krempnianka

miesz­kan­ka Kremp­nej


SJP.pl


krempski

przy­miot­nik od miej­sco­wo­ści: Kremp­na; krem­piń­ski


SJP.pl


kremski

→ Krems an der Donau (mia­sto w Au­strii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Krem­sem, do­ty­czą­cy Krem­su (Krems an der Donau)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Krem­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i dy­rek­tor te­a­trów
  • Jan Krem­ski – pol­ski pilot woj­sko­wy
  • Karol Krem­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny, dy­rek­tor te­a­trów
  • Te­o­dor Krem­ski – praw­nik, du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Krems mrz.

Wiktionary


kremówka

re­gio­nal­nie:
1. re­gio­nal­nie: ciast­ko z cia­sta fran­cu­skie­go prze­kła­da­ne­go kre­mem śmie­tan­ko­wym; na­po­le­on­ka;
2. śmie­tan­ka o wy­so­kiej za­war­to­ści tłu­szczu; śmie­tan­ka kre­mo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ciast­ko zło­żo­ne z dwóch pła­tów cia­sta fran­cu­skie­go, prze­kła­da­ne kre­mem;

 (1.2) pot. śmie­tan­ka o dużej za­war­to­ści tłu­szczu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ka­wiar­ni za ro­giem do kre­mów­ki dają kawę gra­tis.

 (1.1) Po ma­tu­rze Karol po­szedł na kre­mów­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krem m., kremik m.

 przym. kremowy, kremówkowy, kremowo

 przysł. kremowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napoleonka

 (1.2) śmietana kremówka

Wiktionary


kremówkowy

1. → kre­mów­ka;
2. po­tocz­nie o wie­rze: po­wierz­chow­ny, płyt­ki


SJP.pl


krenel

wy­stęp w zwień­cze­niu murów obron­nych z prześ­wi­tem ułat­wia­ją­cym strze­la­nie; kre­ne­laż, blank, blan­ka


SJP.pl


krenelaż

zę­ba­te zwień­cze­nie śred­nio­wiecz­nych murów obron­nych i baszt, słu­żą­ce do osło­ny łucz­ni­ków; blank, blan­ka, blan­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. zwień­cze­nie śred­nio­wiecz­ne­go muru obron­ne­go lub basz­ty w kształ­cie sze­re­gu zę­ba­tych pro­sto­kąt­nych ścia­nek osła­nia­ją­cych obroń­ców, z bocz­ny­mi prześ­wi­ta­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi strze­la­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie ele­wa­cje, po­dob­nie jak i fa­sa­dę, za­my­ka kre­ne­laż, z nad­wie­szo­ny­mi wie­życz­ka­mi w na­ro­żach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blankowanie, blanki

Wiktionary


krenelażowy

→ kre­ne­laż; blan­ko­wy


SJP.pl


krenelowany

kre­ne­lo­wa­ny mur - mur zę­ba­ty, ma­ją­cy kre­ne­laż, za­o­pa­trzo­ny w strzel­ni­ce


SJP.pl


krenelowy

→ kre­nel


SJP.pl

Patrz:

krenel

krenneryt

mi­ne­rał, tel­lu­rek złota, za­wie­ra­ją­cy rów­nież sre­bro


SJP.pl

Kren­ne­ryt – jest mi­ne­ra­łem rzad­kim, jest tel­lur­kiem złota za­wie­ra­ją­cym sto­sun­ko­wo nie­wiel­kie ilo­ści sre­bra. Wzór #PATRZ zmie­nia się w prze­dzia­le #PATRZ.

Kren­ne­ryt zo­stał od­kry­ty w 1877 roku w Sa­ca­ramb, w Ru­mu­nii przez wę­gier­skie­go mi­ne­ra­lo­ga Jó­ze­fa Kren­ne­ra (1839–1920), na cześć któ­re­go zo­stał naz­wa­ny.

Wikipedia


krenobiont

Kre­no­biont – ga­tu­nek ży­ją­cy w po­cząt­ko­wym od­cin­ku rzek (w źró­dłach i ich po­cząt­ko­wych od­pły­wach), bio­lo­gicz­nie przy­sto­so­wa­ny do spe­cy­ficz­nych wa­run­ków pa­nu­ją­cych w ta­kich wo­dach (czy­stych, ale zim­nych i słabo nat­le­nio­nych). Ze wzglę­du na zbyt małą ilość wody wśród kre­no­bion­tów brak ryb.

Wikipedia


krenolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kre­no­lo­gii


SJP.pl


krenologia

dział hy­dro­gra­fii (hy­dro­ge­o­lo­gii) do­ty­czą­cy źró­deł wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. geogr. nauka o źró­dłach wod­nych;

Wiktionary

Kre­no­lo­gia, hy­dro­lo­gia źró­deł – dział hy­dro­lo­gii ba­da­ją­cy źró­dła. Oma­wia ge­o­lo­gicz­ne i ge­o­mor­fo­lo­gicz­ne wa­run­ki ich pow­sta­nia, opi­su­je ich za­si­la­nie i wy­daj­ność, a także skład che­micz­ny i sto­sun­ki ter­micz­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrɛ̃nɔˈlɔɟja, AS: krẽnoloǵi ̯a

Wiktionary


krenowy

kwas kre­no­wy - kwas wcho­dzą­cy w na­tu­ral­ne sub­stan­cje próch­ni­cze gleby


SJP.pl


krenz

[czy­taj: krenc] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Egon Krenz – nie­miec­ki po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny
  • Eric Krenz – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta
  • Igor Krenz – pol­ski ar­ty­sta wi­zu­al­ny
  • Jacek Krenz – pol­ski pro­fe­sor, ar­chi­tekt i ma­larz
  • Jan Krenz – pol­ski dy­ry­gent
  • Jan Krenz-Mi­ko­łaj­czak – pol­ski spor­to­wiec
  • Ka­ta­rzy­na Krenz – pol­ska po­et­ka, po­wie­ścio­pi­sar­ka i tłu­macz­ka
  • Grenz

Wikipedia


kreodont

przed­sta­wi­ciel pry­mi­tyw­nych, mię­so­żer­nych, wy­mar­łych ssa­ków ło­ży­sko­wych, ży­ją­cych w cza­sie od pa­le­o­ce­nu do końca trze­cio­rzę­du


SJP.pl


kreodonty

rząd wy­mar­łych, pry­mi­tyw­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych, ży­ją­cych w cza­sie od pa­le­o­ce­nu do końca trze­cio­rzę­du; pra­mię­so­żer­ne; pra­dra­pież­ne


SJP.pl

Kre­o­don­ty, pra­dra­pież­ne, pra­mię­so­żer­ne (†Cre­o­don­ta) – rząd ko­pal­nych ssa­ków dra­pież­nych róż­nej wiel­ko­ści. Pier­wsze kre­o­don­ty przy­po­mi­na­ły ssaki owa­do­żer­ne. U póź­niej­szych roz­wi­nę­ły się ła­ma­cze, ale w od­mien­nej for­mie niż u ssa­ków dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra).

Po­ja­wi­ły się w pa­le­o­ce­nie, za­czę­ły wy­mie­rać w oli­go­ce­nie, nie­licz­ne dotr­wa­ły do mio­ce­nu.

Wikipedia


kreol

czło­nek spo­łecz­no­ści pow­sta­łej w wy­ni­ku wy­mie­sza­nia róż­nych ras


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Okre­śle­nie po­tom­ka bia­łych ko­lo­ni­za­to­rów (hisz­pań­skich, por­tu­gal­skich i fran­cu­skich), uro­dzo­ne­go i osia­dłe­go w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej oraz na po­łud­niu Sta­nów Zjed­no­czo­nych – zob. Kre­o­le.
  • Okre­śle­nie człon­ka spo­łecz­no­ści, uksz­tał­to­wa­nej w wy­ni­ku wy­mie­sza­nia róż­nych ras.
  • Okre­śle­nie ję­zy­ka pow­sta­łe­go w wy­ni­ku zla­nia się dwóch (lub wię­cej) ję­zy­ków – ję­zy­ki kre­ol­skie. Ję­zy­ka­mi kre­ol­ski­mi zaj­mu­je się sub­dy­scy­pli­na ję­zy­koz­naw­stwa – kre­o­ling­wi­sty­ka.
  • Alek­san­dra R. Kna­pik, Piotr P. Chru­szczew­ski, Kre­o­ling­wi­sty­ka w za­ry­sie – Ję­zy­ko­wo-kul­tu­ro­we me­cha­niz­my przetr­wa­nia, roz­wo­ju i de­zin­te­gra­cji, 2023, ISBN 978-1-68346-166-1 (pol. • ang.).

Wikipedia


kreolina

pro­dukt de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści bak­te­rio­bój­cze


SJP.pl

Kre­o­li­na (łac. "Cre­o­li­num"), sa­prol – emul­sja kre­zo­li ze smoły po­ga­zo­wej z my­dła­mi ży­wicz­ny­mi. Ciem­no­bru­nat­na, gęsta ciecz o nie­przy­jem­nej, in­ten­syw­nej i prze­ni­kli­wej woni. Pre­pa­rat opra­co­wa­ny przez Wil­lia­ma Pe­ar­so­na w XIX wieku.

Zna­lazł za­sto­so­wa­nie głów­nie w we­te­ry­na­rii jako silny śro­dek od­ka­ża­ją­cy.

Wikipedia


kreolizacja

śro­do­wi­sko­wo: wy­mie­sza­nie oby­cza­jów i kul­tur lo­kal­nych


SJP.pl


kreolizm

kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rach hi­spa­no­a­me­ry­kań­skich, pro­pa­gu­ją­cy zwią­zek twór­cy z zie­mią ro­dzin­ną


SJP.pl


kreolizować

1. mie­szać kul­tu­ry lo­kal­ne;
2. mie­szać z innym ję­zy­kiem et­nicz­nym


SJP.pl


kreolka

człon­ki­ni spo­łecz­no­ści pow­sta­łej w wy­ni­ku wy­mie­sza­nia róż­nych ras


SJP.pl


kreolski

do­ty­czą­cy Kre­o­lów, wła­ści­wy Kre­o­lom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kre­o­la­mi, do­ty­czą­cy Kre­o­lów; bę­dą­cy kre­o­lem

 (1.2) jęz. zwią­za­ny z ję­zy­ka­mi kre­ol­ski­mi; ma­ją­cy cechy ję­zy­ka kre­ol­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreol mos., Kreolka ż.

Wiktionary


kreon

w mi­to­lo­gii grec­kiej:
1. król Ko­ryn­tu, syn Li­kaj­to­sa;
2. król Teb, syn Me­noj­ke­u­sa, po­stać z tra­ge­dii So­fo­kle­sa "An­ty­go­na"


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kreon () – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Teb, syn Me­noj­ke­u­sa, brat Jo­ka­sty
  • Kreon (łac. ) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Ko­ryn­tu, syn Li­kaj­to­sa, oj­ciec Kre­u­zy (Gla­u­ke)
  • Kreon – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Creon – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych
  • USS Creon (ARL-11) – okręt US Navy
  • Créon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji

Wikipedia


kreowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kre­o­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛɔˈvãɲɛ, AS: kreovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kreować, wykreować

 rzecz. kreatywność ż., kreacja ż.

Wiktionary


kreować

1. two­rzyć (stwo­rzyć) coś no­we­go, zwła­szcza dzie­ło sztu­ki;
2. grać (za­grać) jakąś rolę w te­a­trze lub fil­mie;
3. kształ­to­wać (uksz­tał­to­wać) czyjś wi­ze­ru­nek;
4. wy­bie­rać (wy­brać), mia­no­wać lub pro­po­no­wać (za­pro­po­no­wać) kogoś na ja­kieś sta­no­wi­sko;
5. przy­pi­sy­wać (przy­pi­sać) cze­muś re­al­ny byt


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kre­o­wać)

 (1.1) two­rzyć

 (1.2) przed­sta­wiać

 (1.3) książk. od­gry­wać rolę w te­a­trze/fil­mie

 (1.4) przest. mia­no­wać, obie­rać, po­wo­łać

 (2.2) na­śla­do­wać, uda­wać (kogoś); sty­li­zo­wać/upo­dab­niać się (do kogoś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Znana ak­tor­ka świet­nie kre­o­wa­ła swoją rolę w spek­ta­klu.

 (1.4) Nie­daw­no wy­kre­o­wa­ny na pre­mie­ra po­li­tyk par­tii rzą­dzą­cej zo­stał za­strze­lo­ny.

 (2.1) Sądzę, że Ma­ciej nie­po­trzeb­nie kre­u­je się na cwa­nia­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈɔvat͡ɕ, AS: kreovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreowanie n., kreacjonistka ż., kreacjonizm mrz., kreator mrz./mos.

 przysł. kreatywnie

Wiktionary


kreozol

fe­no­lo­wy zwią­zek aro­ma­tycz­ny, bę­dą­cy skład­ni­kiem kre­o­zo­tu drzew­ne­go, znaj­du­ją­cy się także w na­sio­nach wa­ni­lii pod po­sta­cią gli­ko­zy­du


SJP.pl

Kre­o­zol – (wzór su­ma­rycz­ny: C8H10O2, nazwa sy­ste­ma­tycz­na: 2-me­tok­sy-4-me­ty­lo­fe­nol lub 4-me­ty­log­wa­ja­kol) to fe­no­lo­wy zwią­zek aro­ma­tycz­ny bę­dą­cy skład­ni­kiem kre­o­zo­tu drzew­ne­go. Znaj­du­je się także w na­sio­nach wa­ni­lii pod po­sta­cią gli­ko­zy­du.

Wikipedia


kreozot

mie­sza­ni­na fe­no­li otrzy­my­wa­na pod­czas de­sty­la­cji smoły drzew­nej; kre­zo­tol


SJP.pl

Kre­o­zot, kre­o­zot drzew­ny – skład­nik smoły drzew­nej o temp. wrze­nia ok. 200–215 °C; pro­dukt su­chej de­sty­la­cji drew­na. Wy­dzie­la się rów­nież ze spa­lin na ścian­kach czo­pu­chów i ko­mi­nów przy spa­la­niu nie­do­sta­tecz­nie wy­su­szo­ne­go drew­na (np. w ko­min­kach). Jest palny, ma po­stać żół­tej, rza­dziej be­zbarw­nej ole­i­stej cie­czy o pie­ką­cym smaku i cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu. Sta­no­wi mie­sza­ni­nę dwu­wo­do­rot­le­no­wych fe­no­li i me­ty­lo­fe­no­li oraz ich ete­rów me­ty­lo­wych, w tym gwa­ja­ko­lu i kre­o­zo­lu (me­ty­log­wa­ja­ko­lu).

Wikipedia


kreozotowy

przy­miot­nik od: kre­o­zot


SJP.pl


krepa

1. ka­u­czuk na­tu­ral­ny;
2. ro­dzaj tka­ni­ny;
3. czar­ny ma­te­riał sym­bo­li­zu­ją­cy ża­ło­bę; kir


SJP.pl


krepdeszyn

mięk­ka, lekka tka­ni­na jed­wab­na o splo­cie płó­cien­nym, ze słabo za­ry­so­wa­ny­mi prąż­ka­mi po­przecz­ny­mi; krepa chiń­ska, krep­de­szy­na


SJP.pl

Krep­de­szyn (fr. "Crêpe de Chine") - ro­dzaj mięk­kiej i lek­kiej tka­ni­ny jed­wab­nej o gład­kim, płó­cien­nym splo­cie (cien­ka krepa), po­sia­da słabo za­ry­so­wa­ne prąż­ki po­przecz­ne.

Tka­ni­na krep­de­szy­no­wa jest pro­du­ko­wa­na z jed­wab­nej os­no­wy i wątku lub z jed­wab­nej os­no­wy i twar­dej przę­dzy cze­san­ko­wej.

Wikipedia


krepdeszyna

mięk­ka, lekka tka­ni­na jed­wab­na o splo­cie płó­cien­nym, ze słabo za­ry­so­wa­ny­mi prąż­ka­mi po­przecz­ny­mi; krepa chiń­ska, krep­de­szyn


SJP.pl


krepdeszynowy

przy­miot­nik od: krep­de­szyn


SJP.pl


krepel

1. gwa­ro­wo: pą­czek;
2. daw­niej: ro­dzaj sma­żo­ne­go ciast­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pą­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreplik mrz.

Wiktionary


krepiarka

ma­szy­na do kre­po­wa­nia pa­pie­ru


SJP.pl


krepidoma

3-stop­nio­wa (zwy­kle) pod­bu­do­wa świą­ty­ni grec­kiej


SJP.pl

Kre­pi­do­ma – naj­niż­sza, wi­docz­na część świą­ty­ni grec­kiej, ka­mien­na pod­sta­wa w for­mie trzech stop­ni (kre­pis) obie­ga­ją­ca do­o­ko­ła bu­dow­lę. Kre­pi­do­ma jest czę­ścią fun­da­men­tu (eut­hy­ne­rii) wi­docz­ną nad po­zio­mem te­re­nu. Górną pła­szczyz­nę kre­pi­do­my na­zy­wa­no sty­lo­ba­tem lub też ste­re­o­ba­tem. W przy­pad­ku, gdy stop­nie kre­pi­do­my były bar­dzo wy­so­kie, od fron­tu ukła­da­no na nich mniej­sze bloki ułat­wia­ją­ce wcho­dze­nie.

Wikipedia


krepina

1. ko­lo­ro­wa, mar­szczo­na bi­buł­ka do wy­ro­bu de­ko­ra­cji;
2. taśma ta­pi­cer­ska;
3. sztucz­ne włosy słu­żą­ce do cha­rak­te­ry­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­lo­ro­wa bi­buł­ka o mar­szczo­nej fak­tu­rze, słu­żą­ca do wy­ro­bu ele­men­tów de­ko­ra­cyj­nych, np. sztucz­nych kwia­tów

 (1.2) teatr. ele­ment cha­rak­te­ry­za­cji w po­sta­ci sztucz­nych wło­sów

 (1.3) rzem. taśma ta­pi­cer­ska do wy­kań­cza­nia mebli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo lubię two­rzyć kwia­ty z kre­pi­ny na różne okaz­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈpʲĩna, AS: krepʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. krepinka

 rzecz. krepa

 przym. krepinowy, krepowy

Wiktionary


krepinka

1. zdrob­nie­nie od: kre­pi­na;
2. taśma, wstąż­ka z ząb­ka­mi; ko­ron­ka; haf­to­wa­ny brzeg


SJP.pl


krepinowy

→ kre­pi­na


SJP.pl

Patrz:

krepina

krepitacja

cha­rak­te­ry­stycz­ny char­czą­cy od­głos to­wa­rzy­szą­cy od­de­cho­wi osób cho­rych na za­pa­le­nie płuc i niek­tó­re inne cięż­kie cho­ro­by ukła­du od­de­cho­we­go


SJP.pl


kreplach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pie­ro­żek w tra­dy­cyj­nej kuch­ni ży­dow­skiej, z na­dzie­niem z wo­ło­wą wą­trób­ką, po­da­wa­ny w ro­so­le lub bar­szczu, przy­go­to­wy­wa­ny zwy­kle na Świę­to Sza­ła­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kre­pla­chy można przy­rzą­dzać na wiele spo­so­bów – wybór far­szu za­le­ży od na­szych upo­do­bań.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreplech, krepl

Wiktionary


kreplik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cuk. spoż. pą­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krepel mrz.

Wiktionary


krepon

ro­dzaj mię­si­stej tka­ni­ny o po­mar­szczo­nej po­wierzch­ni


SJP.pl


kreponowy

→ kre­pon


SJP.pl

Patrz:

krepon

krepowacz

osoba zaj­mu­ją­ca się mar­szcze­niem tka­nin lub pa­pie­ru me­to­da­mi prze­my­sło­wy­mi


SJP.pl


krepować

1. pod­da­wać tka­ni­nę lub pa­pier pro­ce­so­wi mar­szcze­nia me­to­da­mi prze­my­sło­wy­mi;
2. przy­ci­nać i przy­pa­so­wy­wać li­stwy przed ich przy­bi­ciem


SJP.pl


krepowy

przy­miot­nik od: krepa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z krepy

 (1.2) zwią­za­ny z krepą, do­ty­czą­cy krepy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Idzie kon­dukt ża­łob­ny, kre­po­wy i krwa­wy: / Drugi raz Pan Pre­zy­dent jest dzi­siaj na mie­ście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krepina ż., krepa ż.

Wiktionary


kres

1. ko­niec cze­goś;
2. część kraju le­żą­ca bli­sko gra­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra­ni­ca pew­nej prze­strze­ni

 (1.2) ko­niec, schy­łek cze­goś

 (1.3) zob. kresy.

 (1.4) mat. naj­więk­sze z gór­nych lub najm­niej­sze z dol­nych ogra­ni­czeń da­ne­go zbio­ru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks W. Kres – pol­ski pi­sarz
  • Ma­ry­na Kres – bia­ło­ru­ska ko­szy­kar­ka
  • Kresy dolny i górny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dłu­gim mar­szu do­tarł do kresu lasu.

 (1.2) Wszyst­ko ma swój kres.

 (1.2) Upa­dek Je­ro­zo­li­my po­ło­żył kres ist­nie­niu pań­stwa ży­dow­skie­go.

 (1.3) Jest coś ma­gicz­ne­go w kre­sach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛs, AS: kres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kresowiak mos., kresowiaczka ż., kresowość ż., Kres mrz., zakres m., kresy nmos.

 przym. kresowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) granica, kraniec

 (1.2) schyłek

Wiktionary


kresa

długa, gruba kre­ska; kre­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. długa, gruba linia

 (1.2) przest. bliz­na

 (1.3) gw-pl|Au­gu­stów. kolej jed­nod­nio­wa na po­sył­ki w urzę­dzie wójta gminy; służ­ba

 (1.4) gw-pl|Bełk,Ko­cha­no­wi­ce,Gie­rał­to­wi­ce. na­stur­cja

 (1.5) gw-pl|Śląsk. ko­niec, kres

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ten koń z czar­ną kresą na grzbie­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛsa, AS: kresa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kreska, kreseczka

:: zgrub. krecha

 przym. kresowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) stójka

Wiktionary


kresak

naz­wi­sko


SJP.pl


krescencja

daw­niej: plony uzy­ska­ne w ciągu jed­ne­go roku w go­spo­dar­stwie rol­nym


SJP.pl

Kre­scen­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od nazwy rodu, która z kolei po­cho­dzi od słowa "cre­sce­re" – „wzra­stać, na­ra­stać”. Wśród pa­tro­nów – św. Maria Kre­scen­cja Höss (1682–1744).

Mę­skie od­po­wied­ni­ki: Kre­scen­cjusz, Kre­scen­ty, Kre­scens.

Wikipedia


krescencjusz

imię mę­skie


SJP.pl


krescencjuszostwo

Kre­scen­cjusz z mał­żon­ką; Kre­scen­cju­szo­wie


SJP.pl


krescencjuszowie

Kre­scen­cjusz z mał­żon­ką; Kre­scen­cju­szo­stwo


SJP.pl


krescencjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kre­scen­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kresceniusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krescenty m., Krescens m.

:: fż. Krescencja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krescenty, Krescens

Wiktionary


krescensjusz

imię mę­skie


SJP.pl


krescent

utwór wier­szo­wa­ny, w któ­rym ko­lej­ne wersy są dłuż­sze o jedną sy­la­bę


SJP.pl


krescentywa

daw­niej: po­ko­le­nie, ge­ne­ra­cja; po­cho­dze­nie


SJP.pl


krescytywa

ka­rie­ra, wzrost zna­cze­nia, po­pra­wa bytu


SJP.pl


kreseczka

zdrob­nie­nie od: kre­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kre­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈsɛt͡ʃka, AS: kresečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kresa ż., kreska ż.

 przym. kreskowy

Wiktionary


kresilas

Kre­si­las (Kre­zi­las) (gr. Κρησίλας Krēsílas, łac. "Cre­si­las") – rzeź­biarz grec­ki dzia­ła­ją­cy w V wieku p.n.e.

Uro­dzo­ny ok. 480 p.n.e., po­cho­dził z Ky­do­nii na Kre­cie i był ucz­niem Do­ro­te­o­sa. Pra­co­wał prze­de wszyst­kim w Ate­nach w cza­sach Pe­ry­kle­sa i za­sły­nął jako jego por­tre­ci­sta.

Wikipedia


kreska

1. linia, zwy­kle cien­ka i krót­ka;
2. znak gra­ficz­ny w po­sta­ci krót­kiej, po­przecz­nej lub uko­śnej linii, peł­nią­cy różne funk­cje w ję­zy­ku pi­sa­nym;
3. znak gra­ficz­ny dłu­gie­go sy­gna­łu al­fa­be­tu Morse'a w po­sta­ci krót­kiej po­przecz­nej linii, od­po­wia­da­ją­cy w kom­bi­na­cjach z krop­ka­mi kon­kret­nym li­te­rom;
4. spo­sób ry­so­wa­nia wła­ści­wy ja­kie­muś ar­ty­ście;
5. śro­do­wi­sko­wo: cien­ka linia nar­ko­ty­ku w prosz­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwy­kle cien­ka i krót­ka linia, nie­ko­niecz­nie pro­sta; zob. kresa.

 (1.2) pot. eduk. znak gra­ficz­ny peł­nią­cy różne funk­cje w ję­zy­ku pi­sa­nym, np. myśl­nik, dywiz, oz­na­cze­nie mięk­ko­ści spół­gło­ski

 (1.3) slang. por­cja nar­ko­ty­ku w prosz­ku ro­zło­żo­na na pła­skiej po­wierzch­ni w cien­ką linię w celu wcią­gnię­cia jej przez nos

 (1.4) po­zio­ma linia na po­dział­ce przy­rzą­dów mier­ni­czych, oz­na­cza­ją­ca od­ci­nek skali

 (1.5) szt. spo­sób ry­so­wa­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go ry­sow­ni­ka

 (1.6) mar. dłuż­szy sy­gnał w al­fa­be­cie Morse'a

 (1.7) gw-pl|Ma­ło­pol­ska. ob­wód­ka u ka­pe­lu­sza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gruba kre­ska – slo­gan po­li­tycz­ny
  • kre­ska Schef­fe­ra – funk­cja w lo­gi­ce for­mal­nej
  • kre­ska w ty­po­gra­fii jako znak pi­sar­ski:
    • dywiz (kre­ska po­zio­ma)
    • myśl­nik, pauza (ro­dza­je kre­sek po­zio­mych)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­pom­nia­łeś o kre­sce nad „s” w wy­ra­zie „świę­to”.

 (1.3) Mam świet­ny towar, masz ocho­tę wcią­gnąć kre­skę?

 (1.5) Wszę­dzie roz­poz­nam jego kre­skę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛska, AS: kreska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreskówka ż., kreskowanie n., zakreskowanie n., kreślenie n., zakreślenie n., zakreślenie n., wykreślanie n., wykreślenie n., skreślanie n., skreślenie n., kreślarz m., kreślarka ż., kreślarstwo n., wykres m.

:: zdrobn. kreseczka ż.

:: zgrub. krecha ż., reg. krycha ż.

 czas. kreskować ndk., zakreskować dk., kreślić ndk., zakreślać ndk., zakreślić dk., wykreślić dk., skreślać ndk., skreślić dk.

 przym. kreskowy, kreślarski, wykreślny, kreskówkowy

 temsłow. -kreślny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kryska; gw. Śląsk Cieszyński piska

Wiktionary


kreskouchy

bil­bil kre­sko­u­chy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny bil­bi­li


SJP.pl


kreskowanie

1. kre­ski po­kry­wa­ją­ce jakąś po­wierzch­nię;
2. me­to­da odw­zo­ro­wa­nia ko­lo­rów za po­mo­cą cien­kich, rów­no­le­głych lub krzy­żu­ją­cych się kre­sek; szra­fi­ru­nek, szra­fo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kre­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., niekreskowanie n., kreska ż.

 czas. kreskować ndk.

Wiktionary


kreskowany

1. po­kry­wać coś kre­ska­mi; za­kre­sko­wy­wać;
2. sta­wiać nad li­te­rą kre­skę;
3. prze­sta­rza­le: gło­so­wać, oz­na­cza­jąc w od­po­wied­nim miej­scu kre­ską


SJP.pl


kreskować

1. po­kry­wać coś kre­ska­mi; za­kre­sko­wy­wać;
2. sta­wiać nad li­te­rą kre­skę;
3. prze­sta­rza­le: gło­so­wać, oz­na­cza­jąc w od­po­wied­nim miej­scu kre­ską


SJP.pl


kreskownica

przy­rząd do ry­so­wa­nia linii rów­no­le­głych


SJP.pl


kreskowy

→ kre­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kre­ską, do­ty­czą­cy kre­ski

Wiktionary

Patrz:

kreska

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kreskówka ż., krecha ż., kreska ż., kreseczka ż.

Wiktionary


kreskóweczka

zdrob­nie­nie od: kre­sków­ka


SJP.pl


kreskówka

film ry­sun­ko­wy, głów­nie dla dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film ry­sun­ko­wy, zaz­wy­czaj przez­na­czo­ny dla dzie­ci

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Film ani­mo­wa­ny
  • Se­rial ani­mo­wa­ny
  • Anime – po­pu­lar­ne w Eu­ro­pie okre­śle­nie dla se­ria­li i fil­mów ani­mo­wa­nych, wy­ko­na­nych w stylu ja­poń­skiej ani­ma­cji.
  • Bajka – ro­dzaj ut­wo­ru li­te­rac­kie­go. Ter­min ten po­sia­da także dru­gie zna­cze­nie, które może być rów­noz­nacz­ne z po­ję­ciem kre­sków­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bab­cia jest nie­za­do­wo­lo­na, że Jaś cały dzień oglą­da kre­sków­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈskufka, AS: kreskufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kreska ż.

 przym. kreskowy

Wiktionary


kreskówkowość

→ kre­sków­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

kreskówkowy

kreskówkowy

→ kre­sków­ka


SJP.pl

Patrz:

kreskówka

kresomózgowie

naj­więk­sza część mózgu obej­mu­ją­ca obie pół­ku­le i po­łą­cze­nia mię­dzy nimi


SJP.pl

Kre­so­móz­go­wie ( te­len­cep­ha­lon) – część móz­go­wia obej­mu­ją­ca pół­ku­le mózgu, spo­i­dła mózgu (w tym ciało mo­dze­lo­wa­te), blasz­kę krań­co­wą, jądra pod­staw­ne, hi­po­kamp, ko­mo­ry bocz­ne, skle­pie­nie oraz wę­cho­móz­go­wie. Kre­so­móz­go­wie na­dzo­ru­je więk­szość czyn­no­ści fi­zycz­nych i umy­sło­wych.

Wikipedia


kresowiacki

→ kre­so­wiak


SJP.pl

Patrz:

kresowiak

kresowiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od kre­so­wiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kresowiak m.

Wiktionary


kresowiaczka

miesz­kan­ka kre­sów (po­gra­ni­cza); kre­so­wian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z daw­nych ziem pol­skich na wscho­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­la­cja kre­so­wiacz­ki, do­ty­czą­ca [zbrod­ni UPA [Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii],] ho­spi­ta­li­za­cji w wa­run­kach wo­jen­nych oraz or­ga­ni­za­cji życia po woj­nie. Świa­dek wspo­mi­na także o swo­jej dzia­łal­no­ści w Armii Kra­jo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kres mrz., kresowiak mos., kresowianin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowianka

Wiktionary


kresowiak

miesz­ka­niec kre­sów (po­gra­ni­cza); kre­so­wia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec kre­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kresy nmos., kres m.

:: zdrobn. kresowiaczek m.

:: fż. kresowiaczka ż., kresowianka ż.

 przym. kresowy

Wiktionary


kresowianin

miesz­ka­niec kre­sów (po­gra­ni­cza); kre­so­wiak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec kre­sów, zwła­szcza daw­nych pol­skich kre­sów wschod­nich; osoba po­cho­dzą­ca z daw­nych ziem pol­skich na wscho­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kresowianka ż., kresowiaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowiak, kresowiec

Wiktionary


kresowianka

miesz­kan­ka kre­sów (po­gra­ni­cza); kre­so­wiacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z daw­nych ziem pol­skich na wscho­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­je­cha­ła, naj­mil­sza nam ser­cem, bo sama kre­so­wian­ka, Eu­gen­ja sic. [Eu­ge­nia] Żmi­jew­ska i z go­rą­cą a barw­ną pro­sto­tą opo­wie­dzia­ła ze­spo­ło­wi, rwą­cych się do czynu słu­cha­czek, o po­cząt­kach, ce­lach i roz­wo­ju sto­wa­rzy­szeń ko­bie­cych w War­sza­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. kresowianin m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowiaczka

Wiktionary


kresowiec

miesz­ka­niec kre­sów, zwła­szcza daw­nych pol­skich kre­sów wschod­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. miesz­ka­niec kre­sów, zwła­szcza daw­nych pol­skich kre­sów wschod­nich; osoba po­cho­dzą­ca z daw­nych ziem pol­skich na wscho­dzie

Wiktionary

Kre­so­wiec – pol­ski im­pro­wi­zo­wa­ny sa­mo­chód pan­cer­ny z okre­su wojny pol­sko-ukra­iń­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki kre­sow­com roz­po­wszech­nił się też w Pol­sce su­fiks pa­tro­ni­micz­ny o ru­skiej for­mie -icz, -owicz, tak czę­sty w naz­wi­skach szlach­ty ru­skiej, wy­pie­ra­jąc nie­mal zu­peł­nie dawną pol­ską po­stać -ic, -owic.

 (1.1) Jak za cza­sów wi­leń­skich nie czuł się poeta [Mic­kie­wicz, Adam Ber­nard] w sto­sun­ku do War­sza­wy pro­win­cjo­na­li­stą, tak też nigdy póź­niej; ba, nie zdaje się, by się uwa­żał za kre­sow­ca w na­szym dzi­siej­szym zna­cze­niu.

 (1.1) Zyg­munt III [Waza, szw. Si­gis­mund] użył dla po­skro­mie­nia roz­hu­ka­nych kre­sow­ców su­ro­wych prze­pi­sów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowiak, kresowianin

Wiktionary


kresowizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyraz cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mowy kre­so­wian

Wiktionary


kresowy

1. przy­miot­nik od: kresy (po­gra­ni­cze)
2. przy­miot­nik od: Kresy (Wschod­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kre­sa­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kresowiak mos., kresy nmos., kres mrz., kresa ż.

Wiktionary


kresto

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg-pl|Bia­ły­stok. karc. trefl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. chresto n.

Wiktionary


kresy

ob­szar ja­kie­goś pań­stwa le­żą­cy w po­bli­żu jego gra­nic (w przy­pad­ku Pol­ski - prze­de wszyst­kim jej dawne po­gra­ni­cze wschod­nie); po­gra­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. po­gra­ni­cze, zwła­szcza dawne pol­skie po­gra­ni­cze wschod­nie

 (1.2) przest. pła­ski brzeg ka­pe­lu­sza, rondo

 (1.3) daw. pocz­ta woj­sko­wa; wia­do­mo­ści po­przez nią otrzy­my­wa­ne

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kres

 (2.2) zwy­kle lm. od kresa

 (2.3) zwy­kle lm. od kresa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kresy Wschod­nie
  • Kresy Za­chod­nie
  • Kresy – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne w la­tach 1989–2010
  • Kresy24.pl – por­tal in­ter­ne­to­wy
  • Kresy – część mia­sta Wy­śmie­rzy­ce
  • Kresy – część wsi Kąty w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Kresy – część wsi Wil­ko­wi­ce w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń
  • Kresy – część wsi Ko­wa­la Druga w pow. opol­skim, w gmi­nie Po­nia­to­wa
  • Kresy – część wsi Dęby Wol­skie w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • Kresy – część wsi Za­ku­ro­wie w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • Kresy – część wsi Bilew w pow. ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Kresy – część wsi Do­bru­chów w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­zac­ka jazda była wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie na kre­sach, w walce z Ta­ta­ra­mi i Ko­za­ka­mi.

 (1.2) Twarz osła­niał mu czar­ny ka­pe­lusz o sze­ro­kich kre­sach.

 (1.3) Dnia tego do króla przy­cho­dzi­ły kresy i od­pra­wia­no od­po­wie­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛsɨ, AS: kresy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kres m., kresowiak m., kresowianka ż.

 przym. kresowy

Wiktionary


kresz

fa­brycz­nie gnie­cio­na tka­ni­na sztucz­na


SJP.pl


kreszowy

→ kresz


SJP.pl

Patrz:

kresz

kret

1. ssak owa­do­żer­ny pro­wa­dzą­cy po­dziem­ny tryb życia;
2. czło­wiek pod­stęp­ny, knu­ją­cy coś po­ta­jem­nie;
3. urzą­dze­nie do drą­że­nia ka­na­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ssak owa­do­żer­ny o czar­nej sier­ści, ko­pią­cy po­dziem­ne tu­ne­le;

 (1.2) przen. osoba dzia­ła­ją­ca w danej or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji i prze­ka­zu­ją­ca in­for­ma­cje o niej swo­je­mu mo­co­daw­cy

 (1.3) techn. urzą­dze­nie drą­żą­ce tu­ne­le

 (1.4) roln. ma­szy­na cią­gnię­ta przez cią­gnik i wy­ko­nu­ją­ca bru­zdy, ka­na­ły w gle­bie

 (1.5) pot. chem. śro­dek udraż­nia­ją­cy rury ka­na­li­za­cyj­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kret – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kre­to­wa­tych
    • kret eu­ro­pej­ski (Talpa eu­ro­pa­ea)
    • kret szczot­ko­o­go­nia­sty (Pa­ra­sca­lops bre­we­ri)
    • kret za­chod­nio­a­me­ry­kań­ski (Sca­pa­nus ora­rius)
  • kret wor­ko­wa­ty (No­to­ryc­tes typh­lops) – tor­bacz z ro­dzi­ny kre­tów wor­ko­wa­tych
  • Ja­ro­sław Kret – dzien­ni­karz te­le­wi­zyj­ny i fo­to­re­por­ter
  • Kret (hiszp. El Topo) – film pro­duk­cji mek­sy­kań­skiej z 1970 roku, w re­ży­se­rii Ale­jan­dra Jo­do­row­sky’ego
  • Kret – film pol­ski z 2011 roku, w re­ży­se­rii Ra­fa­e­la Le­wan­dow­skie­go
  • „Kret” – nazwa hand­lo­wa środ­ka udraż­nia­ją­ce­go rury ka­na­li­za­cyj­ne
  • kret – urzą­dze­nie do drą­że­nia po­zio­mych ka­na­łów po­dziem­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krety odży­wia­ją się dżdżow­ni­ca­mi.

 (1.3) W środę o szes­na­stej kret prze­ko­pie kanał, ale już od rana ro­bot­ni­cy uru­cho­mią pompy ssące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛt, AS: kret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretowisko n., kretowina ż., kretowate nmos.

:: zdrobn. krecik m.

 przym. kreci, kretowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wtyczka

Wiktionary


kreta

1. ssak owa­do­żer­ny pro­wa­dzą­cy po­dziem­ny tryb życia;
2. czło­wiek pod­stęp­ny, knu­ją­cy coś po­ta­jem­nie;
3. urzą­dze­nie do drą­że­nia ka­na­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grec­ka wyspa na Morzu Śró­dziem­nym;

 (1.2) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Gre­cji ze sto­li­cą w He­ra­klio­nie, obej­mu­ją­cy wyspę Kretę (1.1) i po­bli­skie wy­sep­ki;

Wiktionary

Kreta ( Κρήτη, od słowa "kra­te­ia" – "silna", Creta, Kirid, wen. "Can­dia") – grec­ka wyspa na Morzu Śró­dziem­nym. Naj­więk­sza wyspa Gre­cji i piąta pod wzglę­dem po­wierzch­ni wyspa śró­dziem­no­mor­ska. Linia brze­go­wa ma dłu­gość ok. 1040 km. Naj­więk­szym mia­stem oraz sie­dzi­bą władz jest He­ra­klion (Ira­klion). Na Kre­cie od­kry­to jedne z naj­star­szych, ma­ją­ce 5,7 mln lat ślady przod­ków czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zesz­ło­rocz­ne wa­ka­cje spę­dzi­li­śmy z cio­cią He­le­ną i wuj­kiem Achil­le­sem na Kre­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛta, AS: kreta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreteńczyk mos., Kretenka ż., kreteńskość ż.

 przym. kreteński

Wiktionary


kretek

naz­wi­sko


SJP.pl

Kre­tek – pa­pie­ro­sy pro­du­ko­wa­ne z mie­szan­ki ty­to­niu, goź­dzi­ków i in­nych do­dat­ków sma­ko­wych. Nazwa ory­gi­nal­na „kre­tek” jest wy­ra­zem dźwię­ko­na­śla­dow­czym imi­tu­ją­cym dźwięk pa­lo­nych goź­dzi­ków.

Pa­pie­ro­sy goź­dzi­ko­we za­czę­ły pow­sta­wać pod ko­niec XIX wieku w mie­ście Kudus w In­do­nez­ji. Naj­bar­dziej po­pu­lar­ne są w kraju pow­sta­nia, lecz z bie­giem czasu znaj­do­wa­ły zwo­len­ni­ków w in­nych za­kąt­kach świa­ta. Naj­bar­dziej znane firmy pro­du­ku­ją­ce pa­pie­ro­sy kre­tek to Ben­to­el, Dja­rum, Gu­dang Garam itd.

Wikipedia


kretenka

miesz­kan­ka Krety


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Krety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɛ̃nka, AS: kretẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreta ż.

:: fm. Kreteńczyk m.

 przym. kreteński

Wiktionary


kretes

tylko w wy­ra­że­niu: z kre­te­sem - cał­ko­wi­cie, bez moż­li­wo­ści od­wro­tu, do­szczęt­nie


SJP.pl


kreteńczyk

miesz­ka­niec Krety


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Krety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Kre­teń­czyk Epi­me­ni­des po­wie­dział: wszy­scy Kre­teń­czy­cy to kłam­cy”. Czyli on też kła­mał, bo był Kre­teń­czy­kiem. Ale w takim przy­pad­ku wszy­scy Kre­teń­czy­cy nie mogą być kłam­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kretẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreta ż., kreteńskość ż.

:: fż. Kretenka ż.

 przym. kreteński

Wiktionary


kreteński

zwią­za­ny z Kretą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Krety, zwią­za­ny z Kretą, po­cho­dzą­cy z Krety

 (1.2) ar­che­ol. hist. szt. do­ty­czą­cy sta­ro­żyt­nej cy­wi­li­za­cji pow­sta­łej w ba­se­nie Morza Egej­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sia­da wspa­nia­łe ma­lo­wi­dła w duchu szko­ły kre­teń­skiej, czę­ścio­wo wy­ko­na­ne w 1568 roku przez sław­ne­go ma­la­rza Tzort­zi­sa.

 (1.2) Naj­star­sze swa­sty­ki od­kry­to w Per­sji, w in­dyj­skich mia­stach Mo­hen­jo­da­ro i Ha­rap­pa, w miej­sco­wo­ści Sa­mar­ra w Me­zo­po­ta­mii. Znaj­do­wa­ła się na te­ra­ko­tach, na wa­zach grec­kich, cy­pryj­skich i kre­teń­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɛ̃j̃sʲci, AS: kretẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreta ż., Kreteńczyk m., Kretenka ż.

Wiktionary


kretkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kretojeż

kol­cza­ste zwie­rzę z Ma­da­ga­ska­ru; ten­rek


SJP.pl


kretomino

Kre­to­mi­no (do 1945 niem. "Krett­min") – część mia­sta Ko­sza­lin. Do 31 grud­nia 2022 wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo, przy tra­sie drogi kra­jo­wej nr 11. Po­łą­cze­nie z cen­trum Ko­sza­li­na umoż­li­wia­ją au­to­bu­sy ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej (linia nr 8), sama miej­sco­wość jest w I stre­fie ko­sza­liń­skiej ko­mu­ni­ka­cji. Przy­le­ga do ko­sza­liń­skich osied­li Ra­dusz­ka i Wil­ko­wo.

Wikipedia


kreton

cien­ki, ba­weł­nia­ny ma­te­riał do szy­cia ubrań lub za­słon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) włók. barw­na tka­ni­na ba­weł­nia­na;

Wiktionary

Kre­ton – ro­dzaj ba­weł­nia­nej lub lnia­nej tka­ni­ny o splo­cie płó­cien­nym, usz­tyw­nia­nej. Tka­ni­na ta jest bar­wio­na w ko­lo­ro­we wzory. Czę­sto z do­dat­kiem po­lie­stru, aby zmniej­szyć gniot­li­wość. Prawa stro­na jest lekko om­szo­na, a lewa apre­tu­ro­wa­na. Z kre­to­nu szyje się bie­liz­nę oso­bi­stą, far­tu­chy oraz lek­kie su­kien­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kretonowy

Wiktionary


kretonik

zdrob­nie­nie od: kre­ton


SJP.pl


kretonka

jedna z czte­rech spód­nic nie­dziel­ne­go ślą­skie­go stro­ju ko­bie­ce­go


SJP.pl


kretonowy

przy­miot­nik od: kre­ton


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny, uszy­ty z kre­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem dziew­czyn­ki no­si­ły kre­to­no­we su­kien­ki i ma­rzy­ły o bia­łych ela­stycz­nych pod­ko­la­nów­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreton m., kretonik m.

Wiktionary


kretonówka

su­kien­ka z kre­to­nu; kre­ton­ka


SJP.pl


kretoszczur

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny kre­to­szczu­ro­wa­tych


SJP.pl

Kre­to­szczur ("Bat­hy­er­gus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kre­to­szczu­ro­wa­tych (Bat­hy­er­gi­dae).

Wikipedia


kretowate

ro­dzi­na ssa­ków z rzędu ry­jów­koksz­tałt­nych


SJP.pl

Kre­to­wa­te (Tal­pi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du Eri­na­ce­o­ta w obrę­bie rzędu owa­do­że­rów (Eu­li­po­typh­la) przy­sto­so­wa­nych do życia pod zie­mią.

Wikipedia


kretowaty

o ce­chach kre­to­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


kretować

drą­żyć ka­na­ły za po­mo­cą urzą­dze­nia prze­ci­sko­we­go (kreta)


SJP.pl


kretowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kretowina

prze­sta­rza­le: kre­to­wi­sko;
1. ko­piec ziemi wy­ko­pa­ny przez kreta;
2. ob­szar po­kry­ty kop­ca­mi ziemi wy­ko­pa­ny­mi przez kreta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kupka ziemi wy­rzu­co­nej przez kreta, kre­to­wi­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świe­że­go ko­zie­go gnoju po­sy­pać na kre­to­wi­nach, a sam za­pach wy­pę­dza nie­pro­szo­nych gości.

 (1.1) W każdą kre­to­wi­nę zde­chłych raków na­kłaść, bo krety od smro­du tego zdy­chać muszą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kret m., krecik m., kreciątko n., kretowisko n.

 przym. kreci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kretowisko

Wiktionary


kretowisko

kre­to­wi­na;
1. ko­piec ziemi wy­ko­pa­ny przez kreta;
2. ob­szar po­kry­ty kop­ca­mi ziemi wy­ko­pa­ny­mi przez kreta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kop­czyk ziemi usy­pa­ny przez kreta

 (1.2) teren po­kry­ty kre­to­wi­ska­mi (1.1)

Wiktionary

Kre­to­wi­sko – ko­piec gleby wzno­szo­ny przez małe ssaki za­miesz­ku­ją­ce nory – kre­to­wa­te (np. kret eu­ro­pej­ski), nor­ni­ko­wa­te, ślep­co­wa­te i krety wor­ko­wa­te. Nie­rzad­ko są je­dy­ną oz­na­ką obec­no­ści zwie­rzę­cia wi­docz­ną na po­wierzch­ni grun­tu.

Kre­to­wi­ska to ma­te­ria­ły po­zo­sta­łe z ko­pa­nia lub na­pra­wia­nia nor, dla­te­go zaz­wy­czaj są znaj­do­wa­ne tam, gdzie zwie­rzę bu­du­je nowe nory lub gdzie już ist­nie­ją­ce są zni­szczo­ne (na przy­kład przez pa­są­ce się zwie­rzę­ta go­spo­dar­skie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kret mu­siał dużo kopać, by usy­pać tak wiel­kie kre­to­wi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ, AS: kretovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kret m., krecik m., kretowate nmos., kretowina ż., krety

 przym. kreci, kretowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kretowina

Wiktionary


kretoworowate

ro­dzi­na tor­ba­czy


SJP.pl

Kre­to­wo­ro­wa­te, krety wor­ko­wa­te (No­to­ryc­ti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu kre­to­wo­roksz­tałt­nych (No­to­ryc­te­morp­hia). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki po­dob­ne do zło­to­kre­tów, wy­stę­pu­ją­ce w Au­stra­lii.

Wikipedia


kretowór

ro­dzaj tor­ba­czów z ro­dzi­ny kre­to­wo­ro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|No­to­ryc­tes|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kre­to­wo­ro­wa­tych;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju kre­to­wór (1.1)

Wiktionary

Kre­to­wór ("No­to­ryc­tes") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kre­to­wo­ro­wa­tych (No­to­ryc­ti­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kretoworowate nmos.

 przym. kretoworowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kakarratul, kret workowaty

Wiktionary


kretschmer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Kretsch­mer (1830–1908) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i or­ga­ni­sta
  • Ernst Kretsch­mer (1888–1964) – nie­miec­ki psy­chia­tra
  • Otto Kretsch­mer (1912–1998) – nie­miec­ki woj­sko­wy

Wikipedia


kretschmerowski

do­ty­czą­cy Ern­sta Kretsch­me­ra i jego ty­po­lo­gii kon­sty­tu­cjo­nal­nej


SJP.pl


krety

(bar­dzo rzad­ko rów­nież w lp) skór­ki kreta oraz futro z nich wy­ko­na­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wy­pra­wio­ne fu­ter­ko z kre­tów

Wiktionary

Krety (Tal­pi­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny kre­to­wa­tych (Ta­lip­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kret mzw., kretowisko n.

Wiktionary


kretyk

am­fi­ma­cer, am­fi­makr;
1. w po­ez­ji an­tycz­nej: stopa skła­da­ją­ca się z trzech sylab, dwóch dłu­gich i krót­kiej mię­dzy nimi;
2. w wer­sy­fi­ka­cji no­wo­żyt­nej: stopa po­sia­da­ją­ca nie­ak­cen­to­wa­ną zgło­skę mię­dzy dwoma ak­cen­to­wa­ny­mi


SJP.pl


kretyn

1. czło­wiek dot­knię­ty kre­ty­niz­mem tar­czy­co­wym
2. po­tocz­nie: czło­wiek głupi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. med. osoba dot­knię­ta wro­dzo­nym ze­spo­łem nie­do­bo­ru jodu, na­zy­wa­ne­go daw­niej kre­ty­niz­mem lub ma­to­łect­wem

 (1.2) przen. pejor. obraź. obraź­li­wa forma zwró­ce­nia się do męż­czyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Co za kre­tyn, tak się spił, że ledwo stoi na no­gach, a chce je­chać autem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛtɨ̃n, AS: kretỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretynizm mrz., skretynienie n., skretynianie n., kretyństwo n.

:: zdrobn. kretynek mos.

:: fż. kretynka ż.

 czas. skretynieć dk.

 przym. kretyński

 przysł. kretyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. matoł

 (1.2) obraź. dureń, debil, idiota, imbecyl, matoł

Wiktionary


kretynek

1. me­dycz­nie: ko­bie­ta nie­do­roz­wi­nię­ta umy­sło­wo;
2. po­gard­li­wie: ko­bie­ta głu­pia, ogra­ni­czo­na, tępa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. kre­tyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretyn mos.

Wiktionary


kretynga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu kłaj­pedz­kim.

Wiktionary

Kre­tyn­ga ("lit. Kre­tin­ga") – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu kłaj­pedz­kim, w po­bli­żu Po­łą­gi. W 2005 roku li­czy­ło 21 500 miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kretyngański

Wiktionary


kretyniasty

ma­ją­cy cechy kre­ty­na, za­cho­wu­ją­cy się po­dob­nie do kre­ty­na; kre­ty­no­wa­ty


SJP.pl


kretynieć

sta­wać się ogra­ni­czo­nym umy­sło­wo, tra­cić by­strość, in­te­li­gen­cję; głu­pieć, tę­pieć, dur­nieć, idio­cieć


SJP.pl


kretynizm

1. nie­do­roz­wój umy­sło­wy cięż­kie­go stop­nia pow­sta­ły w wy­ni­ku wro­dzo­nej nie­do­czyn­no­ści tar­czy­cy, spo­wo­do­wa­nej jej bra­kiem lub nie­do­roz­wo­jem; ma­to­łect­wo;
2. po­tocz­nie: coś po­zba­wio­ne­go sensu, nie­do­rzecz­ność, non­sens


SJP.pl


kretynka

1. me­dycz­nie: ko­bie­ta nie­do­roz­wi­nię­ta umy­sło­wo;
2. po­gard­li­wie: ko­bie­ta głu­pia, ogra­ni­czo­na, tępa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. obraź. forma żeń­ska od: kre­tyn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɨ̃nka, AS: kretỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kretyn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debilka, idiotka

Wiktionary


kretynowaty

po­tocz­nie: przy­po­mi­na­ją­cy za­cho­wa­niem kre­ty­na, przy­głu­pi; głup­ko­wa­ty


SJP.pl


kretyński

ce­chu­ją­cy kre­ty­na; głupi, idio­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. bez­sen­sow­ny, idio­tycz­ny, wy­jąt­ko­wo głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li ten po­mysł nie jest kre­tyń­ski, to jest ge­nial­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɨ̃j̃sʲci, AS: kretỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretyn m., kretynka ż., kretynizm m., kretyństwo ż., kretyńskość ż.

 przysł. kretyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezsensowny, debilny, idiotyczny

Wiktionary


kretyńsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kre­tyń­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okrą­żył hotel łu­kiem, zo­sta­wia­jąc po lewej pom­nik ce­sa­rza Wil­hel­ma I, ster­czą­ce­go kre­tyń­sko na koniu w oto­cze­niu skrzyd­la­tych pot­wo­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɨ̃j̃skɔ, AS: kretỹĩ ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kretyński

 rzecz. kretyn, kretynka, kretynizm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debilnie, idiotycznie

Wiktionary


kretyńskość

→ kre­tyń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kre­tyń­skie; cecha tych, któ­rzy są kre­tyń­scy

Wiktionary

Patrz:

kretyński

Powiązane:

 rzecz. kretyn m., kretynka ż., kretynizm m.

 przym. kretyński

 przysł. kretyńskie

Wiktionary


krew

1. płyn­na tkan­ka peł­nią­ca u krę­gow­ców wiele waż­nych ról, m.in. tran­sport tlenu, dwut­len­ku węgla i in­nych sub­stan­cji, funk­cje obron­ne;
2. żywy tem­pe­ra­ment;
3. po­kre­wień­stwo; lu­dzie spo­krew­nie­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. fizj. med. wet. płyn­na tkan­ka łącz­na zwie­rząt;

 (1.2) przen. po­kre­wień­stwo, linia ro­do­wa

 (1.3) przen. czy­jaś na­tu­ra i tem­pe­ra­ment

 (1.4) przen. życie

 (1.5) przen. za­da­wa­nie śmier­ci

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kre­wić

Wiktionary

Krew ( san­gu­is, αἷμα, "haima") – płyn ustro­jo­wy, który za poś­red­nict­wem ukła­du krą­że­nia pełni funk­cję tran­spor­to­wą oraz za­pew­nia ko­mu­ni­ka­cję po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi ukła­da­mi or­ga­niz­mu. Krew jest płyn­ną tkan­ką łącz­ną, krą­żą­cą w na­czy­niach krwio­no­śnych (układ krwio­no­śny zam­knię­ty) lub w jamie ciała (układ krwio­no­śny ot­war­ty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utra­cił w wy­pad­ku sporo krwi.

 (1.2) Jest zdol­ny, widać że to moja krew.

 (1.3) Miał go­rą­cą krew, i naj­pierw dzia­łał, a potem my­ślał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛf, AS: kref

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrwienie n., krwinka ż., krwawnik m., krwiak m., pokrewieństwo n., krewny m., krewna ż., krwawienie n., krewniak m., krewniaczka ż., krewkość ż., wykrwawienie n., wykrwawianie n., zakrwawienie n., ukrwawianie n.

 czas. krwawić ndk., wykrwawiać ndk., wykrwawić dk., zakrwawiać dk., ukrwawić dk.

 przym. krwawy, krwisty, dokrewny, krewniaczy, pokrewny, krewki, krewny

 przysł. krwawo, krwisto, krewko, dokrewnie, pokrewnie

 temsłow. krwisto-, krwawo-, krwio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farba, jucha, posoka

Wiktionary


krewa

po­tocz­nie: fia­sko, nie­po­wo­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. w spo­sób emo­cjo­nal­ny o cał­ko­wi­tym fia­sku, nie­po­wo­dze­niu, nie­po­myśl­nym za­koń­cze­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No z ur­lo­pem krewa nie­ste­ty, szef za­żą­dał peł­nej dy­spo­zy­cyj­no­ści w związ­ku z nowym pro­jek­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛva, AS: kreva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewienie n., skrewienie n.

 czas. krewić ndk., skrewić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porażka, kompromitacja, niewypał, klapa

Wiktionary


kreweta

1. przed­sta­wi­ciel na­dro­dzi­ny dzie­się­cio­no­gów z po­drzę­du Den­dro­bran­chia­ta;
2. daw­niej: kre­wet­ka; kre­wet


SJP.pl


krewetka

sko­ru­piak dłu­go­ści 2-30 cm, po­ła­wia­ny ma­so­wo ze wzglę­du na smacz­ne mięso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ri­dea|ref=tak., ro­dzaj sko­ru­pia­ków o dzie­się­ciu no­gach;

 (1.2) kulin. mięso z od­wło­ka niek­tó­rych ma­łych ga­tun­ków kre­we­tek (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki kre­we­tek, zwła­szcza słod­ko­wod­nych, są rów­nież ho­do­wa­ne w ak­wa­riach.

 (1.2) Na obiad za­mó­wi­li­śmy kre­wet­ki w sosie po­mi­do­ro­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈvɛtka, AS: krevetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewetkowiec

 przym. krewetkowy

Wiktionary


krewetki

in­fra­rząd mor­skich i słod­ko­wod­nych sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów


SJP.pl

Kre­wet­ki, kre­wet­ki wła­ści­we (Ca­ri­dea) – mor­skie i słod­ko­wod­ne sko­ru­pia­ki za­li­cza­ne do po­drzę­du Ple­o­cy­e­ma­ta z rzędu dzie­się­cio­no­gów. Zwy­cza­jo­wą nazwą "kre­wet­ki" okre­śla­na jest też za­li­cza­na do Ca­ri­dea na­dro­dzi­na Pa­la­e­mo­no­i­dea. Opi­sa­no około 2500 ga­tun­ków kla­sy­fi­ko­wa­nych w kil­ku­na­stu na­dro­dzi­nach. Wiele z nich po­ła­wia się w ce­lach kon­sump­cyj­nych.

Wikipedia


krewetkowce

grupa sko­ru­pia­ków obej­mu­ją­ca około 30 ro­dzin dzie­się­cio­no­gów; gar­ne­low­ce


SJP.pl


krewetkowiec

przed­sta­wi­ciel grupy sko­ru­pia­ków obej­mu­ją­cej około 30 ro­dzin dzie­się­cio­no­gów; gar­ne­lo­wiec


SJP.pl

Kre­wet­ko­wiec – pła­sko­den­ny sta­tek ry­bac­ki przez­na­czo­ny do po­ło­wu kre­we­tek.

Wikipedia


krewetkowy

przy­miot­nik od: kre­wet­ka


SJP.pl


krewety

1. przed­sta­wi­ciel na­dro­dzi­ny dzie­się­cio­no­gów z po­drzę­du Den­dro­bran­chia­ta;
2. daw­niej: kre­wet­ka; kre­wet


SJP.pl


krewić

po­tocz­nie: spra­wić zawód, nie do­trzy­mać słowa


SJP.pl


krewiński

przy­miot­nik

 (1.1) etn. od­no­szą­cy się do Kre­wi­nów, wo­tyc­kie­go ple­mię­e­mie­nia ży­ją­ce­go na te­re­nie Łotwy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. wy­mar­ły w po­ło­wie XIX w. et­no­lekt (dia­lekt wo­tyc­ki, cza­sem kla­sy­fi­ko­wa­ny jako język) z ro­dzi­ny ural­skiej, z ga­łę­zi fiń­skiej, z grupy po­łud­nio­wo­fiń­skiej (bał­tyc­ko-fiń­skiej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krewin mos., Krewinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kod ISO 639-3: zkv, kod Glottolog: krev1234, kod Linguasphere: 41-AAA-da

Wiktionary


krewkarta

po­tocz­nie: karta okre­śla­ją­ca grupę krwi danej osoby


SJP.pl


krewki

pełen życia i ener­gii, emo­cji, czę­sto gwał­tow­nie re­a­gu­ją­cy; po­ryw­czy, gwał­tow­ny, im­pul­syw­ny, wy­bu­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pełen tem­pe­ra­men­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze Szwaj­ca­rem Ci­ria­co Sfo­rzą rów­nież w Ba­y­er­nie są spore kło­po­ty na­tu­ry wy­cho­waw­czej, krew­ki cha­rak­ter ma też fran­cu­ski Bask, Bi­xen­te Li­za­ra­zu (to on pobił się kie­dyś na tre­nin­gu z Matthäusem).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewkość ż., krew ż., krwiak mzw./mrz.

 czas. krwawić ndk.

 przysł. krewko, krwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowny, porywczy

Wiktionary


krewko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób pełen tem­pe­ra­men­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsze­dłem na wał raź­nie, krew­ko (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krewkość ż., krew ż.

 przym. krewki

Wiktionary


krewkość

gwał­tow­ny tem­pe­ra­ment; gwał­tow­ność, po­ryw­czość, im­pul­syw­ność, wy­bu­cho­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwał­tow­ność, po­ryw­czość, wy­bu­cho­wość

 (1.2) daw. sła­bość, wą­tłość, ułom­ność mo­ral­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A że się raz jeden krew­ko­ścią uniósł, to i cóż? Młody jest.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krewki

 przysł. krewko

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krew ż.

Wiktionary


krewna

ko­bie­ta po­zo­sta­ją­ca z kimś w związ­kach po­kre­wień­stwa, cza­sem także po­wi­no­wact­wa, na­le­żą­ca do tej samej ro­dzi­ny, co ktoś inny; krew­niacz­ka, po­wi­no­wa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej ma­ją­ca z kimś wspól­ne­go przod­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ją­trew jest po­wi­no­wa­tą, na­to­miast praw­nę­ka to krew­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvna, AS: krevna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrewieństwo n., krew ż., krewniak m., krewniaczka ż.

:: fm. krewny

 czas. krwawić

 przym. krewniaczy, pokrewny, krewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewniaczka, kuzynka

Wiktionary


krewniacki

rzad­ko: zwią­za­ny z krew­nia­kiem - osobą, którą łączą z kimś z kimś związ­ki po­kre­wień­stwa, cza­sem także po­wi­no­wact­wa; krew­nia­czy


SJP.pl


krewniactwo

1. zwią­zek krwi po­mię­dzy ludź­mi, po­cho­dze­nie od wspól­ne­go przod­ka, przy­na­leż­ność do jed­nej ro­dzi­ny; po­kre­wień­stwo, spo­krew­nie­nie, po­wi­no­wact­wo;
2. lu­dzie spo­krew­nie­ni ze sobą; ro­dzi­na, fa­mi­lia, krew­nia­cy


SJP.pl


krewniaczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta po­zo­sta­ją­ca z kimś w związ­kach po­kre­wień­stwa, cza­sem także po­wi­no­wact­wa, na­le­żą­ca do tej samej ro­dzi­ny, co ktoś inny; krew­na, po­wi­no­wa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bę­dą­ca w re­la­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­łat­wi­ła swo­jej krew­niacz­ce ro­bo­tę w ZUS-ie w Gli­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krewny mos., krewna ż.

:: fm. krewniak mos.

 przym. krewny, krewniacki, krewniaczy

 przysł. krewniaczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewna

Wiktionary


krewniaczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krew­nia­cze; cecha tych, któ­rzy są krew­nia­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krewniaczy

 przysł. krewniaczo

 rzecz. pokrewieństwo n.

Wiktionary


krewniaczy

rzad­ko: zwią­za­ny z krew­nia­kiem - osobą, którą łączą z kimś z kimś związ­ki po­kre­wień­stwa, cza­sem także po­wi­no­wact­wa; krew­niac­ki


SJP.pl


krewniak

po­tocz­nie: czło­wiek, któ­re­go łączą z kimś związ­ki po­kre­wień­stwa, cza­sem także po­wi­no­wact­wa, który na­le­ży z kimś do jed­nej ro­dzi­ny; krew­ny, po­wi­no­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bę­dą­ca w re­la­cji po­kre­wień­stwa

 (1.2) daw. gw-pl|Kra­ków. kuzyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) biol. ro­śli­na lub zwie­rzę spo­krew­nio­ne z inną ro­śli­ną lub zwie­rzę­ciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka mó­wi­ła, że Li­goc­ki to nasz krew­niak.

 (2.1) Sło­nie i gó­ral­ki są krew­nia­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krewny mos., krewna ż.

:: fż. krewniaczka ż.

 przym. krewny, krewniacki, krewniaczy

 przysł. krewniaczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewny, powinowaty

 (1.2) swojak

Wiktionary


krewność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. po­kre­wień­stwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvnɔɕt͡ɕ, AS: krevność

Wiktionary


krewny

1. czło­wiek, któ­re­go łączą z kimś związ­ki po­kre­wień­stwa, cza­sem także po­wi­no­wact­wa, który na­le­ży z kimś do jed­nej ro­dzi­ny; krew­niak, po­wi­no­wa­ty;
2. prze­no­śnie: zwie­rzę, ro­śli­na po­dob­ne do in­ne­go zwie­rzę­cia, innej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ma­ją­cy z kimś wspól­ne­go przod­ka

 (1.2) ga­tu­nek po­sia­da­ją­cy wspól­ne­go przod­ka ewo­lu­cyj­ne­go z danym ga­tun­kiem

przy­miot­nik

 (2.1) daw. do­ty­czą­cy krwi, po­kre­wień­stwa

 (2.2) daw. po­łą­czo­ny po­kre­wień­stwem, po­krew­ny, bli­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bli­scy krew­ni nie mogą za­wrzeć ślubu.

 (1.2) Nie­daw­ne ba­da­nia mo­le­ku­lar­ne wy­ka­za­ły, że naj­bliż­szy­mi krew­ny­mi dro­zda chiń­skie­go są drozd śpie­wak i pasz­kot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvnɨ, AS: krevny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrewieństwo n., krew ż., krewniak mos., krewna ż., krewniactwo n., krewniaczka ż.

 czas. krwawić ndk.

 przym. krewniaczy, pokrewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewniak, krewna, krewniaczka, kuzyn, bliski, członek rodziny, członek rodu

Wiktionary


krewo

po­tocz­nie: fia­sko, nie­po­wo­dze­nie


SJP.pl

Krewo (biał. Крэва, "Krewa") – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim.

14 sierp­nia 1385 roku dosz­ło tu do za­war­cia unii po­mię­dzy Pol­ską i Litwą zna­nej jako unia w Kre­wie.

W miej­sco­wo­ści mają sie­dzi­bę dwie pa­ra­fie – pra­wo­sław­na (pw. św. Alek­san­dra New­skie­go) i rzym­sko­ka­to­lic­ka (pw. Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go).

Wikipedia


krewski

przy­miot­nik od: Krewo (miej­sco­wość na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Krewa, zwią­za­ny z Kre­wem

Wiktionary


kreza

fał­do­wa­ny koł­nierz no­szo­ny w XVI i XVII wieku; kryza; fryza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. dawny pli­so­wa­ći­so­wa­ny lub fał­do­wa­ny koł­nierz, rza­dziej man­kiet;

 (1.2) przen. koł­nierz z cze­goś

 (1.3) przest. rondo ka­pe­lu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była to sied­mio­let­nia dziew­czyn­ka, mała i wątła, od któ­rej ciem­nej su­kien­ki od­bi­ja­ła śnież­nie bia­łość poń­czo­szek, far­tusz­ka i krezy, obej­mu­ją­cej szyję.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kryza

 (1.3) kresa

Wiktionary


krezka

1. mała kreza;
2. część otrzew­nej osła­nia­ją­ca i pod­trzy­mu­ją­ca na­rzą­dy wew­nętrz­ne, m.in. je­li­to, żo­łą­dek, jaj­ni­ki, ja­jo­wo­dy


SJP.pl

Krez­ka ( me­sen­te­rium) – na­rząd zbu­do­wa­ny z łącz­not­kan­ko­wej błony, po­kry­tej z zew­nątrz na­błon­kiem, utrzy­mu­ją­cej i sta­bi­li­zu­ją­cej na­rzą­dy wew­nętrz­ne jamy brzusz­nej: prze­wód po­kar­mo­wy, na­czy­nia krwio­no­śne, jaj­ni­ki, ja­jo­wo­dy oraz ele­men­ty ukła­du ner­wo­we­go i wy­dal­ni­cze­go.

Wikipedia


krezki

1. mała kreza;
2. część otrzew­nej osła­nia­ją­ca i pod­trzy­mu­ją­ca na­rzą­dy wew­nętrz­ne, m.in. je­li­to, żo­łą­dek, jaj­ni­ki, ja­jo­wo­dy


SJP.pl


krezkowy

przy­miot­nik od: krez­ka


SJP.pl


krezol

hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na to­lu­e­nu wy­stę­pu­ją­ca w smole wę­glo­wej, sto­so­wa­na w syn­te­zie or­ga­nicz­nej i jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy; hy­drok­sy­to­lu­en


SJP.pl

Kre­zol, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li, hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na to­lu­e­nu lub me­ty­lo­wa po­chod­na fe­no­lu. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci 3 izo­me­rów struk­tu­ral­nych: 2-me­ty­lo­fe­nol ("o"-kre­zol), 3-me­ty­lo­fe­nol ("m"-kre­zol) i 4-me­ty­lo­fe­nol ("p"-kre­zol). Mają one po­dob­ne włas­no­ści che­micz­ne, ale róż­nią się nieco tem­pe­ra­tu­rą top­nie­nia i wrze­nia. Mie­sza­ni­na izo­me­rów okre­śla­na jest jako "kre­zol su­ro­wy" bądź "tri­kre­zol". Otrzy­my­wa­ny jest przez de­sty­la­cję smoły po­ga­zo­wej lub ropy naf­to­wej.

Wikipedia


krezolowy

przy­miot­nik od: kre­zol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z kre­zo­lem, do­ty­czą­cy kre­zo­lu; za­wie­ra­ją­cy kre­zol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krezol mrz.

Wiktionary


krezotol

mie­sza­ni­na fe­no­li otrzy­my­wa­na pod­czas de­sty­la­cji smoły drzew­nej; kre­o­zot


SJP.pl


krezus

czło­wiek bar­dzo bo­ga­ty; bo­gacz, nabab, mi­lio­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bar­dzo bo­ga­ta, mi­lio­ner;

Wiktionary

Kre­zus, "Kroj­sos" ( Κροῖσος; ur. ?, zm. 546 p.n.e. lub póź­niej) – ostat­ni król Lidii, kraju na za­cho­dzie Azji Mniej­szej. Jego imię jest sy­no­ni­mem bo­ga­cza od sta­ro­żyt­no­ści. Po­cho­dził z dy­na­stii Merm­na­dów. Był synem Aly­at­te­sa. Objął tron około 560 roku p.n.e. Był me­ce­na­sem po­e­tów, uczo­nych i fi­lo­zo­fów, któ­rych chęt­nie go­ścił na swoim dwo­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te tłumy bo­ga­czy w Pol­sce – jak ma miesz­ka­nie i sa­mo­chód to praw­dzi­wy kre­zus…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛzus, AS: krezus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krezus mos.

:: fż. krezuska ż.

 przym. krezusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogacz

Wiktionary


krezuska

→ kre­zus; bo­gacz­ka


SJP.pl


krezusowy

1. taki jak u Kre­zu­sa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kre­zu­sa (króla Lidii);
2. świad­czą­cy o nadz­wy­czaj­nej za­moż­no­ści, np. kre­zu­so­wa suma, for­tu­na


SJP.pl


krezylit

ma­te­riał wy­bu­cho­wy za­wie­ra­ją­cy tri­ni­tro­kre­zol


SJP.pl


kreślarnia

pra­cow­nia kre­ślar­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­mie­szcze­nie, w któ­rym pra­cu­ją kre­śla­rze spo­rzą­dza­jąc ry­sun­ki tech­nicz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ko­wo bu­do­wa­no go w re­mi­zie Miej­skiej Kolei Elek­trycz­nej we Lwo­wie, na­stęp­nie w kre­ślar­ni Po­li­tech­ni­ki Lwow­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreska ż., kreseczka ż., krecha ż., zakreślacz m., kreślarz m., kreślarka ż., kreślarstwo n., kreślenie n., wykreślanie n., wykreślenie n., skreślanie n., skreślenie n., określanie n., określenie n., zakreślanie n., zakreślenie n., wykres m., wykresik m., kreskowanie n., zakreskowanie n., kres m., podkreślanie n., podkreślenia n., podkreślnik m., przekreślanie n., przekreślenie n., kreskówka n., zakreskowywanie n., zakreskowanie n.

 czas. kreślić ndk., wykreślać ndk., wykreślić dk., skreślać ndk., skreślić dk., określać ndk., określić dk., zakreślać ndk., zakreślić dk., podkreślać ndk., podkreślić dk., przekreślać ndk., przekreślić dk., zakreskowywać ndk., zakreskować dk.

 przym. kreskowy, kreseczkowy, wykreślny, kreślarski, wykresowy, kreskówkowy

 przysł. wykreślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pracownia kreślarska

Wiktionary


kreślarski

→ kre­ślar­stwo, → kre­ślarz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kre­ślar­stwem lub kre­śla­rzem

Wiktionary

Patrz:

kreślarstwo, → kreślarz

Przykłady

 (1.1) Pra­co­wał w biu­rze kre­ślar­skim, ukoń­czył też pod­cho­rą­żów­kę Armii Kra­jo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz m., kreślarstwo n., kreska ż.

 czas. kreślić ndk.

Wiktionary


kreślarstwo

1. gra­ficz­ne opra­co­wy­wa­nie pro­jek­tów i pla­nów, np. map;
2. zawód kre­śla­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód kre­śla­rza

Wiktionary


kreślarz

osoba zaj­mu­ją­ca się gra­ficz­nym opra­co­wy­wa­niem pla­nów, wy­ko­nu­ją­ca ry­sun­ki tech­nicz­ne, wy­kre­sy itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kre­ślą­ca ry­sun­ki tech­nicz­ne

Wiktionary

Kre­ślarz (fe­mi­na­tyw: kre­ślar­ka) – osoba, która jest od­po­wie­dzial­na za wy­ko­na­nie szki­ców, sche­ma­tów oraz ry­sun­ków tech­nicz­nych po­trzeb­nych do stwo­rze­nia pro­jek­tu tech­nicz­ne­go. Ma­te­ria­ły two­rzo­ne przez kre­śla­rza są wy­ko­na­ne na pod­sta­wie od­po­wied­nich da­nych uzy­ska­nych od osób zwią­za­nych z pro­jek­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­na­nie ry­sun­ków zle­co­no kre­śla­rzo­wi z ka­to­wic­kiej firmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreska ż., kreseczka ż., krecha ż., reg. krycha ż., kreskówka ż., kreskowanie n., zakreskowanie n., kreślenie n., zakreślenie n., zakreślenie n., wykreślanie n., wykreślenie n., skreślanie n., skreślenie n., kreślarstwo n., wykres m.

:: fż. kreślarka ż.

 czas. kreskować ndk., zakreskować dk., kreślić ndk., zakreślać ndk., zakreślić dk., wykreślić dk., skreślać ndk., skreślić dk.

 przym. kreskowy, kreślarski, wykreślny, kreskówkowy

 temsłow. -kreślny

Wiktionary


kreślenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kre­ślić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kreślić

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., wykres mrz., kreska ż.

Wiktionary


kreślinek

kre­śli­nek ni­zin­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny pły­wa­ko­wa­tych


SJP.pl


kreślić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ko­ny­wać ręcz­nie ry­su­nek tech­nicz­ny

 (1.2) ry­so­wać kre­ski, linie

 (1.3) za­ma­zy­wać coś na­pi­sa­ne­go

 (1.4) prze­ka­zy­wać ust­nie lub pi­sem­nie opis cze­goś

 (1.5) pisać odręcz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Film jest bio­gra­ficz­nym obra­zem, sku­pia­ją­cym się na związ­ku Johna z żoną, kre­ślą­cym drogę, jaką po­to­czy­ło się jego życie, od suk­ce­su po­przez cho­ro­bę umy­sło­wą wy­kry­tą w wieku 30 lat, aż po po­wrót do zdro­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: kreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreska ż., kreślenie n., zakreślenie n., kreślarstwo n., wykres m., kreślarz m., zakreślacz m.

 czas. zakreślić, zakreślać, wykreślić, wykreślać, podkreślać

 przym. kreślarski

Wiktionary


kreślnik

przy­rząd ry­sun­ko­wy osa­dzo­ny na trzon­ku lub ra­mie­niu cyr­kla słu­żą­cy do wy­cią­ga­nia linii tu­szem na ry­sun­kach tech­nicz­nych; gra­fion


SJP.pl


kri

In­dia­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

Kri ( Cri, Cree – nazwa po­cho­dzi z jęz. fran­cu­skie­go – "Kri­sti­na­ux", sami Kri na­zy­wa­li sie­bie "Ke­ni­sto­no­ag") – jedna z naj­licz­niej­szych grup et­nicz­nych In­dian ka­na­dyj­skich, za­miesz­ku­ją­ca także pół­noc­ną część USA, po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­kiem kri.

Kri dzie­lą się tra­dy­cyj­nie na kilka pod­sta­wo­wych grup, róż­nią­cych się dia­lek­tem oraz zaj­mo­wa­ny­mi ob­sza­ra­mi: Kri Lasów (Cree Woods), Kri Rów­nin (Pla­ins Cree), Kri Pół­noc­nows­chod­nich (Nort­hern East Cree), Kri Pół­noc­no­za­chod­nich (Nort­hern West Cree), Kri Ło­siów (Moose Cree), Kri Ba­gien (Swam­py Cree).

Wikipedia


kribydż

gra kar­cia­na dla 2-4 osób, po­cho­dzą­ca z An­glii


SJP.pl


kriging

grupa ge­o­sta­ty­stycz­nych metod esty­ma­cji, dzię­ki któ­rej otrzy­mu­je się naj­lep­sze, nie­ob­cią­żo­ne li­nio­we osza­co­wa­nia war­to­ści ana­li­zo­wa­nej zmien­nej zre­gio­na­li­zo­wa­nej


SJP.pl

Kri­ging – grupa ge­o­sta­ty­stycz­nych metod esty­ma­cji, dzię­ki któ­rej otrzy­mu­je się naj­lep­sze, nie­ob­cią­żo­ne li­nio­we osza­co­wa­nia (ang. "best, un­bia­sed li­ne­ar pre­dic­tions" – BLUP lub "best, un­bia­sed li­ne­ar esti­ma­tor" – BLUE) war­to­ści ana­li­zo­wa­nej zmien­nej zre­gio­na­li­zo­wa­nej.

Wikipedia


krikowie

ple­mię in­diań­skie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


SJP.pl

Kri­ko­wie, Krik ( Creek, sami sie­bie na­zy­wa­ją "Mu­sco­gee" lub "Mu­sko­gee") – dawna kon­fe­de­ra­cja In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej, obej­mu­je 13 grup, li­czą­cych od 66,5 tys. ("Mu­sco­gee Creek Na­tion") do za­led­wie kilku osób ("Tuc­ka­ba­chee") i za­miesz­ku­ją­cych kilka sta­nów w Sta­nach Zjed­no­czo­nych głów­nie Okla­ho­mę, Ala­ba­mę, Ge­or­gię i Flo­ry­dę.

Wikipedia


krilium

hand­lo­wa nazwa ame­ry­kań­skie­go na­wo­zu struk­tu­rot­wór­cze­go


SJP.pl


krindż

śro­do­wi­sko­wo: że­na­da, za­że­no­wa­nie, ob­ciach; crin­ge


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war. zob. crin­ge.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. cringe.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. cringe.

Wiktionary


krindżowy

po­tocz­nie: że­nu­ją­cy, wy­wo­łu­ją­cy uczu­cie sil­ne­go dy­skom­for­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) war. zob. crin­ge'owy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cringe mrz.

Wiktionary


krindżówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) że­nu­ją­ce za­cho­wa­nie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cringe mrz.

Wiktionary


krinoid

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy z typu szkar­łup­ni; li­lio­wiec, kry­no­id


SJP.pl


kriobank

miej­sce prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go w bar­dzo ni­skich tem­pe­ra­tu­rach


SJP.pl


kriobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie krio­bio­lo­gii


SJP.pl


kriobiologia

Krio­bio­lo­gia ("krio" "zimno" + łac. "bíos" "życie", "lógos" "nauka") – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wpły­wu ni­skich tem­pe­ra­tur (rzędu nawet do −269 °C) na or­ga­niz­my. W ta­kich wa­run­kach na­stę­pu­je zwol­nie­nie (cza­sem znacz­ne) pro­ce­sów ży­cio­wych. Krio­bio­lo­gia sku­pia się głów­nie na ba­da­niu od­dzia­ły­wa­nia chło­du na fiz­jo­lo­gię, mor­fo­lo­gię i ana­to­mię or­ga­niz­mów.

Wikipedia


kriobiont

ro­śli­na lub zwie­rzę ży­ją­ce na śnie­gu; or­ga­nizm hie­mal­ny, or­ga­nizm ni­wal­ny, or­ga­nizm na­śnież­ny


SJP.pl


kriochirurg

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie krio­chi­rur­gii


SJP.pl


kriochirurgia

Krio­chi­rur­gia ( cryo (κρύο) + che­i­ro­ur­gi­ki (χειρουργική)) – me­to­da krio­te­ra­pii po­le­ga­ją­ca na miej­sco­wym, kon­tro­lo­wa­nym ni­szcze­niu cho­rych lub prze­ro­śnię­tych tka­nek za po­mo­cą ni­skich tem­pe­ra­tur.

Źró­dłem ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry jest zaz­wy­czaj cie­kły azot, który za­a­pli­ko­wa­ny na tkan­kę schła­dza ją i wsku­tek po­bra­nia cie­pła od ciała na­tych­miast pa­ru­je.

Wikipedia


krioekstraktor

przy­rząd do zam­ra­ża­nia i usu­wa­nia cho­rych tka­nek


SJP.pl


kriofil

or­ga­nizm ży­ją­cy w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach; psy­chro­fil, chio­no­fil


SJP.pl


kriofilny

→ krio­fil


SJP.pl

Patrz:

kriofil

kriofit

ro­śli­na ros­ną­ca w oko­li­cach pod­bie­gu­no­wych lub wy­so­ko­gór­skich, w kli­ma­cie zim­nym i su­chym; kry­o­fit


SJP.pl


kriofizyk

na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wła­ści­wo­ści ma­te­rii w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach


SJP.pl


kriofizyka

dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wła­ści­wo­ści ma­te­rii w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach wraz z tech­ni­ka­mi ich otrzy­my­wa­nia i utrzy­my­wa­nia


SJP.pl


kriofor

przy­rząd de­mon­stru­ją­cy zja­wi­sko ozię­bia­nia się wody pod­czas jej pa­ro­wa­nia


SJP.pl

Krio­for – szkla­ne urzą­dze­nie, za po­mo­cą któ­re­go można za­pre­zen­to­wać zja­wi­sko pa­ro­wa­nia i wrze­nia wody pod zmniej­szo­nym ci­śnie­niem. Krio­for skła­da się z dwóch po­łą­czo­nych wy­gię­tą rurką szkla­nych zbior­ni­ków. W jed­nym zbior­ni­ku znaj­du­je się tro­chę wody, resz­tę ob­ję­to­ści wy­peł­nia na­sy­co­na para wodna (brak po­wie­trza).

