca m., ludożerka ż., ludożerczyni ż.

 przym. ludożerczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanibalizm; nauk. antropofagia

Wiktionary


ludus

za­ba­wa jako jedna z pod­sta­wo­wych form ak­tyw­no­ści ludz­kiej, zwła­szcza pod­da­na kon­wen­cjom i re­gu­łom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ludus (wi­do­wi­sko) – (łac. ludus = gra, wi­do­wi­sko, za­ba­wa, roz­ryw­ka) – nazwa wi­do­wisk w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie oraz w śred­nio­wie­czu i w cza­sach wczes­no­no­wo­żyt­nych;
  • Luduş – mia­sto w ru­muń­skim Sied­mio­gro­dzie;
  • Ludus Ma­gnus lub Wiel­ka Szko­ła Gla­dia­tor­ska – naj­więk­sza gla­dia­tor­ska arena w Rzy­mie, zbu­do­wa­na przez ce­sa­rza Do­mi­cja­na (81-96);
  • Ludus de An­ti­chri­sto – dra­mat li­tur­gicz­ny z ok. 1160, za­wie­ra­ją­cy ostrze­że­nie przed An­ty­chry­stem;
  • Ludus la­trun­cu­lo­rum – sta­ro­rzym­ska gra plan­szo­wa
  • Ludus to­na­lis – cykl ut­wo­rów for­te­pia­no­wych Paula Hin­de­mit­ha.

Wikipedia


ludvig

obce imię mę­skie


SJP.pl


ludwichowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wi­cho­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Łasin
  • Lud­wi­cho­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Lud­wi­cho­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Kę­so­wo
  • Lud­wi­cho­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa

Wikipedia


ludwicki

naz­wi­sko


SJP.pl


ludwiczak

naz­wi­sko


SJP.pl


ludwiczek

zdrob­nie­nie od: Lud­wik (imię mę­skie); Lud­wiś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od Lud­wik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pro­wa­dzi­łeś sucz­kę pana Lud­wicz­ka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ludwik mos., Ludwika ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ludwik

Wiktionary


ludwiczka

zdrob­nie­nie od: Lud­wik (imię mę­skie); Lud­wiś


SJP.pl


ludwiczkowie

zdrob­nie­nie od: Lud­wik (imię mę­skie); Lud­wiś


SJP.pl


ludwiczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wicz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludwiczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


ludwiczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wi­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludwig

naz­wi­sko


SJP.pl


ludwik

1. mebel wy­ko­na­ny we Fran­cji w okre­sie pa­no­wa­nia Lud­wi­ka XIV, XV i XVI;
2. złota mo­ne­ta fran­cu­ska bita od po­ło­wy XVII do po­cząt­ków XX wieku; lu­i­dor;
3. płyn do mycia na­czyń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nu­mizm. złota mo­ne­ta fran­cu­ska

 (1.2) mebel z cza­sów Lud­wi­ków

 (1.3) chem. hand. ro­dzaj płynu do mycia na­czyń

Wiktionary

Lud­wik – imię po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się ze słowa oz­na­cza­ją­ce­go „gło­śny”, „sław­ny”. Jest wer­sją roz­wo­jo­wą fran­koń­skie­go imie­nia Chlod­wig. W pier­wszym czło­nie za­war­ty jest ele­ment hlut- (chlod-, chlud-) 'sław­ny', a w dru­gim -wik (-wig) 'walka, bitwa'.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z mu­ze­um skra­dzio­no kilka lud­wi­ków z dzia­łu nu­miz­ma­tycz­ne­go.

 (1.2) Sofa oka­za­ła się być naj­praw­dzi­wszym lud­wi­kiem, o czym babka nie miała zie­lo­ne­go po­ję­cia.

 (1.3) Pró­bo­wa­ła umyć je lud­wi­kiem, ale brud nie pu­szczał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ludwik mos., Ludwika ż.

 przym. ludwikowski, Ludwikowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luidor

Wiktionary


ludwika

1. mebel wy­ko­na­ny we Fran­cji w okre­sie pa­no­wa­nia Lud­wi­ka XIV, XV i XVI;
2. złota mo­ne­ta fran­cu­ska bita od po­ło­wy XVII do po­cząt­ków XX wieku; lu­i­dor;
3. płyn do mycia na­czyń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Lud­wik;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Lud­wik

Wiktionary

Lud­wi­ka – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Lud­wik, po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Śred­nio­wiecz­ne źró­dła pot­wier­dza­ją wy­stą­pie­nie w ję­zy­ku pol­skim w 1476.

Innym żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Lud­wik jest Luiza. Zdrob­nie­nia: Ludka, Lud­wi­nia, Lud­wi­sia, Lusia, Luśka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­wieź­li­śmy Lud­wi­ce przy­bo­ry to­a­le­to­we i ręcz­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ludwik m., ludwik mrz., Ludwiczek mos.

Wiktionary


ludwikostwo

Lud­wik z mał­żon­ką; Lud­wi­ko­wie


SJP.pl


ludwikowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lud­wi­ko­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Lud­wi­ko­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ludwikowice nmos.

Wiktionary


ludwikowie

imię mę­skie


SJP.pl


ludwikowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wi­ko­wo – część Le­gni­cy
  • Lud­wi­ko­wo – część mia­sta Byd­goszcz
  • Lud­wi­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Lud­wi­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń
  • Lud­wi­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Dobre
  • Lud­wi­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Stara Biała
  • Lud­wi­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Jo­niec
  • Lud­wi­ko­wo – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na
  • Lud­wi­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, so­łect­wo Ba­ra­no­wo (po­wiat mrą­gow­ski)
  • Lud­wi­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Czer­wo­nak
  • Lud­wi­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na
  • Lud­wi­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły

Wikipedia


ludwikowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wi­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludwikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wi­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludwin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Lud­win, Lut­win, Lid­win – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go na­da­wa­ne w Pol­sce od śred­nio­wie­cza i no­to­wa­ne w for­mie Lut­win (w XIII wieku). Pier­wszy człon wiąże się z germ. "leudi" — „lud, lu­dzie”, stwniem. "liuti" — „człon­ko­wie zgro­ma­dze­nia lu­do­we­go”; "liut" — „lud”, śrwniem. "liute", stsas. "liud(i)" — „ludzi”, zaś drugi, "-win" (stwniem., stsas. "wini"), oz­na­cza „przy­ja­ciel”. Imię to można ro­zu­mieć jako „przy­ja­ciel ludzi”.

Wikipedia


ludwina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wi­na – imię żeń­skie
  • Lud­wi­na – część wsi Ma­sło­wi­ce w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń
  • Lud­wi­na – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Ple­szew
  • Lud­wi­nia – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Bie­ga­nin, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Rasz­ków
  • Lud­wi­na z Schie­dam – świę­ta
  • Lud­wi­na (gro­ma­da)
  • Lud­win

Wikipedia


ludwinczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludwinia

zdrob­nie­nie od: Lud­wi­ka (imię żeń­skie)


SJP.pl


ludwiniak

naz­wi­sko


SJP.pl


ludwiniec

Lud­wi­niec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Pa­kość.

Wikipedia


ludwininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludwinka

zdrob­nie­nie od: Lud­wi­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


ludwinowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lud­wi­no­wem, do­ty­czą­cy Lud­wi­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ludwinów m.

Wiktionary


ludwinów

mia­sto na Lit­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wi­nów – część mia­sta Kra­ków, w dziel­ni­cach VIII Dęb­ni­ki i XIII Pod­gó­rze
  • Lud­wi­nów – część mia­sta Po­nia­to­wa
  • Lud­wi­nów – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Ur­sy­nów
  • Lud­wi­nów – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kon­stan­ty­nów
  • Lud­wi­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Leśna Pod­la­ska
  • Lud­wi­nów – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Chełm
  • Lud­wi­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk
  • Lud­wi­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Bo­rze­chów
  • Lud­wi­nów – część wsi Niedrz­wi­ca Ko­ściel­na w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niedrz­wi­ca Duża
  • Lud­wi­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niem­ce
  • Lud­wi­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Lud­wi­nów – część wsi Świ­der w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Wola My­słow­ska

Wikipedia


ludwisarka

→ lud­wi­sarz


SJP.pl

Patrz:

ludwisarz

ludwisarnia

warsz­tat pracy lud­wi­sa­rza (pusz­ka­rza, rze­mieśl­ni­ka trud­nią­ce­go się od­le­wa­niem i obrób­ką przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu); pusz­kar­nia


SJP.pl


ludwisarski

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z lud­wi­sar­stwem (pusz­kar­stwem, od­le­wa­niem i obrób­ką przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu) lub z lud­wi­sa­rzem; pusz­kar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lud­wi­sa­rzem lub jego fa­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wa w Domu Ma­tej­ki w Kra­ko­wie po­ka­zu­je dzie­ła sztu­ki złot­ni­czej, ze­gar­mi­strzow­skiej, lud­wi­sar­skiej, cy­ze­ler­skiej i in­nych szla­chet­nych rze­miosł z Pol­ski, Nie­miec, Tur­cji, Per­sji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludwisarz mos., ludwisarstwo n.

Wiktionary


ludwisarstwo

rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne, od­le­wa­nie i obrób­ka przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu; pusz­kar­stwo


SJP.pl


ludwisarz

rze­mieśl­nik trud­nią­cy się lud­wi­sar­stwem (pusz­kar­stwem, od­le­wa­niem i obrób­ką przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu); pusz­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik od­le­wa­ją­cy przed­mio­ty z brązu, mie­dzi, mo­sią­dzu lub spiżu;

Wiktionary

Lud­wi­sarz (brą­zow­nik) – rze­mieśl­nik od­le­wa­ją­cy z brązu, mie­dzi, mo­sią­dzu lub spiżu dzwo­ny, lufy do dział, po­są­gi, świecz­ni­ki i przed­mio­ty co­dzien­ne­go użyt­ku.