Wikipedia


kriogeniczny

zwią­za­ny z krio­ge­ni­ką


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krio­ge­ni­ką, do­ty­czą­cy krio­ge­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kriogenika ż.

Wiktionary


kriogenika

nauka poś­wię­co­na ni­skim tem­pe­ra­tu­rom tzn. po­ni­żej 90 K, ich wyt­wa­rza­niu, utrzy­my­wa­niu i mie­rze­niu


SJP.pl

Nie mylić z: krio­ni­ka.

Krio­ge­ni­ka (gr. "krios" „zimno”, "genos" „ród”) – dział tech­ni­ki wyt­wa­rza­ją­cy, mie­rzą­cy i utrzy­mu­ją­cy skraj­nie ni­skie tem­pe­ra­tu­ry; nie są one zde­fi­nio­wa­ne ści­śle, lecz cza­sem za gra­ni­cę przyj­mu­je się −150 °C (123 K). Krio­ge­ni­ka jest bli­sko zwią­za­na z krio­fi­zy­ką, która bada wła­ści­wo­ści ciał w tych tem­pe­ra­tu­rach, np. cha­rak­te­ry­stycz­ne dla tego re­żi­mu zja­wi­ska jak nad­prze­wod­nict­wo i nad­cie­kłość.

Wikipedia


kriogenny

zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem i utrzy­my­wa­niem bar­dzo ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry lub wy­ko­rzy­stu­ją­cy taką tem­pe­ra­tu­rę; krio­ge­nicz­ny


SJP.pl


kriokabina

ka­bi­na ma­ją­ca za za­da­nie schło­dze­nie ciała pa­cjen­ta, sto­so­wa­na w krio­te­ra­pii; krio­sa­u­na


SJP.pl


kriokomora

dwa po­mie­szcze­nia o ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze, słu­żą­ce do le­cze­nia scho­rzeń re­u­ma­tycz­nych po­przez ochła­dza­nie or­ga­niz­mu


SJP.pl


kriokoncentracja

Krio­kon­cen­tra­cja – za­tę­ża­nie wod­nych rozt­wo­rów przez wym­ra­ża­nie roz­pu­szczal­ni­ka (naj­czę­ściej wody). Jest po­wszech­nie sto­so­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym do za­tę­ża­nia cie­kłych pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych bez zni­szcze­nia skład­ni­ków wraż­li­wych na pod­wyż­szo­ną tem­pe­ra­tu­rę, np. bia­łek, po­li­fe­no­li lub wi­ta­min. Krio­kon­cen­tra­cja może być re­a­li­zo­wa­na róż­ny­mi tech­ni­ka­mi:

Wikipedia


kriokonserwacja

prze­cho­wy­wa­nie ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go w bar­dzo ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze w celu za­cho­wa­nia jego wła­ści­wo­ści; krio­pre­zer­wa­cja


SJP.pl


kriokras

1. pro­ces po­dob­ny do kra­so­wie­nia, za­cho­dzą­cy w ob­sza­rach wiecz­nej zmarz­li­ny w wy­ni­ku prze­pły­wu wody;
2. rzeź­ba te­re­nu i formy pow­sta­łe w wy­ni­ku tego pro­ce­su


SJP.pl


kriolezja

me­to­da le­cze­nia bólu przew­le­kłe­go, po­le­ga­ją­ca na zam­ro­że­niu za­koń­czeń włó­kien ner­wo­wych


SJP.pl


kriolipoliza

za­bieg usu­wa­nia tkan­ki tłu­szczo­wej przy ujem­nej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl

Krio­li­po­li­za ( κρύος (kryos) – zimno, lód; λίπα (lipa) – tłuszcz; λύσις (lysis) – usu­wać) – nie­in­wa­zyj­na me­to­da usu­wa­nia tłu­szczu z róż­nych miejsc ludz­kie­go ciała, za po­mo­cą chło­dze­nia, w celu wy­wo­ła­nia li­po­li­zy.

Za­bieg po­le­ga na wy­sta­wie­niu adi­po­cy­tów (ko­mó­rek tkan­ki tłu­szczo­wej) na od­po­wied­nio kon­tro­lo­wa­ne zimno – za po­mo­cą ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry o war­to­ści od 5 do 10 stop­ni C.

Wikipedia


kriolit

mi­ne­rał, flu­o­rek sodu i glinu; kry­o­lit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków;

Wiktionary

Krio­lit, kry­o­lit – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków. Nazwa po­cho­dzi od gr. "kryos" = lód i "lit­hos" = skała, co oz­na­cza ka­mień lo­do­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kriolitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kryolit

Wiktionary


kriolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie krio­lo­gii


SJP.pl


kriologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem lodu na­tu­ral­ne­go, wy­stę­pu­ją­ce­go w przy­ro­dzie w róż­nych śro­do­wi­skach i po­sta­ciach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o lo­dzie;

Wiktionary

Krio­lo­gia, hy­dro­lo­gia lodu – dział hy­dro­lo­gii ba­da­ją­cy krios­fe­rę, czyli lód wcho­dzą­cy na­tu­ral­nie w skład hy­dros­fe­ry, wy­stę­pu­ją­cy w zlo­dze­niach na lą­dzie i morzu, lód at­mos­fe­rycz­ny i wiecz­ną zmarz­li­nę. Zaj­mu­je się jego wła­ści­wo­ścia­mi fi­zycz­ny­mi, che­micz­ny­mi i mi­ne­ra­lo­gicz­ny­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krʲjɔˈlɔɟja, AS: krʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kriolog m.

 przym. kriologiczny

Wiktionary


kriometr

przy­rząd do mie­rze­nia tem­pe­ra­tu­ry krzep­nię­cia cie­czy; krio­skop


SJP.pl

Krio­metr – przy­rząd do bar­dzo do­kład­ne­go oz­na­cza­nia tem­pe­ra­tu­ry top­nie­nia i krzep­nię­cia rozt­wo­rów. Przy­rząd sto­so­wa­ny w krio­me­trii.

Wikipedia


kriometria

jedna z metod fi­zy­ko­che­micz­nych opar­ta na po­mia­rze tem­pe­ra­tu­ry krzep­nię­cia rozt­wo­rów; krio­sko­pia


SJP.pl

Krio­me­tria (Krio­sko­pia) – doś­wiad­czal­na me­to­da wyz­na­cza­nia masy czą­stecz­ko­wej róż­nych sub­stan­cji na pod­sta­wie po­mia­rów zmian tem­pe­ra­tu­ry krzep­nię­cia roz­cień­czo­nych rozt­wo­rów tych sub­stan­cji w opar­ciu o prawo Ra­o­ul­ta.

Ba­da­nia krio­me­trycz­ne prze­pro­wa­dza się za po­mo­cą spe­cjal­ne­go przy­rzą­du zwa­ne­go krio­me­trem. Me­to­da ma obec­nie je­dy­nie zna­cze­nie hi­sto­rycz­ne.

Wikipedia


krioniczny

→ krio­ni­ka


SJP.pl

Patrz:

krionika

krionika

tech­ni­ka zam­ra­ża­nia ciała ludz­kie­go w przy­pad­ku nie­u­le­czal­nej, cięż­kiej cho­ro­by w na­dziei, że w przysz­ło­ści me­dy­cy­na roz­wi­nie się do tego stop­nia, że bę­dzie można je odm­ro­zić i przy­wró­cić do życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. tech­ni­ka głę­bo­kie­go ochła­dza­nia ciał ludzi i zwie­rząt, z in­ten­cją przy­wró­ce­nia do życia;

Wiktionary

Nie mylić z: krio­ge­ni­ka.

Krio­ni­ka – tech­ni­ka głę­bo­kie­go ochła­dza­nia ciał zwie­rząt, w tym ludzi, któ­rych współ­czes­na me­dy­cy­na nie jest w sta­nie utrzy­mać przy życiu, i prze­cho­wy­wa­nia w tem­pe­ra­tu­rze cie­kłe­go azotu (–196 °C), z in­ten­cją przy­wró­ce­nia do życia, kiedy me­dy­cy­na wy­star­cza­ją­co się roz­wi­nie.

Wikipedia


krioplankton

drob­ne or­ga­niz­my plank­to­no­we (np. glony) przy­sto­so­wa­ne do życia w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach, na ob­sza­rach wy­so­ko­gór­skich i po­lar­nych


SJP.pl

Krio­plank­ton, krio­se­ston (z gr. krýos ‘mróz’, plank­tós ‘błą­ka­ją­cy się’) – okre­śle­nie na drob­ne or­ga­niz­my plank­to­no­we o wła­ści­wo­ściach krio­fil­nych, czyli przy­sto­so­wa­ne i mo­gą­ce eg­zy­sto­wać oraz roz­wi­jać się w skraj­nie ni­skich tem­pe­ra­tu­rach, np. na te­re­nach wiecz­nej zmarz­li­ny, te­re­nach wy­so­ko­gór­skich, w kli­ma­cie sub­po­lar­nym i po­lar­nym. Część z or­ga­niz­mów za­li­cza­nych do krio­plank­to­nu żyje w wo­dach wy­to­pi­sko­wych lo­dow­ców, je­zio­rach gór­skich itp.

Wikipedia


krioprezerwacja

prze­cho­wy­wa­nie ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go w bar­dzo ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze w celu za­cho­wa­nia jego wła­ści­wo­ści; krio­kon­ser­wa­cja


SJP.pl

Krio­pre­zer­wa­cja, krio­kon­ser­wa­cja (od gr. κρύος, "kryos", „zimno” i łac. "pra­e­ser­va­re" lub "con­ser­va­re", „za­cho­wać”) – pro­ces, w któ­rym ko­mór­ki lub tkan­ki są prze­cho­wy­wa­ne w ujem­nej tem­pe­ra­tu­rze, zwy­kle 77 K, czyli −196 °C (tem­pe­ra­tu­ra wrze­nia cie­kłe­go azotu).

Wikipedia


kriosauna

ka­bi­na ma­ją­ca za za­da­nie schło­dze­nie ciała pa­cjen­ta, sto­so­wa­na w krio­te­ra­pii; krio­ka­bi­na


SJP.pl


kriosfera

Krios­fe­ra – część hy­dros­fe­ry, obej­mu­ją­ca wody w po­sta­ci nie­za­ni­ka­ją­ce­go lodu lo­dow­co­we­go, mor­skie­go i grun­to­we­go.

Wikipedia


krioskop

przy­rząd do mie­rze­nia tem­pe­ra­tu­ry krzep­nię­cia cie­czy; krio­metr


SJP.pl


krioskopia

jedna z metod fi­zy­ko­che­micz­nych opar­ta na po­mia­rze tem­pe­ra­tu­ry krzep­nię­cia rozt­wo­rów; krio­me­tria


SJP.pl


krioskopowy

przy­miot­nik od: krio­skop


SJP.pl


kriosonda

urzą­dze­nie do wy­ko­ny­wa­nia za­bie­gów na zam­ro­żo­nych tkan­kach, sto­so­wa­ne w chi­rur­gii


SJP.pl


kriostat

urzą­dze­nie do utrzy­my­wa­nia sub­stan­cji w bar­dzo ni­skich tem­pe­ra­tu­rach


SJP.pl


kriotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie krio­tech­ni­ki


SJP.pl


kriotechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie krio­tech­ni­ki


SJP.pl


krioterapeutka

→ krio­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

Patrz:

krioterapeuta

krioterapeutyczny

→ krio­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

krioterapia

krioterapia

Krio­te­ra­pia (z κρυο "krýos" – zimny + θεραπεια "therapeía" – le­cze­nie) – w me­dy­cy­nie, forma zim­no­lecz­nict­wa z za­sto­so­wa­niem tem­pe­ra­tur po­ni­żej 0 °C. W pier­wszej fazie dzia­ła­nia bar­dzo ni­skich tem­pe­ra­tur wy­stę­pu­je skurcz ob­wo­do­wych na­czyń krwio­no­śnych i mię­śni oraz spo­wol­nie­nie prze­pły­wu krwi i prze­mia­ny ma­te­rii. 

Wikipedia


kriotorium

miej­sce do prze­cho­wy­wa­nia zam­ro­żo­nych ciał ludz­kich


SJP.pl


kriotransfer

trans­fer rozm­ro­żo­ne­go za­rod­ka


SJP.pl


kriotron

ele­ment prze­łą­cza­ją­cy, w któ­re­go dzia­ła­niu wy­ko­rzy­stu­je się zja­wi­sko nad­prze­wod­nict­wa, sto­so­wa­ny do szyb­kie­go prze­łą­cza­nia prą­dów w ukła­dach pa­mię­ci kom­pu­te­ra


SJP.pl

Krio­tron – układ prze­łą­cza­ją­cy, zbu­do­wa­ny w opar­ciu o zja­wi­sko nad­prze­wod­nict­wa. Po­przez pewną zmia­nę w polu ma­gne­tycz­nym, uzy­sku­je się zanik nad­prze­wod­nict­wa w prze­wod­ni­ku. W wy­ni­ku tego opór (re­zy­stan­cja) ro­śnie od zera do du­żych war­to­ści.

Krio­tro­ny pier­ście­nio­we mogą być wy­ko­rzy­sta­ne do two­rze­nia do­sko­na­łych urzą­dzeń pa­mię­cio­wych, dzię­ki utrzy­my­wa­niu obie­gu prądu te­o­re­tycz­nie w nie­skoń­czo­ność. Urzą­dze­nia te wy­ka­zu­ją zni­ko­mo mały pobór mocy.

Wikipedia


krioturbacja

za­bu­rze­nie w uło­że­niu warstw luź­nych osa­dów, pow­sta­ją­ce na sku­tek ko­lej­ne­go za­ma­rza­nia i od­ma­rza­nia grun­tu na­sy­co­ne­go wodą


SJP.pl

Krio­tur­ba­cja – mie­sza­nie się po­zio­mych warstw gleby za­cho­dzą­ce w ob­sza­rach wil­got­nej wiecz­nej zmarz­li­ny (w jej war­stwie czyn­nej) w wy­ni­ku wie­lo­krot­ne­go za­ma­rza­nia i roz­ma­rza­nia gleby. Zwane rów­nież de­for­ma­cja­mi krio­tur­ba­cyj­ny­mi.

Dzię­ki temu pro­ce­so­wi pow­sta­ją de­for­ma­cje gleby takie jak gleby po­li­go­nal­ne, gleby smu­go­we oraz in­wo­lu­cje.

Wikipedia


kripel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­le­ka, in­wa­li­da

Wiktionary


kripo

po­ste­ru­nek nie­miec­kiej po­li­cji kry­mi­nal­nej dzia­ła­ją­cej w cza­sie II wojny świa­to­wej na ob­sza­rach oku­po­wa­nych przez Niem­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. pot. nie­miec­ka po­li­cja kry­mi­nal­na z cza­sów II wojny świa­to­wej, która dzia­ła­ła na te­re­nach oku­po­wa­nych przez III Rze­szę;

 (1.2) hist. pot. po­ste­ru­nek kripo (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zie­miach pol­skich kripo pro­wa­dzi­ła dzia­łal­ność lu­do­bój­czą.

 (1.1) Po­li­cja bez­pie­czeń­stwa skła­da­ła się z trzech pio­nów: ge­sta­po – tajna po­li­cja pań­stwo­wa, kripo – po­li­cja kry­mi­nal­na, SD – służ­ba bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary


kris

ma­laj­ski szty­let o bo­ga­to zdo­bio­nej rę­ko­je­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szty­let ma­laj­ski;

Wiktionary

Kris lub keris – szty­let lub pu­gi­nał ma­laj­ski, zwy­kle o wę­żo­wa­tej głow­ni z bru­zda­mi i czę­sto małą ha­czy­ko­wa­tą wy­pust­ką. Dłu­gość jego głow­ni wy­no­si około 30–40 cm (w wer­sji ka­tow­skiej 50–60 cm). Broń ta stała się na­ro­do­wym sym­bo­lem Ma­lez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krisy naj­czę­ściej ko­ja­rzą mi się ze skry­to­bój­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krʲis, AS: krʹis

Wiktionary


krista

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Kry­sty­na

Wiktionary


kristiania

daw­niej: kry­stia­nia (chry­stia­nia)


SJP.pl


kriszana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej czę­ści Ru­mu­nii i wschod­nich Wę­grzech;

Wiktionary

Kri­sza­na (niem. "Kre­isch­ge­biet", rum. "Crișana", węg. "Körösvidék") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Ru­mu­nii i wschod­nich Wę­grzech, nie­kie­dy trak­to­wa­na jako część Sied­mio­gro­du. W Ru­mu­nii leży na te­re­nie okrę­gów Bihor i Arad, mniej­sze frag­men­ty na te­re­nie okrę­gów Satu Mare, Sălaj i Hu­ne­do­a­ra, a na Wę­grzech na te­re­nie ko­mi­ta­tu Békés oraz ko­mi­ta­tu Hajdú-Bihar.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kriszański

Wiktionary


kriszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kri­sza­ną, do­ty­czą­cy Kri­sza­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kriszana ż.

Wiktionary


kriszna

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: jeden z bo­ha­te­rów "Ma­hab­ha­ra­ty", wo­jow­nik i fi­lo­zof, ubó­stwio­ny jako ósme wcie­le­nie boga Wisz­nu; Krysz­na


SJP.pl


krisznaicki

→ krisz­na­i­ta; krysz­na­ic­ki


SJP.pl


krisznaitka

→ krisz­na­i­ta; krysz­na­it­ka


SJP.pl


krisznowiec

czło­nek Mię­dzy­na­ro­do­we­go Sto­wa­rzy­sze­nia Świa­do­mo­ści Krysz­ny; krysz­no­wiec


SJP.pl


kritozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


SJP.pl

Kri­to­za­ur ( Kri­to­sa­u­rus, roz­dzie­lo­ny ja­szczur) – ro­dzaj di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go. Jego nazwa bywa błęd­nie in­ter­pre­to­wa­na jako "no­bli­wy ja­szczur", od­no­si się ona do dom­nie­ma­ne­go or­le­go nosa zwie­rzę­cia. Od­na­le­zio­ne szcząt­ki nie obej­mo­wa­ły kom­plet­ne­go ob­sza­ru no­so­we­go, w do­dat­ku kości nie były po­łą­czo­ne sta­wo­wo, dla­te­go po­cząt­ko­wo ob­szar ten zre­kon­stru­o­wa­no jako pła­ski.

Wikipedia


kriuk

znak uży­wa­ny w XIII–XVII wieku do za­pi­su cer­kiew­nych śpie­wów li­tur­gicz­nych


SJP.pl


kriukowy

→ kriuk


SJP.pl

Patrz:

kriuk

krk

1. chor­wac­ka wyspa na Morzu Adria­tyc­kim;
2. mia­sto w Chor­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. chor­wac­ka wyspa na Adria­ty­ku;

 (1.2) geogr. mia­sto w Chor­wa­cji na wy­spie Krk (1.1);

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) = kośc. Ko­ściół rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wiktionary

Krk (wł. "Ve­glia", niem. "Vegl", łac. "Cu­ric­ta", IPA:) – naj­więk­sza wyspa Chor­wa­cji, po­ło­żo­na na Morzu Adria­tyc­kim, w za­to­ce Kvar­ner, na po­łud­nio­wy wschód od Ri­je­ki i po­łą­czo­na ze sta­łym lądem "Krckim Mo­stem" o dłu­go­ści 1430 m (od 15 czerw­ca 2020 roku prze­jazd mo­stem jest bez­płat­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Agen­cja My­stik tours oprócz wy­cie­czek po Krku or­ga­ni­zu­je także jed­nod­nio­we wy­ciecz­ki po re­jo­nie Gor­ski Kotar (…)

Wiktionary


krka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Chor­wa­cji ucho­dzą­ca do Adria­ty­ku;

 (1.2) geogr. rzeka w Sło­we­nii ucho­dzą­ca do Sawy;

 (1.3) geogr. park na­ro­do­wy w środ­ko­wym i dol­nym biegu rzeki Krka (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gurk
  • Krka – rzeka
  • Krka – park na­ro­do­wy
  • Krka – rzeka w Sło­we­nii
  • Krka – miej­sco­wość w Sło­we­nii
  • KRKA – sta­cja ra­dio­wa w La­fa­y­et­te, Lu­iz­ja­na, USA
  • Krka d.d. – sło­weń­ska fa­bry­ka leków
  • NK Krka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kr̥ka, AS: kr̦ka

Wiktionary


krl

skrót od: Księ­ga Kró­lew­ska (1, 2) - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Kró­lew­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa kruˈlɛfska, AS: ḱśẽŋga krulefska

Wiktionary


krl-d

skrót od: Ko­re­ań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­na; KRLD


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = Ko­re­ań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) KRL-D jest pań­stwem w Azji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ, AS: ka‿er‿el‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) KRLD

Wiktionary


krld

skrót od: Ko­re­ań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­na; KRL-D


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = Ko­re­ań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­na;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) KRLD jest pań­stwem w Azji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ, AS: ka‿er‿el‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) KRL-D

Wiktionary


krleża

[czy­taj: kerLEża lub KRLEża] naz­wi­sko


SJP.pl


krn

skrót od: Księ­ga Kro­nik (1,2) - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Kro­nik

Wiktionary

Krn – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Ko­ba­rid. W 2018 roku li­czy­ła 25 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈkrɔ̃ɲik, AS: ḱśẽŋga krõńik

Wiktionary


krnowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Krnów (Kar­niów), do­ty­czą­cy Krno­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krnów m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karniowski

Wiktionary


krnów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj bę­dzie­my zwie­dza­li za­byt­ki Krno­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krnowianin m., krnowianka ż.

 przym. krnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geogr. hist. Karniów

Wiktionary


krnąbrnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób krnąbr­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krnąbrny

 rzecz. krnąbrność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uparcie, nieposłusznie

Wiktionary


krnąbrniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krnąbr­nie


SJP.pl


krnąbrniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krnąbr­ny


SJP.pl


krnąbrnieć

sta­wać się osobą krnąbr­ną, czyli nie­po­słusz­ną i upar­tą


SJP.pl


krnąbrność

cecha cha­rak­te­ru cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nie­po­słusz­nym, upar­tym za­cho­wa­niem; nies­for­ność, prze­ko­ra, prze­kor­ność, bun­tow­ni­czość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brak po­słu­szeń­stwa, igno­ro­wa­nie roz­ka­zów, na­ka­zów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥nɔ̃mbrnɔɕt͡ɕ, AS: kr̦nõmbrność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krnąbrny

 przysł. krnąbrnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieposłuszeństwo, niekarność, niesforność, niesubordynacja, przekora, upór

Wiktionary


krnąbrny

1. taki, który jest nie­po­słusz­ny, upar­ty, nie pod­da­je się czy­imś wpły­wom; za­par­ty, opor­ny, hardy;
2. taki, który świad­czy o czy­imś nie­po­słu­szeń­stwie, np. krnąbr­na od­po­wiedź; prze­kor­ny, zu­chwa­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­po­słusz­ny, bez­czel­ny, o trud­nym cha­rak­te­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sama "cio­cia" stwier­dzi­ła, że dziew­czyn­ka jest krnąbr­na, do­mi­nu­je nad swoją matką i po­trze­bu­je sil­nej ręki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥nɔ̃mbrnɨ, AS: kr̦nõmbrny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krnąbrność ż.

 przysł. krnąbrnie

Wiktionary


kro

tafla lodu dry­fu­ją­ca na po­wierzch­ni wody


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks ro­dzin­ny i opie­kuń­czy;

Wiktionary


kroatysta

ba­dacz ję­zy­ków, li­te­ra­tur, kul­tur i hi­sto­rii na­ro­dów chor­wac­kich; fi­lo­log chor­wac­ki


SJP.pl


kroatystka

→ kro­a­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

kroatysta

kroatystyka

1. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków, li­te­ra­tur, kul­tur i hi­sto­rii na­ro­dów chor­wac­kich;
2. fi­lo­lo­gia chor­wac­ka;
3. wy­dział na uni­wer­sy­te­cie obej­mu­ją­cy tego typu stu­dia


SJP.pl

Kro­a­ty­sty­ka – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem li­te­ra­tu­ry, ję­zy­ka i kul­tu­ry chor­wac­kiej. Sta­no­wi część sla­wi­sty­ki.

Wikipedia


kroaza

tka­ni­na ba­weł­nia­na, weł­nia­na lub jed­wab­na o sko­śnym splo­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. tka­ni­na o splo­cie sko­śnym na su­kien­ki (weł­nia­na, pół­weł­nia­na, jed­wab­na) lub pod­szew­ki (ba­weł­nia­na)

Wiktionary


krobanów

Kro­ba­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola.

1 stycz­nia 1973 część wsi (25 ha) zo­sta­ła włą­czo­na do Zduń­skiej Woli.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


krobia

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu miej­sco­wo­ści w Pol­sce

Wiktionary

Kro­bia (niem. "Kröben") – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kro­bia. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. le­szczyń­skie­go. Jest głów­nym mia­stem Bi­sku­piz­ny. Daw­niej mia­stem wła­da­li bi­sku­pi poz­nań­scy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W od­le­gło­ści 4 km od Krobi znaj­du­je się wieś Pud­lisz­ki (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔbʲja, AS: krobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krobianin mos., krobianka ż.

 przym. krobski

Wiktionary


krobianin

miesz­ka­niec Krobi (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krobianka

miesz­kan­ka Krobi (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krobica

Kro­bi­ca (niem. "Krobs­dorf") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Mirsk, nad Kwisą. Jest ona wsią rol­ni­czą. Przez Kro­bi­cę oprócz Kwisy prze­pły­wa też Kro­bic­ki Potok.

Wikipedia


krobielowice

Kro­bie­lo­wi­ce (nazwa obocz­na: Krze­bło­wi­ce, niem. "Krie­blo­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


krobik

owad z rzędu mo­ty­li że­ru­ją­cy na drze­wach li­ścia­stych i igla­stych; po­chwik


SJP.pl


krobnik

motyl z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl


krobski

przy­miot­nik od: Kro­bia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Krobi, zwią­za­ny z Kro­bią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krobia ż., krobianin mos., krobianka ż.

Wiktionary


krocetyna

Kro­ce­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ka­ro­te­no­i­dów bę­dą­cy dwu­kar­bok­sy­lo­wą po­chod­ną β-ka­ro­te­nu. Ma ce­gla­sto­czer­wo­ną barwę. Jej ester di-β-gen­tio­bio­zy­lo­wy, zwany kro­cy­ną, jest głów­nym barw­ni­kiem sza­fra­nu. Wy­stę­pu­je też w kwia­tach dzie­wan­ny.

Wikipedia


krochmal

skro­bia; zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy wę­glo­wo­da­nów, otrzy­my­wa­ny głów­nie z ziem­nia­ków, sto­so­wa­ny do celów spo­żyw­czych; po­tocz­nie: mąka ziem­nia­cza­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. rozt­wór wodny skro­bii ro­ślin­nej

 (1.2) mącz­ka do usz­tyw­nia­nia tka­nin, naj­czę­ściej ziem­nia­cza­na

 (1.3) rzad. chem. wę­glo­wo­dan zło­żo­ny z merów glu­ko­zy, głów­ne źró­dło ener­gii u czło­wie­ka i wielu in­nych or­ga­niz­mów

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kroch­ma­lić

Wiktionary

Kroch­mal – ro­dzaj płynu pow­sta­łe­go po zmie­sza­niu skro­bi ro­ślin­nej (naj­czę­ściej skro­bi ziem­nia­cza­nej) z wodą. Pow­sta­je, po­dob­nie jak ki­siel, po­przez za­go­to­wa­nie wod­nej za­wie­si­ny skro­bi. Kroch­mal wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest w prze­my­śle spo­żyw­czym, włó­kien­ni­czym, pa­pier­ni­czym, kos­me­tycz­nym, far­ma­ce­u­tycz­nym, jak i w go­spo­dar­stwie do­mo­wym oraz w od­lew­nict­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krochmalarka ż., krochmalarnia ż., krochmalarz mos., krochmalenie n., krochmalnia ż., krochmalnictwo n.

 czas. krochmalić ndk., nakrochmalić dk., wykrochmalić dk.

 przym. krochmalniczy, krochmalny, krochmalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kleik skrobiowy, stpol. krofmal, kroftmal

 (1.2) sztywnik, stpol. krofmal, kroftmal

 (1.3) skrobia

Wiktionary


krochmalarnia

dział w fa­bry­ce włó­kien­ni­czej, w któ­rym kroch­ma­li się tka­ni­ny; kroch­mal­nia


SJP.pl


krochmalarz

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy w kroch­ma­lar­ni


SJP.pl


krochmalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kroch­ma­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔxmaˈlɛ̃ɲɛ, AS: kroχmalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krochmalić ndk., wykrochmalić dk.

 rzecz. krochmal

Wiktionary


krochmalić

1. usz­tyw­niać tka­ni­nę kle­i­stym rozt­wo­rem za­go­to­wa­nej z wodą mącz­ki kar­to­fla­nej;
2. po­tocz­nie: pleść bzdu­ry; pleść, bre­dzić, chrza­nić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) na­sy­cać tka­ni­nę kroch­ma­lem, usz­tyw­niać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔxˈmalʲit͡ɕ, AS: kroχmalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krochmalenie n., krochmal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mączkować

Wiktionary


krochmalnia

1. fa­bry­ka kroch­ma­lu;
2. dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym kroch­ma­li się tka­ni­ny; kroch­ma­lar­nia


SJP.pl

Kroch­mal­nia – za­kład prze­my­słu rolno-spo­żyw­cze­go, prze­ra­bia­ją­cy su­ro­wiec (ro­śli­ny bo­ga­te w skro­bię) na pro­dukt – mącz­kę skro­bio­wą, zwaną po­tocz­nie kroch­ma­lem.

Pro­ces tech­no­lo­gicz­ny po­le­ga na wy­płu­ki­wa­niu zia­ren skro­bi i na­stęp­nie ich su­sze­niu. Pro­dukt ubocz­ny to wy­cier­ka i wody od­pły­wo­we, wy­ko­rzy­sty­wa­ne m.in. jako pasza.

Wikipedia


krochmalnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją kroch­ma­lu


SJP.pl


krochmalniczy

zwią­za­ny z kroch­mal­nict­wem


SJP.pl


krochmalowy

przy­miot­nik od: kroch­mal


SJP.pl


krocie

prze­sta­rza­łe: wiel­ka ilość cze­goś, prze­de wszyst­kim pie­nię­dzy; ma­ją­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wiel­ka licz­ba, ilość cze­goś, zwy­kle pie­nię­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ciecz­ka do Nowej Ze­lan­dii kosz­to­wa­ła go kro­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔt͡ɕɛ, AS: kroće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krociowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnóstwo, masa, od groma, od metra; wulg. w chuj

Wiktionary


krocień

mię­dzyz­wrot­ni­ko­wa ro­śli­na upra­wia­na w ce­lach lecz­ni­czych, ozdob­nych; kro­ton


SJP.pl

Kro­cień, kro­ton ("Cro­ton") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. Na­le­ży do niego około 700 do ok. 1,1–1,3 ty­sią­ca ga­tun­ków. Ro­śli­ny te są roz­prze­strze­nio­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej (w tro­pi­kach jest naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny, zwła­szcza w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej), naj­da­lej na pół­noc się­ga­jąc stre­fy umiar­ko­wa­nej w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (po pół­noc­ną część Sta­nów Zjed­no­czo­nych), a na po­łud­niu obej­mu­jąc pół­noc­ną część Chile i Ar­gen­ty­ny oraz po­łud­nio­wą Afry­kę.

Wikipedia


krocionogi

gro­ma­da sta­wo­no­gów ro­śli­no­żer­nych z typu wijów; dwu­par­ce


SJP.pl


krocionóg

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy sta­wo­no­gów ro­śli­no­żer­nych z typu wijów; dwu­pa­rzec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go sta­wo­no­ga;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈt͡ɕɔ̃nuk, AS: kroćõnuk

Wiktionary


krociowy

prze­sta­rza­łe: wiel­ki, ogrom­ny (w od­nie­sie­niu do war­to­ści fi­nan­so­wych, ma­te­rial­nych, np. kro­cio­we zyski)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy kro­cie, bar­dzo licz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego typu sa­mo­cho­dy są dziś sza­le­nie modne w Ja­po­nii i dają pro­du­cen­tom kro­cio­we zyski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krocie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezliczony

Wiktionary


krocz

chód, bieg niek­tó­rych zwie­rząt czwo­ro­noż­nych po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu jed­no­cze­śnie raz obu nóg pra­wych, raz le­wych; krocz (r. żeń­ski), skrocz, ino­chód


SJP.pl


kroczak

1. chód, bieg niek­tó­rych zwie­rząt czwo­ro­noż­nych po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu jed­no­cze­śnie raz obu nóg pra­wych, raz le­wych; krocz, skrocz, ino­chód;
2. koń cho­dzą­cy takim kro­kiem


SJP.pl


krocze

ob­szar po­mię­dzy ge­ni­ta­lia­mi a od­by­tem u obu płci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. część ciała po­ło­żo­na mię­dzy na­rzą­da­mi płcio­wy­mi a od­by­tem

Wiktionary

Kro­cze

Kro­cze ( pe­ri­ne­um) – re­gion ciała po­ło­żo­ny w oko­li­cy ge­ni­ta­liów i od­by­tu u obu płci.

Kro­cze w węż­szym zna­cze­niu (ang. "gooch, pe­ri­ne­um") obej­mu­je tylko poś­rod­ko­wą część dna mied­ni­cy i oko­li­cy kro­czo­wej (sta­no­wią­cej dolną, zew­nętrz­ną po­wierzch­nię skór­ną dna mied­ni­cy), ut­wo­rzo­ną z tka­nek mięk­kich i łą­czą­cą odbyt z na­rzą­da­mi płcio­wy­mi zew­nętrz­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krok mrz., kroczenie n., kroczek mzw./mrz.

 czas. kroczyć ndk.

 przym. kroczowy, krokowy

Wiktionary


kroczek

1. mały krok
2. l.mn. małe ryby w dru­gim roku życia ho­do­wa­ne w go­spo­dar­stwach ry­bac­kich
3. cyr­kiel sprę­ży­no­wy do od­mie­rza­nia ma­łych od­cin­ków na ma­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od krok

 (1.2) mały, krót­ki krok

 (1.3) techn. pre­cy­zyj­ny cyr­kiel o dwóch ostrzach słu­żą­cy do od­mie­rza­nia ma­łych od­cin­ków, prze­waż­nie na ma­pach

 (1.4) sport. zob. krocz­ki.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ryb. ryba ho­dow­la­na w dru­gim roku życia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kro­czek – cyr­kiel słu­żą­cy do od­mie­rza­nia ma­łych od­cin­ków na ma­pach
  • kro­czek – dwu­let­nia mała ryba ho­do­wa­na w ry­bac­kich go­spo­dar­stwach w ce­lach za­ry­bie­nio­wych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔt͡ʃɛk, AS: kroček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krok m., kroczenie n., wykrok mrz., rozkrok mrz., wykraczanie n., wykroczenie n., rozkraczanie n., rozkroczenie n., krocze n., przekraczanie n., przekroczenie n., kroczkowanie n.

 czas. kroczyć ndk., wykraczać ndk., wykroczyć dk., rozkraczać ndk., rozkroczyć dk., przekraczać ndk., przekroczyć dk., kroczkować ndk.

 przym. kroczkowy, krokowy, kroczny, wykroczny, zakroczny, kroczowy, wykroczeniowy

 przysł. krokowo

Wiktionary


kroczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kro­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroczyć, wkroczyć

 rzecz. wykrok mrz., kroczek mrz., rozkrok mrz., krocze n.

Wiktionary


kroczewo

Kro­cze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Za­łu­ski.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie za­kro­czym­skim ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kro­cze­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


kroczka

1. mały krok
2. l.mn. małe ryby w dru­gim roku życia ho­do­wa­ne w go­spo­dar­stwach ry­bac­kich
3. cyr­kiel sprę­ży­no­wy do od­mie­rza­nia ma­łych od­cin­ków na ma­pach


SJP.pl


kroczki

1. mały krok
2. l.mn. małe ryby w dru­gim roku życia ho­do­wa­ne w go­spo­dar­stwach ry­bac­kich
3. cyr­kiel sprę­ży­no­wy do od­mie­rza­nia ma­łych od­cin­ków na ma­pach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kro­czek (ryba)
  • krocz­ki (łyż­wiar­stwo fi­gu­ro­we)

Wikipedia


kroczkowy

przy­miot­nik od: kro­czek


SJP.pl


krocznik

motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


kroczny

1. do­ty­czą­cy kroku, czyli ruchu wy­ko­ny­wa­ne­go przy czyn­no­ści cho­dze­nia;
2. słu­żą­cy do po­ru­sza­nia się, sta­wia­nia kro­ków;
3. styl krocz­ny - tech­ni­ka skoku wzwyż, we­dług któ­rej za­wod­nik od­bi­ja się z jed­nej nogi i lą­du­je na dru­giej


SJP.pl


kroczowy

przy­miot­nik od: kro­cze, np. oko­li­ca kro­czo­wa


SJP.pl


kroczyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kro­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, sie­dzi­ba gminy Kro­czy­ce.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie le­low­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. Wcho­dzi­ła w skład klu­cza wsi, sta­no­wią­ce­go upo­sa­że­nie wo­je­wo­dów kra­kow­skich.

Wikipedia


kroczycki

→ Kro­czy­ce


SJP.pl

Patrz:

Kroczyce

kroczyczanin

miesz­ka­niec Kro­szyc (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kroczyczanka

miesz­kan­ka Kro­szyc (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kroczyć

1. iść du­ży­mi kro­ka­mi, uro­czy­ście i z po­wa­gą, zwy­kle wolno;
2. w prze­no­śni: dążyć, zmie­rzać do ja­kie­goś celu, np. do szczę­ścia, suk­ce­su


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) iść wolno, du­ży­mi kro­ka­mi, do­stoj­nie

 (1.2) przen. dążyć, zmie­rzać do cze­goś, sta­rać się coś osią­gnąć, zmie­rzać do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luke uś­wia­da­mia sobie, że po­szy­cie ma­szy­ny kro­czą­cej jest zbyt wy­trzy­ma­łe, by prze­bi­ły je la­se­ry, co oz­na­cza, że będą mu­sie­li pod­le­cieć prze­ra­ża­ją­co bli­sko, by owi­nąć nogi ma­szyn lin­ka­mi har­pu­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: kročyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kroczenie n., krok m., kroczek m., wykrok m., przekraczanie n., przekroczenie n., krocze n., wykroczenie n., rozkrok mrz., wkroczenie n.

 czas. przekraczać ndk., przekroczyć dk.

 przym. kroczny, krokowy, wykroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stąpać

 (1.2) dążyć

Wiktionary


kroczący

1. iść du­ży­mi kro­ka­mi, uro­czy­ście i z po­wa­gą, zwy­kle wolno;
2. w prze­no­śni: dążyć, zmie­rzać do ja­kie­goś celu, np. do szczę­ścia, suk­ce­su


SJP.pl

Patrz:

kroczyć

krogulczy

1. od­no­szą­cy się do kro­gul­ca, dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;
2. przy­po­mi­na­ją­cy kro­gul­ca, o ce­chach upo­dab­nia­ją­cych do kro­gul­ca a zwła­szcza do jego mocno za­krzy­wio­ne­go dzio­bu, np. kro­gul­czy nos, kro­gul­cze paz­nok­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ornit. od­no­szą­cy się do kro­gul­ca, na­le­żą­cy do kro­gul­ca lub wy­glą­da­ją­cy jak u kro­gul­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nos jak ha­czyk, kurzą nogę i kro­gul­cze ma paz­nok­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈɡult͡ʃɨ, AS: krogulčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krogulec m.

Wiktionary


krogulec

ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych za­miesz­ku­ją­cy Eu­ro­pę i Azję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. zwy­cza­jo­wa nazwa kilku pta­ków dra­pież­nych śred­niej wiel­ko­ści, z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ac­ci­pi­ter|ref=tak., z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈɡulɛt͡s, AS: krogulec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krogule nmos.

 przym. krogulczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wróblojad, wróblojastrząb, gwara. kekacz, kjekacz

Wiktionary


krogulski

naz­wi­sko


SJP.pl


kroić

1. ciąć coś na czę­ści; kra­jać;
2. ciąć ma­te­riał, skórę itp., na­da­jąc im po­żą­da­ny kształt;
3. po­spo­li­te: kraść, okra­dać;
4. kroić się - być kro­jo­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) od­dzie­lać z cze­goś ka­wał­ki lub dzie­lić na czę­ści za po­mo­cą noża lub ostre­go na­rzę­dzia

 (1.2) slang. środ. kraść

 (1.3) pot. do­ko­ny­wać ope­ra­cji chi­rur­gicz­nej

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kroić się (dk. brak)

 (2.1) przen. pot. za­no­sić się na coś

 (2.2) być kro­jo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Już przed me­czem widać było, że kroi się na nie­złą roz­ró­bę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ.jit͡ɕ, AS: kro.i ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawacz mos./mrz., krajalnica ż., krajanka ż., krajarka ż., krawcowa ż., krawczyk m., krawiec m., krawiectwo n., krojczy m., krojenie n., krojownia ż., krój m., skrawanie n., skrawarka ż., skrawek m., wykrój m., przekrój mrz., wykrojenie n., nakrojenie n., odkrojenie n., okrojenie n., pokrojenie n., przekrojenie n.

 czas. dokroić dk., krajać ndk., nadkroić dk., okrawać ndk., okroić dk., pokroić dk., przekroić dk., przykroić dk., rozkroić dk., skrawać ndk., ukroić dk., wkrajać ndk., wkroić dk., wykrawać ndk.

 przym. dokrojony, krajany, krawiecki, krojczy, krojony, okrojony, nadkrojony, pokrojony, przekrojony, rozkrojony, skrawany, skrojony, ukrojony, wkrojony, wykrojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciąć, ciachać, siekać, rżnąć, rzezać, rozbierać; łódź|chechłać.; reg. pozn. bzybzać

 (1.2) kraść, świsnąć, wykraść; wulg. zapierdolić, zajebać

 (1.3) operować, zoperować

 (2.1) szykować się, zanosić się, zapowiadać się

Wiktionary


krojc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. żo­łądź, trefl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ska­cie kroj­ce są naj­star­szym ko­lo­rem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żołądź, trefl

Wiktionary


krojcmaszt

ostat­ni, tylny maszt na wie­lo­masz­to­wych stat­kach o peł­nym oża­glo­wa­niu re­jo­wym; ster­maszt, krzyż­maszt


SJP.pl


krojcok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mie­sza­niec (np. Mulat, Metys, hy­bry­da)

Wiktionary

Kroj­cok – w gwa­rze ślą­skiej krzy­żów­ka (niem. "der Kre­u­zung" – krzy­żów­ka, skrzy­żo­wa­nie, roz­jazd) okre­śle­nie miej­sca, na przy­kład: Kroj­cok/Kraj­cok w Cho­rzo­wie Sta­rym, zwie­rzę­cia mie­szań­ca – osob­ni­ka pow­sta­łe­go w wy­ni­ku skrzy­żo­wa­nia dwóch or­ga­niz­mów ro­dzi­ciel­skich na­le­żą­cych do in­nych ras, od­mian, pod­ga­tun­ków, ga­tun­ków lub ro­dza­jów, w szcze­gól­no­ści mie­szań­ca ka­nar­ka i szczy­gła zwa­ne­go ba­star­dem (Ka­nar­ki uży­wa­ne były w ślą­skich ko­pal­niach jako żywe „czuj­ni­ki” tok­sycz­nych gazów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miysz­kóm we Cho­rzo­wie i je­żech kroj­cok, eli pół-Ślón­zok, pół-gorol.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krojcować

Wiktionary


krojcza

przez­na­czo­ny do kro­je­nia skór, tka­nin itp.


SJP.pl


krojczy

przez­na­czo­ny do kro­je­nia skór, tka­nin itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kraw. pra­cow­nik za­kła­du kra­wiec­kie­go kro­ją­cy ma­te­ria­ły do szy­cia;

przy­miot­nik

 (2.1) kraw. przez­na­czo­ny do kro­je­nia

Wiktionary

Nie mylić z: Kraj­czy.

Kroj­czy – pra­cow­nik za­kła­du kra­wiec­kie­go lub przed­się­bior­stwa wyt­wa­rza­ją­ce­go pro­duk­ty odzie­żo­we. Zaj­mu­je się wy­kra­wa­niem ele­men­tów ma­te­ria­łu (tka­ni­ny, dzia­ni­ny, sukna, skór) na ubra­nia. Do tego celu ko­rzy­sta z okre­ślo­nych sche­ma­tów, szki­ców, lub sza­blo­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec po­szedł pra­co­wać jako kroj­czy skór na etat do spół­dziel­ni.

 (2.1) Ma­szy­ny do szy­cia, ma­szy­na haf­ciar­ska oraz stół kroj­czy i że­laz­ko z wyt­wor­ni­cą pary - to wy­po­sa­że­nie no­wo­czes­nej szwal­ni (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. krojczyni ż., krojcza ż.

Wiktionary


krojczyn

Kroj­czyn (niem. "Kre­ut­zen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na po­mię­dzy Włoc­ław­kiem a Do­brzy­niem nad Wisłą wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą.

Wikipedia


krojczyni

wyk­wa­li­fi­ko­wa­na pra­cow­ni­ca kra­wiec­ka zaj­mu­ją­ca się kro­je­niem ma­te­ria­łów lub skór na ubra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. ko­bie­ta kro­ją­ca skóry lub tnąca ma­te­ria­ły kra­wiec­kie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sali cze­ka­ło już kil­ka­dzie­siąt dziew­cząt, przysz­łych kroj­czyń i kraw­co­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. krojczy mos.

 przym. krojczy

Wiktionary


krojek

sta­lo­wy przy­rząd do kra­ja­nia i na­ci­na­nia


SJP.pl


krojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kroić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: kroi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawacz mos./mrz., krajalnica ż., krajalnia ż., krojczy m., przekrój mrz., pokrojenie n.

 czas. kroić ndk., ukroić dk., nakroić dk., dokrajać ndk., dokroić dk.

Wiktionary


krojiczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. krom­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sznita

Wiktionary


krojony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: kroić

przy­miot­nik

 (2.1) po­cię­ty na ka­wał­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­cza­jo­wo przed spo­ży­ciem ko­łocz jest kro­jo­ny na mniej­sze ka­wał­ki o przy­bli­żo­nych wy­mia­rach 4–6 cm na 4–6 cm.

 (1.1) pot. W pią­tek Szcze­pan bę­dzie kro­jo­ny w szpi­ta­lu na Strze­lec­kiej.

 (2.1) Na­stęp­nie cien­ko kro­jo­ne pla­ste­ra­stry smaży się na roz­grza­nym oleju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krój mrz., krojenie n., pokrojenie n.

 czas. kroić ndk., pokroić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pokrojony

Wiktionary


krojownia

dział w za­kła­dach odzie­żo­wych, w któ­rym kroi się ma­te­ria­ły


SJP.pl


krok

1. ruch wy­ko­ny­wa­ny przy cho­dze­niu; stą­pa­nie; kro­cze­nie;
2. czyn, po­su­nię­cie;
3. część spod­ni przy­le­ga­ją­ca do kro­cza;
4. dawna miara dłu­go­ści (0,7407 m)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­sta­wie­nie nogi, by wy­ko­nać ruch

 (1.2) spo­sób po­ru­sza­nia się przez kroki (1.1), chód

 (1.3) cho­re­ogr. spo­sób uło­że­nia nóg w tańcu

 (1.4) przen. po­stęp w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.5) przen. dzia­ła­nie w okre­ślo­nym celu

 (1.6) nie­wiel­ki dy­stans, także. przen.

 (1.7) etap, faza

 (1.8) kraw. część spod­ni mię­dzy no­gaw­ka­mi

 (1.9) daw. miara dłu­go­ści od­po­wia­da­ją­ca około 0,75 m

 (1.10) ty­pogr. kąt ostry po­mię­dzy dwie­ma pro­sty­mi li­nia­mi skła­da­ją­cy­mi się na li­te­rę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krok – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary dłu­go­ści sto­so­wa­na od sta­ro­żyt­no­ści
  • krok – kon­struk­cja pro­gra­mi­stycz­na umoż­li­wia­ją­ca zmia­nę war­to­ści zmien­nej ste­ru­ją­cej o okre­ślo­ną przez pro­gra­mi­stę war­tość
  • Krok – le­gen­dar­ny wład­ca Czech
  • Krok – pol­ski film z 1997 roku, reż. Marek Pi­wow­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­ła krok w stro­nę drzwi od ła­zien­ki, ale na­tych­miast za­chwia­ła się i upa­dła na po­dło­gę.

 (1.2) Ściem­nia­ło się już, więc mu­sie­li­śmy przy­spie­szyć kroku, je­że­li chcie­li­śmy zdą­żyć na czas.

 (1.3) Nie znam kro­ków, żeby z tobą za­tań­czyć.

 (1.4) Od­kry­cie szcze­pion­ki było wiel­kim kro­kiem w roz­wo­ju me­dy­cy­ny.

 (1.5) Po­czy­nio­no od­po­wied­nie kroki w celu uję­cia spraw­cy.

 (1.6) Nasza cu­kier­nia znaj­du­je się o krok od fa­bry­ki mebli.

 (1.6) Po prze­ję­ciu tego fortu je­ste­śmy już o krok od zwy­cię­stwa.

 (1.7) Na­stęp­nym kro­kiem na dro­dze do ka­rie­ry było pod­pi­sa­nie kon­trak­tu z wyt­wór­nią pły­to­wą.

 (1.8) Spod­nie ro­zdar­ły mu się w kroku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔk, AS: krok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrok mrz., zdrobn. kroczek

 rzecz. krocze n., rozkrok m.

 czas. kroczyć, wkroczyć

 przym. krokowy, kroczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chód

 (1.4) działanie

 (1.6) etap, faza, stadium

Wiktionary


krokant

skru­szo­ne pra­żo­ne orze­chy lub mig­da­ły albo drob­ny ryż lub ku­ku­ry­dza, bę­dą­ce de­ko­ra­cją ciast i de­se­rów


SJP.pl

Kro­kant – po­syp­ka cu­kier­ni­cza wy­ko­na­na z masła, cukru i sie­ka­nych mig­da­łów (lub orze­chów). Ma po­stać drob­nych, chru­pią­cych ka­wał­ków mig­da­łów lub orze­chów w cu­kro­wej gla­zu­rze, które otrzy­mu­je się w pro­ce­sie ła­god­ne­go pra­że­nia. Wy­ko­rzy­sty­wa­na do de­ko­ra­cji ciast (tor­tów), lodów i in­nych de­se­rów. Do­stęp­ny także jako go­to­wy ar­ty­kuł sto­so­wa­ny w bran­ży cu­kier­ni­czej.

Wikipedia


kroki

1. od­gło­sy to­wa­rzy­szą­ce cho­dze­niu;
2. w ko­szy­ków­ce: błąd kro­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kroki (błąd kro­ków) – błąd w ko­szy­ków­ce
  • Kroki (Krakės) – mia­stecz­ko na Lit­wie
  • Kroki (Fo­ot­falls) – sztu­ka au­tor­stwa Sa­mu­e­la Bec­ket­ta
  • Kroki (Steps) – po­wieść Je­rze­go Ko­siń­skie­go
  • Kroki – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Kra­kiai (Kroki) – wieś na Lit­wie

Wikipedia


krokidolit

od­mia­na mi­ne­ra­łu z grupy am­fi­bo­li, wy­stę­pu­ją­ca w ska­łach me­ta­mor­ficz­nych; kro­ky­do­lit


SJP.pl

Kro­ki­do­lit – mi­ne­rał z grupy am­fi­bo­li. Wy­stę­pu­je w ska­łach me­ta­mor­ficz­nych.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "kro­kys" = włó­kno wełny (nitka) i "lit­hos" = ka­mień (skała), na­wią­zu­je do wy­glą­du tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


krokiecik

zdrob­nie­nie od: kro­kiet


SJP.pl


krokiet

1. gra to­wa­rzy­ska po­pu­lar­na w An­glii, w któ­rej gra­cze prze­ta­cza­ją kule przez spe­cjal­ne bram­ki;
2. kulka z kar­to­fli, mięsa i ryżu za­wi­nię­ta w na­le­śnik i obs­ma­żo­na;
3. ro­dzaj wafla oble­wa­ne­go cze­ko­la­dą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z masy z go­to­wa­nych ziem­nia­ków z jaj­kiem i przy­pra­wa­mi w po­sta­ci sma­żo­nych kulek lub o wal­co­wa­tym kształ­cie;

 (1.2) kulin. po­tra­wa kuch­ni pol­skiej w po­sta­ci nie­wiel­kiej ro­la­dy z na­le­śni­ka na­fa­sze­ro­wa­nej np. mię­sem, ka­pu­stą, grzy­ba­mi, pa­nie­ro­wa­nej i sma­żo­nej;

 (1.3) sport. gra po­pu­lar­na w XIX wieku w Wiel­kiej Bry­ta­nii i USA;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kro­kiet – gra spor­to­wa
  • kro­kiet – pasz­te­cik z na­dzie­nia za­wi­nię­te­go w na­le­śnik
  • kro­kiet – sma­żo­ny w głę­bo­kim tłu­szczu wyrób pa­nie­ro­wa­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔcɛt, AS: kroḱet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krokiet ziemniaczany

 (1.2) chowanka

Wiktionary


krokietowy

przy­miot­nik od: kro­kiet


SJP.pl


krokiew

po­chy­ła belka drew­nia­na, żel­be­to­wa lub sta­lo­wa pod­trzy­mu­ją­ca po­kry­cie dachu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. uko­śna belka, ele­ment wią­za­ra da­cho­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kro­kiew – ele­ment więź­by da­cho­wej
  • kro­kiew – fi­gu­ra he­ral­dycz­na
  • Kro­kiew – góra w Ta­trach
  • Kro­kiew – góra na Wy­spie Króla Je­rze­go
  • Wiel­ka Kro­kiew – skocz­nia na górze Kro­kiew w Ta­trach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spo­sób opar­cia krok­wi na mur­ła­cie ma bar­dzo duży wpływ na sta­bil­ność ca­łe­go dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔcɛf, AS: kroḱef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokwiak mrz.

:: zdrobn. krokiewka ż.

 przym. krokwiowy

Wiktionary


krokiewka

1. zdrob­nie­nie od: kro­kiew;
2. na­szyw­ka na mun­du­rze w kształ­cie li­te­ry V, oz­na­cza­ją­ca sto­pień po­do­fi­cer­ski; sze­wron, chev­ron


SJP.pl


krokiewkowaty

mszar kro­kiew­ko­wa­ty - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny pa­rzęch­li­no­wa­tych


SJP.pl


krokodyl

gad z grupy diap­sy­dów za­miesz­ku­ją­cy wody słod­kie Afry­ki (np. Nil)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. dra­pież­ny, ziem­no­wod­ny gad z rzędu kro­ko­dy­li (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cro­co­di­lia|ref=tak.), o wy­dłu­żo­nym ciele;

 (1.2) pot. wy­pra­wio­na skóra kro­ko­dy­la (1.1)

 (1.3) mot. hy­dra­u­licz­ny le­wa­rek z dźwi­gnią prze­gu­bo­wą, uży­wa­ny do uno­sze­nia po­ja­zdów na nie­wiel­ką wy­so­kość

 (1.4) lotn. ru­cho­ma klapa w tyl­nej czę­ści skrzy­dła sa­mo­lo­tu, umoż­li­wia­ją­ca ha­mo­wa­nie pod­czas lą­do­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ak­ty­wist­ka uwa­ża­ła, że wyrób to­re­bek z kro­ko­dy­la to bar­ba­rzyń­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈkɔdɨl, AS: krokodyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokodylątko n., krokodyle nmos., krokodylę n., krokodylowate nmos.

:: fż. krokodylica ż.

:: zdrobn. krokodylek m.

 przym. krokodyli, krokodylowy, krokodylowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. kajman

 (1.4) klapa krokodylowa

Wiktionary


krokodyle

rząd du­żych gadów dra­pież­nych z gro­ma­dy za­u­rop­sy­dów


SJP.pl

Kro­ko­dy­le (Cro­co­di­lia) – rząd du­żych gadów dra­pież­nych z grupy za­u­rop­sy­dów, wio­dą­cych ziem­no-wodny tryb życia. Po­ja­wi­ły się 83,5 mln lat temu (czyli w póź­nej kre­dzie). Są naj­bliż­szy­mi krew­ny­mi pta­ków i je­dy­ny­mi prócz nich przetr­wa­ły­mi do dziś ar­cho­za­u­ra­mi, a także je­dy­ny­mi współ­cze­śnie wy­stę­pu­ją­cy­mi człon­ka­mi kladu Cru­ro­tar­si.

Wikipedia


krokodylek

mały kro­ko­dyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. kro­ko­dyl

 (1.2) elektr. ro­dzaj za­koń­cze­nia prze­wo­du (za­ci­sku) w po­sta­ci dwóch do­ci­ska­ją­cych się ra­mion, umoż­li­wia­ją­ce­go wy­god­ne łą­cze­nie ob­wo­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wy­klu­ciu się z jaj małe kro­ko­dyl­ki bie­gną do wody.

 (1.2) (Czy ty) masz może prze­wo­dy do aku­mu­la­to­ra za­koń­czo­ne kro­ko­dyl­ka­mi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔkɔˈdɨlɛk, AS: krokodylek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krokodyl.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krokodyl

Wiktionary


krokodyli

po­cho­dzą­cy od kro­ko­dy­la, zwią­za­ny z kro­ko­dy­lem; kro­ko­dy­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kro­ko­dy­la

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kro­ko­dy­la, ma­ją­cy cechy kro­ko­dy­la

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: kro­ko­dyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kro­ko­dy­le gnia­zdo to ko­piec z liści, pa­ty­ków i błota.

 (3.1) W tej rzece nie ma kro­ko­dy­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔkɔˈdɨlʲi, AS: krokodylʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokodyl m., krokodylica ż., krokodylątko n., krokodylek m., krokodylowate nmos.

 przym. krokodylkowy, krokodylowaty

Wiktionary


krokodylica

sa­mi­ca kro­ko­dy­la


SJP.pl


krokodylit

mi­ne­rał, od­mia­na kwar­cu


SJP.pl


krokodylopodobny

przy­po­mi­na­ją­cy kro­ko­dy­la


SJP.pl


krokodylowate

o ce­chach kro­ko­dy­lo­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


SJP.pl

Kro­ko­dy­lo­wa­te, kro­ko­dy­le wła­ści­we (Cro­co­dy­li­dae) – ro­dzi­na za­u­rop­sy­dów z na­dro­dzi­ny Cro­co­dy­lo­i­dea w rzę­dzie kro­ko­dy­li (Cro­co­dy­lia).

Mają węż­szy i dłuż­szy pysk niż ali­ga­to­ro­wa­te. Spoś­ród zębów o róż­nej wiel­ko­ści czwar­ty ząb nie chowa się w za­to­ce kości przed­szczę­ko­wej, jak u ali­ga­to­ro­wa­tych, i po­zo­sta­je wi­docz­ny po zam­knię­ciu pyska.

Wikipedia


krokodylowaty

o ce­chach kro­ko­dy­lo­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


SJP.pl


krokodylowy

przy­miot­nik od: kro­ko­dyl; kro­ko­dy­li


SJP.pl


krokoit

bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał barwy po­ma­rań­czo­wo­żół­tej wy­stę­pu­ją­cy w zło­żach chro­mi­tu


SJP.pl

Kro­ko­it – mi­ne­rał, chro­mian oło­wiu(II) (PbCrO4); nazwa wy­wo­dzi się od gr. "kro­ko­e­is" (sza­fra­no­wy) – aluz­ja do jego barwy. Jest po­ma­rań­czo­wy lub po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ny, rza­dziej o od­cie­niu żół­tym.

Wikipedia


krokoitowy

→ kro­ko­it


SJP.pl

Patrz:

krokoit

krokomierz

przy­rząd mie­rzą­cy licz­bę wy­ko­na­nych kro­ków; pe­do­metr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. techn. urzą­dze­nie mie­rzą­ce od­le­głość w kro­kach lub tylko samą licz­bę kro­ków;

Wiktionary

Kro­ko­mierz, pe­do­metr – urzą­dze­nie po­mia­ro­we, zwy­kle prze­no­śne i elek­tro­nicz­ne, słu­żą­ce do zli­cza­nia kro­ków zro­bio­nych przez uży­wa­ją­cą go osobę i, dzię­ki temu, prze­by­tej od­le­gło­ści. Jego dzia­ła­nie opie­ra się na wa­had­le, które wy­chwy­tu­je ruchy bio­dra i prze­ka­zu­je in­for­ma­cje o nich do mo­du­łów od­po­wie­dzial­nych za re­je­stra­cję, prze­li­cza­nie i wyś­wiet­la­nie da­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kro­ko­mierz wska­zu­je, że zro­bi­łam dzi­siaj osiem ty­się­cy kro­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ, AS: krokõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedometr, odometr, daw. hodometr, drogomiar

Wiktionary


krokos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. mło­dzie­niec nie­szczę­śli­wie za­ko­cha­ny w Smi­laks i za­mie­nio­ny w sza­fran;

Wiktionary

Kro­kos (gr. Κρόκος) – miej­sco­wość w pół­noc­nej Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Epir-Ma­ce­do­nia Za­chod­nia, w re­gio­nie Ma­ce­do­nia Za­chod­nia, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Ko­za­ni, w gmi­nie Ko­za­ni. W 2011 roku li­czy­ła 2977 miesz­kań­ców.

Do 2006 roku miej­sco­wość na­le­ża­ła do gminy Eli­me­ia, jed­nak­że w re­fe­ren­dum, które od­by­ło się w 2006 roku 55% miesz­kań­ców po­par­ło plan włą­cze­nia mia­sta w skład gminy Ko­za­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔkɔs, AS: krokos

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Krokus, krokus.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krokus

Wiktionary


krokosmia

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; mont­bre­cja, cy­no­brów­ka


SJP.pl

Kro­kos­mia, mont­bre­cja, cy­no­brów­ka ("Cro­cos­mia") – ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych ("Iri­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego 8 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Afry­ce od Su­da­nu do Po­łud­nio­wej Afry­ki oraz na Ma­da­ga­ska­rze. Jako in­tro­du­ko­wa­ne także na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, w po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji, na Tas­ma­nii oraz w za­chod­niej i środ­ko­wej Eu­ro­pie.

Wikipedia


krokosz

ro­śli­na ros­ną­ca na te­re­nach pół­pu­styn­nych w Azji i w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku kro­kosz bar­wier­ski;

 (1.2) przest. kulin. przy­pra­wa z wy­su­szo­nych płat­ków kro­ko­sza (1.1)

 (1.3) przest. chem. barw­nik otrzy­my­wa­ny z wy­su­szo­nych płat­ków kro­ko­sza (1.1)

Wiktionary

Kro­kosz ("Cart­ha­mus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go liczy od 20 ga­tun­ków (po wy­łą­cze­niu czę­ści tu za­li­cza­nych do ro­dza­jów kar­dun­ce­lus "Car­dun­cel­lus", "Fe­me­nia­sia" i "Pho­nus") do 47–48 ga­tun­ków w sze­ro­kim uję­ciu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­kar­ka za­pi­sa­ła mi ja­kieś le­kar­stwo z kro­ko­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krokoszowy

Wiktionary


krokoszowy

przy­miot­nik od: kro­kosz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny z kro­ko­sza, skła­da­ją­cy się z kro­ko­sza, do­ty­czą­cy kro­ko­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokosz m.

Wiktionary


krokowa

1. zwią­za­ny z kro­kiem - ru­chem, np. na­pię­cie kro­ko­we;
2. zwią­za­ny z miej­scem zszy­cia no­ga­wek, np. szew kro­ko­wy;
3. gru­czoł kro­ko­wy - gru­czoł u męż­czyzn i sam­ców ssa­ków wyt­wa­rza­ją­cy wy­dzie­li­nę wcho­dzą­cą w skład na­sie­nia; pro­sta­ta, stercz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kro­ko­wa (kaszb. "Krokòwò", niem. "Kroc­kow") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa. Leży przy skrzy­żo­wa­niu dróg wo­je­wódz­kich nr 213 i nr 218.

Wieś jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy gminy Kro­ko­wa.

Kro­ko­wa wraz z miej­sco­wo­ścia­mi ościen­ny­mi Min­ko­wi­ca­mi, Go­szczy­nem two­rzy zwar­ty ob­szar za­bu­do­wa­ny o cha­rak­te­rze ma­ło­mia­stecz­ko­wym. Znaj­do­wa­ła się tu sta­cja koń­co­wa linii ko­le­jo­wej Puck – Kro­ko­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krokowianin mos., krokowianka ż., Krokowo n.

 przym. krokowski

Wiktionary


krokowianin

miesz­ka­niec Kro­ko­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


krokowianka

miesz­kan­ka Kro­ko­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


krokowo

1. zwią­za­ny z kro­kiem - ru­chem, np. na­pię­cie kro­ko­we;
2. zwią­za­ny z miej­scem zszy­cia no­ga­wek, np. szew kro­ko­wy;
3. gru­czoł kro­ko­wy - gru­czoł u męż­czyzn i sam­ców ssa­ków wyt­wa­rza­ją­cy wy­dzie­li­nę wcho­dzą­cą w skład na­sie­nia; pro­sta­ta, stercz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Kro­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra­ny
  • Kro­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Świe­szy­no

Wikipedia


krokowski

przy­miot­nik od: Kro­ko­wa, Kro­ko­wo


SJP.pl

Kro­kow­ski (Cra­kow, Kroc­kow, Kru­kow­ski) − pol­ski herb szla­chec­ki, uży­wa­ny przez ro­dzi­nę wy­wo­dzą­cą się z Ka­szub. Herb włas­ny rodu Kro­kow­skich.

Wikipedia


krokowy

1. zwią­za­ny z kro­kiem - ru­chem, np. na­pię­cie kro­ko­we;
2. zwią­za­ny z miej­scem zszy­cia no­ga­wek, np. szew kro­ko­wy;
3. gru­czoł kro­ko­wy - gru­czoł u męż­czyzn i sam­ców ssa­ków wyt­wa­rza­ją­cy wy­dzie­li­nę wcho­dzą­cą w skład na­sie­nia; pro­sta­ta, stercz


SJP.pl


kroks

but z two­rzy­wa sztucz­ne­go z grubą po­desz­wą, ru­cho­mym pa­skiem na pię­cie i ot­wo­ra­mi wen­ty­la­cyj­ny­mi; crocs


SJP.pl


kroksy

but z two­rzy­wa sztucz­ne­go z grubą po­desz­wą, ru­cho­mym pa­skiem na pię­cie i ot­wo­ra­mi wen­ty­la­cyj­ny­mi; crocs


SJP.pl


kroksztyn

1. wy­sta­ją­ce przed mur za­koń­cze­nie belki stro­po­wej;
2. ele­ment pod­trzy­mu­ją­cy gzyms, bal­kon itp.; wspor­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ro­dzaj wspor­ni­ka osa­dzo­ne­go w ścia­nie naj­czę­ściej w kształ­cie kon­so­li lub wy­sta­ją­cy przed mur ko­niec belki stro­po­wej;

Wiktionary

Kroksz­tyn – ar­chi­tek­to­nicz­ny ele­ment pod­trzy­mu­ją­cy (np. bal­kon, wy­kusz, ganek, gzyms), osa­dzo­ny w ścia­nie i wy­dat­nie z niej wy­sta­ją­cy. Kroksz­ty­nem jest rów­nież za­koń­cze­nie belki stro­po­wej, wy­sta­ją­cej przed ele­wa­cję (lico) bu­dyn­ku. Nazwa ta jest uży­wa­na przy przy­najm­niej dwóch ta­kich ele­men­tach; po­je­dyn­czy ele­ment na­zy­wa­ny jest wspor­ni­kiem. Kroksz­tyn może mieć kształt pro­sto za­koń­czo­nej belki lub bar­dziej ozdob­ny (na przy­kład esow­ni­cy lub wo­lu­ty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­sa­da ka­mie­ni­cy zwień­czo­na była gzym­sem opar­tym na kroksz­ty­nach.

Wiktionary


kroksztynek

zdrob­nie­nie od: kroksz­tyn


SJP.pl


kroksztynowy

przy­miot­nik od: kroksz­tyn


SJP.pl


krokus

ga­tu­nek bul­wia­stej by­li­ny na­le­żą­cej do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; sza­fran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cro­cus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ce­bu­lo­wych z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych, kwit­ną­cych zwy­kle wczes­ną wios­ną;

 (1.2) bot. ogrod. ro­śli­na z ro­dza­ju kro­kus (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kro­kus (sza­fran) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych
  • Kro­kus (Kro­kos) – w mi­to­lo­gii grec­kiej mło­dzie­niec za­mie­nio­ny w sza­fran
  • Kro­kus – szwaj­car­ska grupa mu­zycz­na
  • Kro­kus – album grupy mu­zycz­nej Kro­kus
  • Kro­kus 10501 – pol­ski ra­dio­od­bior­nik
  • Kro­kus – fir­mo­wa nazwa: po­więk­szal­ni­ków fo­to­graf., rzut­ni­ków i prze­glą­da­rek do przeź­ro­czy, pro­du­ko­wa­nych w PZO
  • Cro­cus – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kro­ku­sy są w Pol­sce pod ści­słą ochro­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔkus, AS: krokus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krokus mos.

:: zdrobn. krokusek mrz., krokusik mrz.

 przym. krokusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szafran

Wiktionary


krokusik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kro­kus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokus m.

 przym. krokusowy

Wiktionary


krokusowy

→ kro­kus


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kro­ku­sem, do­ty­czą­cy kro­ku­sa

Wiktionary

Patrz:

krokus

Wymowa:

IPA: ˌkrɔkuˈsɔvɨ, AS: krokusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokus mzw., Krokus mos., krokusik mzw.

 przym. Krokusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szafranowy

Wiktionary


krokuta

ro­dzaj dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny hien


SJP.pl

Kro­ku­ta ("Cro­cu­ta") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny hien (Hy­a­e­ni­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny hie­no­wa­tych (Hy­a­e­ni­dae).

Wikipedia


krokwiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. skrót|cies.|cie­siel­stwo, cie­siel­ski|w:Cie­śla. skrót|dekar.|de­kar­stwo, de­kar­ski|w:De­karz. duży gwóźdź, któ­rym mo­cu­je się krok­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zu­ży­li­śmy już ki­lo­me­try żer­dzi […] – mówi Józef Kie­coń, kie­row­nik bu­do­wy. – Sa­mych wiel­kich gwoź­dzi, tzw. krok­wia­ków, wbito w drew­no pół­to­rej tony.

 (1.1) Wielu cie­śli […] uważa, że gwóźdź krok­wio­wy wbi­ja­ny przez kro­kiew w mur­ła­tę jest roz­wią­za­niem szyb­szym […]. Każdy z nas wi­du­je ekipy cie­siel­skie, któ­rych je­dy­nym na­rzę­dziem jest piła łań­cu­cho­wa, je­dy­nym łącz­ni­kiem gwóźdź krok­wiak, a je­dy­ną me­to­dą pracy jest me­to­da przy­mia­ru na bu­do­wie […].

 (1.1) Do mon­ta­żu ele­men­tów więź­by da­cho­wej naj­czę­ściej sto­su­je się dłu­gie gwoź­dzie, zwane też krok­wia­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokiew ż., krokwa ż., krokwia ż., krokiewnica ż.

:: zdrobn. krokiewka ż., krokiewniczka ż.

 czas. krokwić ndk., krokwiować ndk., pokrokwić dk.

 przym. krokwiowy, krokiewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwóźdź krokwiowy

Wiktionary


krokwiowiec

krok­wio­wiec pił­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych


SJP.pl


krokwiowo-jętkowy

ro­dzaj dachu zbu­do­wa­ne­go z krok­wi i jętek


SJP.pl


krokwiowy

przy­miot­nik od: kro­kiew


SJP.pl


krokydolit

od­mia­na mi­ne­ra­łu z grupy am­fi­bo­li, wy­stę­pu­ją­ca w ska­łach me­ta­mor­ficz­nych; kro­ki­do­lit


SJP.pl


krokydolitowy

→ kro­ky­do­lit


SJP.pl

Patrz:

krokydolit

krokówka

me­to­da spo­rzą­dza­nia pro­ste­go planu, szki­cu sy­tu­a­cyj­ne­go w opar­ciu o zna­jo­mość dłu­go­ści kroku pod­wój­ne­go i azy­mu­tu mar­szu


SJP.pl


krolewic

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. kró­le­wicz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈlɛvʲit͡s, AS: krolevʹic

Wiktionary


krolicki

naz­wi­sko


SJP.pl


krom

tafla lodu dry­fu­ją­ca na po­wierzch­ni wody


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) przest. oprócz, poza

 (1.2) przest. bez

 (1.3) przest. po­mi­mo, mimo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo z rymów co za ko­rzyść krom próż­ne­go dźwię­ku?

 (1.2) Jawno Tobie, że mię ci źli lu­dzie po­ma­wia­ją / A krom wszel­kiej mej win­no­ści o śmierć przy­pra­wia­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃m, AS: krõm

Wiktionary


kroma

zgru­bie­nie od: krom­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: krom­ka

 (1.2) duża, gruba krom­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃ma, AS: krõma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kromka ż., kromeczka ż.

 przym. kromkowy

Wiktionary


kromalin

prób­ny wy­druk ko­lo­ro­wej gra­fi­ki, słu­żą­cy jako wzo­rzec przy usta­wia­niu ko­lo­ry­sty­ki na ma­szy­nie dru­kar­skiej; cro­ma­lin


SJP.pl


kromanionoidalny

typ kro­ma­nio­i­dal­ny - an­tro­po­lo­gicz­ny typ czło­wie­ka o dłu­giej gło­wie, sze­ro­kim nosie, jas­nych wło­sach i oczach; typ kro­ma­nioń­ski, typ pa­le­o­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl


kromaniończyk

czło­wiek ro­zum­ny z gór­ne­go pa­le­o­li­tu


SJP.pl


kromanioński

typ kro­ma­nioń­ski - an­tro­po­lo­gicz­ny typ czło­wie­ka o dłu­giej gło­wie, sze­ro­kim nosie, jas­nych wło­sach i oczach; typ kro­ma­nio­i­dal­ny, typ pa­le­o­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl


kromeczka

zdrob­nie­nie od: krom­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od krom­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: krõmečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kromka ż., kroma ż.

Wiktionary


kromer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­mer (Kro­mer, Cro­mer), pol­ski herb szla­chec­ki
  • Cza­rzy­na (Kro­mer), pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji
  • Geb­hard Kro­mer (1821–1849), żoł­nierz i re­wo­lu­cyj­ne Baden
  • He­in­rich Ernst Kro­mer (1866–1948), pi­sarz Baden, ma­larz i rzeź­biarz
  • Karl Kro­mer (muzyk) (1865–1939), kom­po­zy­tor i muzyk Baden
  • Karl Kro­mer (1924–2003), au­striac­ki hi­sto­ryk
  • Carl The­o­dor Kro­mer (1901–1993), nie­miec­ki in­ży­nier
  • Lina Kro­mer (1889–1977), nie­miec­ka poeta
  • Mar­cin Kro­mer, herbu Kro­mer (1512–1589), hu­ma­ni­sta, hi­sto­ryk

Wikipedia


kromerski

→ Cro­mer (mia­sto w An­glii)


SJP.pl


kromflek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. obcas

Wiktionary


kromieryski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kro­mie­ry­żem, do­ty­czą­cy Kro­mie­ry­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kro­mie­ry­ski pro­jekt kon­sty­tu­cji był w tej mie­rze kom­pro­mi­sem, za­cho­wu­jąc gra­ni­ce kra­jów ko­ron­nych, ale dzie­ląc je na jed­no­li­te na­ro­do­wo okrę­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kromieryż mrz.

Wiktionary


kromieryż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach, na hi­sto­rycz­nych Mo­ra­wach, w kraju zliń­skim;

Wiktionary

Kro­mie­ryż, Kro­mie­rzyż (cz., wym. ; Krem­sier) – mia­sto w Cze­chach, na Mo­ra­wach, w kraju zliń­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu Kro­mie­ryż. Leży nad Mo­ra­wą. W 2011 roku li­czył 29 076 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kromieryski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kromierzyż

Wiktionary


kromka

ka­wa­łek od­kro­jo­ne­go chle­ba, bułki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. cien­ki ka­wa­łek chle­ba od­cię­ty nożem

 (1.2) ku­ja­wy. reg. pozn. pięt­ka chle­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wo za­miast krom­ki jas­ne­go pie­czy­wa zja­dła dwie krom­ki pie­czy­wa chrup­kie­go i nieco cie­niej pos­ma­ro­wa­ła je tłu­szczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃mka, AS: krõmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kromeczka ż.

:: zgrub. kroma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajda, skiba, skibka; reg. pozn. sznytka, gw. Górny Śląsk sznita, gw. Śląsk Cieszyński krojiczek

Wiktionary


kromlech

krąg z pio­no­wo usta­wio­nych gła­zów; krąg ka­mien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­hi­sto­rycz­ny me­ga­li­tycz­ny krąg;

Wiktionary

Krom­lech "crom" „wy­gię­ty”, "lech" „ka­mień” – krąg zbu­do­wa­ny z usta­wio­nych pio­no­wo ka­mie­ni, czę­sto wokół gro­bow­ca lub miej­sca kultu. Sta­wia­ne były w ne­o­li­cie oraz w epoce brązu, naj­czę­ściej na te­re­nach Bre­ta­nii, An­glii i Ir­lan­dii – pier­wsze krom­le­chy po­ja­wi­ły się w dru­giej po­ło­wie IV ty­siąc­le­cia p.n.e. Było to naj­praw­do­po­dob­niej miej­sce kultu i ze­brań ple­mien­nych. Do naj­bar­dziej zna­nych na­le­ży Sto­ne­hen­ge.

Wikipedia


kromnów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krom­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Stara Ka­mie­ni­ca
  • Krom­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Bro­chów

Wikipedia


kromolice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­mo­li­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­go­rze­la
  • Kro­mo­li­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik
  • Kro­mo­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie kro­to­szyń­skim

Wikipedia


kromorn

drew­nia­ny in­stru­ment dęty o za­krzy­wio­nej rurze, po­pu­lar­ny w XVII wieku; krzy­wuł, krzy­wu­ła, krumm­horn


SJP.pl


kromołów

Kro­mo­łów – dziel­ni­ca Za­wier­cia, po­ło­żo­na na wschód od cen­trum mia­sta, do 1977 roku od­dziel­na miej­sco­wość (prawa miej­skie do 1870 roku).

Wikipedia


kron

szkło krze­mo­wo-po­ta­so­we sto­so­wa­ne w fi­zy­ce do wy­ro­bu ukła­dów op­tycz­nych; crown, kron­glas


SJP.pl


kroner

naz­wi­sko, m.in. Ri­chard Kro­ner (1884-1974) - nie­miec­ki ne­o­he­gli­sta


SJP.pl


kronglas

szkło krze­mo­wo-po­ta­so­we sto­so­wa­ne w fi­zy­ce do wy­ro­bu ukła­dów op­tycz­nych; crown, kron


SJP.pl


kronid

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­nid – ro­syj­ski mnich pra­wo­sław­ny, ar­chi­man­dry­ta, ostat­ni prze­ło­żo­ny Ławry Tro­ic­ko-Sier­gi­jew­skiej przed jej zam­knię­ciem przez wła­dze bol­sze­wic­kie
  • Kro­nid – ukra­iń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny

Wikipedia


kronika

chro­no­lo­gicz­ny spis wy­da­rzeń, np. kro­ni­ka mia­sta, klasy, szko­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ro­dzaj księ­gi, w któ­rej wy­da­rze­nia pre­zen­to­wa­ne są zwy­kle w po­rząd­ku chro­no­lo­gicz­nym;

 (1.2) liter. od­mia­na fe­lie­to­nu, cy­klicz­ny utwór pu­bli­cy­stycz­no-dzien­ni­kar­ski, re­je­stru­ją­cy bie­żą­ce wy­da­rze­nia spo­łecz­no-oby­cza­jo­we, kul­tu­ral­ne, to­wa­rzy­skie wraz z oda­u­tor­skim ko­men­ta­rzem

Wiktionary

Kro­ni­ka (z gr. "chro­nos" – czas) – fak­to­gra­ficz­ny opis wy­da­rzeń w ukła­dzie chro­no­lo­gicz­nym, rów­nież utwór dzie­jo­pi­sar­ski o cha­rak­te­rze li­te­rac­kim, ty­po­wy dla śred­nio­wie­cza.

Kro­ni­ka nie za­wie­ra ana­li­zy tych wy­da­rzeń, może jed­nak za­wie­rać pod­su­mo­wa­nia oraz ko­men­tarz au­to­ra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃ɲika, AS: krõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronikarz m., kronikarka ż., kronikarstwo n.

 przym. kronikarski

Wiktionary


kronikarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ko­bie­ta, która na­pi­sa­ła lub pisze kro­ni­kę

 (1.2) ko­bie­ta śle­dzą­ca i opi­su­ją­ca prze­bieg fak­tów, np. w cza­so­pi­śmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było mi po pro­stu przy­kro, jak usły­sza­łam te słowa – przyz­na­je w roz­mo­wie z nami kro­ni­kar­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarstwo n.

:: fm. kronikarz mos.

 przym. kronikarski

 przysł. kronikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziejopisarka

Wiktionary


kronikarski

do­ty­czą­cy kro­ni­ki, kro­ni­ka­rza; bę­dą­cy kro­ni­ką; wła­ści­wy kro­ni­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kro­ni­kar­stwem, do­ty­czą­cy kro­ni­kar­stwem

 (1.2) w spo­sób ty­po­wy dla kro­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kwiet­niu 2011 roku ruch kro­ni­kar­ski i cała jed­nost­ka OSP Cze­cho­wi­ce okry­ła się ża­ło­bą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarz mos., kronikarka ż., kronikarstwo n.

 przysł. kronikarsko

Wiktionary


kronikarstwo

pi­sa­nie ut­wo­rów dzie­jo­pi­sar­skich o cha­rak­te­rze pu­bli­cy­stycz­nym lub li­te­rac­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. pi­sa­nie kro­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor w swej książ­ce jako hi­sto­ryk nie po­prze­sta­wał w swych ba­da­niach na czy­stym kro­ni­kar­stwie fak­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarz mos., kronikarka ż.

 przym. kronikarski

 przysł. kronikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziejopisarstwo

Wiktionary


kronikarz

osoba śle­dzą­ca i re­je­stru­ją­ca wy­da­rze­nia, pi­szą­ca kro­ni­ki; dzie­jo­pis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. osoba, która na­pi­sa­ła lub pisze kro­ni­kę

 (1.2) osoba śle­dzą­ca i opi­su­ją­ca prze­bieg fak­tów, np. w cza­so­pi­śmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ry­cy uz­na­ją wiel­kość kro­ni­ka­rza, jak­kol­wiek są w jego tek­stach opo­wie­ści ubar­wio­ne ele­men­ta­mi le­gen­dar­ny­mi, ale pa­mię­taj­my, że pisał on w ce­lach dy­dak­tycz­nych.

 (1.2) Kro­ni­karz bro­chow­ski nie mógł opu­ścić ta­kie­go wy­da­rze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarstwo n.

:: fż. kronikarka ż.

 przym. kronikarski

 przysł. kronikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziejopisarz, dziejopis, rocznikarz

 (1.2) faktograf, memuarysta, chronograf, annalista

Wiktionary


kronizm

ob­ser­wo­wa­ne w przy­ro­dzie zja­wi­sko za­bi­ja­nia i po­że­ra­nia po­tom­stwa przez ro­dzi­ców


SJP.pl

Kro­nizm – w zo­o­lo­gii oz­na­cza ro­dzaj ka­ni­ba­liz­mu: za­bi­ja­nie i po­że­ra­nie włas­ne­go po­tom­stwa. W an­tro­po­lo­gii jest sy­no­ni­mem lu­do­żer­stwa. Nazwa wy­wo­dzi się od mi­to­lo­gicz­ne­go Kro­no­sa, po­że­ra­ją­ce­go włas­ne dzie­ci.

Kro­nizm za­ob­ser­wo­wa­no m.in. u bo­cia­nów (bo­cian biały), gdzie ofia­rą za­bój­stwa zaz­wy­czaj pada naj­młod­sze pis­klę, które wy­klu­wa się z naj­póź­niej zło­żo­ne­go jajka.

Wikipedia


kronocki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z rzeką Kro­noc­ką na Kam­czat­ce

Wiktionary


kronos

mit. gr. pier­wszy boski wład­ca świa­ta, naj­młod­szy syn Ura­no­sa i Gai


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bó­stwo po­gań­skie, jeden z ty­ta­nów;

Wiktionary

Kro­nos ( Κρόνος "kró­nos", Sa­tur­nus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg rol­nict­wa, jeden z ty­ta­nów i naj­młod­szy syn Ura­no­sa i Gai.

Kro­nos ucho­dził za syna Ura­no­sa i Gai. Cza­sem my­lo­ny z Chro­no­sem. W obro­nie swych sióstr i braci po­zba­wił ojca wła­dzy nad świa­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ko­na­nie Kro­no­sa oka­za­ło się rze­czą trud­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwara. przest. Kronosowy

Wiktionary


kronosowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Kro­no­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grecy czci­li Kro­no­so­we dzie­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kronos mos.

Wiktionary


kronowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­no­wo – część wsi Iłow­ni­ca w woj. po­mor­skim, pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo
  • Kro­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Ryn
  • Kro­no­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Ryn
  • Kro­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bar­cze­wo
  • Kro­no­wo – gro­ma­da w po­wie­cie olsz­tyń­skim
  • Kro­nin, Kro­nów­ko

Wikipedia


kronprinc

do roku 1918: tytuł na­stęp­cy tronu w Niem­czech oraz Au­strii; osoba no­szą­ca ten tytuł; kron­prinz


SJP.pl


kronprinz

[czy­taj: kron­princ] do roku 1918: tytuł na­stęp­cy tronu w Niem­czech oraz Au­strii; osoba no­szą­ca ten tytuł; kron­princ


SJP.pl


kronselka

po­tocz­nie: oliw­ka kron­sel­ska (od­mia­na ja­bło­ni; owoc tego drze­wa)


SJP.pl


kronselski

oliw­ka kron­sel­ska - wczes­no­je­sien­na, fran­cu­ska od­mia­na ja­bło­ni; owoc tego drze­wa


SJP.pl


kronsztad

ro­syj­ski port mor­ski na wy­spie Kot­lin w Za­to­ce Fiń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, port mor­ski po­ło­żo­ny na wy­spie Kot­lin w Za­to­ce Fiń­skiej;

Wiktionary

Kronsz­tad ( Кронштадт, "Kronsz­tadt", "Kron­stadt"; do 1723 r. "Kronsz­łot", Кроншлот) – sil­nie ufor­ty­fi­ko­wa­ny ro­syj­ski port mor­ski, po­ło­żo­ny na wy­spie Kot­lin w Za­to­ce Fiń­skiej, około 30 km na za­chód od cen­trum Pe­ters­bur­ga, obec­nie leży w ad­mi­ni­stra­cyj­nych gra­ni­cach tego mia­sta. Nazwa po­cho­dzi od niem. "Kron­stadt".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kronsztadzki

Wiktionary


kronsztadzki

przy­miot­nik od: Kronsz­tad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kronsz­ta­dem, do­ty­czą­cy Kronsz­ta­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kronsztad mrz.

Wiktionary


kronżadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szat­kow­ni­ca do wa­rzyw, głów­nie ka­pu­sty

Wiktionary


krop

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp., rozk. od kro­pić

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kropa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krop – inna nazwa mnoż­ni­ka ogni­sko­wej
  • Kropp

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔp, AS: krop

Wiktionary


kropa

zgru­bie­nie od: krop­ka; in. punkt, znak


SJP.pl

Kropa – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Ra­dovl­ji­ca. W 2018 roku li­czy­ła 752 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kropcia

zdrob­nie­nie od: krop­ka; kro­pecz­ka, kro­peń­ka


SJP.pl


kropeczka

zdrob­nie­nie od: krop­ka; krop­cia, kro­peń­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: krop­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈpɛt͡ʃka, AS: kropečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropidło n.

 przym. kropkowany

Wiktionary


kropelka

zdrob­nie­nie od: kro­pla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kro­pla

 (1.2) mała kro­pla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈpɛlka, AS: kropelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kroplówka ż., kropla ż., kropidło n., kropienie n., wkroplenie n., wkraplanie n., kroplistość ż., krople nmos.

 czas. kropić, wkroplić, wkraplać

 przym. kropelkowy, kroplowy, kroplisty

Wiktionary


kropelki

zdrob­nie­nie od: kro­ple (le­kar­stwo)


SJP.pl


kropelkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kro­pel­ki


SJP.pl


kropelkować

wy­cie­kać ma­ły­mi kro­pla­mi, for­mo­wać się w małe kro­ple


SJP.pl


kropelkowy

przy­miot­nik od: kro­pel­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z kro­pel­ką, roz­prze­strze­nia­ją­cy się za po­mo­cą kro­pe­lek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropelka ż., kropla ż., kroplówka ż.

Wiktionary


kropeńka

zdrob­nie­nie od: krop­ka; kro­pecz­ka, krop­cia


SJP.pl


kropia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kro­pla

Wiktionary

Kro­pia (gr. Δήμος Κρωπίας, "Dimos Kro­pias") – gmina w Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej At­ty­ka, w re­gio­nie At­ty­ka, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej At­ty­ka Wschod­nia. Sie­dzi­bą gminy jest Ko­ro­pi. W 2011 roku li­czy­ła 30 307 miesz­kań­ców. W skład gminy wcho­dzą miej­sco­wo­ści: Ajia Ma­ri­na, Ajos Di­mi­trios, Ka­re­las, Kitsi i Ko­ro­pi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔpʲja, AS: kropʹi ̯a

Wiktionary


kropiatka

ga­tu­nek wod­ne­go ptaka z ro­dzi­ny chru­ście­li; ku­recz­ka na­kra­pia­na


SJP.pl

Kro­piat­ka, ku­recz­ka na­kra­pia­na ("Po­rza­na po­rza­na") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny chru­ście­li (Ral­li­dae). Mo­no­ty­po­wy. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


kropiciel

ten, kto kropi


SJP.pl


kropidełko

zdrob­nie­nie od: kro­pi­dło


SJP.pl


kropidlak

grzyb z klasy wor­kow­ców; asper­gil­lus


SJP.pl


kropidlakowce

rząd grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl

Kro­pid­la­kow­ce ("Eu­ro­tia­les" G.W. Mar­tin ex Benny & Kimbr.) – rząd grzy­bów w kla­sie "Eu­ro­tio­my­ce­tes".

Wikipedia


kropidlakowica

grzy­bi­ca wy­stę­pu­ją­ca głów­nie u pta­ków, ata­ku­ją­ca wole i drogi od­de­cho­we; asper­gi­lo­za


SJP.pl


kropidlakowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl


kropidlakowy

przy­miot­nik od: kro­pid­lak


SJP.pl


kropidło

1. przed­miot słu­żą­cy do kro­pie­nia wodą świę­co­ną, w for­mie małej mio­teł­ki z mięk­kich wiór­ków osa­dzo­nych na rącz­ce lub tubki za­koń­czo­nej kulką z dziur­ka­mi;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, o drob­nych, bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach; ga­łu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. spe­cjal­na mio­teł­ka do kro­pie­nia wodą, w szcze­gól­no­ści wodą świę­co­ną;

 (1.2) kośc. przy­rząd o funk­cji jak kro­pi­dło (1.1), ale wy­ko­na­ny w for­mie po­jem­ni­ka z ot­wo­ra­mi osa­dzo­ne­go na trzon­ku

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oe­nant­he|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;

 (1.4) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju kro­pi­deł (1.3)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­pi­dło – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Sła­bo­szów,
  • Jan Kro­pi­dło (ur. po­mię­dzy 1360 a 1364, zm. 3 marca 1421 w Opolu) – pol­ski ksią­żę,
  • kro­pi­dło – mio­teł­ka z pęcz­kiem wło­sia lub kulka z ot­wor­ka­mi na rącz­ce, słu­żą­ca do kro­pie­nia wodą świę­co­ną,
  • kro­pi­dło (Oe­nant­he L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropeczka ż., kropienie n., pokropienie n., kropielnica ż., kropkowanie n., wykropkowanie n., pokropek m., kropidlak m., pokropne n., kropidłowy m., kroplówka ż.

:: zdrobn. kropidełko n.

 czas. kropić ndk., pokropić dk., kropkować ndk., wykropkować dk., zakropić dk.

 przym. kropidlakowy, nakrapiany, kropkowany, kropidłowy

Wiktionary


kropidłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kropielnica

na­czy­nie do wody świę­co­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­ściel­ne na­czy­nie na wodę świę­co­ną zwy­kle umie­szcza­ne przy wej­ściu

 (1.2) rel. mały ko­cio­łek z pa­łą­kiem do prze­no­sze­nia wody świę­co­nej pod­czas ce­re­mo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­nu­rzy­łam rękę, ale w kro­piel­ni­cy nie było wody.

 (1.2) Ce­re­mo­niarz podał dia­ko­no­wi kro­piel­ni­cę i kro­pi­dło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropidło n., kropielniczka ż., kropienie n., kropla ż., pokropienie n.

 czas. kropić ndk., pokropić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Śląsk|żegnoczek.

 (1.2) aspersorium

Wiktionary


kropielnicowy

przy­miot­nik od: kro­piel­ni­ca


SJP.pl


kropielniczka

mała kro­piel­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od kro­piel­ni­ca

 (1.2) rel. nie­wiel­kich roz­mia­rów do­mo­wy na­ścien­ny za­sob­nik na wodę świę­co­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropielnica ż., kropienie n., pokropienie n., pokropek m., kropla ż., kroplenie n., kroplówka ż., kropidło n., kropidełko n., pokropne n.

 czas. kropić ndk., pokropić dk., kroplić ndk.

 przym. kroplowy

Wiktionary


kropienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kro­pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kropʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kropielniczka ż., kropielnica ż., kropla ż., kropelka ż., krople nmos., skropienie n., kropidło n.

 czas. kropić

Wiktionary


kropierz

długa kapa okry­wa­ją­ca konia ry­cer­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. śred­nio­wiecz­ne su­kien­ne okry­cie konia z ot­wo­ra­mi na oczy, dłuż­sze od cza­pra­ka;

Wiktionary

Kro­pierz – okry­cie z tka­ni­ny na konia, za­kry­wa­ją­ce go z wy­jąt­kiem pyska, ogona i dol­nych par­tii koń­czyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­tej­ko na­ma­lo­wał licz­ne konie okry­te kro­pie­rza­mi z ozdob­ne­go sukna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kropierzowy

Wiktionary


kropiewnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kropiwnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kro­piw­nic­ki (ur. 1962) – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta i dy­plo­ma­ta
  • Al­fons Kro­piw­nic­ki (1803–1881) – pol­ski bu­dow­ni­czy, ar­chi­tekt, przed­sta­wi­ciel póź­ne­go kla­sy­cyz­mu
  • Jerzy Kro­piw­nic­ki (ur. 1945) – pol­ski po­li­tyk, eko­no­mi­sta, dzia­łacz opo­zy­cji w cza­sie PRL
  • Józef Kro­piw­nic­ki (1824–1906) – pol­ski na­u­czy­ciel.
  • Ro­bert Kro­piw­nic­ki (ur. 1974) – pol­ski po­li­tyk, po­li­to­log i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Kro­pyw­nyc­ki

Wikipedia


kropić

1. po­le­wać pły­nem w po­sta­ci kro­pel; zra­szać;
2. o de­szczu: padać nie­zbyt in­ten­syw­nie;
3. po­tocz­nie: bić;
4. po­tocz­nie: strze­lać;
5. kro­pić się - po­le­wać się pły­nem w po­sta­ci kro­pel; opry­ski­wać się, pry­skać się; bić się; kro­pić się wza­jem­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­kro­pić)

 (1.1) opry­ski­wać kro­pla­mi cie­czy

 (1.2) me­te­o­rol. padać drob­ny­mi kro­pla­mi

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. krop­nąć)

 (2.1) pot. mocno bić

 (2.2) pot. strze­lać z broni pal­nej

 (2.3) pot. za­bi­jać, strze­la­jąc

 (2.4) pot. wy­ko­nać coś ze swadą, dzia­łać ener­gicz­nie

 (2.5) pot. udzie­lać jako kara

 (2.6) pot. mówić coś nie­wła­ści­we­go

 (2.7) pot. ulec pot­knię­ciu, upad­ko­wi

 (2.8) pot. wy­bu­chać nie­spo­dzie­wa­nie

 (2.9) pot. pić dusz­kiem al­ko­hol

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kro­pić się (dk. po­kro­pić się)

 (3.1) opry­ski­wać sie­bie kro­pla­mi cie­czy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kro­pić się (dk. krop­nąć się)

 (4.1) pot. bić mocno jeden dru­gie­go

 (4.2) pot. bić mocno sa­me­go sie­bie

 (4.3) pot. ule­gać po­mył­ce

 (4.4) pot. uda­wać się do­kądś pręd­ko

 (4.5) pot. ulec pot­knię­ciu, upad­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kropielniczka ż., kroplówka ż., krople nmos., kropla ż., kropielnica ż., kropidło n., kropienie n., kropelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrapiać

 (1.2) mżyć, siąpić

 (4.3) mylić się

Wiktionary


kropka

".":
1. znak gra­ficz­ny w kształ­cie okrą­głej plam­ki; punkt;
a) znak in­ter­punk­cyj­ny;
b) znak dia­kry­tycz­ny sta­wia­ny nad niek­tó­ry­mi li­te­ra­mi (np. "i");
c) znak mno­że­nia;
d) sy­gnał krót­ki w al­fa­be­cie Morse'a;
e) prze­dłu­że­nie watr­to­ści nuty lub pauzy o po­ło­wę;
2. nie­du­ża, okrą­gła plam­ka; punkt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) małe wy­peł­nio­ne kółko, plam­ka

 (1.2) znak gra­ficz­ny w po­sta­ci krop­ki (1.1) sto­so­wa­ny m.in. jako znak in­ter­punk­cyj­ny, znak dia­kry­tycz­ny, ope­ra­tor mno­że­nia, se­pa­ra­tor dzie­sięt­ny i in.

 (1.3) muz. w za­pi­sie nu­to­wym znak gra­ficz­ny w po­sta­ci krop­ki (1.1) wy­dłu­ża­ją­cy po­prze­dza­ją­cą nutę o po­ło­wę war­to­ści

 (1.4) krót­ki sy­gnał w al­fa­be­cie Morse'a

Wiktionary

Krop­ka krop­ka

Krop­ka – od­dzie­la­ją­cy znak prze­stan­ko­wy, sta­wia­ny na końcu wy­po­wie­dze­nia, bę­dą­cy wska­zów­ką dla czy­ta­ją­ce­go na głos, że na­le­ży zni­żyć głos oraz zro­bić przer­wę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zofia uszy­ła za­sło­ny z czer­wo­ne­go ma­te­ria­łu w białe krop­ki.

 (1.2) Zda­nie oz­naj­mu­ją­ce koń­czy­my krop­ką.

 (1.2) Słowo „wi­traż” pi­sa­ne jest przez ż (= żet) z krop­ką.

 (1.2) Bry­tyj­czy­cy nie uży­wa­ją prze­cin­ka jako se­pa­ra­to­ra dzie­sięt­ne­go, za­stę­pu­ją go krop­ką.

 (1.3) Ósem­ka z krop­ką jest równa dłu­go­ści trzech szes­na­stek.

 (1.4) W Al­fa­be­cie Morse'a wy­ko­rzy­stu­je się tylko dwie war­to­ści: długą i krót­ką, na­zy­wa­ne kre­ską i krop­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔpka, AS: kropka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropkowanie n.

:: zdrobn. kropeczka ż.

:: zgrub. kropa ż.

 czas. kropkować ndk., wykropkować dk.

 przym. nakrapiany, kropkowany, kropkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lm. groszki, punkt

Wiktionary


kropki

po­tocz­nie:
1. deseń na tka­ni­nie, pa­pie­rze itp., w po­sta­ci wielu punk­tów, pla­mek;
2. ma­te­riał w taki deseń


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krop­ki – wy­my­ślo­na w 1967 r
  • Krop­ki – gra stra­te­gicz­na po­le­ga­ją­ca na ota­cza­niu kro­pek prze­ciw­ni­ka włas­ny­mi krop­ka­mi

Wikipedia


kropkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krop­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropidło n.

 czas. kropkować ndk.

 przym. kropkowy, kropkowaty, kropkowany

Wiktionary


kropkowany

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty krop­ka­mi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: krop­ko­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔpkɔˈvãnɨ, AS: kropkovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropeczka ż., kropkowanie n., wykropkowanie n., kropki nmos., kropidło n.

 czas. kropkować ndk., wykropkować dk.

 przym. kropkowy, kropkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. kropkowaty

Wiktionary


kropkowaty

1. ma­ją­cy po­stać ma­łych okrą­głych pla­mek;
2. po­kry­ty krop­ka­mi, cęt­ka­mi; na­kra­pia­ny


SJP.pl


kropkowy

→ krop­ka


SJP.pl

Patrz:

kropka

kropla

1. mała ilość płynu w po­sta­ci kulki;
2. ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci sty­li­zo­wa­nej kulki; łezka;
3. odro­bi­na cze­goś, zwła­szcza płynu; kapka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drob­na ilość płynu w kształ­cie zbli­żo­nym do kuli, utrzy­mu­ją­ca spo­i­stość;

 (1.2) przen. bar­dzo mała ilość cze­goś

 (1.3) ar­chit. ele­ment de­ko­ra­cyj­ny sty­li­zo­wa­ny na kro­plę (1.1)

 (1.4) por­cja szkła, z któ­rej for­mu­je się wyrób

 (1.5) lm. zob. kro­ple.

Wiktionary

Kro­pla – ciało cie­kłe, zaz­wy­czaj małej ob­ję­to­ści, ogra­ni­czo­ne w ca­ło­ści lub więk­szo­ści po­wierzch­nią swo­bod­ną. Przy­kła­dem są kro­ple de­szczu, rosy lub tłu­szczu w śmie­ta­nie.

Z wy­jąt­kiem miejsc styku kro­pli z dwie­ma róż­ny­mi sub­stan­cja­mi, po­wierzch­nia swo­bod­na kro­pli jest zbli­żo­na do sfery.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko po­go­da była taka szara, wiel­ka kro­pla wody wi­sia­ła na ba­lu­stra­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔpla, AS: kropla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kroplówka ż., kropka ż., Kroplewo n., krople nmos., kropelki nmos.

:: zdrobn. kropelka ż., kropeleczka ż.

 czas. wkroplić dk., wkraplać ndk., zakraplać ndk., skroplić dk., skraplać ndk., zakropić dk., zakrapiać ndk., kropić ndk.

 przym. kroplisty, kropelkowy, kroplowy

 ims. skroplony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapka, stpol. kapia, stpol. kropia

 (1.2) odrobina, deczko, kapka, stpol. kapia, stpol. kropia

 (1.3) łezka

Wiktionary


kroplan

drze­wo wil­czom­le­czo­wa­te, ros­ną­ce w tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej Azji i Ame­ry­ce; na­sio­na za­wie­ra­ją cenny olej; tun­go­wiec


SJP.pl


kroplany

przy­miot­nik od: kro­pla


SJP.pl


krople

le­kar­stwo w pły­nie, zwy­kle od­mie­rza­ne kro­plo­mie­rzem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) farm. lek do­zo­wa­ny kro­pla­mi;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M., B., i W. plu­ral|kro­pla.

Wiktionary

Kro­ple (łac. "gut­tae") – po­stać leku słu­żą­ca do apli­ka­cji rozt­wo­rów sub­stan­cji lecz­ni­czych w znacz­nych stę­że­niach i z tego wzglę­du od­mie­rza­nych kro­pla­mi, w nie­wiel­kich ilo­ściach. Są po­da­wa­ne wew­nętrz­nie (do­ust­nie) lub do worka spo­jów­ko­we­go, do jamy no­so­wej, do prze­wo­du słu­cho­we­go zew­nętrz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kropla ż., kropelka ż., kropienie n., kroplenie n., zakraplanie n., zakroplenie n., zakrapianie n., zakropienie n., zakraplacz m., kropidło n., kroplówka ż.

:: zdrobn. kropelki nmos.

 czas. kropić ndk., kroplić ndk., zakraplać ndk., zakroplić dk., zakrapiać ndk., zakropić dk.

 przym. kroplisty

Wiktionary


kroplewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kroplik

ro­śli­na z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych, o dzwon­ko­wa­tych, róż­no­barw­nych kwia­tach, ros­ną­ca w stre­fie umiar­ko­wa­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały ptak z po­dro­dzi­ny astryl­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mi­mu­lus|Lin­na­e­us|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców

 (2.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju kro­plik (2.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kro­plik (Mi­mu­lus) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny Phry­ma­ce­ae
  • kro­plik – nazwa ro­dza­jo­wa pta­ków z róż­nych ro­dza­jów z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych (Estril­di­dae): Hy­par­gos, Eus­chi­sto­spi­za i Cly­to­spi­za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­kry­wy na­do­go­no­we kro­pli­ków mają barwę krwi­sto­czer­wo­ną.

 (2.1) Po­je­dyn­cze ga­tun­ki kro­pli­ka wy­stę­pu­ją w Chi­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropla ż.

Wiktionary


kroplisko

zgru­bie­nie od: kro­pla


SJP.pl


kroplistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kro­pli­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kroplisty

 przysł. kropliście

 rzecz. kropelka ż.

Wiktionary


kroplisty

wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci kro­pel


SJP.pl


kroplomierz

przy­rząd do daw­ko­wa­nia kro­pli ja­kiejś cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. przy­rząd do od­mie­rza­nia, do­zo­wa­nia kro­pli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ap­te­ce ku­pi­łem pre­pa­rat łącz­nie z kro­plo­mie­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈplɔ̃mʲjɛʃ, AS: kroplõmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kropla.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pipeta, zakraplacz

Wiktionary


kroploszczelność

→ kro­plo­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

kroploszczelny

kroplownik

sy­stem rurek po­dłą­czo­nych do ru­ro­cią­gu na­wad­nia­ją­ce­go, przez które kro­pla­mi sączy się ciecz


SJP.pl


kroplowy

przy­miot­nik od: kro­pla


SJP.pl


kroplówa

zgru­bie­nie od: kro­plów­ka


SJP.pl


kroplóweczka

zdrob­nie­nie od: kro­plów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kro­plów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kroplówka ż.

Wiktionary


kroplówka

1. ze­staw do po­da­wa­nia pa­cjen­to­wi do­żyl­nie pły­nów odżyw­czych lub lecz­ni­czych spły­wa­ją­cych kro­pla­mi;
2. za­bieg z wy­ko­rzy­sta­niem ta­kie­go ze­sta­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg me­dycz­ny po­le­ga­ją­cy na po­da­wa­niu pły­nów kro­pla­mi – do­żyl­nie, pod­skór­nie lub do­od­byt­ni­czo – np. krwio­za­stęp­czych, krwio­po­chod­nych, krwi, soli fiz­jo­lo­gicz­nej z le­ka­mi;

 (1.2) med. pot. sprzęt do wy­ko­ny­wa­nia kro­pló­wek (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ostat­nie­go na­pa­du kolki ner­ko­wej do­sta­łem kro­plów­kę z le­kiem prze­ciw­bó­lo­wym.

 (1.2) Sio­stro, chyba kro­plów­ka mi się zat­ka­ła!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈplufka, AS: kroplufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kropielniczka ż., kropla ż., kropelka ż., zakraplacz m., pokropek m., kropidło n., krople nmos., kroplóweczka ż.

 czas. kropić, pokropić, zakropić, zakrapiać, zakraplać, zakroplić

 przym. kroplowy, kropelkowy, kroplisty, kropelkowy

 przysł. kroplami, kropelkowo, kropliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wlew kroplowy

Wiktionary


kroplówkowy

→ kro­plów­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

kroplówkowy

kropnięcie

1. polać
2. pot. ude­rzyć
3. pot. strze­lić
4. pot. rzu­cić
5. pot. zabić
6. pot. wypić napój al­ko­ho­lo­wy
7. krop­nąć się:
a) polać się
b) pot. ude­rzyć się
c) pot. za­strze­lić się
d) pot. po­my­lić się
e) pot. upaść
f) pot. udać się do­kądś szyb­ko


SJP.pl


kropnąć

1. polać
2. pot. ude­rzyć
3. pot. strze­lić
4. pot. rzu­cić
5. pot. zabić
6. pot. wypić napój al­ko­ho­lo­wy
7. krop­nąć się:
a) polać się
b) pot. ude­rzyć się
c) pot. za­strze­lić się
d) pot. po­my­lić się
e) pot. upaść
f) pot. udać się do­kądś szyb­ko


SJP.pl


kropo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: kropa

Wiktionary


kropocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. kro­pi­dło

Wiktionary


kropotkin

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, nad Ku­ba­niem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­pot­kin – mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim
  • Kro­pot­kin – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim
  • Piotr Kro­pot­kin (1842–1921) – ro­syj­ski uczo­ny i re­wo­lu­cjo­ni­sta
  • Góra Kro­pot­ki­na – szczyt w gó­rach Olok­miń­ski Sta­no­wik
  • Góry Kro­pot­ki­na – pasmo gór­skie w Rosji

Wikipedia


kropywnycki

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie (pol­ski eg­zo­nim)

Wiktionary

Kro­pyw­nyc­ki ( Кропивницький, "Kro­pyw­nyć­kyj") – mia­sto w cen­tral­nej czę­ści Ukra­i­ny, bę­dą­ce sto­li­cą re­jo­nu kro­pyw­nyc­kie­go i ob­wo­du ki­ro­woh­radz­kie­go, le­żą­cą na ob­sza­rze hi­sto­rycz­ne­go Za­po­ro­ża, nad rzeką Inguł (do­pływ Bohu), w od­le­gło­ści około 250 ki­lo­me­trów na po­łud­nie od Ki­jo­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔ.pɘvˈnɘt͡s.ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kropywnycki

Wiktionary


kros

wy­ścig prze­pro­wa­dza­ny w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych; cross


SJP.pl


krosandra

ro­śli­na do­nicz­ko­wa z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych, o ozdob­nych ciem­no­zie­lo­nych li­ściach i po­ma­rań­czo­wo­żół­tych kwia­tach


SJP.pl


krosienka

mały warsz­tat tkac­ki do ręcz­ne­go wy­ro­bu wą­skich tka­nin; kro­sien­ko


SJP.pl


krosienko

1. zdrob­nie­nie od: kros­no;
2. rama, na któ­rej roz­pi­na się tka­ni­nę przez­na­czo­ną do haf­to­wa­nia;
3. mały warsz­tat tkac­ki do ręcz­ne­go wy­ro­bu wą­skich tka­nin; kro­sien­ka


SJP.pl

Kro­sien­ko – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Kros­no.

Wikipedia


krosinko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­sin­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na
  • Kro­sin­ko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo

Wikipedia


krosino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­si­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Resko
  • Kro­si­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca
  • Kro­si­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win
  • Kro­si­no – gro­ma­da w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim
  • Kro­si­no – dawna gmina
  • Kro­si­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Draw­skim, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim

Wikipedia


krosno

ma­szy­na włó­kien­ni­cza do wyt­wa­rza­nia tka­nin, opar­ta na za­sa­dzie ramy z roz­cią­gnię­ty­mi nićmi (os­no­wą), przez które prze­pla­ta się inną nić (wątek); pier­wsze po­ja­wi­ły się ok. 7 tys. lat temu, ko­lej­ne aż do współ­czes­nych opar­te są na tej samej za­sa­dzie, a róż­nią się głów­nie stop­niem au­to­ma­ty­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. ma­szy­na włó­kien­ni­cza lub ręcz­ny warsz­tat tkac­ki do wyt­wa­rza­nia tka­nin, dy­wa­nów itp. przez wie­lo­krot­ne prze­pla­ta­nie nitek os­no­wy i wątku;

Wiktionary

Kros­no – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim.

Kros­no to naj­więk­sze mia­sto po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa, oś­ro­dek o zna­cze­niu re­gio­nal­nym i su­bre­gio­nal­nym. Sie­dzi­ba wielu in­sty­tu­cji o za­się­gu po­nad­lo­kal­nym: Re­gio­nal­nej Dy­rek­cji Lasów Pań­stwo­wych, Pod­kar­pac­kie­go Wo­je­wódz­kie­go In­spek­to­ra­tu We­te­ry­na­rii, Okrę­go­wej Ko­mi­sji Wy­bor­czej, Sądu i Pro­ku­ra­tu­ry Okrę­go­wej, Okrę­go­we­go Urzę­du Gór­ni­cze­go, Wo­je­wódz­kie­go Oś­rod­ka Ruchu Dro­go­we­go, Wo­je­wódz­kie­go Szpi­ta­la Pod­kar­pac­kie­go, Pod­kar­pac­kie­go Cen­trum Edu­ka­cji Na­u­czy­cie­li, Urzę­du Cel­ne­go, In­sty­tu­tu Nafty i Gazu oraz RTCN Sucha Góra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔsnɔ, AS: krosno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krośna ż., krośniarz m., krośniarka ż., krośniak m.

 przym. krosnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. krośna

Wiktionary


krosnowice

Kros­no­wi­ce ( "Ren­gers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko.

Wikipedia


krosnowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kros­no­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Kros­no­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosnowice nmos.

Wiktionary


krosnowo

Kros­no­wo (ka­szub. "Krosnowò", niem. "Kross­now") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Bo­rzy­tu­chom. Leży nad Starą Słu­pią, na po­łud­nio­wym skra­ju Pu­szczy Słup­skiej. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


krosować

w te­le­ko­mu­ni­ka­cji: prze­łą­czać roz­mo­wy pro­wa­dzo­ne na linii abo­nenc­kiej do cen­tra­li na prze­łącz­ni­cy głów­nej


SJP.pl


krosowiec

za­wod­nik bio­rą­cy udział w kro­sie, wy­ści­gu w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych; cros­so­wiec


SJP.pl


krosowy

zwią­za­ny z kro­sem (cros­sem); cros­so­wy


SJP.pl


kross

Kross S.A. – pol­skie przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w Przas­ny­szu ut­wo­rzo­ne w 1990. Pro­du­ku­je ro­we­ry, ramy i ak­ce­so­ria ro­we­ro­we.

Wikipedia


krosta

1. ropny wyk­wit na skó­rze w po­sta­ci pę­che­rzy­ka wy­peł­nio­ne­go pły­nem su­ro­wi­czym lub rop­nym, pow­sta­ją­cy zwy­kle z gru­czo­łów ło­jo­wych; pryszcz;
2. wy­pu­kłość na po­wierzch­ni wy­ro­bu ce­ra­micz­ne­go; pryszcz;
3. w hut­nict­wie: wada od­le­wu, za­nie­czy­szcze­nie od­le­wu żuż­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wyk­wit na skó­rze, za­wie­ra­ją­cy ropę lub płyn su­ro­wi­czy;

 (1.2) techn. wy­pu­kłość na wy­ro­bie ce­ra­micz­nym

 (1.3) techn. za­nie­czy­szcze­nie od­le­wu żuż­lem

Wiktionary

Kro­sta (łac. "pu­stu­la") – w der­ma­to­lo­gii, wyk­wit typu pę­che­rzy­ka lub pę­che­rza, wy­nio­sły ponad po­wierzch­nię skóry, za­wie­ra­ją­cy treść ropną od chwi­li po­ja­wie­nia się bądź wtór­nie, gdy pow­sta­je z pę­che­rzy lub pę­che­rzy­ków w wy­ni­ku wtór­ne­go nad­ka­że­nia bak­te­ryj­ne­go. Ma śred­ni­cę do 1 cm, wyk­wit wy­peł­nio­ny ropą o więk­szej śred­ni­cy to ro­pień.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔsta, AS: krosta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krostowatość ż., krostawość ż., krosty nmos.

:: zdrobn. krostka ż., krosteczka ż.

 przym. krostowaty, krostawy, krościaty

Wiktionary


krostawiec

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych; sta­rzec ja­ku­bek


SJP.pl


krosteczka

zdrob­nie­nie od: krost­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: krost­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈstɛt͡ʃka, AS: krostečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krosty nmos.

Wiktionary


krostka

mała kro­sta; pry­szczyk, syfek


SJP.pl


krostkowy

→ krost­ka


SJP.pl

Patrz:

krostka

krostnica

przew­le­kła, nie­za­kaź­na cho­ro­ba skóry; krost­ko­wi­ca, łu­szczy­ca krost­ko­wa


SJP.pl


krostoszowice

Kro­sto­szo­wi­ce (niem. "Kro­stos­cho­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Godów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


krostowaty

po­kry­ty kro­sta­mi, pry­szcza­ty; kro­ścia­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kro­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­lej­ce stało za mną kro­sto­wa­te dziew­czę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krosty lm nm.

 przym. krościaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krościaty, pryszczaty

Wiktionary


krostowiec

mrzyk kro­sto­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny skór­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


krosty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. ospa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: kro­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krostowatość ż., krostawość ż., krostka ż., krosteczka ż.

 przym. krostowaty, krostawy, krościaty

Wiktionary


kroszela

żółta bie­dron­ka o 22 krop­kach; bie­dron­ka mącz­nia­ków­ka, bie­dron­ka dwu­dzie­stod­wu­krop­ka


SJP.pl


kroszonka

pi­san­ka zdo­bio­na przez wy­dra­py­wa­nie wzo­rów na sko­rup­ce za­bar­wio­nej na jeden kolor; dra­pan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. etn. jajko wiel­ka­noc­ne, pow­sta­ją­ce przez wy­dra­py­wa­nie wzo­rów na bar­wio­nej po­wło­ce jajka;

Wiktionary

Kro­szon­ka (lub kra­szon­ka) – pi­san­ka cha­rak­te­ry­stycz­na dla znacz­nej czę­ści Gór­ne­go Ślą­ska.

Tra­dy­cyj­ne ślą­skie kro­szon­ki zdo­bio­ne są na jeden kolor. Kie­dyś bar­wio­no je na­tu­ral­ny­mi skład­ni­ka­mi - łu­pi­na­mi ce­bu­li, korą drze­wa, mło­dy­mi pę­da­mi zbóż, obec­nie używa się rów­nież barw­ni­ków sztucz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ślą­zacz­ka przy­nio­sła ze sobą wiele rek­wi­zy­tów: kosz wy­ko­rzy­sty­wa­ny przy pie­cze­niu chle­ba, drew­nia­ną fo­rem­kę do wy­ro­bu ozdob­nych ose­łek masła, mazok z gę­sich piór do sma­ro­wa­nia jaj­kiem cia­sta przed pie­cze­niem i pię­kne, włas­no­ręcz­nie wy­ko­na­ne kro­szon­ki, które ek­spo­no­wa­ła pod­czas swo­ich opo­wie­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kroszonkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapanka

Wiktionary


krotka

w in­for­ma­ty­ce: re­kord (po­je­dyn­czy wpis) w bazie da­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krot­ka – upo­rząd­ko­wa­na ko­lek­cja sta­łych war­to­ści; ta­bli­ca sta­łych; re­kord w bazie da­nych
  • krot­ka – w ma­te­ma­ty­ce sy­no­nim n-tki

Wikipedia


krotla

naz­wi­sko


SJP.pl


krotnica

urzą­dze­nie te­le­trans­mi­syj­ne umoż­li­wia­ją­ce wie­lo­krot­ne wy­ko­rzy­sta­nie toru te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go


SJP.pl


krotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krot­nie


SJP.pl


krotnik

1. urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne zwie­lo­krot­nia­ją­ce pe­wien wiel­kość fi­zycz­ną, np. krot­nik na­pię­cia, czę­stot­li­wo­ści;
2. urzą­dze­nie do de­tek­cji fo­to­nów, wy­ko­rzy­stu­ją­ce efekt ich wtór­nej emi­sji; fo­to­po­wie­lacz


SJP.pl


krotność

licz­ba wie­lo­ści pow­tó­rzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. ilo­czyn pod­sta­wo­wej licz­by;

Wiktionary

Powiązane:

 przyr. -krotny

Wiktionary


krotny

1. pow­ta­rza­ją­cy się kilka lub wiele razy;
2. zbu­do­wa­ny z kilku lub wielu ele­men­tów;
3. krot­na jed­nost­ka miary - jed­nost­ka miary sta­no­wią­ca wie­lo­krot­ność jed­nost­ki głów­nej


SJP.pl


krotochwila

1. utwór ko­me­dio­wy z szyb­ką akcją i ele­men­ta­mi ka­ry­ka­tu­ry oraz gro­te­ski; farsa;
2. daw­niej: żart, fi­giel, dow­cip


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. za­baw­ny utwór sce­nicz­ny opar­ty na bła­hych kon­flik­tach i in­try­gach

 (1.2) przest. dow­cip, fi­giel, żart

Wiktionary

Kro­to­chwi­la – po­krew­ny far­sie hu­mo­ry­stycz­ny utwór sce­nicz­ny, któ­re­go akcję spla­ta­ją in­try­gi oraz nie­i­stot­ne kon­flik­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krotofila ż., krotochwilnik m., krotochwilność ż.

 przym. krotochwilny

 przysł. krotochwilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farsa, possa

 (1.2) dowcip, figiel, żart

Wiktionary


krotochwilniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kro­to­chwil­nie


SJP.pl


krotochwilność

daw­niej: żar­to­bli­wość, uciesz­ność, za­baw­ność


SJP.pl


krotochwilny

żar­to­bli­wy, uciesz­ny, za­baw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy skłon­no­ści do żar­to­bli­wych za­cho­wań

 (1.2) książk. świad­czą­cy o kro­to­chwil­nym (1.1) cha­rak­te­rze lub in­ten­cji

 (1.3) książk. ma­ją­cy żar­to­bli­wy cha­rak­ter, bę­dą­cy żar­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­kie­dy Ursus bywał bar­dzo kro­to­chwil­ny.

 (1.2) Rodem Szkot, był znany w swej oj­czyź­nie tak ze swych kro­to­chwil­nych żar­ci­ków, jak z upo­do­ba­nia do wy­krę­tów.

 (1.3) Po­wieść ta nie jest nie­o­by­czaj­ną, cho­cia za­wie­ra­ją się w niej słowa, do uży­wa­nia któ­rych nie przy­wy­kli­ście. Opo­wiem wam ją jed­nak ze wzglę­du na to, że jest wiel­ce kro­to­chwil­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krotochwila ż.

 przym. war. krotofilny

Wiktionary


krotofila

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. roz­ryw­ka, ucie­cha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔtɔˈfʲila, AS: krotofʹila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krotochwila

Wiktionary


krotofilny

daw­niej: kro­to­chwil­ny (żar­to­bli­wy, uciesz­ny, za­baw­ny)


SJP.pl


krotolaria

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; kle­kot­ni­ca
2. włó­kno z tej ro­śli­ny


SJP.pl


kroton

mię­dzyz­wrot­ni­ko­wa ro­śli­na upra­wia­na w ce­lach lecz­ni­czych, ozdob­nych; kro­cień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. krzew ozdob­ny lub nie­wiel­kie drze­wo, upra­wia­ny rów­nież w ce­lach lecz­ni­czych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cro­to­ne (Kro­ton) – mia­sto i gmina we Wło­szech
  • Kro­ton – tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny z ze­sta­wem do mi­no­wa­nia na­rzu­to­we­go
  • Kro­ton – nazwa ro­ślin, sto­so­wa­na w od­nie­sie­niu do trójs­krzy­na pstre­go (ro­śli­ny do­nicz­ko­wej) i ro­dza­ju kro­cień Cro­ton

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔtɔ̃n, AS: krotõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krocień

Wiktionary


krotonowy

przy­miot­nik od: kro­ton


SJP.pl


krotoszyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kro­to­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Kro­to­szy­ce.

Wikipedia


krotoszycki

przy­miot­nik od: Kro­to­szy­ce


SJP.pl


krotoszyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi i czę­ści mia­sta w Pol­sce;

Wiktionary

Kro­to­szyn (niem. "Krote", "Kro­tos­chen") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej, sie­dzi­ba po­wia­tu kro­to­szyń­skie­go i gminy Kro­to­szyn. W XV wieku Kro­to­szyn na­le­żał do rodu Kro­tow­skich.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2025 mia­sto li­czy­ło 26 544 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług szcze­gó­ło­we­go po­dzia­łu ge­o­mor­fo­lo­gicz­ne­go Bo­gu­mi­ła Kry­gow­skie­go Kro­to­szyn leży w re­gio­nie Wy­so­czyz­ny Ka­li­skiej w su­bre­gio­nie Wału Kro­to­szyń­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈtɔʃɨ̃n, AS: krotošỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krotoszynianin mos., krotoszynianka ż.

 przym. krotoszyński

Wiktionary


krotoszynianin

miesz­ka­niec Kro­to­szy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kro­to­szy­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kro­to­szy­na, uro­dzo­na w Kro­to­szy­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu kro­to­szy­nian ko­rzy­sta z tego por­ta­lu in­ter­ne­to­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krotoszyn mrz.

:: fż. krotoszynianka ż.

 przym. krotoszyński

Wiktionary


krotoszynianka

miesz­kan­ka Kro­to­szy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kro­to­szy­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kro­to­szy­na, uro­dzo­na w Kro­to­szy­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ple­sze­wian­ki po­ko­na­ły kro­to­szy­nian­ki 3:0.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krotoszyn mrz.

:: fm. krotoszynianin mos.

 przym. krotoszyński

Wiktionary


krotoszyński

przy­miot­nik od: Kro­to­szyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kro­to­szy­na, zwią­za­ny z Kro­to­szy­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Da­li­śmy na za­po­wie­dzi w kro­to­szyń­skiej farze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krotoszyn mrz., krotoszynianin mos., krotoszynianka ż.

Wiktionary


krowa

1. sa­mi­ca bydła do­mo­we­go, ho­do­wa­na ze wzglę­du na mleko i mięso;
2. do­ro­sła sa­mi­ca róż­nych ssa­ków prze­żu­wa­ją­cych, pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, np. jaka, bi­zo­na, żubra, tura, zebu;
3. daw­niej: nie­miec­ki mio­tacz min (nazwa uży­wa­na w cza­sie pow­sta­nia war­szaw­skie­go);
4. śro­do­wi­sko­wo: duży sa­mo­chód tran­spor­to­wy;
5. po­tocz­nie: rzecz lub osoba duża, cięż­ka i niez­grab­na; lan­da­ra, ko­lu­bry­na, ko­by­ła, krów­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. do­ro­sła sa­mi­ca bydła do­mo­we­go;

 (1.2) zool. sa­mi­ca niek­tó­rych du­żych ssa­ków (wie­lo­ry­ba, hi­po­po­ta­ma)

 (1.3) przen. pejor. grub. obraź. obraź­li­we okre­śle­nie ko­bie­ty

 (1.4) pot. duży, cięż­ki przed­miot

 (1.5) środ. mot. duża obu­do­wa re­flek­to­ra i ze­ga­rów w mo­to­cy­klu

 (1.6) slang. li­tro­wa bu­tel­ka wódki

Wiktionary

Krowa – do­ro­sła sa­mi­ca bydła do­mo­we­go oraz żubra, tura, ba­wo­łów i in­nych ga­tun­ków z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych.

Okre­śle­nie "krowa" od­no­si się też do samic wa­le­ni, np. ka­sza­lo­tów. Od­po­wied­nio młode ssące wie­lo­ry­by na­zy­wa się wów­czas cie­lę­ta­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co dzień doiła krowy.

 (1.2) Wie­lo­ry­by-samce że­ro­wa­ły gdzie in­dziej niż krowy z no­wo­rod­ka­mi.

 (1.3) Stara krowa roz­sia­dła się je­szcze wy­god­niej.

 (1.6) Heniu, skocz do skle­pu i kup jedną krowę i jakąś prze­pi­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔva, AS: krova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowiak m., krowianka ż., krowiarnia ż., krowiarz m., krowieniec m., krowina ż., krowne n., krówki ż.

:: zdrobn. krówka ż., króweczka ż., krowiczka ż., krowinka ż.

:: zgrub. krówsko n., krowisko n.

 przym. krowi, krowiasty, krówkowy

Wiktionary


krowi

przy­miot­nik od: krowa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy od krowy, od­no­szą­cy się do krowy

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla krowy, ma­ją­cy cechy krowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Łyż­wiar­ka, we­dług wro­gie­go re­cen­zen­ta, po­ru­sza­ła się "z kro­wim wdzię­kiem".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔvʲi, AS: krovʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowieniec mrz., krowiarz mos., krowianka ż., krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n.

Wiktionary


krowiak

tru­ją­cy grzyb ka­pe­lu­szo­wy z ro­dzi­ny kro­wia­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­xil­lus|Fr.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych, w więk­szo­ści tru­ją­cych lub nie­ja­dal­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kro­wiak – kał krowi{{cytuj książ­kę |naz­wi­sko= Gra­bow­ska|imię= Bar­ba­ra|autor link=|tytuł=Krysz­na. Z dzie­jów li­te­ra­tu­ry in­dyj­skiej|url= |wy­da­nie= 1|wy­daw­ca= Wy­daw­nict­wa Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go|miejsc...
  • kro­wiak – ro­dzaj grzy­bów
  • Kro­wiak – wznie­sie­nie w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowieniec mrz., krowiarz mos., krowa ż.

Wiktionary


krowiakowate

ro­dzi­na grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych z klasy pod­staw­cza­ków


SJP.pl

Kro­wia­ko­wa­te ("Pa­xil­la­ce­ae" Lotsy) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu bo­ro­wi­kow­ców ("Bo­le­ta­les").

Wikipedia


krowiakowaty

o ce­chach kro­wia­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


krowianka

1. szcze­pion­ka prze­ciw ospie; wak­cy­na
2. za­raź­li­wa, wi­ru­so­wa cho­ro­ba bydła; ospa kro­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wi­ru­so­wa cho­ro­ba za­kaź­na zwie­rząt i ludzi;

Wiktionary

Kro­wian­ka (łac. "va­rio­la vac­ci­nia") – wi­ru­so­wa cho­ro­ba za­kaź­na wy­stę­pu­ją­ca u bydła do­mo­we­go i świń wy­wo­ły­wa­na przez wi­ru­sa kro­wian­ki (VACV, "pox­vi­rus of­fi­ci­na­le," wy­stę­pu­je en­de­micz­nie w Eu­raz­ji), wi­ru­sa ospy krów (CPXV, "pox­vi­rus bovis") lub wi­ru­sa ospy kotów (u ludzi), na­le­żą­ce do ro­dzi­ny "Ort­ho­pox­vi­rus". Wirus kro­wian­ki o nie­wy­ja­śnio­nym po­cho­dze­niu uży­wa­ny był do szcze­pień prze­ciw­ko ospie praw­dzi­wej. Pier­wsze­go szcze­pie­nia do­ko­nał an­giel­ski le­karz – Ed­ward Jen­ner, który użył wi­ru­sa ospy krów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n., krowiarz m.

 przym. krowi, krowiasty

Wiktionary


krowiankowaty

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kro­wian­ki (ospy kro­wiej)


SJP.pl


krowiankowy

przy­miot­nik od: kro­wian­ka


SJP.pl


krowiarka

ko­bie­ta ho­dow­ca bydła


SJP.pl


krowiarnia

po­mie­szcze­nie dla krów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­mie­szcze­nie dla krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowiarz mos., krowa ż.

Wiktionary


krowiarz

po­tocz­nie: ho­dow­ca bydła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca bydła

 (1.2) pa­sterz krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n., krowiak m., krowieniec m., krowiarnia ż.

:: fż. krowiarka ż.

 przym. krowi, krowiasty

Wiktionary


krowiasty

po­tocz­nie:
1. bar­dzo duży, cięż­ki, niez­grab­ny;
2. taki jak u krowy; krowi


SJP.pl


krowiaty

re­gio­nal­nie: kro­wia­sty;
1. bar­dzo duży, cięż­ki, niez­grab­ny;
2. taki jak u krowy; krowi


SJP.pl


krowica

Kro­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Sied­li­szcze. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 89 miesz­kań­ców i była 22. co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Sied­li­szcze.

Wikipedia


krowicki

naz­wi­sko


SJP.pl


krowieniec

nawóz z kro­wich od­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. nawóz na­tu­ral­ny otrzy­my­wa­ny z kro­wich od­cho­dów

Wiktionary

Kro­wie­niec – nawóz na­tu­ral­ny uzy­ski­wa­ny przez fer­men­ta­cję kału byd­lę­ce­go wy­mie­sza­ne­go z wodą. Kro­wień­cem okre­śla­ny bywa też obor­nik byd­lę­cy. Kro­wie­niec, sam lub wy­mie­sza­ny z gliną, był rów­nież uży­wa­ny do oga­ca­nia (ocie­pla­nia i uszczel­nia­nia) kó­szek oraz barci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) po­ka­zy­wał mu ule i kósz­ki (…), a które syn jego Sta­ni­sław oble­piał gliną, zmie­sza­ną z kro­wień­cem.

 (1.1) (…) na ko­niec wszel­kie wilki i suche ga­łę­zie pi­łecz­ką po­o­brzy­nać, a rany przez to za­da­ne oble­pić kro­wień­cem, zmie­sza­nym z gliną i paź­dzie­rzem lub (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowiarz mos., krowa ż., krowiak m., krowisko n.

 przym. krowi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krowiak

Wiktionary


krowienta

śro­do­wi­sko­wo: po­cząt­ku­ją­ca ak­tor­ka, po­ru­sza­ją­ca się niez­grab­nie na sce­nie


SJP.pl


krowieńczak

chrząszcz z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


krowina

chuda, nędz­na krowa


SJP.pl


krowiniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kro­wie łajno

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­wi­niec – część wsi Wsza­chów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Bać­ko­wi­ce
  • Kro­wi­niec – część wsi Kar­wów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów
  • Kro­wi­niec – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • Kro­wi­niec – żleb w Ta­trach

Wikipedia


krowiorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. pa­sterz krów

Wiktionary


krowisko

krów­sko;
1. zgru­bie­nie od: krowa;
2. po­tocz­nie: rzecz lub osoba duża, cięż­ka i niez­grab­na; lan­da­ra, ko­lu­bry­na, ko­by­ła, krowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. krowa

 (1.2) licha, nędz­na krowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n., krowiarz m., krowieniec m., krowiak m., krowiarnia ż., krowianka ż.

 przym. krowi, krówski, krowiakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) krówsko

Wiktionary


krowiziół

jed­no­rocz­na ro­śli­na polna z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


SJP.pl


krowię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Za­ko­pa­ne. młoda krowa

Wiktionary


krowoderski

→ Kro­wo­drza (dziel­ni­ca Kra­ko­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kro­wo­drzą, do­ty­czą­cy Kro­wo­drzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krowodrza ż.

Wiktionary


krowodrza

dziel­ni­ca Kra­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dawna wieś, współ­cze­śnie dziel­ni­ca Kra­ko­wa w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści mia­sta;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­wo­drza (dawna dziel­ni­ca Kra­ko­wa) – dziel­ni­ca Kra­ko­wa do 1991 r.
  • Kro­wo­drza (Kra­ków) – ob­szar w Kra­ko­wie, w Dziel­ni­cy V Kro­wo­drza
  • Dziel­ni­ca V Kro­wo­drza – dziel­ni­ca Kra­ko­wa, jed­nost­ka po­moc­ni­cza gminy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krowoderski

Wiktionary


krowodrzanin

miesz­ka­niec Kro­wo­drzy


SJP.pl


kroćset

daw­niej: nie­o­kre­ślo­na wie­lo­krot­ność setki; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: do kroć­set (dia­błów, katów itp.) - lek­kie prze­kleń­stwo


SJP.pl


krościaty

po­kry­ty kro­sta­mi, pry­szcza­ty; kro­sto­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kro­sty, po­kry­ty kro­sta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do po­cze­kal­ni wesz­ła matka z kro­ścia­tym brzdą­cem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krosty lm nm.

 przym. krostowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krostowaty, pryszczaty

Wiktionary


krościenko

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­ścien­ko – wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Kro­ścien­ko Wyżne – wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Kro­ścien­ko Niżne – dziel­ni­ca Kros­na
  • Kro­ścien­ko – gro­ma­da w po­wie­cie no­wo­tar­skim
  • Kro­ścien­ko – gro­ma­da w po­wie­cie ustrzyc­kim
  • Kro­ścien­ko – dawna gmina
  • Kro­ścien­ko – sta­cja ko­le­jo­wa w Kro­ścien­ku, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Cze­sia za­miesz­ka­ła w Kro­ścien­ku trzy­dzie­ści lat temu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krościenczanin mos., krościenczanka ż.

 przym. krościenecki, krościeński

Wiktionary


krościeński

→ Kro­ścien­ko (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


krośniak

część kon­struk­cji kros­na


SJP.pl


krośnianin

1. miesz­ka­niec Kros­na (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Kros­na Odrzań­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kros­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔɕˈɲä̃ɲĩn, AS: krośńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosno n.

:: fż. krośnianka ż.

 przym. krośnieński

Wiktionary


krośnianka

1. miesz­kan­ka Kros­na (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Kros­na Odrzań­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kros­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔɕˈɲãnka, AS: krośńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosno n.

:: fm. krośnianin mos.

 przym. krośnieński

Wiktionary


krośniarka

→ kro­śniarz


SJP.pl

Patrz:

krośniarz

krośniarz

ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy kros­na


SJP.pl


krośnica

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim;
3. rzeka, do­pływ Du­naj­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­śni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem
  • Kro­śni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. strze­lec­kim, w gmi­nie Izbic­ko
  • Kro­śni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie strze­lec­kim
  • Kro­śni­ca – potok, do­pływ Du­naj­ca

Wikipedia


krośnice

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kro­śni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Stupsk
  • Kro­śni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Kro­śni­ce – osada w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Kro­śni­ce – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim
  • Kro­śni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mi­lic­kim
  • Kro­śni­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kro­śni­cach w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim
  • Kro­śni­ce Ma­zo­wiec­kie

Wikipedia


krośnicki

→ Kro­śni­ca


SJP.pl

Patrz:

Krośnica

krośniewice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kro­śnie­wi­ce – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kro­śnie­wi­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Mia­sto Kro­śnie­wi­ce leży w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa łódz­kie­go, 15 km na za­chód od sto­li­cy po­wia­tu – Kutna. Sta­no­wi punkt koń­co­wy drogi wo­je­wódz­kiej nr 581 z Go­sty­ni­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrɔɕɲɛˈvʲit͡sɛ, AS: krośńevʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krośniewicki

 rzecz. krośniewiczanin, krośniewiczanka

Wiktionary


krośniewicki

przy­miot­nik od: Kro­śnie­wi­ce


SJP.pl


krośniewiczanin

miesz­ka­niec Kro­śnie­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krośniewiczanka

miesz­kan­ka Kro­śnie­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krośnieński

przy­miot­nik od: Kros­no, Kros­no Odrzań­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kros­nem lub Kros­nem Odrzań­skim, do­ty­czą­cy Kros­na lub Kros­na Odrzań­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosno n., Krośnieńskie n., krośnianin mos., krośnianka ż.

Wiktionary


krośnieńskie

przy­miot­nik od: Kros­no, Kros­no Odrzań­skie


SJP.pl


krra

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca głosy kru­ko­wa­tych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kra, kraa, krak

Wiktionary


krrit

skró­to­wiec

 (1.1) = Kra­jo­wa Rada Ra­dio­fo­nii i Te­le­wiz­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­test na fa­lach eteru. Re­gio­nal­ne roz­gło­śnie Pol­skie­go Radia ape­lu­ją do KRRiT.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krʲit, AS: krʹit

Wiktionary


krs

skrót od: Kra­jo­wy Re­jestr Są­do­wy


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = adm. praw. Kra­jo­wy Re­jestr Są­do­wy;

 (1.2) = praw. Kra­jo­wa Rada Są­dow­nict­wa;

 (1.3) = Kra­jo­wa Rada Spół­dziel­cza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­jo­wa Rada Są­dow­nict­wa
  • Kra­jo­wa Rada Spół­dziel­cza
  • Kra­jo­wy Re­jestr Są­do­wy

Wikipedia


krta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo mała ilość cze­goś, krzta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) na­żę­ła świe­żej trawy, i gdy czas doju nad­szedł, dała kro­wie; ale ta tylko, jak to mówią, me­mła­ła, i mleka ani krty dać nie chcia­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ociupina, odrobina, ździebko

Wiktionary


krtaniowy

przy­miot­nik od: krtań


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy krta­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krtań ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laryngalny

Wiktionary


krtań

od­ci­nek dróg od­de­cho­wych krę­gow­ców od­dy­cha­ją­cych płu­ca­mi, bę­dą­cy jed­no­cze­śnie na­rzą­dem gło­sot­wór­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. górny od­ci­nek ukła­du od­de­cho­we­go łą­czą­cy gar­dło z tcha­wi­cą;

Wiktionary

Krtań ( la­rynx) – górny od­ci­nek ukła­du od­de­cho­we­go niek­tó­rych krę­gow­ców (pła­zów, gadów, pta­ków i ssa­ków), nie­pa­rzy­sty na­rząd łą­czą­cy gar­dło z tcha­wi­cą. Może słu­żyć do wy­da­wa­nia dźwię­ków (np. u czło­wie­ka) lub je­dy­nie do ochro­ny ukła­du od­de­cho­we­go (jak u pta­ków).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na zo­stał kop­nię­ty w szyję i dosz­ło u niego do obrzę­ku krta­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥tãɲ, AS: kr̦tãń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krtaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrazy czasem uważane za synonimy pospolite: grdyka, jabłko Adama

Wiktionary


kru

grupa spo­krew­nio­nych ludów afry­kań­skich


SJP.pl

Kru – grupa ludów afry­kań­skich za­miesz­ku­ją­ca przy­brzeż­ną stre­fę leśną Li­be­rii, oraz Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej. Liczy 2,5 mi­lio­na ludzi.

Zaj­mu­ją się oni głów­nie rol­nict­wem i ry­bact­wem. Wielu z nich pra­cu­je na plan­ta­cjach i jako ro­bot­ni­cy por­to­wi. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kru.

Wikipedia


krubin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kru­bin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie San­ni­ki
  • Kru­bin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Wie­li­szew
  • Kru­bin (Cie­cha­nów)

Wikipedia


kruchaweczka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kru­cha­wecz­ko­wa­tych


SJP.pl


kruchaweczkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl

Kru­cha­wecz­ko­wa­te ("Psat­hy­rel­la­ce­ae" Vil­ga­lys, Mon­cal­vo & Red­he­ad) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


kruchawica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kru­cha­wecz­ko­wa­tych


SJP.pl


kruchawy

nieco kru­chy


SJP.pl


kruchciany

kruch­to­wy;
1. zwią­za­ny z przed­sion­kiem ko­ścio­ła;
2. prze­sad­nie po­boż­ny i kon­ser­wa­tyw­ny;
3. świad­czą­cy o prze­sad­nej po­boż­no­ści i kon­ser­wa­tyw­no­ści


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kruch­tą, uży­wa­ny w kruch­cie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. de­wo­cyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­ście­le za­trzy­my­wał się tuż przy drzwiach i o kruch­cia­ne drzwi wspar­ty do­by­wał z kie­sze­ni grom­ni­cę i za­pa­li­wszy ją, stał z owem tru­piem świa­tłem w ręku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchta ż.

 przym. kruchtowy

Wiktionary


kruchość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kru­che i łam­li­we

 (1.2) cecha tego, co kru­che, de­li­kat­ne, słabe i wątłe

Wiktionary

Kru­chość – wła­ści­wość fi­zycz­na ciał sta­łych (ma­te­ria­łów), po­le­ga­ją­ca na ich pę­ka­niu (kru­sze­niu się) pod wpły­wem dzia­ła­ją­cej na nie siły zew­nętrz­nej. Kru­che ma­te­ria­ły ab­sor­bu­ją sto­sun­ko­wo mało ener­gii przed pę­knię­ciem, nawet te o dużej wy­trzy­ma­ło­ści. Pę­ka­niu to­wa­rzy­szy zwy­kle gło­śny dźwięk, trzask.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., kruszywo n., kruszonka ż., kruszarka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszec m., skrucha ż., kruszenie n., skruszenie n., pokruszenie n.

 czas. kruszyć ndk., skruszyć dk., pokruszyć dk.

 przym. kruchy, kruchutki, kruchuteńki, kruchusieńki, skruszony, kruszcowy

 przysł. krucho, kruchutko, kruchuteńko, kruchusieńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nietrwałość

Wiktionary


kruchszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kru­chy; bar­dziej kru­chy


SJP.pl


kruchta

przed­sio­nek ko­ścio­ła po­prze­dza­ją­cy wej­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. kośc. przed­sio­nek w ko­ście­le;

 (1.2) obraź. lu­dzie bez­kry­tycz­nie na­sta­wie­ni do in­sty­tu­cji ko­ścio­ła

 (1.3) obraź. men­tal­ność na­ce­cho­wa­na śle­pym przyj­mo­wa­niem nauk ko­ściel­nych

Wiktionary

Kruch­ta (daw­niej na­zy­wa­na ba­biń­cem) – część ko­ścio­ła, przed­sio­nek usy­tu­o­wa­ny przed głów­nym wej­ściem, nie­kie­dy rów­nież przed bocz­nym – do naw lub za­kry­stii.

Naj­czę­ściej wy­dzie­lo­na jest wew­nątrz ko­ścio­ła, choć może być w for­mie przy­bu­dów­ki wy­raź­nie wy­o­dręb­nio­nej z bryły bu­dyn­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prasę ka­to­lic­ką można nabyć w kruch­cie ko­ścio­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kruchtowy, kruchciany

Wiktionary


kruchtowy

kruch­cia­ny;
1. zwią­za­ny z przed­sion­kiem ko­ścio­ła;
2. prze­sad­nie po­boż­ny i kon­ser­wa­tyw­ny;
3. świad­czą­cy o prze­sad­nej po­boż­no­ści i kon­ser­wa­tyw­no­ści;
4. lek­ce­wa­żą­co: zwią­za­ny z Ko­ścio­łem (in­sty­tu­cją)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kruch­tą, uży­wa­ny w kruch­cie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. de­wo­cyj­ny, za­ścian­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchta ż.

 przym. kruchciany

Wiktionary


kruchusieńki

zdrob­nie­nie od: kru­chy; kru­chut­ki, kru­chu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: kru­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze nie wie­rzy­łem, że żyję, i czu­łem się jak na kru­chu­sień­kim lo­dzie, który zaraz trza­śnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruxuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: kruχuśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż.

 przym. kruchy

Wiktionary


kruchuteńki

zdrob­nie­nie od: kru­chy; kru­chut­ki, kru­chu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: kru­chy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruxuˈtɛ̃ɲci, AS: kruχutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż.

 przym. kruchy

Wiktionary


kruchutki

zdrob­nie­nie od: kru­chy; kru­chu­teń­ki, kru­chu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: kru­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Są kru­chut­kie, de­li­kat­ne, so­czy­ste – za­pew­nia Piotr Bi­kont. – Nie­ste­ty, trud­no prze­ka­zać Po­la­kom ko­re­ań­skie smaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈxutʲci, AS: kruχutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kruchy

 rzecz. kruchość ż.

Wiktionary


kruchy

słaby, wątły, nietr­wa­ły, de­li­kat­ny; łam­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) łatwo ule­ga­ją­cy zła­ma­niu, po­kru­sze­niu

 (1.2) przen. nietr­wa­ły, de­li­kat­ny, słaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan i pani za­ma­wia­li kru­che ciast­ka, na co kel­ner oś­wiad­czał: „U nas wszyst­kie ciast­ka są kru­che”.

 (1.2) Do­stoj­ny Zeus przy­tu­lał do sze­ro­kiej pier­si kru­che ciało Ga­ni­me­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkruxɨ, AS: kruχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., kruchość ż., kruszywo n., kruszonka ż., kruszarnia ż., kruszarka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszec m., skrucha ż., kruszenie n., skruszenie n., pokruszenie n.

 czas. kruszyć ndk., skruszyć dk., pokruszyć dk.

 przym. kruchutki, kruchuteńki, kruchusieńki, skruszony, kruszcowy

 przysł. krucho, kruchutko, kruchuteńko, kruchusieńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łamliwy

 (1.2) wątły

Wiktionary


krucierz

dawna pol­ska mo­ne­ta z wi­ze­run­kiem krzy­ża


SJP.pl


krucjata

1. jedna z dzie­wię­ciu wy­praw wo­jen­nych, po­dej­mo­wa­nych w XI-XIII wieku przez chrze­ści­jań­skie ry­cer­stwo za­chod­nie pod pre­tek­stem re­li­gij­nym, w celu odzy­ska­nia Grobu Chry­stu­so­we­go na Ziemi Świę­tej; wy­pra­wa krzy­żo­wa;
2. w szer­szym zna­cze­niu: każda wy­pra­wa wo­jen­na ini­cjo­wa­na przez Ko­ściół prze­ciw po­ga­nom lub prze­ciw­ni­kom Ko­ścio­ła w celu roz­sze­rze­nia albo przy­wró­ce­nia wiary ka­to­lic­kiej; wy­pra­wa krzy­żo­wa;
3. prze­no­śnie: zor­ga­ni­zo­wa­na akcja prze­ciw­ko komuś lub cze­muś, wszel­ka spo­łecz­na dzia­łal­ność za­rad­cza na sze­ro­ką skalę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. rel. wy­pra­wa wo­jen­na po­dej­mo­wa­na w XI–XII wieku przez chrze­ści­jań­stwo za­chod­nie w celu zdo­by­cia Ziemi Świę­tej;

 (1.2) rel. (każda) wy­pra­wa wo­jen­na ini­cjo­wa­na przez pa­pie­stwo prze­ciw­ko mu­zuł­ma­nom, po­ga­nom lub prze­ciw­ni­kom Ko­ścio­ła (także he­re­ty­kom)

 (1.3) przen. kam­pa­nia pro­wa­dzo­na prze­ciw­ko komuś lub cze­muś

Wiktionary

Kru­cja­ty ( crux „krzyż”), także wy­pra­wy krzy­żo­we – śred­nio­wiecz­ne wy­pra­wy zbroj­ne ini­cjo­wa­ne na wez­wa­nie pa­pie­ża. For­mal­nie po­dej­mo­wa­ne jako przed­sięw­zię­cia ca­łe­go za­chod­nie­go chrze­ści­jań­stwa prze­ciw­ko in­no­wier­com.

Celem wy­praw krzy­żo­wych były prze­de wszyst­kim pań­stwa i ludy nie­chrze­ści­jań­skie: mu­zuł­ma­nie (Sel­dżu­ki­dzi, Ara­bo­wie, Ma­u­ro­wie, Turcy) i po­ga­nie (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ko­ściół pro­wa­dzi kru­cja­tę prze­ciw­ko me­to­dzie in vitro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈt͡sʲjata, AS: krucʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krucjatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprawa krzyżowa

Wiktionary


krucjatowy

przy­miot­nik od: kru­cja­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kru­cja­tą - wy­pra­wą krzy­żo­wą

 (1.2) zwią­za­ny z kru­cja­tą - ostrą kam­pa­nią prze­ciw komuś lub cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ile mo­nar­cho­wie wy­ko­rzy­sty­wa­li po­dat­ki na cele kru­cja­to­we rów­nież do za­peł­nie­nia swo­ich pu­stych skarb­ców, Ko­ściół kon­sek­went­nie przez­na­czał ze­bra­ne pie­nią­dze na wła­ści­wy cel.

 (1.2) Ale czy on z kolei wbije im do głowy, że kru­cja­to­wy ka­to­li­cyzm (…) to au­to­stra­da pro­wa­dzą­ca pro­sto w prze­paść?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krucjata

Wiktionary


krucyfer

1. osoba nio­są­ca na pro­ce­sji krzyż;
2. ry­cerz krzy­żo­wy


SJP.pl


krucyferariusz

mi­ni­strant nio­są­cy krzyż w pro­ce­sji za mi­ni­stran­ta­mi ka­dzi­dła


SJP.pl


krucyfiks

krzyż z po­sta­cią Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. krzyż z wi­ze­run­kiem ukrzy­żo­wa­ne­go Chry­stu­sa;

Wiktionary

Kru­cy­fiks ( cruci fixus „przy­bi­ty do krzy­ża”) – znak sym­bo­licz­ny wśród niek­tó­rych wyz­nań chrze­ści­jań­skich. Krzyż ła­ciń­ski z przy­bi­tą do niego po­sta­cią Je­zu­sa Chry­stu­sa.

Po­stać Chry­stu­sa po­cząt­ko­wo ma­lo­wa­no na krzy­żu lub rzeź­bio­no w for­mie re­lie­fu. Taki typ kru­cy­fik­su po­pu­lar­ny jest nadal w kul­tu­rze iko­no­gra­ficz­nej chrze­ści­jań­stwa wschod­nie­go. Póź­niej­sza wer­sja z osob­ną fi­gu­rą Chry­stu­sa pow­sta­ła w śred­nio­wie­czu i jest po­wszech­na w tra­dy­cji ka­to­lic­kiej oraz lu­te­rań­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kruˈt͡sɨfʲiks, AS: krucyfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. krucafiks

Wiktionary


krucza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ur­wi­sko

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: kru­czy

Wiktionary


kruczek

1. zdrob­nie­nie od: kruk;
2. wy­bieg praw­ni­czy;
3. pręt za­krzy­wio­ny na końcu, hak, ha­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: kruk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) wy­bieg, kla­u­zu­la o nie­o­czy­wi­stych kon­sek­wen­cjach

 (2.2) kresy. za­krzy­wio­ny pręt; hak, ha­czyk

 (2.3) bia­ły­stok. po­grze­baczfakt.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kru­czek – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych.
  • Kru­czek – uro­czy­sko
  • Je­zio­ro Czar­ne – je­zio­ro w po­wie­cie wo­ło­miń­skim zwane też Krucz­kiem.
  • Li­mon­ka i Kru­czek – se­rial ani­mo­wa­ny
  • Jacek Kru­czek (1960-) – muzyk, dzien­ni­karz
  • Łu­kasz Kru­czek (1975-) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski i kom­bi­na­tor nor­we­ski, tre­ner
  • Ma­ciej Kru­czek (1988-) – ho­ke­i­sta
  • Ma­rian Kru­czek (1927-1983) – rzeź­biarz, wy­kła­dow­ca
  • Sta­ni­sław Kru­czek (1924-2013) – ge­ne­rał
  • Te­re­sa Kru­czek (1960-) – mu­zy­ko­log
  • Wła­dy­sław Kru­czek (1910-2003) – dzia­łacz par­tyj­ny i związ­ko­wy
  • Zyg­munt Kru­czek – prze­wod­nik tu­ry­stycz­ny, kra­joz­naw­ca

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) W umo­wie był kru­czek unie­moż­li­wia­ją­cy pra­cow­ni­kom do­cho­dze­nie swo­ich praw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrut͡ʃɛk, AS: kruček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kruk m., kruczę n.

 (1.1) przym. kruczy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) podstęp, haczyk

Wiktionary


kruczeć

1. o brzu­chu, kisz­kach: wy­da­wać nie­kon­tro­lo­wa­ny od­głos świad­czą­cy o gło­dzie; bur­czeć;
2. o żu­ra­wiach: wy­da­wać ty­po­wy dla nich głos; kru­kać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) o brzu­chu: fizj. wy­da­wać od­głos spo­wo­do­wa­ny gło­dem lub za­bu­rze­nia­mi w tra­wie­niu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burczeć

Wiktionary


kruczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Krucz­kow­ski − pol­ski eko­no­mi­sta, dzia­łacz PZPR, wi­ce­mi­ni­ster i poseł na Sejm
  • Da­riusz Krucz­kow­ski − pol­ski lek­ko­at­le­ta, dłu­go­dy­stan­so­wiec
  • Leon Krucz­kow­ski − pol­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta, poseł na Sejm, pre­zes Związ­ku Li­te­ra­tów Pol­skich
  • Piotr Krucz­kow­ski − pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ta­de­usz Krucz­kow­ski − pol­ski i bia­ło­ru­ski hi­sto­ryk, dzia­łacz mniej­szo­ści pol­skiej na Bia­ło­ru­si

Wikipedia


kruczo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób kru­czy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: kru­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruk mzw., kruczę n.

 przym. kruczy

Wiktionary


kruczoczarny

bar­dzo czar­ny; kru­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor czar­ny, taki jak kolor pióra kruka; bar­dzo czar­ny, in­ten­syw­nie czar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­chy­lił głowę; pa­trzył na spo­koj­ne­go Ge­ne­ra­ła zmru­żo­ny­mi, wście­kły­mi oczy­ma spod kru­czo­czar­nych brwi, z twa­rzy na­bie­głą krwią, obrz­mia­łą od gę­ste­go gnie­wu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrut͡ʃɔˈt͡ʃarnɨ, AS: kručočarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruczy, czarny jak smoła, czarny jak heban

Wiktionary


kruczowłosy

ma­ją­cy kru­czo­czar­ne włosy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. ma­ją­cy kru­czo­czar­ne włosy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) książk. osoba o kru­czo­czar­nych wło­sach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ot­wie­ra­ją się drzwi. Wcho­dzi drob­na, kru­czo­wło­sa ko­bie­ta. Nie­na­gan­ny czar­ny gar­ni­tur oży­wia czer­wo­na to­reb­ka i ta­kie­go sa­me­go ko­lo­ru pół­bu­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruczowłosa ż.

Wiktionary


kruczy

1. wła­ści­wy kru­ko­wi;
2. in­ten­syw­nie czar­ny; kru­czo­czar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy dla kruka, na­le­żą­cy do kruka, bę­dą­cy efek­tem dzia­łal­no­ści kruka

 (1.2) książk. o wło­sach, pió­rach, sier­ści: in­ten­syw­nie czar­ny i po­łys­kli­wy, taki jak u kruka

 (1.3) jeźdz. o maści konia: kary o czar­nej skó­rze, czar­ny po­łys­kli­wy na sier­ści, ogo­nie i grzy­wie, nie­pło­wie­ją­cy

 (1.4) przen. zło­wróżb­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrut͡ʃɨ, AS: kručy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruk mzw., kruczek mzw., kruczę n., kruczość ż.

 przysł. kruczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kruczoczarny

Wiktionary


kruczyna

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny lisz­ko­ja­dów


SJP.pl


kruczyć

daw­niej: kru­czeć;
1. o brzu­chu, kisz­kach: wy­da­wać nie­kon­tro­lo­wa­ny od­głos świad­czą­cy o gło­dzie; bur­czeć;
2. o żu­ra­wiach: wy­da­wać ty­po­wy dla nich głos; kru­kać


SJP.pl


kruczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kruczę

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pis­klę kruka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrut͡ʃɛ, AS: kruče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruk m., kruczek m.

 przym. kruczy

 przysł. kruczo

Wiktionary


krugerrand

Złoty kru­ger­rand

Wikipedia


kruja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Al­ba­nii;

Wiktionary

Kruja (alb. "Krujë"/"Kruja", wł. "Croia", tur. "Akçahisar", serb. Kroja) – mia­sto po­ło­żo­ne w środ­ko­wej Al­ba­nii. Jest sto­li­cą okrę­gu o tej samej naz­wie.

Wikipedia


kruk

1. wszyst­ko­żer­ny ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych, o czar­nym upie­rze­niu;
2. prze­no­śnie: (głów­nie w l.mn.) czło­wiek zły, że­ru­ją­cy na ludz­kiej tra­ge­dii;
3. prze­no­śnie: zwia­stun nie­szczę­ścia;
4. biały kruk - uni­kat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­vus corax|ref=tak., czar­ny ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych, więk­szy od wrony i ga­wro­na, za­miesz­ku­ją­cy pół­ku­lę pół­noc­ną;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. gwara. po­grze­bacz

 (2.2) gwara. wiel­ka­noc­ne jajo ma­lo­wa­ne na czar­no

 (2.3) daw. przen. za­krzy­wie­nie na końcu drąga

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) gw-pl|War­sza­wa. bez­ro­bot­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pole bitwy zla­ty­wa­ły się już kruki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruk, AS: kruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruczę n., krukowate nmos.

:: zdrobn. kruczek m.

 czas. krukać ndk.

 przym. kruczy, krukowate

 przysł. kruczo

Wiktionary


krukać

o żu­ra­wiach: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla nich głos; kru­czeć


SJP.pl


kruklanczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kru­kla­nek

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kru­kla­nek, uro­dzo­na w Kru­klan­kach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruklanki nmos.

:: fż. kruklanczanka ż.

 przym. kruklanecki

Wiktionary


kruklanczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kru­kla­nek

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kru­kla­nek, uro­dzo­na w Kru­klan­kach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruklanki nmos.

:: fm. kruklanczanin mos.

 przym. kruklanecki

Wiktionary


kruklanecki

przy­miot­nik od: Kru­klan­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Kru­klan­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruklanki nmos., kruklanczanin m., kruklanczanka ż.

Wiktionary


kruklanki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kru­klan­ki ( Kru­glan­ken) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie su­wal­skim.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Kru­klan­ki. Leży nad rzeką Sa­pi­ną, liczy ok. 1300 miesz­kań­ców, znaj­du­je się tu sie­dzi­ba nad­le­śnict­wa Borki.

Wikipedia


krukowate

1. o ce­chach kru­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków);
2. po­dob­ny do kruka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych;

Wiktionary

Kru­ko­wa­te (Cor­vi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruk mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. czerń

Wiktionary


krukowaty

1. o ce­chach kru­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków);
2. po­dob­ny do kruka


SJP.pl


krukowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


krukowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


krukowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Kru­kow­ski – od­mia­na herbu szla­chec­kie­go Śle­po­wron.

Wikipedia


krukówka

lo­kal­na od­mia­na owcy ma­ją­cej czar­ną i lśnią­cą wełnę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kru­ków­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Kru­ków­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Biała Raw­ska
  • Kru­ków­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Mały Płock
  • Kru­ków­ka – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim, w siel­so­wie­cie Dok­szy­ce.
  • Kru­ków­ka – dawny fol­wark, obec­nie część wsi Sta­nie­le­wo w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Miory.

Wikipedia


krul

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. osoba o bar­dzo wy­so­kiej sa­mo­o­ce­nie lecz bar­dzo ni­skich moż­li­wo­ściach i mier­nym in­te­lek­cie

 (1.2) pot. pejor. osoba po­pu­lar­na, wręcz uwiel­bia­na wśród ludzi, któ­rym przy­pi­su­je się niską lot­ność umy­słu i słabą pi­śmien­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)

 (1.2) W po­rów­na­niu do eta­to­we­go krula In­ter­ne­tu, Paweł Kukiz wy­ko­rzy­stu­je Sieć znacz­nie sen­sow­niej.

Wiktionary


krummhorn

drew­nia­ny in­stru­ment dęty o za­krzy­wio­nej rurze, po­pu­lar­ny w XVII wieku; krzy­wuł, krzy­wu­ła, kro­morn


SJP.pl

Nie mylić z: nie­miec­ką gminą Krummhörn.

Krumm­horn ("kro­morn", z niem. „za­krzy­wio­ny róg”; daw­niej też pol. "krzy­wu­ła") — drew­nia­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych.

Zbu­do­wa­ny jest z cy­lin­drycz­nej rury drew­nia­nej z sied­mio­ma ot­wo­ra­mi bocz­ny­mi, któ­rej dolna część wy­gię­ta jest łu­ko­wa­to ku górze.

Wikipedia


krump

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, o ciele z sil­nie spła­szczo­ny­mi bo­ka­mi, grzbie­tem ko­lo­ru ciem­no­bru­nat­ne­go, o brzu­chu sre­brzy­stym, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w je­zio­rach, rze­kach, zbior­ni­kach za­po­ro­wych, a także w wo­dach przy­brzeż­nych za­le­wów i zatok mor­skich; krąp, le­szczyk, pod­le­szczyk, picuś


SJP.pl


krunek

rzad­ko: bluza lub ko­szu­la bez koł­nie­rzy­ka i kap­tu­ra; crew neck, crew­neck


SJP.pl


krup

cięż­ka cho­ro­ba za­kaź­na wieku dzie­cię­ce­go, ob­ja­wia­ją­ca się bło­nia­sty­mi na­lo­ta­mi w krta­ni; dła­wiec, bło­ni­ca krta­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ostre za­pa­le­nie krta­ni i tcha­wi­cy;

 (1.2) med. pod­gło­śnio­we za­pa­le­nie krta­ni;

 (1.3) med. bło­ni­ca krta­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krup wi­ru­so­wy, który może mieć po­stać:
    • ostre­go za­pa­le­nia krta­ni i tcha­wi­cy
    • pod­gło­śnio­we­go za­pa­le­nia krta­ni
  • krup bak­te­ryj­ny – jedna z po­sta­ci bło­ni­cy
  • Kon­fe­ren­cja Rek­to­rów Uni­wer­sy­te­tów Pol­skich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krup, AS: krup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) krup wirusowy

 (1.3) krup bakteryjny

Wiktionary


krupa

1. kasza jęcz­mien­na
2. opad at­mos­fe­rycz­ny zło­żo­ny z zia­ren śnie­gu oto­czo­nych cien­ką war­stwą lodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. kasza wy­pro­du­ko­wa­na po­przez obłu­szcze­nie i ewen­tu­al­ne po­le­ro­wa­nie ziar­na, za­cho­wu­ją­ca jego kształt

 (1.2) kulin. reg. kasza jęcz­mien­na

 (1.3) me­te­o­rol. opad at­mos­fe­rycz­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krupa – kasza otrzy­ma­na z ziar­na, które zo­sta­ło je­dy­nie obłu­szczo­ne i ewen­tu­al­nie wy­po­le­ro­wa­ne, za­cho­wu­ją­ca w przy­bli­że­niu jego kształt
  • krupa – ro­dzaj opadu at­mos­fe­rycz­ne­go
  • Krupa – część mia­sta Że­le­chów
  • Krupa – przy­sió­łek wsi Łazy-Dą­bro­wa w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów
  • Krupa – część wsi Wola Ła­ska­rzew­ska w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ła­ska­rzew
  • Krupa – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Ostrze­szów
  • Krupa – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Zie­le­nie­wi­cze
  • Krupa – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie lidz­kim, w siel­so­wie­cie Krupa
  • Krupa – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie środ­ko­wo­bo­śniac­kim, w gmi­nie Gorn­ji Vakuf-Uskopl­je
  • Krupa – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­dar­skiej, w mie­ście Obro­vac
  • Krupa – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Semič
  • Krupa – wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie łuc­kim na Wo­ły­niu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­siń­ski ro­zdał jadło i na­pi­tek mię­dzy sot­nie; gęste ognie rozd­mu­cha­no, świ­ni­na na ka­wa­ły po­cię­ta na ty­kach obra­ca się i przy­pie­ka, w ko­tłach ja­gla­na krupa burzy się i kipi, a sło­ni­na na okra­sę się skwa­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrupa, AS: krupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupnik m., krupiarz m., krupniok m., krupy nmos.