Lud­wi­sar­stwo pow­sta­ło w XII wieku. W XIX wieku roz­po­czął się upa­dek tego rze­mio­sła w związ­ku z roz­wo­jem prze­my­słu me­ta­lur­gicz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­wi­sa­rze zaj­mo­wa­li się od­le­wa­niem m.in. dzwo­nów i po­są­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ludˈvʲisaʃ, AS: ludvʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludwisarstwo n., ludwisarnia ż.

 przym. ludwisarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brązownik, puszkarz, hist. rodgisar, hist. lodgisar

Wiktionary


ludwisia

zdrob­nie­nie od: Lud­wi­ka (imię żeń­skie)


SJP.pl


ludwisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


ludwisiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wi­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ludwisiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lud­wi­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludwiński

zwią­za­ny z Lud­wi­nem


SJP.pl


ludwiś

zdrob­nie­nie od: Lud­wi­ka (imię żeń­skie)


SJP.pl


ludwiżanka

naz­wi­sko


SJP.pl


ludyczność

skłon­ność do zabaw, roz­ry­wek itp.; lu­dyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest lu­dycz­ne; cecha tych, któ­rzy są lu­dycz­ni

Wiktionary

Lu­dycz­ność (łac. "ludus" – za­ba­wa, gra) – cecha li­te­ra­tu­ry pię­knej po­le­ga­ją­ca na jej zdol­no­ści do za­spo­ka­ja­nia po­trze­by roz­ryw­ki. Jest głów­ną cechą kul­tu­ry ma­so­wej. Funk­cję tę re­a­li­zu­ją różne dzie­ła i ga­tun­ki takie jak bajka, farsa, ko­me­dia, me­lo­dra­mat, sa­ty­ra itp.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ludyczny

 przysł. ludycznie

Wiktionary


ludyczny

do­ty­czą­cy za­ba­wy, roz­ryw­ki; za­ba­wo­wy, roz­ryw­ko­wy, ba­wią­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który do­ty­czy gier, zabaw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈdɨt͡ʃnɨ, AS: ludyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludyczność ż.

Wiktionary


ludyzm

skłon­ność do zabaw, roz­ry­wek itp.; lu­dycz­ność


SJP.pl


ludzie

zbio­ro­wi­sko ludz­kie, tłum, lu­dzie (od­mia­na "luda" po­tocz­na, np. "Nie po­mie­ści się tu tyle luda.")


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka. (su­ple­tyw­na)

 (1.1) plu­ral|czło­wiek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skle­pie jest dużo ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlud͡ʑɛ, AS: luʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezludzie n., ludzik mrz., ludzina ż., ludziska lm.

 przym. ludzki

 przysł. po ludzku

Wiktionary


ludzik

ludek;
1. fi­gur­ka wy­o­bra­ża­ją­ca czło­wie­ka;
2. mała isto­ta z bajki;
3. żar­to­bli­wie o małym czło­wie­ku lub dziec­ku; czło­wie­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) lek­ce­wa­żą­co o czło­wie­ku

 (1.2) fi­gur­ka czło­wie­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludność ż., bezludzie n., ludziska, ludzina ż., lud m., ludzie mos., ludzkość ż., ludzisko n., odludzie n., ludek M.

 przym. ludzki, ludny, odludny

 przysł. ludzko, ludnie, odludnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowieczek, ludek

 (1.2) ludek

Wiktionary


ludzina

żar­to­bli­wie: ludz­kie mięso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. ludz­kie mięso jako po­ży­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­cze na­szej przesz­ło­ści twier­dzą, że ślady prak­tyk ka­ni­ba­li­stycz­nych no­si­my w swo­ich ge­nach do dziś. O tym, że nie gar­dzi­li­śmy lu­dzi­ną, świad­czy dziś na przy­kład nasza duża od­por­ność na cho­ro­bę sza­lo­nych krów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezludzie n., ludzie nmos., ludzkość ż., ludzik m.

 przym. ludzki

 przysł. ludzko, po ludzku

Wiktionary


ludziowstręt

żar­to­bli­wie: nie­chęć do ob­co­wa­nia z ludź­mi


SJP.pl


ludziska

1. po­u­fa­le, życz­li­wie, po­błaż­li­wie, ze współ­czu­ciem lub pro­tek­cjo­nal­nie o lu­dziach
2. rza­dziej: źli lu­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­u­fa­le o lu­dziach

 (1.2) lek­cew. o lu­dziach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpuść ich, niech się lu­dzi­ska ogrze­ją.

 (1.2) Lu­dzi­ska się rzu­ci­li, jakby co za darmo ro­zda­wa­li.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ludzki

 rzecz. ludzie lm., ludzik mzw.

 przysł. po ludzku

Wiktionary


ludzisko

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim


SJP.pl

Lu­dzi­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


ludzisław

imie mę­skie


SJP.pl


ludzisławek

zdrob­nie­nie od: Lu­dzi­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


ludzisławice

Lu­dzi­sła­wi­ce ( Lo­u­i­se­na­ue)) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, w gmi­nie San­tok.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


ludzisławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­dzi­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludzisławostwo

Lu­dzi­sław z mał­żon­ką; Lu­dzi­sła­wo­wie


SJP.pl


ludzisławowie

imie mę­skie


SJP.pl


ludzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­dzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ludzki

1. do­ty­czą­cy czło­wie­ka, na­le­żą­cy do czło­wie­ka;
2. od­po­wied­ni dla ludzi, godny ludzi, po­rząd­ny;
3. zgod­ny z na­tu­rą czło­wie­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do wyt­wo­rów rąk lub umy­słu czło­wie­ka

 (1.2) cecha cha­rak­te­ry­stycz­na dla po­czy­nań lub dążeń czło­wie­ka

 (1.3) przen. hu­ma­ni­tar­ny, dobry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyt­wo­ry rąk ludz­kich nie za­wsze są do­brze wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez ludz­kie dzie­ci.

 (1.2) Ludz­kie dzia­ła­nia by­wa­ją nie­ludz­kie.

 (1.2) Gdy głup­cy, ob­da­rze­ni wiel­ką ak­tyw­no­ścią, znaj­du­ją – w uło­ży­sko­wa­niu okre­ślo­nych an­ta­go­niz­mów kla­so­wych i na­ro­do­wych re­sen­ty­men­tów – po­słuch głup­ców mniej ak­tyw­nych, go­to­wych pójść za tym, „kto po­pro­wa­dzi” – może się zro­dzić z ta­kie­go „wzmoc­nie­nia” zło, nie pie­kiel­ne co praw­da, bo czy­sto ludz­kie, lecz nie mniej przez to zgub­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlut͡sʲci, AS: lucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezludzie n., człowiek mos., ludziska, ludzkość ż., ludzik mrz., ludzina ż.

 przym. wewnątrzludzki

 przysł. ludzko, po ludzku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) człowieczy

Wiktionary


ludzko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ludz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ludzki

 rzecz. ludzik mzw., ludzina ż.

 przysł. po ludzku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowieczo, po ludzku

Wiktionary


ludzkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ród ludz­ki; ogół, suma ludzi na świe­cie

 (1.2) na­tu­ra czło­wie­ka, która jest utoż­sa­mia­na z do­bry­mi ce­cha­mi ludzi

Wiktionary

Ludz­kość – po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce za­rów­no wszyst­kich przed­sta­wi­cie­li ga­tun­ku czło­wiek ro­zum­ny, za­miesz­ku­ją­cych Zie­mię, jak rów­nież na­tu­rę ludz­ką, któ­rej przy­pi­sy­wa­ne są po­zy­tyw­ne war­to­ści (jak do­broć, życz­li­wość, szla­chet­ność).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­wol­nict­wo było normą w więk­szo­ści zna­nych cy­wi­li­za­cji w hi­sto­rii ludz­ko­ści.

 (1.1) Od daw­nych bo­wiem cza­sów ma­rze­niem ludz­ko­ści było wzbi­cie się w po­wie­trze, potem zaś na Księ­życ lub Marsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlut͡skɔɕt͡ɕ, AS: luckość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ludzina ż., ludzik mrz., człowiek mos., lud m., ludzie m.

 lm.

 przym. ludzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzaj ludzki

 (1.2) człowieczeństwo

Wiktionary


ludź

żar­to­bli­wie: czło­wiek


SJP.pl


ludźmierski

przy­miot­nik od: Ludź­mierz


SJP.pl


ludźmierz

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Ludź­mierz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ.

Wikipedia


lues

przew­le­kła cho­ro­ba we­ne­rycz­na sze­rzą­ca się głów­nie drogą kon­tak­tu płcio­we­go, ata­ku­ją­ca wszyst­kie na­rzą­dy; kiła; sy­fi­lis; przy­miot (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. kiła, sy­fi­lis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluwɛs, AS: luu̯es

Wiktionary


luetyczka

ko­bie­ta chora na lues


SJP.pl


luetyk

męż­czyz­na chory na lues


SJP.pl


lufa

1. część broni pal­nej o kształ­cie rury;
2. po­tocz­nie: naj­niż­szy sto­pień szkol­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) część broni pal­nej w po­sta­ci rury, w któ­rej na­stę­pu­je roz­pę­dze­nie po­ci­sku przy strza­le;

 (1.2) uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na, je­dyn­ka

 (1.3) grub. pię­kna dziew­czy­na

 (1.4) pot. duży kie­li­szek wódki

 (1.5) środ. al­pi­ni­stycz­ne ek­spo­zy­cja, prze­paść

 (1.6) pot. stan upi­cia się, upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go

 (1.7) pot. męski na­rząd płcio­wy

 (1.8) pot. rurka do pa­le­nia nar­ko­ty­ków

 (1.9) pot. mocny cios pię­ścią

Wiktionary

Lufa – za­sad­ni­cza część broni pal­nej, umoż­li­wia­ją­ca na­da­nie po­ci­sko­wi jed­no­cze­śnie ruchu po­stę­po­we­go i obro­to­we­go (lufy gwin­to­wa­ne i po­li­go­nal­ne) lub tylko po­stę­po­we­go (lufy gład­ko­ścien­ne) w od­po­wied­nim kie­run­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sze­ryf w mil­cze­niu pa­trzył na za­bi­te­go ban­dy­tę, po czym zdmuch­nął dym wy­do­by­wa­ją­cy się z lufy jego re­wol­we­ru i wło­żył broń do ka­bu­ry.

 (1.2) Kiedy chcesz po­pra­wiać tę lufę z ma­te­ma­ty­ki?