:: zdrobn. krupka ż.

 czas. krupić się ndk.

 przym. krupowy, krupniczy, krupiasty

Wiktionary


krupada

skok konia z tyl­ny­mi no­ga­mi pod­cią­gnię­ty­mi pod brzuch


SJP.pl


krupczasty

rzad­ko: ma­ją­cy po­stać krup, du­żych zia­ren; ziar­ni­sty, kru­pia­sty, kru­pia­ty


SJP.pl


krupczatka

grubo mie­lo­na mąka pszen­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mąka pszen­na o zwięk­szo­nej gru­bo­ści zia­ren;

Wiktionary

Krup­czat­ka – ro­dzaj jas­nej mąki pszen­nej, o zwięk­szo­nym ziar­nie ("mąka jasna gru­bo­ziar­ni­sta"). Naj­grub­sza pszen­na mąka ze sto­so­wa­nych w pol­skiej kuch­ni. Ma kon­sy­sten­cję kasz­ki. Używa się jej zwła­szcza do pie­cze­nia ciast kru­chych i pół­kru­chych, ale także do pa­nie­ro­wa­nia i ma­ka­ro­nów. Jej typ to 450.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krupczatkowy

 rzecz. krupy nmos.

Wiktionary


krupczatkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krup­czat­ką, do­ty­czą­cy krup­czat­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupy nmos., krupczatka ż.

Wiktionary


krupczaty

rzad­ko: ma­ją­cy po­stać krup, du­żych zia­ren; ziar­ni­sty, kru­pia­sty, krup­cza­sty


SJP.pl


krupe

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Krupe – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kras­ny­staw.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Krupe. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Kras­ny­staw. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 725 miesz­kań­ców.

Wikipedia


krupiarnia

wyt­wór­nia kaszy; ka­szar­nia


SJP.pl


krupiarz

daw­niej:
1. męż­czyz­na wy­ra­bia­ją­cy krupy lub hand­lu­ją­cy kru­pa­mi;
2. prze­no­śnie: czło­wiek skąpy, skne­ra


SJP.pl


krupiasto

→ kru­pia­sty


SJP.pl

Patrz:

krupiasty

krupiasty

ma­ją­cy po­stać krup, du­żych zia­ren; ziar­ni­sty, krup­cza­sty, krup­cza­ty


SJP.pl


krupica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. po­tra­wa z grubo mie­lo­nej psze­ni­cy

Wiktionary

Kru­pi­ca (biał. "Крупіца", ros. "Крупица") – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie miń­skim, w siel­so­wie­cie Kru­pi­ca.

Daw­niej dzie­dzict­wo Ra­dzi­wił­łów. W cza­sach Rze­czy­po­spo­li­tej zie­mie te le­ża­ły w wo­je­wództ­wie miń­skim. Od­pa­dły od Pol­ski w wy­ni­ku II ro­zbio­ru.

Wikipedia


krupiczniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chleb ra­zo­wy

Wiktionary


krupiec

miód pszcze­li w sta­nie skry­sta­li­zo­wa­nym; dziar­ni­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kru­piec – skry­sta­li­zo­wa­ny miód pszcze­li,
  • Kru­piec – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kras­ny­staw
  • Kru­piec – część mia­sta Narol, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Narol
  • Kru­piec – wieś w Rosji, w siel­so­wie­cie gir­jań­skim re­jo­nu bie­łow­skie­go w ob­wo­dzie kur­skim
  • Kru­piec – wieś w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie sła­wuc­kim
  • Kru­piec – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ra­dzi­wił­łow­skim
  • Kru­piec – wieś w ob­wo­dzie sum­skim, w re­jo­nie szost­kiń­skim
  • Kru­piec – wieś w ob­wo­dzie kur­skim, w re­jo­nie ryl­skim
  • Kru­piec – osied­le w ob­wo­dzie kur­skim, w re­jo­nie ryl­skim
  • Kru­piec – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie du­bień­skim wo­je­wództ­wa wo­łyń­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia


krupiejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kro­pel­ka

Wiktionary


krupier

pra­cow­nik ka­sy­na gry kie­ru­ją­cy grą przy sto­łach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ka­sy­na, który od­po­wia­da za grę przy stole;

Wiktionary

Kru­pier – pra­cow­nik ka­sy­na ob­słu­gu­ją­cy grę ha­zar­do­wą. Wiele gier ha­zar­do­wych nie wy­ma­ga obec­no­ści kru­pie­rów, gdyż ich ob­słu­ga jest pro­sta i może być za­stą­pio­na tzw. au­to­ma­ta­mi ha­zar­do­wy­mi.

Praca kru­pie­ra po­le­ga na or­ga­ni­za­cji i pro­wa­dze­niu w ka­sy­nach gier ha­zar­do­wych ta­kich jak ru­let­ka czy gry kar­cia­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Denis zo­stał kru­pie­rem w miej­sco­wym ka­sy­nie.

 (1.1) Ile za­ra­bia­ją kru­pie­rzy w Las Vegas?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupierstwo n., krupierzyna mos.

:: fż. krupierka ż.

 przym. krupierski

Wiktionary


krupierka

pra­cow­ni­ca ka­sy­na or­ga­ni­zu­ją­ca grę i czu­wa­ją­ca nad jej prze­bie­giem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­nicz­ka ka­sy­na, która od­po­wia­da za grę przy stole

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gnie­wo­mi­ra zo­sta­ła kru­pier­ką w miej­sco­wym ka­sy­nie.

 (1.1) Czy nie za­trud­nia­ją już no­wych kru­pie­rek w Las Vegas?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupierstwo n.

:: fm. krupier m.

 przym. krupierski

Wiktionary


krupierzyna

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. pot. po­gard. nędz­ny kru­pier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupier mos., krupierstwo n., krupierka ż.

 przym. krupierski

Wiktionary


krupin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kru­pin – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Rych­li­ki
  • Kru­pin – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Prost­ki
  • Kru­pin – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki
  • Kru­pin – gro­ma­da w po­wie­cie­o­lec­kim
  • Kru­pin – nie­o­fic. część mia­sta Choj­na
  • Krupa, Kru­pi­ce, Kru­piń­skie, Krup­ka, Krup­ki, Kru­pów­ka, Krupy

Wikipedia


krupineczka

zdrob­nie­nie od: kru­pin­ka


SJP.pl


krupinka

źdźbło, grud­ka, zia­ren­ko


SJP.pl


krupić

1. kru­pić się - zmie­niać się w krup­ki, two­rzyć krup­ki;
2. w wy­ra­że­niu "coś krupi się na kimś" - ktoś po­no­si kon­sek­wen­cje za coś, czego nie zro­bił


SJP.pl


krupiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Kru­piń­ski – spe­cja­li­sta gór­nict­wa
  • Fran­ci­szek Kru­piń­ski – pol­ski fi­lo­zof
  • Józef Kru­piń­ski – pol­ski poeta
  • Krzysz­tof Kru­piń­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Krzysz­tof Kru­piń­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Łu­kasz Kru­piń­ski – pia­ni­sta
  • Ta­de­usz Kru­piń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Wal­ter Kru­pin­ski – nie­miec­ki pilot II wojny świa­to­wej
  • Ko­pal­nia Węgla Ka­mien­ne­go Kru­piń­ski

Wikipedia


krupka

zdrob­nie­nie od: krupa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krup­ka:
  • Krup­ka – część mia­sta Na­sielsk
  • Krup­ka – część wsi Wiel­ka Łąka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ko­wa­le­wo Po­mor­skie
  • Krup­ka – część wsi Wólka Pa­ru­szew­ska w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Krup­ka – przy­sió­łek wsi Pia­ski w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Krup­ka – osada w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Krup­ka – część wsi Mak­sy­mi­lia­nów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim w gmi­nie Bał­tów
  • Krup­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie lel­czyc­kim
  • Krup­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie be­re­zyń­skim
  • Krup­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie pu­cho­wic­kim
  • Anna Krup­ka (ur. 1981) – po­li­tyk i dzia­łacz­ka par­tyj­na
  • Ire­ne­usz Krup­ka (ur. 1941) – dzia­łacz pań­stwo­wy, wi­ce­wo­je­wo­da pil­ski

Wikipedia


krupniak

kisz­ka ro­bio­na m.in. z wie­przo­wi­ny, wie­przo­wych płuc i wą­tro­by, re­gio­nal­na po­tra­wa ślą­ska; krup­niok


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krup­niak – inna nazwa pie­ro­ga bił­go­raj­skie­go (za­pie­kan­ki)
  • krup­niak – rzad. nazwa krup­ni­ku (zupy)
  • krup­niak – rzad. nazwa krup­ni­ku (na­lew­ki al­ko­ho­lo­wej)
  • krup­niak – gwar. nazwa ka­szan­ki (kisz­ki ka­sza­nej)
  • krup­niok

Wikipedia


krupniczek

zdrob­nie­nie od: krup­nik


SJP.pl


krupniczy

daw­niej: do­ty­czą­cy krup­ni­ka (osoby wyt­wa­rza­ją­cej lub sprze­da­ją­cej krupy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem krup

 (1.2) zwią­za­ny z kru­pia­rza­mi, na­le­żą­cy do kru­pia­rzy (wyt­wór­ców krup)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krupʲˈɲit͡ʃɨ, AS: krupʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupa ż., krupnik m., krupiarz m., reg. krupniok

 przym. krupowy

Wiktionary


krupnik

daw­niej: osoba wyt­wa­rza­ją­ca lub sprze­da­ją­ca krupy (kaszę)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. zupa na wy­wa­rze mięs­no-ja­rzy­no­wym, z ziem­nia­ka­mi, za­sy­pa­na kaszą;

 (1.2) por­cja krup­ni­ku (1.1)

 (1.3) napój al­ko­ho­lo­wy na mio­dzie z ko­rze­nia­mi, po­da­wa­ny zaz­wy­czaj na go­rą­co;

 (1.4) por­cja krup­ni­ku (1.3)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krup­nik – miej­sco­wość w Buł­ga­rii
  • krup­nik – napój al­ko­ho­lo­wy
  • krup­nik – ro­dzaj zupy
  • krup­niok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pier­wsze danie był dziś krup­nik.

 (1.2) Ci pań­stwo przy oknie za­mó­wi­li dwa krup­ni­ki.

 (1.3) Na roz­grza­nie pro­po­nu­ję krup­nik.

 (1.4) Wy­pi­li­śmy po dwa krup­ni­ki i zro­bi­ło się nam we­so­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrupʲɲik, AS: krupʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupniok m., krupa ż.

:: zdrobn. krupniczek m.

 przym. krupniczy, krupnikowy, krupowy

Wiktionary


krupnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy krup­ni­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupnik mrz.

Wiktionary


krupniok

kisz­ka ro­bio­na m.in. z wie­przo­wi­ny, wie­przo­wych płuc i wą­tro­by, re­gio­nal­na po­tra­wa ślą­ska; krup­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. ka­szan­ka w for­mie kieł­ba­sy, spe­cjal­ność kuch­ni ślą­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupa ż., krupniak m., krupnik m., krupiarz m.

 przym. krupowy, krupniczy

Wiktionary


krupny

daw­niej: zwią­za­ny z krupą, do­ty­czą­cy krupy


SJP.pl


krupon

grzbie­to­wa część wy­pra­wio­nej skóry byd­lę­cej lub świń­skiej, uży­wa­na na po­desz­wy; słu­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. naj­grub­sza i naj­bar­dziej war­to­ścio­wa część su­ro­wej skóry byd­lę­cej lub świń­skiej, od­dzie­la­na od grzbie­tu;

Wiktionary

Kru­pon (także: "słu­piec" lub "grzbie­to­wa") – naj­grub­sza część su­ro­wej skóry byd­lę­cej lub świń­skiej.

Kru­pon uwa­ża­ny jest za naj­war­to­ścio­wszy frag­ment całej skóry. Jest to środ­ko­wa jej część, sta­no­wią­ca około 45% ca­ło­ści zdję­tej skóry. Ce­chu­je się naj­więk­szą wy­trzy­ma­ło­ścią i naj­le­piej na­da­je się do dal­szej obrób­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ty­po­wą skórą na po­desz­wy jest kru­pon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruponiarka ż.

 czas. kruponować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słupiec, grzbietowa, czaprak

Wiktionary


kruponiarka

ma­szy­na do zdej­mo­wa­nia skór zwie­rzę­cych; skó­ro­wacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. spoż. ma­szy­na do zdej­mo­wa­nia skór zwie­rzę­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Mar­cin pra­cu­je w rzeź­ni na kru­po­niar­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupon m.

 czas. kruponować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skórowaczka, pot. skórowarka

Wiktionary


krupowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krupowy

przy­miot­nik od: krup


SJP.pl


krupp

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frie­drich Krupp (1787–1826), za­ło­ży­ciel Frie­drich Krupp AG
  • The­re­se Krupp (1790–1850 tamże), nie­miec­ka przed­się­bior­czy­ni i ma­triar­chi­ni rodu Krupp, matka Al­fre­da.
  • Al­fred Krupp (1812–1887), nie­miec­ki prze­my­sło­wiec, syn Frie­dri­cha
  • (1854–1902), nie­miec­ki prze­my­sło­wiec, syn Al­fre­da
  • Gu­stav Krupp von Boh­len und Hal­bach (1870–1950), nie­miec­ki prze­my­sło­wiec, mąż Berty Krupp (córki Frie­dri­cha), za­rzą­dzał Frie­drich Krupp AG w la­tach 1909–1943
  • Al­fried Krupp von Boh­len und Hal­bach (1907–1967), syn Gu­sta­va, wła­ści­ciel firmy Frie­drich Krupp AG od 1943
  • Arndt Krupp von Boh­len und Hal­bach (1938–1986), syn Al­frie­da, ostat­ni z rodu Krup­pów, oddał firmę Fun­da­cji Krupp w 1968.
  • (la­u­re­at Na­gro­dy Do­ro­ty Klump­ke-Ro­berts w 1989)
  • (szpi­tal)
  • (fun­da­cja)
  • Fried. Krupp Mo­to­ren- und Kraft­wa­gen­fa­bri­ken (pro­du­cent cięż­kich sa­mo­cho­dów)
  • Frie­drich Krupp AG (nie­miec­ki kon­cern prze­my­słu cięż­kie­go)

Wikipedia


krupski

przy­miot­nik od: Krupe, Krupy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krup­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Krup­scy – ro­dzi­na szla­chec­ka
  • (* 1882–†1947) – fol­klo­ry­sta (Szwaj­ca­ria), pse­u­do­nim niem. „Hanns In der Gand”.
  • An­drzej Kurb­ski, także Krup­ski (* 1528–†1583) v do­wód­ca woj­sko­wy
  • An­to­ni Krup­ski (* 1889-†1948) – szwaj­car­ski le­karz we­te­ry­na­rii po­cho­dze­nia pol­skie­go, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu w Zu­ry­chu
  • Hie­ro­nim Krup­ski – ka­no­nik chełm­ski i pod­sto­li chełm­ski
  • Karol Estre­i­cher (star­szy) (* 1827–†1908) – pse­u­do­nim „J. Krup­ski” pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry i te­a­tru, kry­tyk li­te­rac­ki, bi­blio­graf
  • Bo­ni­fa­cy Krup­ski (* 1822–†1903) – pol­ski dzia­łacz na­ro­do­wy i spo­łecz­ny, ko­mi­sarz po­wia­tu ihu­meń­skie­go w pow­sta­niu stycz­nio­wym.
  • Jan Krup­ski – dzie­kan lwow­ski i kan­tor san­do­mier­ski, pol­ski szlach­cic herbu Kor­czak
  • Jan Krup­ski (* 1924) – ta­ter­nik, ra­tow­nik gór­ski
  • Adam Krup­ski (* 1706–†1748) – pro­fe­sor fi­lo­zo­fii, ksiądz ka­to­lic­ki, je­zu­i­ta (Wiel­kie Księ­stwo Li­tew­skie).
  • Krup­ski Jan Ne­po­mu­cen (* 1799–†1856) – ste­no­log (za­ło­ży­ciel Pol­skiej ste­no­gra­fii), li­te­rat, dzien­ni­karz

Wikipedia


krupskomłyński

→ Krup­ski Młyn (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


krupy

1. kasza jęcz­mien­na
2. opad at­mos­fe­rycz­ny zło­żo­ny z zia­ren śnie­gu oto­czo­nych cien­ką war­stwą lodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stpol. otłu­czo­ne ziar­no

 (1.2) stpol. kasza lub po­lew­ka go­to­wa­na z krup (1.1), po­len­ta, plu­tes

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: krupa

 (2.2) M., B. i W. lm. od: krup

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krupy – opad at­mos­fe­rycz­ny w po­sta­ci ku­li­stych, nie­przez­ro­czy­stych zia­re­nek lo­do­wych
  • Krupy – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów
  • Krupy – część wsi Glis­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Krupy – część wsi Msza­na Górna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Krupy – przy­sió­łek wsi Łazy Brzyń­skie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Krupy – część wsi Węgrz­ce Wiel­kie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Krupy – część wsi Rutki-Gło­wi­ce w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Cie­cha­nów
  • Krupy – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Kosów Lacki
  • Krupy – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo
  • Krupy – gro­ma­da w po­wie­cie lu­bar­tow­skim
  • Krupy – gro­ma­da w po­wie­cie sła­wień­skim
  • Krupa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ser­nik z kru­pa­mi odróż­nia się od in­nych ciast tym, że za­wsze na wierz­chu cia­sta ma jas­no­brą­zo­wą kratę z cia­sta i w tę kratę wrzu­co­ne krupy z kaszy gry­cza­nej.

 (1.2) Wod­ni­sta po­lew­ka na kru­pach nie ku­sząc swym sma­kiem, nie za­chę­ca­ła też do pręd­kie­go je­dze­nia.

 (1.3) Kru­pom nie­sio­nym wia­trem trud­no było się oprzeć, więc zre­zy­gno­wa­li­śmy z dal­szej wspi­nacz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupa ż., krupczatka ż., krupnik m.

 czas. krupić się

 przym. krupczaty, krupczatkowy

Wiktionary


krus

skrót od: Kasa Rol­ni­cze­go Ubez­pie­cze­nia Spo­łecz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­skifakt.

 (1.1) = Kasa Rol­ni­cze­go Ubez­pie­cze­nia Spo­łecz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krus – wyspa
  • Astrid Krus – nie­miec­ka na­u­czy­ciel­ka
  • KRUS
  • Kruus

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­liar­dy zło­tych wy­cie­ka­ją z pu­blicz­nej kasy po­przez nie­szczel­ny sy­stem KRUS bro­nio­ny przez lobby pro­du­cen­tów rol­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krus, AS: krus

Wiktionary


krusiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krusin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kru­sin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo
  • Kru­sin – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Kru­sin – gro­ma­da w po­wie­cie cheł­miń­skim

Wikipedia


krusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


krusta

zlo­do­wa­cia­ła po­wierzch­nia na śnie­gu pow­sta­ła po chwi­lo­wej od­wil­ży


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kru­sta – twar­da zew­nętrz­na war­stwa owoc­ni­ka u niek­tó­rych grzy­bów
  • kru­sta – zlo­do­wa­cia­ła war­stew­ka na śnie­gu
  • kru­sta – kru­cha wierzch­nia war­stwa pro­duk­tów sma­żo­nych, wcze­śniej pa­nie­ro­wa­nych lub ob­to­czo­nych w mące.

Wikipedia


kruszarka

ma­szy­na do roz­drab­nia­nia sub­stan­cji i ma­te­ria­łów; roz­drab­niar­ka, de­zin­te­gra­tor, ła­macz, de­zyn­te­gra­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ma­szy­na roz­drab­nia­ją­ca wy­ko­rzy­stu­ją­ca pro­ces kru­sze­nia do wyt­wa­rza­nia kru­szy­wa

Wiktionary

Kru­szar­ka – ma­szy­na roz­drab­nia­ją­ca wy­ko­rzy­stu­ją­ca pro­ces kru­sze­nia do wyt­wa­rza­nia kru­szy­wa.

W li­te­ra­tu­rze umow­nie przyj­mu­je się, że z kru­sze­niem mamy do czy­nie­nia wtedy, gdy pro­dukt roz­drab­nia­nia ma śred­ni­cę więk­szą od 1 mm, a z mie­le­niem, gdy śred­ni­cę po­ni­żej 1 mm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kru­szar­ki można po­dzie­lić na czte­ry głów­ne ro­dza­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈʃarka, AS: krušarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., kruchość ż., kruszyna ż., kruszonka ż., kruszenie, kruszywo

 czas. kruszyć

 przym. kruchy

Wiktionary


kruszarkowy

przy­miot­nik od: kru­szar­ka


SJP.pl


kruszarnia

od­dział ko­pal­ni, w któ­rym kru­szy się wy­do­by­ty uro­bek


SJP.pl


kruszcodajny

bo­ga­ty w krusz­ce; krusz­co­no­śny; krusz­co­rod­ny


SJP.pl


kruszconośny

bo­ga­ty w krusz­ce; krusz­co­daj­ny; krusz­co­rod­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. za­wie­ra­ją­cy krusz­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­bli­skich wzgó­rzach prze­kra­cza­ją­cych 420 m n.p.m. wy­stę­pu­ją tufy por­fi­ro­we, do­lo­mi­ty krusz­co­no­śne, mart­wi­ce i zle­pień­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruʃt͡sɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: krušcõnośny

Wiktionary


kruszcorodny

za­wie­ra­ją­cy rudy krusz­ców; krusz­co­no­śny


SJP.pl


kruszcowy

przy­miot­nik od: kru­szec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z krusz­cem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszec mrz., kruchość ż.

 przym. kruchy

Wiktionary


kruszczyca

kru­szczy­ca zło­taw­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


kruszczyk

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

Kru­szczyk ("Epi­pac­tis") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 47 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej oraz w po­łud­nio­wej Azji i Afry­ce wschod­niej i środ­ko­wej. W Pol­sce wy­stę­pu­je 10 ga­tun­ków.

Wikipedia


kruszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kruszec

1. metal szla­chet­ny, np. złoto, sre­bro;
2. ruda me­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, z któ­re­go otrzy­mu­je się metal nie­że­laz­ny

 (1.2) metal szla­chet­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­szyj­nik wy­ko­na­no ze szla­chet­ne­go krusz­cu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkruʃɛt͡s, AS: krušec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż.

 przym. kruszcowy, kruszcowaty, kruchy

Wiktionary


kruszej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kru­cho


SJP.pl


kruszel

kru­szel czar­ny - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny trzpien­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


kruszelnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Kru­szel­nic­ki (zm. 1749) – pod­sto­li lwow­ski
  • Fran­ci­szek Kru­szel­nic­ki (1859–1934) – sę­dzia, cy­wi­li­sta, kon­sul ho­no­ro­wy w Sa­ra­je­wie
  • Sa­lo­mea Kru­szel­nic­ka (1872-1852) – ukra­iń­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Zbi­gniew Kru­szel­nic­ki (1916–1972) – in­ży­nier ar­chi­tekt
  • Zbi­gniew Kru­szel­nic­ki (1922–1944) – żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Zyg­munt Kru­szel­nic­ki (1889–1940) – sę­dzia, ad­wo­kat
  • Zyg­munt Kru­szel­nic­ki (1927–2022) – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Kru­szel­nic­cy herbu Sas

Wikipedia


kruszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ła­ma­nie na drob­ne czę­ści

Wiktionary

Kru­sze­nie (roz­drab­nia­nie) – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny, któ­re­go celem jest do­pro­wa­dze­nie su­row­ców mi­ne­ral­nych do ko­niecz­nej ziar­ni­sto­ści bądź też do od­po­wied­nie­go skła­du gra­nu­lo­me­trycz­ne­go. Kru­sze­nie zia­ren uzy­sku­je się w zde­cy­do­wa­nej więk­szo­ści przy­pad­ków w wy­ni­ku wy­wo­ła­nia odksz­tał­ceń, któ­rym to­wa­rzy­szą na­prę­że­nia kry­tycz­ne dla da­ne­go ciała.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., okruszek m., kruszyna ż., kruszarka ż., okruch mrz., kruchość ż.

 przym. kruchy

 czas. kruszyć

Wiktionary


kruszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kruszewo

Kru­sze­wo ( Крушево, arum. "Crus­hu­va", Krushevë lub Krus­he­va Κρούσοβο – "Kru­so­vo") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, po­ło­żo­ne na wschod­nich sto­kach szczy­tu Bu­sza­wa w gó­rach Luben. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny gminy Kru­sze­wo. Licz­ba lud­no­ści – 5530 osób (80% Ma­ce­doń­czy­ków, 19% Wo­ło­chów) [2002], wy­so­kość – 1015 m n.p.m.

Wikipedia


kruszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kru­szew­ski (ur. 1934) – pol­ski astro­nom
  • Igna­cy Mar­ce­li Kru­szew­ski (1799-1879) – pol­ski ge­ne­rał, ge­ne­rał bry­ga­dy bel­gij­ski
  • Jan Kru­szew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Kru­szew­ski (1939-2015) – pol­ski pe­da­gog i po­li­tyk.
  • Mi­ko­łaj Kru­szew­ski (1851-1887) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Piotr Kru­szew­ski (ur. 1987) – pol­ski bry­dży­sta
  • Sta­ni­sław Kru­szew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ta­de­usz Kru­szew­ski (1923–1989) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Zbi­gniew (Paweł) Kru­szew­ski (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk, in­ży­nier me­cha­nik, se­na­tor IV i V ka­den­cji
  • Zbi­gniew An­to­ni Kru­szew­ski (ur. 1928) – pol­ski po­li­to­log

Wikipedia


kruszeć

1. sta­wać się kru­chym, nietr­wa­łym;
2. o mię­sie: sta­wać się mięk­kim, łat­wym do zje­dze­nia;
3. tra­cić sta­now­czość, pew­ność sie­bie;
4. ule­gać osła­bie­niu; chwiać się


SJP.pl


kruszeń

drob­ny ma­te­riał po­cho­dze­nia mi­ne­ral­ne­go lub or­ga­nicz­ne­go; kru­szy­wo


SJP.pl


kruszka

prze­sta­rza­łe: okru­szek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krusz­ka – wieś w ob­wo­dzie Kyr­dża­li
  • Krusz­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Krusz­ka – część mia­sta Kę­pi­ce w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Krusz­ka – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Krusz­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Oko­nek
  • An­drzej Krusz­ka (1922–2007), ofi­cer, praw­nik, sę­dzia, ad­wo­kat, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Mi­chał Krusz­ka (1860–1918), dzien­ni­karz, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny i po­lo­nij­ny
  • Wac­ław Krusz­ka (1868–1937), du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny i po­lo­nij­ny

Wikipedia


kruszność

zdol­ność ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go do roz­sa­dza­nia ota­cza­ją­cych go przed­mio­tów


SJP.pl

Krusz­ność – zdol­ność ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go do ni­szcze­nia struk­tu­ry (kru­sze­nia) ota­cza­ją­ce­go oś­rod­ka (muru, be­to­nu, me­ta­lu, drew­na itp.). Przy­czy­ną kru­sze­nia jest fala ude­rze­nio­wa o bar­dzo wy­so­kim ci­śnie­niu na fron­cie. Krusz­ność za­le­ży prze­de wszyst­kim od pręd­ko­ści de­to­na­cji ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go tzn. im więk­sza pręd­kość de­to­na­cji, tym więk­sza krusz­ność.

Wikipedia


kruszon

1. orzeź­wia­ją­cy napój z roz­cień­czo­ne­go soku owo­co­we­go (naj­czę­ściej cy­tru­so­we­go) z do­dat­kiem bia­łe­go wina, po­da­wa­ny z lodem;
2. napój zio­ło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. napój chło­dzą­cy wyt­wa­rza­ny z bia­łe­go wy­traw­ne­go wina, cukru, soku owo­ców cy­tru­so­wych, wody so­do­wej i ko­stek lodu;

 (1.2) daw. napój zio­ło­wy

 (1.3) kulin. pla­cek z cia­sta kru­che­go, do któ­re­go do­da­je się dżem lub po­wi­dła

Wiktionary

Kru­szon (fr. "cru­chon" – dzba­nu­szek) – orzeź­wia­ją­cy kok­tajl al­ko­ho­lo­wy wyt­wa­rza­ny z wy­traw­ne­go bia­łe­go wina (nie­kie­dy z do­dat­kiem ko­nia­ku), cukru i soku owo­co­we­go (lub sa­mych owo­ców), a także zmro­żo­nej wody so­do­wej i lodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od nie­pa­mięt­nych cza­sów na sto­łach krze­szo­wian go­ścił przy­rzą­dza­ny na bazie tego trun­ku napój, zwany kru­szo­nem.

 (1.3) Było to cia­sto "wo­jen­ne", tak zwany kru­szon. Kru­szy­ło się czar­ny ra­zo­wy chleb, sło­dzi­ło się roz­mo­czo­ną masę cu­krem, jeśli był, albo me­la­są czy mio­dem, do­da­wa­ło mar­mo­la­dy, naj­czę­ściej bu­ra­cza­nej, i pie­kło w piecu jak cia­sto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okruch mrz., kruchość ż., kruszarka ż., kruszenie n., kruszeń mrz., kruszonka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszywo n., okruszek m.

:: zdrobn. kruszonik mrz.

 czas. kruszyć ndk., nakruszyć, pokruszyć dk., rozkruszać ndk., rozkruszyć dk., skruszać ndk., skruszyć dk., wykruszać ndk., wykruszyć dk.

 przym. kruchy

 przysł. krucho

Wiktionary


kruszonka

de­ko­ra­cja na wy­pie­kach w po­sta­ci gru­dek po­kru­szo­ne­go cia­sta, zwy­kle słod­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. roz­drob­nio­na masa z mąki, masła, i cukru po­kry­wa­ją­ca niek­tó­re wy­pie­ki

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. kulin. zupa dy­nio­wa

Wiktionary

Kru­szon­ka – ro­dzaj de­ko­ra­cji wy­pie­ków w po­sta­ci gru­dek po­kru­szo­ne­go cia­sta. Wy­ko­rzy­sty­wa­na jest do de­ko­ra­cji i uroz­ma­i­ce­nia smaku ciast, ro­ga­li i in­nych. Wy­ko­nu­je się ją z mąki, cukru i masła. Po­sy­pu­je się nimi cia­sto przed upie­cze­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) audio|Pl-za­wsze pod­bie­ra­łem mamie dużą i słod­ką grudę kru­szon­ki zanim zdą­ży­ła po­sy­pać cia­sto.ogg. Za­wsze pod­bie­ra­łem mamie dużą i słod­ką grudę kru­szon­ki zanim zdą­ży­ła po­sy­pać cia­sto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈʃɔ̃nka, AS: krušõnka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kruszyć

 rzecz. kruszon mrz., kruchość ż., okruszek, kruszyna, kruszarka, kruszarnia

 przym. kruchy

Wiktionary


kruszowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do cze­skiej wsi Krušovice, zwią­za­ny z wsią Krušovice

Wiktionary


kruszwica

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Krusz­wi­ca ( Krus­chwitz) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, nad je­zio­rem Gopło. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Krusz­wi­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. Mia­sto na­le­ży do Związ­ku Miast Pol­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kruʃˈfʲit͡sa, AS: krušfʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszwiczanin m., kruszwiczanka ż.

 przym. kruszwicki

Wiktionary


kruszwicki

przy­miot­nik od: Krusz­wi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Krusz­wi­cy, zwią­za­ny z Krusz­wi­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruszwica ż., kruszwiczanin m., kruszwiczanka ż.

Wiktionary


kruszwiczanin

miesz­ka­niec Krusz­wi­cy


SJP.pl


kruszwiczanka

miesz­kan­ka Krusz­wi­cy


SJP.pl


kruszyna

1. po­kru­szo­ny ka­wa­łek, naj­czę­ściej nie­wiel­ki
2. pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku lub ko­bie­cie
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okruch, drob­ny odła­mek

 (1.2) pieszcz. małe, drob­ne, wątłe dziec­ko

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fran­gu­la|ref=tak., ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kru­szy­na – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych
  • Kru­szy­na – część wsi Prze­chód w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Kru­szy­na – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów
  • Kru­szy­na – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów
  • Kru­szy­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Wiel­go­mły­ny
  • Kru­szy­na – osada w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Wiel­go­mły­ny
  • Kru­szy­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów
  • Kru­szy­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk
  • Kru­szy­na – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Skar­bi­mierz
  • Kru­szy­na – przy­sió­łek wsi Go­li­szo­wiec w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Za­kli­ków
  • Kru­szy­na – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na
  • Kru­szy­na – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kraju tego, gdzie kru­szy­nę chle­ba pod­no­szą z ziemi przez usza­no­wa­nie dla darów nieba … tęs­kno mi, Panie.

 (1.2) Le­ka­rze ro­bi­li, co mogli, żeby pomóc tej małej kru­szy­nie.

 (1.3) W Pol­sce wy­stę­pu­je po­spo­li­cie jeden ga­tu­nek kru­szy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈʃɨ̃na, AS: krušỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż., kruszarka ż., kruszonka ż., kruszonka ż., okruszyna ż., kruszarka ż., kruszenie n., kruszywo n.

:: zdrobn. kruszynka ż.

 czas. kruszyć ndk., pokruszyć dk.

 przym. kruchy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okruch

 (1.2) maleństwo

 (1.3) szakłak

Wiktionary


kruszyneczka

zdrob­nie­nie od: kru­szyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kru­szy­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruʃɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: krušỹnečka

Wiktionary


kruszynek

zdrob­nie­nie od: kru­szy­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kru­szy­nek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck
  • Kru­szy­nek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek
  • Kru­szy­nek – część wsi Kru­szyn w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Kru­szy­nek – gro­ma­da w po­wie­cie włoc­ław­skim
  • Kru­szy­nek – zam­knię­ta sta­cja ko­le­jo­wa, w Kru­szyn­ku, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Kru­szy­nek (owady)

Wikipedia


kruszynianin

miesz­ka­niec Kru­szy­ny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kruszynianka

miesz­kan­ka Kru­szy­ny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kruszynka

zdrob­nie­nie od: kru­szy­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kru­szyn­ka – ro­dzaj grzy­bów
  • Kru­szyn­ka – me­te­o­ryt
  • Kru­szyn­ka – miej­sco­wość na Ukra­i­nie

Wikipedia


kruszynkowate

ro­dzi­na błon­kó­wek, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki pa­so­ży­tu­ją­ce w ja­jach in­nych owa­dów


SJP.pl


kruszynkowaty

o ce­chach kru­szyn­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


kruszynowy

przy­miot­nik od: kru­szy­na


SJP.pl


kruszywo

drob­ny ma­te­riał po­cho­dze­nia mi­ne­ral­ne­go lub or­ga­nicz­ne­go; kru­szeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­drob­nio­ny ma­te­riał, np. ka­mień, cegła, żwir

Wiktionary

Kru­szy­wo – ma­te­riał sypki po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go lub mi­ne­ral­ne­go, sto­so­wa­ny głów­nie do pro­duk­cji za­praw bu­dow­la­nych i be­to­nów oraz do bu­do­wy dróg.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., okruch mrz., kruszyna ż., kruszarka ż., kruchość ż.

 przym. kruchy

 czas. kruszyć

Wiktionary


kruszywowy

→ kru­szy­wo


SJP.pl

Patrz:

kruszywo

kruszyć

łamać, ro­zbi­jać coś na drob­ne ka­wał­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­kru­szyć)

 (1.1) zmie­niać ciało stałe na drob­ne ka­wał­ki

 (1.2) przen. zwy­cię­żać z jakąś przesz­ko­dą czy siłą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kru­szyć się (dk. po­kru­szyć się)

 (2.1) ule­gać kru­sze­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okruch mrz., kruchość ż., kruszarka ż., kruszenie n., kruszeń mrz., kruszonka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszywo n., okruszek m., kruszon mrz., kruszonik mrz.

 czas. nakruszyć, pokruszyć dk., rozkruszać ndk., rozkruszyć dk., skruszać ndk., skruszyć dk., wykruszać ndk., wykruszyć dk.

 przym. kruchy, skruszony

 przysł. krucho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobić, łamać, miażdżyć, rozdrabniać, rozkruszać, rozpierdalać

 (1.2) niszczyć, przełamywać, przezwyciężać

 (2.1) łamać się, rozlatywać się, rozpadać się, rozpierdalać się, rozwalać się, walić się

Wiktionary


kruszyński

zwią­za­ny z Kru­szy­ną (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kru­szyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Hen­ryk Kru­szyń­ski – wi­ce­wo­je­wo­da ko­sza­liń­ski
  • Józef Kru­szyń­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i bi­bli­sta
  • Leon Lu­bo­mir Kru­szyń­ski – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii, hi­sto­ryk, dzien­ni­karz i spo­łecz­nik
  • Mi­ro­sław Kru­szyń­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Piotr Kru­szyń­ski – pol­ski ad­wo­kat i wy­kła­dow­ca
  • Se­we­ryn Kru­szyń­ski – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Ta­de­usz Kru­szyń­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Wło­dzi­mierz Kru­szyń­ski – pol­ski sza­chi­sta
  • Zbi­gniew Kru­szyń­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Zdzi­sław Kru­szyń­ski – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik, dzia­łacz kul­tu­ry
  • Zyg­munt Kru­szyń­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


kruty

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. mocny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kruty (obwód czer­ni­how­ski)
  • Kruty (obwód ży­to­mier­ski)
  • Bitwa pod Kru­ta­mi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrutɨ, AS: kruty

Wiktionary


krutynia

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Kru­ty­nia (niem. "Krut­tin­na") – rzeka na Po­je­zie­rzu Ma­zur­skim, wpły­wa do Je­zio­ra Beł­da­ny. Szlak ka­ja­ko­wy.

Kru­ty­nia pły­nie przez re­zer­wat kra­jo­bra­zo­wo-wodno-leśny po­ło­żo­ny na te­re­nie trzech gmin: Piec­ki, Mi­ko­łaj­ki i Ru­cia­ne-Nida. Jej dłu­gość to 99 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza wy­no­si 638 km².

Wikipedia


krutyń

Kru­tyń ( Krut­ti­nen / Crut­tin­nen) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki.

Wikipedia


kruzowaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. kę­dzie­rza­wy

Wiktionary


kruś

naz­wi­sko


SJP.pl


kruż

ro­dzaj dzba­na, na­czy­nie z szyj­ką, uchwy­tem i roz­sze­rzo­nym wle­wem, wy­ko­ny­wa­ne z róż­nych ma­te­ria­łów, nie­kie­dy zdo­bio­ne, znane od cza­sów przed­hi­sto­rycz­nych; kruża


SJP.pl


kruża

ro­dzaj dzba­na, na­czy­nie z szyj­ką, uchwy­tem i roz­sze­rzo­nym wle­wem, wy­ko­ny­wa­ne z róż­nych ma­te­ria­łów, nie­kie­dy zdo­bio­ne, znane od cza­sów przed­hi­sto­rycz­nych; kruż


SJP.pl


krużganek

długi ganek bie­gną­cy wzdłuż zew­nętrz­nej ścia­ny bu­dyn­ku, zwy­kle od stro­ny dzie­dziń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ko­ry­tarz ot­war­ty ar­ka­da­mi na dzie­dzi­niec;

Wiktionary

Kruż­ga­nek (łac. "cla­u­strum", niem. "Kre­uz­gang"), sta­ro­pol­skie obej­ście – długi ko­ry­tarz (ganek), oka­la­ją­cy prze­waż­nie wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec na jed­nej lub kilku kon­dy­gna­cjach. Peł­nił funk­cję ko­mu­ni­ka­cyj­ną łą­cząc umie­szczo­ne wzdłuż niego po­mie­szcze­nia. Na ogół przy­kry­ty skle­pie­niem (krzy­żo­wym) lub stro­pem, na zew­nątrz ot­war­ty naj­czę­ściej ar­ka­da­mi fi­la­ro­wy­mi lub ko­lum­no­wy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brat Jacek po­biegł kruż­gan­kiem do re­fek­ta­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruʒˈɡãnɛk, AS: kružgãnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krużgankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ambit

Wiktionary


krużgankowy

przy­miot­nik od: kruż­ga­nek


SJP.pl


krużka

dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści sto­so­wa­na w Rosji


SJP.pl

Kruż­ka – dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści, sto­so­wa­na w Rosji. Sta­no­wi­ła 1/10 część wia­dra i dzie­li­ła się na 10 cza­rek. Od­po­wia­da­ła ob­ję­to­ści 1,23 litra.

Wikipedia


krużyca

ro­śli­na mir­to­wa­ta


SJP.pl


krwawica

1. bar­dzo cięż­ka praca
2. daw­niej: he­mo­fi­lia; krwa­wiącz­ka


SJP.pl


krwawicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Krwa­wicz – pol­ski hi­sto­ryk i woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Krwa­wicz – pol­ski le­karz

Wikipedia


krwawiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krwa­wo


SJP.pl


krwawienie

1. o ciele czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia: wy­dzie­lać krew;
2. o za­bar­wio­nym ma­te­ria­le: tra­cić barw­nik pod wpły­wem okre­ślo­nej cie­czy, po­wo­du­jąc za­bar­wie­nie tej cie­czy lub do­łą­czo­nych czę­ści tego sa­me­go lub in­ne­go ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tra­ce­nie krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ry­zy­ko krwa­wie­nia za­le­ży od gra­dien­tu ci­śnie­nia wrot­ne­go oraz stanu mor­fo­lo­gicz­ne­go ścia­ny ży­la­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., wykrwawienie n., krwawnik mrz., krwiak mzw./mrz.

 czas. krwawić ndk., wykrwawić dk., wykrwawić się dk.

 przym. krwawy

 przysł. krwawie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwotok

Wiktionary


krwawiączka

dzie­dzicz­na cho­ro­ba krwi, wy­stę­pu­ją­ca tylko u męż­czyzn, po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niu krzep­nię­cia krwi; he­mo­fi­lia


SJP.pl


krwawić

1. o ciele czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia: wy­dzie­lać krew;
2. o za­bar­wio­nym ma­te­ria­le: tra­cić barw­nik pod wpły­wem okre­ślo­nej cie­czy, po­wo­du­jąc za­bar­wie­nie tej cie­czy lub do­łą­czo­nych czę­ści tego sa­me­go lub in­ne­go ma­te­ria­łu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) med. bro­czyć krwią, tra­cić krew, wy­pły­wać z na­czyń krwio­no­śnych

 (1.2) ranić, zra­nić do krwi

 (1.3) pla­mić krwią

 (1.4) poet. bar­wić na czer­wo­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krwa­wić się

 (2.1) spły­wać krwią

 (2.2) poet. bar­wić się na czer­wo­no

 (2.3) wza­jem­nie ranić się do krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza nowa pasta do zębów na krwa­wią­ce dzią­sła ma wła­ści­wo­ści prze­ciw­za­pal­ne i zwal­cza szkod­li­we bak­te­rie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥favʲit͡ɕ, AS: kr̦favʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krewny m., krewna ż., krwawica ż., krwawienie n., ukrwienie n., krwawiączka ż., krwawiec m., krwawieniec m., krwawizna ż., krwawne n., krwawnica ż., krwawość ż., krwiak m., krwinka ż., krwawnik mrz.

 czas. wykrwawiać, przekrwić, wykrwawić

 przym. krwisty, krwawy, ukrwiony, krewny, krewki, krwawicowy, zakrwawiony

 przysł. krwawie, krwawo

 temsłow. krwawo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) czerwienić, rumienić

 (2.2) czerwienić się, rumienić się

Wiktionary


krwawnica

kos­mo­po­li­tycz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych ros­ną­ca na łą­kach i brze­gach wód; w Pol­sce po­pu­lar­na krwaw­ni­ca po­spo­li­ta, od­por­na i długo kwit­ną­ca ro­śli­na o pur­pu­ro­wych kwia­tach, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze


SJP.pl

Krwaw­ni­ca ("Lyth­rum") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 39 ga­tun­ków sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na świe­cie. W Pol­sce dziko ro­śnie krwaw­ni­ca po­spo­li­ta i wą­sko­list­na. Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju za­sied­la­ją róż­ne­go ro­dza­ju mo­kra­dła, łąki, brze­gi wód. Krwaw­ni­ca po­spo­li­ta jest ga­tun­kiem in­wa­zyj­nym po­wo­du­ją­cym duże szko­dy w za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. W no­wszych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych za­li­cza się tu ro­śli­ny z daw­niej wy­o­dręb­nia­ne­go ro­dza­ju be­błek "Pe­plis".

Wikipedia


krwawnice

ży­la­ko­wa­te roz­sze­rze­nia splo­tu koń­co­we­go od­cin­ka od­byt­ni­cy, w for­mie łatwo krwa­wią­cych guz­ków; guzki krwaw­ni­cze, ży­la­ki od­by­tu, he­mo­ro­i­dy


SJP.pl


krwawnicowate

ro­dzi­na ziół trwa­łych i jed­no­rocz­nych, obej­mu­ją­ca około 25 ga­tun­ków


SJP.pl

Krwaw­ni­co­wa­te ("Lyth­ra­ce­ae" J. St.-Hill.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mir­tow­ców li­czą­ca około 600–650 ga­tun­ków sku­pio­nych w około 30–31 ro­dza­jów. Naj­wię­cej przed­sta­wi­cie­li wy­stę­pu­je w stre­fie rów­ni­ko­wej, ale za­sięg ro­dzi­ny obej­mu­je też stre­fę umiar­ko­wa­ną z wy­jąt­kiem pół­noc­nej czę­ści Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Au­stra­lii.

Wikipedia


krwawnicowaty

o ce­chach krwaw­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


krwawnicowy

przy­miot­nik od: krwaw­ni­ca


SJP.pl


krwawnik

1. mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu; kar­ne­ol; kar­niol;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, o pie­rza­stych li­ściach i bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach ze­bra­nych w ko­szycz­ki, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Achil­lea|L.|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju krwaw­ni­ków (1.1)

 (1.3) pot. miner. od­mia­na chal­ce­do­nu (kar­ne­o­lu) o zie­lo­nej bar­wie z pla­ma­mi czer­wie­ni

 (1.4) daw. miner. he­ma­tyt, rdza­wo­czer­wo­ny mi­ne­rał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. zob. bibil krwaw­nik.

Wiktionary

Krwaw­nik ("Achil­lea" L.) – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 141 ga­tun­ków. Są to ziel­ne ro­śli­ny wie­lo­let­nie wy­stę­pu­ją­ce na wszyst­kich kon­ty­nen­tach pół­ku­li pół­noc­nej, głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej. Ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w Eu­ro­pie, gdzie obec­ne są 52 ga­tun­ki oraz w Azji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W po­ło­wie trze­cie­go ty­siąc­le­cia sre­bro i miedź z Hisz­pa­nii tra­fia­ły do Me­zo­po­ta­mii, po­dob­nie zresz­tą jak la­zu­ryt z Af­ga­ni­sta­nu czy krwaw­nik z do­li­ny In­du­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwawienie n., krewkość ż., krwawica ż., wykrwawianie n., wykrwawienie n., zakrwawianie n., zakrwawienie n., ukrwienie n.

 czas. krwawić ndk., wykwawiać ndk., wykrwawić dk., zakrwawiać ndk., zakrwawić dk., ukrwić dk.

 przym. krwawy, krwawnikowy, krewki, krwisty, dokrewny

 przysł. krwawo, krewko, krwiście, dokrewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwara. mrówcze ziele

 (1.3) heliotrop

Wiktionary


krwawnikowaty

w ko­lo­rze krwaw­ni­ka, czer­wo­ny


SJP.pl


krwawnikowy

przy­miot­nik od: krwaw­nik


SJP.pl


krwawo

przy­słó­wek

 (1.1) z wiel­kim okru­cień­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­sja­nie krwa­wo roz­pra­wi­li się z Af­gań­czy­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krew ż.

 przym. krwawy, krewki

 czas. krwawić

Wiktionary


krwawo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na krwa­wy od­cień barwy okre­ślo­nej przez drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) krwa­woczer­wo­ny • krwa­wopur­pu­ro­wy • krwa­wosiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwistość ż.

 czas. krwawić ndk.

 przysł. krwawo

 przym. krwawy

Wiktionary


krwawoczerwony

in­ten­syw­nie czer­wo­ny, czer­wo­ny o od­cie­niu barwy krwi; krwi­sto­czer­wo­ny, ogni­sto­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor czer­wo­ny o od­cie­niu ko­lo­ru krwi; in­ten­syw­nie czer­wo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­sień­ka trzy­ma­ła kilka krwa­wo­czer­wo­nych liści.

 (1.1) War­stwa cho­le­ste­ry­no­wa barwi się szyb­ko na kolor krwa­wo­czer­wo­ny, potem na wi­śnio­wo­czer­wo­ny aż do pur­pu­ro­we­go (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwistoczerwony

Wiktionary


krwawodziób

ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy nie­licz­nie w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Trin­ga to­ta­nus|ref=tak., bro­dziec krwa­wo­dzio­by, śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;

Wiktionary

Krwa­wo­dziób, bro­dziec krwa­wo­dzio­by ("Trin­ga to­ta­nus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych (Sco­lo­pa­ci­dae). Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kr̥faˈvɔd͡ʑup, AS: kr̦favoʒ́up

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodziec krwawodzioby

Wiktionary


krwawopurpurowy

pur­pu­ro­wy o od­cie­niu barwy krwi


SJP.pl


krwawosiny

siny o czer­wo­nym od­cie­niu


SJP.pl


krwawość

1. → krwa­wy;
2. daw­niej: krwio­żer­czość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krwa­we; cecha tych, któ­rzy są krwa­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwawy

 przysł. krwawo

 czas. krwawić

Wiktionary


krwawszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krwa­wy


SJP.pl


krwawy

1. za­wie­ra­ją­cy krew; ocie­ka­ją­cy krwią; zakr­wa­wio­ny; krwi­sty;
2. od­by­wa­ją­cy się przy roz­le­wie krwi, po­wo­du­ją­cy roz­lew krwi;
3. szcze­gól­nie okrut­ny, dot­kli­wy, bo­les­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra krew, także. bę­dą­cy skut­kiem krwa­wie­nia

 (1.2) zwią­za­ny z roz­le­wem krwi

 (1.3) przen. o fa­bu­le, opo­wie­ści za­wie­ra­ją­cy dużo opi­sów prze­mo­cy lub śmier­ci

 (1.4) przen. okrut­ny, bru­tal­ny

 (1.5) przen. przy­po­mi­na­ją­cy kolor krwi

 (1.6) przen. o pracy bar­dzo cięż­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wy ba­besz­jo­zy są po­dob­ne do ata­ków ma­la­rii – wy­so­ka go­rącz­ka, bóle mię­śni, ane­mia i ew. krwa­wy mocz.

 (1.3) Na końcu tego krwa­we­go filmu głów­ny bo­ha­ter po­za­bi­jał wszyst­kich wro­gów.

 (1.4) Krwa­wy ban­dy­ta za­strze­lił pięć osób.

 (1.5) Za­cho­dzą­ce słoń­ce rzu­ci­ło na chmu­ry krwa­wą poś­wia­tę.

 (1.5) Krwa­we obło­ki za­czę­ły po­ma­rań­czo­wieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwawienie n., wykrwawienie się n., ukrwienie n., krwawica ż., krwawnik mzw./mrz., krwawość ż.

 czas. krwawić ndk., wykrwawiać się ndk., wykrwawić się dk.

 przym. krwisty

 przysł. krwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakrwawiony

 (1.3) brutalny

 (1.4) okrutny, brutalny, nieludzki, tyrański, morderczy

 (1.5) krwistoczerwony

 (1.6) ponad siły, znojny, katorżniczy

Wiktionary


krwiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od krwiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiak m.

Wiktionary


krwiak

na­gro­ma­dze­nie się krwi pod skórą wsku­tek usz­ko­dze­nia na­czy­nia krwio­no­śne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. pa­to­lo­gicz­ne na­gro­ma­dze­nie krwi w or­ga­niz­mie;

Wiktionary

Krwiak (łac. "ha­e­ma­to­ma") – lo­kal­ne na­gro­ma­dze­nie się krwi, opu­szcza­ją­cej usz­ko­dzo­ne na­czy­nia krwio­no­śne, w pod­skór­nych lub śródt­kan­ko­wych zbior­ni­kach w obrę­bie róż­nych struk­tur tkan­ko­wych, roz­le­gły wylew krwi do tkan­ki.

Krwiak wy­stę­pu­je w przy­pad­kach, kiedy wy­na­czy­nio­na krew roz­py­cha i uci­ska tkan­ki, nie po­wo­du­jąc ich usz­ko­dze­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwawienie n.

:: zdrobn. krwiaczek m.

 czas. krwawić ndk.

 przym. krewki, krwisty

Wiktionary


krwinka

ko­mór­ka krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ko­mór­ka krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krwin­ki są wyt­wa­rza­ne w szpi­ku kost­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fʲĩnka, AS: kr̦fʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwistość ż.

 czas. krwawić

 przym. krwisty

 przysł. krwisto

Wiktionary


krwinkomocz

cho­ro­bo­wa obec­ność czer­wo­nych krwi­nek w moczu; mi­kro­he­ma­tu­ria


SJP.pl

Krwin­ko­mocz, ery­tro­cy­tu­ria, krwio­mocz mi­kro­sko­po­wy, mi­kro­he­ma­tu­ria – obec­ność ery­tro­cy­tów w moczu (wię­cej niż 3 ery­tro­cy­ty w polu wi­dze­nia) niez­mie­nia­ją­ca jego wy­glą­du ma­kro­sko­po­we­go. W prze­ci­wień­stwie do krwio­mo­czu krwin­ko­mocz ma cha­rak­ter mi­kro­sko­po­wy i czer­wo­ne krwin­ki nie dają za­bar­wie­nia op­tycz­ne­go. Obec­no­ści po­je­dyn­czych ery­tro­cy­tów w moczu nie uważa się za pa­to­lo­gię.

Wikipedia


krwinkowce

po­drząd pier­wot­nia­ków z gro­ma­dy spo­row­ców wła­ści­wych


SJP.pl

Krwin­kow­ce (Ha­e­mo­spo­ri­da) – rząd pro­ti­stów za­li­cza­nych do kok­cy­diów. Są pa­so­ży­ta­mi wew­nątrz­ko­mór­ko­wy­mi ery­tro­cy­tów ssa­ków (w tym czło­wie­ka) i pta­ków. W ich cyklu ży­cio­wym za­cho­dzi prze­mia­na po­ko­leń wraz ze zmia­ną ży­wi­cie­la:

Wikipedia


krwinkowy

→ krwin­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krwin­ką, do­ty­czą­cy krwin­ki

Wiktionary

Patrz:

krwinka

Powiązane:

 rzecz. kwinka ż.

Wiktionary


krwio-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z krwią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) krwio- + dawca = krwio­daw­ca

 (1.1) krwio- + pijca = krwio­pij­ca

 (1.1) krwio- + żerca = krwio­żer­ca

 (1.1) krwio- + twór­czy = krwiot­wór­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż.

Wiktionary


krwiobieg

krwio­o­bieg;
1. układ krwio­no­śny;
2. prze­no­śnie: układ, w któ­rym coś funk­cjo­nu­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. med. zob. układ krwio­no­śny.

 (1.2) przen. układ, w któ­rym coś funk­cjo­nu­je

Wiktionary

Krwio­bieg, krą­że­nie krwi – za­cho­dzą­cy w ciele zwie­rząt pro­ces ma­ją­cy na celu roz­pro­wa­dze­nie po or­ga­niz­mie krwi lub he­mo­lim­fy, do­star­cza­jąc do tka­nek wody i sub­stan­cji odżyw­czych, za­bie­ra­jąc z nich pro­duk­ty prze­mia­ny ma­te­rii, a także prze­no­sząc hor­mo­ny, ko­mór­ki od­por­no­ścio­we i na­praw­cze oraz bio­rąc udział w ter­mo­re­gu­la­cji. W przy­pad­ku wy­stę­po­wa­nia barw­ni­ka od­de­cho­we­go po­nad­to do­star­cza­ny jest tlen, a za­bie­ra­ny dwut­le­nek węgla.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) […] zgło­sił weto wobec usta­wy po­rząd­ku­ją­cej fi­nan­so­wy krwio­bieg pań­stwa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) układ krwionośny

Wiktionary


krwiobus

au­to­bus z la­bo­ra­to­rium do po­bie­ra­nia krwi


SJP.pl


krwiodawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba od­da­ją­ca swoją krew w celu wy­ko­rzy­sta­nia jej w krwio­lecz­nict­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy krwio­daw­ca może uzy­skać bez­płat­nie wy­ni­ki badań la­bo­ra­to­ryj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈdaft͡sa, AS: kr̦fʹi ̯odafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiodawstwo n.

:: fż. krwiodawczyni ż.

 przym. krwiodawczy

Wiktionary


krwiodawczy

→ krwio­daw­ca


SJP.pl

Patrz:

krwiodawca

krwiodawczyni

ko­bie­ta od­da­ją­ca swoją krew w celu prze­to­cze­nia jej innej oso­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­da­ją­ca swoją krew w celu wy­ko­rzy­sta­nia jej w krwio­lecz­nict­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ponad dzie­się­ciu (= 10) lat je­stem krwio­daw­czy­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkr̥fʲjɔdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: kr̦fʹi ̯odafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiodawstwo n.

:: fm. krwiodawca m.

 przym. krwiodawczy

Wiktionary


krwiodawstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. od­da­wa­nie włas­nej krwi na cele me­dycz­ne;

Wiktionary

Krwio­daw­stwo – od­da­wa­nie krwi przez osoby zdro­we na rzecz osób po­trze­bu­ją­cych krwi lub jej skład­ni­ków. Od­bior­ca­mi są szpi­ta­le, kli­ni­ki oraz in­sty­tu­ty do­ko­nu­ją­ce skom­pli­ko­wa­nych ope­ra­cji, prze­szcze­pów i in­nych za­bie­gów, do prze­pro­wa­dze­nia któ­rych krew jest nie­zbęd­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈdafstfɔ, AS: kr̦fʹi ̯odafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiodawca m., krwiodawczyni ż.

 przym. krwiodawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawstwo krwi

Wiktionary


krwiolecznictwo

me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą prze­ta­cza­nia krwi cho­re­mu


SJP.pl


krwiomocz

prze­do­sta­wa­nie się czer­wo­nych krwi­nek do moczu; he­ma­tu­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. obec­ność krwi w moczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgła­sza­ny przez chorą krwio­mocz był zwią­za­ny z ostry­mi ob­ja­wa­mi ka­mi­cy mo­czo­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fʲjɔ̃mɔt͡ʃ, AS: kr̦fʹi ̯õmoč

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hematuria

Wiktionary


krwionośny

zwią­za­ny z krą­że­niem krwi, roz­pro­wa­dza­ją­cy krew po or­ga­niz­mie; wa­sku­lar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. ma­ją­cy zwią­zek z krą­że­niem krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ krwio­no­śny jest tu zam­knię­ty, ścian­ki na­czyń kurcz­li­we, a same na­czy­nia naj­czę­ściej opa­trzo­ne za­staw­ka­mi, tak że obieg krwi od­by­wa się w spo­sób pra­wi­dło­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: kr̦fʹi ̯õnośny

Wiktionary


krwioobieg

rzad­ko: krwio­bieg;
1. układ krwio­no­śny;
2. prze­pływ krwi;
3. prze­no­śnie: układ, w któ­rym coś funk­cjo­nu­je


SJP.pl


krwiopijca

po­tocz­nie: czło­wiek czer­pią­cy ko­rzy­ści z cu­dzej pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który pije krew

 (1.2) przen. pejor. ten, który wy­zy­sku­je in­nych

 (1.3) przen. pejor. ten, który prze­le­wa czy­jąś krew

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Już nie je­stem twoim przy­ja­cie­lem, a ty już nie je­steś moim przy­ja­cie­lem, ty wstręt­ny krwio­pij­co!

 (1.2) W knaj­pie za­pa­dła cisza ab­so­lut­na i na pewno jakiś po­wie­ścio­pi­sarz wspom­niał­by w tym mo­men­cie coś o bzy­ka­niu ko­ma­ra. Nie­ste­ty, nie sły­chać było nawet tego ma­leń­kie­go krwio­pij­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈpʲijt͡sa, AS: kr̦fʹi ̯opʹii ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwiopijczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hematofag, krwiożerca

 (1.2) wyzyskiwacz, pijawka, pasożyt

 (1.3) okrutnik, zbrodniarz, krwiożerca

Wiktionary


krwiopijczy

→ krwio­pij­ca


SJP.pl

Patrz:

krwiopijca

krwiopijczyni

→ krwio­pij­ca


SJP.pl

Patrz:

krwiopijca

krwiopijność

cecha owa­dów (rza­dziej in­nych zwie­rząt) ży­wią­cych się krwią


SJP.pl


krwioplucie

plu­cie krwią; od­plu­wa­nie krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. od­plu­wa­nie wy­dzie­li­ny zmie­sza­nej z krwią;

Wiktionary

Krwio­plu­cie (łac. "haemoptoë, ha­e­mop­ty­sis") – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na odkrz­tu­sza­niu krwi z na­błon­ka płuc lub dróg od­de­cho­wych.

Wy­róż­nia się krwio­plu­cie nie­ma­syw­ne (po­ni­żej 100–600 ml odkrz­tu­szo­nej krwi na dobę) i ma­syw­ne (po­wy­żej tych war­to­ści).

Niek­tó­re cho­ro­by, w któ­rych może wy­stę­po­wać krwio­plu­cie (od naj­częst­szych do naj­rzad­szych, źró­dło:):

Wikipedia


krwiotwórczość

→ krwiot­wór­czy


SJP.pl

Patrz:

krwiotwórczy

krwiotwórczy

two­rzą­cy krew


SJP.pl


krwioupust

za­bieg po­le­ga­ją­cy na kon­tro­lo­wa­nym po­bra­niu krwi z or­ga­niz­mu; fle­bo­to­mia


SJP.pl


krwiożerca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) isto­ta lub czło­wiek ży­wią­ca się krwią

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwiożerczy

Wiktionary


krwiożerczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób krwio­żer­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiożerczość ż.

 przym. krwiożerczy

Wiktionary


krwiożerczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto krwio­żer­czy; cecha tego, co krwio­żer­cze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwiożerczy

 przysł. krwiożerczo

Wiktionary


krwiożerczy

przy­miot­nik

 (1.1) o zwie­rzę­tach: ży­wią­cy się mię­sem lub krwią upo­lo­wa­nych istot ży­wych

 (1.2) przen. o czło­wie­ku: odz­na­cza­ją­cy się okru­cień­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ama­zon­ce żyją krwio­żer­cze pi­ra­nie.

 (1.2) Hit­ler i Sta­lin to byli bar­dzo krwio­żer­czy lu­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈʒɛrt͡ʃɨ, AS: kr̦fʹi ̯ožerčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiożerczość ż., krwiożerca m.

 przysł. krwiożerczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapieżny

 (1.2) okrutny, zbrodniczy

Wiktionary


krwisto

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem krwi­stej barwy, z obec­no­ścią krwi­sto­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­pu­ga miała krwi­sto za­bar­wio­ny dziób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwinka ż., krew ż., krwistość ż.

 przym. krwisty

 przysł. krwiście

 temsłow. krwisto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwiście

Wiktionary


krwisto-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na krwi­sty od­cień barwy okre­ślo­nej przez drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) krwi­stobru­nat­ny • krwi­stoczer­wo­ny • krwi­stordza­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwistość ż.

 przysł. krwisto

 przym. krwisty

Wiktionary


krwistoborowik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


krwistobrunatny

bru­nat­ny o krwi­stym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor bru­nat­ny o od­cie­niu ko­lo­ru krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gro­bie le­ża­ły krwi­sto­bru­nat­ne li­ście.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwisty

Wiktionary


krwistoczerwono

przy­słó­wek

 (1.1) w bar­wie krwi­sto­czer­wo­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W misce le­ża­ły krwi­sto­czer­wo­no bar­wio­ne jaja wiel­ka­noc­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwistoczerwony

Wiktionary


krwistoczerwony

in­ten­syw­nie czer­wo­ny, czer­wo­ny o od­cie­niu barwy krwi; krwa­wo­czer­wo­ny, ogni­sto­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor czer­wo­ny bli­ski od­cie­nio­wi ko­lo­ru krwi; in­ten­syw­nie czer­wo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krwi­sto­czer­wo­ny tatar sma­ku­je jej naj­bar­dziej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkr̥fʲistɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: kr̦fʹistočervõny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krwistoczerwono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwisty, krwawoczerwony

Wiktionary


krwistordzawy

rdza­wy o od­cie­niu krwi­stym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor rdza­wy o od­cie­niu ko­lo­ru krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gro­bie le­ża­ły krwi­stor­dza­we li­ście.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwisty

Wiktionary


krwistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krwi­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwisty

 przysł. krwiście, krwisto

 rzecz. krwinka ż.

 temsłow. krwisto-, krwawo-

Wiktionary


krwisty

1. za­wie­ra­ją­cy krew, ma­ją­cy w swoim skła­dzie krew;
2. za­czer­wie­nio­ny na sku­tek na­pły­wu krwi;
3. ener­gicz­ny, pełen wi­go­ru;
4. czer­wo­ny, ma­ją­cy kolor krwi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra krew

 (1.2) za­czer­wie­nio­ny od na­pły­wu krwi

 (1.3) o od­cie­niu ko­lo­ru krwi

 (1.4) pot. pełen wi­go­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy kaszl­nął, wy­le­cia­ła krwi­sta plwo­ci­na.

 (1.3) Wi­tra­ży­sta krwi­stą barwą wpra­wio­ne­go szkła zaz­na­czył styg­mat w boku świę­te­go Fran­cisz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krwisto

 rzecz. krew ż., krwinka ż., krwiak mzw./mrz.

 czas. krwawić

 przym. krwawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwawy

 (1.2) czerwony, rumiany

 (1.3) czerwony, krwawy

 (1.4) energiczny, temperamentny, żywy

Wiktionary


krwiściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krwi­sto


SJP.pl


krwiściąg

ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. krze­win­ka lub by­li­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca na ob­sza­rze Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Eu­raz­ji;

Wiktionary

Krwi­ściąg ("San­gu­i­sor­ba" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W wą­skim uję­ciu sy­ste­ma­tycz­nym liczy kil­ka­na­ście ga­tun­ków, a w sze­ro­kim (po włą­cze­niu tu ga­tun­ków z ro­dza­jów "Po­te­rium", "Po­te­ri­dium" i "Den­drio­po­te­rium") – 34 ga­tun­ki. W wą­skim uję­ciu są to ro­śli­ny wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie umiar­ko­wa­nej Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, a w sze­ro­kim także w po­łud­nio­wej Afry­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krwi­ściąg le­kar­ski ma za­sto­so­wa­nie w zio­ło­lecz­nict­wie do ta­mo­wa­nia krwi przy nie­ży­tach ukła­du po­kar­mo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fʲiɕt͡ɕɔ̃ŋk, AS: kr̦fʹiśćõŋk

Wiktionary


krwotoczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krwo­tocz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwotoczny

 przysł. krwotocznie

Wiktionary


krwotoczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z krwo­to­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­rącz­ka krwo­tocz­na wy­war­ła ogrom­ny wpływ na losy An­glii za pa­no­wa­nia Hen­ry­ka II.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwotok m., krwotoczność ż.

Wiktionary


krwotok

nagłe, silne krwa­wie­nie; he­mo­ra­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­fi­ta utra­ta krwi na sku­tek urazu lub jako objaw cho­ro­by;

Wiktionary

Krwo­tok ( ha­e­morr­ha­gia) – silne krwa­wie­nie, gwał­tow­na utra­ta krwi w jej peł­nym skła­dzie na sku­tek cho­ro­by (na przy­kład go­rącz­ki krwo­tocz­nej) lub urazu na­czyń krwio­no­śnych.

Krwo­tok może być zew­nętrz­ny, spo­wo­do­wa­ny raną ot­war­tą lub wew­nętrz­ny, kiedy krew nie znaj­du­je uj­ścia poza or­ga­nizm. Przy­kła­dem krwo­to­ku wew­nętrz­ne­go jest wylew krwi do mózgu. Wy­róż­nia się także krwo­to­ki mie­sza­ne, kiedy źró­dło krwo­to­ku znaj­du­je się wew­nątrz or­ga­niz­mu, a krew wy­pły­wa na zew­nątrz, np. krwo­tok z nosa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krwo­tok może być z krta­ni, z żo­łąd­ka, z nosa, z płuc rzad­ko kiedy. Zresz­tą, je­że­li czło­wiek za­wsze był zdrów, nigdy nie kasz­lał… (B. Prus: Ka­mi­zel­ka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fɔtɔk, AS: kr̦fotok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwotoczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwawienie

Wiktionary


kry

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) plu­ral|kra.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) stpol. krew

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨ, AS: kry

Wiktionary


krybuny

rze­czow­nik

 (1.1) reg. pozn. - plecy, krzyż (jako część ciała)

Wiktionary


krych

naz­wi­sko


SJP.pl


krycha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. kre­cha

Wiktionary

Kry­cha – część mia­sta Som­pol­na. Znaj­du­je się w pół­noc­nej czę­ści mia­sta nad brze­giem No­te­ci. Osied­le jest uli­ców­ką bę­dą­cą w obrę­bie ulic: Kry­cha i Nad­no­tec­kiej. W cen­trum Kry­chy prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 266.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­słu­cha­li uważ­nie, ale nikto się nie ozwał, pa­trze­li jeno w te białe kry­chy na stole i głę­bo­ko de­li­be­ro­wa­li.

 (1.1) — Tak! widzę... widzę kry­chę od knuta, któ­rym naz­na­czy­łem cię do śmier­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarz mos., krecha ż., kresa ż., kreska ż.

Wiktionary


krycie

ko­pu­la­cja zwie­rząt


SJP.pl

Kry­cie (też: sta­no­wie­nie) – jedna z naj­sku­tecz­niej­szych i za­ra­zem naj­czę­ściej sto­so­wa­nych metod roz­ro­du zwie­rząt. Po­le­ga ono na ko­pu­la­cji wy­bra­nych zwie­rząt, w wy­ni­ku czego na­stę­pu­je na­tu­ral­ne una­sie­nie­nie sa­mi­cy. W spo­sób na­tu­ral­ny sa­mi­ca daje się po­kryć je­dy­nie w okre­sie rui. U wielu ga­tun­ków zwie­rząt, zwła­szcza ho­dow­la­nych, kry­cie za­stę­po­wa­ne jest sztucz­nym una­sien­nia­niem.

Wikipedia


krycki

naz­wi­sko


SJP.pl


kryczka

naz­wi­sko


SJP.pl

Krycz­ka ( Кричка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 w re­jo­nie bo­ho­rod­czań­skim).

Wikipedia


kryg

daw­niej:
1. lewar do na­cią­ga­nia kuszy;
2. munsz­tuk koń­ski;
3. prze­sad­ny ukłon


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kryg – herb szla­chec­ki
  • Kryg – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Li­pin­ki
  • Kryg – gro­ma­da w po­wie­cie gor­lic­kim

Wikipedia


kryger

naz­wi­sko


SJP.pl


krygi

prze­sta­rza­łe: prze­sad­ne, nie­na­tu­ral­ne ruchy, dygi


SJP.pl


krygiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kufel

Wiktionary


krygier

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Kry­gier – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny, poseł na Sejm
  • Flo­rian Kry­gier – pol­ski tre­ner i dzia­łacz pił­kar­ski
  • Kry­sty­na Kry­gier – pol­ska ar­chi­tekt­ka, ur­ba­nist­ka i pla­stycz­ka
  • Woj­ciech Kry­gier – pol­ski me­ta­lurg, przed­się­bior­ca

Wikipedia


krygowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kry­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krygować ndk.

Wiktionary


krygować

1. miz­drzyć się, za­cho­wy­wać się pre­ten­sjo­nal­nie;
2. daw­niej: krę­po­wać ciało


SJP.pl


krygowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kry­gow­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk i fizyk
  • Bo­gu­mił Kry­gow­ski – pol­ski ge­o­log, ge­o­graf i ge­o­mor­fo­log
  • Mie­czy­sław Kry­gow­ski – pol­ski in­ży­nier i woj­sko­wy
  • Sta­ni­sław Kry­gow­ski – pol­ski praw­nik, ad­wo­kat, dzia­łacz tu­ry­stycz­ny, tu­ry­sta gór­ski i fo­to­gra­fik
  • Ta­de­usz Kry­gow­ski – pol­ski che­mik
  • Wła­dy­sław Kry­gow­ski – praw­nik, ad­wo­kat, dzia­łacz or­ga­ni­za­cji tu­ry­stycz­nych, pu­bli­cy­sta
  • Zbi­gniew Jan Kry­gow­ski (1904–1992) – pol­ski ma­larz i rzeź­biarz
  • Zbi­gniew Jan Kry­gow­ski (1929–2003) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Zdzi­sław Kry­gow­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk

Wikipedia


krygowy

→ kryg (daw­niej)


SJP.pl


kryjomy

daw­niej: tajny, ukry­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. tajny, ukry­ty

Wiktionary


kryjza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ser

Wiktionary


kryjówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce bez­piecz­ne­go ukry­cia cze­goś; miej­sce, gdzie ktoś ukry­wa się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ucie­ki­nier zna­lazł bez­piecz­ną kry­jów­kę w lesie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈjufka, AS: kryi ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kryć się ndk.

 rzecz. krycie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukrycie, schronienie, skrytka

Wiktionary


kryk

naz­wi­sko


SJP.pl


kryka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. na­rzę­dzie w pie­kar­ni do ścią­ga­nia węgli z pieca, długi po­grze­bacz z po­przecz­ną de­szczuł­ką

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sę­ka­ta laska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨka, AS: kryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosior, ożóg piekarski

Wiktionary


krykiecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kry­kiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krykiet m.

Wiktionary


krykiecista

za­wod­nik kry­kie­ta


SJP.pl


krykiecistka

za­wod­nicz­ka kry­kie­ta


SJP.pl


krykiet

gra zbli­żo­na do pa­lan­ta, po­le­ga­ją­ca na zbu­rze­niu bram­ki dru­ży­ny prze­ciw­nej przez rzut piłką, od­bi­ja­ną pła­ską, grubą ra­kie­tą przez bro­nią­ce­go za­wod­ni­ka; cric­ket


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. gra ze­spo­ło­wa, w któ­rej za­wod­ni­cy dwóch dru­żyn pró­bu­ją na zmia­nę zbić bram­kę dru­ży­ny prze­ciw­nej i obro­nić swoją;

Wiktionary

Nie mylić z: kro­kiet.

Kry­kiet (ang. "cric­ket") – sport dru­ży­no­wy, w któ­rym mecze roz­gry­wa­ne są mię­dzy dwie­ma dru­ży­na­mi po je­de­na­stu za­wod­ni­ków. Po­cho­dzi z An­glii, gdzie po­dob­na gra była znana już na prze­ło­mie XIII i XIV wieku.

Mecze kry­kie­to­we roz­gry­wa­ne są na tra­wia­stym bo­i­sku o kształ­cie zbli­żo­nym do owal­ne­go, w środ­ku któ­re­go znaj­du­je się pła­ski pas (ang.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie ro­zu­miem zasad kry­kie­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨcɛt, AS: kryḱet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krykietowy

 rzecz. krykiecik mrz.

Wiktionary


krykietowy

przy­miot­nik od: kry­kiet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kry­kie­tem, do­ty­czą­cy kry­kie­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krykiet m.

Wiktionary


kryklok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kred­ka, ołó­wek, ogól­nie na­rzę­dzie do pi­sa­nia i ry­so­wa­nia

Wiktionary


krykucha

dzika kacz­ka wy­ho­do­wa­na w nie­wo­li, uży­wa­na do wa­bie­nia ka­czo­rów; kre­ku­cha


SJP.pl


kryl

drob­ny sko­ru­piak mor­ski bę­dą­cy cen­nym źró­dłem biał­ka, z tego po­wo­du po­ła­wia­ny do celów spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rząd drob­nych mor­skich sko­ru­pia­ków za­miesz­ku­ją­cych morza i oce­a­ny na całym świe­cie, sta­no­wią­cy istot­ne źró­dło po­kar­mu m.in. wie­lo­ry­bów, ryb, ping­wi­nów;

 (1.2) slang. ko­ka­i­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Mię­dzy­rzecz. król

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kryl – po­tocz­na nazwa szczę­tek
  • Kryl – przy­sió­łek wsi Tem­ple­wo w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew
  • Kryl – pol­ski sy­stem ar­ty­le­ryj­ski z ar­ma­tą 155 mm.
  • Karel Kryl – cze­ski pio­sen­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Oże­nisz mi tro­chę kryla?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨl, AS: kryl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczętka, eufazja

Wiktionary


krylon

marka farb w spra­yu i firma


SJP.pl


krylowy

przy­miot­nik od: kryl


SJP.pl


krym

pół­wy­sep na Ukra­i­nie; Pół­wy­sep Krym­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep na Morzu Czar­nym, po­łą­czo­ny z lądem tylko wą­skim Przes­my­kiem Pe­re­kop­skim; te­ry­to­rium spor­ne mię­dzy Ukra­i­ną a Rosją;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krym – re­gion ge­o­gra­ficz­ny w Eu­ro­pie, pół­wy­sep Morza Czar­ne­go
  • Cha­nat Krym­ski – pań­stwo ta­tar­skie (XV–XVIII w.)
  • Krym­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wa – pań­stwo ta­tar­skie (1917–1918)
  • Krym­ska Au­to­no­micz­na So­cja­li­stycz­na Re­pu­bli­ka Ra­dziec­ka – re­pu­bli­ka au­to­no­micz­na ZSRR (1921–1946)
  • Obwód krym­ski – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na ZSRR (1946–1991)
  • Krym­ska Au­to­no­micz­na So­cja­li­stycz­na Re­pu­bli­ka Ra­dziec­ka – re­pu­bli­ka au­to­no­micz­na ZSRR (1991–1992)
  • Au­to­no­micz­na Re­pu­bli­ka Krymu – au­to­no­micz­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Ukra­i­ny (od 1994)
  • Re­pu­bli­ka Krymu – pań­stwo nie­uz­na­wa­ne, ist­nie­ją­ce przez kilka dni pod­czas kry­zy­su krym­skie­go w 2014
  • Re­pu­bli­ka Krymu – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Rosji ut­wo­rzo­na na oku­po­wa­nych te­re­nach ukra­iń­skiej Au­to­no­micz­nej Re­pu­bli­ki Krymu (od 2014)
  • Krym Girej – chan krym­ski
  • Krym Girej – soł­tan krym­ski
  • So­lo­mon Krym – pre­mier Krym­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeż­dżę na Krym do mojej ta­tar­skiej ro­dzi­ny.

 (1.1) Do­dat­ko­wo bro­nią­cy się na Kry­mie Ro­sja­nie po­nie­śli więk­sze stra­ty w lu­dziach od ata­ku­ją­cych, co do­wio­dło du­żych dy­spro­por­cji w umie­jęt­no­ści or­ga­ni­za­cji dzia­łań wo­jen­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨ̃m, AS: krỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymianin mos., Krymianka ż., krymka ż., Krymczyk mos.

 przym. krymski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Krymski; hist. Tauryda, Chersonez Taurydzki, Półwysep Taurydzki

Wiktionary


krymczacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Krym­cza­ka­mi, do­ty­czą­cy Krym­cza­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język krym­czac­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymczak mos., Krymczaczka ż.

Wiktionary


krymczaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka au­toch­to­nicz­ne­go ludu tu­rec­kie­go za­miesz­ku­ją­ca Pół­wy­sep Krym­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krymczacki

 rzecz. krymczacki mrz.

Wiktionary


krymczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel au­toch­to­nicz­ne­go ludu tu­rec­kie­go za­miesz­ku­ją­cy Pół­wy­sep Krym­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krymczacki

 rzecz. krymczacki mrz.

Wiktionary


krymek

biały gołąb o barw­nym upie­rze­niu czub­ka głowy, przy­po­mi­na­ją­cym kształ­tem czap­kę krym­kę


SJP.pl


krymen

daw­niej: zbrod­nia, prze­stęp­stwo


SJP.pl


krymianin

miesz­ka­niec Krymu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Krymu; osoba stam­tąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krym mrz., krymka ż.

:: fż. Krymianka ż.

 przym. krymski

Wiktionary


krymianka

→ Kry­mia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Krymu; ko­bie­ta stam­tąd

Wiktionary

Patrz:

Krymianin

Powiązane:

 rzecz. Krym mrz., krymka ż.

:: fm. Krymianin mos.

 przym. krymski

Wiktionary


kryminalik

zdrob­nie­nie od: kry­mi­nał


SJP.pl


kryminalista

1. osoba ska­za­na przez sąd za prze­stęp­stwo kry­mi­nal­ne; prze­stęp­ca;
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kry­mi­na­li­sty­ki;
3. funk­cjo­na­riusz po­li­cji kry­mi­nal­nej w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która do­pu­ści­ła się prze­stęp­stwa kry­mi­nal­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲista, AS: krỹmʹĩnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminał m., kryminalistyka ż., kryminalistyk m.

:: fż. kryminalistka ż.

 przym. kryminalny

 czas. kryminalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestępca, bandyta, gangster, zbir, zbrodniarz, złoczyńca

Wiktionary


kryminalistka

→ kry­mi­na­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która po­peł­nia prze­stęp­stwa

Wiktionary

Patrz:

kryminalista

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistka, AS: krỹmʹĩnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminał m., kryminalistyka ż., kryminalistyk m.

:: fm. kryminalista m.

 przym. kryminalny, kryminalistyczny

 czas. kryminalizować

Wiktionary


kryminalistyczny

→ kry­mi­na­li­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kry­mi­na­li­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

kryminalistyka

Powiązane:

 rzecz. kryminalistyka ż., kryminalistka ż., kryminalny mos.

 przym. kryminalny

Wiktionary


kryminalistyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kry­mi­na­li­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta z za­kre­su kry­mi­na­li­sty­ki

Wiktionary


kryminalistyka

1. nauka o prze­stęp­stwach i me­to­dach ich wy­kry­wa­nia;
2. pro­ce­so­we czyn­no­ści śled­cze zwią­za­ne z gro­ma­dze­niem i za­bez­pie­cza­niem do­wo­dów prze­stęp­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. nauka o me­to­dach i spo­so­bach wy­kry­wa­nia prze­stępstw i ich spraw­ców;

 (1.2) praw. czyn­no­ści śled­cze w trak­cie pro­ce­su kar­ne­go, ma­ją­ce na celu ści­ga­nie prze­stęp­ców i za­po­bie­ga­nie prze­stęp­stwom

Wiktionary

Nie mylić z: Kry­mi­no­lo­gia.

Kry­mi­na­li­sty­ka – nauka o tak­tycz­nych za­sa­dach i spo­so­bach oraz o tech­nicz­nych me­to­dach i środ­kach roz­poz­na­wa­nia, a także wy­kry­wa­nia praw­nie okre­ślo­nych, ujem­nych zja­wisk spo­łecz­nych, a w szcze­gól­no­ści prze­stępstw i ich spraw­ców oraz udo­wad­nia­nia ist­nie­nia lub braku związ­ku mię­dzy oso­ba­mi a zda­rze­nia­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ter­mi­na­mi z za­kre­su kry­mi­na­li­sty­ki są za­gard­le­nie i za­dła­wie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistɨka, AS: krỹmʹĩnalʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminalny mos., kryminalistyk m., kryminalista m., kryminalistka ż., kryminał m.

 przym. kryminalny, kryminalistyczny

Wiktionary


kryminalizacja

1. sze­rze­nie się prze­stęp­czo­ści;
2. w pra­wie: pod­da­nie cze­goś prawu kar­ne­mu


SJP.pl


kryminalizacyjny

→ kry­mi­na­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

kryminalizacja

kryminalizować

1. czy­nić coś prze­stęp­stwem; pe­na­li­zo­wać;
2. czy­nić win­nym wbrew fak­tycz­ne­mu sta­no­wi rze­czy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) praw. usta­wo­wo kla­sy­fi­ko­wać dane dzia­ła­nie jako prze­stęp­stwo, pe­na­li­zo­wać

 (1.2) pot. przy­pi­sy­wać komuś lub cze­muś cha­rak­ter prze­stęp­czy, zwy­kle wbrew fak­tycz­ne­mu sta­no­wi rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Par­la­ment wzywa pań­stwa człon­kow­skie, aby kry­mi­na­li­zo­wa­ły strę­czy­ciel­stwo i wy­ko­rzy­sty­wa­nie nie­let­nich za gra­ni­cą (sek­stu­ry­sty­kę), po­peł­nia­ne przez ich włas­nych oby­wa­te­li, na równi z prze­pi­sa­mi obo­wią­zu­ją­cy­mi w ich kraju.

 (1.2) Na­le­ży uwa­żać, aby nie zna­leźć się w sy­tu­a­cji, w któ­rej kry­mi­na­li­zu­je się lub ogra­ni­cza wol­ność słowa w waż­nych de­ba­tach.

 (1.2) Nie zga­dza­my się na to, aby ko­bie­ty były kry­mi­na­li­zo­wa­ne za pomoc ko­bie­tom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: krỹmʹĩnalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminalny mos., kryminał mrz., kryminalista mos., kryminalistka ż.

 przym. kryminalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penalizować

Wiktionary


kryminalna

po­tocz­nie: więź­niar­ka ska­za­na za prze­stęp­stwo po­spo­li­te


SJP.pl


kryminalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kry­mi­nal­ne; cecha tych, któ­rzy są kry­mi­nal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryminalny

 przysł. kryminalnie

 rzecz. kryminalny mos.

Wiktionary


kryminalny

1. od­no­szą­cy się do prze­stępstw po­spo­li­tych;
2. o po­wie­ści, fil­mie: ma­ją­cy za temat prze­stęp­stwo i jego wy­kry­wa­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do prze­stęp­stwa, zwią­za­ny z po­peł­nie­niem prze­stęp­stwa

 (1.2) zwią­za­ny ze ści­ga­niem prze­stęp­ców

 (1.3) taki, któ­re­go te­ma­tem jest prze­stęp­stwo i me­to­dy jego wy­kry­wa­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wię­zień ska­za­ny za prze­stęp­stwo po­spo­li­te

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stę­pek i zbrod­nia to czyny kry­mi­nal­ne.

 (1.2) Po­li­cja kry­mi­nal­na zaj­mu­je się wy­kry­wa­niem prze­stępstw i ich spraw­ców.

 (1.3) Po­wieść kry­mi­nal­na jest na­zy­wa­na kry­mi­na­łem.

 (2.1) W gu­ła­gu kry­mi­nal­ni byli le­piej trak­to­wa­ni, niż - po­li­tycz­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩˈnalnɨ, AS: krỹmʹĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminał m., kryminalistyka ż., kryminalistyk m., kryminalista m., kryminalistka ż., kryminalność ż.

 przym. kryminalistyczny

 czas. kryminalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) śledczy

 (1.3) sensacyjny

Wiktionary


kryminał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. utwór o te­ma­ty­ce kry­mi­nal­nej, zwią­za­nej z prze­stęp­stwem

 (1.2) pot. wię­zie­nie

 (1.3) film. film kry­mi­nal­ny

 (1.4) pot. prze­stęp­stwo

 (1.5) pot. coś ka­ry­god­ne­go, na­gan­ne­go, skan­da­licz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kry­mi­nał – po­wieść kry­mi­nal­na
  • kry­mi­nał – film kry­mi­nal­ny
  • kry­mi­nał – wię­zie­nie lub areszt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­jem­nie czyta się kry­mi­na­ły pod­czas jazdy po­cią­giem.

 (1.2) Za ten czyn można tra­fić do kry­mi­na­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨ̃ˈmʲĩnaw, AS: krỹmʹĩnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1) zob. kryminalny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powieść kryminalna / detektywistyczna

 (1.2) zob. więzienie.

 (1.3) film kryminalny

Wiktionary


kryminałek

iro­nicz­nie: kry­mi­nał - po­wieść lub film o te­ma­ty­ce kry­mi­nal­nej; kry­mi­nał­ka


SJP.pl


kryminałka

1. iro­nicz­nie: kry­mi­nał - po­wieść lub film o te­ma­ty­ce kry­mi­nal­nej; kry­mi­na­łek;
2. śro­do­wi­sko­wo: wię­zie­nie lub areszt; paka, ciupa, koza, mamer, pier­del, kić


SJP.pl


kryminogenność

→ kry­mi­no­gen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kry­mi­no­gen­ne; cecha tych, któ­rzy są kry­mi­no­gen­ni

Wiktionary

Patrz:

kryminogenny

Powiązane:

 przym. kryminogenny

 przysł. kryminogennie

Wiktionary


kryminogenny

sprzy­ja­ją­cy po­peł­nia­niu prze­stępstw, bę­dą­cy źró­dłem prze­stęp­czo­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sprzy­ja­ją­cy pow­sta­wa­niu prze­stęp­czo­ści lub ma­ją­cy ten­den­cję do ge­ne­ro­wa­nia za­cho­wań prze­stęp­czych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­ża­ły Fi­li­pa za pra­we­go i do­bre­go czło­wie­ka, który wiele lat temu uległ cza­ro­wi mło­dej dziew­czy­ny, wy­cią­gnął ją z kry­mi­no­gen­ne­go śro­do­wi­ska, umył, ubrał, wyksz­tał­cił.

 (1.1) Waż­nym czyn­ni­kiem kry­mi­no­gen­nym są czę­ste u re­cy­dy­wi­stów za­bu­rze­nia oso­bo­wo­ści i da­le­ko po­su­nię­te nie­przy­sto­so­wa­nie spo­łecz­ne, które po­tę­gu­je długi pobyt w za­kła­dach kar­nych.

 (1.1) W uza­sad­nie­niu pro­jek­tu no­we­li­za­cji Ko­dek­su kar­ne­go wska­zy­wa­no bo­wiem, że niek­tó­re za­bu­rze­nia oso­bo­wo­ści, wią­żą­ce się z bra­kiem em­pa­tii i wy­rzu­tów su­mie­nia czy też skłon­no­ścią do nie­kon­tro­lo­wa­nych wy­bu­chów agre­sji, sta­no­wią czyn­nik kry­mi­no­gen­ny i od lat są wią­za­ne ze skłon­no­ścia­mi do za­cho­wań prze­stęp­czych, po­wo­du­ją bo­wiem re­ak­cje dra­stycz­nie od­bie­ga­ją­ce od norm przy­ję­tych w danej kul­tu­rze, zwła­szcza w za­kre­sie re­la­cji mię­dzy­ludz­kich (np. za­bu­rze­nia oso­bo­wo­ści typu an­ty­so­cjal­ne­go, sa­dy­stycz­ne­go czy bor­der­li­ne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminogenność ż.

Wiktionary


kryminolog

osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo nauką o prze­stęp­czo­ści


SJP.pl


kryminologia

nauka zaj­mu­ją­ca się spraw­ca­mi prze­stępstw oraz prze­stęp­czo­ścią jako zja­wi­skiem spo­łecz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. nauka o prze­stęp­czo­ści (prze­stęp­stwach, prze­stęp­cy, ob­ja­wach i przy­czy­nach prze­stęp­czo­ści oraz wszel­kich zwią­za­nych z nią zja­wi­skach);

Wiktionary

Nie mylić z: Kry­mi­na­li­sty­ka.

Kry­mi­no­lo­gia – dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się osobą spraw­cy prze­stęp­stwa, przy­czy­na­mi jego czynu i wa­run­ka­mi spo­łecz­ny­mi, w ja­kich go do­ko­nał.

Ter­min po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "cri­men" (prze­stęp­stwo) oraz grec­kie­go "logos" (nauka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja, AS: krỹmʹĩnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminolog mos., kryminolożka ż.

 przym. kryminologiczny

Wiktionary


kryminologiczny

→ kry­mi­no­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kry­mi­no­lo­gii, zwią­za­ny z kry­mi­no­lo­gią

Wiktionary

Patrz:

kryminologia

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: krỹmʹĩnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminologia ż., kryminolog m.

Wiktionary


kryminolożka

→ kry­mi­no­log


SJP.pl

Patrz:

kryminolog

krymka

ści­śle przy­le­ga­ją­ca, mała cza­pecz­ka Ta­ta­rów ukra­iń­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­ci­sła, krą­gła, pła­ska czap­ka bez dasz­ka, no­szo­na przez Ta­ta­rów krym­skich; od XVI wieku w Pol­sce;

Wiktionary

Krym­ka – ści­śle przy­le­ga­ją­ca do głowy czap­ka bez dasz­ka, no­szo­na przez Ta­ta­rów krym­skich, Żydów sta­ro­za­kon­nych i ludy Azji Środ­ko­wej w cza­sach no­wo­żyt­nych i współ­czes­nych (także czap­ka z ba­ra­nów krym­skich).

W Pol­sce roz­po­wszech­ni­ła się w XVI wieku. Może być uszy­ta z al­pa­ki, kam­lo­tu, jed­wa­biu, rza­dziej z haf­to­wa­ne­go ak­sa­mi­tu (tiu­bie­tiej­ka). Jest to czap­ka z wy­so­kim ko­li­stym obra­mie­niem i pła­skim wierz­chem, naj­czę­ściej ozdo­bio­na haf­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na w krym­ce uniósł brwi ze zdzi­wie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymianka ż., Krymianin mos., Krym

 przym. krymski

Wiktionary


krymki

ści­śle przy­le­ga­ją­ca, mała cza­pecz­ka Ta­ta­rów ukra­iń­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krym­ki – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ło­ma­zy
  • Krym­ki – przy­sió­łek wsi Li­se­wiec w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Kol­bu­dy

Wikipedia


krymski

przy­miot­nik od: Krym (pół­wy­sep na Ukra­i­nie; Pół­wy­sep Krym­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Krym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨ̃msʲci, AS: krỹmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymianka ż., Krymianin mos., Krym mrz., krymka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. lub książk. taurydzki

Wiktionary


krymskotatarski

do­ty­czą­cy Ta­ta­rów krym­skich


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ta­ta­rów krym­skich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język krym­sko­ta­tar­ski;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci, AS: krỹmskotatarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tatarski

 rzecz. tatarski mrz.

Wiktionary


krymskotatarskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem krym­sko­ta­tar­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem krym­sko­ta­tar­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku krym­sko­ta­tar­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨ̃mskɔtaˈtarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: krỹmskotatarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


krynczanin

miesz­ka­niec Kry­nek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krynczanka

miesz­kan­ka Kry­nek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krynecki

→ Kryn­ki (mia­sto w Pol­sce); kryń­ski


SJP.pl


krynia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; po­nęt­lin


SJP.pl


krynica

na­tu­ral­ne uję­cie wody, źró­dło, zdrój; stru­mień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. źró­dło

 (1.2) przen. miej­sce po­cho­dze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kry­ni­ca – po­e­tyc­ki, nie sto­so­wa­ny już w po­wszech­nym uży­ciu ter­min okre­śla­ją­cy źró­dło, z któ­re­go wy­pły­wa czy­sta, zdro­wa woda
  • Kry­ni­ca Mor­ska – mia­sto
  • Kry­ni­ca-Zdrój – mia­sto
    • Kry­ni­ca-Zdrój (do 2016 – Kry­ni­ca) – sta­cja ko­le­jo­wa tamże
  • Kry­ni­ca– część mia­sta Gdańsk
  • Kry­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Du­bien­ka
  • Kry­ni­ca – część wsi Le­mie­szów w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie
  • Kry­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kras­ny­staw
  • Kry­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Su­cho­że­bry
  • Kry­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Kry­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka
  • Kry­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Trzcian­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɨ̃ˈɲit͡sa, AS: krỹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) źródło, zdrój

Wiktionary


krynica-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kry­ni­ca.

Kry­ni­ca-Zdrój (do końca 2001 Kry­ni­ca, Крениця Здрій) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kry­ni­ca-Zdrój.

We­dług da­nych Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 9597 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃ɲiˈt͡sa‿zdruj, AS: krỹńica‿zdrui ̯

Wiktionary


krynice

na­tu­ral­ne uję­cie wody, źró­dło, zdrój; stru­mień


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kry­ni­ce – część wsi Beł­żec w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Beł­żec
  • Kry­ni­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Kry­ni­ce
  • Kry­ni­ce – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Do­brzy­nie­wo Duże
  • Kry­ni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie to­ma­szow­skim
  • Kry­ni­ce – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie lidz­kim, w siel­so­wie­cie Dwo­rzy­szcze
  • Kry­ni­ca, Kry­ni­ca Mor­ska, Kry­ni­ca-Zdrój

Wikipedia


krynicki

przy­miot­nik od: Kry­ni­ca, Kry­ni­ca Mor­ska, Kry­ni­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alak­sandr Kry­nic­ki (1894–1937) – ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Bog­dan Kry­nic­ki (ur. 1948) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Mi­chał Kry­nic­ki (1950–2011) – pol­ski ma­te­ma­tyk i sę­dzia lek­ko­at­le­tycz­ny
  • Ni­ki­for Kry­nic­ki (1895–1968) – pol­ski ma­larz
  • Ry­szard Kry­nic­ki (ur. 1943) – pol­ski poeta
  • Sta­ni­sław Kry­nic­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Wła­dy­sław Kry­nic­ki (1861–1928) – bi­skup

Wikipedia


kryniczanin

miesz­ka­niec Kry­ni­cy, Kry­ni­cy Mor­skiej lub Kry­nic


SJP.pl


kryniczanka

1. miesz­kan­ka Kry­nic, Kry­ni­cy, Kry­ni­cy Mor­skiej;
2. marka wody mi­ne­ral­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kry­ni­czan­ka – do­pływ Wie­prza
  • Kry­ni­czan­ka – potok pły­ną­cy przez Kry­ni­cę
  • Kry­ni­czan­ka – ro­dzaj wody mi­ne­ral­nej
  • Kry­ni­czan­ka – po­tocz­na nazwa linii ko­le­jo­wej nr 96

Wikipedia


kryniczka

zdrob­nie­nie od: kry­ni­ca


SJP.pl

Kry­nicz­ka – część wsi Du­trów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Te­la­tyn.

W la­tach 1975–1998 Kry­nicz­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

 "Zo­bacz wię­cej w ar­ty­ku­le Te­la­tyn (gmina), w sek­cji Miej­sco­wo­ści."

Wikipedia


krynicznia

kry­nicz­nia wil­got­ka - owad z rzędu chru­ści­ków


SJP.pl


krynicznik

glon słod­ko­wod­ny z grupy ra­mie­nic spo­ty­ka­ny w płyt­kich je­zio­rach i sta­wach; ni­tel­la


SJP.pl


kryniczno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kry­nicz­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska
  • Kry­nicz­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała
  • Kry­nicz­no – gro­ma­da
  • Kry­nicz­no – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kry­nicz­nie, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Kry­nicz­no – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ko­re­lic­kim, w siel­so­wie­cie Mir

Wikipedia


kryniczny

przy­miot­nik od: kry­ni­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z kry­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krynica ż., krynica ż.

Wiktionary


kryniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


krynki

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kryn­ki – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kryn­ki.

Kryn­ki uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską przed 1518 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1950 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 2009 roku. Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne przed 1518 ro­kiem, po­ło­żo­ne było w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɨ̃ŋʲci, AS: krỹŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krynecki

Wiktionary


krynoid

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy z typu szkar­łup­ni; li­lio­wiec, kri­no­id


SJP.pl


krynoidowy

przy­miot­nik od: kry­no­id


SJP.pl


krynoidy

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy z typu szkar­łup­ni; li­lio­wiec, kri­no­id


SJP.pl


krynolina

sze­ro­ka su­knia, spód­ni­ca lub halka roz­pię­ta na dru­tach w celu na­da­nia jej kształ­tu dzwo­nu, modna w XVIII wieku


SJP.pl

Kry­no­li­na (od wł. "crino" - koń­skie wło­sie, "lino" - len) — sztyw­na spód­ni­ca, su­knia, halka w kształ­cie dzwo­nu modna w XIX wieku. Kształt kry­no­li­nie na­da­wa­ły usz­tyw­nio­ne halki, wło­sian­ka lub me­ta­lo­we kon­struk­cje. Kry­no­li­ny były modne do ok. 1868.

Wikipedia


krynolinka

zdrob­nie­nie od: kry­no­li­na


SJP.pl


krynolinowy

→ kry­no­li­na


SJP.pl

Patrz:

krynolina

kryofit

ro­śli­na ros­ną­ca w oko­li­cach pod­bie­gu­no­wych lub wy­so­ko­gór­skich, w kli­ma­cie zim­nym i su­chym; krio­fit


SJP.pl


kryolit

mi­ne­rał, flu­o­rek sodu i glinu; krio­lit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryolitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kriolit

Wiktionary


krypa

1. duża, ot­war­ta łódź o pła­skim dnie;
2. czół­no wyż­ło­bio­ne z pnia drze­wa;
3. po­gard­li­wie o stat­ku


SJP.pl


krypcie

ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go obu­wia wy­ko­na­ne­go ze słomy, skóry; cho­da­ki, trepy, kap­cie, łap­cie


SJP.pl


krypel

rze­czow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. cer­kiew

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. ko­ściół pro­te­stanc­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) posp. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cher­lak, nie­do­łę­ga

Wiktionary


krypeć

ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go obu­wia wy­ko­na­ne­go ze słomy, skóry; cho­dak; trep; kapeć; łapeć


SJP.pl


krypniański

przy­miot­nik od: Kryp­no


SJP.pl


krypno

gmina wiej­ska w Pol­sce


SJP.pl


krypol

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) publ. pot. dzien­nik lub wy­daw­nict­wo „Kry­ty­ka Po­li­tycz­na”

Wiktionary


krypta

po­dzie­mie ko­ścio­ła, usy­tu­o­wa­ne zwy­kle pod pre­zbi­te­rium, przez­na­czo­ne do skła­da­nia re­lik­wii lub cho­wa­nia zmar­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dziem­ne po­mie­szcze­nie w ko­ście­le przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia re­lik­wii lub cho­wa­nia zmar­łych;

Wiktionary

Kryp­ta (łac. "cryp­ta" z gr. "krypté" „kry­jów­ka”) – przes­kle­pio­ne po­mie­szcze­nie znaj­du­ją­ce się pod po­sadz­ką ko­ścio­ła, pier­wot­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia re­lik­wii, póź­niej coraz więk­sze, słu­ży­ło jako miej­sce po­chów­ków. W kryp­tach cho­wa­no do­stoj­ni­ków ko­ściel­nych, wład­ców lub ważne osoby świec­kie. W sta­ro­żyt­no­ści kryp­tą na­zy­wa­no po­dziem­ny, skle­pio­ny ko­ry­tarz lub salę, w okre­sie sta­ro­chrze­ści­jań­skim – po­mie­szcze­nie w ka­ta­kum­bach, gdzie znaj­do­wał się grób świę­te­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɨpta, AS: krypta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kryptka ż.

 przym. kryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katakumby

Wiktionary


kryptanazja

eu­ta­naz­ja bez wie­dzy pa­cjen­ta


SJP.pl


krypteja

tajna po­li­cja spar­tań­ska


SJP.pl

Kryp­te­ja ("κρυπτεία") - z grec­kie­go kryp­toi "(κρυπτοι - ukry­wa­ją­cy, kry­ją­cy się)" lp. kryp­tos "κρυπτός" – ro­dzaj próby, któ­rej pod­da­wa­no naj­lep­szych ucz­niów "agoge" (peł­ne­go wy­cho­wa­nia spar­tań­skie­go). Obej­mo­wał on naj­lep­szych z grupy mło­dzień­ców (tzw. ej­re­ni).

Wikipedia


kryptka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od kryp­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …no i przez te grzyb­ki, chłód ro­dzin­nej krypt­ki / na­zbyt szyb­ki dał obiad­kom kres…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨptka, AS: kryptka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krypta ż.

 przym. kryptowy

Wiktionary


krypto

po­dzie­mie ko­ścio­ła, usy­tu­o­wa­ne zwy­kle pod pre­zbi­te­rium, przez­na­czo­ne do skła­da­nia re­lik­wii lub cho­wa­nia zmar­łych


SJP.pl


kryptoafera

po­tocz­nie: afera zwią­za­na z kryp­to­wa­lu­ta­mi


SJP.pl


kryptoaktywa

cy­fro­we ak­ty­wa wy­ko­rzy­stu­ją­ce tech­no­lo­gię block­cha­in


SJP.pl

Kryp­to­ak­ty­wa – ak­ty­wa wy­ra­żo­ne w for­mie cy­fro­wych to­ke­nów, odz­wier­cied­la­ją­ce za­so­by w po­sta­ci np: kryp­to­wa­lut lub praw włas­no­ści, które można prze­no­sić i prze­cho­wy­wać w for­mie elek­tro­nicz­nej z wy­ko­rzy­sta­niem block­cha­in i tech­no­lo­gii roz­pro­szo­ne­go re­je­stru lub po­dob­nej. Re­gu­la­cje w tym za­kre­sie wpro­wa­dzi­ła Ko­mi­sja Eu­ro­pej­ska w roz­po­rzą­dze­niu z dnia 24.9.2020 o oz­na­cze­niu COM(2020) 593 final 2020/0265(COD).

Wikipedia


kryptoanaliza

dział kryp­to­lo­gii; nauka i sztu­ka roz­szy­fro­wy­wa­nia kryp­to­sy­ste­mów w celu po­zy­ska­nia in­for­ma­cji


SJP.pl

Kryp­to­a­na­li­za (ana­li­za kryp­to­gra­ficz­na) – ana­li­za sy­ste­mu kryp­to­gra­ficz­ne­go w celu uzy­ska­nia in­for­ma­cji wraż­li­wej.

Ba­da­ne są moż­li­wo­ści na­ru­sze­nia wszyst­kich za­kła­da­nych cech bez­pie­czeń­stwa – ataki na pro­to­ko­ły, ła­ma­nie szy­frów, fał­szo­wa­nie pod­pi­sów, na­ru­sza­nie in­te­gral­no­ści wia­do­mo­ści itd.

Wikipedia


kryptoarianin

aria­nin, który po­zo­stał na te­re­nie Rze­czy­po­spo­li­tej, mimo że zo­stał zo­bo­wią­za­ny do przej­ścia na ka­to­li­cyzm lub opu­szcze­nia kraju na mocy ustaw sej­mo­wych z 1658 roku


SJP.pl


kryptoarianka

→ kryp­to­a­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

kryptoarianin

kryptoautoportret

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. wi­ze­ru­nek po­sta­ci ma­ją­cy po­do­bień­stwo do twa­rzy twór­cy tego wi­ze­run­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bli­żej widza sie­dzą­cy, ubra­ny ubogo chłop­czyk z pry­mi­tyw­ny­mi skrzy­pecz­ka­mi na ko­la­nach nosi rysy au­to­ra obra­zu z lat dzie­cię­cych (byłby to więc pier­wszy kryp­to­a­u­to­por­tret Mal­czew­skie­go).

Wiktionary


kryptobioza

od­wra­cal­ny stan me­ta­bo­licz­ny słu­żą­cy przetr­wa­niu nies­przy­ja­ją­cych wa­run­ków śro­do­wi­sko­wych za po­mo­cą wie­lo­krot­nie spo­wol­nio­nych pro­ce­sów me­ta­bo­licz­nych, wy­stę­pu­ją­cy m.in. u nie­spor­cza­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. od­wra­cal­ny stan me­ta­bo­licz­ny uta­jo­ne­go życia, w któ­rym or­ga­nizm stara się przetr­wać nie­ko­rzyst­ne wa­run­ki śro­do­wi­ska;

Wiktionary

Kryp­to­bio­za – od­wra­cal­ny stan me­ta­bo­licz­ny tzw. życia ukry­te­go słu­żą­cy przetr­wa­niu nies­przy­ja­ją­cych wa­run­ków śro­do­wi­sko­wych za po­mo­cą wie­lo­krot­nie spo­wol­nio­nych pro­ce­sów me­ta­bo­licz­nych, wy­róż­nia się an­hy­dro­bio­zę, krio­bio­zę, che­mo­bio­zę i os­mo­bio­zę.

Wikipedia


kryptocenzura

utaj­nio­na cen­zu­ra, nie­do­pu­szcza­nie do obie­gu wi­do­wisk te­a­tral­nych, fil­mów, au­dy­cji, pu­bli­ka­cji itp. w spo­sób nie­jaw­ny i nie­for­mal­ny


SJP.pl


kryptochrom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. fo­to­re­cep­tor świa­tła nie­bie­skie­go u zwie­rząt i ro­ślin

Wiktionary


kryptocytat

w li­te­ra­tu­rze: cudze słowa ukry­te w zmie­nio­nej for­mie w ut­wo­rze in­ne­go au­to­ra


SJP.pl


kryptodepresja

de­pre­sja za­la­na wodą


SJP.pl

Kryp­to­de­pre­sja – za­głę­bie­nie te­re­nu wy­peł­nio­ne przez wodę lub lód, przez co two­rzy się je­zio­ro lub lo­do­wiec, któ­re­go dno jest po­ni­żej śred­nie­go po­zio­mu morza (p.p.m.), na­to­miast po­wierzch­nia może znaj­do­wać się nad po­zio­mem morza (n.p.m.).

Do ta­kich kryp­to­de­pre­sji na­le­żą Baj­kał w Azji (kryp­to­de­pre­sja 1164 m), Morze Ka­spij­skie (1053 m), Morze Mart­we w Azji (735 m), Tan­ga­ni­ka w Afry­ce (698 m) oraz m.in.

Wikipedia


kryptofaszysta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­wiek ukry­wa­ją­cy swoje po­glą­dy fa­szy­stow­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kryptofaszystka ż.

Wiktionary


kryptofaszystka

→ kryp­to­fa­szy­sta


SJP.pl

Patrz:

kryptofaszysta

kryptofaszystowski

→ kryp­to­fa­szyzm, → kryp­to­fa­szy­sta


SJP.pl

Patrz:

kryptofaszyzm, → kryptofaszysta

kryptofaszyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ide­o­lo­gia wpro­wa­dza­ją­ca fa­szyzm pod przy­kryw­ką in­nych ide­o­lo­gii

Wiktionary

Kryp­to­fa­szyzm to nazwa uży­wa­na na okre­śle­nie dzia­łań i za­cho­wań par­tii po­li­tycz­nej bądź grupy, w któ­rych sto­su­je się do za­ło­żeń ide­o­lo­gicz­nych fa­szyz­mu, jed­no­cze­śnie ofi­cjal­nie utrzy­mu­jąc iż nie ma z nim nic wspól­ne­go. Ter­min ten zo­stał ut­wo­rzo­ny w po­dob­ny spo­sób jak okre­śle­nia kryp­to­ju­da­izm i kryp­to­chrze­ści­jań­stwo, które od­no­szą się do se­kret­nych ju­da­i­stycz­nych lub chrze­ści­jań­skich prak­tyk re­li­gij­nych wy­ko­ny­wa­nych przez osoby, które ofi­cjal­nie przesz­ły na inne wyz­na­nie.

Wikipedia


kryptofit

ro­śli­na skry­to­pącz­ko­wa, ma­ją­ca pącz­ki ukry­te w ziemi lub w wo­dzie


SJP.pl


kryptogam

w bo­ta­ni­ce: ro­śli­na skry­topł­cio­wa, nie­wyt­wa­rza­ją­ca kwia­tów, rozm­na­ża­ją­ca się głów­nie przez za­rod­ni­ki


SJP.pl


kryptogatunek

w bo­ta­ni­ce: ga­tu­nek iden­tycz­ny lub pra­wie iden­tycz­ne pod wzglę­dem bu­do­wy mor­fo­lo­gicz­nej z innym ga­tun­kiem, nie­mo­gą­cy się z nim krzy­żo­wać


SJP.pl


kryptogej

ho­mo­sek­su­a­li­sta ukry­wa­ją­cy swoją praw­dzi­wą orien­ta­cję sek­su­al­ną


SJP.pl


kryptogiełda

gieł­da kryp­to­wa­lut


SJP.pl

Kryp­to­gieł­da, ina­czej gieł­da kryp­to­wa­lut – ser­wis in­ter­ne­to­wy, na któ­rym użyt­kow­ni­cy skła­da­ją ofer­ty kupna i sprze­da­ży kryp­to­wa­lut, np. bit­co­i­nów.

Wikipedia


kryptograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kryp­to­gra­fii


SJP.pl


kryptografia

dział kryp­to­lo­gii poś­wię­co­ny za­sa­dom i tech­ni­kom two­rze­nia szy­frów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umie­jęt­ność przeksz­tał­ca­nia tek­stu zro­zu­mia­łe­go dla wszyst­kich w tekst za­szy­fro­wa­ny; szy­fro­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogól­nie sto­so­wa­ne w sta­ro­żyt­no­ści me­to­dy kryp­to­gra­fii można po­dzie­lić na dwa ro­dza­je – prze­sta­wia­nie i pod­sta­wia­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptograf mos.

 przym. kryptograficzny

 przysł. kryptograficznie

Wiktionary


kryptograficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwią­za­ny z kryp­to­gra­fią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Enig­ma oprócz ukła­du wir­ni­ków wy­po­sa­żo­na była w tzw. walec od­wra­ca­ją­cy. Dzię­ki niemu moż­li­we było wy­ko­rzy­sta­nie ma­szy­ny za­rów­no do szy­fro­wa­nia, jak i do de­szy­fro­wa­nia wia­do­mo­ści. Co cie­ka­we, o ile z prak­tycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia była to nie­wąt­pli­wa za­le­ta, o tyle kryp­to­gra­ficz­nie sta­no­wi­ło to po­waż­ną wadę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptograf mos. kryptografia ż., kryptografka ż.

 przym. kryptograficzny

Wiktionary


kryptograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kryp­to­gra­fią, do­ty­czą­cy kryp­to­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam ser­decz­nie, zbie­ram in­for­ma­cje o szy­frach, ko­dach, me­to­dach kryp­to­gra­ficz­nych, które mogły być uży­wa­ne w XIX w. przez pol­skich żoł­nie­rzy wal­czą­cych w pow­sta­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptografia ż., kryptograf mos.

 przysł. kryptograficznie

Wiktionary


kryptografka

→ kryp­to­graf


SJP.pl

Patrz:

kryptograf

kryptogram

1. in­for­ma­cja za­pi­sa­na szy­frem; szy­fro­gram;
2. nie­li­te­ro­wy ciąg zna­ków za­stę­pu­ją­cy słowo lub imię i naz­wi­sko, np. ***;
3. krót­kie wy­ra­że­nie z Prze­po­wied­ni Ma­la­chia­sza, ma­ją­ce od­da­wać w jakiś spo­sób cechę oso­bo­wo­ści lub pon­ty­fi­ka­tu pa­pie­ża


SJP.pl


kryptokleid

ga­tu­nek za­u­rop­sy­da z rzędu plez­jo­za­u­rów


SJP.pl


kryptoklid

mor­ski gad ju­raj­ski


SJP.pl

Kryp­to­klid "(Cryp­toc­li­dus eu­ry­me­rus)" – plez­jo­za­ur z ro­dzi­ny kryp­to­kli­dów (Cryp­toc­li­di­dae).

Ten mor­ski gad był le­piej przy­sto­so­wa­ny do życia na lą­dzie niż inne plez­jo­za­u­ry. Od­kry­to go w An­glii, Fran­cji, Rosji i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Kryp­to­klid miał bar­dzo mocne zęby; mógł łapać nimi nawet pte­ro­za­u­ry (np.

Wikipedia


kryptoklimat

wa­run­ki kli­ma­tycz­ne pa­nu­ją­ce wew­nątrz zam­knię­tych urzą­dzeń i po­mie­szczeń; mi­kro­kli­mat


SJP.pl


kryptokok

grzyb cho­ro­bot­wór­czy by­tu­ją­cy w gle­bie, wy­wo­łu­ją­cy grzy­bi­cę - kryp­to­ko­ko­zę


SJP.pl


kryptokokowy

→ kryp­to­kok


SJP.pl

Patrz:

kryptokok

kryptokokoza

grzy­bi­ca za­kaź­na wy­wo­ła­na przez droż­dżo­po­dob­ny grzyb Cryp­to­coc­cus ne­o­for­ma­tus, ata­ku­ją­ca oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, płuca, skórę i tkan­kę pod­skór­ną; ro­dzaj droż­dży­cy; to­ru­lo­za


SJP.pl

Kryp­to­ko­ko­za ("to­ru­lo­za, droż­dży­ca eu­ro­pej­ska") – grzy­bi­ca wy­wo­ła­na przez "Cryp­to­coc­cus ne­o­for­mans", grzyb na­le­żą­cy do tzw. droż­dży pod­staw­ko­wych. Cho­ro­ba o prze­bie­gu po­do­strym lub przew­le­kłym, ata­ku­je oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, płuca (grzy­bi­ce na­rzą­do­we, głę­bo­kie) lub skórę i tkan­kę pod­skór­ną (grzy­bi­ce po­wierz­chow­ne).

Wikipedia


kryptokomuch

po­gard­li­wie: kryp­to­ko­mu­ni­sta


SJP.pl


kryptokomuna

lu­dzie, któ­rzy ukry­wa­ją swoje ko­mu­ni­stycz­ne prze­ko­na­nia


SJP.pl


kryptokomunista

osoba, która ukry­wa swoje ko­mu­ni­stycz­ne prze­ko­na­nia


SJP.pl


kryptokomunistka

→ kryp­to­ko­mu­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

kryptokomunista

kryptokomunistyczny

→ kryp­to­ko­mu­nizm


SJP.pl

Patrz:

kryptokomunizm

kryptokomunizm

ukry­ty ko­mu­nizm


SJP.pl


kryptokrystaliczny

po­sia­da­ją­cy bu­do­wę kry­sta­licz­ną nie­wi­docz­ną gołym okiem


SJP.pl


kryptol

gra­nu­lat gra­fi­tu, gliny i kar­bo­run­du, sto­so­wa­ny jako ma­te­riał opo­ro­wy w pie­cach elek­trycz­nych


SJP.pl


kryptolesbijka

ho­mo­sek­su­a­list­ka ukry­wa­ją­ca swoją praw­dzi­wą orien­ta­cję sek­su­al­ną


SJP.pl


kryptolewicowy

nie­de­kla­ru­ją­cy się jako le­wi­co­wiec, jed­nak o po­glą­dach bli­skich le­wi­cow­com


SJP.pl


kryptolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kryp­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się szy­fro­wa­niem i de­szy­fra­cją tek­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy szy­fro­gra­my za­ko­do­wa­ne przy po­mo­cy Enig­my udało się roz­szy­fro­wać pol­skim kryp­to­lo­gom w grud­niu 1932 roku w Pa­ła­cu Sa­skim w War­sza­wie, mie­szczą­cym sie­dzi­bę Biura Szy­frów Od­dzia­łu II Szta­bu Głów­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptologia ż.

:: fż. kryptolożka ż.

 przym. kryptologiczny

Wiktionary


kryptologia

nauka poś­wię­co­na szy­from, czyli po­ro­zu­mie­wa­niu się w bez­piecz­ny i zwy­kle po­ta­jem­ny spo­sób, obej­mu­ją­ca kryp­to­gra­fię i kryp­to­a­na­li­zę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. in­form. dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się prze­ka­zy­wa­niem in­for­ma­cji w spo­sób za­bez­pie­czo­ny przed nie­u­praw­nio­nym do­stę­pem, obej­mu­je tak utaj­nia­nie wia­do­mo­ści (kryp­to­gra­fię) jak i prze­ła­my­wa­nie ich za­bez­pie­czeń i od­czyt tre­ści (kryp­to­a­na­li­zę);

Wiktionary

Kryp­to­lo­gia (z gr. κρυπτός "kryp­tos", „ukry­ty”, i λόγος "logos", „rozum”, „słowo”) – dzie­dzi­na wie­dzy o prze­ka­zy­wa­niu in­for­ma­cji w spo­sób za­bez­pie­czo­ny przed nie­po­wo­ła­nym do­stę­pem. Kryp­to­lo­gia jest uz­na­wa­na za gałąź za­rów­no ma­te­ma­ty­ki, jak i in­for­ma­ty­ki; po­nad­to jest zwią­za­na z te­o­rią in­for­ma­cji, in­ży­nie­rią oraz bez­pie­czeń­stwem kom­pu­te­ro­wym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kryptolog mos., kryptolożka ż.

 przym. kryptologiczny

 przysł. kryptologicznie

Wiktionary


kryptologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kryp­to­lo­gią, do­ty­czą­cy kryp­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Al­gie­rze po­zo­sta­ła filia oś­rod­ka kryp­to­lo­gicz­ne­go Cadix, którą kie­ro­wał major Mak­sy­mi­lian Cięż­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptolog mos., kryptologia ż.

Wiktionary


kryptolowy

przy­miot­nik od: kryp­tol


SJP.pl


kryptolożka

→ kryp­to­log


SJP.pl

Patrz:

kryptolog

kryptomeria

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; szyd­li­ca


SJP.pl


kryptomnezja

Kryp­tom­nez­ja (od gr. "kryp­tós" „ukry­ty”, "mn"ē"m"ē „pa­mięć”) – czę­sty spo­sób przy­po­mi­na­nia sobie głę­bo­ko ukry­tych lub za­pom­nia­nych prze­żyć ina­czej nie­do­stęp­nych. Pa­mięć bez iden­ty­fi­ka­cji pa­mię­ta­nych tre­ści jako wcze­śniej poz­na­nych, np. przyj­mo­wa­nie za włas­ne cu­dzych myśli za­sły­sza­nych daw­niej (nie­kie­dy mówi się o podś­wia­do­mym pla­gia­cie).

Wikipedia


kryptomnezyjny

→ kryp­tom­nez­ja


SJP.pl

Patrz:

kryptomnezja

kryptomorficzny

w od­nie­sie­niu do pier­wiast­ków che­micz­nych: nie two­rzą­cy włas­nych mi­ne­ra­łów; en­do­krypt­ny, en­do­mor­ficz­ny


SJP.pl


krypton

pier­wia­stek che­micz­ny, jeden z gazów szla­chet­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Kr i licz­bie ato­mo­wej 36;

Wiktionary

Kryp­ton (Kr; z gr. κρυπτός, "kryp­tos" = „ukry­ty”) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy he­low­ców. Be­zbarw­ny, nie­re­ak­tyw­ny gaz. Zo­stał od­kry­ty w 1898 r. przez W. Ram­sa­ya i M.W. Tra­ver­sa.

Wy­stę­pu­je w at­mos­fe­rze ziem­skiej w ilo­ści ok. 1,14 ppm. Jest jed­nym z pro­duk­tów roz­pa­du uranu i plu­to­nu. Ma 32 izo­to­py z prze­dzia­łu licz­by ma­so­wej 69–100 o okre­sie półtr­wa­nia mi­ni­mum 1 ms. Trwa­łe są izo­to­py 78, 80, 82, 83, 84 i 86.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma kryp­ton?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨptɔ̃n, AS: kryptõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryptonowy, kryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Kr

Wiktionary


kryptonim

wyraz lub li­te­ry uży­wa­ne do naz­wa­nia kogoś lub cze­goś w celu ukry­cia jego toż­sa­mo­ści lub utrud­nie­nia iden­ty­fi­ka­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zło­że­nie liter i cyfr albo wyraz, który ukry­wa nazwę cze­goś lub czy­jeś naz­wi­sko

Wiktionary

Kryp­to­nim – nazwa uży­wa­na za­miast praw­dzi­wej, zna­nej po­wszech­nie nazwy rze­czy, miej­sco­wo­ści lub w celu okre­śle­nia osoby, zwy­kle dla ukry­cia jej praw­dzi­we­go zna­cze­nia czy sensu.

Kryp­to­ni­mów używa się zwła­szcza w dzia­łal­no­ści woj­sko­wej i wy­wia­dow­czej, w celu okre­śla­nia zna­nych wszyst­kim za­in­te­re­so­wa­nym stro­nom pojęć, jak np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ope­ra­cja pod kryp­to­ni­mem „Ne­u­tron” miała na celu in­fil­tra­cję śro­do­wisk fa­szy­stow­skich w Cze­chach i za­o­strze­nie na­stro­jów an­ty­cy­gań­skich w tym kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryptonimowy, kryptonimiczny

 przym. kryptonimowo

Wiktionary


kryptonimowy

przy­miot­nik od: kryp­to­nim


SJP.pl


kryptonit

1. fik­cyj­ny pier­wia­stek z ko­mik­sów z udzia­łem Su­per­ma­na;
2. po­tocz­nie: słaby punkt kogoś; pięta Achil­le­sa


SJP.pl

Kryp­to­nit (ang. "Kryp­to­ni­te") – fik­cyj­ny pier­wia­stek z ko­mik­sów z udzia­łem Su­per­ma­na, które wy­da­wa­ne są przez DC Co­mics. Pier­wszy raz po­ja­wił się w 1945 roku w słu­cho­wi­sku ra­dio­wym "The Ad­ven­tu­res of Su­per­man". W ko­mik­sie po­ja­wił się do­pie­ro wraz z wy­da­niem "Su­per­man vol. 1 #61" (1949). Jego nazwa po­cho­dzi od nazwy fik­cyj­nej pla­ne­ty Kryp­ton, z któ­re­go po­cho­dzi, a ta zaś zo­sta­ła za­czerp­nię­ta od kryp­to­nu (Kr) – pier­wiast­ka che­micz­ne­go, z grupy he­low­ców w ukła­dzie okre­so­wym.

Wikipedia


kryptonitowy

→ kryp­to­nit


SJP.pl

Patrz:

kryptonit

kryptonowy

przy­miot­nik od: kryp­ton


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od kryp­ton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ża­rów­ki ha­lo­ge­no­we i kryp­to­no­we emi­tu­ją bar­dzo jasne świa­tło, które można stwo­rzyć zna­ko­mi­tą at­mos­fe­rę do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨptɔ̃ˈnɔvɨ, AS: kryptõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krypton mrz.

 przym. kryptowy

Wiktionary


kryptoportyk

w ar­chi­tek­tu­rze an­tycz­nej: ta­jem­ne przej­ście w po­sta­ci zam­knię­te­go por­ty­ku, zwy­kle se­kret­ne przej­ście po­dziem­ne


SJP.pl

Kryp­to­por­tyk (por­tyk po­zor­ny) – ro­dzaj por­ty­ku, obu­do­wa­ne­go ze wszyst­kich stron, w któ­rym ko­lum­ny pod­trzy­mu­ją­ce kon­struk­cję dachu stoją tuż przy murze lub są w niego wto­pio­ne (pół­ko­lum­ny). W sta­ro­żyt­no­ści była to po­dłuż­na bu­dow­la cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo za­głę­bio­na w ziemi doś­wiet­lo­na ot­wo­ra­mi wy­ko­na­ny­mi w skle­pie­niu lub w ścia­nach bocz­nych. Naj­czę­ściej peł­ni­ła rolę przej­ścia w cza­sie nie­po­go­dy, ale rów­nież ma­ga­zy­no­wa­no w niej żyw­ność.

Wikipedia


kryptopsychiczny

taki, który od­by­wa się bez udzia­łu świa­do­mo­ści i któ­re­go na­tu­ra nie zo­sta­ła je­szcze wy­ja­śnio­na


SJP.pl


kryptopłatność

płat­ność przy uży­ciu kryp­to­wa­lu­ty


SJP.pl


kryptoreklama

pro­wa­dze­nie re­kla­my w pu­bli­ka­cjach albo pro­gra­mach o cha­rak­te­rze nie­re­kla­mo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ukry­ta re­kla­ma to­wa­rów, usług, firm itp. za­mie­szczo­na w prze­strze­ni (np. pu­bli­ka­cji) o cha­rak­te­rze nie­re­kla­mo­wym,

Wiktionary

Kryp­to­re­kla­ma (gr. κρυπτός – "kryp­tos" – ukry­ty) – ukry­ta dzia­łal­ność re­kla­mo­wa wią­żą­ca się z uzy­ska­niem przez dzien­ni­ka­rza bądź re­dak­cję ko­rzy­ści ma­jąt­ko­wej lub oso­bi­stej od osoby bądź przed­się­bior­stwa dą­żą­cych do za­mie­szcze­nia prze­ka­zu re­kla­my spra­wia­ją­ce­go wra­że­nie obiek­tyw­nej, re­dak­cyj­nej in­for­ma­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ach ta kryp­to­re­kla­ma, ileż z nią kło­po­tu… Na po­trze­by se­ria­lu pro­du­ku­je się włas­ne na­klej­ki na szam­pa­na i na każdą bu­tel­kę wina po­ka­zy­wa­ną na ekra­nie.

 (1.1) Ta­jem­ni­cą po­li­szy­ne­la są opo­wie­ści o ar­ty­ku­łach pi­sa­nych i pu­bli­ko­wa­nych za pie­nią­dze (czyli tzw. kryp­to­re­kla­mie), o pre­zen­tach, jakie dzien­ni­ka­rze uczest­ni­czą­cy w kon­fe­ren­cjach pra­so­wych do­sta­ją od wiel­kich firm i kon­cer­nów (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryptoreklamowy

Wiktionary


kryptoreklamowy

→ kryp­to­re­kla­ma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kryp­to­re­kla­my, wła­ści­wy kryp­to­re­kla­mie

Wiktionary

Patrz:

kryptoreklama

Powiązane:

 rzecz. kryptoreklama ż.

Wiktionary


kryptoskiaskop

ro­dzaj kryp­to­sko­pu (apa­ra­tu rent­ge­now­skie­go do prześ­wiet­leń)


SJP.pl


kryptosporydioza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba ssa­ków


SJP.pl

Kryp­to­spo­ry­dio­za (łac., ang. "cryp­to­spo­ri­dio­sis") – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza zaj­mu­ją­ca je­li­ta ssa­ków (w tym czło­wie­ka), wy­wo­ły­wa­na przez wew­nątrz­ko­mór­ko­we­go pa­so­ży­ta "Cryp­to­spo­ri­dium par­vum".

Cho­ro­ba sze­rzy się drogą fe­kal­no-oral­ną, po­przez jamę ustną, ale moż­li­we jest także za­ra­że­nie drogą in­ha­la­cyj­ną, szcze­gól­nie u dzie­ci.

Wikipedia


kryptowaluciarz

po­tocz­nie: osoba in­we­stu­ją­ca w kryp­to­wa­lu­ty


SJP.pl


kryptowaluta

ro­dzaj wa­lu­ty wir­tu­al­nej, np. bit­co­in


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wa­lu­ta elek­tro­nicz­na opar­ta na me­cha­niz­mach kryp­to­gra­ficz­nych;

Wiktionary

Kryp­to­wa­lu­ta, rza­dziej wa­lu­ta kryp­to­gra­ficz­na – roz­pro­szo­ny sy­stem księ­go­wy ba­zu­ją­cy na kryp­to­gra­fii, prze­cho­wu­ją­cy in­for­ma­cję o sta­nie po­sia­da­nia w umow­nych jed­nost­kach. Stan po­sia­da­nia zwią­za­ny jest z po­szcze­gól­ny­mi wę­zła­mi sy­ste­mu („port­fe­la­mi”) w taki spo­sób, aby kon­tro­lę nad danym port­fe­lem kryp­to­wa­lu­to­wym miał wy­łącz­nie po­sia­dacz od­po­wia­da­ją­ce­go mu klu­cza pry­wat­ne­go i nie­moż­li­we było dwu­krot­ne wy­da­nie tej samej jed­nost­ki. Kryp­to­wa­lu­ta jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem wa­lu­ty wir­tu­al­nej.

Wikipedia


kryptowalutowy

→ kryp­to­wa­lu­ta


SJP.pl

Patrz:

kryptowaluta

kryptowy

→ kryp­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kryp­tą, do­ty­czą­cy kryp­ty

Wiktionary

Patrz:

krypta

Powiązane:

 rzecz. krypta ż., kryptka ż., krypton m., Krypton m., kryptyda ż.

 przym. kryptonowy, kryptydowy

 temsłow. krypto-

Wiktionary


kryptozoik

okres w dzie­jach Ziemi obej­mu­ją­cy dwie naj­star­sze ery: ar­cha­icz­ną i pro­te­ro­zo­icz­ną; pre­kambr, eon kryp­to­zo­icz­ny


SJP.pl

Kryp­to­zo­ik – jed­nost­ka chro­no­stra­ty­gra­ficz­na i ge­o­chro­no­lo­gicz­na obej­mu­ją­ca naj­star­szy okres hi­sto­rii Ziemi po jej kon­so­li­da­cji: od około 4 mld lat do po­cząt­ku kam­bru (541 mln lat). Cha­rak­te­ry­zo­wa­ła się – w odróż­nie­niu od fa­ne­ro­zo­i­ku – ubó­stwem ska­mie­nia­ło­ści, stąd jej nazwa (z sta­ro­grec­kie­go: "kryp­tós" ‘ukry­ty’ i "zōḗ" - ‘życie’).

Wikipedia


kryptozoit

sta­dium wy­wo­łu­ją­cych ma­la­rię krwin­kow­ców, za­sied­la­ją­ce ko­mór­ki wą­tro­by i śle­dzio­ny u czło­wie­ka


SJP.pl


kryptozoolog

pse­u­do­na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się zwie­rzę­ta­mi, na któ­rych ist­nie­nie brak na­u­ko­wych do­wo­dów


SJP.pl


kryptozoologia

pse­u­do­na­u­ka zaj­mu­ją­ca się zwie­rzę­ta­mi, na któ­rych ist­nie­nie brak na­u­ko­wych do­wo­dów


SJP.pl

Kryp­to­zo­o­lo­gia (z gr. "kryp­tos" „ukry­ty”, "zoon" „zwie­rzę” i "logos" „nauka”) – kon­tro­wer­syj­na gałąź zo­o­lo­gii, bę­dą­ca dzie­dzi­ną pse­u­do­na­u­ki zaj­mu­ją­cą się zwie­rzę­ta­mi, któ­rych ist­nie­nie po­wszech­nie jest odrzu­ca­ne ze wzglę­du na brak wia­ry­god­nych, na­u­ko­wych do­wo­dów.

Wikipedia


kryptyda

hi­po­te­tycz­ne zwie­rzę, któ­re­go ist­nie­nie jest obiek­tem badań kryp­to­zo­o­lo­gów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hi­po­te­tycz­ne zwie­rzę, któ­re­go ist­nie­nie nie zo­sta­ło pot­wier­dzo­ne przez naukę

Wiktionary

Kryp­ty­da – hi­po­te­tycz­ne zwie­rzę, znane tylko z prze­ka­zów, któ­re­go ist­nie­nie jest obiek­tem po­szu­ki­wań i badań kryp­to­zo­o­lo­gów, lecz nie zo­sta­ło pot­wier­dzo­ne przez zo­o­lo­gię.

Ze wzglę­du na brak wia­do­mo­ści, do ja­kie­go tak­so­nu mają na­le­żeć kryp­ty­dy, dzie­li się je pod kątem śro­do­wi­ska ży­cio­we­go, a mia­no­wi­cie na:

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kryptydowy, kryptowy

Wiktionary


kryptydowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kryp­ty­dą, do­ty­czą­cy kryp­ty­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptyda ż.

 przym. kryptowy

Wiktionary


krysa

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Krysa (ur. 1991) – bry­dży­sta
  • Jan Krysa (1892–1983) – poseł na Sejm II RP
  • Jan Krysa (1896–?) – ofi­cer pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go II RP

Wikipedia


krysia

zdrob­nie­nie od: Kry­sty­na (imię żeń­skie); Kryś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Kry­sty­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kry­sia – zdrob­nie­nie imie­nia Kry­sty­na
  • „Kry­sia” – pse­u­do­nim Kry­sty­ny Ma­ty­sia­ków­ny, pol­skiej dzia­łacz­ki ko­mu­ni­stycz­nej
  • „Kry­sia” – pse­u­do­nim Jana Bo­ry­se­wi­cza, żoł­nie­rza pol­skie­go po­dzie­mia
  • bun­kier „Kry­sia”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jola jest wy­jąt­ko­wo ma­łost­ko­wa, obra­zi­ła się na mnie o to, że po­da­łam cu­kier­ni­cę naj­pierw Krysi.

 (1.1) Pod­wio­złam cio­cię Kry­się na ba­za­rek koło dwor­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨɕa, AS: kryśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krystynka ż., Krystyna ż., Krysieńka ż., Kryśka ż., Krycha ż.

 przym. Krysiny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krysieńka, Krystynka

Wiktionary


krysiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kry­siak – wi­ce­wo­je­wo­da czę­sto­chow­ski
  • Dawid Kry­siak – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Grze­gorz Kry­siak – pol­ski pił­karz
  • Piotr Kry­siak – pol­ski łyż­wiarz szyb­ki, dzia­łacz ho­ke­jo­wy
  • Piotr Kry­siak – pol­ski dzien­ni­karz śled­czy, pi­sarz
  • Lud­wi­ka Kry­siak – pol­ska funk­cjo­na­riusz­ka wię­zien­na, żoł­nierz po­dzie­mia

Wikipedia


krysicki

naz­wi­sko


SJP.pl


krysiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krysieńka

zdrob­nie­nie od: Kry­sty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


krysik

naz­wi­sko


SJP.pl


krysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krysi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


krysiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kryska

daw­niej: kre­ska, linia; dziś w po­wie­dze­niach "przyj­dzie (przysz­ła) na kogoś kry­ska" - ktoś w końcu ule­gnie (uległ), prze­gra (prze­grał), od­nie­sie (od­niósł) po­raż­kę; "przysz­ła kry­ska na Ma­ty­ska" - osoba źle po­stę­pu­ją­ca zo­sta­ła uka­ra­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kre­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨska, AS: kryska

Wiktionary


kryski

daw­niej: kre­ska, linia; dziś w po­wie­dze­niach "przyj­dzie (przysz­ła) na kogoś kry­ska" - ktoś w końcu ule­gnie (uległ), prze­gra (prze­grał), od­nie­sie (od­niósł) po­raż­kę; "przysz­ła kry­ska na Ma­ty­ska" - osoba źle po­stę­pu­ją­ca zo­sta­ła uka­ra­na


SJP.pl

Kry­ski – przy­sió­łek wsi Cze­pie­le w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Kuź­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


kryspin

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: Kry­spi­na

Wiktionary

Kry­spin – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­nie sta­no­wią­ce zdrob­nie­nie od łac. imie­nia mę­skie­go "Cri­spus", które pow­sta­ło z przy­miot­ni­ka oz­na­cza­ją­ce­go „kę­dzie­rza­wy”. Kry­spin po raz pier­wszy zo­stał poś­wiad­czo­ny w Pol­sce w 1226 roku, w for­mach Krzysz­pin i Kry­spin. Moż­li­we sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia to: Krzysz, Krzy­sza, Krzyszcz, Krzy­szczek, Krzyszcz­ko, Krzyszczk, Krzy­szek, Krzysz­ka, Krzysz­ko, Krzysz­na, Krzych, Krzych­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kry­spin i cho­dzę do dru­giej klasy gim­naz­jum w Pa­ca­no­wie.

 (2.1) Byłem wczo­raj na imie­ni­nach u dwóch zna­jo­mych Kry­spin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨspʲĩn, AS: kryspʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyszpin m., Kryspian m., Kryspinian m., Kryspinów m., Kryspus m.

:: zdrobn. Kryspinek m., Kryspek m.

:: fż. Kryspina ż., Kryspinka ż.

 przym. Kryspinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Kryspinek, Kryspek; przest. Krzyszpin, Kryspian, Kryspinian, Kryspus

Wiktionary


kryspina

imię żeń­skie


SJP.pl

Kry­spi­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "cri­spa" – (osoba) o krę­co­nych wło­sach, kę­dzie­rza­wa.

Wikipedia


kryspinady

rzad­ko: pre­zen­ty fun­do­wa­ne na cudzy koszt


SJP.pl


kryspininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kry­spi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kryspinostwo

Kry­spin z mał­żon­ką; Kry­spi­no­wie


SJP.pl


kryspinowie

imię mę­skie


SJP.pl


kryspinowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kry­spi­no­wem, do­ty­czą­cy Kry­spi­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kryspinów m.

Wiktionary


kryspinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kry­spi­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kryspus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Kry­spus, "Fla­vius Iu­lius Va­le­rius Cri­spus" (ur. ok. 300, zm. 326) – syn Kon­stan­ty­na Wiel­kie­go i jego pier­wszej żony (lub kon­ku­bi­ny) Mi­ner­wi­ny, cezar Kon­stan­ty­na od 317 do 326 roku n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ło­żo­ny sy­na­go­gi, Kry­spus, uwie­rzył w Pana z całym swym domem, wielu też słu­cha­czy ko­rync­kich uwie­rzy­ło i przyj­mo­wa­ło wiarę i chrzest.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kryspin mos.

Wiktionary


kryst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. Chry­stus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kry­ste, dniu na­szej świa­tło­ści, / Nocne od­kry­wasz ciem­no­ści, / Za świa­tłość cię prawą znamy, / Gdy twej nauki słu­cha­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨst, AS: kryst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystus mos., Krzysztof

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Chrystus, Mesjasz, Zbawiciel

Wiktionary


krysta

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Kry­sta (film).

Kry­sta ( Кръста) – szczyt ma­sy­wu Wi­to­sza, w Buł­ga­rii, o wy­so­ko­ści 1561 m n.p.m.

Wikipedia


krystaliczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kry­sta­licz­ne; cecha tych, któ­rzy są kry­sta­licz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., kryształek m., krystalizator m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., kryształowość ż.

 czas. krystalizować ndk., skrystalizować dk.

 przym. kryształowy, krystaliczny

 przysł. kryształowo, krystalicznie

Wiktionary


krystaliczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­stę­pu­je pod po­sta­cią krysz­ta­łu

 (1.2) tak czy­sty i przez­ro­czy­sty jak krysz­tał

 (1.3) ide­al­ny, bez skazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy­szczo­ny sok jest kie­ro­wa­ny do za­tę­ża­nia, od­bar­wia­nia i kry­sta­li­za­cji (pro­duk­ty: cu­kier kry­sta­licz­ny, pro­dukt ubocz­ny: me­la­sa).

 (1.1) Rok póź­niej fran­cu­scy na­u­kow­cy przeksz­tał­ci­li sa­li­cy­lan w formę kry­sta­licz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨstaˈlʲit͡ʃnɨ, AS: krystalʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., kryształek m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., kryształowość ż., krystalit m., krystalizator m.

 czas. krystalizować (się), skrystalizować

 przym. kryształowy, krystalizacyjny

 przysł. krystalicznie, kryształowo, krystalizacyjnie

Wiktionary


krystalit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. część ciała sta­łe­go o bu­do­wie kry­sta­licz­nej bę­dą­ca ob­sza­rem mo­no­kry­sta­licz­ne­go upo­rząd­ko­wa­nia;

Wiktionary

Kry­sta­lit (zwany rów­nież ziar­nem) – część ciała sta­łe­go o bu­do­wie kry­sta­licz­nej bę­dą­ca ob­sza­rem mo­no­kry­sta­licz­ne­go upo­rząd­ko­wa­nia. Ma roz­mia­ry od kilku na­no­me­trów do mi­li­me­trów. Kry­sta­li­ty od­dzie­lo­ne są od sie­bie cien­ki­mi amor­ficz­ny­mi war­stwa­mi (gra­ni­ca­mi zia­ren) two­rząc więk­sze struk­tu­ry po­li­kry­sta­licz­ne. W pew­nych ma­te­ria­łach (np. krzem na­no­kry­sta­licz­ny) po­szcze­gól­ne bar­dzo małe ziar­na kry­sta­licz­ne osa­dzo­ne są w ma­try­cy amor­ficz­nej, nie­po­sia­da­ją­cej struk­tu­ry kry­sta­licz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kry­sta­li­ty mogą ukła­dać się w spo­sób upo­rząd­ko­wa­ny two­rząc okrą­głe (lub sfe­rycz­ne) sfe­ro­li­ty, den­dry­ty o bu­do­wie drze­wia­stej, igły i inne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstalʲit, AS: krystalʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m.

 przym. kryształowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziarno

Wiktionary


krystalizacja

1. pro­ces two­rze­nia się krysz­ta­łów lub ciał kry­sta­licz­nych;
2. sku­pi­sko krysz­ta­łów pow­sta­łe w wy­ni­ku tego pro­ce­su;
3. kształ­to­wa­nie i usta­la­nie się ja­kichś po­glą­dów, pla­nów itp.; kon­kre­ty­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces two­rze­nia się krysz­ta­łów

Wiktionary

Kry­sta­li­za­cja – pro­ces pow­sta­wa­nia fazy kry­sta­licz­nej z fazy sta­łej (amor­ficz­nej), fazy cie­kłej (sub­stan­cji sto­pio­nej lub jej rozt­wo­ru) lub fazy ga­zo­wej. Kry­sta­li­za­cja jest zwy­kle pro­ce­sem eg­zo­ter­micz­nym. Prze­pro­wa­dza się ją w celu wy­o­dręb­nie­nia związ­ku che­micz­ne­go z rozt­wo­ru. Mie­sza­ni­ny jed­no­rod­ne cie­czy (roz­pu­szczal­nik) i ciała sta­łe­go (sub­stan­cja roz­pu­szczo­na) mają gra­nicz­ne stę­że­nie, w któ­rym roz­po­czy­na się pro­ces kry­sta­li­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oczy­szczo­ny sok jest kie­ro­wa­ny do za­tę­ża­nia, od­bar­wia­nia i kry­sta­li­za­cji (pro­duk­ty: cu­kier kry­sta­licz­ny, pro­dukt ubocz­ny: me­la­sa).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalizator mrz., kryształ mrz., kryształek mrz., krystaliczność ż., kryształowość ż.

 przym. kryształowy

 czas. krystalizować

Wiktionary


krystalizacyjny

zwią­za­ny z kry­sta­li­za­cją


SJP.pl


krystalizator

cy­lin­drycz­ne na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne uży­wa­ne do kry­sta­li­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. apa­rat, w któ­rym re­a­li­zu­je się pro­ces kry­sta­li­za­cji;

 (1.2) chem. szkla­ne na­czy­nie uży­wa­ne w la­bo­ra­to­rium do kry­sta­li­za­cji

 (1.3) techn. chło­dzo­na forma od­lew­ni­cza słu­żą­ca do na­da­wa­nia kształ­tu i ut­war­dza­nia krzep­ną­ce­go pasma stali lub in­ne­go stopu

Wiktionary

Kry­sta­li­za­tor to apa­rat, w któ­rym re­a­li­zu­je się pro­ces kry­sta­li­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Kry­sta­li­za­to­ry wy­ko­nu­ją ruchy po­su­wi­sto-zwrot­ne na dłu­go­ści 15 mm w osi ma­szy­ny od­lew­ni­czej, przy czym ruch ku do­ło­wi od­by­wa się z pręd­ko­ścią scho­dzą­ce­go kęsa […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨstalʲiˈzatɔr, AS: krystalʹizator

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krystalizować

 rzecz. kryształowość ż., kryształ mrz., krystaliczność ż., krystalizacja ż.

Wiktionary


krystalizować

1. na­bie­rać bu­do­wy kry­sta­licz­nej, ule­gać kry­sta­li­za­cji;
2. po­wo­do­wać kry­sta­li­za­cję;
3. w prze­no­śni: usta­lać , kon­kre­ty­zo­wać swoje po­glą­dy, plany, po­my­sły itp.;
4. kry­sta­li­zo­wać się -
a) na­bie­rać bu­do­wy kry­sta­licz­nej, ule­gać kry­sta­li­za­cji;
b) o po­glą­dach, pla­nach, po­my­słach itp.: usta­lać się, kon­kre­ty­zo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skry­sta­li­zo­wać, wy­kry­sta­li­zo­wać)

 (1.1) chem. two­rzyć struk­tu­rę kry­sta­licz­ną

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kry­sta­li­zo­wać się (dk. skry­sta­li­zo­wać się, wy­kry­sta­li­zo­wać się)

 (2.1) przen. (o sy­tu­a­cji) wy­ła­niać wy­raź­ne za­leż­no­ści, pra­wi­dło­wo­ści, oko­licz­no­ści i kon­sek­wen­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­hy­dryt kry­sta­li­zu­je w ukła­dzie rom­bo­wym.

 (1.1) Więk­szość mio­dów nek­ta­ro­wych kry­sta­li­zu­je po jed­nym do sze­ściu ty­god­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalizator mrz., krystalizacja ż., kryształ mrz., kryształek mrz., krystaliczność ż., kryształowość ż.

 przym. kryształowy

Wiktionary


krystalochemia

Kry­sta­lo­che­mia – ter­min ten wpro­wa­dził V.M. Goldsch­midt i przed­sta­wił jej ów­czes­ny za­kres badań jako okre­śle­nie pra­wi­deł mię­dzy skła­dem che­micz­nym a włas­no­ścia­mi fi­zycz­ny­mi ma­te­ria­łu.

Wiąże się z tym ba­da­nie re­la­cji mię­dzy struk­tu­rą wew­nętrz­ną w jej naj­szer­szym sen­sie a wszel­ki­mi włas­no­ścia­mi, pa­ra­me­tra­mi, cha­rak­te­ry­sty­ka­mi, ja­ki­mi ba­da­cze ciała sta­łe­go dy­spo­nu­ją.

Wikipedia


krystalograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kry­sta­lo­gra­fii


SJP.pl


krystalografia

nauka o bu­do­wie i włas­no­ściach krysz­ta­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. in­ter­dy­scy­pli­nar­na nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem struk­tu­ry, wła­ści­wo­ści i spo­so­bów pow­sta­wa­nia krysz­ta­łów

Wiktionary

Kry­sta­lo­gra­fia (od grec­kich słów κρύσταλλος "kry­stal­los" – „lód”, które póź­niej za­czę­ło oz­na­czać także krysz­tał gór­ski i inne krysz­ta­ły, oraz γράφω "grap­ho" – „piszę”) – nauka o krysz­ta­łach, kry­sta­li­tach oraz sub­stan­cjach o struk­tu­rze czę­ścio­wo upo­rząd­ko­wa­nej. Jej za­kres po­kry­wa się czę­ścio­wo z mi­ne­ra­lo­gią, fi­zy­ką ciała sta­łe­go, che­mią i ma­te­ria­łoz­naw­stwem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­szym na­rzę­dziem w kry­sta­lo­gra­fii jest dy­frak­cja rent­ge­now­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalograf mos.

 przym. krystalograficzny

Wiktionary


krystalograficzny

do­ty­czą­cy kry­sta­lo­gra­fii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. miner. zwią­za­ny z kry­sta­lo­gra­fią, do­ty­czą­cy kry­sta­lo­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalografia ż., krystalograf m.

Wiktionary


krystalografka

→ kry­sta­lo­graf


SJP.pl

Patrz:

krystalograf

krystaloid

sub­stan­cja nie two­rzą­ca ukła­dów ko­lo­i­dal­nych, po­wszech­nie uży­wa­na w me­dy­cy­nie, jako płyn wy­peł­nia­ją­cy ło­ży­sko na­czy­nio­we u osób z dużą utra­tą krwi po krwo­to­kach


SJP.pl


krystaloidalny

→ kry­sta­lo­id; kry­sta­lo­i­do­wy


SJP.pl


krystaloidowy

→ kry­sta­lo­id; kry­sta­lo­i­dal­ny


SJP.pl


krystalomancja

wró­że­nie z krysz­ta­ło­wej kuli


SJP.pl

Kry­sta­lo­man­cja (od grec­kich słów κρύσταλλος "kry­stal­los" – „lód”, które póź­niej za­czę­ło oz­na­czać także krysz­tał gór­ski i inne krysz­ta­ły i "man­te­ia", „wróż­ba”), także sfe­ro­man­cja lub wró­że­nie z kuli – prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści na pod­sta­wie wizji do­strze­ga­nych przez wróż­bi­tę w krysz­ta­ło­wej (wy­ko­na­nej ze szkła krysz­ta­ło­we­go) kuli.

Wikipedia


krystalometria

dział kry­sta­lo­gra­fii zaj­mu­ją­cy się mie­rze­niem kątów mię­dzy ścia­na­mi krysz­ta­łów; go­nio­me­tria


SJP.pl


krystalooptyczny

→ kry­sta­lo­op­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

krystalooptyka

krystalotechnika

sztu­ka przy­go­to­wy­wa­nia szkli­stej po­le­wy do na­czyń gli­nia­nych


SJP.pl


krystek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Kry­stek-Bier­nac­ka (XX–XXI) – pol­ska dy­plo­ma­ta
  • Dawid Kry­stek (ur. 1980) – pol­ski po­li­tyk
  • Piotr Kry­stek (1957–2012) – pol­ski wo­ka­li­sta
  • Ry­szard Kry­stek (1941–2017) – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


krystera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. le­wa­ty­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstɛra, AS: krystera

Wiktionary


krystian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kry­stian – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­ko-ła­ciń­skie­go, od Chri­stia­nus, "Cri­stia­nus" oz­na­cza­ją­ce „chrze­ści­ja­nin, wyz­naw­ca Chry­stu­sa”.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom w Pol­sce Kry­stian w 2017 r. zaj­mo­wał 48. miej­sce w gru­pie imion mę­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɨstʲjãn, AS: krystʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof, Krystyna ż., Krystianowa ż., Krystianówna ż., Krystianostwo n.

Wiktionary


krystiana

imię żeń­skie


SJP.pl

Kry­stia­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kry­stian, które pow­sta­ło po­przez do­da­nie przy­rost­ka "-ianus", oz­na­cza­ją­ce­go przy­na­leż­ność lub po­cho­dze­nie, do ła­ciń­skie­go imie­nia "Chri­sti­nus/Cri­sti­nus". Oz­na­cza „chrze­ści­jan­ka, na­le­żą­ca do Chry­stu­sa, Chry­stu­so­wa”. Imię to jest poś­wiad­czo­ne w Pol­sce od XIII wieku, w for­mie Krzys(z)ty­ja­na, Kry­sty­ja­na. Sta­ro­pol­skie formy po­chod­ne: Krczo­na, Krzczo­na, Chry­ści­ja­ni­ca, Chrzczon­ka.

Wikipedia


krystianek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Kry­stian

Wiktionary


krystiania

ostry skręt na nar­tach; chry­stia­nia, chri­stia­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ewo­lu­cja nar­ciar­ska słu­żą­ca za­trzy­ma­niu się lub zmia­nie kie­run­ku jazdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstʲjä̃ɲja, AS: krystʹi ̯ä̃ńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrystiania

Wiktionary


krystianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kry­stia­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


krystianostwo

Kry­stian z mał­żon­ką; Kry­stia­no­wie


SJP.pl


krystianowie

imię mę­skie


SJP.pl


krystianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kry­stia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


krystkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


krystobalit

biały mi­ne­rał o szkli­stym po­ły­sku, wy­stę­pu­ją­cy w ska­łach wul­ka­nicz­nych, od­mia­na kwar­cu


SJP.pl

Kry­sto­ba­lit (cri­sto­ba­lit) – sto­sun­ko­wo rzad­ki mi­ne­rał na­le­żą­cy do gro­ma­dy krze­mia­nów; []. Nazwa po­cho­dzi od Cerro San Cri­sto­bal w Mek­sy­ku, gdzie mi­ne­rał ten zo­stał zna­le­zio­ny (1884 r.).

Wikipedia


krystosiak

naz­wi­sko


SJP.pl


krystowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krystyn

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kry­styn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go wy­wo­dzą­ce się od wy­ra­zu Po­ma­za­niec ("Chry­stus"), do któ­re­go do­da­no przy­ro­stek "-inus" wska­zu­ją­cy na za­leż­ność lub po­cho­dze­nie ("Chri­sti­nus", 'na­le­żą­cy do Chry­stu­sa, Chry­stu­so­wy'). W do­ku­men­tach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XI wieku w for­mie ła­ciń­skiej, a od XII w. w for­mie spol­szczo­nej "Kry­styn".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Krystynka ż., Krzysztof, Krystyna ż., Krystynowa ż., Krystynówna ż., Krystynostwo n.

Wiktionary


krystyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kry­styn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kry­sty­na – imię żeń­skie
  • Kry­sty­na – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Kry­sty­na – osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Kry­sty­na – dra­mat Ale­xan­dre’a Du­ma­sa
  • Kry­sty­na – sta­tek
  • Kry­sty­na (ur. 1965) – in­fant­ka hisz­pań­ska
  • Kry­sty­na (947-2019) – księż­nicz­ka Ho­lan­dii
  • Kry­sty­na (zm. ok. 288-300) – mę­czen­ni­ca chrze­ści­jań­ska w cza­sach pa­no­wa­nia Dio­kle­cja­na
  • Kry­sty­na (ur. przed 1150, zm. mię­dzy 1204 a 1208) – druga żona Bo­le­sła­wa Wy­so­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kry­sty­na i uczę ge­o­gra­fii w szko­le pod­sta­wo­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstɨ̃na, AS: krystỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krystian mos., Krzysztofor mos.

:: zdrobn. Krysia ż., Kryśka ż., Krysieńka ż., Krystka ż., Krystynka ż., Krzycha ż., Kryśka ż.

:: zgrub. Krycha ż., Krychna ż.

:: fm. Krystyn mos.

 przym. Krystynowy

Wiktionary


krystyniak

naz­wi­sko


SJP.pl


krystyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kry­sty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


krystynka

zdrob­nie­nie od: Kry­sty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Kry­sty­na

 (1.2) geogr. przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież;

Wiktionary

Kry­styn­ka – przy­sió­łek w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież.

Nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od imie­nia Kry­sty­na, dla ucz­cze­nia matki wła­ści­cie­li wsi. We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych miej­sco­wość w XVIII wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Kry­styn­ka", w XIX wieku "Kry­styn­ka", "Chri­stin­chen", od 1921 roku "Kry­styn­ka". Poza tym w la­tach 1883, 1921 opi­sy­wa­na była jako wieś, w 1967 roku jako część wsi Stró­że­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ha, chęt­nie wie­rzę, toby było dziew­czę dla was! Ale my­li­cie się! Nie na to Pan Bóg kazał Kry­styn­ce wy­rość, aby­ście wy jej świat za­wią­za­li!

 (1.1) Sma­ko­wał mi bigos w ja­dło­daj­ni „Kry­styn­ka” na Żo­li­bo­rzu.

 (1.2) Przy ka­plicz­ce w Kry­styn­ce dzie­ci wy­grze­ba­ły skarb.

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Krystyna ż., Krysia ż., Kryśka ż., Krysieńka ż., Krystka ż., Kryśka ż., Krycha ż., Krychna ż., Krystyn mrz.

:: przym. Krystynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krysia, Krysieńka

Wiktionary


krystynopol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Czer­wo­no­gród (eg­zo­nim wa­rian­to­wy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krystynopolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Czerwonogród

Wiktionary


krystynostwo

Kry­styn z mał­żon­ką; Kry­sty­no­wie


SJP.pl


krystynowie

Kry­styn z mał­żon­ką; Kry­sty­no­stwo


SJP.pl


krystynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kry­sty­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


krysza

ochro­na za­pew­nio­na np. przez mafię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­ty­kal­ność, ochro­na (za­pew­nio­na np. przez mafię)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Astra­cha­niu życie bez kry­szy jest nie­moż­li­we

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. plecy

Wiktionary


kryszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Kry­szak – pol­ski muzyk
  • Ja­nusz Kry­szak – pol­ski li­te­ra­tu­roz­naw­ca
  • Jerzy Kry­szak – pol­ski aktor i sa­ty­ryk

Wikipedia


kryszałowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kryszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kryszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kryszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kryszna

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: jeden z bo­ha­te­rów "Ma­hab­ha­ra­ty", wo­jow­nik i fi­lo­zof, ubó­stwio­ny jako ósme wcie­le­nie boga Wisz­nu; Krisz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. Bóg w hin­du­iz­mie, ósmy awa­tar Wisz­nu;

Wiktionary

Krysz­na (de­wa­na­ga­ri कृष्ण, trl. "kṛṣṇa", ang. Krish­na) – bóg w hin­du­iz­mie. W Bha­ga­wad­gi­cie opi­sa­ny jest jako Naj­wyż­sza Isto­ta i Naj­wyż­szy bóg.

Krysz­na i zwią­za­ne z nim opo­wie­ści po­ja­wia­ją się w wielu fi­lo­zo­ficz­nych i te­o­lo­gicz­nych dzie­łach hin­du­iz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U krysz­na­i­tów Krysz­na na­le­ży do pan­te­o­nu bóstw hin­du­iz­mu. Jest jed­nym z wcie­leń i imion boga Wisz­nu. Był i po­zo­stał uo­so­bie­niem pię­kna oraz dobra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨʃna, AS: kryšna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krysznaita m., krisznaita m.

Wiktionary


krysznaicki

→ krysz­na­i­ta; krisz­na­ic­ki


SJP.pl


krysznaitka

→ krysz­na­i­ta; krisz­na­it­ka


SJP.pl


krysznowiec

czło­nek Mię­dzy­na­ro­do­we­go Sto­wa­rzy­sze­nia Świa­do­mo­ści Krysz­ny; krisz­no­wiec


SJP.pl


krysztalik

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: krysz­tał; krysz­ta­łek


SJP.pl


kryształ

1. ciało, w któ­rym cząst­ki ele­men­tar­ne roz­mie­szczo­ne są we­dług reguł ge­o­me­trycz­nych,
2. cięż­kie szkło do wy­ro­bu na­czyń i lu­ster,
3. wyrób z ta­kie­go szkła, zwy­kle rżnię­ty w skom­pli­ko­wa­ne wzory


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. miner. ciało stałe o ge­o­me­trycz­nie upo­rząd­ko­wa­nej bu­do­wie wew­nętrz­nej;

 (1.2) pot. przez­ro­czy­ste, cięż­kie szkło oło­wio­we do wy­ro­bu de­ko­ra­cyj­nych wa­zo­nów, kie­li­chów itp.; rów­nież wyrób z ta­kie­go szkła;

 (1.3) cu­kier spo­żyw­czy w po­sta­ci drob­nych krysz­ta­łów (1.1)

 (1.4) przen. o czymś, co jest przez­ro­czy­ste lub przej­rzy­ste

 (1.5) przen. poch­leb­nie o czło­wie­ku uwa­ża­nym za nie­ska­zi­tel­ne­go mo­ral­nie

 (1.6) pot. środ. me­ta­am­fe­ta­mi­na, jeden z nar­ko­ty­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krysz­ta­ły soli ka­mien­nej mają kształt fo­rem­nych sze­ścia­nów.

 (1.2) Je­szcze do nie­daw­na na Dol­nym Ślą­sku w kilku hu­tach szkła pro­du­ko­wa­no ręcz­nie zdo­bio­ne krysz­ta­ły.

 (1.2) Dosyć sztyw­ną mam szyję / i dla­te­go wciąż żyję, / że po­li­ty­ka dla mnie to w krysz­ta­le po­my­je.

 (1.3) Naj­chęt­niej ku­po­wa­nym cu­krem w Pol­sce jest krysz­tał.

 (1.4) Lotna ja­skół­ka muska krysz­ta­ły je­zio­ra, / I kogut bijąc skrzy­dły za­pie­je z wie­czo­ra

 (1.4) Krysz­tał bry­lan­to­wy wielu oczy zwo­dził; / Gdy się więc nad ru­bi­ny i szma­rag­dy dro­żył, / Ktoś praw­dzi­wy dy­a­ment z nim obok po­ło­żył.

 (1.5) Mama wie, jak było na­praw­dę… że Le­szek to krysz­tał i że wła­śnie dzię­ki Lesz­ko­wi i takim ko­le­gom jak Le­szek uwie­rzy­łem w coś i je­stem… dziś… taki, jak je­stem…

 (1.6) Pod­czas prze­szu­ka­nia u po­dej­rza­ne­go po­li­cja zna­la­zła znacz­ne ilo­ści ha­szy­szu i tzw. krysz­ta­łu – me­ta­am­fe­ta­mi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨʃ.taw, AS: kryš.tau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalizator m., krystalit m., krystaloid m., krystalina, krystalizarnia ż., krystalizacja ż.

:: zdrobn. kryształek

 czas. krystalizować, wykrystalizować, skrystalizować, przekrystalizować

 przym. kryształowy, krystaliczny, skrystalizowany, wykrystalizowany, krystalizacyjny

 przysł. krystalicznie, kryształowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciało krystaliczne

 (1.2) szkło ołowiowe

 (1.3) cukier kryształ

 (1.5) ideał

Wiktionary


kryształek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: krysz­tał

 (1.2) mały krysz­tał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈʃtawɛk, AS: kryštau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., krystaliczność ż., kryształowość ż.

 czas. krystalizować, skrystalizować

 przym. kryształowy, krystaliczny

 przym. kryształowo, krystalicznnie

Wiktionary


kryształkowy

przy­miot­nik od: krysz­ta­łek


SJP.pl


kryształowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób krysz­ta­ło­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształowość ż., kryształek mrz., kryształ mrz., krystaliczność ż.

Wiktionary


kryształowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krysz­ta­ło­we; cecha tych, któ­rzy są krysz­ta­ło­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., kryształek m., krystalizator m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., krystaliczność ż.

 czas. krystalizować ndk., skrystalizować dk.

 przym. kryształowy, krystaliczny

 przysł. kryształowo, krystalicznie

Wiktionary


kryształowy

→ krysz­tał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy bu­do­wę krysz­ta­łu

 (1.2) wy­ko­na­ny ze szkła krysz­ta­ło­we­go

 (1.3) wy­ko­na­ny z krysz­ta­łu gór­skie­go

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. czy­sty, przej­rzy­sty, o gło­sie: dźwięcz­ny, czy­sto brzmią­cy

 (2.2) przen. czło­wiek ucz­ci­wy, szla­chet­ny, nie­ska­zi­tel­ny

Wiktionary

Patrz:

kryształ

Przykłady

 (1.2) Za­pa­trzył się na wys­mu­kły, krysz­ta­ło­wy wa­zo­nik, po­kry­ty bar­dzo pię­knym ry­sun­kiem zło­tym…

 (2.1) Cerę twa­rzy miała bla­da­wą i czę­sto zmę­czo­ną, ró­żo­we usta i szare oczy, które krysz­ta­ło­wą swą przez­ro­czy­sto­ścią przy­po­mi­na­ły cza­sem oczy dzie­cię­ce.