 (1.4) Jak mnie rwie. Polej lufę bo nie wy­ro­bię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlufa, AS: lufa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lufka ż.

 przym. lufowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) setka

 (1.6) bomba, śruba, faza, dym

 (1.7) penis

 (1.9) fanga

Wiktionary


lufar

ga­tu­nek mor­skiej ryby oko­nioksz­tałt­nej; ta­ser­gal, skrze­lo­łusk


SJP.pl

Lufar, skrze­lo­łusk, ta­ser­gal ("Po­ma­to­mus sal­ta­trix") – ga­tu­nek mor­skiej ryby oko­nioksz­tałt­nej, je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Po­ma­to­mus" oraz ro­dzi­ny lu­fa­ro­wa­tych (Po­ma­to­mi­dae).

Wikipedia


lufcik

nie­wiel­ka część okna, da­ją­ca się od­dziel­nie ot­wie­rać; wietrz­nik; wy­wietrz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ot­wie­ral­na część w skrzyd­le okna umoż­li­wia­ją­ca wie­trze­nie po­mie­szcze­nia

Wiktionary

Luf­cik – nie­wiel­ka część skrzy­dła okien­ne­go, da­ją­ca się od­dziel­nie ot­wie­rać.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I li­to­ści­wa dziew­czyn­ka ot­wo­rzy­ła luf­cik i wpu­ści­ła do po­ko­ju drżą­ce­go z zimna Ma­ciu­sia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luft mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywietrznik, oberluft, wietrznik

Wiktionary


lufengozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ma­so­spon­dy­li


SJP.pl

Lu­fen­go­za­ur (Lu­fen­go­sa­u­rus) – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z grupy pro­za­u­ro­po­dów, spo­krew­nio­ny z ma­so­spon­dy­lem.

Wikipedia


luffa

ro­śli­na ziel­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych; gąb­czak; truk­wa


SJP.pl


lufka

1. zdrob­nie­nie od: lufa;
2. po­tocz­nie: szkla­na cy­gar­nicz­ka; fifka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała lufa

 (1.2) rurka do pa­le­nia pa­pie­ro­sów be­zust­ni­ko­wych

 (1.3) mała por­cja al­ko­ho­lu

Wiktionary

Lufka, fifka (rza­dziej cy­gar­nicz­ka lub du­law­ka, nieg­dyś także munsz­tu­czek) – w naj­prost­szym wy­ko­na­niu rurka kil­ku­mi­li­me­tro­wej śred­ni­cy i kilku- lub kil­ku­na­sto­cen­ty­me­tro­wej dłu­go­ści; na jed­nym z koń­ców mo­co­wa­ny jest pa­pie­ros (zaz­wy­czaj w tym miej­scu rurka jest nieco roz­sze­rzo­na, dzię­ki czemu można do niej wło­żyć ko­niec pa­pie­ro­sa), a drugi służy pa­la­czo­wi za ust­nik (bywa w tym miej­scu czę­sto nieco spła­szczo­na i za­o­pa­trzo­na w nie­wiel­kie zgru­bie­nie ułat­wia­ją­ce trzy­ma­nie lufki w zę­bach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Puł­kow­nik Żyto wy­do­był z szu­fla­dy pacz­kę po­pu­lar­nych, wy­cią­gnął z niej pa­pie­ro­sa, potem prze­ciął go na pół i jedną z po­łó­wek wło­żył do szkla­nej lufki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lufa ż.

 przym. lufowy

Wiktionary


lufowy

przy­miot­nik od: lufa (część broni pal­nej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z lufą, do­ty­czą­cy lufy (tylko w zna­cze­niu: „część broni pal­nej w po­sta­ci rury, w któ­rej na­stę­pu­je roz­pę­dze­nie po­ci­sku przy strza­le”)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈfɔvɨ, AS: lufovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lufa ż., lufka ż.

Wiktionary


luft

1. prze­sta­rza­le: prze­wód od­pro­wa­dza­ją­cy dym z pieca; po­tocz­nie: do luftu - do ni­cze­go, nic nie warte;
2. prze­sta­rza­le: po­wie­trze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. okrą­gły de­kiel do spu­szcza­nia pary z pieca pie­kar­ni­cze­go w celu re­gu­la­cji tem­pe­ra­tu­ry

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. po­wie­trze

Wiktionary

Luft (pol­ska forma żeń­ska: Luft/Luf­to­wa; licz­ba mnoga: Luf­to­wie) – [].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luft, AS: luft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. lufcik m.

Wiktionary


luftbalón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lotn. balon

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk balón

Wiktionary


lufthansa

nie­miec­kie linie lot­ni­cze


SJP.pl

Luft­han­sa ("De­uts­che Luft­han­sa AG") – nie­miec­ki na­ro­do­wy prze­woź­nik lot­ni­czy, z sie­dzi­bą w Ko­lo­nii. Głów­na baza Luft­han­sy znaj­du­je się we Frank­fur­cie nad Menem przy mię­dzy­na­ro­do­wym por­cie lot­ni­czym peł­nią­cym jed­no­cze­śnie funk­cję głów­ne­go węzła ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go Luft­han­sy, zaś dru­gim jest mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy w Mo­na­chium.

Wikipedia


luftować

daw­niej:
1. umoż­li­wiać do­stęp świe­że­go po­wie­trza; prze­wie­trzać;
2. luf­to­wać się - prze­wie­trzać się, prze­by­wać na świe­żym po­wie­trzu; spa­ce­ro­wać


SJP.pl


luftwaffe

nie­miec­kie siły lot­ni­cze


SJP.pl

Luft­waf­fe – ofi­cjal­na nazwa sił po­wietrz­nych III Rze­szy i Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec.

Jej za­da­niem jest pro­wa­dze­nie walki po­wietrz­nej, bom­bar­do­wa­nie sił nie­przy­ja­cie­la oraz pro­wa­dze­nie de­san­tu po­wietrz­ne­go i roz­poz­na­nia lot­ni­cze­go.

W cza­sie II wojny świa­to­wej w skład Luft­waf­fe wcho­dzi­ły także: lą­do­wa obro­na prze­ciw­lot­ni­cza, tzw.

Wikipedia


lugano

1. je­zio­ro w Szwaj­ca­rii i we Wło­szech;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Szwaj­ca­rii;

Wiktionary

Lu­ga­no (lmo. "Lügàn", niem. "Lauis", rm. "Li­gia­un") – naj­więk­sze mia­sto oraz gmina w po­łud­nio­wo-wschod­niej Szwaj­ca­rii, we wło­sko­ję­zycz­nym i fak­tycz­nie w więk­szo­ści lom­bardz­ko­ję­zycz­nym kan­to­nie Ti­ci­no, gra­ni­czą­cym z Wło­cha­mi, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na za­rów­no okrę­gu "(di­stret­to)" Lu­ga­no, jak i po­wia­tów "(cir­co­lo)" Lu­ga­no est, Lu­ga­no nord, oraz ovest.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­jąc w Lu­ga­no, czę­sto jeź­dzi­li­śmy na narty.

Wiktionary


lugduński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Lug­du­nem, do­ty­czą­cy Lug­du­ne (współcz. Lyon)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lugdun mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. lioński

Wiktionary


luger

lu­gier;
1. sta­tek ry­bac­ki do ło­wie­nia przy uży­ciu sieci dry­fu­ją­cych; dryf­ter;
2. sta­tek po­sia­da­ją­cy oża­glo­wa­nie lu­gro­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Georg Luger – au­striac­ki kon­struk­tor broni
  • Luger – po­tocz­na nazwa pi­sto­le­tu Pa­ra­bel­lum
  • lu­gier (luger) – typ ża­glow­ca
  • lu­gier (luger) – mały sta­tek ry­bac­ki
  • Lu­gro­traw­ler

Wikipedia


lugier

luger;
1. sta­tek ry­bac­ki do ło­wie­nia przy uży­ciu sieci dry­fu­ją­cych; dryf­ter;
2. sta­tek po­sia­da­ją­cy oża­glo­wa­nie lu­gro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nie­wiel­ki ża­glo­wiec o sko­śnych ża­glach, z ostat­nim ża­glem wy­su­nię­tym za rufę

 (1.2) ryb. nie­wiel­ki sta­tek ry­bac­ki do po­ło­wów sie­cia­mi dry­fu­ją­cy­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lu­gier – typ ża­glow­ca
  • lu­gier – typ stat­ku ry­bac­kie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈluɟɛr, AS: luǵer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lugrowy

 rzecz. lugrotrawler ż.

Wiktionary


lugol

[czy­taj: lugol lub liGOL] naz­wi­sko, np. Jean Gu­il­la­u­me Au­gu­ste Lugol (1788 - 1851), le­karz fran­cu­ski, wy­na­laz­ca płynu naz­wa­ne­go jego naz­wi­skiem, sto­so­wa­ne­go w niek­tó­rych cho­ro­bach tar­czy­cy


SJP.pl


lugrotrawler

sta­tek ry­bac­ki przy­sto­so­wa­ny do po­ło­wu ryb pław­ni­ca­mi i wło­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. mo­to­ro­wy sta­tek ry­bac­ki ło­wią­cy sie­cia­mi dry­fu­ją­cy­mi, mniej­szy od traw­le­ra;

Wiktionary

Lu­gro­traw­ler – sta­tek ry­bac­ki pow­sta­ły z po­łą­cze­nia traw­le­ra z lu­grem. Przy­sto­so­wa­ny do po­ło­wów za­rów­no (za po­mo­cą wło­ków i pław­nic) ryb den­nych, jak i pe­la­gicz­nych (pły­wa­ją­cych w toni wod­nej).

Lu­gro­traw­ler jest zaz­wy­czaj mniej­szy od traw­le­ra, a od lugra różni się głów­nie więk­szą mocą sil­ni­ka po­trzeb­ną do tra­ło­wa­nia. Moż­li­wość po­ło­wu tymi dwie­ma me­to­da­mi poz­wa­la na użyt­ko­wa­nie i po­ło­wy z tego typu stat­ków przez cały rok.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌluɡrɔˈtrawlɛr, AS: lugrotrau̯ler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lugier m.

Wiktionary


lugrowy

przy­miot­nik od: lu­gier, luger (ża­giel lu­gro­wy)


SJP.pl


lugubre

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­nu­ro, po­sęp­nie


SJP.pl


luidor

złota mo­ne­ta fran­cu­ska bita od 1690 roku; lud­wik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. nu­mizm. złota mo­ne­ta bita we Fran­cji;

Wiktionary

Lu­i­dor (lud­wik, fr. "Louis d'or") – złota mo­ne­ta fran­cu­ska wpro­wa­dzo­na przez Lud­wi­ka XIII w 1640 r. Była wzo­ro­wa­na na hisz­pań­skim pi­sto­lu. "Lu­i­do­ra" bito we Fran­cji do 1793 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na awer­sie lu­i­do­rów umie­szcza­no po­do­biz­nę pa­nu­ją­cych wład­ców fran­cu­skich.

 (1.1) Ja widzę rze­czy wiel­kie, i pię­kne i śmia­łe, / Która ludz­kość mi­zer­na, ra­chi­tycz­na, chora, / Chwy­ta z obrzyd­li­wo­ścią w swoje ręce małe / I prze­ra­bia na rubla, gwi­neę, lu­i­do­ra!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludwik

Wiktionary


luis

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Luis Paula – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Luis – hisz­pań­ski pił­karz
  • Luis – hu­ra­gan
  • Luis – hisz­pań­skie imię mę­skie
  • Luis – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • De Luis – ho­len­der­ski zwią­zek gra­fi­ków
  • Jan Luis
  • Louis

Wikipedia


luiza

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Luiza – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Lud­wik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­li­śmy się z ciot­ką Luizą do Bredy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈjiza, AS: lui ̯iza

Wiktionary


luizczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Luizy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


luiziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Luizy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


luizjana

stan w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stan Sta­nów Zjed­no­czo­nych Ame­ry­ki;

 (1.2) hist. ko­lo­nia fran­cu­ska w Ame­ry­ce Pół­noc­nej w XVII i XVIII w.;

Wiktionary

Lu­iz­ja­na ( Lo­u­i­sia­na; wym., Lo­u­i­sia­ne) – stan na po­łud­niu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, u uj­ścia rzeki Mis­si­si­pi do Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej. Ma po­wierzch­nię 135 382 km², z czego 21 455 km² to ob­sza­ry wodne.

Lu­iz­ja­na gra­ni­czy na pół­no­cy z Ar­kan­sas, na wscho­dzie z Mis­si­si­pi, a na za­cho­dzie z Tek­sa­sem. Jej sto­li­cą jest Baton Rouge, a naj­więk­szym mia­stem Nowy Or­le­an (ponad 1,2 mln miesz­kań­ców w ob­sza­rze me­tro­po­li­tal­nym).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Luizjańczyk mos., Luizjanka ż.

 przym. luizjański

Wiktionary


luizjanka

miesz­kan­ka Lu­iz­ja­ny (stanu w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lu­iz­ja­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luizjana ż.

:: fm. Luizjańczyk mos.

 przym. luizjański

Wiktionary


luizjańczyk

miesz­ka­niec Lu­iz­ja­ny (stanu w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lu­iz­ja­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luizjana ż.

:: fż. Luizjanka ż.

 przym. luizjański

Wiktionary


luizjański

→ Lu­iz­ja­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­iz­ja­ną, do­ty­czą­cy Lu­iz­ja­ny

Wiktionary

Patrz:

Luizjana

Powiązane:

 rzecz. Luizjańczyk mos., Luizjanka ż., Luizjana ż.

Wiktionary


luizka

zdrob­nie­nie od: Luiza (imię żeń­skie)


SJP.pl


luizyt

bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy, sto­so­wa­ny w pier­wszej woj­nie świa­to­wej, po­wo­du­ją­cy opa­rze­nia skóry i ata­ku­ją­cy drogi od­de­cho­we; "rosa śmier­ci"


SJP.pl

Lu­i­zyt (tzw. "rosa śmier­ci") – pa­rzą­cy bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy. Zwy­kle nazwą "lu­i­zyt" okre­śla się pro­dukt tech­nicz­ny sta­no­wią­cy mie­sza­ni­nę trzech związ­ków che­micz­nych:

Naj­sil­niej­sze wła­ści­wo­ści pa­rzą­co-tru­ją­ce po­sia­da lu­i­zyt A.

Pier­wszy raz otrzy­ma­ny przez Ju­liu­sa Nie­uw­lan­da i opi­sa­ny w jego pracy dok­tor­skiej do­ty­czą­cej re­ak­cji ace­ty­le­nu.

Wikipedia


luj

1. opry­szek, menel, za­ka­pior, łobuz, chu­li­gan;
2. slan­go­wo: ocena nie­do­sta­tecz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. niech­luj­ny, mocno za­nied­ba­ny męż­czyz­na bu­dzą­cy wstręt swoim wy­glą­dem

 (1.2) pot. obraź. chu­li­gan, drob­ny prze­stęp­ca, żul

 (1.3) slang. po­gard. he­te­ro­sek­su­al­ny męż­czyz­na bę­dą­cy obiek­tem po­żą­da­nia ho­mo­sek­su­a­li­sty, czę­sto rów­nież zga­dza­ją­cy się na współ­ży­cie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) slang. eduk. ocena nie­do­sta­tecz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ławce leżał luj, a obok w wózku stał cały jego do­by­tek.

 (1.2) Boję się pu­szczać Bart­ka sa­me­go na plac zabaw, bo tam się kręcą jacyś luje.

 (1.3) Stu­den­cik czy­tał mnie i znał mój sto­su­nek do lujów, wie­dział, że za­wsze z nimi znaj­dę wspól­ny język, po­dob­nie jak ze zło­dzie­ja­mi i ma­fio­sa­mi, po­li­cjan­ta­mi i ti­row­ca­mi…

 (1.3) Jeden po­li­cjant to był taki za­je­bi­sty luj, że wszyst­ko prze­sta­ło się dla mnie li­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lujówa / lujówka ż.

 przym. lujowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glajdus, lurwas, ofyfla; lump, menel

 (1.2) luntrus, luńtrus; żul, zakapior

 (1.3) szwulek; parówa

 (2.1) luja, pała, gała

Wiktionary


lujówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. reg. pozn. kasz­kiet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz przy­pom­niał sobie, że po­wi­nien oka­zać mu, na wszel­ki wy­pa­dek, tro­chę po­ko­ry, więc zdjął z głowy swoją kra­cia­stą lu­jów­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. lujówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oprychówka

Wiktionary


luk

za­my­ka­ny otwór w po­kła­dzie stat­ku, słu­żą­cy do ła­dun­ku i wy­ła­dun­ku to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) otwór w po­kła­dzie stat­ku do ła­dow­ni, ot­war­ty ku górze, za­my­ka­ny po­kry­wą

 (1.2) otwór wej­ścio­wy w czoł­gu

 (1.3) spe­cjal­na ko­mo­ra na stat­ku, w sa­mo­lo­cie, au­to­bu­sie itp., do prze­wo­zu to­wa­rów lub ba­ga­żu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: luka

Wiktionary

Luk ( hatch) – szczel­nie za­my­ka­ny otwór w po­kła­dzie stat­ku wod­ne­go, na­zy­wa­ny także wła­zem. Przez­na­czo­ny jest głów­nie do tran­spor­tu ła­dun­ku, może słu­żyć rów­nież jako do­dat­ko­wy otwór ko­mu­ni­ka­cyj­ny (za­pa­so­wy, awa­ryj­ny) oraz może być wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako otwór wen­ty­la­cyj­ny. Luki za­my­ka­ne są kla­pa­mi lub po­kry­wa­mi, a jeśli te są za­o­pa­trzo­ne w okna, to luki speł­nia­ją także funk­cję doś­wiet­la­ją­cą wnę­trze jed­nost­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luk, AS: luk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lukowy

Wiktionary


luka

1. miej­sce nie­za­peł­nio­ne czymś, puste
2. bra­ku­ją­cy frag­ment tek­stu
3. prze­no­śnie: brak, nie­do­bór cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) puste miej­sce

 (1.2) brak lub nie­do­bór cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • luka anio­no­wa
  • luka do­cho­do­wa
  • luka ero­zyj­na
  • luka in­fla­cyj­na
  • luka praw­na
  • luka stra­ty­gra­ficz­na
  • Luka (kry­sta­lo­gra­fia) – nie ob­sa­dzo­na po­zy­cja wę­zło­wa w sieci krysz­ta­łu ato­mo­we­go lub jo­no­we­go („wa­kans”) albo pusta prze­strzeń w ku­lo­wym mo­de­lu sieci kry­sta­licz­nej, bu­do­wa­nym zgod­nie z za­sa­dą naj­gęst...
  • Ra­do­sław Łuka – pol­ski muzyk ukry­wa­ją­cy się pod pse­u­do­ni­mem Luka
  • Luka – bra­zy­lij­ska pio­sen­kar­ka
  • Luka – pio­sen­ka na­gra­na przez Su­zan­ne Vega
  • Luka – po­wieść Ma­rze­ny Brody
  • Łuka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) On ma luki w wyksz­tał­ce­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluka, AS: luka

Wiktionary


lukania

po­tocz­nie: pa­trzeć, spo­glą­dać, zer­kać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­łud­niu an­tycz­nej Ita­lii, mię­dzy Za­to­ką Ta­renc­ką a Mo­rzem Tyr­reń­skim;

Wiktionary

Lu­ka­nia (łac. "Lu­ca­nia") – kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­łud­niu an­tycz­nej Ita­lii, mię­dzy Za­to­ką Ta­renc­ką a Mo­rzem Tyr­reń­skim, gra­ni­czy­ła z Kam­pa­nią, Apu­lią, Sam­nium i Brut­tium. Wy­brze­ża były sil­nie sko­lo­ni­zo­wa­ne przez Gre­ków, a te­ry­to­rium wew­nętrz­ne za­miesz­ki­wa­li Lu­ka­no­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po swo­jej ab­dy­ka­cji Mak­sy­mian wy­co­fał się do Lu­ka­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lukański

Wiktionary


lukarna

małe okno w dachu bu­dyn­ku; lu­kar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pio­no­we okien­ko na dachu, które doś­wiet­la pod­da­sze;

Wiktionary

Lu­kar­na, gibel – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny umie­szczo­ny na/w dachu, doś­wiet­la­ją­cy pod­da­sze. Skła­da się z po­wierzch­ni fron­to­wej, w któ­rej umie­szczo­ne jest okno kla­sycz­ne lub port­fe­netr, oraz pro­sto­pa­dłych do niej po­wierzch­ni bocz­nych, łą­czą­cych front z po­ła­cią dachu lub współ­cze­śnie rów­nież bocz­ną czę­ścią bu­dyn­ku w przy­pad­ku lu­kar­ny na­roż­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ścia­ny zdobi wa­pien­ny ka­mień, a lu­kar­ny ozdo­bio­ne są her­ba­mi: Jana Pawła II, za­ko­nu pa­u­li­nów i zna­kiem ma­ryj­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lukarnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gibel

Wiktionary


lukarnia

małe okno w dachu bu­dyn­ku; lu­kar­na


SJP.pl


lukarnowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do lu­kar­ny, ma­ją­cy zwią­zek z lu­kar­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ła­ci da­cho­wej znaj­do­wa­ły się lu­kar­no­we okna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukarna ż.