 (2.2) On w pro­sto­cie ducha nawet panią Re­gi­nę uważa za cha­rak­ter krysz­ta­ło­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨʃtaˈwɔvɨ, AS: kryštau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ mrz., kryształek mrz., krystalit mrz., kryształowość ż., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., krystaliczność ż.

 czas. krystalizować ndk., skrystalizować dk.

 przym. krystalitowy, krystalizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) czysty, przejrzysty, przezroczysty

 (2.2) szlachetny, uczciwy, nieskazitelny

Wiktionary


krysztofiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kryterialny

→ kry­te­rium


SJP.pl

Patrz:

kryterium

kryteriowy

→ kry­te­rium; kry­te­ryj­ny


SJP.pl


kryterium

1. wa­ru­nek bę­dą­cy pod­sta­wą po­dzia­łu, po­mia­ru, oceny cze­goś; pro­bierz;
2. ro­dzaj wy­ści­gu ko­lar­skie­go;
3. kry­te­rium war­to­ści - wzór wy­bo­ru naj­waż­niej­szych war­to­ści, okre­śla­ją­cy ich na­tu­rę i bę­dą­cy pod­sta­wą ocen i norm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­ser­wo­wa­ny czyn­nik, wcho­dzą­cy w skład da­nych słu­żą­cych za pod­sta­wę oceny, wy­ce­ny, po­dzia­łu, de­cyz­ji lub wy­bo­ru

 (1.2) sport. wy­ścig ko­lar­ski po zam­knię­tym torze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kry­te­rium – mier­nik słu­żą­cy za pod­sta­wę oceny
  • kry­te­rium – w ko­lar­stwie
  • Kry­te­rium – pol­ski ze­spół wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę reg­gae z lat 80. XX wieku
  • kino Kry­te­rium w Ko­sza­li­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­for­mu­je­my, że kry­te­rium nr 2 oceny me­ry­to­rycz­nej wnio­sków, do­ty­czą­ce ob­sza­ru dzia­łal­no­ści, bę­dzie we­ry­fi­ko­wa­ne na pod­sta­wie dwóch list sta­no­wią­cych za­łącz­ni­ki do re­gu­la­mi­nu na­bo­ru wnio­sków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miernik, probierz

Wiktionary


kryteryjny

→ kry­te­rium; kry­te­rio­wy


SJP.pl


krytojad

kry­to­jad bu­ra­ko­wy, ma­leń­ki chrząszcz że­ru­ją­cy na siew­kach bu­ra­ków; drob­ni­ca


SJP.pl


krytonos

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kry­to­no­so­wa­tych


SJP.pl


krytonosek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kry­to­no­so­wa­tych


SJP.pl


krytonosowate

o ce­chach kry­to­no­so­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Kry­to­no­so­wa­te, kry­to­no­sy, ta­pa­ko­lo­wa­te, ta­pa­ko­le (Rhi­no­cryp­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Obej­mu­je 65 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych łąki, za­ro­śla i lasy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Cen­tral­nej.

Wikipedia


krytonosowaty

o ce­chach kry­to­no­so­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


krytoryjek

kry­to­ry­jek ol­cho­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


krytoskrzydły

ma­ją­cy osło­nię­te skrzy­dła


SJP.pl


kryty

osło­nię­ty, na­kry­ty dasz­kiem; za­kry­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) osło­nię­ty

 (1.2) pot. chro­nio­ny przed od­po­wie­dzial­no­ścią

 (1.3) po­kry­ty czymś

 (1.4) ukry­ty

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów bier­ny od cza­sow­ni­ka kryć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kryty ka­pe­lu­szem ozdob­nym w pióra, ma­lu­ie w uśmie­chu gi­ta­rę, a przed niemi dziec­ko pełne wdzię­ków z od­kry­tą głów­ką, ot­wie­ra z uśmie­chem klat­kę przy oknie […].

 (1.3) Mój dom jest kryty da­chów­ką.

 (2.1) Był przez 5 (=pięć) minut kryty przez Tomka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨtɨ, AS: kryty

Wiktionary


krytycyzm

1. zdol­ność obiek­tyw­nej oceny zda­rzeń, ludzi i włas­ne­go po­stę­po­wa­nia;
2. skłon­ność do kry­ty­ko­wa­nia, przyj­mo­wa­nie ne­ga­tyw­nej po­sta­wy;
3. po­sta­wa po­stu­lu­ją­ca kon­tro­lę praw­dzi­wo­ści i za­sad­no­ści twier­dzeń przed ich uz­na­niem;
4. w fi­lo­zo­fii: dok­try­na Kanta, we­dług któ­rej te­o­ria poz­naw­cza musi po­prze­dzać inne ba­da­nia fi­lo­zo­ficz­ne; kan­tyzm


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne Im­ma­nu­e­la Kanta i jego na­stęp­ców
  • ne­o­kry­ty­cyzm – jedna ze szkół ne­o­kan­tyz­mu
  • te­o­ria kry­tycz­na – sta­no­wi­sko nie­miec­kich fi­lo­zo­fów i so­cjo­lo­gów – Maxa Hork­he­i­me­ra i The­o­do­ra Ador­na, ter­min okre­śla­ją­cy te­o­rie ana­li­zu­ją­ce i kry­ty­ku­ją­ce kul­tu­rę oraz spo­łe­czeń­stwo
  • kry­tycz­na ana­li­za dy­skur­su – sub­dy­scy­pli­na ję­zy­koz­naw­stwa na po­gra­ni­czu nauk spo­łecz­nych zaj­mu­ją­ca się dy­skur­sem
  • ana­li­za kry­tycz­na – po­sta­wa in­te­lek­tu­al­no-me­to­do­lo­gicz­na po­stu­lu­ją­ca kon­tro­lę praw­dzi­wo­ści i za­sad­no­ści twier­dzeń przed ich uz­na­niem
  • kry­ty­ka źró­deł w me­to­do­lo­gii badań hi­sto­rycz­nych
  • Fi­lo­zo­fia kry­tycz­na (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


krytyczka

rzad­ko:
1. ko­bie­ta ana­li­zu­ją­ca dzie­ła sztu­ki, ut­wo­ry mu­zycz­ne itp. i oce­nia­ją­ca ich war­tość;
2. ko­bie­ta oce­nia­ją­ca coś ne­ga­tyw­nie;
3. zdrob­nie­nie od: kry­ty­ka


SJP.pl


krytycznie

przy­słó­wek

 (1.1) oce­nia­jąc su­ro­wo lub bar­dzo nie­do­brze

 (1.2) uży­wa­jąc kry­ty­ki (np. jako re­cen­zent ksią­żek, płyt, itp.)

 (1.3) gro­żąc za­ła­ma­niem obec­ne­go stanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nis­hi­da od­no­sił się kry­tycz­nie do ja­poń­skich in­sty­tu­cji re­li­gij­nych zwią­za­nych z zen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykowanie n., krytycyzm m., krytyczność ż., krytyk m., krytyka ż., krytyczka ż., krytykant m., krytykanctwo n.

 czas. krytykować

 przym. krytyczny, krytykancki

 przysł. krytykancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) negatywnie, surowo, źle, krytykancko, w sposób krytyczny

 (1.2) granicznie, ciężko, skrajnie

Wiktionary


krytyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kry­tycz­nie


SJP.pl


krytyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kry­tycz­ny


SJP.pl


krytycznoliteracki

od­no­szą­cy się do kry­ty­ki li­te­rac­kiej


SJP.pl


krytyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kry­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są kry­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krytyczny

 przysł. krytycznie

 rzecz. krytyk mos.

Wiktionary


krytyczny

1. bar­dzo su­ro­wo lub ne­ga­tyw­nie oce­nia­ją­cy;
2. do­ty­czą­cy kry­ty­ki li­te­rac­kiej, fil­mo­wej itp.;
3. prze­ło­mo­wy, trud­ny, cięż­ki;
4. opar­ty na su­mien­nej, rze­czo­wej oce­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) su­ro­wo lub ne­ga­tyw­nie oce­nia­ją­cy kogoś lub coś

 (1.2) opar­ty na su­mien­nej, rze­czo­wej oce­nie

 (1.3) do­ty­czą­cy kry­ty­ki li­te­rac­kiej, fil­mo­wej itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psy szcze­ka­ją, ka­ra­wa­na idzie dalej - tak Zbi­gniew Bart­man kwi­tu­je licz­ne kry­tycz­ne głosy po jego za­trud­nie­niu w roli tre­ne­ra ŁKS-u.

 (1.4) Ma chło­pak szczę­ście, że spę­dził ten kry­tycz­ny wie­czór przy te­le­wi­zo­rze i po­sia­da alibi…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈtɨt͡ʃnɨ, AS: krytyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytyka ż., krytyk m., krytyczka ż., krytyczność ż., krytycyzm m., krytykanctwo n., krytykant m., krytykantka ż., krytykowanie n., skrytykowanie n.

 czas. krytykować ndk., skrytykować dk.

 przysł. krytycznie

 przym. krytykancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepochlebny

 (1.4) przełomowy, decydujący, rozstrzygający

 (1.5) trudny, ciężki

Wiktionary


krytyk

osoba oce­nia­ją­ca dany pod­miot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba oce­nia­ją­ca coś lub kogoś ne­ga­tyw­nie

 (1.2) książk. osoba oce­nia­ją­ca dzie­ła sztu­ki i dzie­ła na­u­ko­we

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kry­ty­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kry­tyk – osoba zaj­mu­ją­ca się oceną dzieł ar­ty­stycz­nych i li­te­rac­kich (ro­dzaj za­wo­du, np. kry­tyk li­te­rac­ki, mu­zycz­ny, te­a­tral­ny, fil­mo­wy)
  • kry­tyk (rzut kry­tycz­ny) – w grach fa­bu­lar­nych, okre­ślo­ny wynik rzutu kość­mi
  • kry­tyk wew­nętrz­ny – po­ję­cie z za­kre­su psy­cho­lo­gii oso­bo­wo­ści
  • kry­ty­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dub­bing do tego filmu zy­skał apro­ba­tę kry­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨtɨk, AS: krytyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytyka ż., krytykanctwo n., krytykant m., krytykantka ż., krytycyzm m., krytyczność ż.

 czas. krytykować ndk.

 przym. krytykancki, krytyczny

 przysł. krytycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cenzor

 (1.2) opiniodawca, recenzent

Wiktionary


krytyka

osoba oce­nia­ją­ca dany pod­miot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) su­ro­wa lub ne­ga­tyw­na ocena

 (1.2) kry­ty­ka (1.1) wy­ra­żo­na w for­mie pu­bli­ka­cji

 (1.3) re­cen­zo­wa­nie dzieł sztu­ki i kul­tu­ry

 (1.4) ogół kry­ty­ków

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: kry­tyk

Wiktionary

Zo­bacz też: „Kry­ty­ka” – pol­skie cza­so­pis­mo.

Kry­ty­ka (łac. "cri­ti­cus" – osą­dza­ją­cy) – ana­li­za i ocena do­brych i złych stron z punk­tu wi­dze­nia okre­ślo­nych war­to­ści (np. prak­tycz­nych, etycz­nych, poz­naw­czych, na­u­ko­wych, este­tycz­nych, po­praw­nych) jako nie­zbęd­ny ele­ment my­śle­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wa cnota kry­tyk się nie boi.

 (1.1) Fobia spo­łecz­na to stan, w któ­rym czło­wiek prze­sad­nie boi się kry­ty­ki.

 (1.1) Ze stro­ny opo­zy­cji po­sy­pa­ła się gwał­tow­na kry­ty­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨtɨka, AS: krytyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykant m., krytyk m., krytyczka ż., krytykowanie n.

 czas. krytykować ndk.

 przym. krytyczny, krytykancki

 przysł. krytycznie

Wiktionary


krytykancki

na­ce­cho­wa­ny kry­ty­kanct­wem, skłon­no­ścią do nie­rze­czo­we­go kry­ty­ko­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki jak kry­ty­kant t.j. kry­ty­ku­ją­cy nie­słusz­nie, nie­rze­tel­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykant mos., krytykantka ż., krytyka ż., krytykanctwo n., krytyk m., krytykowanie n., skrytykowanie n.

 czas. krytykować ndk., skrytykować dk.

 przym. krytyczny

 przysł. krytykancko, krytycznie

Wiktionary


krytykanctwo

1. bez­pod­staw­ne i nie­rze­czo­we kry­ty­ko­wa­nie; mal­kon­tenct­wo;
2. skłon­ność do ta­kie­go kry­ty­ko­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kry­ty­ko­wa­nie, z któ­re­go nie­wie­le wy­ni­ka; skłon­ność do nie­rze­czo­we­go kry­ty­ko­wa­nia, wy­da­wa­nia bez­ce­lo­wych ne­ga­tyw­nych sądów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨˈkãnt͡stfɔ, AS: krytykãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krytykancki, krytyczny

 rzecz. krytyk mos., krytykant mos., krytykantka ż.

 czas. krytykować

 przysł. krytycznie

Wiktionary


krytykant

osoba lu­bią­ca kry­ty­ko­wać bez­pod­staw­nie i nie­rze­czo­wo; mal­kon­tent, zoil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba skłon­na do kry­ty­kanct­wa, nie­rze­czo­we­go kry­ty­ko­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykanctwo n., krytyka ż., krytyk m., krytykowanie n., skrytykowanie n.

:: fż. krytykantka

 czas. krytykować ndk., skrytykować dk.

 przym. krytykancki, krytyczny

 przysł. krytykancko, krytycznie

Wiktionary


krytykantka

→ kry­ty­kant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: kry­ty­kant

Wiktionary

Patrz:

krytykant

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨˈkãntka, AS: krytykãntka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krytykant.

Wiktionary


krytykomania

skłon­ność do kry­ty­ko­wa­nia wszyst­kie­go


SJP.pl


krytykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kry­ty­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨkɔˈvãɲɛ, AS: krytykovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krytykować, skrytykować

 rzecz. krytyka ż., krytykant m., skrytykowanie

 przysł. krytycznie

 przym. krytyczny, krytykancki

Wiktionary


krytykować

1. wy­ty­kać błędy, braki, po­mył­ki; oce­niać ujem­nie, ganić;
2. oce­niać dzie­ła sztu­ki i li­te­ra­tu­ry, re­cen­zo­wać je


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skry­ty­ko­wać)

 (1.1) oce­niać ne­ga­tyw­nie, wy­ty­kać błędy, nie­po­wo­dze­nia, wady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨˈkɔvat͡ɕ, AS: krytykovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytyka ż., krytyk m., krytykanctwo n., krytykant m., krytykantka ż., krytykowanie n.

 przym. krytyczny, krytykancki

 przysł. krytycznie

Wiktionary


krywań

szczyt w Ta­trach Wy­so­kich


SJP.pl

Kry­wań ( Kriváň, Kriván, Krumm­horn, Och­sen­horn) – wy­nio­sły (2495 m n.p.m.) szczyt w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Tatr Wy­so­kich po stro­nie sło­wac­kiej, o cha­rak­te­ry­stycz­nym, za­krzy­wio­nym wierz­choł­ku, od któ­re­go wziął nazwę. Szczy­to­wi poś­wię­co­na jest pod­ha­lań­ska pieśń Kry­wa­niu, kry­wa­niu.

Wikipedia


krywański

przy­miot­nik od: Kry­wań


SJP.pl


krywicze

ple­mię wschod­nio­sło­wiań­skie


SJP.pl

Kry­wi­cze – ple­mię wschod­nio­sło­wiań­skie.

Kry­wi­cze wy­o­dręb­ni­li się z ple­mion sie­wier­skich. Przy­pu­szczal­nie pier­wot­nie za­miesz­ki­wa­li te­re­ny nad lewym brze­giem Dnie­pru, choć ist­nie­ją te­o­rie o ich nad­wi­ślań­skim lub nad­nie­meń­skim po­cho­dze­niu.

Na po­cząt­ku VI wieku Kry­wi­cze przy­wę­dro­wa­li nad górne od­cin­ki Dnie­pru, Dźwi­ny i Be­re­zy­ny oraz nad Wie­li­ką i Niem­nem. W trak­cie wę­drów­ki wy­o­dręb­ni­ły się trzy grupy ple­mie­nia: pół­noc­na pskow­ska, wschod­nia smo­leń­ska i za­chod­nia po­łoc­ka.

Wikipedia


krywuła

laska obrzę­do­wa uży­wa­na w daw­nej Lit­wie


SJP.pl


kryza

1. fał­do­wa­ny koł­nierz no­szo­ny w XVI i XVII wieku; kreza, fryza;
2. tar­cza z ot­wo­rem w środ­ku umie­szcza­na w rurze np. w celu spraw­dze­nia ilo­ści prze­pły­wa­ją­cej sub­stan­cji; zwęż­ka po­mia­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. kraw. dawny pli­so­wa­ći­so­wa­ny lub fał­do­wa­ny koł­nierz;

 (1.2) zool. wy­róż­nia­ją­cy się koł­nierz z sier­ści lub pie­rza u niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt

 (1.3) pa­le­ont. zool. ko­ści­sty twór wokół szyi gadów, w tym di­no­za­u­rów;

 (1.4) techn. dysk z ot­wo­rem dła­wią­cy prze­pływ w rurze

 (1.5) techn. pier­ścień lub pas słu­żą­cy do spa­ja­nia lub za­koń­cza­nia in­sta­la­cji

 (1.6) wojsk. część łuski na­bo­jo­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kryza – ele­ment po­mia­ro­wy prze­pły­wo­mie­rza zwęż­ko­we­go
  • kryza (ubiór) – pli­so­wa­ny lub fał­do­wa­ny koł­nierz
  • kryza (tech­ni­ka), in. koł­nierz – wy­stęp na ob­wo­dzie ele­men­tu tech­nicz­ne­go
  • kryza (tech­ni­ka) – dysk z ot­wo­rem w środ­ku sto­so­wa­ny do dła­wie­nia prze­pły­wu w prze­wo­dzie
  • kryza łuski na­bo­ju
  • kryza (zo­o­lo­gia) – sierść lub pie­rze innej barwy niż resz­ta uma­szcze­nia, two­rzą­ce „koł­nierz” u róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam roz­ma­i­te kryzy i koł­nie­rze, które biorę na bal, ale ta­kie­go koł­nie­rza nikt w Pa­ry­żu nie zrobi. Po­cho­dzi z Bredy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryziki nmos.

:: zdrobn. kryzka ż.

 przym. kryzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreza, kaplerz, kryzka, kruszka, krużka, fryga, fryza

 (1.2) kołnierz

 (1.4) diafragma

 (1.5) flansza, kołnierz

Wiktionary


kryzelnice

typ mor­skich bez­krę­gow­ców; fo­ro­ni­dy


SJP.pl

Kry­zel­ni­ce (Pho­ro­ni­da) – typ nie­wiel­kich mor­skich zwie­rząt bez­krę­go­wych obej­mu­ją­cy dzie­sięć współ­cze­śnie ży­ją­cych, w więk­szo­ści kos­mo­po­li­tycz­nych ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych gro­mad­nie na szel­fach w pia­sku, mule lub na ska­łach. Zwie­rzę­ta te wy­po­sa­żo­ne są w cha­rak­te­ry­stycz­ny fałd ota­cza­ją­cy otwór gę­bo­wy, na któ­rym znaj­du­ją się dwa rzędy czuł­ków zwi­nię­tych w kształt kryzy – stąd nazwa.

Wikipedia


kryzka

mała kryza


SJP.pl


kryzować

1. re­gu­lo­wać prze­pływ cie­czy lub gazu w rurze po­przez zmia­nę jej prze­kro­ju (np. przy uży­ciu tar­czy z ot­wo­rem);
2. daw­niej: rzeź­bić, kar­bo­wać


SJP.pl


kryzowy

przy­miot­nik od: kryza


SJP.pl


kryzyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kry­za­mi, do­ty­czą­cy Kry­zów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kry­zyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kryzowie lm m.

Wiktionary


kryzys

zła sy­tu­a­cja w ja­kiejś dzie­dzi­nie (np. w go­spo­dar­ce, w po­li­ty­ce), zaz­wy­czaj dłu­gotr­wa­ła i trud­na do opa­no­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zła sy­tu­a­cja (trwa­ją­ca dłu­żej)

 (1.2) ekon. za­ła­ma­nie pro­ce­su wzro­stu go­spo­dar­cze­go

 (1.3) med. na­si­le­nie się cho­ro­by, po­gor­sze­nie się stanu cho­re­go

Wiktionary

Kry­zys – okre­śle­nie po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go ( κρίσις – „kri­sis”) i oz­na­cza w sen­sie ogól­nym wybór, de­cy­do­wa­nie, zma­ga­nie się, walkę, w któ­rej ko­niecz­ne jest dzia­ła­nie pod pre­sją czasu. Cechą kry­zy­su jest na­głość, ura­zo­wość i su­biek­tyw­ne kon­sek­wen­cje urazu w po­sta­ci prze­żyć ne­ga­tyw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pen­sje w Gre­cji po­zo­sta­ną zna­czą­co wyż­sze niż prze­cięt­ne wy­na­gro­dze­nie w Pol­sce, nawet mimo kry­zy­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨzɨs, AS: kryzys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzysowość ż., permakryzys m., kryzysówka ż.

:: zdrobn. kryzysik m.

 przym. kryzysowy

 przysł. kryzysowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesilenie

 (1.2) przesilenie

Wiktionary


kryzysik

zdrob­nie­nie od: kry­zys


SJP.pl


kryzysogenny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­wo­du­ją­cy sy­tu­a­cje kry­zy­so­we lub sprzy­ja­ją­cy ich pow­sta­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­nizm wy­kre­o­wał wszech­stron­nie kry­zy­so­gen­ny sy­stem po­li­tycz­no-go­spo­dar­czy.

Wiktionary


kryzysowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kry­zy­so­we; cecha tych, któ­rzy są kry­zy­so­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzys m., kryzysik m.

 przym. kryzysowy

 przysł. kryzysowo

Wiktionary


kryzysowy

1. ma­ją­cy cha­rak­ter kry­zy­su; prze­ło­mo­wy, roz­strzy­ga­ją­cy o czymś;
2. zwią­za­ny z za­ła­ma­niem się roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kry­zy­su, wła­ści­wy kry­zy­so­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoj­rzał w bok, by otak­so­wać ją spoj­rze­niem, w tej kry­zy­so­wej chwi­li, gdy mogła zro­bić jedną z wielu rze­czy w za­leż­no­ści od tego, jakim jest typem osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzys m., kryzysowość ż.

Wiktionary


kryć

cho­wać, osła­niać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­cho­wy­wać w ukry­ciu

 (1.2) taić coś w my­ślach, w se­kre­cie

 (2.2) taić coś przed kimś

 (2.3) być za­sło­nię­tym

 (2.4) być w czymś za­war­tym

 (2.5) wza­jem­nie chro­nić się przed od­po­wie­dzial­no­ścią, karą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨt͡ɕ, AS: kryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrywacz mos., krycie n., pokrywka ż., nakrywka ż., przykrywka ż., nakrycie n., skrywanie n.

 czas. przykryć, przykrywać, ukryć, ukrywać, wykryć, wykrywać, zakryć, zakrywać, nakrywać

Wiktionary


kryłow

naz­wi­sko, np. Iwan Kry­łow (1769-1844), ro­syj­ski pi­sarz i poeta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwan Kry­łow 1769-1844 poeta, dra­ma­turg, baj­ko­pi­sarz ro­syj­ski
  • Ni­ko­łaj Kry­łow 1903-1972 Mar­sza­łek Związ­ku Ra­dziec­kie­go
  • Wła­di­mir Kry­łow ur. 1964 ro­syj­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


kryński

→ Kryn­ki (mia­sto w Pol­sce); kry­nec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kryń­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Adam Kryń­ski – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go i Lwow­skie­go,
  • An­drzej Kryń­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Jan Kryń­ski – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz,
  • Kamil Kryń­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Lech Kryń­ski – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Leon Kryń­ski – pol­ski le­karz chi­rurg i uro­log
  • Ma­gnus Kryń­ski – pol­ski pu­bli­cy­sta, wy­daw­ca i pe­da­gog ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia
  • Sła­wo­mir Kryń­ski – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Sta­ni­sław Kryń­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Ste­fan Kryń­ski – dok­tor me­dy­cy­ny, pro­fe­sor mi­kro­bio­lo­gii Aka­de­mii Me­dycz­nej w Gdań­sku
  • Wac­ław Kryń­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia


kryś

naz­wi­sko


SJP.pl


kryśka

zdrob­nie­nie od: Kry­sty­na (imię żeń­skie); Kry­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Kry­sty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kryś­ka za­wsze świet­nie wy­glą­da. Nie wiesz, kto ją cze­sze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨɕka, AS: kryśka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krystynka ż., Krystyna ż., Krysia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krysia

Wiktionary


kryśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krzaczasty

1. o ro­śli­nach: ma­ją­cy ło­dy­gi wy­ra­sta­ją­ce bez­poś­red­nio z ko­rze­ni;
2. pełen krza­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o krót­kim pniu lub ło­dy­gach wy­ra­sta­ją­cych wprost z gleby

 (1.2) po­ro­sły krza­ka­mi

 (1.3) przen. o sze­ro­ko roz­ro­słych wło­sach

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pu­cha­ła po­pa­trzył groź­nie na Wło­da­sa, mru­żąc przy tym krza­cza­ste brwi, i podał pa­pier ofi­ce­ro­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzak mrz., krzaczek mrz., krzaczastość ż.

 przysł. krzaczasto

 czas. krzaczyć, odkrzaczać, odkrzaczyć

 przym. krzaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzewiasty

 (1.2) zakrzewiony

 (1.3) bujny, gęsty, puszysty, rozrośnięty

Wiktionary


krzaczek

zdrob­nie­nie od: krzak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od krzak

 (1.2) mały krzak

 (1.3) krzacz­ki – uczn. iron. włosy pod pa­cha­mi

 (1.4) krzacz­ki – pot. pismo az­ja­tyc­kie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃat͡ʃɛk, AS: kšaček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzak m., krzew m., krzewinka ż., krzewienie n., krzaczenie n., zakrzewienie n., krzewiastość ż., odkrzaczenie n.

 czas. odkrzaczyć, odkrzaczać, krzaczyć ndk., krzewić ndk., zakrzewić dk.

 przym. krzaczasty, krzewiasty, krzaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krzewinka

Wiktionary


krzaczkowaty

po­dob­ny do krzacz­ka, roz­ga­łę­zio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do krzacz­ka, ma­ją­cy cechy krzacz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skraj­nych wa­run­kach kli­ma­tycz­nych Ark­ty­ki prze­wa­ża­ją drob­ne cha­me­fi­ty zi­mu­ją­ce pod śnie­giem lub scho­wa­ne w pła­tach mchów i krzacz­ko­wa­tych po­ro­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzak mrz., krzaczek mrz.

 czas. odkrzaczyć, odkrzaczać, krzaczyć ndk., krzewić ndk., zakrzewić dk.

 przym. krzaczasty, krzewiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzewiasty

Wiktionary


krzaczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Krzacz­kow­ski – pol­ski aktor
  • Wła­dy­sław Krzacz­kow­ski – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


krzaczor

ek­spre­syw­nie: krzak


SJP.pl


krzaczysko

1. zgru­bie­nie od: krzak;
2. miej­sce w lesie po­ro­słe krza­ka­mi


SJP.pl


krzaczyć

po­tocz­nie:
1. pro­wa­dzić ano­ni­mo­wo roz­mo­wę w in­ter­ne­cie;
2. krza­czyć się -
a) o za­da­niu ma­te­ma­tycz­nym, pro­ble­mie itp.: motać się, kom­pli­ko­wać się;
b) o tek­ście kom­pu­te­ro­wym: wyś­wiet­lać się nie­wła­ści­wie, w spo­sób nie­czy­tel­ny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. pro­wa­dzić ano­ni­mo­wo roz­mo­wę w In­ter­ne­cie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krza­czyć się (dk. brak)

 (2.1) pot. o za­da­niu ma­te­ma­tycz­nym, pro­ble­mie itp.: motać się, kom­pli­ko­wać się

 (2.2) pot. o tek­ście na stro­nie in­ter­ne­to­wej: wyś­wiet­lać się w po­sta­ci bez­sen­sow­nych zna­ków na sku­tek nie­po­praw­nych usta­wień stro­ny ko­do­wej lub wy­stą­pie­nia błę­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃat͡ʃɨt͡ɕ, AS: kšačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzak mrz., krzaczek mrz., kierz mrz., krzaczenie n., odkrzaczenie n., odkrzaczanie n., wykrzaczenie n., zakrzaczenie n., zakrzaczanie n.

 czas. odkrzaczyć dk., odkrzaczać ndk., zakrzaczyć dk., zakrzaczać ndk., wykrzaczyć dk.

 przym. krzaczasty, krzaczkowaty

 przysł. krzaczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) motać się, komplikować się, gmatwać się, wikłać się; pot. kitwasić się, kiełbasić się; posp. chrzanić się, pieprzyć się; wulg. pierdolić się

Wiktionary


krzak

po­tocz­nie: krzew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. krzew

 (1.2) przen. pot. zwy­kle w lm. niez­ro­zu­mia­łe pismo, zwła­szcza chiń­skie lub ja­poń­skie

 (1.3) przen. in­form. zwy­kle w lm. zbiór bez­sen­sow­nych zna­ków pow­sta­ły z lo­gicz­ne­go tek­stu, np. na sku­tek nie­po­praw­nych usta­wień stro­ny ko­do­wej lub wy­stą­pie­nia błę­dów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krzak – po­tocz­ne okre­śle­nie krze­wu
  • Krzak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Nie­lisz
  • Krzak – gro­ma­da w po­wie­cie za­moj­skim
  • Krzak – sta­cja ko­le­jo­wa w Wólce Nie­li­skiej, w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Krzak
  • Krzak – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny, pow­sta­ły na po­cząt­ku lat 70.
  • Ma­rian Krzak – pol­ski po­li­tyk, mi­ni­ster fi­nan­sów w la­tach 1980-1982
  • Ja­ro­sław Krzak – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Krzysz­tof Krzak – pol­ski poeta i wy­ko­naw­ca po­ez­ji śpie­wa­nej
  • Krza­ki
  • Krzak’i

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oko­licz­no­ści zmu­si­ły ją do za­łat­wie­nia po­trze­by fiz­jo­lo­gicz­nej pod krza­kiem.

 (1.1) Wszyst­kie te krza­ki opla­tał dziki chmiel, two­rząc z tego miej­sca istną dzie­wi­czą pu­szczę, żadna bo­wiem noga ludz­ka nie była w sta­nie prze­kro­czyć tych za­ro­śli.

 (1.2) Do tego radia do­łą­czy­li in­struk­cję z sa­my­mi krza­ka­mi.

 (1.3) W tym pliku nic nie ma; same krza­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃak, AS: kšak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzaczenie n., odkrzaczenie n., odkrzaczanie n., wykrzaczenie n., zakrzaczenie n., zakrzaczanie n.

:: grub. krzaczor mrz., zdrobn. krzaczek mrz.

 czas. wykrzaczać, krzaczyć ndk., odkrzaczyć dk., odkrzaczać ndk., zakrzaczyć dk., zakrzaczać ndk., wykrzaczyć dk.

 przym. krzaczasty, krzaczkowaty

 przysł. krzaczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk krzok, gw-pl|Poznań. chęch, chynch, kierz, krzojd

Wiktionary


krzaki

po­tocz­nie: krzew


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krza­ki – część wsi Sos­nów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, gmi­nie Sos­nów­ka
  • Krza­ki – część wsi Cie­cho­min w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Wola My­słow­ska
  • Krza­ki – część wsi Ro­zdo­ły w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sitno
  • Krza­ki – część wsi Ostrów w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Krza­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio
  • Krza­ki – część wsi Maj­ko­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Krza­ki – część wsi Bo­rzę­cin w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Bo­rzę­cin
  • Krza­ki – część wsi Ćwi­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, gmi­nie Oles­no
  • Krza­ki – część wsi Po­rąb­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Krza­ki – część wsi Głę­bo­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Osiek
  • Krza­ki – część wsi Krze­szów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Krza­ki – część wsi Na­go­szyn w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dęb­nic­kim, w gmi­nie Ży­ra­ków

Wikipedia


krzaklewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Frą­czek z domu Krza­klew­ska (1941-2023) – pol­ska po­li­tyk, le­kar­ka
  • Jacek Krza­klew­ski (ur. 1950) – pol­ski muzyk, gi­ta­rzy­sta, per­ku­si­sta i kom­po­zy­tor
  • Ma­rian Krza­klew­ski (ur. 1950) – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz związ­ko­wy
  • Sta­ni­sław Krza­klew­ski (1910-1974) – pol­ski chi­rurg
  • Woj­ciech Krza­klew­ski (1946-2024) – pol­ski in­ży­nier, pro­fe­sor nauk le­śnych

Wikipedia


krzakowaty

po­dob­ny do krza­ka; po­ro­sły krza­ka­mi


SJP.pl


krzakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzakówka

po­tocz­nie: wódka lub spi­ry­tus wyt­wa­rza­ne nie­le­gal­nie pry­mi­tyw­nym, do­mo­wym spo­so­bem; sa­mo­gon, sa­mi­zdat, księ­ży­ców­ka, bim­ber


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wódka pę­dzo­na nie­le­gal­nie, pry­mi­tyw­nym spo­so­bem w krza­kach

Wiktionary


krzanowice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. część Opola; 2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Krza­no­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kra­no­witz, Křenovice, Krzōnowice) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, po­ło­żo­ne nad po­to­kiem Biała Woda. Sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Krza­no­wi­ce.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2023 r. mia­sto miało 2000 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkʃãnɔˈvʲit͡sɛ, AS: kšãnovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzanowicki

Wiktionary


krzanowicki

przy­miot­nik od: Krza­no­wi­ce


SJP.pl


krzanowiczanin

miesz­ka­niec Krza­no­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krzanowiczanka

miesz­kan­ka Krza­no­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krzanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Krza­now­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Lu­bicz.

Wikipedia


krzciciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. chrzci­ciel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃʲt͡ɕit͡ɕɛl, AS: kšʹćićel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzcziciel ?

Wiktionary


krzciny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rel. chrzci­ny

Wiktionary


krzczonowski

przy­miot­nik od: Krzczo­nów


SJP.pl


krzczonów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzczo­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Krzczo­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim w gmi­nie Krzczo­nów
  • Krzczo­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Drze­wi­ca
  • Krzczo­nów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Krzczo­nów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec
  • Krzczo­nów – gmina w po­wie­cie lu­bel­skim
  • Krzczo­nów – dawna gmina w woj. kie­lec­kim, łódz­kim
  • Krzczo­nów – gro­ma­da w po­wie­cie by­chaw­skim
  • Krzczo­nów – gro­ma­da w po­wie­cie ka­zi­mier­skim
  • Krzczo­nów – gro­ma­da w po­wie­cie my­śle­nic­kim
  • Krzczo­nów-Fol­wark, Krzczo­nów-Soł­ty­sy, Krzczo­nów-Wój­to­stwo
  • Krzczo­nów Pier­wszy

Wikipedia


krzeczek

krze­czek na­ziem­nik – ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pająk na­ziem­ny z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­si­dae|ref=tak.

 (1.2) daw. cho­mik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛt͡ʃɛk, AS: kšeček

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. krzączek

 (1.2) daw. skrzeczek, daw. skrzek

Wiktionary


krzeczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Krzecz­kow­ski (właśc. Her­man Ger­ner) − pol­ski tłu­macz, pi­sarz, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w PRL
  • Jan Krzecz­kow­ski − pol­ski rug­by­sta i dzia­łacz spor­to­wy
  • Jan Krzecz­kow­ski – pre­zy­dent Gdyni

Wikipedia


krzeczot

ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­łów; bia­ło­zór


SJP.pl


krzeczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­czyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca
  • Krze­czyn – osied­le w Lu­bi­nie
  • Krze­czyn Wiel­ki
  • Krze­czyn Mały

Wikipedia


krzeczów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­czów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wierzch­las
  • Krze­czów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Rze­za­wa
  • Krze­czów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Lu­bień
  • Krze­czów – gro­ma­da w po­wie­cie bo­cheń­skim
  • Krze­czów – gro­ma­da w po­wie­cie pa­ję­czań­skim
  • Krze­czów – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, re­jo­nie wło­dzi­mier­skim

Wikipedia


krzektanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krzek­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzektać ndk.

Wiktionary


krzektać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. re­cho­tać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛktat͡ɕ, AS: kšektać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzektanie n.

Wiktionary


krzelów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­lów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko
  • Krze­lów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów
  • Krze­lów – gro­ma­da w po­wie­cie wo­łow­skim
  • Krze­lów – dawna gmina
  • Krze­lów − zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Krze­lo­wie, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


krzem

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Si i licz­bie ato­mo­wej 14; da­ta­def|od 2. poł. XIX wieku}}

Wiktionary

Krzem, Si ( si­li­cium) – pier­wia­stek che­micz­ny, z grupy pół­me­ta­li w ukła­dzie okre­so­wym. Izo­to­py sta­bil­ne krze­mu to, i.

War­to­ścio­wość w więk­szo­ści związ­ków wy­no­si IV, rza­dziej spo­ty­ka­ne są związ­ki z krze­mem dwu­war­to­ścio­wym. Ty­po­we stop­nie ut­le­nie­nia to −IV i IV, rzad­ko −II i II; znane są też związ­ki o stop­niu ut­le­nie­nia 0. Krzem (w po­sta­ci mo­no­krysz­ta­łów) jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny po­wszech­nie w prze­my­śle elek­tro­nicz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma krzem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛ̃m, AS: kšẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemowiec m., krzemionka ż., krzemień m.

 przym. krzemowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Si

Wiktionary


krzemek

zwią­zek krze­mu


SJP.pl


krzemian

sól kwasu krze­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu krze­mo­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­nym mo­ty­wem struk­tu­ral­nym krze­mia­nów są czwo­ro­ścia­ny zbu­do­wa­ne z krze­mu znaj­du­ją­ce­go się w środ­ku i oto­czo­ne­go czte­re­ma ato­ma­mi tlenu umie­szczo­ny­mi na wierz­choł­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛ̃mʲjãn, AS: kšẽmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzemianowy, krzemowy

Wiktionary


krzemianowy

przy­miot­nik od: krze­mian


SJP.pl


krzemiany

sól kwasu krze­mo­we­go


SJP.pl

Krze­mia­ny – po­wszech­nie wy­stę­pu­ją­ce mi­ne­ra­ły, bę­dą­ce so­la­mi kwasu krze­mo­we­go.

Sta­no­wią ponad 90% skła­du skał two­rzą­cych sko­ru­pę ziem­ską: 60% to ska­le­nie, 12% kwarc, 15% oli­wi­ny, pi­rok­se­ny i am­fi­bo­le, a 3% to miki i inne krze­mia­ny. Po­zo­sta­łe ok. 10% sta­no­wią prze­waż­nie tlen­ki (4%) i wę­gla­ny (3%) in­nych pier­wiast­ków.

Wikipedia


krzemica

cho­ro­ba płuc spo­wo­do­wa­na dłu­gotr­wa­łym wdy­cha­niem pyłu krze­mion­ko­we­go; si­li­ko­za, sy­li­ko­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba płuc wy­ni­ka­ją­ca z dłu­gotr­wa­łe­go wdy­cha­nia pyłu krze­mion­ko­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gór­ni­cy byli na­ra­że­ni na krze­mi­cę z po­wo­du pracy w ko­pal­ni pia­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemień mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pylica krzemowa

Wiktionary


krzemieniarski

zwią­za­ny z po­zy­ski­wa­niem i obró­ką krze­mie­nia


SJP.pl


krzemieniarstwo

ogół czyn­no­ści zwią­za­nych z obrób­ką krze­mie­nia


SJP.pl


krzemieniarz

osoba zaj­mu­ją­ca się daw­niej po­zy­ski­wa­niem i obró­ką krze­mie­nia


SJP.pl


krzemienica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­mie­ni­ca – ter­min ar­che­o­lo­gicz­ny
  • Krze­mie­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Czer­nie­wi­ce
  • Krze­mie­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Krze­mie­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Ga­włu­szo­wi­ce
  • Krze­mie­ni­ca – część wsi Niedź­wia­da w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce
  • Krze­mie­ni­ca – część wsi Gli­nik w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Wie­lo­po­le Skrzyń­skie
  • Krze­mie­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Krze­mie­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie łań­cuc­kim
  • Krze­mie­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie mie­lec­kim
  • Krze­mie­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie raw­skim
  • Krze­mie­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Krze­mie­ni­cy, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Krze­mie­ni­ca (biał. Крамяніца) – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie zel­wień­skim

Wikipedia


krzemieniec

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. szczyt gór­ski w Bie­szcza­dach Za­chod­nich;
4. część mia­sta Prze­myśl;
5. część mia­sta Za­wi­chost;
6. część mia­sta Iłża


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­mie­niec – szczyt gór­ski w Bie­szcza­dach Za­chod­nich, trój­styk gra­nic Pol­ski, Ukra­i­ny i Sło­wa­cji
  • Krze­mie­niec – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
    • Krze­mie­niec – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Krze­mie­niec – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim
  • Krze­mie­niec – część mia­sta Iłża
  • Krze­mie­niec – część mia­sta Prze­myśl
  • Krze­mie­niec – część mia­sta Za­wi­chost
  • Krze­mie­niec – część wsi Jo­dłów­ka Tu­chow­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Tu­chów
  • Krze­mie­niec – przy­sió­łek wsi Żaba w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • krze­mień

Wikipedia


krzemieniecki

zwią­za­ny z Krze­mień­cem


SJP.pl


krzemienienie

o skale: zwięk­szać za­war­tość krze­mion­ki


SJP.pl


krzemieniewo

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­mie­nie­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Czar­ne
  • Krze­mie­nie­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Ku­rzęt­nik
  • Krze­mie­nie­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Krze­mie­nie­wo
  • Krze­mie­nie­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Krze­mie­nie­wo
  • Krze­mie­nie­wo – gmina w po­wie­cie le­szczyń­skim
  • Krze­mie­nie­wo – gro­ma­da w po­wie­cie le­szczyń­skim
  • Krze­mie­nie­wo – sta­cja ko­le­jo­wa

Wikipedia


krzemieniewski

przy­miot­nik od: Krze­mie­nie­wo


SJP.pl


krzemienieć

o skale: zwięk­szać za­war­tość krze­mion­ki


SJP.pl


krzemienina

zbio­ro­wi­sko krze­mie­ni; krze­mie­nie


SJP.pl


krzemieniowy

→ krze­mień; krze­mien­ny


SJP.pl


krzemienny

→ krze­mień; krze­mie­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z krze­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ofiar­nik wziął do ręki krze­mien­ny nóż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemień mrz., Krzemień mos./ż.

Wiktionary


krzemień

1. krze­mion­ko­wa skała osa­do­wa, wy­ko­rzy­sty­wa­na do wy­ro­bu ma­te­ria­łów ścier­nych, a daw­niej do krze­sa­nia ognia;
2. po­tocz­nie: ka­mień w za­pal­nicz­ce, o który po­cie­ra me­ta­lo­we kółko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. krze­mion­ko­wa, skry­to­kry­sta­licz­na skała osa­do­wa;

Wiktionary

Krze­mień – skała osa­do­wa, skry­to­kry­sta­licz­na, krze­mion­ko­wa (bio­che­micz­na lub che­micz­na), wy­stę­pu­ją­ca w for­mie ku­li­stych, bul­wia­stych, bo­chen­ko­wa­tych lub so­czew­ko­wa­tych kon­kre­cji w obrę­bie skał nie­krze­mion­ko­wych ta­kich jak wa­pie­nie, mar­gle, do­lo­mi­ty. Kon­kre­cje krze­mien­ne mają ostre gra­ni­ce ze skałą ota­cza­ją­cą, co odróż­nia je od czer­tu. Zwy­kle jest po­kry­ty jasną korą krze­mion­ko­wą, bar­dziej mięk­ką od sa­me­go krze­mie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­li­śmy blat z krze­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzem mrz., krzemica ż., krzemionka ż.

 przym. krzemienny, krzemionkowy, krzemowy

Wiktionary


krzemieńczanin

miesz­ka­niec Krze­mień­ca


SJP.pl


krzemieńczanka

miesz­kan­ka Krze­mień­ca


SJP.pl


krzemieńczucki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Krze­mień­czu­kiem, do­ty­czą­cy Krze­mień­czu­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzemieńczuk mrz.

Wiktionary


krzemieńczuk

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, sie­dzi­ba re­jo­nu krze­mień­czuc­kie­go, w ob­wo­dzie poł­taw­skim

Wiktionary

Krze­mień­czuk (ukr. Кременчук, "Kre­men­czuk") – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie poł­taw­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu i.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kʂɛˈmjɛɲ.t͡ʂuk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzemieńczucki

Wiktionary


krzemieński

naz­wi­sko


SJP.pl


krzemionka

zwy­cza­jo­wa nazwa dwut­len­ku krze­mu, naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne­go w sko­ru­pie ziem­skiej związ­ku che­micz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pot. dit­le­nek krze­mu, głów­ny skład­nik pia­sku i pia­skow­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast tego na skó­rze po­zo­sta­je nie­wiel­ka war­stwa krze­mion­ki lub ben­to­ni­tu, da­ją­ca wra­że­nie przy­pu­dro­wa­nia skóry.

 (1.1) Magma stra­to­wul­ka­nów cha­rak­te­ry­zu­je się sto­sun­ko­wo dużą lep­ko­ścią i dużą za­war­to­ścią krze­mion­ki (SiO₂).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzem m., krzemień m.

 przym. krzemionkowy

Wiktionary


krzemionki

zwy­cza­jo­wa nazwa dwut­len­ku krze­mu, naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne­go w sko­ru­pie ziem­skiej związ­ku che­micz­ne­go


SJP.pl

Zo­bacz też: Krze­mion­ki w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Krze­mion­ki, znane także jako "Krze­mion­ki Opa­tow­skie" – re­zer­wat ar­che­o­lo­gicz­ny chro­nią­cy ze­spół ne­o­li­tycz­nych ko­palń krze­mie­nia pa­sia­ste­go. Po­ło­żo­ny po­mię­dzy wsia­mi Sudół i Ma­go­nie w gmi­nie Bo­dze­chów, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, 5 km na pół­noc­ny wschód od Ostrow­ca Świę­to­krzy­skie­go.

Wikipedia


krzemionkowy

przy­miot­nik od: krze­mion­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z krze­mion­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemionka ż., krzemień mrz.

Wiktionary


krzemiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Krze­miń­ski (ur. 1945) – dzien­ni­karz
  • Fe­liks Krze­miń­ski (ur. 1925) – po­li­tyk, poseł
  • Grze­gorz Krze­miń­ski (1947-2010) – dzien­ni­karz
  • Ire­ne­usz Krze­miń­ski (ur. 1949) – so­cjo­log
  • Jan Krze­miń­ski (1922-2008) – we­te­ran
  • Jerzy Krze­miń­ski (ur. 1947) – kom­po­zy­tor, wo­ka­li­sta
  • Ka­zi­mierz Krze­miń­ski (1902-1940) – ko­larz olim­pij­czyk
  • Kry­stian Krze­miń­ski (ur. 1950) – poeta
  • Ma­riusz Krze­miń­ski (ur. 1975) – aktor fil­mo­wy
  • Roman Krze­miń­ski (1924-1944) – uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Sta­ni­sław Krze­miń­ski (1839-1912) – hi­sto­ryk
  • Wło­dzi­mierz Krze­miń­ski (1919-2011) – poeta, pro­za­ik

Wikipedia


krzemki

zwią­zek krze­mu


SJP.pl

Krze­mek – zwią­zek che­micz­ny krze­mu i me­ta­lu uży­wa­ny jako ma­te­riał na kon­tak­ty w pro­duk­cji urzą­dzeń pół­prze­wod­ni­ko­wych.

Za­le­tą krzem­ków jest łą­cze­nie uży­tecz­nych cech kon­tak­tów me­ta­lo­wych (re­la­tyw­nie niż­szej opor­no­ści) oraz kon­tak­tów po­li­krze­mo­wych (uni­knię­cie zja­wi­ska elek­tro­mi­gra­cji).

Wikipedia


krzemometyl

zwią­zek or­ga­nicz­ny, ciało obo­jęt­ne nie­roz­pu­szcza­ją­ce i nie­roz­kła­da­ją­ce się w wo­dzie


SJP.pl


krzemopochodny

do­ty­czą­cy związ­ków che­micz­nych opar­tych na krze­mie


SJP.pl


krzemować

na­sy­cać krze­mem


SJP.pl


krzemowodorowy

przy­miot­nik od: krze­mo­wo­dór


SJP.pl


krzemowodory

zwią­zek che­micz­ny krze­mu z wo­do­rem; silan


SJP.pl

Krze­mo­wo­do­ry – związ­ki krze­mu z wo­do­rem o wzo­rze ogól­nym SinH2n+2, krze­mo­we ana­lo­gi nie­roz­ga­łę­zio­nych al­ka­nów. Na­zy­wa­ne rów­nież si­la­na­mi lub za­li­cza­ne do nich jako pod­gru­pa, wraz ze związ­ka­mi za­wie­ra­ją­cy­mi grupy al­ki­lo­we oraz inne pod­staw­ni­ki.

Wikipedia


krzemowodór

zwią­zek che­micz­ny krze­mu z wo­do­rem; silan


SJP.pl


krzemowy

przy­miot­nik od: krzem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy krze­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzem m., krzemian m., krzemień mrz.

Wiktionary


krzempek

naz­wi­sko


SJP.pl


krzemyk

zdrob­nie­nie od: krze­mień


SJP.pl


krzepa

siła fi­zycz­na, tę­żyz­na fi­zycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) siła i wy­trzy­ma­łość fi­zycz­na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzepki

 przysł. krzepko

 czas. krzepić ndk., pokrzepić dk.

 rzecz. krzepienie n., krzepiciel mos., krzepkość ż.

Wiktionary


krzepcej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krzep­ko; krzep­ciej


SJP.pl


krzepciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krzep­ko; krzep­cej


SJP.pl


krzepciejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krzep­ki; krzep­szy


SJP.pl


krzepice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Krze­pi­ce – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Krze­pi­ce.

Krze­pi­ce leżą na te­re­nie Ma­ło­pol­ski, w po­bli­żu jej hi­sto­rycz­nej gra­ni­cy z Wiel­ko­pol­ską i Ślą­skiem, którą sta­no­wią rzeki Lis­war­ta oraz Pros­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Krze­pi­ce prze­pły­wa rzeka Lis­war­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈpʲit͡sɛ, AS: kšepʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzepicki

 rzecz. krzepiczanin, krzepiczanka

Wiktionary


krzepicki

przy­miot­nik od: Krze­pi­ce


SJP.pl

Zo­bacz też: Zyg­munt Krze­pic­ki.

Krze­pic­ki ("Poraj od­mien­ny II, Rosa") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Poraj.

Wikipedia


krzepiczanin

miesz­ka­niec Krze­pic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krzepiczanka

miesz­kan­ka Krze­pic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krzepienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krze­pić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepiciel m.

 czas. krzepić ndk.

Wiktionary


krzepiący

taki, który wzmac­nia, do­da­je sił fi­zycz­nych i du­cho­wych; ożyw­czy, mo­bi­li­zu­ją­cy, po­bu­dza­ją­cy, re­ge­ne­ru­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­pra­wia­ją­cy na­strój lub kon­dy­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas gdy wspa­nia­ła dama i jej lor­do­po­dob­ny mał­żo­nek lu­stro­wa­li Cesię od stóp do głów, Tolo prze­słał jej krze­pią­cy uśmiech.

Wiktionary


krzepić

książ­ko­wo:
1. do­da­wać sił, otu­chy, wzmac­niać za­rów­no fi­zycz­nie jak i psy­chicz­nie;
2. krze­pić się - do­da­wać sobie wza­jem­nie sił, po­krze­piać się wza­jem­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. po­cie­szać, za­grze­wać (np. do walki), do­da­wać otu­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krze­pić ducha – to był pier­wszy cel har­cer­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepienie n., krzepiciel m., krzepkość ż.

Wiktionary


krzepki

1. pełen siły, tę­żyz­ny; silny, czer­stwy;
2. mocny, krze­pią­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) silny fi­zycz­nie, pełen tę­żyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie gdy dwaj krzep­cy dżen­tel­me­ni wy­no­si­li Kry­sty­nę na no­szach, dok­to­rek wpił obu­rzo­ne spoj­rze­nie w tatę Żaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepa ż., krzepkość ż.

 przysł. krzepko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atletyczny, czerstwy, masywny, mocny, muskularny, rześki, silny, tęgi, zdrowy

Wiktionary


krzepko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób krzep­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepkość ż., krzepa ż.

 przym. krzepki

Wiktionary


krzepkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzepkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest krzep­ki, pełen tę­żyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­wa­ło jej się kie­dyś, że oboje z chło­pem będą za­wsze mło­dzi, silni i urod­ni, a tym­cza­sem cięż­kie po­ży­cie mał­żeń­skie wys­sa­ło krzep­kość cie­les­ną, od­bar­wi­ło krwi­ste po­licz­ki w ble­dziz­nę co­dzien­nych wy­czer­pań, po­żar­ło po­nęt­ność urody.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzepić ndk.

 przym. krzepki

 przysł. krzepko

Wiktionary


krzepliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność do krzep­nię­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepnięcie n.

 czas. krzepnąć

Wiktionary


krzepliwy

ma­ją­cy zdol­ność prze­cho­dze­nia ze stanu cie­kłe­go w stały


SJP.pl


krzepnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. fizj. pro­ces che­micz­ny lub fiz­jo­lo­gicz­ny, w któ­rym sub­stan­cja zmie­nia stan z płyn­ne­go na stały lub że­lo­wy

Wiktionary

Krzep­nię­cie – pro­ces prze­cho­dze­nia cie­czy w ciało stałe. Krzep­nię­cie wielu sub­stan­cji za­cho­dzi w okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­rze zwa­nej tem­pe­ra­tu­rą krzep­nię­cia (dla wody 0 °C). W miej­scu styku sub­stan­cji w sta­nie sta­łym i sta­nie cie­kłym, w cie­czy i w ciele sta­łym pod­czas krzep­nię­cia i top­nie­nia pa­nu­je taka sama tem­pe­ra­tu­ra zwana tem­pe­ra­tu­rą top­nie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­po­czę­cie krzep­nię­cia jest uza­leż­nio­ne od obec­no­ści w cie­czy za­rod­ków kry­sta­li­za­cji, na któ­rych roz­po­czy­na się pro­ces two­rze­nia krysz­ta­łów.

 (1.1) Wi­ta­mi­ny K za­pew­nia­ją pra­wi­dło­we krzep­nię­cie krwi i po­wo­du­ją za­trzy­ma­nie krwa­wie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛpʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kšepʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzepnąć

 rzecz. krzepliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastyganie, zestalanie się

Wiktionary


krzepnąć

1. prze­cho­dzić ze stanu cie­kłe­go w stały;
2. sta­wać się krzep­kim, moc­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skrzep­nąć, za­krzep­nąć)

 (1.1) fizj. prze­cho­dzić z po­sta­ci płyn­nej krwi w stałą

 (1.2) fiz. zmie­niać się ze stanu cie­kłe­go w ga­la­re­to­wa­ty czy stały

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. okrzep­nąć)

 (2.1) na­bie­rać siły; sta­wać się krzep­kim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepnięcie n., krzepliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrzepiać

 (1.2) gęstnieć, ścinać się, twardnieć, zastygać, zsiadać się

 (2.1) hartować się, umacniać się, wzmacniać się

Wiktionary


krzepocin

Krze­po­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Świerz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


krzepszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krzep­ki; krzep­ciej­szy


SJP.pl


krzeptowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzesak

ro­dzaj noża ogrod­ni­cze­go


SJP.pl

Krze­sak – ka­mień wcho­dzą­cy wraz krze­si­wem w skład ze­sta­wu do roz­pa­la­nia ognia. Więk­szość krze­sa­ków wy­ko­ny­wa­na była z krze­mie­nia i miała po­stać nie­re­gu­lar­ne­go odłup­ka z co najm­niej jedną, ostrą kra­wę­dzią pra­cu­ją­cą w którą ude­rza­no krze­si­wem. Znane są także krze­sa­ki kwar­cy­to­we i pi­ry­to­we.

Wikipedia


krzesanica

1. szczyt w Ta­trach Za­chod­nich;
2. klif na Wy­spie Króla Je­rze­go w An­tark­ty­ce


SJP.pl

Krze­sa­ni­ca ( Kre­sa­ni­ca, 2122 m) – szczyt w grani głów­nej Tatr Za­chod­nich, naj­wyż­szy szczyt Czer­wo­nych Wier­chów.

Wikipedia


krzesany

ta­niec gó­ral­ski o szyb­kim tem­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. lud. szyb­ki ta­niec pod­ha­lań­ski;

przy­miot­nik

 (2.1) wy­do­by­ty przez krze­sa­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przym. od krze­sać

Wiktionary

Krze­sa­ny – pol­ski ta­niec lu­do­wy (jeden z tań­ców pod­ha­lań­skich). W krze­sa­nym w za­leż­no­ści od ro­dza­ju wy­ko­nu­je się krok zwany "krze­sa­niem", po czym zmie­nia się nogę, obi­ja­jąc jedną o drugą w po­wie­trzu i dalej "krze­sze". Wcho­dzi zaz­wy­czaj w skład tań­ców w so­lów­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi wy­wi­ja­li krze­sa­ne­go, aż cały dom ło­mo­tał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzos mrz., krzesanie n., skrzesanie n., krzesiwo n., krzoska ż.

 czas. krzesać ndk., skrzesać dk.

Wiktionary


krzesać

wy­do­by­wać iskry, zwła­szcza przez ude­rza­nie że­la­zem o ka­mień


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skrze­sać, wy­krze­sać)

 (1.1) przest. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie iskier po­przez ude­rza­nie dwoma przed­mio­ta­mi o sie­bie

 (1.2) przest. obra­biać twar­dy ma­te­riał

 (1.3) książk. czy­nić bar­dziej wi­docz­ną wła­ści­wość wcze­śniej nie­za­u­wa­żal­ną

 (1.4) cho­re­ogr. wy­ko­ny­wać krok krze­sa­ny w tańcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Juhas krze­sze ogień przed watrą.

 (1.2) Ka­mie­nia­rze od świtu krze­sa­li ka­mie­nie do bu­do­wy klasz­tor­ne­go muru.

 (1.3) Bel­fer, jak tylko mógł, krze­sał z nas ja­kie­kol­wiek za­in­te­re­so­wa­nie al­ge­brą.

 (1.4) Gó­ra­le krze­sa­li po całej izbie, a ka­pe­la im przy­gry­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzos mrz., krzesak mrz., krzesanie n., krzesany mrz., krzesiwo n., krzesiwko n., krzoska ż.

 czas. skrzesać dk., wykrzesać dk., wykrzesywać ndk.

 przym. krzesany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrzesywać

 (1.2) ciosać, wykrzesywać

 (1.3) wykrzesywać

Wiktionary


krzesełko

zdrob­nie­nie od: krze­sło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: krze­sło

 (1.2) małe krze­sło – przez­na­czo­ne do sie­dze­nia lub za­ba­wy dla dzie­ci

 (1.3) gon­do­la ko­lej­ki krze­seł­ko­wej

 (1.4) ćwi­cze­nie, lub ro­dzaj kary cie­les­nej, po­le­ga­ją­ce na sta­niu pod ścia­ną w nie­wy­god­nej przy­kuc­nię­tej po­zy­cji z opar­ciem ple­cy­e­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈsɛwkɔ, AS: kšeseu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesło n.

 przym. krzesełkowy, krzesłowy

Wiktionary


krzesełkowy

przy­miot­nik od: krze­seł­ko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z krze­seł­kiem, skła­da­ją­cy z krze­se­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesełko n., krzesło n.

Wiktionary


krzesia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Krze­si­sła­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrób­my Krze­si jakąś nie­spo­dzian­kę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzesisława ż.

Wiktionary


krzesicki

naz­wi­sko


SJP.pl


krzesimir

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Krze­si­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Krze­si-" ("wskrze­szać, przy­wra­cać do życia, pod­no­sić") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Zna­cze­nie imie­nia: "od­na­wia­ją­cy pokój".

W daw­nych za­pi­sach za­cho­wa­ło się je­dy­nie w zniem­czo­nych for­mach Gres­mar (1295) i Gres­mir (1304) na Po­mo­rzu. Moż­li­we sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia: Krze­sim, Krzech, Krze­szel, Krzesz­ka (m.), Krzesz­ko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy się cie­szą z na­ro­dzin Krze­si­mi­ra.

 (1.1) Wczo­raj oj­ciec poz­wo­lił Krze­si­mi­ro­wi pójść na pry­wat­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈɕĩmʲir, AS: kšeśĩmʹir

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Krzesimirowy

Wiktionary


krzesimirostwo

Krze­si­mir z mał­żon­ką; Krze­si­mi­ro­wie


SJP.pl


krzesimirowie

Krze­si­mir z mał­żon­ką; Krze­si­mi­ro­stwo


SJP.pl


krzesimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krze­si­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Krze­si­mi­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstań, usia­dłeś na Krze­si­mi­ro­wym be­re­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzesimir mos.

Wiktionary


krzesimów

Krze­si­mów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Meł­giew.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Krze­si­mów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Meł­giew. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


krzesin

część Poz­na­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­sin – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Cy­bin­ka
  • Krze­sin – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Kutno

Wikipedia


krzesiny

część Poz­na­nia


SJP.pl

Krze­si­ny – nie­wiel­ka po­łud­nio­wo-wschod­nia część Poz­na­nia, w obrę­bie osied­la sa­mo­rzą­do­we­go Krze­si­ny-Po­krzyw­no-Ga­ra­sze­wo.

Wikipedia


krzesio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Krze­si­mir

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grze­siek może po­ży­czać ko­mik­sy Krze­sio­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛɕɔ, AS: kšeśo

Wiktionary


krzesisław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od Krze­si­sła­wa

Wiktionary

Krze­si­sław, Krzec­sław, Krze­sław, Krzy­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Krze­si-" („wskrze­szać, przy­wra­cać do życia, pod­no­sić”) i "-sław" („sława”). Zna­cze­nie imie­nia: „od­na­wia­ją­cy sławę”.

Żeń­ski od­po­wied­nik: Krze­si­sła­wa (Krze­sła­wa).

Krze­si­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 marca i 11 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dając mu na imię Krze­si­sław, ucz­ci­li­ście dziad­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Krzesisława ż.

Wiktionary


krzesisława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Krze­si­sław

Wiktionary

Krze­si­sła­wa, Krze­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Krze­si-" („wskrze­szać, przy­wra­cać do życia, pod­no­sić”) i "-sława". Zna­cze­nie imie­nia: „od­na­wia­ją­ca sławę”. W za­pi­sach sta­ro­pol­skich za­cho­wa­ła się krót­sza forma Krze­sła­wa i zdrob­nia­ła Krzech­na (1388 rok).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panią Krze­si­sła­wę poz­na­li­śmy w Cie­cho­cin­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Krzesia ż.

:: fm. Krzesisław mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krzesia

Wiktionary


krzesisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krze­si­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


krzesisławostwo

Krze­si­sław z mał­żon­ką; Krze­si­sła­wo­wie


SJP.pl


krzesisławowie

Krze­si­sław z mał­żon­ką; Krze­si­sła­wo­stwo


SJP.pl


krzesisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krze­si­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


krzesiwko

zdrob­nie­nie od: krze­si­wo


SJP.pl


krzesiwo

na­rzę­dzie, któ­rym ude­rza się w krze­mień w celu wy­do­by­cia z niego iskier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawne na­rzę­dzie do roz­nie­ca­nia ognia;

Wiktionary

Krze­si­wo – hi­sto­rycz­nie, na­rzę­dzie do krze­sa­nia ognia po­wszech­nie sto­so­wa­ne przed wy­na­le­zie­niem za­pa­łek.

Krze­si­wa były wy­ku­wa­ne z wy­so­ko na­wę­glo­nej (bar­dzo twar­dej) stali, miały gru­bość ok. 0,5 cm, dłu­gość 4 – 15 cm i były prze­waż­nie łu­ko­wa­to wy­gię­te.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta trzy­ma w ręce krze­si­wo w kształ­cie pod­ko­wy, jakby to było ucho dzban­ka, i ude­rza nim o krze­mień trzy­ma­ny w dru­giej dłoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesidło n., krzoska ż., krzesany m., krzesanie n.

:: zdrobn. krzesiwko n.

 czas. krzesać ndk.

 przym. krzesany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzesidło

Wiktionary


krzesiwowy

→ krze­si­wo


SJP.pl

Patrz:

krzesiwo

krzesiński

naz­wi­sko


SJP.pl


krzeska

to­po­rek gór­ni­czy


SJP.pl


krzesny

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol., współcz. góry. podh. chrzest­ny

Wiktionary


krzest

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. chrzest

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛst, AS: kšest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stpol. krześcijanin, krześcijaństwo

 czas. stpol. krzcić

Wiktionary


krzeszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzeszowianin

miesz­ka­niec Krze­szo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Krze­szo­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Krze­szo­wa, uro­dzo­na w Krze­szo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ce­li­na wysz­ła za ro­do­wi­te­go krze­szo­wia­ni­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzeszów mrz.

:: fż. krzeszowianka ż.

 przym. krzeszowski

Wiktionary


krzeszowianka

miesz­kan­ka Krze­szo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Krze­szo­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Krze­szo­wa, uro­dzo­na w Krze­szo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek oże­nił się z ro­do­wi­tą krze­szo­wian­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzeszów mrz.

:: fm. krzeszowianin mos.

 przym. krzeszowski

Wiktionary


krzeszowice

mia­sto w Pol­sce, od­da­lo­ne o 25 km od Kra­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Krze­szo­wi­ce – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Krze­szo­wi­ce. Mia­sto jest jed­nym z oś­rod­ków miej­skich aglo­me­ra­cji kra­kow­skiej. Krze­szo­wi­ce na­le­żą do Ja­worz­nic­ko-Chrza­now­skie­go Okrę­gu Prze­my­sło­we­go w Kra­kow­skim Okrę­gu Prze­my­sło­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkʃɛʃɔˈvʲit͡sɛ, AS: kšešovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzeszowicki

 rzecz. krzeszowiczanin, krzeszowiczanka

Wiktionary


krzeszowicki

przy­miot­nik od: Krze­szo­wi­ce


SJP.pl


krzeszowiczanin

miesz­ka­niec Krze­szo­wic


SJP.pl


krzeszowiczanka

miesz­kan­ka Krze­szo­wic


SJP.pl


krzeszowiec

naz­wi­sko


SJP.pl

Krze­szo­wiec – przy­sió­łek wsi Bał­tów w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bał­tów.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Bo­les­nej w Bał­to­wie.

Wikipedia


krzeszowski

przy­miot­nik od: Krze­szów, Krze­szów Dolny, Krze­szów Górny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Krze­szo­wa, zwią­za­ny z Krze­szo­wem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leon Krze­szow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Lu­bo­sław Krze­szow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • To­masz Krze­szow­ski – pol­ski pro­fe­sor, fi­lo­log, ling­wi­sta
  • Zenon Krze­szow­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, eko­no­mi­sta i che­mik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opo­wiem ci hi­sto­rię zwią­za­ną z krze­szow­skim opact­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzeszowianin mrz., krzeszowianka ż., Krzeszów mrz.

Wiktionary


krzeszyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Krze­szy­ce (tuż po woj­nie "Kry­szczyn" lub "Krzy­szczy­ce"; wcze­śniej Kriescht) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Krze­szy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


krzeszycki

przy­miot­nik od: Krze­szy­ce


SJP.pl


krzeszów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Ka­mien­na Góra
  • Krze­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Krze­szów – wieś (dawne mia­sto) w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Krze­szów
  • Krze­szów – gmina po­wie­cie ni­żań­skim
  • Krze­szów – dawna gmina wiej­ska, w woj. wroc­ław­skim, a na­stęp­nie je­le­nio­gór­skim
  • Krze­szów – gro­ma­da w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim
  • Krze­szów – gro­ma­da w po­wie­cie le­żaj­skim
  • Krze­szów – gro­ma­da w po­wie­cie su­skim
  • Krze­szów – zam­knię­ta sta­cja ko­le­jo­wa w Krze­szo­wie, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Krze­szów Dolny
  • Krze­szów Górny
  • Křešov, wieś w Cze­chach, w gmi­nie Snědovice, w pow. Li­to­mie­rzy­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­ją­ce w Krze­szo­wie opact­wo na­pad­nię­to w XVIII wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛʃuf, AS: kšešuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzeszowianin mos., krzeszowianka ż.

 przym. krzeszowski

Wiktionary


krzeszówek

Krze­szó­wek (do 1945 r. niem. "Neuen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Ka­mien­na Góra nad Zadr­ną.

Wikipedia


krzesławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Ra­cie­cho­wi­ce
  • Krze­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Ru­si­nów
  • Krze­sła­wi­ce – jed­nost­ka ur­ba­ni­stycz­na Dziel­ni­cy XVII Wzgó­rza Krze­sła­wic­kie mia­sta Kra­ko­wa
  • Fort 49 „Krze­sła­wi­ce”

Wikipedia


krzesławicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Krze­sła­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Krze­sła­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzesławice nmos.

Wiktionary


krzesło

mebel skła­da­ją­cy się z nóg, sie­dze­nia i opar­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mebl. mebel przez­na­czo­ny do sie­dze­nia z opar­ciem na plecy (zaz­wy­czaj bez po­dło­kiet­ni­ków i z czte­re­ma no­ga­mi);

Wiktionary

Krze­sło – ro­dzaj jed­no­o­so­bo­we­go, ru­cho­me­go sie­dzi­ska z opar­ciem, prze­waż­nie o kon­struk­cji szkie­le­to­wej, z re­gu­ły nie­po­sia­da­ją­ce­go po­rę­czy. Pod wzglę­dem kon­struk­cyj­nym mebel ten sta­no­wi bez­poś­red­nie roz­wi­nię­cie ta­bo­re­tu.

Krze­sło jest jed­nym z naj­star­szych sprzę­tów me­blar­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby móc do­się­gnąć luf­ci­ka, Irena mu­sia­ła sta­nąć na krze­śle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛswɔ, AS: kšesu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. krzesełko n., krzesełeczko n.

 przym. krzesełkowy, krzesłowy

Wiktionary


krzesłowy

→ krze­sło


SJP.pl

Patrz:

krzesło

krzew

ro­śli­na trwa­ła, z pę­da­mi zdrew­nia­ły­mi, roz­ga­łę­zia­ją­cy­mi się prze­waż­nie tuż nad lub rza­dziej pod po­wierzch­nią ziemi na wiele rów­no­rzęd­nych pędów; krzak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roz­ga­łę­zia­ją­ca się od ziemi ro­śli­na drze­wia­sta bez wy­raź­ne­go pnia;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: krze­wić

Wiktionary

Krzew – nie­bę­dą­ca pną­czem wie­lo­let­nia ro­śli­na drze­wia­sta o zdrew­nia­łej ło­dy­dze, z któ­rej na­sa­dy (szyi ko­rze­nio­wej lub ko­rze­ni) wy­ra­sta wiele zdrew­nia­łych pędów rów­no­rzęd­nych. W efek­cie w prze­ci­wień­stwie do drzew, u krze­wów brak osi głów­nej – pnia, a także ko­ro­ny. Od pół­krze­wów róż­nią się trwa­ło­ścią pędów na­dziem­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­kąt­kach krze­wy bzu i cze­rem­chy sku­pia­ły się w nie­do­stęp­ne gą­szcze albo roz­ro­sły w klom­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛf, AS: kšef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzewienie n., rozkrzewianie n., krzewiciel m., krzewicielka ż.

:: zdrobn. krzewina ż., krzewinka ż., krzewuszka ż.

 czas. krzewić ndk., rozkrzewiać ndk.

 przym. krzewiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzak, krzewina

Wiktionary


krzewian

bo­recz­nik krze­wian - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny bo­recz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


krzewiasty

przy­po­mi­na­ją­cy krzew, ro­zło­ży­sty, buj­nie ros­ną­cy; krze­wi­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy krze­wu, bę­dą­cy krze­wem

 (1.2) po­dob­ny do krze­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod pło­tem sadzi się ro­śli­ny krze­wia­ste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew mrz., krzaczek mrz., krzewistość ż.

 przym. krzaczkowaty

Wiktionary


krzewica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­wi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Krze­wi­ca – osada w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ul­hó­wek
  • Krze­wi­ca – część wsi Wa­sy­lów Wiel­ki w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ul­hó­wek
  • Krze­wi­ca – gro­ma­da w po­wie­cie ra­dzyń­skim

Wikipedia


krzewiciel

ten, kto coś krze­wi, pro­pa­gu­je, roz­po­wszech­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która roz­po­wszech­nia ja­kieś idee

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzewienie n., krzew mrz.

 czas. krzewić

Wiktionary


krzewicielka

ko­bie­ta roz­po­wszech­nia­ją­ca coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która roz­po­wszech­nia ja­kieś idee

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzew mrz.

 czas. krzewić

Wiktionary


krzewicki

naz­wi­sko


SJP.pl


krzewienie

w bo­ta­ni­ce: faza w roz­wo­ju ro­śli­ny, która cha­rak­te­ry­zu­je się sil­nym roz­ro­stem


SJP.pl


krzewik

mech z ro­dzi­ny krze­wi­ko­wa­tych (mie­che­ro­wa­tych), któ­re­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem jest ob­ję­ty ochro­ną w Pol­sce krze­wik źród­li­sko­wy


SJP.pl


krzewikowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


krzewina

1. zdrob­nie­nie od: krzew;
2. gęsto ros­ną­ce krze­wy; za­ro­śla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od krzew; mały krzew

 (1.2) krza­ki ros­ną­ce gęsto

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krze­wi­na – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Bo­ga­ty­nia
  • Krze­wi­na – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ha­li­nów
  • Krze­wi­na – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek
  • Krze­wi­na – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce.
  • Krze­wi­na – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Ka­czo­ry
  • Krze­wi­na – stru­mień w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Krze­wi­na – dawny za­ścia­nek. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Żu­pra­ny
  • Krze­wi­na Zgo­rze­lec­ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zarośla

Wiktionary


krzewinka

zwy­kle niska ro­śli­na (wy­so­kość do 0,5 m), czę­ścio­wo drew­nie­ją­ca, roz­ga­łę­zia­ją­ca się gł. pod po­wierzch­nią ziemi bądź nad zie­mią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. niski krzew o wy­so­ko­ści do ok. 50-60 cm, czę­sto po­kła­da­ją­cy się lub pło­żą­cy;

Wiktionary

Krze­win­ka ( fru­ti­cu­lus) – ni­skie, osią­ga­ją­ce do 50–60 cm krze­wy, czę­sto po­kła­da­ją­ce się i pło­żą­ce. Pło­żąc się i krza­cza­sto roz­krze­wia­jąc two­rzą czę­sto zwar­tą darń. Krze­win­ki ros­ną­ce nisko przy ziemi, o pę­dach do niej przy­le­ga­ją­cych i bar­dzo małej wy­so­ko­ści na­zy­wa­ne są krze­win­ka­mi szpa­le­ro­wy­mi. Ro­śli­ny takie są cha­rak­te­ry­stycz­ne dla wa­run­ków wy­so­ko­gór­skich i tun­dry. W kla­sy­fi­ka­cji Raunkiæra krze­win­ki za­li­cza­ne są do cha­me­fi­tów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew m., krzaczek mrz., krzewistość ż.

 przym. krzewinkowaty

Wiktionary


krzewinkowaty

po­dob­ny wy­glą­dem do krze­win­ki


SJP.pl


krzewioróżka

krze­wio­róż­ka żół­to­czar­na - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny ko­ma­ro­wa­tych


SJP.pl


krzewistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cecha roz­ra­sta­nia się, roz­ga­łę­zia­nia się

 (1.2) agrot. miara plen­no­śćen­no­ści ro­ślin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈvʲistɔɕt͡ɕ, AS: kševʹistość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzew m., krzewinka ż.

 czas. krzewić ndk., zakrzewić dk.

 przym. krzewiasty, krzewisty

Wiktionary


krzewisty

przy­po­mi­na­ją­cy krzew, ro­zło­ży­sty, buj­nie ros­ną­cy; krze­wia­sty


SJP.pl


krzewić

1. roz­po­wszech­niać coś, czy­nić bar­dziej zna­nym, do­stęp­nym;
2. krze­wić się -
a) o krze­wach, ro­śli­nach: roz­ra­stać się;
b) roz­po­wszech­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­krze­wić)

 (1.1) czy­nić bar­dziej po­wszech­nym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­krze­wić)

 (2.1) bot. daw. ros­nąć buj­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krze­wić się (dk. roz­krze­wić się)

 (3.1) bot. roz­ra­stać się buj­nie

 (3.2) ule­gać roz­po­wszech­nie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzewistość ż., krzaczek mrz., krzew mrz., krzewiciel mos., krzewicielka ż., krzewienie n.

 przym. krzaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpowszechniać, propagować, szerzyć

 (3.1) rozpowszechniać się, szerzyć się

Wiktionary


krzewiński

naz­wi­sko


SJP.pl


krzewny

1. ros­ną­cy w kształ­cie krze­wu;
2. bujny


SJP.pl


krzewowy

→ krzew


SJP.pl

Patrz:

krzew

krzewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abra­ham Krzew­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik
  • Jerzy Krzew­ski – pol­ski pię­ściarz

Wikipedia


krzewuszka

krzew po­cho­dzą­cy z Azji i Ame­ry­ki Płn., ho­do­wa­ny jako ro­śli­na ozdob­na; waj­ge­la; za­krzew­nia; waj­ge­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krzew li­ścia­sty z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych

Wiktionary

Krze­wusz­ka ("We­i­ge­la" Thunb.) – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych. Na­le­ży do niego 11 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w sta­nie dzi­kim we wschod­niej Azji: głów­nie w Ja­po­nii, Chi­nach i Man­dżu­rii. Ła­ciń­ska nazwa ro­dza­jo­wa upa­mięt­nia nie­miec­kie­go bo­ta­ni­ka i che­mi­ka Chri­stia­na Eh­ren­frie­da von We­i­ge­la (1746–1838). Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "We­i­ge­la ja­po­ni­ca" Thunb.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew mrz.

Wiktionary


krześlice

Krze­śli­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska. Na­le­ży do so­łect­wa Ła­giew­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


krześlin

Krze­ślin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Su­cho­że­bry. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Starą Rzeką.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja, a pra­wo­sław­ni au­toch­to­ni na­le­żą do pa­ra­fii Świę­tej Trój­cy w Siedl­cach.

Wikipedia


krześlisko

urzą­dze­nie umie­szcza­ne na dnie stawu lub je­zio­ra, przez­na­czo­ne do skła­da­nia w nim jaj przez ryby


SJP.pl


krześniak

naz­wi­sko


SJP.pl


krzidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. skrzy­dło

Wiktionary


krzinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzyn­ka

Wiktionary


krzipieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kasz­leć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzipić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chyrlać, kucać

Wiktionary


krzipić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kasz­leć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzipota ż.

 czas. krzipieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chyrlać, kucać

Wiktionary


krzipota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. ka­szel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzipić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kucanie

Wiktionary


krzisić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cucić

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wskrze­szać

Wiktionary


krziż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. krzyż

Wiktionary


krzkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzna

rzeka w Pol­sce, lewy do­pływ Bugu


SJP.pl

Krzna (Trzna) – rzeka we wschod­niej Pol­sce, lewy do­pływ Bugu, o dłu­go­ści 120 km i po­wierzch­ni do­rze­cza wy­no­szą­cej 3353 km². Bie­rze po­czą­tek w środ­ko­wej czę­ści Ni­zi­ny Po­łud­nio­wo­pod­la­skiej. Od Mię­dzy­rze­ca Pod­la­skie­go jej do­li­na wyz­na­cza pół­noc­ną gra­ni­cę Po­le­sia Za­chod­nie­go. Łącz­nie z Krzną Po­łud­nio­wą jest jedną z więk­szych rzek re­gio­nu Pod­la­sia Po­łud­nio­we­go, naj­więk­szą w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


krzniański

przy­miot­nik od: Krzna


SJP.pl


krzok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. krzak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. osoba uro­dzo­na na Ślą­sku, dziec­ko przy­by­łych na Śląsk

Wiktionary


krzos

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. hist. ro­dzaj krze­si­wa do za­pa­la­nia pro­chu w daw­nych strzel­bach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Krzos – pol­ska siat­kar­ka
  • Ka­zi­mierz Krzos – pol­ski hi­sto­ryk, woj­sko­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krzesiwo n., krzesiwko n., krzoska ż., krzesanie n., wykrzesanie m., krzesany m., krzesacz m.

 czas. krzesać ndk., wykrzesać dk.

 przym. krzesiwowy, krzesany

Wiktionary


krzosek

naz­wi­sko


SJP.pl


krzoska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. skał­ka w strzel­bie, która ude­rzo­na krze­si­wem wyt­wa­rza­ła iskrę za­pa­la­ją­cą proch

 (1.2) stpol. żart. penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proch za­pa­lał się od iskry z krzo­ski.

 (1.2) Marek dobył krzo­ski z sza­ra­wa­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɔska, AS: kšoska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesiwo n., krzesanie n., wykrzesanie n., krzesany m., Krzosek m., Krzos m., krzos mrz.

 czas. krzesać ndk., wykrzesać dk.

 przym. krzesany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skałka

Wiktionary


krzoski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzta

daw­niej: bar­dzo mała ilość cze­goś; krzy­na, krzty­na, odro­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. mała, nie­wiel­ka ilość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj do sosu krztę soli.

 (1.1) Ma­te­ria­lizm, gruby, cham­ski ma­te­ria­lizm, ka­rie­ro­wi­czo­stwo, obłu­da lub opor­tu­nizm obi­tych kund­li… Ani krzty myśli, ani krzty ide­a­łów, ani krzty serca…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃta, AS: kšta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krta ż., krztuszenie n., stpol. krztań

:: zdrobn. krztyna ż.

 czas. krztusić się, wykrztusić, zakrztusić się

 przym. wykrztuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrobina, ociupina, krztyna, szczypta, ździebko, trochę

Wiktionary


krztusiec

cho­ro­ba za­kaź­na wieku dzie­cię­ce­go wy­wo­ła­na przez pa­łecz­kę krztu­śca, prze­no­szo­na drogą kro­pel­ko­wą, cha­rak­te­ry­zu­je się na­pa­da­mi kasz­lu i silną dusz­no­ścią; ko­klusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­kaź­na cho­ro­ba wieku dzie­cię­ce­go, któ­rej ob­ja­wem są ka­szel i dusz­no­ści;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „ko­klusz”. Zo­bacz też: Ko­klusz (film).

Krztu­siec (także „czar­ny ka­szel”, daw­niej i po­tocz­nie nazwa ko­klusz) – ostra, bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na ukła­du od­de­cho­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się na­wra­ca­ją­cy­mi na­pa­da­mi upor­czy­we­go kasz­lu, nie­kie­dy z be­zde­chem i za­bu­rze­nia­mi od­de­cho­wy­mi. Jest wy­wo­ły­wa­na przez Gram-ujem­ną pa­łecz­kę krztu­śca ("Bor­de­tel­la per­tus­sis"). Prze­cho­ro­wa­nie krztu­śca po­zo­sta­wia dłu­gotr­wa­łą od­por­ność or­ga­niz­mu, ale pow­tór­ne za­cho­ro­wa­nie jest moż­li­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szko­le sza­le­je krztu­siec, nie wy­pu­szczę dziec­ka z domu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃtuɕɛt͡s, AS: kštuśec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krztuścowy

 rzecz. odkrztuszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koklusz, czarny kaszel

Wiktionary


krztusić

1. rzad­ko: po­draż­niać drogi od­de­cho­we, utrud­niać od­dy­cha­nie;
2. krztu­sić się - ka­słać upor­czy­wie wsku­tek po­draż­nie­nia dróg od­de­cho­wych; dła­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. utrud­niać lub unie­moż­li­wiać od­dy­cha­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krztu­sić się (dk. brak)

 (2.1) upor­czy­wie kasz­leć i od­dy­chać z trud­no­ścią na sku­tek po­draż­nie­nia dróg od­de­cho­wych

 (2.2) mieć pro­ble­my z od­dy­cha­niem lub mó­wie­niem na sku­tek sil­nych emo­cji

 (2.3) o urzą­dze­niu: pra­co­wać nie­mia­ro­wo, dzia­łać z nie­rów­ny­mi przer­wa­mi w pracy

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Męż­czyz­na po­czer­wie­niał. Mię­śnie jego szyi na­pi­na­ły się, gdy się krztu­sił. Szar­pał za koł­nie­rzyk i wo­dził wy­ba­łu­szo­ny­mi ze stra­chu oczy­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krztuszenie, krztuszenie się, zakrztuszanie, zakrztuszanie się

 czas. odkrztuszać, odkrztusić, wykrztuszać, wykrztusić, zakrztuszać, zakrztuszać się, zakrztusić, zakrztusić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dławić, dusić

 (2.1) zakrztuszać się

 (2.2) zakrztuszać się

 (2.3) dławić się, zadławiać się

Wiktionary


krztuścowy

przy­miot­nik od: krztu­siec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krztu­ścem, do­ty­czą­cy krztu­śca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krztusiec m.