Wiktionary


lukas

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


lukasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lukasz

po­tocz­nie: pa­trzeć, spo­glą­dać, zer­kać


SJP.pl


lukaszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lukasówka

od­mia­na gru­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. od­mia­na gru­szy o du­żych i so­czy­stych owo­cach;

 (1.2) spoż. owoc lu­ka­sów­ki (1.1)

Wiktionary

Gru­sza 'Lu­ka­sów­ka' – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) gru­szy na­le­żą­ca do grupy grusz za­chod­nich, o póź­nej porze doj­rze­wa­nia (od­mia­na zi­mo­wa). Od­mia­na bar­dzo stara, którą zna­lazł Alek­san­der Lucas w 1874 roku jako przy­pad­ko­wą siew­kę w lesie koło Blois we Fran­cji.

Wikipedia


lukawski

naz­wi­sko


SJP.pl


lukać

po­tocz­nie: pa­trzeć, spo­glą­dać, zer­kać


SJP.pl


lukański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lu­ka­nią (kra­i­ną hi­sto­rycz­ną we Wło­szech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lukania ż.

Wiktionary


lukian

grec­ki mówca i sa­ty­ryk, ok. 120-180


SJP.pl


lukier

po­le­wa z roz­to­pio­ne­go cukru, nie­kie­dy bar­wio­na, uży­wa­na do de­ko­ra­cji ciast, tor­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­le­wa uży­wa­na do po­kry­wa­nia wy­ro­bów cu­kier­ni­czych, spo­rzą­dza­na z roz­to­pio­ne­go cukru pudru;

Wiktionary

Lu­kier – po­le­wa z cukru roz­pro­wa­dzo­ne­go w wo­dzie, soku owo­co­wym, biał­ku jaja ku­rze­go bądź mleku. Lu­kier służy do ozda­bia­nia wy­ro­bów cu­kier­ni­czych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlucɛr, AS: luḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukrowanie n.

 czas. polukrować, lukrować ndk.

Wiktionary


lukka

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w To­ska­nii, sto­li­ca pro­win­cji Lukka (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w To­ska­nii;

Wiktionary

Lukka (łac. "Luca", wł. "Lucca") – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia, w pro­win­cji Lukka. Sie­dzi­ba ar­chi­die­cez­ji. W mie­ście znaj­du­je się pa­ra­fia Pol­skie­go Na­ro­do­we­go Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go pod wez­wa­niem św. Sta­ni­sła­wa Kost­ki. Ro­dzin­ne mia­sto kom­po­zy­to­ra Gia­co­ma Puc­ci­nie­go, uro­dził się tutaj także ko­larz Mario Ci­pol­li­ni. Gia­co­mo Puc­ci­ni miesz­kał i two­rzył w Torre del Lago Puc­ci­ni, miej­sco­wo­ści od­le­głej od Lukki ok. 25 km i po śmier­ci tam zo­stał po­cho­wa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­dob­nym duchu Hob­bes wy­śmie­wa miesz­kań­ców Lukki z po­wo­du umie­szcze­nia słowa LIBERTAS na wie­żach mia­sta. Są oni, za­u­wa­ża, rów­nie wolni jak Turcy w Kon­stan­ty­no­po­lu.

 (1.1) Lukka jest chyba je­dy­nym mia­stem, o któ­rym Paweł Mu­ra­tow w swo­ich słyn­nych „Obra­zach Włoch” na­pi­sał tak wiele nie­przy­jaz­nych słów. A to że przy­po­mi­na wię­zie­nie, że ulicz­ki ma kręte i wą­skie, że „nawet w jasny dzień li­sto­pa­do­wy pa­nu­je tu wil­goć i głu­sza, dusz­ne po­wie­trze nie poz­wa­la od­dy­chać”, a to że „jej hi­sto­ria jest pełna nik­czem­no­ści, hańby i po­ni­że­nia,” a to że fa­sa­da ko­ścio­ła San Mi­che­le jest okrop­na. Wszyst­ko to są, pro­szę pań­stwa, po­mó­wie­nia i oszczer­stwa!

 (1.1) Sa­mo­dziel­nie dy­spo­no­wał pa­pież bi­skup­stwa­mi w Pań­stwie Ko­ściel­nym. Sto­li­ca Apo­stol­ska miała swo­bo­dę ob­sa­dza­nia bi­skupstw w Re­pu­bli­ce Ge­nu­eń­skiej (z Kor­sy­ką), w księ­stwach Parmy, Pia­cen­zy, Mo­de­ny, w Re­pu­bli­ce Lukki oraz w księ­stwie Man­tui, lecz za­wsze była brana opi­nia miej­sco­wych władz.

 (1.1) Nie­wiel­ka Re­pu­bli­ka Lukki, do­ty­ka­ją­ca morza nad­brze­żem Via­reg­gia, li­czą­ca około 120000 miesz­kań­ców, rzą­dzo­nych przez szlach­tę i kler, była mocno nie­za­do­wo­lo­na z wcie­le­nia jej ostat­nim trak­ta­tem do Kró­le­stwa Etru­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukkańczyk mos., lukkanka ż.

 przym. lukkański, daw. łukieski, daw. luceński

Wiktionary


lukkanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Lukki, ko­bie­ta rodem z Lukki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lukka ż.

:: fm. lukkańczyk mos.

 przym. lukkański

Wiktionary


lukkańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Lukki; osoba rodem z Lukki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­zbyt znana jest rów­nież po­stać Bar­tło­mie­ja Sar­die­go, luk­kań­czy­ka, uro­dzo­ne­go w 1645 r. a zmar­łe­go w 1719 w Gdań­sku. W Pol­sce zna­lazł się on ok. 1668 r., był se­kre­ta­rzem Marii Ka­zi­mie­ry, a naj­pew­niej i kró­lew­skim, za­rząd­cą kilku men­nic, mię­dzy in­ny­mi kra­kow­skiej i byd­go­skiej od ok. 1682 r., pod ko­niec zaś życia pocz­mi­strzem ge­ne­ral­nym kró­le­stwa.

 (1.1) To­wa­rzy­sząc flo­ren­tyń­czy­kom jako in­ży­nier woj­sko­wy, Bru­nel­les­chi wpadł na in­te­re­su­ją­cy po­mysł zmia­ny, przez wy­ko­pa­nie od­po­wied­nie­go ka­na­łu, biegu rzeki Ser­chio i oto­cze­nia jej wo­da­mi wa­row­nej Lukki, aby po­zba­wić obroń­ców moż­li­wo­ści za­o­pa­try­wa­nia się z zew­nątrz. Pro­jekt — godny ta­len­tu re­ne­san­so­we­go mi­strza — zo­stał przy­ję­ty i z nie­ma­łym tru­dem zre­a­li­zo­wa­ny, woda od­cię­ła Lukkę od świa­ta. Sku­tek mo­zol­ne­go przed­sięw­zię­cia oka­zał się jed­nak zba­wien­ny dla oblę­żo­nych, kanał wodny unie­moż­li­wiał bo­wiem flo­ren­tyń­czy­kom sztur­my na mia­sto, a nie zasz­ko­dził obroń­com, któ­rzy wbrew przy­pu­szcze­niom oble­ga­ją­cych byli cał­kiem nieź­le za­o­pa­trze­ni. Stra­ci­wszy sporo czasu, woj­ska flo­renc­kie wró­ci­ły do domu, po­zo­sta­wia­jąc luk­kań­czy­kom w nie­za­mie­rzo­nym pre­zen­cie pię­kną for­ty­fi­ka­cję.

 (1.1) Luk­kań­czyk po­dej­mu­je się ro­bo­ty, któ­rej nikt pod­jąć się nie chce, pra­cu­je za wy­na­gro­dze­nie, ja­kie­go nie ośmie­lo­no by się za­pro­po­no­wać tu­byl­co­wi, bie­rze na doz­gon­ną to­wa­rzysz­kę swo­jej doli ko­bie­tę, na którą… z przy­jem­no­ścią się nie pa­trzy. I w za­mian za to wszyst­ko, jest ośmie­szo­ny i wzgar­dzo­ny, i kto by się tego spo­dzie­wał? nawet przez ko­bie­ty, dla któ­rych nie­raz jest deską oca­le­nia. Kto zba­dał taj­ni­ki nie­wie­ściej duszy, niech się dziwi…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lukka ż.

:: fż. lukkanka ż.

 przym. lukkański

Wiktionary


lukkański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Lukką, do­ty­czą­cy Lukki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor zbio­ru nowel i kro­ni­karz luk­kań­ski, Gio­van­ni Ser­cam­bi, wy­brał się pew­ne­go razu ze swoim wujem do Flo­ren­cji, by do­star­czyć tam tka­ni­ny. Wraz z nimi za­brał się w drogę młody pra­teń­czyk, re­zy­du­ją­cy na stałe w Lukce.

 (1.1) Przy­kła­do­wo bio­rąc, na te­re­nie nie­wiel­kiej die­cez­ji luk­kań­skiej w To­ska­nii współ­czes­ny nam hi­sto­ryk Mar­ti­no Giu­sti na­li­czył w XI wieku 26 ka­no­ni­czych oś­rod­ków re­gu­lar­ne­go życia wspól­ne­go.

 (1.1) Ile­kroć pod­nio­sła oczy na góry luk­kań­skie, ciem­nie­ją­ce w tej stro­nie, dokąd od­je­chał jej ko­cha­nek, doś­wiad­cza­ła usta­wa­nia bicia serca i ta­kie­go braku tchu, iż miała się za bli­ską śmier­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lukka ż., lukkańczyk mos., lukkanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. łukieski, daw. luceński

Wiktionary


luknąć

po­tocz­nie: po­pa­trzeć, spoj­rzeć, zer­knąć


SJP.pl


lukowski

naz­wi­sko


SJP.pl


lukowy

przy­miot­nik od: luk, luka


SJP.pl


lukratywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób lu­kra­tyw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukratywność ż.

 przym. lukratywny

Wiktionary


lukratywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: lu­kra­tyw­nie


SJP.pl


lukratywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: lu­kra­tyw­ny


SJP.pl


lukratywność

przy­no­sze­nie zy­sków, ko­rzy­ści ma­te­rial­nych; do­cho­do­wość, zy­skow­ność, in­trat­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co lu­kra­tyw­ne, przy­no­szą­ce duże zyski, ko­rzy­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lukratywny

 przysł. lukratywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intratność, zyskowność, popłatność, przychodowość, dochodowość, kasowość, złotodajność

Wiktionary


lukratywny

przy­no­szą­cy duże zyski fi­nan­so­we; in­trat­ny, ren­tow­ny, opła­cal­ny, zy­skow­ny, po­płat­ny, do­cho­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­no­szą­cy spore zyski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukratywność ż.

 przysł. lukratywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dochodowy, korzystny, opłacalny

Wiktionary


lukrecja

by­li­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; wy­su­szo­ne ko­rze­nie tej ro­śli­ny lub wy­ciąg z nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gly­cyrr­hi­za|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, ros­ną­cych w Eu­raz­ji;

 (1.2) farm. kulin. kos­met. wy­su­szo­ne ko­rze­nie lu­kre­cji (1.1) z odło­ga­mi lub ich przet­wo­ry

 (1.3) slang. ładna dziew­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­kre­cja – imię żeń­skie
  • Lu­kre­cja – po­stać le­gen­dar­na
  • lu­kre­cja – ro­dzaj ro­ślin mo­tyl­ko­wa­tych
    • lu­kre­cja gład­ka – ga­tu­nek sto­so­wa­ny do pro­duk­cji sło­dy­czy
  • lu­kre­cja – pro­dukt spo­żyw­czy
    • słona lu­kre­cja – od­mia­na lu­kre­cji z do­dat­kiem chlor­ku amonu
  • Lu­kre­cja – obraz Rem­brand­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W moim ogród­ku ro­śnie ra­bat­ka lu­kre­cji.

 (1.2) Nie zno­si­łem za dzie­cia­ka tych cu­kier­ków z lu­kre­cji.

 (1.3) Po­patrz na tamtą, co za lu­kre­cja, stary!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈkrɛt͡sʲja, AS: lukrecʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lukrecjusz mos., Lukrecja ż.

 przym. lukrecjowy

Wiktionary


lukrecjowy

przy­miot­nik od: lu­kre­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lu­kre­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukrecja ż.

Wiktionary


lukrecjusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Lu­kre­cjusz, Titus Lu­cre­tius Carus (ur. ok. 99 p.n.e., zm. ok. 55 p.n.e.) – rzym­ski poeta i fi­lo­zof, jeden z nie­licz­nej grupy (obok Ka­tul­lu­sa oraz ko­me­dio­pi­sa­rzy Pla­u­ta i Te­ren­cju­sza) po­e­tów re­pu­bli­kań­skie­go Rzymu, któ­rych ut­wo­ry za­cho­wa­ły się do na­szych cza­sów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lukrecja ż.

:: fż. Lukrecja ż.

Wiktionary


lukrecjuszostwo

Lu­kre­cjusz z mał­żon­ką; Lu­kre­cju­szo­wie


SJP.pl


lukrecjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


lukrecjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Lu­kre­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


lukrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. po­le­wa­nie wy­ro­bów cu­kier­ni­czych lu­krem

 (1.2) przen. przed­sta­wia­nie cze­goś w spo­sób nad­mier­nie ko­rzyst­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukier m.

 czas. lukrować ndk., polukrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lakierowanie, koloryzowanie, podkolorowywanie, podmalowywanie, ubarwianie, upiększanie

Wiktionary


lukrowaty

nad­mier­nie po­zy­tyw­ny, ckli­wy


SJP.pl


lukrować

1. po­kry­wać wy­ro­by cu­kier­ni­cze war­stwą lukru;
2. wy­ra­żać się o czymś w spo­sób zbyt poch­leb­ny


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­kła­dać lu­kier na cia­sto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈkrɔvat͡ɕ, AS: lukrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukier m., lukrowanie n.

 czas. polukrować

Wiktionary


lukrowo

→ lu­kro­wy


SJP.pl

Patrz:

lukrowy

lukrowy

zro­bio­ny z lukru; ozdo­bio­ny lu­krem


SJP.pl


luks

w fi­zy­ce: jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w ukła­dzie SI, równa na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia po­wierzch­ni 1 m^2, na którą pada rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ny stru­mień świetl­ny 1 lu­me­na (skrót: lx); lux


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w ukła­dzie SI;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • luks – jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia
  • LUKS – Linux Uni­fied Key Setup

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nagle re­flek­tor roz­błysł świa­tłem o sile ponad sie­dem­na­stu ty­się­cy luk­sów, cał­ko­wi­cie ośle­pia­jąc zgro­ma­dzo­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luks, AS: luks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. lx

Wiktionary


luksemburczycy

dy­na­stia; Luk­sem­bur­go­wie


SJP.pl

Luk­sem­bur­czy­cy – eu­ro­pej­ska grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca głów­nie Luk­sem­burg (308 919 w 2017 roku). Luk­sem­bur­czy­cy za­miesz­ku­ją także Fran­cję, Bel­gię, Niem­cy, Stany Zjed­no­czo­ne oraz Ka­na­dę.

We­dług luk­sem­bur­skie­go prawa każda osoba, która po­sia­da luk­sem­bur­skie oby­wa­tel­stwo jest Luk­sem­bur­czy­kiem.

Wikipedia


luksemburczyk

miesz­ka­niec Luk­sem­bur­ga (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Luk­sem­bur­ga (sto­li­cy pań­stwa Luk­sem­burg)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌluksɛ̃mˈburt͡ʃɨk, AS: luksẽmburčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luksemburg m., Luksemburczyk m., Luksemburka ż.

:: fż. luksemburka ż.

 przym. luksemburski

Wiktionary


luksemburg

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Luk­sem­bur­gu; Wiel­kie Księ­stwo Luk­sem­bur­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. mia­sto, sto­li­ca Luk­sem­bur­ga (1.1);

 (1.3) geogr. adm. pro­win­cja w Bel­gii, we Wa­lo­nii;

 (1.4) pot. „Radio Lu­xem­burg”, po­pu­lar­na w la­tach 50. roz­gło­śnia na­da­ją­ca mu­zy­kę roz­ryw­ko­wą;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) spol­szczo­na forma naz­wi­ska wład­ców Luk­sem­bur­ga (1.1), a także Czech i Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go;

Wiktionary

Luk­sem­burg, Wiel­kie Księ­stwo Luk­sem­bur­ga (luks. Lëtzebuerg, Gro­uss­he­rzog­tum Lëtzebuerg; fr. Lu­xem­bo­urg, Grand-Duché de Lu­xem­bo­urg; niem. Lu­xem­burg, Großherzogtum Lu­xem­burg) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Za­chod­niej. Jest de­mo­kra­tycz­ną mo­nar­chią kon­sty­tu­cyj­ną rzą­dzo­ną przez wiel­kie­go księ­cia i pre­mie­ra. Gra­ni­czy z Fran­cją od po­łud­nia, Niem­ca­mi od wscho­du oraz Bel­gią od za­cho­du i pół­no­cy. Pań­stwo człon­kow­skie Unii Eu­ro­pej­skiej oraz NATO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dro­dze do Fran­cji prze­je­cha­li­śmy przez Luk­sem­burg.

 (1.2) Luk­sem­burg zo­stał za­ło­żo­ny w X w.

 (1.3) […] A w so­bot­nią noc był Luk­sem­burg, chata, szkło […]

 (2.1) Przez pe­wien czas Luk­sem­bur­go­wie wła­da­li rów­nież Cze­cha­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈksɛ̃mburk, AS: luksẽmburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luksemburski mrz., Luksemburczyk m., Luksemburka ż., luksemburczyk m., luksemburka ż.

 przym. luksemburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Wielkie Księstwo Luksemburga

Wiktionary


luksemburga

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: Luk­sem­burg

Wiktionary


luksemburgia

Luk­sem­bur­gia (fr. "Lu­xem­bo­urg", flam. "Lu­xem­burg") - kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Bel­gii, w fe­de­ral­nym Re­gio­nie Wa­loń­skim oraz w Księ­stwie Luk­sem­bur­ga.

Po­wierzch­nia kra­i­ny wy­no­si ok. 7000 km², z tego 60% w Bel­gii, jest za­miesz­ka­na przez 730 000 ludzi, w tym 35% za­miesz­ku­je część bel­gij­ską. Głów­ne mia­sta to Luk­sem­burg, Esch-sur-Al­zet­te, Du­de­lan­ge, Arlon i Ba­sto­gne.

Wikipedia


luksemburgizm

ogół kon­cep­cji te­o­re­tycz­nych i po­li­tycz­nych Róży Luk­sem­burg, które wy­war­ły wpływ na pro­gram ra­dy­kal­ne­go odła­mu ruchu so­cja­li­stycz­ne­go i były zwal­cza­ne mię­dzy in­ny­mi przez Le­ni­na


SJP.pl

Luk­sem­bur­gizm – spe­cy­ficz­na od­mia­na so­cja­liz­mu, ba­zu­ją­ca na te­o­re­tycz­nych za­gad­nie­niach przed­sta­wio­nych przez Różę Luk­sem­burg w swo­ich pra­cach.

Ter­min luk­sem­bur­gizm zo­stał po raz pier­wszy użyty przez bol­sze­wi­ków, któ­rzy za­rzu­ca­li zwo­len­ni­kom Róży Luk­sem­burg odej­ście od mark­siz­mu re­wo­lu­cyj­ne­go.