Wiktionary


krztuśliwy

rzad­ko: krztu­szą­cy się, łka­ją­cy


SJP.pl


krztyna

bar­dzo mała ilość, licz­ba lub bar­dzo małe na­tę­że­nie cze­goś; kru­szy­na, okru­szy­na, odro­bi­na, krztyn­ka, krzy­na, krzyn­ka, szczyp­ta


SJP.pl


krztynka

bar­dzo mała ilość, licz­ba lub bar­dzo małe na­tę­że­nie cze­goś; kru­szy­na, okru­szy­na, odro­bi­na, krzty­na, krzy­na, krzyn­ka, szczyp­ta


SJP.pl


krztynkę

bar­dzo mała ilość, licz­ba lub bar­dzo małe na­tę­że­nie cze­goś; kru­szy­na, okru­szy­na, odro­bi­na, krzty­na, krzy­na, krzyn­ka, szczyp­ta


SJP.pl


krztynę

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny ko­mu­ni­ku­ją­cy o nie­du­żej ilo­ści cze­goś lub o nie­wiel­kim stop­niu na­tę­że­nia cechy lub stanu; krzy­nę


SJP.pl


krzyca

jeden z ga­tun­ków żyta; wie­lo­let­nia ro­śli­na pa­stew­na, upra­wia­na na zie­lon­kę (w Pol­sce głów­nie na Pod­ha­lu); żyto krzy­ca; krze­wi­ca


SJP.pl


krzych

1. zdrob­nie­nie od: Krzysz­tof; Krzy­sio, Krzyś, Krzy­siek;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zgrub. od: Krzysz­tof

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|Krzy­cha.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już mó­wi­łem Krzy­cho­wi o na­szym pla­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzycha ż., Krzychu mos., Krzysio mos.

 przym. Krzychowy, Krzysztofowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krzysztof

Wiktionary


krzycha

zdrob­nie­nie od: Kry­sty­na, Krzysz­to­fa


SJP.pl


krzycho

zdrob­nie­nie od: Kry­sty­na, Krzysz­to­fa


SJP.pl


krzychu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Krzysz­tof

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Krzych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bro­nia na­bra­ła Krzy­cha z tym wy­ja­zdem.

 (2.1) Krzy­chu, idziesz z nami na piwo?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzych mos., Krzysio mos.

 przym. Krzychowy, Krzysztofowy

Wiktionary


krzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krzy­czeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kšyčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyczeć, okrzyczeć, wykrzyczeć, przekrzyczeć

 rzecz. krzyk m., krzykacz m., wykrzyknik mrz.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary


krzyczeć

1. mówić, wołać bar­dzo gło­śno; wrze­szczeć;
2. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki pod wpły­wem bólu, stra­chu itp.;
3. stro­fo­wać, łajać kogoś;
4. o nie­mow­lę­ciu: gło­śno pła­kać;
5. o pta­kach: wy­da­wać do­no­śny głos;
6. o ty­tu­łach w pra­sie: zwra­cać na sie­bie uwagę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mówić lub wołać bar­dzo gło­śno

 (1.2) wy­da­wać gło­śny, nie­ar­ty­ku­ło­wa­ny dźwięk, np. z ra­do­ści, na sku­tek za­da­nia bólu

 (1.3) o nie­mow­lę­ciu: pła­kać

 (1.4) przen. dawać za­u­wa­żyć się ja­skra­wo­ścią, kon­tra­stem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta krzy­cza­ła, gdy pró­bo­wa­no ją okraść.

 (1.2) Pod­czas szcze­pie­nia Jacuś za­wsze bar­dzo krzy­czy i wy­ry­wa się.

 (1.4) Na­głów­ki po­ran­nych gazet krzy­czą dziś o ro­syj­skiej in­ter­wen­cji mi­li­tar­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: kšyčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyk m., krzykliwość ż., krzykacz m., krzykaczka ż., pokrzyk m., krzyczek m., krzykun m., Krzyki nmos., wykrzyknik mrz., wykrzyknienie n., krzyczenie n., krzyknięcie n., pokrzyczenie n., nakrzyczenie n., pokrzykiwanie n., skrzyknięcie n., skrzykiwanie n., wykrzyknięcie n., wykrzykiwanie n.

 czas. krzyknąć dk., pokrzyczeć dk., nakrzyczeć dk., pokrzykiwać ndk., skrzyknąć dk., skrzykiwać ndk., wykrzyknąć dk., wykrzykiwać ndk.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzeszczeć, drzeć się, drzeć japę; wulg. drzeć mordę, drzeć ryja

 (1.2) wrzeszczeć, drzeć się

 (1.3) płakać, wrzeszczeć, drzeć się

 (1.4) rzucać się w oczy

Wiktionary


krzyczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyczący

1. o bar­wach, ko­lo­rach, ozdo­bach: ra­żą­cy, zwra­ca­ją­cy na sie­bie uwagę;
2. o po­stę­po­wa­niu, za­cho­wa­niu się: wy­ma­ga­ją­cy pro­te­stu, prze­ciw­dzia­ła­nia, np, krzy­czą­ca nie­spra­wied­li­wość


SJP.pl


krzydło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. skrzy­dło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨdwɔ, AS: kšydu̯o

Wiktionary


krzyk

pod­nie­sie­nie głosu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gło­śne wo­ła­nie lub nie­ar­ty­ku­ło­wa­ne dźwię­ki

 (1.2) gło­śny od­głos wy­da­wa­ny przez ptact­wo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzyk – se­rial te­le­wi­zyj­ny sta­cji MTV
  • seria fil­mo­wa Krzyk:
    • Krzyk − film z 1996 roku
    • Krzyk 2 − film z 1997 roku
    • Krzyk 3 − film z 2000 roku
    • Krzyk 4 − film z 2011 roku
    • Krzyk − film z 2022 roku
  • Krzyk − pol­ski film psy­cho­lo­gicz­no-oby­cza­jo­wy z 1982 r. w re­ży­se­rii Bar­ba­ry Sass
  • Krzyk − obraz Ed­var­da Mun­cha
  • Krzyk – album Jacka Kacz­mar­skie­go
  • Krzyk – album Izy Lach
  • Krzyk – sin­gel Mi­cha­ła Wi­śniew­skie­go i Ju­sty­ny Maj­kow­skiej, po­cho­dzą­cy z płyty Nier­dzew­ny / Re­mi­xed

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cho­dząc koło ba­za­ru sły­sza­łem na­tręt­ny krzyk prze­ku­pek.

 (1.2) Krzyk pta­ków nie poz­wa­lał mi usnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨk, AS: kšyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzykacz m., krzykaczka ż., krzykliwość ż., okrzyk mrz., wykrzyknik m., krzyczenie n.

 czas. krzyczeć ndk., pokrzykiwać ndk., nakrzyczeć dk., skrzyczeć dk., wykrzyczeć dk., skrzykiwać ndk., skrzyknąć dk.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzask; środ. przestęp. szplin

Wiktionary


krzykactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skłon­ność do wy­gła­sza­nia szum­nych fra­ze­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzykacz mos.

Wiktionary


krzykacz

osoba za­cho­wu­ją­ca się ha­ła­śli­wie, skłon­na do gło­śne­go wy­gła­sza­nia fra­ze­sów; krzy­ka­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) skory do krzy­ku

 (1.2) osoba wy­gła­sza­ją­ca szum­ne fra­ze­sy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­kacz – krzy­kacz miej­ski, kli­kon
  • Krzy­kacz – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krzykactwo n., krzykała mos./ż., krzykliwość ż.

:: fż. krzykaczka ż.

 czas. krzyczeć ndk.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 krzykała

Wiktionary


krzykaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta krzy­kli­wa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyczeć

 rzecz. krzyk mrz., krzykacz mos.

Wiktionary


krzykawka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Krzy­kaw­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Bo­le­sław.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


krzykawski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzykać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Opocz­no. hukać, śpie­wać

Wiktionary


krzykała

męż­czyz­na za­cho­wu­ją­cy się ha­ła­śli­wie, skłon­ny do gło­śne­go wy­gła­sza­nia fra­ze­sów; krzy­kacz


SJP.pl

Krzy­ka­ła – grupa skał w oro­gra­ficz­nie le­wych zbo­czach Do­li­ny Są­spow­skiej w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym (OPN). Znaj­du­ją się w lesie po wschod­niej stro­nie ścież­ki od par­kin­gu na Zło­tej Górze do dna Do­li­ny Są­spow­skiej.

Skały zbu­do­wa­ne są z póź­no­ju­raj­skich wa­pie­ni.

Wikipedia


krzyki

pod­nie­sie­nie głosu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­ki – osied­le we Wroc­ła­wiu
  • Krzy­ki – do 1990 roku ad­mi­ni­stra­cyj­na dziel­ni­ca Wroc­ła­wia
  • Krzy­ki-Par­ty­ni­ce
  • Krzyk

Wikipedia


krzykliwie

przy­słó­wek

 (1.1) od: krzy­kli­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨkˈlʲivʲjɛ, AS: kšyklʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzykliwy

 rzecz. krzyk m., krzykacz m., krzyczenie n., krzykliwość ż.

 czas. krzyczeć ndk., krzyknąć dk.

Wiktionary


krzykliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: krzy­kli­wie, krzy­kli­wo


SJP.pl


krzykliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krzy­kli­we; cecha tych, któ­rzy są krzy­kli­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

 czas. krzyczeć

 rzecz. krzyk mrz., krzykacz mos.

Wiktionary


krzykliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krzy­kli­wy


SJP.pl


krzykliwy

przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku skłon­ny do krzy­ku, do krzy­cze­nia

 (1.2) o zwie­rzę­ciu wy­da­ją­cy do­no­śne od­gło­sy

 (1.3) o ko­lo­rze, bar­wie, ozdo­bie ja­skra­wy, zwra­ca­ją­cy uwagę swoją ja­skra­wo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ile­kroć na przy­kład wcho­dzi­ła do po­ko­ju sy­pial­ne­go, za­wsze już na samym progu od­py­chał ją krzy­kli­wy luk­sus ogrom­ne­go tap­cza­nu, sze­ro­kiej szafy, mięk­kich fo­te­li i ku­te­go ży­ran­do­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨkˈlʲivɨ, AS: kšyklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyk m., krzykliwość ż., krzykacz m., krzyczenie n.

 czas. krzyczeć ndk., krzyknąć dk.

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzaskliwy, jazgotliwy

 (1.3) agresywny, jaskrawy, ostry, soczysty, intensywny, wściekły, papuzi, zjadliwy

Wiktionary


krzyknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krzy­knąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyknąć, krzyczeć

Wiktionary


krzyknąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. krzy­czeć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|krzy­czeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "O tu! - krzy­kną­łem, sze­ro­ko ot­wie­ra­jąc jamę ustną i wska­zu­jąc pal­cem zęby trzo­no­we . - O tu wy­bi­li, Panie, za wol­ność wy­bi­li".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kšyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyczeć

 rzecz. krzyknięcie n.

 przysł. krzykliwie

 przym. krzykliwy

Wiktionary


krzykoski

przy­miot­nik od: Krzy­ko­sy


SJP.pl


krzykosy

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­ko­sy – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo
  • Krzy­ko­sy – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja
  • Krzy­ko­sy – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Dąbie
  • Krzy­ko­sy – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Kło­da­wa
  • Krzy­ko­sy – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy
  • Krzy­ko­sy – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku w woj. łódz­kim i poz­nań­skim
  • Krzy­ko­sy – gmina wiej­ska
  • Krzy­ko­sy – gro­ma­da w po­wie­cie kwi­dzyń­skim
  • Krzy­ko­sy – gro­ma­da w po­wie­cie średz­kim
  • Krzy­ko­sy – nie­ist­nie­ją­cy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Krzy­ko­sach, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim

Wikipedia


krzykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzymiński

naz­wi­sko


SJP.pl


krzymowski

przy­miot­nik od: Krzy­mów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Krzy­mow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Sta­ni­sław Krzy­mow­ski – pol­ski woj­sko­wy, ci­cho­ciem­ny

Wikipedia


krzymuski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzymów

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­mów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Szcza­win Ko­ściel­ny
  • Krzy­mów – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Krzy­mów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów
  • Krzy­mów – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na
  • Krzy­mów – gro­ma­da w po­wie­cie ko­niń­skim
  • Krzy­mów – gmina wiej­ska w po­wie­cie ko­niń­skim
  • Krzy­mo­wo, Nowy Krzy­mów

Wikipedia


krzyna

bar­dzo mała ilość, licz­ba lub bar­dzo małe na­tę­że­nie cze­goś; kru­szy­na, okru­szy­na, odro­bi­na, krztyn­ka, krzty­na, krzyn­ka, szczyp­ta


SJP.pl


krzynka

bar­dzo mała ilość, licz­ba lub bar­dzo małe na­tę­że­nie cze­goś; kru­szy­na, okru­szy­na, odro­bi­na, krztyn­ka, krzy­na, krzty­na, szczyp­ta


SJP.pl

Krzyn­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bar­li­nek.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Krzyn­ka, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Bar­li­nek. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


krzynkę

zdrob­nie­nie od: krzy­nę (krzty­nę); krztyn­kę


SJP.pl


krzynowłoski

przy­miot­nik od: Krzy­no­wło­ga Mała, Krzy­no­wło­ga Wiel­ka


SJP.pl


krzynówek

naz­wi­sko


SJP.pl


krzynę

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny ko­mu­ni­ku­ją­cy o nie­du­żej ilo­ści cze­goś lub o nie­wiel­kim stop­niu na­tę­że­nia cechy lub stanu; krzty­nę


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) w nie­wiel­kiej ilo­ści

Wiktionary


krzysia

zdrob­nie­nie od: Krzysz­to­fa (imię żeń­skie); Krzyś­ka


SJP.pl


krzysiaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


krzysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


krzysiek

zdrob­nie­nie od: Krzysz­tof (imię mę­skie); Krzyś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od Krzysz­tof

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy byli za­chwy­ce­ni hi­sto­rią Anki, tylko Krzy­siek wy­pa­lił, że ona jak zwy­kle opo­wia­da bajki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨɕɛk, AS: kšyśek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzyśkowa ż.

:: zdrobn. Krzyś mos.

:: fż. Krzysia ż.

 przym. Krzysztofowy, Krzyśkowy

Wiktionary


krzysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krzy­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


krzysio

zdrob­nie­nie od: Krzysz­tof (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Krzysz­tof

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go poz­wa­lasz Krzy­sio­wi cho­dzić na dy­sko­te­kę?

 (1.1) Co tam sły­chać, Krzy­siu, u two­jej nowej dziew­czy­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzyś mos., Krzysiek mos., Krzysiu mos., Krzych mos., Krzychu mos.

 przym. Krzysztofowy, Krzysiowy, Krzyśkowy

Wiktionary


krzysiowie

Krzy­sio z mał­żon­ką; Krzyś z mał­żon­ką


SJP.pl


krzysiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krzy­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Krzy­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na we­ran­dzie suszą się Krzy­sio­we pie­lu­chy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyś mos., Krzysio mos., Krzysiu mos., Krzysztof mos.

 przym. Krzysztofowy

Wiktionary


krzysiu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Krzysz­tof

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Krzy­sio i Krzy­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiesz, Krzy­siu wcale nie zna się na grzy­bach.

 (1.1) Ce­li­na uwio­dła Krzy­sia na wy­jeź­dzie w Bu­ko­wi­nie.

 (2.1) Cześć Krzy­siu! Jak leci?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzyś mos., Krzysiek mos., Krzysio mos.

 przym. Krzysiowy, Krzyśkowy, Krzysztofowy

Wiktionary


krzyski

przy­miot­nik od: Krzyż Wiel­ko­pol­ski (do roku 1991 Krzyż)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hugo Krzy­ski (właśc. Hugo Piesch) – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • To­masz Krzy­ski – pol­ski le­karz i ofi­cer

Wikipedia


krzysoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sie­kie­ra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński cieślica, gw. Górny Śląsk siykiyra

Wiktionary


krzystek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Krzy­stek – pol­ski praw­nik, po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec (pre­zy­dent Szcze­ci­na)
  • Wal­de­mar Krzy­stek – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Kry­sty­na Krzy­stek-Walka – pol­ska le­kar­ka, oku­li­sta
  • Ta­de­usz Jerzy Krzy­stek – pol­ski żoł­nierz PSP, me­cha­nik lot­ni­czy, dzia­łacz spo­łecz­ny, pilot szy­bow­co­wy, autor tzw.„Listy Krzyst­ka”

Wikipedia


krzystkowice

Krzyst­ko­wi­ce (niem. "Chri­stian­stadt am Bober") – za­chod­nia część mia­sta No­wo­gród Bo­brzań­ski (także na­zy­wa­na No­wo­gro­dem Dol­nym), po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, na lewym brze­gu rzeki Bóbr przy dro­dze kra­jo­wej nr 27, sta­cja ko­le­jo­wa No­wo­gród-Osied­le. Daw­niej sa­mo­dziel­ne mia­sto. W la­tach 1954–1972 były sie­dzi­bą gro­ma­dy Krzyst­ko­wi­ce, a w la­tach 1973–1976 gminy Krzyst­ko­wi­ce.

Wikipedia


krzystkowicki

przy­miot­nik od: Krzyst­ko­wi­ce


SJP.pl


krzystyniak

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyszkowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku pol­skich wsi i osied­la w Wie­licz­ce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­ko­wi­ce – część mia­sta Wie­licz­ka
  • Krzysz­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Pią­tek
  • Krzysz­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie My­śle­ni­ce
  • Krzysz­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Przy­tyk
  • Krzysz­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Krzysz­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie kra­kow­skim
  • Krzysz­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie my­śle­nic­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­la­złem stare zdję­cie spich­le­rza w Krzysz­ko­wi­cach w gmi­nie My­śle­ni­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyszek m., Krzyszkowianka ż.

Wiktionary


krzyszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyszowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyształowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krzysztof

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "Chri­stop­ho­ros", pow­sta­łe­go ze złą­cze­nia Χριστός ("Chri­stos") i φορος „no­si­ciel” ( φέρω – "phero" „niosę”) – co w tłu­ma­cze­niu zna­czy „nio­są­cy Chry­stu­sa” w zna­cze­niu "przy­no­szą­cy Chry­stu­sa" lub też "no­szą­cy w sobie Chry­stu­sa", co wiąże się z le­gen­dą o św. Krzysz­to­fie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Krzysz­tof i był kie­row­cą z pod­kra­kow­skiej miej­sco­wo­ści.

 (1.1) W po­ło­wie lat osiem­dzie­sią­tych Krzysz­tof Kie­ślow­ski na­krę­cił „Krót­ki film o za­bi­ja­niu”.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 25 lipca przy­pa­da wspom­nie­nie św. Krzysz­to­fa, pa­tro­na kie­row­ców i po­dróż­nych.

 (1.1) Krzysz­to­fo­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 25 lipca, a także 2 marca, 14 kwiet­nia i 31 paź­dzier­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨʃtɔf, AS: kšyštof

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztofowa ż., Krzysztofówna ż., Krzysztofostwo lm m., Krzysiowa ż., Krzysiówna ż., Krzysztofkowa ż., Krzysztofkówna ż., Krzychowa ż., Krzychówna ż., Krzysiaczkowa ż., Krzysiuniowa ż., Krzysztofka ż., Krzysia ż., Krzyśka ż., Krzysiunia ż., Krzysiulka ż., Krzycha ż., Christoforos mos., Krzysztofor mos., Krystian mos., Krystyna ż., Krzysztofory n., Krzysztoforowo n., Kryst mos., Krystak mos., Krystek mos., Krystel mos., Krystko mos., Krzyst mos., Krzystko mos., Krzyszt mos., Krzysztko mos., Krzysztofowo n., Krzysztoforzyce nmos.

:: zdrobn. Krzysiek mos., Krzysztofek mos., Krzyś mos., Krzysio mos., Krzysiaczek mos., Krzysiulek mos., Krzysiunio mos.

:: zgrub. Krzych mos.

:: fż. Krzysztofa ż.

 przym. Krzysztofowy, Krzysztofkowy, Krzyśkowy, Krzysiowy, Krzysiaczkowy, Krzysiuniowy, Krzysiulkowy, Krzychowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Krzysiek, Krzysztofek, Krzyś, Krzysio, Krzysiaczek, Krzysiulek, Krzysiunio, Krzysinek; zgrub. Krzych

Wiktionary


krzysztofa

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Krzysz­tof

Wiktionary

– żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Krzysz­tof o po­cho­dze­niu grec­kim.

Imię rzad­kie, czym odróż­nia się od mę­skie­go ory­gi­na­łu, który jest dru­gim naj­czę­ściej wy­bra­nym imie­niem mę­skim w Pol­sce o licz­bie nadań rów­nej 641406. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 2253 ko­biet o imie­niu Krzysz­to­fa na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 1319 ko­biet no­szą­cych imię Krzysz­to­fa jako imię dru­gie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już nie bę­dziesz wy­słu­gi­wa­ła się Krzysz­to­fą!

 (1.1) Po­drzu­cisz Krzysz­to­fę na sta­cję ko­le­jo­wą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof m.

 przym. Krzysztofowy

Wiktionary


krzysztofek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Krzysz­tof (imię mę­skie)


SJP.pl


krzysztofiak

naz­wi­sko


SJP.pl


krzysztofik

naz­wi­sko


SJP.pl

Krzysz­to­fik (forma żeń­ska: Krzysz­to­fik, Krzysz­to­fi­ko­wa, Krzysz­to­fi­ków­na; licz­ba mnoga: Krzysz­to­fi­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


krzysztofiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krzysz­to­fy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


krzysztofor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Krzysz­to­for i je­stem kra­kow­skim poetą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztoforzyce nmos., Krzysztofory nmos., Krzysztoforowo n., Krystyna ż., Krzysztof mos.

 przym. Krzysztoforowy, Krzysztofowy

Wiktionary


krzysztofory

ka­mie­ni­ca w Kra­ko­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pałac pod Krzysz­to­fo­ry
  • Ga­le­ria Krzysz­to­fo­ry
  • Krzysz­to­fo­ry. Ze­szy­ty Na­u­ko­we Mu­ze­um Hi­sto­rycz­ne­go Mia­sta Kra­ko­wa

Wikipedia


krzysztoforzyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca;

Wiktionary

Krzysz­to­fo­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzysztofor mos.

Wiktionary


krzysztofostwo

Krzysz­tof z mał­żon­ką; Krzysz­to­fo­wie


SJP.pl


krzysztofowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krzysztofowie

Krzysz­tof z mał­żon­ką; Krzysz­to­fo­stwo


SJP.pl


krzysztofowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krzysz­to­fa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Krzysz­to­fa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są­sia­do­wał z Pa­wło­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Krzysz­to­fo­wym polem z dru­giej.

 (1.1) Krzysz­to­fo­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzysztofowa ż., Krzysztofor mos., Krzysztofek mos., Krzyś mos., Krzysiek mos., Krzysio mos., Krzysiu mos., Krzych mos., Krzychu mos., Krzysztofa ż., Krzysztofka ż., Krzysia ż., Krzysztofowo n.

 przym. Krzysztofkowy, Krzysiowy, Krzyśkowy

Wiktionary


krzysztopor

imię mę­skie


SJP.pl


krzysztoporski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzysztoszek

naz­wi­sko


SJP.pl


krzysztoń

naz­wi­sko


SJP.pl


krzywa

w ge­o­me­trii: uo­gól­nio­ne po­ję­cie linii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. do­wol­na linia cią­gła na pła­szczyź­nie lub w prze­strze­ni;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: krzy­wy

Wiktionary

Krzy­wa – uo­gól­nie­nie linii pro­stej. Mimo in­tu­i­cyj­nej pro­sto­ty, po­ję­cie krzy­wej oka­za­ło się bar­dzo trud­ne do ści­słe­go zde­fi­nio­wa­nia. Po­praw­na de­fi­ni­cja po­win­na obej­mo­wać „do­wol­ną linię” (w szcze­gól­no­ści na pła­szczyź­nie lub prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej), w tym także linię pro­stą, która mo­gła­by się roz­ga­łę­ziać i prze­ry­wać.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy od­po­wied­niej zmia­nie in­dek­sa­cji krzy­wych sieci jej quasi-grupa współ­rzęd­nych jest pętlą.

 (1.1) Oprócz ma­te­ma­ty­ki po­ję­cie krzy­wej po­wszech­nie sto­so­wa­ne jest w eko­no­mii.

 (1.1) Pro­sta też jest krzy­wą.

 (2.1) Ta linia jest pro­sta a nie krzy­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨva, AS: kšyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywka ż., krzywizna ż., krzywienie n., skrzywienie n., krzywaśnia ż.

 czas. krzywić ndk., skrzywić ndk.

 przym. krzywy, skrzywiony

 przysł. krzywo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreska, linia, wykres

Wiktionary


krzywaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. ży­wiec­ka kło­ni­ca przy wozie

Wiktionary

Krzy­wacz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie Suł­ko­wi­ce, przy dro­dze kra­jo­wej nr 52.

W la­tach 1954–1960 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Krzy­wacz­ka, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Gło­go­czów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


krzywak

1. strug do obrób­ki wy­gię­tych po­wierzch­ni ele­men­tów drew­nia­nych; krzyw­nik;
2. w le­śnict­wie:
a) krzy­wy pień drze­wa;
b) drze­wo o krzy­wym pniu;
3. w tech­ni­ce:
a) ka­dłub ma­szy­ny o nie­re­gu­lar­nych kształ­tach;
b) wy­gię­ty od­ci­nek prze­wo­du ru­ro­we­go


SJP.pl


krzywański

naz­wi­sko


SJP.pl


krzywaśnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. spi­ral­ne za­koń­cze­nie pa­sto­ra­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ju­bi­ler ozdo­bił krzy­wa­śnię tur­ku­sa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywizna ż., krzywik m., krzywienie n., przekrzywienie n., skrzywienie n., krzywica ż.

 czas. krzywić ndk., przekrzywić dk., skrzywić dk.

 przym. krzywy, krzywawy, krzywiczny

 przysł. krzywo, krzywawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurwatura

Wiktionary


krzywcza

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Krzyw­cza – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, sie­dzi­ba gminy Krzyw­cza. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość leży na Po­gó­rzu Dy­now­skim na lewym brze­gu Sanu przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 884 Prze­myśl – Do­ma­radz w od­le­gło­ści 20 km na za­chód od Prze­my­śla.

Wikipedia


krzywczanin

miesz­ka­niec Krzyw­czy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


krzywczanka

miesz­kan­ka Krzyw­czy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


krzywda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szko­da, stra­ta, która spo­ty­ka kogoś nie­za­słu­że­nie, nie­słusz­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krzyw­da – w pra­wie cy­wil­nym inna nazwa szko­dy nie­ma­jąt­ko­wej
  • Krzyw­da – część mia­sta Sien­no
  • Krzyw­da – część mia­sta So­ko­łów Ma­ło­pol­ski
  • Krzyw­da – część mia­sta Zło­czew
  • Krzyw­da – część wsi Świe­dzieb­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Świe­dzieb­nia
  • Krzyw­da – część wsi Wólka Roz­wa­dow­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Fir­lej
  • Krzyw­da – część wsi Sto­czek Kocki w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Je­zio­rza­ny
  • Krzyw­da – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Krzyw­da
  • Krzyw­da – ko­lo­nia wsi Pień­ki w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Se­ro­kom­la
  • Krzyw­da – część wsi Kra­szew Wiel­ki w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin
  • Krzyw­da – część wsi Świ­nia­ry w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Drwi­nia
  • Krzyw­da – część wsi Rad­goszcz w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Rad­goszcz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie czę­sto nie zdają sobie spra­wy z tego, że plot­ko­wa­niem wy­rzą­dza­ją innym krzyw­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvda, AS: kšyvda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywdziciel m., krzywdzicielka ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n.

 czas. skrzywdzić dk., krzywdzić ndk., krzywdować ndk.

 ims. krzywdzący

Wiktionary


krzywdować

1. czuć się po­krzyw­dzo­nym, uwa­żać się za posz­ko­do­wa­ne­go i nie­szczę­śli­we­go;
2. na­rze­kać, uty­ski­wać na coś


SJP.pl


krzywdy

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzyw­dy – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ni­żań­skim, w gmi­nie Je­żo­we
  • Krzyw­dy – wznie­sie­nie w Pol­sce, na Po­gó­rzu Izer­skim

Wikipedia


krzywdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­rzą­dza­nie krzyw­dy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨvˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: kšyvʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdziciel mos., krzywdzicielka ż., skrzywdzenie n., niekrzywdzenie n., nieskrzywdzenie n.

 czas. krzywdzić ndk., skrzywdzić dk., krzywdować ndk.

 przym. krzywdzący

 przysł. krzywdząco

Wiktionary


krzywdziański

przy­miot­nik od: Krzyw­da


SJP.pl


krzywdziciel

daw­niej: osoba wy­rzą­dza­ją­ca komuś krzyw­dę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto krzyw­dzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n., niekrzywdzenie n., nieskrzywdzenie n.

:: fż. krzywdzicielka ż.

 czas. krzywdzić ndk., skrzywdzić dk., krzywdować ndk.

 przym. krzywdzący

 przysł. krzywdząco

Wiktionary


krzywdzicielka

daw­niej: ko­bie­ta wy­rzą­dza­ją­ca komuś krzyw­dę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która krzyw­dzi

Wiktionary


krzywdzić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­rzą­dzać krzyw­dę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n., niekrzywdzenie n.

 czas. skrzywdzić dk.

 przym. krzywdzący

 przysł. krzywdząco

Wiktionary


krzywdziński

naz­wi­sko


SJP.pl


krzywdząco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób krzyw­dzą­cy

Wiktionary


krzywica

cho­ro­ba wieku dzie­cię­ce­go wy­wo­ła­na bra­kiem wap­nia w or­ga­niz­mie i po­wo­du­ją­ca skrzy­wie­nie kości; ra­chi­tyzm, ra­chi­tis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba wieku dzie­cię­ce­go spo­wo­do­wa­na nie­do­bo­rem wi­ta­mi­ny D w or­ga­niz­mie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zmia­na­mi w ukła­dzie kost­nym i za­bu­rze­nia­mi roz­wo­jo­wy­mi;

 (1.2) rzem. ręcz­na piła sto­lar­ska sto­so­wa­na do krzy­wych na­cięć

Wiktionary

Krzy­wi­ca (z gr. "Ra­chi­tis", ραχίτις – do­słow­nie za­pa­le­nie krę­go­słu­pa), znana także jako ra­chi­tyzm lub "cho­ro­ba an­giel­ska" – cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca u dzie­ci, naj­czę­ściej po­mię­dzy 3 mie­sią­cem a 2. ro­kiem życia dziec­ka, zwią­za­na z za­bu­rze­nia­mi go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ro­wej, spo­wo­do­wa­na naj­czę­ściej nie­do­bo­rem wi­ta­mi­ny D. Po­wo­du­je zmia­ny w ukła­dzie kost­nym i za­bu­rze­nia roz­wo­jo­we.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krzywiczny, krzywiczy, krzywicowy, przeciwkrzywiczy, pokrzywiczy, krzywy

 rzecz. krzywaśnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rachityzm, angielska choroba

Wiktionary


krzywicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Krzy­wic­ka (1905–1980) – pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • An­drzej Krzy­wic­ki (ur. 1928) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • An­drzej Krzy­wic­ki (1937–2014) – pol­ski fizyk
  • Boh­dan Krzy­wic­ki (1935–2020) – pol­ski aktor
  • Dick Krzy­wic­ki (ur. 1947) – wa­lij­ski pił­karz
  • Jan Krzy­wic­ki (1914–1991) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Jerzy Krzy­wic­ki (1917–2005) – pol­ski hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii
  • Józef Krzy­wic­ki (1838–1909) – pol­ski en­cy­klo­pe­dy­sta
  • Ka­zi­mierz Krzy­wic­ki (1820–1883) – pol­ski po­li­tyk
  • Lud­wik Krzy­wic­ki (1859–1941) – pol­ski na­u­ko­wiec, po­li­tyk
  • Mar­cin Krzy­wic­ki (ur. 1986) – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Krzy­wic­ki (1895–1967) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wikipedia


krzywicowy

w me­dy­cy­nie: zwią­za­ny z krzy­wi­cą, dot­knię­ty krzy­wi­cą - skrzy­wie­niem kości; krzy­wicz­ny, krzy­wi­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krzy­wi­cą, do­ty­czą­cy krzy­wi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywica ż.

Wiktionary


krzywiczny

w me­dy­cy­nie: zwią­za­ny z krzy­wi­cą, dot­knię­ty krzy­wi­cą - skrzy­wie­niem kości; krzy­wi­czy, krzy­wi­co­wy


SJP.pl


krzywiczy

w me­dy­cy­nie: zwią­za­ny z krzy­wi­cą, dot­knię­ty krzy­wi­cą - skrzy­wie­niem kości; krzy­wicz­ny, krzy­wi­co­wy


SJP.pl


krzywiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Łódz­ki
  • Krzy­wiec – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Narew
  • Krzy­wiec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie From­bork
  • Krzy­wiec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Susz
  • Krzy­wiec (daw­niej Klein Krum­men­dorf) – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Krzy­wiec – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ma­ria­no­wo
  • Krzy­wiec – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie bo­ho­rod­czań­skim
  • Krzy­wiec – nazwa wsi Smo­la­nyj w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie stryj­skim, daw­niej Pe­chers­dorf, nazwa wpro­wa­dzo­na 24 maja 1939 r.

Wikipedia


krzywiecki

przy­miot­nik od: Krzyw­cza


SJP.pl


krzywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krzy­wo


SJP.pl


krzywienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krzy­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzywić

 przysł. krzywo

 rzecz. krzywaśnia ż., krzywa ż.

Wiktionary


krzywik

1. sza­blon do wy­kre­śle­nia linii krzy­wych w ry­sun­ku tech­nicz­nym;
2. szkod­nik krze­wów owo­co­wych


SJP.pl

Krzy­wik – sza­blon uży­wa­ny pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ry­sun­ków tech­nicz­nych do wy­kre­śle­nia linii krzy­wych, które są nie­moż­li­we do na­ry­so­wa­nia przy uży­ciu cyr­kla. Uży­cie krzy­wi­ka poz­wa­la na wy­pro­wa­dze­nie do­wol­nej linii krzy­wej o zmien­nym prze­bie­gu, która nie jest od­cin­kiem łuku okrę­gu.

Wikipedia


krzywiki

1. sza­blon do wy­kre­śle­nia linii krzy­wych w ry­sun­ku tech­nicz­nym;
2. szkod­nik krze­wów owo­co­wych


SJP.pl


krzywin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­win – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Krzy­win – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa
  • Krzy­win – gro­ma­da w po­wie­cie gry­fiń­skim
  • Krzy­win – dawna gmina
  • Krzy­win – wieś w re­jo­nie ko­wel­skim
  • mia­sto Krzy­wiń

Wikipedia


krzywinianin

miesz­ka­niec Krzy­wi­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krzywinianka

miesz­kan­ka Krzy­wi­nia (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krzywiutki

zdrob­nie­nie od: krzy­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: krzy­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈvʲjutʲci, AS: kšyvʹi ̯utʹḱi

Wiktionary


krzywizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. miara za­krzy­wie­nia linii, po­wierzch­ni lub prze­strze­ni; wiel­kość okre­śla­ją­ca, jak sil­nie dana fi­gu­ra od­bie­ga od pro­sto­li­nio­wo­ści lub pła­sko­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krzy­wiz­na krzy­wej
  • krzy­wiz­na po­wierzch­ni
    • krzy­wiz­na Ga­us­sa
  • krzy­wiz­na prze­strze­ni
  • krzy­wiz­na cza­so­prze­strze­ni
  • krzy­wiz­na pola
  • Krzy­wiz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim
  • Krzy­wiz­na – dawna gro­ma­da
  • Krzy­wiz­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • krzy­wiz­na – wada drew­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla okrę­gu krzy­wiz­na to od­wrot­ność pro­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzywy

 rzecz. krzywka ż., krzywaśnia ż., krzywa ż.

 czas. krzywić

 przysł. krzywo

Wiktionary


krzywiznowy

→ krzy­wiz­na. np. ce­low­nik krzy­wiz­no­wy


SJP.pl


krzywić

po­wo­do­wać znieksz­tał­ce­nie cze­goś, wy­gi­nać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skrzy­wić)

 (1.1) zgi­nać coś, co było pro­ste lub fo­rem­ne

 (1.2) od­chy­lać na bok coś, co stało pio­no­wo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krzy­wić się (dk. skrzy­wić się)

 (2.1) ule­gać de­for­ma­cji

 (2.2) de­for­mo­wać usta, twarz w gry­ma­sie

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Chyba że du­si­my od tyłu - Stary Ste­ryl krzy­wi się z nies­ma­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvʲit͡ɕ, AS: kšyvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywizna ż., krzywka ż., krzywienie n., krzywaśnia ż.

 czas. skrzywić, wykrzywiać, wykrzywić, przekrzywić, przekrzywiać

 przym. krzywy

 przysł. krzywo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deformować

 (2.1) deformować się, wyginać się

Wiktionary


krzywiń

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Krzy­wiń – gmina, Krzy­wiń – sta­cja ko­le­jo­wa.

Krzy­wiń – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Krzy­wiń.

We­dług da­nych z 31 marca 2011 mia­sto li­czy­ło 1639 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvʲĩɲ, AS: kšyvʹĩń

Wiktionary


krzywiński

przy­miot­nik od: Krzy­wiń


SJP.pl


krzywka

1. przy­rząd do wy­kre­śla­nia linii krzy­wych; krzy­wik;
2. ele­ment me­cha­nicz­ny umoż­li­wia­ją­cy zmia­nę po­ło­że­nia jed­nej czę­ści kon­struk­cji wzglę­dem po­zo­sta­łych;
3. za­krzy­wio­na rura do łą­cze­nia in­nych rur; ko­lan­ko, ko­la­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. obra­ca­ją­cy się ele­ment me­cha­niz­mu o nie­re­gu­lar­nym kształ­cie, słu­żą­cy do za­mia­ny ruchu obro­to­we­go in­ne­go ele­men­tu w ruch po­stę­po­wy;

 (1.2) sza­blon słu­żą­cy do wy­kre­śla­nia linii krzy­wych

 (1.3) daw. za­krzy­wio­na drew­nia­na belka, uży­wa­na do kon­struk­cji wręg i in­nych ele­men­tów łodzi i stat­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krzyw­ka (ma­szy­noz­naw­stwo)
  • krzyw­ka kre­ślar­ska - sza­blon pla­sti­ko­wy, słu­żą­cy do wy­kre­śla­nia linii krzy­wych o róż­nych kształ­tach
  • Krzyw­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Ki­sie­li­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ste­ro­wa­na nu­me­rycz­nie oś na­pę­du głów­ne­go poz­wa­la zre­a­li­zo­wać ope­ra­cje tech­no­lo­gicz­ne, które do­tych­czas na to­kar­kach nie były moż­li­we do wy­ko­na­nia, np. fre­zo­wa­nie krzy­wek wal­co­wych.

 (1.2) Tośmy bla­chy spa­wa­li i ma­lo­wa­li na czar­ny mat, tośmy na brzu­chach na tych bla­chach, z krzyw­ka­mi ela­stycz­ny­mi, kre­śli­li dzie­siąt­ki krzy­wizn, żeby do Zdzi­sia się do­pa­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywik m., krzywizna ż., krzywość ż.

 czas. krzywić ndk.

 przym. krzywkowy, krzywy

 przysł. krzywo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krzywik

Wiktionary


krzywkowy

przy­miot­nik od: krzyw­ka


SJP.pl


krzywnik

strug do obrób­ki wy­gię­tych po­wierzch­ni ele­men­tów drew­nia­nych; krzy­wak


SJP.pl


krzywo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­bie­ga­ją­cy od linii pro­stej

 (1.2) w spo­sób od­bie­ga­ją­cy od kie­run­ku po­zio­me­go

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: krzy­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) — Ro­zdy­go­ta­na po­da­je Ewie błę­kit­ną ko­per­tę z krzy­wo na­kle­jo­nym fio­le­to­wym znacz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywka ż., krzywa ż., krzywizna ż., krzywik m., krzywienie n., przekrzywianie n., przekrzywienie n., skrzywianie n., skrzywienie n., wykrzywianie n., wykrzywienie n., krzywulec m., krzywaśnia ż., krzywość ż.

 czas. krzywić ndk., przekrzywiać ndk., przekrzywić dk., skrzywiać ndk., skrzywić dk., wykrzywiać ndk., wykrzywić dk.

 przym. krzywawy, krzywy

Wiktionary


krzywodzioby

wró­blo­wa­ty ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków; krzy­wo­nos, krzy­żo­dziób


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bie­gus krzy­wo­dzio­by – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka bro­dzą­ce­go z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych
  • Prze­drzeź­niacz krzy­wo­dzio­by – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny prze­drzeź­nia­czy
  • Szlar­nik krzy­wo­dzio­by – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny szlar­ni­ków
  • Wod­nik krzy­wo­dzio­by – ga­tu­nek wy­mar­łe­go nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny chru­ście­li

Wikipedia


krzywodziób

wró­blo­wa­ty ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków; krzy­wo­nos, krzy­żo­dziób


SJP.pl


krzywogęby

pe­jo­ra­tyw­nie: ma­ją­cy krzy­wą twarz


SJP.pl


krzywoliniowość

→ krzy­wo­li­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

krzywoliniowy

krzywolistny

1. ma­ją­cy krzy­we li­ście;
2. no­wel­lia krzy­wo­list­na - ga­tu­nek msza­ków z ro­dzi­ny gło­wia­ko­wa­tych


SJP.pl


krzywomierz

przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści linii krzy­wych na mapie lub pla­nie; kur­wi­metr; kar­to­metr; kar­to­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia dłu­go­ści linii krzy­wych (zwła­szcza na mapie); urzą­dze­nie ma kółko, które na­le­ży pro­wa­dzić po mie­rzo­nej linii, a jego licz­ba obro­tów prze­li­cza­na jest na od­le­głość;

Wiktionary

Krzy­wo­mierz (kar­to­mierz, kar­to­metr, kur­wi­metr, kur­wo­mierz) – przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia na mapie dłu­go­ści linii krzy­wych. Urzą­dze­nie ma małe kółko, które na­le­ży pro­wa­dzić po linii, któ­rej dłu­gość jest mie­rzo­na. Licz­nik elek­tro­nicz­ny lub me­cha­nicz­ny, prze­li­cza­jąc licz­bę obro­tów kółka, po­da­je dłu­gość po­ko­na­nej przez kółko drogi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kartomierz, kurwimetr

Wiktionary


krzywonogi

ma­ją­cy krzy­we nogi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy krzy­we nogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkʃɨvɔ̃ˈnɔɟi, AS: kšyvõnoǵi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koślawy

Wiktionary


krzywonos

1. ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;
2. wró­blo­wa­ty ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków; krzy­wo­dziób, krzy­żo­dziób;
3. po­tocz­nie: osoba z krzy­wym nosem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ry­ka Krzy­wo­nos – dzia­łacz­ka opo­zy­cyj­na w okre­sie PRL.
  • Mak­sym Krzy­wo­nos – jeden z przy­wód­ców pow­sta­nia Chmiel­nic­kie­go.

Wikipedia


krzywonosy

ma­ją­cy krzy­wy nos


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­wo­no­sy – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim
  • Krzy­wo­no­sy – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie woł­ko­wy­skim
  • Krzy­wo­no­sy – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie sta­ro­do­ro­skim
  • Krzy­wo­no­sy – dawna wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Ko­ma­je
  • Krzy­wo­no­sy – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Ko­ma­je

Wikipedia


krzywonóg

krzy­wo­nóg półs­krzyd­lak - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych; ko­ślaw­ka


SJP.pl

Krzy­wo­nóg, ko­ślaw­ka ("Val­gus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny kru­szczy­co­wa­tych.

Wikipedia


krzywoprzysiąc

fał­szy­wie zaś­wiad­czyć, skła­mać pod przy­się­gą


SJP.pl


krzywoprzysięgać

fał­szy­wie świad­czyć, kła­mać pod przy­się­gą


SJP.pl


krzywoprzysięstwo

zło­że­nie fał­szy­wych zez­nań pod przy­się­gą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zło­że­nie fał­szy­wych zez­nań pod przy­się­gą

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Krzy­wo­przy­się­stwo (zwane też fał­szy­wy­mi zez­na­nia­mi) – prze­stęp­stwo skie­ro­wa­ne prze­ciw­ko wy­mia­ro­wi spra­wied­li­wo­ści, po­le­ga­ją­ce na zez­na­wa­niu nie­praw­dy lub za­ta­ja­niu praw­dy przy skła­da­niu zez­nań ma­ją­cych słu­żyć za dowód w po­stę­po­wa­niu są­do­wym lub w innym po­stę­po­wa­niu pro­wa­dzo­nym na pod­sta­wie usta­wy (art. 233 § 1 k.k.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ, AS: kšyvopšyśẽũ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywoprzysięzca m., krzywoprzysiężnik m., krzywoprzysięganie n., krzywoprzysiężca mos.

 czas. krzywoprzysięgać ndk., krzywoprzysięgnąć dk., krzywoprzysiąc n.

 przym. krzywoprzysiężny, krzywoprzysięski

Wiktionary


krzywoprzysięzca

czło­wiek kła­mią­cy pod przy­się­gą; krzy­wo­przy­sięż­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zło­ży­wszy przy­się­gę, łamie ją

 (1.2) ktoś, kto skła­da­jąc zez­na­nie pod przy­się­gą, mówi nie­praw­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kłam­cy, oszczer­cy i krzy­wo­przy­sięz­cy otrzy­ma­ją su­ro­wą karę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃st͡sa, AS: kšyvopšyśẽũ̯sca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywoprzysięstwo n., krzywoprzysiężnik mos., krzywoprzysięganie n., krzywoprzysięgnięcie n., krzywoprzysiężca mos.

 czas. krzywoprzysięgać ndk., krzywoprzysięgnąć dk., krzywoprzysiąc dk.

 przym. krzywoprzysięski, krzywoprzysiężny

 przysł. krzywoprzysiężnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. przest. krzywoprzysiężca, krzywoprzysiężnik

 (1.2) rzad. przest. krzywoprzysiężca, krzywoprzysiężnik

Wiktionary


krzywoprzysiężca

czło­wiek kła­mią­cy pod przy­się­gą; krzy­wo­przy­sięz­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. krzy­wo­przy­sięz­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywoprzysięstwo n., krzywoprzysiężnik m., krzywoprzysięganie n., krzywoprzysięgnięcie n., krzywoprzysięzca m.

 czas. krzywoprzysięgać ndk., krzywoprzysięgnąć dk., krzywoprzysiąc dk.

 przym. krzywoprzysięski, krzywoprzysiężny

 przysł. krzywoprzysiężnie

Wiktionary


krzyworoski

→ Krzy­wy Róg (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Krzy­wym Ro­giem, do­ty­czą­cy Krzy­we­go Rogu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie w za­głę­biu krzy­wo­ro­skim pro­wa­dzi się na wiel­ką skalę prace, ma­ją­ce na celu bu­do­wę no­wych i mo­der­ni­za­cję sta­rych ko­palń oraz za­kła­dów wzbo­ga­ca­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzywy Róg mrz.

Wiktionary


krzywosz

naz­wi­sko


SJP.pl


krzywoszczeć

ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny wi­dło­zę­bo­wa­tych


SJP.pl


krzywoszyj

krzy­wo­szyj polny - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych; far­bow­nik polny


SJP.pl


krzywoszyjowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


krzywosąd

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­wo­sąd – imię sta­ro­pol­skie
  • Krzy­wo­sąd – skała w miej­sco­wo­ści Alek­san­dro­wi­ce

Wikipedia


krzywosławny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­gard. od­no­szą­cy się do pra­wo­sła­wia, na­le­żą­cy do pra­wo­sła­wia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. wyz­naw­ca pra­wo­sła­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chęt­nie prze­czy­tał­bym, co ta­kie­go p. Łu­kasz Klu­ska ma do za­rzu­ce­nia pra­wo­sła­wiu, że jego wyz­naw­ców (do któ­rych na­le­żę) na­zy­wa „schiz­ma­ty­ka­mi krzy­wo­sław­ny­mi”.

 (2.1) Schiz­ma­ty­ków nie na­zy­wał pra­wo­sław­ny­mi, lecz krzy­wo­sław­ny­mi. Uwa­żał bo­wiem, że nie cho­dzi im o zba­wie­nie ludzi ani o ich dobro wiecz­ne i do­czes­ne, lecz o oder­wa­nie od Cerk­wi grec­ko­ka­to­lic­kiej, a na­stęp­nie pod­da­nie wła­dzy ro­syj­skie­go cara.

Wiktionary


krzywousty

o czło­wie­ku: ma­ją­cy krzy­we usta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy krzy­we, asy­me­trycz­ne usta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poj­rze­nie krzy­wo­u­ste i nos za­krzy­wio­ny • W gębę pa­trzy, na stra­ży zębom po­sta­wio­ny.

 (1.1) Obie stro­ny się­gnę­ły do re­per­tu­a­ru, któ­re­go by im po­zaz­dro­ści­ły – w razie swego zmart­wychw­sta­nia – krzy­wo­u­ste masz­ka­ry i stra­chy z ciem­nych gro­bow­ców etru­skich albo i wiedź­my z usta­mi od ucha do ucha, od­da­ją­ce się nie­skrom­nym (…)

Wiktionary


krzywoząb

krzy­wo­ząb pod­sad­ni­ko­wy - ga­tu­nek mchu z rzędu ro­kie­tow­ców


SJP.pl


krzywozęby

krzy­wo­ząb pod­sad­ni­ko­wy - ga­tu­nek mchu z rzędu ro­kie­tow­ców


SJP.pl


krzywoń

naz­wi­sko


SJP.pl


krzywość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krzy­we; cecha tych, któ­rzy są krzy­wi

Wiktionary

Krzy­wość lub Krzy­waźń (ok. 460 m) – wznie­sie­nie i skała w miej­sco­wo­ści Strze­go­wa w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom. Znaj­du­je się na gra­ni­cy lasu i pól upraw­nych, w od­le­gło­ści około 1,5 km na za­chód od drogi wo­je­wódz­kiej nr 794. Pod wzglę­dem ge­o­gra­ficz­nym jest to ob­szar Wy­ży­ny Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krzywy

 przysł. krzywo

 rzecz. krzywka ż.

Wiktionary


krzywulec

1. po­tocz­nie: coś krzy­we­go, skrzy­wio­ne­go, niez­grab­ne­go;
2. w bu­dow­nict­wie: ele­ment belki po­licz­ko­wej w kształ­cie wstę­gi skrę­co­nej po linii śru­bo­wej


SJP.pl

Krzy­wu­lec – drew­nia­ny ele­ment łodzi lub stat­ku łą­czą­cy dno z burtą, wy­ko­rzy­stu­ją­cy na­tu­ral­ne za­krzy­wie­nie słoi drew­na. Krzy­wul­ce wy­ko­nu­je się z za­krzy­wio­nych ko­rze­ni lub ko­na­rów, naj­czę­ściej dębu lub sosny. W ło­dziach czę­sto sto­so­wa­ne pa­ra­mi, ni­to­wa­ne bądź przy­krę­ca­ne do kle­pek dna i burty.

Wikipedia


krzywulski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzywuł

drew­nia­ny in­stru­ment dęty o za­krzy­wio­nej rurze, po­pu­lar­ny w XVII wieku; krzy­wuł, krumm­horn, kro­morn


SJP.pl


krzywuła

drew­nia­ny in­stru­ment dęty o za­krzy­wio­nej rurze, po­pu­lar­ny w XVII wieku; krzy­wuł, krumm­horn, kro­morn


SJP.pl


krzywy

1. wy­gię­ty, po­wy­gi­na­ny, nie­pro­sty;
2. nie­chęt­ny, nie­przy­jaz­ny, nie­za­do­wo­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­gię­ty, po­wy­gi­na­ny, nie­pro­sty

 (1.2) książk. nie­chęt­ny, nie­przy­jaz­ny, nie­za­do­wo­lo­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­wy – potok, do­pływ Trze­bo­śni­cy
  • Krzy­wy – wznie­sie­nie o wy­so­ko­ści 646 m n.p.m. w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Krzy­wy – wieś na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Mej­sza­go­ła
  • Krzy­wy Potok
  • Krzy­wy Domek
  • Krzy­wy Las
  • Krzy­wy Róg
  • An­drzej Krzy­wy
  • An­to­ni Krzy­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród wszyst­kich krzy­wych rze­czy na świe­cie naj­słyn­niej­sza jest krzy­wa wieża w Pizie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvɨ, AS: kšyvy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywka ż., krzywik mrz., krzywizna ż., krzywica ż., krzywaśnia ż., krzywość ż.

 przysł. krzywo

 czas. krzywić ndk., krzywić się ndk., skrzywić dk., skrzywić się dk., zakrzywić dk., zakrzywić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprosty

Wiktionary


krzyzaniak

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyś

zdrob­nie­nie od: Krzysz­tof (imię mę­skie); Krzy­siek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Krzysz­tof

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzyś – zdrob­nie­nie imie­nia Krzysz­tof
  • Krzyś – po­stać wy­stę­pu­ją­ca w Ku­bu­siu Pu­chat­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzyś jest strasz­nym ła­kom­czu­chem, zjada całą cze­ko­la­dę na raz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨɕ, AS: kšyś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysiek mos., Krzysztof mos., Krzysio mos., Krzysiu mos.

 przym. Krzysztofowy, Krzysiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krzysiek, Krzysio

Wiktionary


krzyśka

zdrob­nie­nie od: Krzysz­tof (imię mę­skie); Krzyś


SJP.pl


krzyśko

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyśkowie

Krzy­siek z mał­żon­ką


SJP.pl


krzyśkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Krzyś­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Krzyś­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łaś może gdzieś Krzyś­ko­wą ak­tów­kę?

 (1.1) Cho­dzę z Krzyś­ko­wy­mi sio­stra­mi do jed­nej klasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysiek mos., Krzysio mos., Krzysiu mos., Krzysztof mos.

 przym. Krzysztofowy

Wiktionary


krzyż

znak, kształt lub przed­miot w po­sta­ci dwóch linii prze­ci­na­ją­cych się, na ogół pod kątem pro­stym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­struk­cja, fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na lub znak zło­żo­ny z dwóch prze­ci­na­ją­cych się linii;

 (1.2) order, odz­na­cze­nie w kształ­cie krzy­ża (1.1)

 (1.3) anat. część krę­go­słu­pa;

 (1.4) przen. cier­pie­nie, trud­no­ści

 (1.5) rel. sym­bol chrze­ści­jań­stwa

 (1.6) rel. gest czy­nio­ny w chrze­ści­jań­stwie na po­cząt­ku i na końcu mod­lit­wy

 (1.7) hist. sta­ro­żyt­ne rzym­skie na­rzę­dzie kaźni

Wiktionary

Krzyż ( crux) – ro­dzaj kształ­tu lub przed­mio­tu w po­sta­ci co najm­niej dwóch prze­ci­na­ją­cych się linii.

Jest jed­nym z naj­star­szych sym­bo­li ludz­ko­ści zna­nym w więk­szo­ści sta­ro­żyt­nych re­li­gii. Nie­mal w każ­dym za­kąt­ku ziemi od­kry­to przed­mio­ty zwią­za­ne z tym zna­kiem. Zaz­wy­czaj wią­za­no go z jakąś formą kultu sił przy­ro­dy (ogień, słoń­ce, życie). Jest też uży­wa­ny jako ele­ment herbu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­wie każdy ko­ściół jest zbu­do­wa­ny na pla­nie krzy­ża.

 (1.2) Pre­zy­dent wrę­czył we­te­ra­no­wi Krzyż Za­słu­gi.

 (1.3) Dzia­dek znowu od­czu­wa bóle w krzy­żu.

 (1.4) Śmierć całej ro­dzi­ny była dla niego praw­dzi­wym krzy­żem od losu.

 (1.5) Turcy na­ka­za­li usu­nię­cie wszyst­kich krzy­ży i sym­bo­li chrze­ści­jań­skich.

 (1.6) Po wej­ściu do świą­ty­ni zro­bił krzyż i uklę­knął w ławce pod am­bo­ną.

 (1.7) Na krzy­żu umarł Pan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨʃ, AS: kšyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżak m., skrzyżowanie n., krzyżówka ż., krzyżowiec m., krzyżownica ż., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n., krzyżykowanie n.

:: zdrobn. krzyżyk m.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk., ukrzyżować dk., krzyżykować ndk.

 przym. krzyżowy, krzyżakowy, krzyżykowy, krzyżówkowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. krziż

 (1.2) reg. śl. krziż

 (1.4) udręka, tortury

 (1.5) reg. śl. krziż

 (1.6) reg. śl. krziż

 (1.7) reg. śl. krziż

Wiktionary


krzyżacki

do­ty­czą­cy Krzy­ża­ków, wła­ści­wy Krzy­ża­kom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Krzy­ża­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z od­da­li wi­dzie­li­śmy zamek krzy­żac­ki w Mal­bor­ku.

 (1.1) Akcja któ­rejś z tych po­wie­ści roz­gry­wa się w po­sia­dło­ści krzy­żac­kiej na War­mii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyżak mos., krzyżowanie n., krzyżyk mrz.

 przym. krzyżakowy, krzyżowy

 czas. krzyżować

Wiktionary


krzyżackość

→ krzy­żac­ki


SJP.pl

Patrz:

krzyżacki

krzyżactwo

po­tocz­nie: ogół człon­ków za­ko­nu krzy­żac­kie­go - nie­miec­kie­go za­ko­nu ry­cer­skie­go; Krzy­ża­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół Krzy­ża­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈʒat͡stfɔ, AS: kšyžactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyżak mos., krzyżowanie n.

 czas. krzyżować

 przym. krzyżowy

Wiktionary


krzyżacy

nie­miec­ki zakon ry­cer­ski prze­by­wa­ją­cy na zie­miach pol­skich w XIII w., któ­re­go człon­ko­wie no­si­li białe pła­szcze z czar­nym krzy­żem; zakon krzy­żac­ki, zakon krzy­żo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­ża­cy – Zakon Szpi­ta­la Najś­więt­szej Marii Panny Domu Nie­miec­kie­go w Je­ro­zo­li­mie, pot. zakon krzy­żac­ki
  • Krzy­ża­cy 1410 – po­wieść Jó­ze­fa Igna­ce­go Kra­szew­skie­go
  • Krzy­ża­cy – po­wieść Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza
  • Krzy­ża­cy – film fa­bu­lar­ny z 1960 w re­ży­se­rii Alek­san­dra Forda, adap­ta­cja po­wie­ści H. Sien­kie­wi­cza
  • Krzy­ża­cy – pol­ska opera roc­ko­wa z 2010
  • Krzy­ża­cy – stra­te­gicz­na gra kom­pu­te­ro­wa
  • Knights of the Cross
  • Zakon Krzy­żow­ców z Czer­wo­ną Gwia­zdą

Wikipedia


krzyżaczek

zdrob­nie­nie od: krzy­żak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od krzy­żak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżak m.

Wiktionary


krzyżak

1. przed­miot o kształ­cie krzy­ża (np. śru­bo­kręt); krzy­żal (rza­dziej);
2. dziew­czę­cy far­tuch z krzy­żu­ją­cy­mi się na ple­cach szel­ka­mi;
3. łącz­nik ru­ro­wy w for­mie pro­ste­go od­cin­ka rury z dwie­ma od­no­ga­mi bocz­ny­mi; czwór­nik;
4. klucz na­sa­do­wy do koła o czte­rech rów­nych ra­mio­nach;
5. pająk z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych;
6. od­mia­na lisa po­spo­li­te­go z ciem­ny­mi prę­ga­mi na grzbie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ara­ne­us dia­de­ma­tus|ref=tak., pająk, na któ­re­go grzbie­cie znaj­du­je się krzyż;

 (1.2) łow. lis o ciem­nym uma­szcze­niu naz­na­czo­ny czar­ną po­dłuż­ną pręgą grzbie­to­wą i po­przecz­ną ło­pat­ko­wą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. przy­rząd z dwóch skrzy­żo­wa­nych czę­ści

 (2.2) techn. śru­bo­kręt o koń­ców­ce w kształ­cie krzy­ża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­żak – czło­nek za­ko­nu krzy­żac­kie­go
  • krzy­żak – śru­bo­kręt o koń­ców­ce w kształ­cie krzy­ża.
  • krzy­żak – dwie skrzy­żo­wa­ne i trwa­le po­łą­czo­ne z sobą deski lub pręty mo­gą­ce peł­nić rolę ele­men­tu kon­struk­cyj­ne­go w bu­dow­nict­wie, me­blar­stwie, szkut­nict­wie i in­nych dzie­dzi­nach tech­ni­ki.
  • krzy­żak – zwy­cza­jo­wa nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków pa­ją­ków z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych
  • Krzy­żak – herb szla­chec­ki
  • krzy­żak (D-pad) – urzą­dze­nie wska­zu­ją­ce
  • krzy­żak – pod­pór­ka bomu sto­so­wa­na w że­glar­stwie
  • krzy­żak - przy­rząd w sno­o­ke­rze
  • Krzy­żak – część wsi Ko­dłu­to­wo w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­sio roz­pła­kał się, gdy zo­ba­czył ogrom­ne­go krzy­ża­ka.

 (1.2) Ustrze­lo­ny przez stry­ja lis oka­zał się do­rod­nym krzy­ża­kiem.

 (2.1) Łatwo jest ste­ro­wać ma­rio­net­ką za po­mo­cą krzy­ża­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨʒak, AS: kšyžak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżówka ż., krzyż m., krzyżyk mrz., krzyżowiec mos.

:: zdrobn. krzyżaczek m.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżakowy, krzyżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pająk krzyżak

 (2.2) śrubokręt krzyżakowy

Wiktionary


krzyżakowate

ro­dzi­na pa­ją­ków obej­mu­ją­ca ponad 3000 ga­tun­ków


SJP.pl

Krzy­ża­ko­wa­te (Ara­ne­i­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków z in­fra­rzę­du Ara­ne­o­morp­hae i na­dro­dzi­ny Ara­ne­o­i­dea. Obej­mu­je ponad 3 ty­sią­ce opi­sa­nych ga­tun­ków, zgru­po­wa­nych w ponad 190 ro­dza­jach.

Naj­star­szym zna­nym przed­sta­wi­cie­lem Ara­ne­i­dae jest "Me­so­zy­giel­la dun­lo­pi" ży­ją­cy we wczes­nej kre­dzie na obec­nych te­re­nach Hisz­pa­nii.

Wikipedia


krzyżakowaty

o ce­chach krzy­ża­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


krzyżakowy

przy­miot­nik od: krzy­żak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest w kształ­cie krzy­ża­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., krzyż m., krzyżak m., krzyżówka ż., krzyżowanie n., skrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżowy, krzyżacki

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


krzyżal

część me­cha­niz­mu lub kon­struk­cji ma­ją­ca po­stać dwóch ele­men­tów prze­ci­na­ją­cych się pod kątem pro­stym; krzy­żak


SJP.pl


krzyżanek

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyżaniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­ża­niak – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90 XX wieku naz­wi­sko to no­si­ło 3566 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Bog­dan Krzy­ża­niak (1936–1997) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Leon Krzy­ża­niak (zm. 1952) – pol­ski dzia­łacz śpie­wa­czy
  • Lech Krzy­ża­niak (1940–2004) – pol­ski ar­che­o­log
  • Jacek Krzy­ża­niak (ur. 1968) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • To­masz Krzy­ża­niak (ur. 1980) – pol­ski per­ku­si­sta

Wikipedia


krzyżanin

miesz­ka­niec Krzy­ża Wiel­ko­pol­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krzyżanka

miesz­kan­ka Krzy­ża Wiel­ko­pol­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­żan­ka – naj­wyż­sze wzgó­rze Góry Chełm­skiej
  • Krzy­żan­ka – stru­ga, do­pływ Je­zio­ra Kier­skie­go
  • Krzy­żan­ka – część wsi Sto­lec w woj. łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Zło­czew
  • Krzy­żów­ka

Wikipedia


krzyżanowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­ża­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała
  • Krzy­ża­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Krzy­ża­no­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża
  • Krzy­ża­no­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Go­rzów Ślą­ski
  • Krzy­ża­no­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krzy­ża­no­wi­ce
  • Krzy­ża­no­wi­ce – gmina w po­wie­cie ra­ci­bor­skim
  • Krzy­ża­no­wi­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku w woj. kie­lec­kim
  • Krzy­ża­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ił­żec­kim
  • Krzy­ża­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie piń­czow­skim
  • Krzy­ża­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ra­ci­bor­skim
  • Krzy­ża­no­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa po­ło­żo­na we wsi Krzy­ża­no­wi­ce, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Krzy­ża­no­wi­ce Dolne, Krzy­ża­no­wi­ce Śred­nie

Wikipedia


krzyżanowicki

przy­miot­nik od: Krzy­ża­no­wi­ce


SJP.pl


krzyżanowski

przy­miot­nik od: Krzy­ża­nów


SJP.pl

Krzy­ża­now­ski – naz­wi­sko pol­skie, m.in. ro­dzin szla­chec­kich herbu Dębno z Krzy­ża­no­wic z Ma­ło­pol­ski oraz herbu Świn­ka z Krzy­ża­no­wa z Wiel­ko­pol­ski

Naz­wi­sko Krzy­ża­now­ski by­wa­ło także na­da­wa­ne ne­o­fi­tom po przy­ję­ciu chrztu. Przy­kła­dem ro­dzi­na, którą no­bi­li­to­wa­no w XVIII w. z nowym her­bem Jasna Góra.

Wikipedia


krzyżanów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­ża­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Lewin Kłodz­ki
  • Krzy­ża­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów
  • Krzy­ża­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska
  • Krzy­ża­nów – część wsi Kwa­so­wiec w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Nowy Ka­wę­czyn
  • Krzy­ża­nów – gmina wiej­ska
  • Krzy­ża­nów – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1953 roku w woj. łódz­kim
  • Krzy­ża­nów – gro­ma­da
  • Krzy­ża­no­wo

Wikipedia


krzyżański

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyżelewski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyżem

znak, kształt lub przed­miot w po­sta­ci dwóch linii prze­ci­na­ją­cych się, na ogół pod kątem pro­stym


SJP.pl


krzyżewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­że­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły
  • Krzy­że­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie From­bork
  • Krzy­że­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo

Wikipedia


krzyżewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­żew­scy herbu Grzy­ma­ła IV, pol­ski ród szla­chec­ki, po­cho­dzą­cy z Krzy­że­wa;
  • Ewa Krzy­żew­ska (1939-2003) – pol­ska ak­tor­ka;
  • Hen­ryk Krzy­żew­ski (1923-1988) – pol­ski pe­da­gog;
  • Jan Krzy­żew­ski – au­dy­tor z rangą ka­pi­ta­na w 4 Re­gi­men­cie Pie­szej Bu­ła­wy Wiel­kiej Ko­ron­nej;
  • Ja­nusz Krzy­żew­ski (1938–2003) – pol­skiej praw­nik, spe­cja­li­sta prawa ban­ko­we­go;
  • Ja­nusz Ed­ward Krzy­żew­ski (1940–2014) – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w okre­sie PRL;
  • Ja­nusz Ka­zi­mierz Krzy­żew­ski (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk, mar­sza­łek wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go;
  • Ju­liusz Krzy­żew­ski (1915-1944) – pol­ski poeta i ra­dio­wiec;
  • Karol Krzy­żew­ski – pol­ski dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk ma­te­ma­tycz­no-przy­rod­ni­czych;
  • Mike Krzy­zew­ski (ur. 1947) – ame­ry­kań­ski tre­ner ko­szy­ków­ki po­cho­dze­nia pol­skie­go;
  • Wal­de­mar Krzy­żew­ski (ur. 1953) – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii, dzia­łacz spo­łecz­ny;
  • Zbi­gniew Krzy­żew­ski (1922-2020) – pol­ski dzia­łacz kon­spi­ra­cji nie­pod­le­gło­ścio­wej

Wikipedia


krzyżkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyżmaszt

rzad­ko: ostat­ni, tylny maszt na wie­lo­masz­to­wych stat­kach o peł­nym oża­glo­wa­niu re­jo­wym; ster­maszt, krojc­maszt


SJP.pl


krzyżmał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. na­czy­nie na olej krzyż­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz przy­wiózł z kurii nowy krzyż­mał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżmo n.

 czas. krzyżmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chryzmał, daw. chrzyżmał

Wiktionary


krzyżmo

olej z bal­sa­mu i oliwy, uży­wa­ny w niek­tó­rych ce­re­mo­niach ko­ściel­nych; olej świę­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie kon­se­kro­wa­ny olej uży­wa­ny m.in. przy poś­wię­ca­niu oł­ta­rzy i ko­ścio­łów;

Wiktionary

Krzyż­mo (z chris­ma, gr. χρῖσμα, khrîsma, cs. миро, miro) – kon­se­kro­wa­ny olej, uży­wa­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, pra­wo­sław­nym, orien­tal­nych ko­ścio­łach pra­wo­sław­nych, asy­ryj­skim, lu­te­rań­skim, an­gli­kań­skim i sta­ro­ka­to­lic­kim przy udzie­la­niu okre­ślo­nych sa­kra­men­tów i funk­cji ko­ściel­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dia­kon podał bi­sku­po­wi na­czy­nie z krzyż­mem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżmał m.

 czas. krzyżmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chryzmo, daw. chrzyżmo

Wiktionary


krzyżmować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rel. na­ma­szczać krzyż­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­skup or­dy­na­riusz krzyż­mu­je bierz­mo­wań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżmo n., krzyżmał m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chrzyżmować

Wiktionary


krzyżne

prze­łęcz w Ta­trach Wy­so­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. prze­łęcz w Ta­trach Wy­so­kich;

 (1.2) geogr. osada w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

Wiktionary

Krzyż­ne ( Kre­uz­sat­tel, Krížne poľské, Ke­reszt-ny­e­reg) – po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści 2112 m prze­łęcz w Ta­trach Wy­so­kich, po­mię­dzy Pań­szczy­cą a Do­li­ną Roz­to­ki, jeden ze skraj­nych punk­tów szla­ku Orlej Perci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwa Krzyż­ne po­cho­dzi od po­ło­że­nia w miej­scu, w któ­rym krzy­żu­ją się trzy grzbie­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż m., Krzyżno n.

 czas. krzyżować ndk.

Wiktionary


krzyżnik

krzyż­nik ta­necz­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl

Krzyż­nik (daw­niej niem. "Kre­u­zberg", po 1945 r. rów­nież "Góra Krzy­żat­ka") – góra ze szczy­tem na wy­so­ko­ści 701 m n.p.m. znaj­du­ją­ca się w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka w Su­de­tach w po­bli­żu Stro­nia Ślą­skie­go.

Wikipedia


krzyżodziób

wró­blo­wa­ty ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków; krzy­wo­nos, krzy­wo­dziób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Loxia|ref=tak., ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, w pol­skiej or­ni­to­fa­u­nie re­pre­zen­tow­ny przez trzy ga­tun­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈʒɔd͡ʑup, AS: kšyžoʒ́up

Wiktionary


krzyżostaniak

naz­wi­sko


SJP.pl


krzyżowa

mięso wo­ło­we z oko­li­cy kości krzy­żo­wej; krzy­żów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. wo­ło­wi­na z oko­li­cy kości krzy­żo­wej

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: krzy­żo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­żo­wa – część mia­sta Wie­licz­ka
  • Krzy­żo­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Gro­mad­ka
  • Krzy­żo­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa
  • Krzy­żo­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Krzy­żo­wa – część wsi Rup­niów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Krzy­żo­wa – część wsi Sie­kier­czy­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Krzy­żo­wa – część wsi Ły­so­ka­nie w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Kłaj
  • Krzy­żo­wa – część wsi Ja­wo­rzyn­ka w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Isteb­na
  • Krzy­żo­wa – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Je­le­śnia
  • Krzy­żo­wa – gro­ma­da
  • Krzy­żo­wa – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Krzy­żo­wej, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Krzy­żo­wa – skała w Do­li­nie Szklar­ki na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pe­klo­wa­nia naj­lep­sza jest krzy­żo­wa z kwia­tem i szpon­der czyli że­ber­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż mrz., krzyżyk mrz., krzyżak mzw./mrz., skrzyżowanie n., krzyżówka ż., krzyżowiec mos., krzyżownica ż., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n., krzyżykowanie n., Krzyżowa ż., krzyżowiaczek mzw.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk., ukrzyżować dk., krzyżykować ndk.

 przym. krzyżowy, krzyżakowy, krzyżykowy, krzyżówkowy, krzyżowski

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


krzyżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­szcza­nie dwóch rze­czy na krzyż

 (1.2) daw. wy­mie­rza­nie kary śmier­ci po­przez przy­bi­cie do krzy­ża

 (1.3) przen. uprzy­krza­nie komuś życia

Wiktionary

Krzy­żo­wa­nie, hy­bry­dy­za­cja – pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go z ko­mó­rek (zwy­kle gamet) osob­ni­ków o od­mien­nym ge­no­ty­pie, w istot­ny spo­sób róż­nią­cych się pew­ny­mi ce­cha­mi ge­ne­tycz­ny­mi, pow­sta­je or­ga­nizm po­tom­ny, zwany mie­szań­cem (też hy­bry­dą, krzy­żów­ką lub ba­star­dem).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W domu na­szych dziad­ków krzy­żo­wa­nie nóg było su­ro­wo wzbro­nio­ne.

 (1.2) Zgod­nie z pra­wem krzy­żo­wa­nia od­by­wa­ły się poza mia­stem.

 (1.3) Wuj Leon roz­po­czy­nał krzy­żo­wa­nie ciot­ki Rity zaraz po prze­bu­dze­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowany mos., krzyżactwo n., krzyżówka ż., krzyż m., krzyżyk m., krzyżowiec m., Krzyżak m., skrzyżowanie n., Krzyżnik m., Krzyżanów m., Krzyżanowice nmos., krzyżakowate nmos., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżacki, krzyżowy, krzyżówkowy, krzyżakowy, ukrzyżowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ukrzyżowanie

Wiktionary


krzyżować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skrzy­żo­wać)

 (1.1) ukła­dać na krzyż

 (1.2) biol. łą­czyć różne ge­ne­tycz­nie or­ga­niz­my

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ukrzy­żo­wać)

 (2.1) wią­zać lub przy­bi­jać do krzy­ża

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­krzy­żo­wać)

 (3.1) po­wo­do­wać uda­rem­nie­nie, psu­cie cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krzy­żo­wać się (dk. skrzy­żo­wać się)

 (4.1) sta­wać się uło­żo­nym na krzyż

 (4.2) łą­czyć się w roz­wo­ju

 (4.3) od­by­wać się jed­no­cze­śnie w ko­li­zyj­nych kie­run­kach

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krzy­żo­wać się (dk. ukrzy­żo­wać się)

 (5.1) przyt­wier­dzać się do krzy­ża

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krzy­żo­wać się (dk. po­krzy­żo­wać się)

 (6.1) nie uda­wać się, psuć się wza­jem­nie od­dzia­ły­wa­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (4.3) Obaj bar­dzo lu­bi­li te spo­koj­ne go­dzi­ny, pełne roz­mów i lek­tu­ry, kiedy nie trze­ba było zło­ścić się, słu­chać krzy­żu­ją­cych się okrzy­ków i pod­po­rząd­ko­wy­wać się sprzecz­nym de­cyz­jom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowany mos., krzyż m., krzyżactwo n., krzyżak m., Krzyżak m., krzyżowiec m., krzyżówka ż., krzyżówkowicz m., krzyżyk m., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n., Krzyżne n.

 przym. krzyżacki, krzyżowy, krzyżówkowy, krzyżykowy, krzyżakowy, ukrzyżowany

 przysł. krzyżowo

 czas. skrzyżować, ukrzyżować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hybrydyzować

 (3.1) niszczyć, psuć, udaremniać

 (4.2) łączyć się

Wiktionary


krzyżowe

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych z rzędu ka­pu­stow­ców; ka­pu­sto­wa­te


SJP.pl


krzyżowiaczek

tant­niś krzy­żo­wia­czek - motyl z ro­dzi­ny tant­ni­sio­wa­tych (Plu­tel­la ma­scu­li­pen­nis) bę­dą­cy groź­nym szkod­ni­kiem ro­ślin krzy­żo­wych


SJP.pl


krzyżowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­żo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce
  • Krzy­żo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Ol­szan­ka
  • Krzy­żo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce
  • Krzy­żo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Pa­wło­wi­ce

Wikipedia


krzyżowiec

daw­niej: uczest­nik wy­praw krzy­żo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik zwo­ły­wa­nych przez ko­ściół wy­praw krzy­żo­wych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. wojsk. krą­żow­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • uczest­nik wy­pra­wy krzy­żo­wej
  • Krzy­żo­wiec – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Wło­sza­ko­wi­ce
  • Krzy­żo­wiec – część wsi Klon w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Czaj­ków

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., krzyż mrz., krzyżak mos., krzyżowanie n., krzyżyk mrz., Krzyżak mos., Krzyżowa ż.

 przym. krzyżowy

 czas. krzyżować, skrzyżować

Wiktionary


krzyżownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. część roz­ja­zdu to­ro­we­go, w któ­rej na­stę­pu­je prze­cię­cie szyn torów roz­ja­zdu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­żow­ni­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, pow. mo­gi­leń­skim
  • krzy­żow­ni­ca – ro­dzaj ro­ślin
  • krzy­żow­ni­ca – część roz­ja­zdu to­ro­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­żow­ni­ca skła­da się z dzio­bow­ni­cy (zwa­nej czę­sto dzio­bem krzy­żow­ni­cy), szyn skrzy­deł­ko­wych oraz kie­row­nic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., krzyż mrz., Krzyżowa ż.

Wiktionary


krzyżownicowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych obej­mu­ją­ca ga­tun­ki ros­ną­ce w stre­fie umiar­ko­wa­nej i tro­pi­kal­nej


SJP.pl

Krzy­żow­ni­co­wa­te ("Po­ly­ga­la­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu bo­bow­ców. Obej­mu­je ok. 26 ro­dza­jów z 900 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny tu na­le­żą­ce są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne na świe­cie i spo­ty­ka­ne wszę­dzie poza oko­li­ca­mi oko­ło­bie­gu­no­wy­mi, roz­le­gły­mi pu­sty­nia­mi i wy­so­ki­mi gó­ra­mi. Do pol­skiej flory na­le­ży 5 ga­tun­ków z ro­dza­ju krzy­żow­ni­ca "Po­ly­ga­la".

Wikipedia


krzyżownicowaty

o ce­chach krzy­żow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


krzyżownicowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych; Po­ly­ga­la­les


SJP.pl


krzyżownicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych


SJP.pl


krzyżowniki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzy­żow­ni­ki – część Gdań­ska, w dziel­ni­cy Siedl­ce
  • Krzy­żow­ni­ki – część Poz­na­nia, na osied­lu Krzy­żow­ni­ki-Smo­cho­wi­ce
  • Krzy­żow­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Rych­tal
  • Krzy­żow­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kle­szcze­wo

Wikipedia


krzyżowość

→ krzy­żo­wy


SJP.pl

Patrz:

krzyżowy

krzyżowski

przy­miot­nik od: Krzy­żo­wa, Krzy­żo­wa Dolna


SJP.pl


krzyżowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z krzy­żem jako sym­bo­lem chrze­ści­jań­stwa

 (1.2) ma­ją­cy kształt krzy­ża

 (1.3) uło­żo­ny na kształt krzy­ża

 (1.4) anat. do­ty­czą­cy krzy­ża – dol­ne­go od­cin­ka krę­go­słu­pa

 (1.5) taki, który jest po­wią­za­ny, do­ty­czy po­dob­ne­go lub tego sa­me­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż m., krzyżyk m., krzyżactwo n., krzyżak m., Krzyżak m., krzyżowa ż., Krzyżowa ż., krzyżowiec m., krzyżówka ż., krzyżówkowicz m., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., ukrzyżować dk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżacki, krzyżowski, krzyżówkowy, krzyżykowy, krzyżakowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


krzyżtoporzanka

woda źród­la­na


SJP.pl


krzyżtopór

ruiny zamku w Ujeź­dzie


SJP.pl

Krzyż­to­pór (daw­niej "Krzysz­to­pór") – ruiny pow­sta­łej w la­tach 1621–1644 re­zy­den­cji pa­ła­co­wej oto­czo­nej for­ty­fi­ka­cja­mi ba­stio­no­wy­mi po­ło­żo­nej w miej­sco­wo­ści Ujazd w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim. Była to jedna z naj­więk­szych bu­dow­li pa­ła­co­wych w Eu­ro­pie przed pow­sta­niem Wer­sa­lu. Od 2018 ma sta­tus pom­ni­ka hi­sto­rii. Obiekt jest udo­stęp­nio­ny do zwie­dza­nia (wej­ście bi­le­to­wa­ne). Zwie­dza­nie zamku moż­li­we jest za dnia oraz w wy­bra­ne noce. Udo­stęp­nio­nych jest 5 tras zwie­dza­nia zamku.

Wikipedia


krzyżulcowy

przy­miot­nik od: krzy­żu­lec


SJP.pl


krzyżulec

1. po­chy­ły pręt kon­struk­cyj­ny kra­tow­ni­cy zdol­ny do prze­no­sze­nia sił roz­cią­ga­ją­cych i ści­ska­ją­cych;
2. ele­ment me­cha­niz­mu kor­bo­we­go ma­szy­ny tło­ko­wej po­łą­czo­ny sztyw­no z tło­czy­skiem i kor­bo­wo­dem; wo­dzik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krzy­żu­lec (bu­dow­nict­wo)
  • krzy­żu­lec (tech­ni­ka)

Wikipedia


krzyżyczek

zdrob­nie­nie od: krzy­żyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: krzy­żyk

Wiktionary


krzyżyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: krzyż

 (1.2) mały krzyż

 (1.3) motyw gra­ficz­ny skła­da­ją­cy się z dwóch pro­sto­pad­le prze­ci­na­ją­cych się linii

 (1.4) pot. o wieku: dzie­sięć lat

 (1.5) muz. znak mu­zycz­ny pod­no­szą­cy nutę o pół tonu;

 (1.6) cho­re­ogr. fi­gu­ra ta­necz­na w tangu ar­gen­tyń­skim po­le­ga­ją­ca na skrzy­żo­wa­niu nóg;

Wiktionary

Krzy­żyk (♯) – znak chro­ma­tycz­ny w no­ta­cji mu­zycz­nej. Krzy­żyk pod­wyż­sza wy­so­kość dźwię­ku o pół tonu.

Je­że­li jest umie­szczo­ny bez­poś­red­nio za klu­czem, pod­wyż­sza wszyst­kie dźwię­ki le­żą­ce na tej wy­so­ko­ści w obrę­bie ca­łe­go ut­wo­ru.