Wikipedia


luksemburgowie

dy­na­stia; Luk­sem­bur­czy­cy


SJP.pl

Luk­sem­bur­go­wie ( Haus Lu­xem­burg, Ma­i­son de Lu­xem­bo­urg, Lucemburkové) – dy­na­stia pa­nu­ją­ca od 1070 w hrab­stwie Lim­bur­gii, a od 1247 w hrab­stwie Luk­sem­bur­ga.

W XIV wieku dzię­ki wy­bo­ro­wi Hen­ry­ka VII na tron ce­sar­ski Luk­sem­bur­go­wie zro­bi­li szyb­ką ka­rie­rę za­sia­da­jąc ko­lej­no na tro­nach w Rze­szy (z przer­wa­mi od 1308 do 1437), Cze­chach (1310), w Bran­den­bur­gii (1373–1415), na Wę­grzech (1387).

Wikipedia


luksemburka

miesz­kan­ka Luk­sem­bur­ga (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Luk­sem­burg

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌluksɛ̃mˈburka, AS: luksẽmburka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luksemburg m., Luksemburczyk m., Luksemburka ż.

:: fm. luksemburczyk m.

 przym. luksemburski

Wiktionary


luksemburski

przy­miot­nik od: Luk­sem­burg, Luk­sem­bur­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Luk­sem­burg

 (1.2) od­no­szą­cy się do mia­sta Luk­sem­burg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Luk­sem­bur­ga;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌluksɛ̃mˈbursʲci, AS: luksẽmbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luksemburg mos./mrz., luksemburczyk mos., luksemburka ż., Luksemburczyk mos., Luksemburka ż.

Wiktionary


luksemburskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem luk­sem­bur­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem luk­sem­bur­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku luk­sem­bur­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌluksɛ̃mˈburskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: luksẽmburskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


luksfer

szkla­ny blo­czek do wy­peł­nia­nia kon­struk­cji ścien­nych lub stro­po­wych w celu na­tu­ral­ne­go oś­wiet­le­nia lub dla de­ko­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. szkla­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny ścian;

Wiktionary

Luks­fer – ma­te­riał bu­dow­la­ny wy­ko­na­ny ze szkła, słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia lub wy­peł­nia­nia kon­struk­cji ścien­nych lub stro­po­wych. Może być wyt­wo­rzo­ny ze szkła przez­ro­czy­ste­go lub bar­wio­ne­go, o po­wierzch­ni gład­kiej lub wzo­rzy­stej. Ma znacz­ną prze­pu­szczal­ność świa­tła, się­ga­ją­cą od 50% do 80%.

Wikipedia


luksografia

me­to­da otrzy­my­wa­nia obra­zów bez uży­cia apa­ra­tu po­przez po­ło­że­nie przed­mio­tów na ma­te­riał świa­tło­czu­ły i bez­poś­red­nie dzia­ła­nie świa­tła na ten ma­te­riał


SJP.pl

Luk­so­gra­fia (łc. lux ‘świa­tło’ + gr. gráphein ‘pisać’) – me­to­da otrzy­my­wa­nia obra­zów przez bez­poś­red­nie naś­wiet­le­nie ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych, na które na­ło­żo­ne są przed­mio­ty o róż­nym stop­niu przeź­ro­czy­sto­ści. Uzy­ska­ny w ten spo­sób fo­to­gram na­zy­wa­ny jest luk­so­gra­mem.

Wikipedia


luksomierz

mier­nik na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia; lu­xo­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mier­nik na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luksometr

Wiktionary


luksor

1. mia­sto w Egip­cie;
2. pro­win­cja gu­ber­na­tor­ska w Egip­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wym Egip­cie, na pra­wym brze­gu Nilu;

Wiktionary

Luk­sor, Al-Uksur ( ‏الأقصر‎, "Al-Uqṣur") – mia­sto w po­łud­nio­wym Egip­cie, na pra­wym brze­gu Nilu, w miej­scu po­łud­nio­wej czę­ści sta­ro­żyt­nych Teb, od­dzie­lo­ne ka­na­łem od ich czę­ści pół­noc­nej, sta­no­wią­cej obec­nie mia­sto Kar­nak. W sta­ro­żyt­no­ści zwane egip. "Ipet-re­se­jet – „Harem Po­łud­nio­wy”".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ho­te­lu w Luk­so­rze bie­ga­ły kury po dachu.

 (1.1) Kiedy do­kład­nie wpi­sa­no Luk­sor na Listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luksorczyk m., luksorka ż.

 przym. luksorski

Wiktionary


luksorczyk

miesz­ka­niec Luk­so­ru (mia­sta w Egip­cie)


SJP.pl


luksorka

miesz­kan­ka Luk­so­ru (mia­sta w Egip­cie)


SJP.pl


luksorski

przy­miot­nik od: Luk­sor (mia­sto w Egip­cie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Luk­so­ru, zwią­za­ny z Luk­so­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem sobie kilim z luk­sor­skim wi­docz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luksor m., luksorczyk m., luksorka ż.

Wiktionary


lukstorpeda

daw­niej: po­ciąg ek­spre­so­wy


SJP.pl


luksus

1. wa­run­ki za­pew­nia­ją­ce wy­god­ne życie;
2. wy­so­kiej ja­ko­ści dobra ma­te­rial­ne, słu­żą­ce ułat­wie­niu i uprzy­jem­nia­ją­ce życie, na które można sobie rzad­ko poz­wo­lić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wa­run­ki za­pew­nia­ją­ce kom­for­to­we życie i zby­tek;

 (1.2) zbęd­ny przed­miot za­spo­ka­ja­ją­cy wy­szu­ka­ny gust, wy­gó­ro­wa­ne wy­ma­ga­nia

Wiktionary

Luk­sus ( luxus „zby­tek, nad­miar, prze­pych”) – ter­min opi­su­ją­cy ka­te­go­rię dóbr ma­te­rial­nych, bądź usług wy­róż­nia­ją­cych się wy­so­ką ceną, wy­so­ką ja­ko­ścią wy­ko­na­nia oraz trud­ną do­stęp­no­ścią dla od­bior­cy. Pro­duk­ty luk­su­so­we adre­so­wa­ne są do wą­skich grup spo­łecz­nych, na­le­żą do pro­duk­tów oraz usług eks­klu­zyw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby wy­po­cząć, nie po­trze­bu­ję dro­gich ho­te­li ani luk­su­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluksus, AS: luksus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. luksusik m.

 przym. luksusowy

 przysł. luksusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbytek, komfort, przepych

Wiktionary


luksusik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od luk­sus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie luk­sus, lecz tylko mały luk­su­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luksus m.

 przysł. luksusowo

 przym. luksusowy

Wiktionary


luksusowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób, który za­spo­ka­ja czy­jeś wy­ma­ga­nia do­ty­czą­ce luk­su­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiej­ska sa­dy­ba Ruth i Char­les'a, stare i wiel­kie chłop­skie do­mo­stwo urzą­dzo­ne było luk­su­so­wo, este­tycz­nie i nie­mod­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luksus m., luksusik m.

 przym. luksusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekskluzywnie, zbytkownie

Wiktionary


luksusowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest prze­ja­wem luk­su­su, bo­ga­te­go życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skle­pach tych, na­zy­wa­nych także kram­ni­ca­mi, hand­lo­wa­no prze­waż­nie droż­szy­mi to­wa­ra­mi, czę­sto luk­su­so­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luksus m., luksusik m.

 przysł. luksusowo

Wiktionary


luksusy

1. wa­run­ki za­pew­nia­ją­ce wy­god­ne życie;
2. wy­so­kiej ja­ko­ści dobra ma­te­rial­ne, słu­żą­ce ułat­wie­niu i uprzy­jem­nia­ją­ce życie, na które można sobie rzad­ko poz­wo­lić


SJP.pl


lukullus

Lu­cius Li­ci­nius Lu­cul­lus (ur. 117 p.n.e., zm. 56 p.n.e.), wódz rzym­ski i po­li­tyk


SJP.pl

Lu­kul­lus ( Lu­cius Li­ci­nius Lu­cul­lus; ur. 117 p.n.e., zm. 56 p.n.e.) – rzym­ski wódz i po­li­tyk, stron­nik Sulli, roz­sła­wio­ny zwy­cię­stwa­mi w woj­nie z wład­cą Pontu Mi­try­da­te­sem VI Eu­pa­to­rem.

Wikipedia


lukullusowy

taki jak u Lu­kul­lu­sa, wła­ści­wy Lu­kul­lu­so­wi


SJP.pl


lukács

[czy­taj: LUkacz] naz­wi­sko


SJP.pl


lula

po­tocz­ne:
1. ko­ły­sać dziec­ko, zwła­szcza pod­czas usy­pia­nia;
2. spać (zwy­kle w roz­mo­wach z dzieć­mi)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lula – wieś w Ho­lan­dii, w pro­win­cji Gro­nin­gen, w gmi­nie Ho­o­ge­zand-Sap­pe­me­er
  • Lula – wieś (obec) na Sło­wa­cji po­ło­żo­na w kraju ni­trzań­skim, w po­wie­cie Le­vi­ce
  • Lula – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sar­dy­nia, w pro­win­cji Nuoro
  • Lula – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Banks
  • Lula – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Co­a­ho­ma
  • Lula – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Lula (Luís dos San­tos Costa, ur. 1942) – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Luiz Inácio Lula da Silva – pre­zy­dent Bra­zy­lii

Wikipedia


lulanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|lulać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ululanie n., lulu n., lulajka ż.

 czas. lulu, lulać ndk., ululać dk.

 wykrz. luli, lulu

Wiktionary


lulaw

ga­łąz­ka palmy dak­ty­lo­wej uży­wa­na w ży­dow­skim świę­cie Suk­kot


SJP.pl

Lulaw – w ju­da­iz­mie gałąź palmy dak­ty­lo­wej, a także cały świą­tecz­ny bu­kiet zło­żo­ny oprócz ta­kiej ga­łę­zi z ha­da­sim (trzy ga­łąz­ki mirtu), ara­wot (dwie ga­łąz­ki wierz­by) i od­mia­ny cy­tro­nu zwa­nej etro­giem, uży­wa­ny pod­czas ob­cho­dów świę­ta Suk­kot.

Po­szcze­gól­ne ro­dza­je ga­łą­zek drzew mają zna­cze­nie sym­bo­licz­ne: "etrog" – do­sko­na­łość i spra­wied­li­wość Abra­ha­ma; "palma" – ofia­rę Iza­a­ka; "mirt" – Ja­ku­ba i jego licz­ne po­tom­stwo, gdyż sym­bo­li­zu­je on płod­ność i mi­łość; "wierz­ba" – Jó­ze­fa, który spoś­ród 12 braci zmarł pier­wszy.

Wikipedia


lulać

po­tocz­ne:
1. ko­ły­sać dziec­ko, zwła­szcza pod­czas usy­pia­nia;
2. spać (zwy­kle w roz­mo­wach z dzieć­mi)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ulu­lać)

 (1.1) pot. ko­ły­sać dziec­ko (naj­czę­ściej do snu)

 (1.2) żart. in­fant. spać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Alek lulał w fo­te­lu, gdy przysz­li­śmy po pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlulat͡ɕ, AS: lulać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lulok mzw., lulu n., lulanie n., ululanie n., lulajka ż.

 czas. lulu, ululać dk.

 wykrz. luli, lulu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spać

Wiktionary


lulecznica

ro­śli­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

Lu­lecz­ni­ca ("Sco­po­lia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Na­le­żą do niego trzy ga­tun­ki. Dwa wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wo-Wschod­niej oraz na Ka­u­ka­zie, jeden w Ja­po­nii i na Pół­wy­spie Ko­re­ań­skim. W Pol­sce ro­śnie jeden ga­tu­nek – lu­lecz­ni­ca kra­iń­ska "Sco­po­lia car­nio­li­ca". Ro­śli­ny te za­wie­ra­ją al­ka­lo­i­dy, m.in. są wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako źró­dło atro­pi­ny.

Wikipedia


lulek

sil­nie tru­ją­ce zioło z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

Lulek ("Hy­o­scy­a­mus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 15–32 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Eu­raz­ji – na wscho­dzie po Chiny i w pół­noc­nej Afry­ce – na po­łud­niu się­ga­jąc po So­ma­lię (w Eu­ro­pie 5 ga­tun­ków). Niek­tó­re ga­tun­ki by­wa­ją upra­wia­ne.

Wikipedia


lulemino

Lu­le­mi­no (kaszb. "Lëlemino", Lüllemin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca.

W skład "so­łect­wa Lu­le­mi­no" wcho­dzą także ko­lo­nię Lu­le­min­ko i osadę Masz­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


lulewice

Lu­le­wi­ce (niem. "Alt Lülfitz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 205 miesz­kań­ców.

Wikipedia


lulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


luli

przyś­piew to­wa­rzy­szą­cy usy­pia­niu dziec­ka; lulu


SJP.pl


luliberyna

hor­mon pep­ty­do­wy wy­dzie­la­ny przez podwz­gó­rze


SJP.pl


lulin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lulin – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski
  • Lulin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki
  • Lulin – wieś w ob­wo­dzie Jam­boł
  • Lulin – wieś w ob­wo­dzie Per­nik
  • Lulin

Wikipedia


lulka

daw­niej fajka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. fajka

 (1.2) gw-pl|Ma­zu­ry. ja­łów­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: lulek

Wiktionary

Lulka – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Ra­dziu­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedzą, piją, lulki palą, tańce, hu­lan­ka, swa­wo­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlulka, AS: lulka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lulkowy

Wiktionary


lulkarz

gli­nik lul­karz - ga­tu­nek plusk­wia­ka


SJP.pl


lulkowy

→ lulek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lul­kiem, pow­sta­ją­cy z lulka

 (1.2) daw. zwią­za­ny z lulką

Wiktionary

Patrz:

lulek

Powiązane:

 rzecz. lulka ż.

Wiktionary


lullus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Be­ne­dyk­tyn Lul­lus był z po­cho­dze­nia An­glo­sa­sem.

Wiktionary


lully

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lully – gmina
  • Lully – gmina w kan­to­nie Fry­burg, w okrę­gu Broye
  • Lully – gmina w kan­to­nie Vaud, w okrę­gu Mor­ges
  • Jean-Bap­ti­ste Lully – fran­cu­ski muzyk
  • (8676) Lully – pla­ne­to­i­da
  • Lulli

Wikipedia


lulo

psian­ka lulo - ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl


lulok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. eufem. męski czło­nek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lulać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulok

Wiktionary


lulu

1. tyle co: spać (np. "Idzie­my lulu." - "Idzie­my spać."); zwrot kie­ro­wa­ny do dzie­ci lub w tonie żar­to­bli­wym;
2. przyś­piew to­wa­rzy­szą­cy usy­pia­niu dziec­ka; luli


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. in­fant. spać

wy­krzy­knik

 (2.1) zaś­piew to­wa­rzy­szą­cy ko­ły­sa­niu i usy­pia­niu dziec­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lulu – szkoc­ka ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Ano­lyn Lulu – va­nu­ac­ka te­ni­sist­ka sto­ło­wa
  • Lulu – album mu­zycz­ny Lou Reeda i Me­tal­li­ki
  • Lulu – nie­do­koń­czo­na opera Al­ba­na Berga
  • Lulu – firma pro­wa­dzą­ca ser­wis in­ter­ne­to­wy lulu.com (in­ter­ne­to­we wy­daw­nict­wo książ­ko­we i księ­gar­nia)
  • Lulu, po­tocz­na nazwa Lud­wigs­lust – mia­sta w Me­klem­bur­gii w Niem­czech

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci, pora iść lulu!

 (2.1) Lulu, lulu, mój ma­leń­ki, lulu… No, śpij­że wresz­cie, nies­for­ny dzie­cia­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlulu, AS: lulu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lulanie n., ululanie n., lulajka ż.

 czas. lulać ndk., ululać dk.

 przym. ululany

 wykrz. luli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nyny, lulać

 (2.1) luli, nyny, lulilaj

Wiktionary


lum

zdaw­ko­wa mo­ne­ta ar­meń­ska równa 1/100 drama


SJP.pl


lumbago

silny ból w oko­li­cy lędź­wio­wej; po­strzał, hek­sen­szus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. ból oko­li­cy lędź­wio­wej, mo­gą­cy mieć różne przy­czy­ny, m.in. za­pa­le­nie ko­rzon­ków czy urazy i zmia­ny krę­go­słu­pa;

Wiktionary

Lum­ba­go (pot. "hek­sen­szus", "po­strzał") – ból oko­li­cy lędź­wio­wej. Jest jedną z naj­czę­ściej zgła­sza­nych do­le­gli­wo­ści. Sza­cu­je się, że ok. 60–80% po­pu­la­cji ogól­nej doś­wiad­cza jej przy­najm­niej raz w życiu, w danym mo­men­cie na ból oko­li­cy lędź­wio­wej skar­ży się 15–30% po­pu­la­cji, na­to­miast w ciągu mie­sią­ca 30–40%.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lũmˈbaɡɔ, AS: lũmbago

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postrzał

Wiktionary


lumbalizacja

wada wro­dzo­na krę­go­słu­pa po­le­ga­ją­ca na znieksz­tał­ce­niu dwu­na­ste­go kręgu pier­sio­we­go


SJP.pl


lumberseksualizm

po­tocz­nie: styl życia i wy­gląd ma­ją­cy pod­kre­ślać cechy ty­po­wo mę­skie, np. umię­śnie­nie, siła fi­zycz­na, umie­jęt­ność na­pra­wy róż­nych rze­czy, długi za­rost, cięż­kie buty itd.


SJP.pl


lumberseksualny

po­tocz­nie o męż­czyz­nach: pod­kre­śla­ją­cy swoją mę­skość siłą fi­zycz­ną, umie­jęt­no­ścią na­pra­wy róż­nych rze­czy, dłu­gim za­ro­stem, ro­bo­czym stro­jem itd.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) neol. o męż­czyź­nie bar­dzo mę­skim, pod­kre­śla­ją­cym swoją mę­skość gęstą brodą, ro­bo­czym stro­jem itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lum­ber­sek­su­al­ny nie zna­czy nie­zad­ba­ny.

 (1.1) Oczy­wi­ście bycie męż­czyz­ną lum­ber­sek­su­al­nym nie jest za­re­zer­wo­wa­ne wy­łącz­nie dla drwa­li. We­dług świa­ta mody przed­sta­wi­cie­la­mi no­we­go tren­du rów­nie do­brze mogą być pra­cow­ni­cy kor­po­ra­cji i lu­dzie z sek­to­ra IT nie­wy­pu­szcza­ją­cy z rąk smart­fo­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lumberseksualizm m.

Wiktionary


lumen

jed­nost­ka stru­mie­nia świetl­ne­go w mię­dzy­na­ro­do­wym ukła­dzie jed­no­stek miar SI


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka miary stru­mie­nia świetl­ne­go w ukła­dzie SI;

 (1.2) daw. przen. wyś­wiet­le­nie, wy­ja­śnie­nie

Wiktionary

| CGS-jedn =

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby prze­li­czyć lu­me­ny na waty dla da­ne­go źró­dła można wy­ko­rzy­stać zna­jo­mość war­to­ści jego sku­tecz­no­ści świetl­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlũmɛ̃n, AS: lũmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: skr. lm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. lm

Wiktionary


lumenogodzina

po­chod­na jed­nost­ka ilo­ści świa­tła, równa ener­gii stru­mie­nia świa­tła o war­to­ści 1 lu­me­na świe­cą­ce­go przez 1 go­dzi­nę


SJP.pl


lumenometr

przy­rząd do po­mia­ru stru­mie­nia świa­tła; lu­me­no­mierz


SJP.pl


lumenomierz

mier­nik stru­mie­nia świetl­ne­go


SJP.pl


lumenosekunda

jed­nost­ka ilo­ści świa­tła, równa ener­gii stru­mie­nia świa­tła o war­to­ści 1 lu­me­na świe­cą­ce­go przez 1 se­kun­dę


SJP.pl


lumierowski

od­no­szą­cy się do braci Lumière


SJP.pl


lumina

model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­mi­na – śro­do­wi­sko gra­ficz­ne dla sy­ste­mów BSD i GNU/Linux
  • Lu­mi­na – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Kon­stan­ca, w gmi­nie Lu­mi­na
    • Lu­mi­na – gmina

Wikipedia


luminal

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go, lek na­sen­ny, uspo­ka­ja­ją­cy i prze­ci­we­pi­lep­tycz­ny; fe­no­bar­bi­tal


SJP.pl