Pra­wi­dło­wa ko­lej­ność za­mie­szcza­nia krzy­ży­ków przy klu­czach to: fis, cis, gis, dis, ais, eis, his; za­wsze od­le­głość mię­dzy ko­lej­no po­ja­wia­ją­cy­mi się krzy­ży­ka­mi wy­no­si kwin­tę (do­kład­nie: kwin­tę czy­stą) bu­do­wa­ną w kie­run­ku wzno­szą­cym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Noszę za­wsze bab­ci­ny krzy­żyk, który do­sta­łem na ko­mu­nię.

 (1.4) Mam na karku już czwar­ty krzy­żyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨʒɨk, AS: kšyžyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., krzyż m., krzyżowiec m., krzyżówka ż., krzyżak m., Krzyżak mos., krzyżowanie n., skrzyżowanie n., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżykowy, krzyżowy, krzyżówkowy, krzyżacki

Wiktionary


krzyżykowy

1. przy­miot­nik od: krzy­żyk;
2. jeden ze ście­gów ozdob­nych wy­ko­ny­wa­nych igłą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy krzy­ży­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżyk mrz., krzyżowa ż., krzyż mrz., Krzyżowa ż.

 czas. krzyżować

 przym. krzyżowy

Wiktionary


krzyżyna

w gór­nict­wie: ele­ment łą­czą­cy na­roż­ni­ki wieży wiert­ni­czej po prze­kąt­nej pola ścia­ny wieży


SJP.pl


krzyżóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: krzy­żów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżówka ż.

Wiktionary


krzyżówka

1. typ za­da­nia sza­ra­dziar­skie­go;
2. mięso wo­ło­we z oko­li­cy kości krzy­żo­wej; krzy­żo­wa;
3. po­tocz­nie: skrzy­żo­wa­nie dróg;
4. łą­cze­nie róż­nych ge­ne­tycz­nie or­ga­niz­mów w celu otrzy­ma­nia ga­tun­ku o no­wych ce­chach; tak pow­sta­ły or­ga­nizm, od­mia­na;
5. ga­tu­nek kacz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­gad­ka, którą roz­wią­zu­je się przez wpi­sy­wa­nie w od­po­wied­nie pola od­gad­nię­tych wy­ra­zów;

 (1.2) biol. ro­śli­na lub zwie­rzę ma­ją­ce ro­dzi­ców z dwóch róż­nych tak­so­nów (ga­tun­ków, pod­ga­tun­ków, od­mian lub form), po­sia­da­ją­ce przez to cechy oboj­ga osob­ni­ków;

 (1.3) pot. skrzy­żo­wa­nie dróg

 (1.4) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Anas pla­tyr­hyn­chos|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki;

 (1.5) kulin. mięso wo­ło­we z oko­li­cy kości krzy­żo­wej

 (1.6) nu­mizm. pot. srebr­na mo­ne­ta bita w X i XI wieku, zna­czo­na naj­czę­ściej krzy­żem;

 (1.7) fi­ran­ka skła­da­ją­ca się z dwu czę­ści skrzy­żo­wa­nych u góry i spe­cjal­nie udra­po­wa­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krzy­żów­ka (za­gad­ka)
  • kacz­ka krzy­żów­ka (Anas pla­tyr­hyn­chos)
  • krzy­żów­ka (Sta­u­rop­ho­ra) – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych
  • krzy­żów­ka – ina­czej mie­sza­niec, hy­bry­da
  • Krzy­żów­ka – część mia­sta Pruch­nik
  • Krzy­żów­ka – część mia­sta Trze­bi­nia
  • Krzy­żów­ka – część mia­sta Woj­ko­wi­ce
  • Krzy­żów­ka – część ko­lo­nii Ko­lo­nia Bro­szę­cin w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Krzy­żów­ka – część wsi Ty­chów w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Czar­no­cin
  • Krzy­żów­ka – część wsi Za­ga­jew w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Krzy­żów­ka – część wsi Jo­dło­wiec w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń
  • Krzy­żów­ka – część wsi Mo­szcze­ni­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­ki, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo lubię roz­wią­zy­wać krzy­żów­ki, bo poz­na­ję wtedy wiele no­wych słów.

 (1.2) Muł to krzy­żów­ka konia i osła.

 (1.3) Na na­stęp­nej krzy­żów­ce skręć w lewo.

 (1.4) Krzy­żów­ki licz­nie za­miesz­ku­ją miej­skie parki.

 (1.5) Ku­pi­łem kilo krzy­żów­ki na gu­lasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈʒufka, AS: kšyžufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż m., Krzyżówka ż., skrzyżowanie n., krzyżówkowicz m., krzyżówkowiczka ż., krzyżak m., Krzyżak m.

:: zdrobn. krzyżóweczka ż.

 czas. krzyżować, krzyżować się, skrzyżować, pokrzyżować, ukrzyżować

 przym. krzyżówkowy, krzyżowy, krzyżakowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mieszaniec, bastard, hybryda

 (1.3) skrzyżowanie

 (1.6) denar krzyżowy

Wiktionary


krzyżówkowicz

po­tocz­nie: osoba roz­wią­zu­ją­ca dużo krzy­żó­wek; sza­ra­dzi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba roz­wią­zu­ją­ca krzy­żów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżówka ż.

:: fż. krzyżówkowiczka ż.

 przym. krzyżówkowy, krzyżowy

 czas. krzyżować

Wiktionary


krzyżówkowiczka

→ krzy­żów­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta roz­wią­zu­ją­ca krzy­żów­ki

Wiktionary

Patrz:

krzyżówkowicz

Powiązane:

 rzecz. krzyżówkowicz mos., krzyżówka ż.

Wiktionary


krzyżówkowy

przy­miot­nik od: krzy­żów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krzy­żów­ką, do­ty­czą­cy krzy­żów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., krzyż mrz., krzyżówka m., Krzyżak mos., krzyżowanie n., krzyżyk mrz., krzyżówkowicz mos., Krzyżowa ż.

 czas. krzyżować

 przym. krzyżowy

Wiktionary


krząkać

daw­niej: chrzą­kać;
1. wy­da­wać krót­ki, nie­ar­ty­ku­ło­wa­ny dźwięk z krta­ni;
2. o świ­niach: wy­da­wać głos; chrum­kać


SJP.pl


krząkała

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. daw. ktoś, kto usta­wicz­nie krzą­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. daw. ko­bie­ta, która usta­wicz­nie krzą­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krząkanie n., krząknięcie n.

 czas. krząkać ndk., krząknąć dk.

Wiktionary


krząknąć

daw­niej: chrzą­knąć;
1. wydać krót­ki, nie­ar­ty­ku­ło­wa­ny dźwięk z krta­ni;
2. o świ­niach: wydać głos; chrum­knąć


SJP.pl


krząpek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chrząst­ka

Wiktionary


krzątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) war. krzą­ta­ni­na

Wiktionary


krzątanina

1. ener­gicz­ne po­ru­sza­nie się przy wy­ko­ny­wa­niu ja­kiejś pracy;
2. usil­ne za­bie­ga­nie o coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bie­ga­ni­na, drep­ta­ni­na, la­ta­ni­na

Wiktionary


krzątać

krzą­tać się;
1. żywo się po­ru­szać, cho­dzić, zaj­mu­jąc się jakąś pracą;
2. za­bie­gać o coś, cho­dzić za jakąś spra­wą; ubie­gać się


SJP.pl


krzęcin

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzę­cin – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Ska­wi­na
  • Krzę­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin
  • Krzę­cin – część wsi Wilk­szyn w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Krzę­cin – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­łud­nio­wej czę­ści po­wia­tu cho­szczeń­skie­go
  • Krzę­cin – gro­ma­da w po­wie­cie cho­szczeń­skim
  • Krzę­cin – gro­ma­da w po­wie­cie kra­kow­skim
  • Krzę­cin – je­zio­ro w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin

Wikipedia


krzęciński

zwią­za­ny z Krzę­ci­nem, do­ty­czą­cy Krzę­ci­na


SJP.pl


krzętowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krzętów

Krzę­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Wiel­go­mły­ny.

Wieś leży na skrzy­żo­wa­niu dróg w kie­run­ku Wiel­go­młyn, Do­bro­mie­rza i Ma­lu­szy­na.

Do roku 1954 wieś na­le­ża­ła do gminy Ma­lu­szyn. W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Krzę­tów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wiel­go­mły­ny. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


króbeczka

zdrob­nie­nie od: krób­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: krób­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈbɛt͡ʃka, AS: krubečka

Wiktionary


króbka

1. prze­gród­ka w kasz­cie dru­kar­skiej;
2. ko­szyk z kory


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. po­jem­nik w kasz­cie dru­kar­skiej, gro­ma­dzą­cy jed­na­ko­wy ma­te­riał ze­cer­ski

Wiktionary

Zo­bacz też: Krób­ka w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Krób­ka (krup­ka) – po­jem­nik w kasz­cie ze­cer­skiej słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia czcio­nek jed­nej li­te­ry, cyfry lub in­ne­go znaku albo jed­ne­go ro­dza­ju ju­stun­ku drob­ne­go. Pro­du­ku­je się dzie­więć typów wkła­dów z two­rzy­wa sztucz­ne­go do me­ta­lo­wych szu­flad kasz­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zecer mu­siał do­sko­na­le znać ro­zło­że­nie kró­bek w kasz­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrupka, AS: krupka

Wiktionary


krócej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krót­ko


SJP.pl


króciak

śro­do­wi­sko­wo:
1. krót­ka deska, bal lub pręt sta­lo­wy;
2. krót­ka wia­do­mość tek­sto­wa;
3. krót­ki tekst;
4. osoba o ni­skim wzro­ście


SJP.pl


krócica

pi­sto­let o krót­kiej lufie i małej do­no­śno­ści, uży­wa­ny w XVII i XVIII wieku


SJP.pl

Kró­ci­ca – sta­ro­pol­skie po­tocz­ne okre­śle­nie ma­łe­go pi­sto­le­tu przez­na­czo­ne­go do sa­mo­o­bro­ny. Kró­ci­ce wy­po­sa­ża­ne były w zamki skał­ko­we lub ka­pi­szo­no­we oraz bar­dzo krót­kie lufy za­pew­nia­ją­ce mi­ni­mal­ną do­no­śność.

Jako broń przez­na­czo­na do sa­mo­o­bro­ny, ce­cho­wa­ły się ma­ły­mi ga­ba­ry­ta­mi ułat­wia­ją­cy­mi ich prze­no­sze­nie na przy­kład w cza­sie po­dró­ży (stąd też na­zy­wa­ne były nie­kie­dy "pi­sto­le­ta­mi po­dróż­ny­mi").

Wikipedia


króciec

krót­ki od­ci­nek rury przy­mo­co­wa­ny na stałe do zbior­ni­ka, słu­żą­cy do przy­łą­cze­nia prze­wo­du ru­ro­we­go; prost­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rurka w zbior­ni­kach słu­żą­ca do prze­sy­ła­nia za­war­to­ści zbior­ni­ka do in­nych ele­men­tów;

Wiktionary

Kró­ciec – ele­ment kon­struk­cyj­ny zbior­ni­ka lub apa­ra­tu czy urzą­dze­nia o bu­do­wie zbior­ni­ko­wej lub ru­ro­wej, umoż­li­wia­ją­cy do­stęp do jego wnę­trza i po­łą­cze­nie z innym apa­ra­tem lub ru­ro­cią­giem. Przy­kła­da­mi króć­ców są:

Kró­ciec ma naj­czę­ściej po­stać krót­kie­go od­cin­ka rury wspa­wa­nej w otwór bądź przy­spa­wa­nej do wy­o­ble­nia w pła­szczu, dnie lub po­kry­wie zbior­ni­ka, za­koń­czo­nej koł­nie­rzem lub nag­win­to­wa­nej w celu umoż­li­wie­nia po­dłą­cze­nia in­ne­go króć­ca, ru­ro­cią­gu, po­kry­wy lub za­ślep­ki.

Wikipedia


króciusieńki

zdrob­nie­nie od: krót­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: krót­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrut͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: krućüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

Wiktionary


króciuteńki

zdrob­nie­nie od: krót­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: krót­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrut͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: krućutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

 przysł. krótko

Wiktionary


króciutki

zdrob­nie­nie od: krót­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: krót­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈt͡ɕutʲci, AS: krućutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

 przysł. krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) króciuśki

Wiktionary


króciuśki

zdrob­nie­nie od: krót­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: krót­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈt͡ɕüɕci, AS: krućüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

Wiktionary


krócizna

gwa­ro­wo: coś krót­kie­go, np. pole


SJP.pl


krócić

1. po­tocz­nie: czy­nić krót­szym, zmniej­szać dłu­gość; skra­cać;
2. daw­niej: ha­mo­wać, po­skra­miać


SJP.pl


krój

1. fason, model, wzór;
2. kro­je­nie ma­te­ria­łu na ubra­nie;
3. wzór czcion­ki jed­no­li­ty dla ca­łe­go kom­ple­tu zna­ków;
4. re­gio­nal­nie: część pługa od­ci­na­ją­ca skibę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. styl, wy­gląd, fason ubra­nia

 (1.2) kraw. kro­je­nie ma­te­ria­łu lub jego tech­ni­ka

 (1.3) druk. styl czcion­ki

 (1.4) roln. część pługa kro­ją­ca zie­mię

 (1.5) daw. styl, model, wzór, typ

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kroić

Wiktionary

Krój – do­dat­ko­wy ele­ment ro­bo­czy pługa mon­to­wa­ny przed kor­pu­sem płuż­nym, słu­żą­cy do pio­no­we­go od­ci­na­nia skiby od ca­liz­ny, a tym samym ułat­wie­nia pracy od­kład­ni­cy po­przez od­cią­że­nie jej kra­wę­dzi tną­cej. Sto­su­je się go przy za­o­ry­wa­niu gleb za­dar­nio­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Ge­ne­rał był Po­la­kiem i osten­ta­cyj­nie za­wsze mówił po pol­sku, nawet w urzę­dach. Znać było w jego wy­mo­wie pewne za­cię­cie i ak­cent ro­syj­ski, ale ów ak­cent pa­so­wał jakoś do jego wy­nio­słej fi­gu­ry, do gru­bej kurty szcze­gól­ne­go kroju, okrą­głej czap­ki z czer­wo­nym lam­pa­sem i nie­by­wa­łej wiel­ko­ści dasz­kiem, do su­kien­nych ka­ma­szów i si­wych pod­krę­co­nych wąsów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroić

 przym. krojony

Wiktionary


król

1. wład­ca ko­ro­no­wa­ny; mo­nar­cha;
2. prze­no­śnie: ktoś naj­lep­szy w swo­jej dzie­dzi­nie, wy­róż­nia­ją­cy się wśród oto­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. ko­ro­no­wa­ny wład­ca pań­stwa;

 (1.2) przen. pot. osoba naj­waż­niej­sza w danej dzie­dzi­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) karc. fi­gu­ra w kar­tach mię­dzy damą a asem;

 (2.2) szach. naj­waż­niej­sza fi­gu­ra w sza­chach;

 (2.3) kró­lik, zwła­szcza sa­miec

Wiktionary

Król (łac. "rex") – tytuł osoby spra­wu­ją­cej naj­wyż­szą wła­dzę w pań­stwie o ustro­ju mo­nar­chicz­nym; wład­ca prze­waż­nie ko­ro­no­wa­ny w spe­cjal­nym obrzę­dzie; naj­po­wszech­niej wy­stę­pu­ją­cy tytuł mo­nar­szy. Słowo „król” w ję­zy­ku pol­skim i in­nych ję­zy­kach po­cho­dzi od imie­nia Ka­ro­la Wiel­kie­go, np. cze­ski "král", li­tew­ski "ka­ra­lius", ro­syj­ski "король".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] pan Miecz­nik san­do­mier­ski siwą po­krę­ca­jąc czu­pry­ną cią­gnął smacz­nie wę­grzy­na i roz­pra­wiał o wiel­kim fe­ście na dwo­rze króla je­go­mo­ści — […]

 (1.2) W wieku pięć­dzie­się­ciu lat zo­stał kró­lem ba­weł­ny.

 (2.1) Do­pie­ro po chwi­li uś­wia­do­mi­łem sobie, że na stole le­ża­ło pięć króli.

 (2.2) W ko­lej­nym po­su­nię­ciu, król uciekł przed sza­chem.

 (2.3) Mamy w klat­kach króla i trzy kró­li­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krul, AS: krul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., królewicz m., królewna ż., królewszczyzna ż., królewskość ż., królewiątko n., króliczek m., Królewiak m., królewiak m., królowanie n.

:: fż. królowa ż.

 czas. królować ndk., zakrólować dk.

 przym. królewski, królewiacki, królowy

 przysł. królewsko, po królewsku

Wiktionary


królak

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych; kró­li­czek


SJP.pl

Kró­lak, kró­li­czek ("Syl­vi­la­gus") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych (Le­po­ri­dae).

Wikipedia


królczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


królestwo

król z żoną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ustrój pań­stwa, w któ­rym rzą­dzi król lub kró­lo­wa;

 (1.2) biol. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na niż­sza od do­me­ny i wyż­sza od typu (w zo­o­lo­gii) albo od gro­ma­dy (w bo­ta­ni­ce);

 (1.3) przen. ob­szar do­mi­na­cji i wpły­wów, in­ten­syw­ne­go, ob­fi­te­go wy­stę­po­wa­nia cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) król i kró­lo­wa jako para

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kró­le­stwo – forma mo­nar­chii, na czele któ­rej stoi król
  • kró­le­stwo – ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na w kla­sy­fi­ka­cji or­ga­niz­mów
  • Kró­le­stwo Boże – nauka re­li­gij­na
  • Kró­le­stwo – po­wieść Em­ma­nu­e­la Carrère’a
  • Kró­le­stwo – po­wieść Clive’a Cuss­le­ra i Gran­ta Black­wo­o­da
  • Kró­le­stwo – po­wieść Jo Nesbø
  • Kró­le­stwo – po­wieść Szcze­pa­na Twar­do­cha z 2018 roku
  • Kró­le­stwo (duń. Riget) – duń­ski se­rial z 1994 roku
  • Kró­le­stwo (ang. The King­dom) – ame­ry­kań­sko-nie­miec­ki film sen­sa­cyj­ny z 2007 roku
  • Kró­le­stwo (album Hun­te­ra) – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Hun­ter z 2012 roku
  • Kró­le­stwo Kon­gre­so­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Chry­stian III obej­mu­je wła­dzę w 1536 roku, roz­wią­zu­je nor­we­ską Radę Pań­stwa, a Nor­we­gia zo­sta­je przeksz­tał­co­na z sa­mo­dziel­ne­go kró­le­stwa (pod rzą­da­mi tego sa­me­go mo­nar­chy co Dania) w duń­ską pro­win­cję.

 (1.2) Rząd to okre­śle­nie grupy w kró­le­stwie ro­ślin i zwie­rząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlɛstfɔ, AS: krulestfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król m., królowa ż., królówka ż., królewicz m., królewna ż., królewiątko n., Królewiak m., królewiak m., królowanie n.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski, królewiacki, królowy

 przysł. królewsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korona

 (1.3) świat

Wiktionary


królewiacki

przy­miot­nik od: Kró­le­wiak


SJP.pl


królewiaczka

miesz­kan­ka Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go (pań­stwa w la­tach 1815–1832); Kon­gre­so­wian­ka


SJP.pl


królewiak

miesz­ka­niec Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go (pań­stwa w la­tach 1815–1832); Kon­gre­so­wiak


SJP.pl


królewicz

syn kró­lew­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn króla

Wiktionary

Kró­le­wicz, ż. kró­lew­na, mn. kró­le­wię­ta (łac. "re­gius prin­ceps – ksią­żę kró­lew­ski") – tytuł ary­sto­kra­tycz­ny po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, wy­stę­pu­ją­cy w ustro­jach mo­nar­chicz­nych Pol­ski, Czech, Ser­bii, Czar­no­gó­ry oraz póź­niej­szych Kró­le­stwa Ser­bów, Chor­wa­tów i Sło­weń­ców, Ju­go­sła­wii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kruˈlɛvʲit͡ʃ, AS: krulevʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowa ż., królewiczowa ż., królewiczówna ż., królewiczostwo n., królestwo n., królewskość ż., królewszczanin mos.

:: daw. królewic mos.

:: zdrobn. królewiczątko n.

:: fż. królewna ż.

 przym. królewiczowski, królewski

 przysł. królewsko

 czas. królować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. królewic

Wiktionary


królewiczostwo

syn króla z żoną


SJP.pl


królewiczowa

→ kró­le­wicz (daw­niej); kró­le­wi­czow­ski


SJP.pl


królewiczowy

→ kró­le­wicz (daw­niej); kró­le­wi­czow­ski


SJP.pl


królewiczówna

daw­niej: córka kró­le­wi­cza


SJP.pl


królewiec

cia­sto skła­da­ją­ce się z kru­che­go bisz­kop­tu, dwóch kru­chych plac­ków mio­do­wych i kremu bu­dy­nio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z mio­dem

Wiktionary

Kró­le­wiec ( Калининград, "Ka­li­nin­grad"; dawn. Königsberg) – mia­sto w Rosji, przy uj­ściu Pre­go­ły do Za­le­wu Wi­śla­ne­go, sto­li­ca ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go. Ważny mor­ski port hand­lo­wy i wo­jen­ny, po­łą­czo­ny torem wod­nym z ot­war­tym Mo­rzem Bał­tyc­kim i awan­por­tem Bał­tyjsk, a także oś­ro­dek prze­my­słu środ­ków tran­spor­tu, ma­szy­no­we­go, ce­lu­lo­zo­wo-pa­pier­ni­cze­go i ryb­ne­go.

Wikipedia


królewiecki

przy­miot­nik od: Kró­le­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kró­lew­cem, do­ty­czą­cy Kró­lew­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Królewiec mrz.

 czas. królować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaliningradzki

Wiktionary


królewiątko

1. kró­lew­skie dziec­ko;
2. wład­ca ma­łe­go kraju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pie­szczot­li­wie o dziec­ku kró­lew­skim

 (1.2) pejor. wład­ca nie­wiel­kie­go pań­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., król mos., królowa ż., królówka ż., królewicz mos., królewna ż., królewszczyzna ż., królewskość ż., królewiak mos., królowanie n., królewszczanin mos.

 czas. królować ndk.

 przym. królewiacki, królewski

 przysł. królewsko, po królewsku

Wiktionary


królewię

daw­niej: kró­lew­ski po­to­mek


SJP.pl


królewięta

moż­no­wład­cy uzur­pu­ją­cy sobie wła­dzę nie­mal kró­lew­ską


SJP.pl

Kró­le­wię­ta:

Wikipedia


królewna

córka króla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka króla i/lub kró­lo­wej

 (1.2) przest. żona kró­le­wi­cza

 (1.3) przen. po­gard. ko­bie­ta lub dziew­czy­na uwa­ża­ją­ca, że inni po­win­ni jej usłu­gi­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­ty­kał już wie­lo­krot­nie księż­nicz­ki, a nawet kró­lew­ny, włó­czą­ce się z tru­pa­mi wę­drow­nych ak­to­rów i szczę­śli­we, że zdo­ła­ły zbiec przed zgrzy­bia­łym, ale wciąż spra­gnio­nym po­tom­ka kró­lem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos./mzw., królewicz mos., królowa ż., królestwo n., królowanie n.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) paniusia

Wiktionary


królewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kró­le­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Jo­niec
  • Kró­le­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. mal­bor­skim, w gmi­nie Stare Pole
  • Kró­le­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg
  • Kró­le­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Kró­le­wo – gro­ma­da w po­wie­cie mal­bor­skim
  • Kró­le­wo – gro­ma­da w po­wie­cie mo­rą­skim
  • Kró­le­wo – gro­ma­da w po­wie­cie płoń­skim
  • Kró­le­wo – dawna gmina
  • Kró­le­wo – zlik­wi­do­wa­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Za­rze­czu, w gmi­nie Stare Pole

Wikipedia


królewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z kró­lem lub kró­lo­wą

 (1.2) szach. do­ty­czą­cy sza­cho­we­go króla

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. bo­ga­ty i pełen prze­py­chu, jakby z kró­lew­skie­go (1.1) dworu

Wiktionary

Kró­lew­ski – potok, lewy do­pływ Raby o dłu­go­ści 16,7 km.

Potok pły­nie za­ba­gnio­ną do­lin­ką na Po­gó­rzu Wie­lic­kim w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim. Jego źró­dła znaj­du­ją się na wschód od wsi Bi­sku­pi­ce, kilka ma­łych cie­ków łączy się w jeden więk­szy przed wsią Trąb­ki. Prze­pły­wa przez Bi­sku­pi­ce, Trąb­ki, Za­bło­cie, Zbo­ró­wek, Wia­to­wi­ce, Li­plas, Nie­go­wić, Nie­wia­rów i Pierz­chów, gdzie ucho­dzi do Raby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad czo­łem kró­lew­skim świe­ci­ło na koł­pa­ku bry­lan­to­we pióro, a dro­gie pur­pu­ry i gro­no­sta­je spa­da­ły z kró­lew­skich ra­mion aż pra­wie po koń­skie pęt­li­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlɛfsʲci, AS: krulefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., król mos., królowa ż., królówka ż., królewicz mos., królewiątko n., królewna ż., królewszczyzna ż., królewskość ż., królewiak mos., królowanie n., królewszczanin mos.

 czas. królować ndk., zakrólować dk.

 przym. królewiacki

 przysł. królewsko, po królewsku

Wiktionary


królewsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób kró­lew­ski, po kró­lew­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I praw­dzi­wek zo­stał uro­czy­ście po­kro­jo­ny na pla­ste­re­ka­ster­ki, pods­ma­żo­ny na złoto na maśle i lekko po­so­lo­ny zgod­nie ze wszyst­ki­mi za­sa­da­mi sztu­ki ku­li­nar­nej. Sma­ko­wał na­praw­dę kró­lew­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królestwo n./mos.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski

Wiktionary


królewskość

→ kró­lew­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) god­ność, ma­je­stat kró­lew­ski

 (1.2) cecha tego co kró­lew­skie

Wiktionary

Patrz:

królewski

Powiązane:

 rzecz. król mos., królewszczanin mos., królewicz mos., królewiątko n., królowanie n.

 przym. królewski

Wiktionary


królewszczanin

daw­niej: stron­nik króla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. stron­nik kró­lew­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królewiątko n., królewicz mos., król mos., królewskość ż.

 przym. królewski

Wiktionary


królewszczyzna

w daw­nej Pol­sce: zie­mia na­le­żą­ca do króla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zie­mie bę­dą­ce włas­no­ścią (do­mi­nium) mo­nar­chy;

Wiktionary

Kró­lew­szczyz­na (kró­lew­szczyz­ny, do­me­na kró­lew­ska, dobra kró­lew­skie) – zie­mie bę­dą­ce włas­no­ścią (do­mi­nium) mo­nar­chy, ist­nia­ły we wszyst­kich mo­nar­chiach eu­ro­pej­skich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. król mzw./mos.

Wiktionary


królewszczyzny

w daw­nej Pol­sce: zie­mia na­le­żą­ca do króla


SJP.pl


królica

sa­mi­ca kró­li­ka


SJP.pl


królicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Kró­lic­ki (ur. 1893, zm. 1939) – puł­kow­nik ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Zbi­gniew Kró­lic­ki (ur. 1953) – pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Wroc­ław­skiej
  • Zbi­gniew A. Kró­lic­ki (ur. 1954) – tłu­macz

Wikipedia


króliczak

kró­li­czak wul­ka­nicz­ny - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych; kró­lik wul­ka­nicz­ny


SJP.pl


króliczarnia

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li kró­li­ków; kró­li­kar­nia


SJP.pl


króliczek

zdrob­nie­nie od: kró­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: kró­lik

 (1.2) młody, mały kró­lik

 (1.3) za­baw­ka lub sło­dy­cze w kształ­cie kró­li­ka

 (1.4) kel­ner­ka w noc­nym klu­bie w ko­stiu­mie kró­li­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kró­li­czek (kró­lak, Syl­vi­la­gus) – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych (Le­po­ri­dae)
  • Kró­li­czek – pio­sen­ka z re­per­tu­a­ru ze­spo­łu Skal­do­wie, au­tor­stwa Agniesz­ki Osiec­kiej i An­drze­ja Zie­liń­skie­go
  • Kró­li­czek (oryg. The House Bunny) – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2008 roku, w re­ży­se­rii Freda Wolfa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obia­dek bab­cia zro­bi­ła kró­licz­ka dla wnu­sia.

 (1.2) W norze kró­li­ca kar­mi­ła czte­ry kró­licz­ki.

 (1.3) Dzie­ci do­sta­ły w pre­zen­cie po kró­licz­ku z cze­ko­la­dy.

 (1.4) W tym lo­ka­lu ob­słu­gu­ją super kró­licz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlʲit͡ʃɛk, AS: krulʹiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik m., królica ż., król m.

 przym. króliczy

Wiktionary


króliczka

zdrob­nie­nie od: kró­lik


SJP.pl


króliczok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kojec dla kró­li­ków

Wiktionary


króliczy

→ kró­lik; kró­li­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kró­li­ka; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do kró­li­ka (zwie­rzę­cia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlʲit͡ʃɨ, AS: krulʹičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. króliczek mzw., królik m., królikarnia ż.

Wiktionary


króliczę

rzad­ko: młody kró­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. młody kró­lik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kró­li­czę­ta rodzą się ślepe, nagie i głu­che.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik mzw./mos.

Wiktionary


królik

ga­tu­nek ro­śli­no­żer­ne­go ssaka z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. udo­mo­wio­ne zwie­rzę z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pejor. wład­ca ma­łe­go pań­stwa

 (2.2) przen. pejor. męż­czyz­na nad­po­bud­li­wy sek­su­al­nie

Wiktionary

Kró­lik – pol­ska nazwa zwy­cza­jo­wa kilku ga­tun­ków za­ję­cza­ków z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych. Mia­nem tym okre­śla się zwie­rzę­ta na­le­żą­ce do ro­dza­jów "Syl­vi­la­gus" (m.in. kró­lak ba­gien­ny i kró­lak błot­ny) oraz "Oryc­to­la­gus", do któ­re­go na­le­ży kró­lik eu­ro­pej­ski (kró­lik dziki) oraz jego udo­mo­wio­na forma – kró­lik do­mo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­lik jest bar­dzo po­pu­lar­nym sym­bo­lem w kul­tu­rze mek­sy­kań­skiej.

 (2.1) Prze­ciw pra­wom ko­lo­nial­nym za­czę­li się wnet bun­to­wać ko­lej­ni kró­li­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrulʲik, AS: krulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afrokrólik mzw., królikarnia ż., króliki nmos., króliczę n.

:: zdrobn. króliczek mzw., króliś mzw.

:: fż. królica ż.

 przym. króliczy, królikowy

 zob. król.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trusia, gw. Śląsk Cieszyński mycek, mycok

 (2.1) kacyk

Wiktionary


królikarnia

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li kró­li­ków; kró­li­czar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li kró­li­ków

Wiktionary

Kró­li­kar­nia – za­byt­ko­wy kla­sy­cy­stycz­ny pałac znaj­du­ją­cy się przy ul. Pu­ław­skiej 113a w War­sza­wie, na skar­pie wi­śla­nej. Sie­dzi­ba Mu­ze­um Rzeź­by im. Xa­we­re­go Du­ni­kow­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrulʲiˈkarʲɲa, AS: krulʹikarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik m., królica ż.

 przym. króliczy, królikowy

Wiktionary


króliki

po­tocz­nie: futro ze skó­rek kró­li­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. futro ze skó­rek kró­li­czych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. M. B. W. od kró­lik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlʲici, AS: krulʹiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik m.

Wiktionary


królikiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


królikowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kró­li­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Kró­li­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Dzierz­goń
  • Kró­li­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek
  • Kró­li­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ostródz­kim
  • Kró­li­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie szu­biń­skim
  • Kró­li­ko­wo – dawna gmina

Wikipedia


królikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kró­li­kow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki
  • An­to­ni Kró­li­kow­ski (ur. 1989) – aktor
  • Boh­dan Kró­li­kow­ski (ur. 1934) – pi­sarz
  • Cze­sław Kró­li­kow­ski (ur. 1926) – elek­tro­tech­nik, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Hen­ryk Ma­rian Kró­li­kow­ski (1888-1940) – ka­pi­tan WP
  • Hu­bert Kró­li­kow­ski (ur. 1969) – hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści, pro­fe­sor UJ
  • Jan Kró­li­kow­ski (1900-1940) – pod­ko­mi­sarz Po­li­cji Pań­stwo­wej
  • Józef Fran­ci­szek Kró­li­kow­ski (1781-1839) - praw­nik, pe­da­gog, pi­sarz i poeta
  • Lech Kró­li­kow­ski (ur. 1944) – autor pu­bli­ka­cji zwią­za­nych z War­sza­wą
  • Leon Kró­li­kow­ski (1815-1897) – dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, uczest­nik pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Lud­wik Kró­li­kow­ski – pu­bli­cy­sta, me­sja­ni­sta i ko­mu­ni­sta
  • Łu­cjan Kró­li­kow­ski (1919-2019) – fran­cisz­ka­nin

Wikipedia


królikowy

→ kró­lik; kró­li­czy


SJP.pl


królisko

1. zgru­bie­nie od: król (mo­nar­cha);
2. zgru­bie­nie od: król, kró­lik (zwie­rzę do­mo­we)


SJP.pl


królobójca

za­bój­ca króla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­bój­ca króla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kró­lo­bój­ca do­szczęt­nie wy­mor­do­wał wszyst­kich człon­ków ro­dzi­ny kró­lew­skiej i zni­we­czył dy­na­stię Je­ro­bo­a­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królobójstwo n.

:: fż. królobójczyni ż.

 przym. królobójczy

Wiktionary


królobójczy

do­ty­czą­cy kró­lo­bój­cy lub kró­lo­bój­stwa


SJP.pl


królobójczyni

za­bój­czy­ni króla


SJP.pl


królobójstwo

za­bi­cie króla


SJP.pl

Kró­lo­bój­stwo – za­bój­stwo króla, wład­cy, osoby sto­ją­cej na czele ja­kiejś spo­łecz­no­ści. W okre­ślo­nych oko­licz­no­ściach było czy­nem le­gal­nym uję­tym w ramy ce­re­mo­nii, ma­ją­cym cha­rak­ter sa­kral­ny (świę­ty).

Wikipedia


królowa

1. wład­czy­ni w kró­le­stwie; mo­nar­chi­ni; żona króla;
2. czule albo żar­to­bli­wie o uko­cha­nej ko­bie­cie;
3. coś wy­bi­ja­ją­ce­go się na czoło w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
4. fi­gu­ra w sza­chach; dama; het­man;
5. fi­gu­ra w kar­tach; dama;
6. sa­mi­ca pew­nych owa­dów (np. mró­wek) zdol­na do roz­ro­du; matka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. mo­nar­chi­ni rzą­dzą­ca kró­le­stwem

 (1.2) żona króla

 (1.3) szach. zob. het­man.

 (1.4) ent. płod­na sa­mi­ca niek­tó­rych owa­dów spo­łecz­nych, np. pszczół, os, trzmie­li, mró­wek, ter­mi­tów

 (1.5) karc. dama

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: kró­lo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kró­lo­wa – het­man w sza­chach
  • Kró­lo­wa w mo­nar­chiach:
    • Kró­lo­wa pa­nu­ją­ca, rzą­dzą­ca – ko­bie­ta wła­da­ją­ca kró­le­stwem.
    • Kró­lo­wa – żona króla.
    • Kró­lo­wa matka – wdowa po królu, matka jego na­stęp­cy
  • Kró­lo­wa – film z 2006 roku w re­ży­se­rii Step­he­na Fre­ar­sa
  • Kró­lo­wa – pol­ski se­rial oby­cza­jo­wy
  • Kró­lo­wa matka – wśród niek­tó­rych owa­dów: spo­łecz­nych pszczół i os, mró­wek, ter­mi­tów i in­nych
    • Kró­lo­wa – wśród pszczół miod­nych
  • Kró­lo­wa – przy­sió­łek wsi Masz­ko­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Kró­lo­wa – część wsi Pie­kiel­nik w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec
  • Kró­lo­wa – część wsi Biał­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Maków Pod­ha­lań­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie w Wiel­kiej Bry­ta­nii pa­nu­je kró­lo­wa.

 (1.2) Kró­lo­wa, cho­ciaż nie jest głową pań­stwa, ma mnó­stwo obo­wiąz­ków.

 (1.3) Biała kró­lo­wa zbiła czar­ne­go konia.

 (1.4) W jed­nym kopcu mró­wek miesz­ka cza­sem 20 kró­lo­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlɔva, AS: krulova

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. król.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) hetman

 (1.4) matka

Wiktionary


królowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kró­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., król m., królowa ż., królówka ż., królewna ż., królewicz m., królewiątko n., Królewiak m., królewskość ż., królewszczyzna ż.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski, królewiacki

Wiktionary


królować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) polit. spra­wo­wać wła­dzę kró­lew­ską

 (1.2) zaj­mo­wać naj­wyż­szą, naj­waż­niej­szą po­zy­cję

 (1.3) znaj­do­wać się wyżej od in­nych obiek­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowanie n.

 przym. królewski

 przysł. królewsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tronować, panować

 (1.2) dominować, panować, przeważać, wybijać się

 (1.3) górować, wystawać, dominować

Wiktionary


królowo

1. wład­czy­ni w kró­le­stwie; mo­nar­chi­ni; żona króla;
2. czule albo żar­to­bli­wie o uko­cha­nej ko­bie­cie;
3. coś wy­bi­ja­ją­ce­go się na czoło w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
4. fi­gu­ra w sza­chach; dama; het­man;
5. fi­gu­ra w kar­tach; dama;
6. sa­mi­ca pew­nych owa­dów (np. mró­wek) zdol­na do roz­ro­du; matka


SJP.pl


królowoleski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Kró­lów Lasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Królów Las, królowolesianin, królowolesianka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leski

Wiktionary


królowski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Kró­lo­wej Gór­nej

 (1.2) do­ty­czą­cy Kró­lo­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Królowe, królowianin, królowianka

Wiktionary


królowy

daw­niej: na­le­żą­cy do króla; kró­lew­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy króla

 (1.2) daw. na­le­żą­cy do króla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowa ż., królestwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) królewski

 (1.2) królewski

Wiktionary


królówka

po­tocz­nie o fi­gu­rze sza­cho­wej, zwa­nej rów­nież kró­lo­wą, damą lub het­ma­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ony­chor­hyn­chus co­ro­na­tus|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny kró­ló­wek;

 (1.2) szach. fi­gu­ra mo­gą­ca po­ru­szać się w każ­dym kie­run­ku;

 (1.3) pot. karc. fi­gu­ra w kar­tach oz­na­czo­na li­te­rą Q lub D;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kró­lów­ka – część mia­sta Orze­sze
  • Kró­lów­ka – część mia­sta Rabka-Zdrój
  • Kró­lów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Nowy Wi­śnicz
  • Kró­lów­ka – część wsi Dą­bro­wi­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin
  • Kró­lów­ka – część wsi Pi­sa­rzo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Kró­lów­ka – część wsi Ka­mion­ka Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ka­mion­ka Wiel­ka
  • Kró­lów­ka – część wsi Sta­ni­sła­wów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Odrzy­wół
  • Kró­lów­ka – część wsi Bo­bro­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Ży­ra­ków
  • Kró­lów­ka – część wsi Górki Wiel­kie w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na
  • Kró­lów­ka – część wsi Górno-Par­ce­le w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Górno
  • Kró­lów­ka – gro­ma­da w po­wie­cie bo­cheń­skim
  • Kró­lów­ka – wznie­sie­nie w Gó­rach Zło­tych, w Su­de­tach Wschod­nich, w po­bli­żu Lądka-Zdro­ju

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czuby wy­stę­pu­je u obu płci kró­ló­wek, róż­nią się jed­nak ko­lo­rem.

 (1.2) Ge­ne­ral­nie wy­mia­na kró­ló­wek wska­zu­je na przej­ście z gry środ­ko­wej do koń­ców­ki par­tii.

 (1.3) Talia kart do gry za­wie­ra czte­ry kró­lów­ki, po jed­nej w każ­dym ko­lo­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n./mos., król mos., królowa ż., królowanie n., królówki lm nm.

 czas. królować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dama, hetman, królowa

 (1.3) królowa

Wiktionary


królówki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ony­chor­hyn­chi­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du ty­ran­kow­ców;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kró­lów­ka

Wiktionary

Kró­lów­ki (Ony­chor­hyn­chi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du ty­ran­kow­ców (Ty­ran­ni) w rzę­dzie wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne ga­tun­ki kró­ló­wek wy­stę­pu­ją m.in. w Mek­sy­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowa ż., królówka ż.

Wiktionary


króm

przy­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. oprócz

Wiktionary


krónżadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szat­kow­ni­ca do wa­rzyw, głów­nie ka­pu­sty

Wiktionary


krótki

1. ma­ją­cy małą dłu­gość;
2. trwa­ją­cy nie­dłu­go; krót­kotr­wa­ły;
3. zwię­zły, la­ko­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy małą dłu­gość

 (1.2) trwa­ją­cy nie­dłu­go

 (1.3) zwię­zły, wy­ra­ża­ją­cy treść w nie­wie­lu sło­wach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kabel od an­te­ny jest krót­ki.

 (1.2) Twoja wy­po­wiedź była bar­dzo krót­ka.

 (1.3) Na­pisz pro­szę krót­ką no­tat­kę ze spot­ka­nia, nie wię­cej niż pół stro­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrutʲci, AS: krutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m.

:: zdrobn. króciutki, króciuśki, króciuchny, króciuteńki, króciusieńki

 przym. króciutki, króciusieńki, króciuteńki, króciuśki

 przysł. krótko, pokrótce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedługi

 (1.2) krótkotrwały, krótkoterminowy

 (1.3) zwięzły, lakoniczny, skrótowy

Wiktionary


krótko

przy­słó­wek

 (1.1) od krót­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrutkɔ, AS: krutko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkoszpon m., krótkość ż., skracanie n., skrócenie n., ukrócenie n.

 czas. skracać ndk., skrócić dk.

 przym. krótki, króciutki, króciuteńki

 przysł. pokrótce, króciutko, króciuteńko

Wiktionary


krótkobiegacz

rzad­ko: za­wod­nik bie­ga­ją­cy na krót­kich dy­stan­sach; sprin­ter, krót­ko­dy­stan­so­wiec


SJP.pl


krótkoczuby

ping­win krót­ko­czu­by, wo­jow­nik krót­ko­czu­by - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


krótkodystansowiec

za­wod­nik bie­ga­ją­cy na krót­kich dy­stan­sach; sprin­ter, krót­ko­bie­gacz


SJP.pl


krótkodystansowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krót­ko­dy­stan­so­we; cecha tych, któ­rzy są krót­ko­dy­stan­so­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkodystansowy

 przysł. krótkodystansowo

Wiktionary


krótkodystansowy

od­by­wa­ją­cy się na małej od­le­gło­ści


SJP.pl


krótkodzioby

ma­ją­cy krót­ki dziób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­sia­da krót­ki dziób

Wiktionary


krótkodzióbkowy

gaj­ni­czek krót­ko­dziób­ko­wy - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny gaj­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy krót­ki dzió­bek

Wiktionary


krótkofalarski

do­ty­czą­cy krót­ko­fa­lar­stwa


SJP.pl


krótkofalarstwo

Krót­ko­fa­lar­stwo ( "ham radio, Ama­te­ur Radio") – hobby po­le­ga­ją­ce na ama­tor­skim na­wią­zy­wa­niu dwu­stron­nych łącz­no­ści ra­dio­wych na wy­dzie­lo­nych pas­mach ra­dio­wych – od fal dłu­gich, po­przez śred­nie, krót­kie i ul­tra­krót­kie do mi­kro­fal, mię­dzy krót­ko­fa­low­ca­mi za po­mo­cą ra­dio­sta­cji oraz pot­wier­dza­niu łącz­no­ści kar­ta­mi QSL lub ich elek­tro­nicz­ny­mi od­po­wied­ni­ka­mi.

Wikipedia


krótkofalowiec

ra­dio­a­ma­tor po­ro­zu­mie­wa­ją­cy się z in­ny­mi przy po­mo­cy ra­dio­wych sta­cji krót­ko­fa­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. rad. zwo­len­nik ko­mu­ni­ka­cji przy po­mo­cy ra­dio­wych sta­cji krót­ko­fa­lo­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkofalówka ż.

 przym. krótkofalowy

Wiktionary


krótkofalowy

1. skła­da­ją­cy się z krót­kich fal (np. pro­mie­nio­wa­nie krót­ko­fa­lo­we), wyt­wa­rza­ją­cy, od­bie­ra­ją­cy krót­kie fale (np. an­te­na krót­ko­fa­lo­wa);
2. za­pla­no­wa­ny na krót­ki okres (np. dzia­ła­nia krót­ko­fa­lo­we)


SJP.pl


krótkofalówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ra­dio­sta­cja na­da­ją­ca i od­bie­ra­ją­ca sy­gna­ły na fa­lach krót­kich i ul­tra­krót­kich

Wiktionary

Krót­ko­fa­lów­ka – dawna, po­tocz­na nazwa na prze­no­śną krót­ko­fa­lo­wą ra­dio­sta­cję pra­cu­ją­cą w za­kre­sie fal krót­kich od 3 do 30 MHz.

Jest to urzą­dze­nie ra­dio­we na­daw­czo-od­bior­cze prze­sy­ła­ją­ce in­for­ma­cje gło­so­we i dane ana­lo­go­we lub cy­fro­we w za­leż­no­ści od moż­li­wo­ści ra­dio­sta­cji drogą ra­dio­wą w pa­śmie fal krót­kich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krótkofalowiec mos.

Wiktionary


krótkogrzywy

ma­ją­cy krót­ką grzy­wę


SJP.pl


krótkogłowie

kształt głowy ludz­kiej, wi­dzia­nej z góry, zbli­żo­ny do okrą­głe­go; ty­po­wy dla lud­no­ści środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py; krót­ko­gło­wość, bra­chy­ke­fa­lia, bra­chy­ce­fa­lia


SJP.pl


krótkogłowiec

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się krót­ko­gło­wo­ścią; bra­chy­ce­fal


SJP.pl


krótkogłowość

kształt głowy ludz­kiej, wi­dzia­nej z góry, zbli­żo­ny do okrą­głe­go; ty­po­wy dla lud­no­ści środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py; krót­ko­gło­wie, bra­chy­ke­fa­lia, bra­chy­ce­fa­lia


SJP.pl


krótkokłosy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy krót­kie kłosy

Wiktionary


krótkolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy krót­kie li­ście

Wiktionary


krótkolufowy

ma­ją­cy krót­ką lufę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy krót­ką lufę

Wiktionary


krótkometrażowiec

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fil­mów krót­ko­me­tra­żo­wych; krót­ko­me­tra­ży­sta


SJP.pl


krótkometrażowy

przy­miot­nik

 (1.1) film. ma­ją­cy krót­ki me­traż, o krót­kim cza­sie trwa­nia (zwy­cza­jo­wo do 40-60 minut);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkometrażówka ż.

Wiktionary


krótkometrażysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fil­mów krót­ko­me­tra­żo­wych; krót­ko­me­tra­żo­wiec


SJP.pl


krótkometrażystka

→ krót­ko­me­tra­ży­sta


SJP.pl

Patrz:

krótkometrażysta

krótkometrażówka

film trwa­ją­cy kró­cej niż 60 minut; krót­ko­me­tra­żo­wiec, film krót­ko­me­tra­żo­wy


SJP.pl


krótkonogi

ma­ją­cy krót­kie nogi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy krót­kie nogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Krót­ko­no­gie husky nie mogą ry­wa­li­zo­wać z psami o dłuż­szych ła­pach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔ̃ˈnɔɟi, AS: krutkõnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkonogie nmos.

Wiktionary


krótkonogie

ma­ją­cy krót­kie nogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apo­di­for­mes|Pe­ters|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: krót­ko­no­gi

Wiktionary

Krót­ko­no­gie, je­rzy­ko­we (Apo­di­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rząd krót­ko­no­gich obej­mu­je ga­tun­ki za­miesz­ku­ją­ce różne bio­to­py.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkonogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jerzykowe

Wiktionary


krótkonos

ro­dzaj nie­wiel­kie­go ssaka z po­dro­dzi­ny jam­ra­jów


SJP.pl

Krót­ko­nos ("Iso­o­don") – ro­dzaj nie­wiel­kich ssa­ków z po­dro­dzi­ny jam­ra­jów (Pe­ra­me­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny jam­ra­jo­wa­tych (Pe­ra­me­li­dae).

Wikipedia


krótkonosy

1. ry­jo­sko­czek krót­ko­no­sy - ga­tu­nek ssaka ło­ży­sko­we­go;
2. je­siotr krót­ko­no­sy - ga­tu­nek wę­drow­nej ryby z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych


SJP.pl


krótkonożny

ma­ją­cy krót­kie nogi; krót­ko­no­gi


SJP.pl


krótkonóżka

kura krót­ko­no­ga


SJP.pl


krótkoogniskowy

po­sia­da­ją­cy so­czew­kę o krót­kim ogni­sku


SJP.pl


krótkoogoniasty

1. ma­ją­cy krót­ki ogon; krót­ko­o­go­no­wy;
2. ry­jów­ka krót­ko­o­go­nia­sta - ga­tu­nek owa­do­żer­ne­go ssaka z ro­dza­ju ry­jó­wek, ro­dzi­ny ry­jów­ko­wa­tych;
3. li­ścio­nos krót­ko­o­go­nia­sty - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych


SJP.pl


krótkoogonowy

1. ma­ją­cy krót­ki ogon; krót­ko­o­go­nia­sty;
2. scynk krót­ko­o­go­no­wy - ga­tu­nek ja­szczur­ki z ro­dzi­ny scyn­ko­wa­tych;
3. opos krót­ko­o­go­no­wy - ga­tu­nek tor­ba­cza z ro­dzi­ny dy­del­fo­wa­tych;
4. my­szo­łów krót­ko­o­go­no­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma krót­ki ogon

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkoogoniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krótkoogoniasty

Wiktionary


krótkookresowość

1. cecha cze­goś krót­ko trwa­ją­ce­go;
2. cecha cze­goś za­pla­no­wa­ne­go na krót­ki czas; krót­ko­fa­lo­wość


SJP.pl


krótkookresowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy przez krót­ki okres lub za­pla­no­wa­ny na krót­ki czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwo­len­ni­cy eko­no­mii po­da­ży ponad krót­ko­o­kre­so­we wa­ha­nia ko­niunk­tu­ry przed­kła­da­li dłu­go­o­kre­so­wy wzrost go­spo­dar­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkookresowość ż.

 przysł. krótkookresowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krótkotrwały, krótkoterminowy

Wiktionary


krótkopalcowy

1. ma­ją­cy krót­kie palce;
2. sko­wroń­czyk krót­ko­pal­co­wy - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny sko­wron­ków;
3. wró­bel krót­ko­pal­co­wy - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny wró­bli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. taki, który ma krót­kie palce

Wiktionary


krótkopalcy

ma­ją­cy krót­kie palce


SJP.pl


krótkopyski

kro­ko­dyl krót­ko­py­ski - środ­ko­wo­a­fry­kań­ski ga­tu­nek kro­ko­dy­la


SJP.pl


krótkopęd

pęd roz­wi­nię­ty ty­po­wo, o bar­dzo krót­kich mię­dzy­węź­lach


SJP.pl

Krót­ko­pęd – sil­nie skró­co­ny frag­ment pędu spo­ty­ka­ny u niek­tó­rych ro­ślin. Ce­chu­je się bar­dzo krót­ki­mi mię­dzy­węź­la­mi i w kon­sek­wen­cji bar­dzo bli­sko sie­bie osa­dzo­ny­mi liść­mi. U wielu drzew igla­stych (np. sosna, mo­drzew), a także li­ścia­stych (np. buk, drze­wa owo­co­we) krót­ko­pę­dy są głów­nym, a cza­sa­mi nawet wy­łącz­nym miej­scem two­rze­nia się liści. U wielu drzew owo­co­wych (np. u ja­bło­ni, śliwy, gru­szy, cze­re­śni) kwia­ty pow­sta­ją wy­łącz­nie na krót­ko­pę­dach.

Wikipedia


krótkopłetwy

grind­wal krót­ko­płet­wy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych; pilot


SJP.pl


krótkoramienny

ma­ją­cy krót­kie ra­mio­na


SJP.pl


krótkorogi

o zwie­rzę­tach: ma­ją­cy krót­kie rogi


SJP.pl


krótkoręki

ma­ją­cy krót­kie ręce


SJP.pl


krótkoskrzydły

1. ma­ją­cy krót­kie skrzy­dła;
2. po­dłat­czyn krót­kos­krzy­dły - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ornit. taki, który ma krót­kie skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈskʃɨdwɨ, AS: krutkoskšydu̯y

Wiktionary


krótkosterny

alek­san­dret­ta krót­ko­ster­na - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl


krótkostopka

krót­ko­stop­ka sos­no­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


krótkosz

krót­kosz na­mur­ni­ko­wy - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny krót­ko­szo­wa­tych


SJP.pl


krótkoszowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


krótkoszpon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. zob. ga­do­żer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krutˈkɔʃpɔ̃n, AS: krutkošpõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpon m.

 przysł. krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadożer

Wiktionary


krótkoszyi

1. ma­ją­cy krót­ką szyję;
2. le­niu­cho­wiec krót­ko­szyi - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny le­niu­chow­co­wa­tych


SJP.pl


krótkoterminowość

→ krót­ko­ter­mi­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krót­ko­ter­mi­no­we; cecha tych, któ­rzy są krót­ko­ter­mi­no­wi

Wiktionary

Patrz:

krótkoterminowy

Powiązane:

 przym. krótkoterminowy

 przysł. krótkoterminowo

Wiktionary


krótkoterminowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który zo­stał prze­wi­dzia­ny na krót­ki okres lub który ma krót­ki ter­min re­a­li­za­cji

 (1.2) taki, który krót­ko trwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­sy­wa bie­żą­ce obej­mu­ją sumę zo­bo­wią­zań krót­ko­ter­mi­no­wych, fun­du­szy spe­cjal­nych oraz roz­li­czeń mię­dzy­o­kre­so­wych i do­cho­dów przysz­łych okre­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkoterminowość ż.

 przym. terminowy

Wiktionary


krótkotrwale

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób krót­kotr­wa­ły, na krót­ki czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkotrwałość ż.

 przym. krótkotrwały

Wiktionary


krótkotrwałość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co krót­kotr­wa­łe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzmi to jak pa­ra­doks, ale tak jest w isto­cie: wiecz­ność mi­ło­ści mie­ści się w jej krót­kotr­wa­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkotrwały

 przysł. krótkotrwale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwilowość, przelotność, przemijalność

Wiktionary


krótkotrwały

trwa­ją­cy krót­ki czas; prze­mi­ja­ją­cy, cza­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy przez krót­ki czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W akcie oskar­że­nia nie ma mowy o kra­dzie­ży, lecz je­dy­nie o krót­kotr­wa­łym uży­ciu sa­mo­cho­du przez oskar­żo­ne­go.

 (1.1) Stąd funk­cjo­no­wać tu mogły je­dy­nie tajne or­ga­ni­za­cje spi­sko­we, naj­czę­ściej o krót­kotr­wa­łym ży­wo­cie, tro­pio­ne przez po­li­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ, AS: krutkotr̦fau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkotrwałość ż.

 przysł. krótkotrwale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwilowy, efemeryczny

Wiktionary


krótkotrzonowy

ciem­no­biał­ka krót­ko­trzo­no­wa - ga­tu­nek grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl


krótkouchy

1. wil­czek krót­ko­u­chy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych;
2. ryj­ko­nos krót­ko­u­chy - ga­tu­nek ssaka ło­ży­sko­we­go z ro­dzi­ny ryj­ko­no­so­wa­tych


SJP.pl


krótkowełniasty

ma­ją­cy krót­ką wełnę lub sierść; krót­ko­weł­ni­sty


SJP.pl


krótkowełnisty

ma­ją­cy krót­ką wełnę lub sierść; krót­ko­weł­nia­sty


SJP.pl


krótkowidz

osoba ma­ją­ca wadę wzro­ku po­wo­du­ją­cą u niej złe wi­dze­nie z da­le­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba źle, nie­o­stro wi­dzą­ca obiek­ty bę­dą­ce da­le­ko; krót­kowz­rocz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­trek był krót­ko­wi­dzem i czę­sto nie wi­dział piłek idą­cych z da­le­ka, ale za to z bli­ska… Im­po­no­wał re­flek­sem, skocz­no­ścią i po­tra­fił bro­nić w nie­praw­do­po­dob­nych wręcz sy­tu­a­cjach strza­ły z bli­skiej od­le­gło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkowidztwo n., krótkowidzący m.

:: fż. krótkowidzka ż.

 przym. krótkowidny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. krótkowidzący

Wiktionary


krótkowidzka

→ krót­ko­widz


SJP.pl


krótkowidztwo

krót­kowz­rocz­ność;
1. wada wzro­ku po­le­ga­ją­ca na nie­wy­raź­nym wi­dze­niu od­da­lo­nych przed­mio­tów; mio­pia;
2. brak umie­jęt­no­ści prze­wi­dy­wa­nia


SJP.pl


krótkowzroczna

ko­bie­ta krót­kowz­rocz­na


SJP.pl


krótkowzroczność

krót­ko­widzt­wo;
1. wada wzro­ku po­le­ga­ją­ca na nie­wy­raź­nym wi­dze­niu od­da­lo­nych przed­mio­tów; mio­pia;
2. brak umie­jęt­no­ści prze­wi­dy­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wada re­frak­cyj­na wzro­ku, po­le­ga­ją­ca na tym, że oko nie­pra­wi­dło­wo sku­pia pro­mie­nie świetl­ne, przez co nie­wy­raź­nie widzi się od­le­głe przed­mio­ty;

 (1.2) przen. brak zdol­no­ści prze­wi­dy­wa­nia

Wiktionary

Krót­kowz­rocz­ność (mio­pia, z gr. → "my­o­pia") – jedna z naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych wad re­frak­cyj­nych wzro­ku po­le­ga­ją­ca na tym, że układ op­tycz­ny oka nie­pra­wi­dło­wo sku­pia pro­mie­nie świetl­ne. Oko mia­ro­we to takie, które bez żad­ne­go na­pię­cia mię­śni, sku­pia rów­no­le­głe pro­mie­nie świa­tła do­kład­nie na siat­ków­ce, czyli dla obiek­tu nie­skoń­cze­nie od­le­głe­go na siat­ków­ce po­ja­wi się jego ostry obraz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈvzrɔt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: krutkovzročność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkowzroczny m.

 przym. krótkowzroczny

 przysł. krótkowzrocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miopia, krótkowidztwo

 (1.2) krótkowidztwo

Wiktionary


krótkowzroczny

1. taki, który źle widzi z da­le­ka
2. taki, który nie ma zdol­no­ści prze­wi­dy­wa­nia, pa­trzą­cy wąsko na spra­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) med. cier­pią­cy na krót­kowz­rocz­ność, wi­dzą­cy nie­o­stro od­le­głe przed­mio­ty

 (1.2) przen. książk. nie­u­mie­ją­cy prze­wi­dy­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkowzroczność ż.

 przysł. krótkowzrocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niezapobiegliwy

Wiktionary


krótkowąs

krót­ko­wąs chmie­lo­wy - ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl


krótkowąsy

ma­ją­cy krót­kie wąsy


SJP.pl


krótkowłosy

ma­ją­cy krót­kie włosy lub krót­ką sierść


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy krót­kie włosy

 (1.2) zool. ma­ją­cy krót­ką sierść

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek ma­ją­cy krót­kie włosy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈvwɔsɨ, AS: krutkovu̯osy

Wiktionary


krótkowłóknisty

zło­żo­ny z krót­kich włó­kien


SJP.pl


krótkozasięgowy

ma­ją­cy krót­ki za­sięg


SJP.pl


krótkoziarnisty

ryż krót­ko­ziar­ni­sty - od­mia­na ryżu o krót­kich ziar­nach


SJP.pl


krótkoząb

krót­ko­ząb skal­ny - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny drob­niacz­ko­wa­tych


SJP.pl


krótkołodygowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy krót­ką ło­dy­gę

Wiktionary


krótkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krót­kie; cecha tych, któ­rzy są krót­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

 przysł. krótko, pokrótce

 rzecz. ukrócenie n.

Wiktionary


krótszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krót­ki


SJP.pl


krówka

1. mała krowa
2. ro­dzaj chrzą­szcza
3. ro­dzaj cu­kier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od krowa

 (1.2) kulin. ro­dzaj mięk­kie­go cu­kier­ka otrzy­my­wa­ne­go z mleka i cukru;

 (1.3) kulin. ro­dzaj cia­sta kru­che­go z masą krów­ko­wą (toffi)

 (1.4) daw. przen. bie­dron­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krów­ka – rzeka w Pol­sce
  • Krów­ka – osada leśna w Pol­sce, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • krów­ka – ro­dzaj cu­kier­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na blu­zecz­ce miała wy­szy­te ko­ni­ki i krów­ki.

 (1.2) Nie lubił sło­dy­czy, poza krów­ka­mi.

 (1.3) Na to przy­ję­cie po­da­łam do kawy włas­no­ręcz­nie upie­czo­ną krów­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrufka, AS: krufka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. krowa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jałówka, krowa, cieliczka, krasula

 (1.2) ciągutka, mordoklejka, toffi

 (1.3) ciastko toffi

Wiktionary


krówki

1. mała krowa
2. ro­dzaj chrzą­szcza
3. ro­dzaj cu­kier­ka


SJP.pl

Krów­ki (cią­gut­ki mlecz­ne, po­mad­ki mlecz­ne) – ro­dzaj pol­skich sło­dy­czy, cu­kier­ki mlecz­ne (kaj­ma­ko­we) z mięk­kim, cią­gli­wym środ­kiem.

Kon­sy­sten­cja kró­wek wy­ni­ka z czasu prze­cho­wy­wa­nia po wy­pro­du­ko­wa­niu. Krów­ka świe­ża jest cią­gną­ca w całej ob­ję­to­ści, na­to­miast z upły­wem czasu w wy­ni­ku kry­sta­li­za­cji cukru za­czy­na kru­szeć od zew­nątrz.

Wikipedia


krówkowy

→ krów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy krów­ki

Wiktionary

Patrz:

krówka

Powiązane:

 rzecz. krowa ż.

Wiktionary


krówsko

kro­wi­sko;
1. zgru­bie­nie od: krowa;
2. po­tocz­nie: rzecz lub osoba duża, cięż­ka i niez­grab­na; lan­da­ra, ko­lu­bry­na, ko­by­ła, krowa


SJP.pl


króćcowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z króć­cem

Wiktionary


krüger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­lyn Kru­ger (ur. 1936) – ka­na­dyj­ska nar­ciar­ka al­pej­ska, olim­pij­ka.
  • Ed­mund Krüger (1881-1935) – pol­ski pu­bli­cy­sta i pro­za­ik.
  • Fred­dy Kru­e­ger to fik­cyj­na po­stać, głów­ny bo­ha­ter serii hor­ro­rów Kosz­mar z ulicy Wią­zów.
  • Frie­drich Wil­helm Krüger (1894-1945) – hit­le­row­ski zbrod­niarz wo­jen­ny, wyż­szy do­wód­ca SS i Po­li­cji w Ge­ne­ral­nym Gu­ber­na­tor­stwie; SS-Obergruppenführer.
  • Hans Krüger (1909-1988) – Hauptsturmführer SS, zbrod­niarz wo­jen­ny.
  • Maria Krüger (1904-1999) (czę­sto po­da­wa­na jest błęd­na data uro­dze­nia – 1911) – Pi­sar­ka li­te­ra­tu­ry dzie­cię­cej, oraz dzien­ni­kar­ka w pra­sie dla do­ro­słych czy­tel­ni­ków.
  • Ste­fan Kru­ger (ur. 1966) – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski te­ni­si­sta za­wo­do­wy.
  • Paul Kru­ger (1825-1904) – po­li­tyk bur­ski, przy­wód­ca oporu bur­skie­go prze­ciw Bry­tyj­czy­kom.
  • Piotr Krüger (1580-1639) – pol­ski astro­nom i ma­te­ma­tyk, od roku 1609 na­u­czał ma­te­ma­ty­ki i po­e­ty­ki w gdań­skim gim­naz­jum; na­u­czy­ciel Jana He­we­liu­sza.
  • Efekt Kru­ge­ra-Dun­nin­ga – to zja­wi­sko w psy­cho­lo­gii
  • Krie­ger
  • Kry­ger

Wikipedia


krąg

1. linia ogra­ni­cza­ją­ca pła­szczyz­nę o for­mie ko­li­stej; okrąg, okręg, obwód;
2. przed­miot o ku­li­stym kształ­cie; okrąg, okręg;
3. przed­mio­ty, osoby itp. usta­wio­ne w koło, okrąg, okręg;
4. pła­szczyz­na ogra­ni­czo­na linią ko­li­stą; koło, kółko, okrąg, obwód;
5. prze­no­śnie: grupa ludzi, któ­rych coś łączy; grono, ko­lek­tyw;
6. prze­no­śnie: za­kres, za­sięg za­in­te­re­so­wań, myśli, prze­żyć itp.; sfera


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okrąg

 (1.2) grupa ludzi, któ­rych coś łączy

 (1.3) grupa ludzi, która sie­dzi wokół cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krąg – jedna z jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych har­cer­stwa
  • krąg – ter­min so­cjo­lo­gicz­ny okre­śla­ją­cy nies­for­ma­li­zo­wa­ną zbio­ro­wość jaką ota­cza się dana jed­nost­ka
  • Krąg – wy­daw­nict­wo po­dziem­ne w PRL
  • Krąg – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Krąg – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski
  • Krąg – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Krąg – je­zio­ro w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa
  • Krąg – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Krąg – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kręgu, w woj. po­mor­skim
  • Krąg – film z 1964 roku re­ży­se­rii Ro­ge­ra Va­di­ma
  • Krąg – film z 2000 roku w re­ży­se­rii Ja­fa­ra Pa­na­hie­go
  • The Ring: Krąg – hor­ror ja­poń­ski z 1998 roku w re­ży­se­rii Hideo Na­ka­ty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔ̃ŋk, AS: krõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krągłość ż., krążek mrz.

 przym. okrągły, okręgowy

Wiktionary


krągel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kra­gel.

Wiktionary


krąglaczek

zdrob­nie­nie od: krą­glak


SJP.pl


krąglak

1. okrą­glak;
a) długi, okrą­gły, bal drew­na;
b) dom, cha­łu­pa wy­bu­do­wa­na z ta­kich bali;
c) okrą­gły bu­dy­nek;
2. wy­pu­kła kon­struk­cja do ręcz­ne­go obra­bia­nia na niej skór na mokro; krą­gla


SJP.pl

Krą­glak (niem. Kre­gler) – szczyt w Su­de­tach Środ­ko­wych o wy­so­ko­ści 692 m n.p.m., w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Gór Wał­brzy­skich, nad do­li­ną Bobru, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, naj­wyż­szy szczyt Ma­sy­wu Krą­gla­ka.

Ze szczy­tu roz­le­ga­ją się wi­do­ki m.in. na Śnież­kę, Ru­da­wy Ja­no­wic­kie, Góry Ka­czaw­skie i pa­no­ra­ma Mar­ci­szo­wa.

Wikipedia


krąglakowy

przy­miot­nik od: krą­glak


SJP.pl


krąglej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: krą­gło


SJP.pl


krąglejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krą­gły


SJP.pl


krąglik

1. lą­do­wy śli­mak z rzędu jed­no­przed­sion­kow­ców;
2. część bla­sza­ne­go in­stru­men­tu dę­te­go w po­sta­ci zwi­nię­tej w pętlę rurki, uży­wa­na w celu uzy­ska­nia niż­sze­go dźwię­ku


SJP.pl

Krą­glik, także krom­lik – rurka, która jest włą­cza­na do obie­gu in­stru­men­tu dę­te­go bla­sza­ne­go za po­mo­cą wen­ty­la. Po­wie­trze prze­pły­wa­ją­ce przez krą­glik po­ko­nu­je dłuż­szą drogę i co za tym idzie dźwięk ob­ni­ża się. Krą­gli­ki są ru­cho­me celem do­stro­je­nia po­szcze­gól­nych dźwię­ków lub wy­la­nia skro­plo­nej wody z in­stru­men­tu.

Wikipedia


krąglutki

zdrob­nie­nie od: krą­gły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: krą­gły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃ŋɡˈlutʲci, AS: krõŋglutʹḱi

Wiktionary


krągłogłówka

ro­dzaj nie­wiel­kich ja­szczu­rek z ro­dzi­ny aga­mo­wa­tych


SJP.pl


krągłojęzyczne

ro­pusz­ka krą­gło­ję­zycz­na - ga­tu­nek płaza be­zo­go­no­we­go


SJP.pl


krągłojęzyczny

ro­pusz­ka krą­gło­ję­zycz­na - ga­tu­nek płaza be­zo­go­no­we­go


SJP.pl


krągłolicy

ma­ją­cy okrą­głą, pulch­ną twarz; pu­cu­ło­wa­ty, pu­co­ło­wa­ty, py­za­ty, okrą­gło­li­cy


SJP.pl


krągłouste

wodne, pa­so­żyt­ni­cze lub pół­pa­so­żyt­ni­cze krę­gow­ce obej­mu­ją­ce mi­no­gi i ślu­zi­ce, o ro­ba­ko­wa­tym ciele i cha­rak­te­ry­stycz­nym braku szczęk i koń­czyn pa­rzy­stych, ma­ją­ce otwór gę­bo­wy w kształ­cie lejka oto­czo­ne­go przys­saw­ką; krę­go­u­ste, smocz­ko­u­ste


SJP.pl


krągłousty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla krą­gło­u­stych (gro­ma­dy wod­nych krę­gow­ców obej­mu­ją­cych mi­no­gi i ślu­zi­ce); krę­go­u­sty, smocz­ko­u­sty


SJP.pl


krągłości

po­tocz­nie: pier­si i bio­dra (po­ślad­ki) ko­bie­ty


SJP.pl


krągłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co krą­głe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krągły, okrągły, okręgowy

 rzecz. krąg mrz., krążek mrz.

 czas. krążyć

Wiktionary


krągły

1. o kształ­cie koła, kuli, walca;
2. pulch­ny, gruby


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geom. ma­ją­cy kształt koła, kuli albo walca

 (1.2) ma­ją­cy kształ­ty pełne, do­brze roz­wi­nię­te, pulch­ne lub za­o­krą­glo­ne

 (1.3) ce­chu­ją­cy się płyn­no­ścią, ele­gan­cją w wy­ra­zie, w stylu prze­ka­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okrąglak mrz., krągłość ż.

 przysł. krągło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrągły, reg. kręgły

 (1.2) niechudy, pełny

 (1.3) gładki, potoczysty

Wiktionary


krąków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w gmi­nie Warta;

Wiktionary

Krą­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Warta. Znaj­du­je się w od­le­gło­ści ok. 9 km od mia­stecz­ka Warty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃ŋkuf, AS: krõŋkuf

Wiktionary


krąp

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, o ciele z sil­nie spła­szczo­ny­mi bo­ka­mi, grzbie­tem ko­lo­ru ciem­no­bru­nat­ne­go, o brzu­chu sre­brzy­stym, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w je­zio­rach, rze­kach, zbior­ni­kach za­po­ro­wych, a także w wo­dach przy­brzeż­nych za­le­wów i zatok mor­skich; krump, le­szczyk, pod­le­szczyk, picuś


SJP.pl

Krąp ("Blic­ca bjo­er­kna") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Blic­ca".

Wikipedia


krąpiel

by­li­na z ro­dzi­ny Tac­ca­ce­ae, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; świń­ska rzepa, takka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krą­piel (rzeka)
  • Krą­piel (Tacca) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny krą­pie­lo­wa­tych
  • Krą­piel – wieś w po­wie­cie star­gardz­kim
  • Krą­piel – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa

Wikipedia


krąpielowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu po­chrzy­now­ców


SJP.pl


krąpielowaty

o ce­chach krą­pie­lo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


krąplewice

Krą­ple­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 943 miesz­kań­ców. Jest trze­cią co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Je­że­wo.

Wikipedia


krążadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szat­kow­ni­ca do wa­rzyw, głów­nie ka­pu­sty

Wiktionary


krążałek

ro­dzaj śli­ma­ków płu­co­dysz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krą­ża­łek – przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny krą­żał­ko­wa­tych (Di­sci­dae syn. Pa­tu­li­dae),
  • krą­ża­łek – daw­niej nazwa zwy­cza­jo­wa ro­dza­ju Di­scus za­li­cza­ne­go do ro­dzi­ny En­do­don­ti­dae, obec­nie w obrę­bie krą­żał­ko­wa­tych,
  • krą­ża­łek – zwy­cza­jo­wa nazwa kilku ga­tun­ków śli­ma­ków trzon­ko­ocz­nych z róż­nych ro­dzin:
    • krą­ża­łek gład­ki (Lu­cil­la sin­gle­y­a­na), ro­dzi­na He­li­co­di­sci­dae
    • krą­ża­łek obły (Di­scus ru­de­ra­tus), ro­dzi­na krą­żał­ko­wa­te
    • krą­ża­łek ostro­kra­wę­dzi­sty (Di­scus per­spec­ti­vus), ro­dzi­na krą­żał­ko­wa­te
    • krą­ża­łek pla­mi­sty (Di­scus ro­tun­da­tus), ro­dzi­na krą­żał­ko­wa­te
    • krą­ża­łek drob­ny, krą­ża­łek ma­lut­ki (Punc­tum pyg­ma­e­um), ro­dzi­na Punc­ti­dae

Wikipedia


krążeczek

zdrob­nie­nie od: krą­żek


SJP.pl


krążek

1. pła­ski walec ka­u­czu­ko­wy, uży­wa­ny do gry w ho­ke­ja na lo­dzie;
2. zdrob­nie­nie od: krąg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) każdy okrą­gły i pła­ski przed­miot

 (1.2) sport. przed­miot, któ­rym roz­gry­wa się hokej

 (1.3) mech. rolka z liną

Wiktionary

Krą­żek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Bo­le­sław.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Sala Kró­le­stwa Świad­ków Je­ho­wy jako miej­sce ze­brań ich czte­rech po­bli­skich zbo­rów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃w̃ʒɛk, AS: krõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krążenie n., krąg m., krągłość ż.

 czas. krążyć ndk.

Wiktionary


krążenie

stały obieg krwi w obrę­bie serca i na­czyń krwio­no­śnych; krą­że­nie krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krą­żyć.

 (1.2) pot. krwio­o­bieg

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: krõũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krążyć

 rzecz. krążek mrz.

Wiktionary


krążeniowiec

czło­wiek cier­pią­cy na cho­ro­by ukła­du krą­że­nia


SJP.pl


krążeniowy

przy­miot­nik od: krą­że­nie


SJP.pl


krążkolistny

ja­skier krąż­ko­list­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny wod­nej z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych; wło­sie­nicz­nik krąż­ko­list­ny


SJP.pl


krążkopław

przed­sta­wi­ciel jed­nej z gro­mad na­le­zą­cych do pa­rzy­deł­kow­ców


SJP.pl


krążkopławy

gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­cych do pa­rzy­deł­kow­ców


SJP.pl

Krąż­ko­pła­wy (Scyp­ho­zoa) – gro­ma­da wy­łącz­nie mor­skich pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria) cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się do­brze wyksz­tał­co­ną prze­mia­ną po­ko­leń, z me­du­zą (scy­fo­me­du­za) jako do­mi­nu­ją­cym sta­dium w cyklu ży­cio­wym. Zda­rza się, że sta­dium po­li­pa (scy­fo­po­lip, scy­fi­sto­ma) w ogóle nie wy­stę­pu­je.

Wikipedia


krążkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krąż­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krążkować ndk.

Wiktionary


krążkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy krą­żek


SJP.pl


krążkownicowate

o ce­chach krąż­kow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Krąż­kow­ni­co­wa­te ("Di­sci­na­ce­ae" Be­ne­dix) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ku­strzeb­kow­ców ("Pe­zi­za­les").

Wikipedia


krążkownicowaty

o ce­chach krąż­kow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


krążkownik

na­rzę­dzie słu­żą­ce do krąż­ko­wa­nia po­wierzch­ni zew­nętrz­nych


SJP.pl


krążkowy

przy­miot­nik od: krą­żek


SJP.pl

Krąż­ko­wy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kę­piń­skim, w gmi­nie Kępno.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Krąż­ko­wy. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


krążkówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny smar­dzo­wa­tych


SJP.pl


krążnik

1. część prze­no­śni­ka, wałek, po któ­rym prze­su­wa się taśma prze­no­śni­ka lub tran­spor­to­wa­ny ma­te­riał;
2. koło zgnia­ta­ją­ce w kru­szar­ce ko­ło­wej lub ko­ło­gnio­cie;
3. słup z za­mo­co­wa­nym na szczy­cie ru­cho­mym kołem z lin­ka­mi, słu­żą­cy do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych lub za­ba­wy; ko­ło­bieg


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ele­ment prze­no­śni­ka: krą­żek lub wałek obro­to­wy
    • pod­pie­ra­ją­cy taśmę prze­no­śni­ka ta­śmo­we­go
    • po któ­rym prze­su­wa­ją się tran­spor­to­wa­ne po prze­no­śni­ku wał­ko­wym przed­mio­ty
  • ele­ment ro­bo­czy gnio­tow­ni­ka (kru­szar­ki-ko­ło­gnio­tu)

Wikipedia


krążnikowy

→ krąż­nik


SJP.pl

Patrz:

krążnik

krążok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szat­kow­ni­ca

Wiktionary


krążownik

1. opan­ce­rzo­ny okręt bo­jo­wy o dużym za­się­gu pły­wa­nia;
2. po­tocz­nie: duży sa­mo­chód oso­bo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. żegl. opan­ce­rzo­ny okręt bo­jo­wy o sil­nym uz­bro­je­niu;

 (1.2) sf. duży, opan­ce­rzo­ny sta­tek kos­micz­ny

 (1.3) sa­mo­chód oso­bo­wy

Wiktionary

Krą­żow­nik – klasa du­żych, sil­nie uz­bro­jo­nych okrę­tów na­wod­nych, wy­róż­nia­na od II po­ło­wy XIX wieku do chwi­li obec­nej. Sta­no­wi­ła jedną z pod­sta­wo­wych klas okrę­tów. W miarę roz­wo­ju tech­ni­ki klasa krą­żow­ni­ków ewo­lu­o­wa­ła i dzie­li­ła się na licz­ne pod­kla­sy, róż­nią­ce się od sie­bie cha­rak­te­ry­sty­ka­mi, w tym wiel­ko­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sie II wojny świa­to­wej po­ja­wi­ły się też krą­żow­ni­ki prze­ciw­lot­ni­cze, bę­dą­ce od­mia­ną krą­żow­ni­ków lek­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik, AS: krõũ̯žovʹńik

Wiktionary


krążyna

ro­zbie­ral­na po­moc­ni­cza kon­struk­cja pod­pie­ra­ją­ca, poz­wa­la­ją­ca na wy­ko­ny­wa­nie skle­pień, łuków i in­nych po­dob­nych kon­struk­cji bu­dow­la­nych; buksz­tel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. stała lub ro­zbie­ral­na forma, naj­czę­ściej drew­nia­na, po­ma­ga­ją­ca w bu­do­wie kon­struk­cji sfe­rycz­nych lub łu­ko­wych;

Wiktionary

Krą­ży­na (bicz­ka, biga, pra­wi­dło, buksz­tel) – naj­czę­ściej drew­nia­na, czę­sto ro­zbie­ral­na forma, od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­na, pod­par­ta i usz­tyw­nio­na. Służy jako pod­po­ra przy bu­do­wa­niu łęku lub skle­pie­nia z cegły, ka­mie­nia, be­to­nu lub żel­be­tu (po za­ło­że­niu sza­lun­ku).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krążynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biczka, biga, prawidło, buksztel

Wiktionary


krążynowy

→ krą­ży­na


SJP.pl

Patrz:

krążyna

krążyć

1. po­ru­szać się wo­ko­ło cze­goś; ko­ło­wać, okrą­żać;
2. zmie­rzać do celu okręż­ną drogą, nie móc tra­fić; klu­czyć, błą­dzić;
3. np. o plot­ce, pół­mi­sku: tra­fiać do każ­de­go z osob­na, po kolei;
4. np. o krwi: obie­gać od­po­wied­ni układ or­ga­niz­mu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) robić okrą­że­nie, obieg

 (1.2) wa­łę­sać się po okre­ślo­nym ob­sza­rze

 (1.3) pow­ta­rzać jakiś pro­ces, nie­u­stan­nie po­wra­cać do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lista obec­no­ści krąży po sali.

 (1.2) Długo krą­ży­łem po oko­li­cy, za­sta­na­wia­jąc się, co jej po­wie­dzieć.

 (1.3) Nadal krą­żysz wokół te­ma­tu je­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: krõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krążenie n., krążek mrz., okrążenie n., krągłość

 przym. okrągły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrkulować

 (1.2) spacerować, chodzić, unosić się

Wiktionary


kręcarka

ma­szy­na wy­ko­rzy­sty­wa­na w prze­my­śle przę­dzal­ni­czym


SJP.pl


kręcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krę­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: krẽncẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kręcić, okręcić, nakręcać

 przym. kręcony

Wiktionary


kręciara

po­tocz­nie: ko­bie­ta oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; krę­ci­ciel­ka, krę­tacz­ka, ma­tacz­ka, la­wi­rant­ka


SJP.pl


kręciarstwo

po­tocz­nie: kła­ma­nie, nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie; krę­ta­ni­na, ma­tact­wo, krę­tact­wo


SJP.pl


kręciarz

po­tocz­nie: osoba oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; kręt, krę­cioch, krę­ci­ciel, krę­tus


SJP.pl


kręciciel

po­tocz­nie:
1. osoba oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; kręt, krę­cioch, krę­ciarz, krę­tus;
2. osoba wyt­wa­rza­ją­ca coś po­przez krę­ce­nie czymś, np. krę­ci­ciel pizzy


SJP.pl


kręcicielka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; krę­cia­ra, krę­tacz­ka, ma­tacz­ka, la­wi­rant­ka;
2. ko­bie­ta wyt­wa­rza­ją­ca coś po­przez krę­ce­nie czymś, np. krę­ci­ciel­ka pizzy


SJP.pl


kręcicki

żar­to­bli­wie: taki, który się cią­gle kręci, ruch­li­wy


SJP.pl


kręcidupka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub gwara. ornit. plisz­ka

Wiktionary


kręciek

1. cięż­ka cho­ro­ba niek­tó­rych zwie­rząt, wy­wo­ły­wa­na obec­no­ścią w mózgu larw ta­siem­ca; ko­ło­wa­ciz­na;
2. cięż­ka cho­ro­ba pta­ków, wy­wo­ły­wa­na przez wirus ata­ku­ją­cy układ ner­wo­wy;
3. po­tocz­nie: obłą­ka­nie, obłęd; bzik, fiś, hyś, hyź, fiks


SJP.pl


kręcinosek

czło­wiek, który na wszyst­ko kręci nosem; wy­brzy­dzacz


SJP.pl


kręcioch

1. żar­to­bli­wie: osoba czę­sto zmie­nia­ją­ca po­zy­cję, nie­po­tra­fią­ca usie­dzieć na miej­scu; krę­ciuch;
2. po­tocz­nie: osoba oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; kręt, krę­ci­ciel, krę­ciarz, krę­tus


SJP.pl


kręcioł

krę­cio­łek; po­tocz­nie:
1. coś po­ru­sza­ją­ce­go się wokół włas­nej osi lub po okrę­gu;
2. ma­szyn­ka na korb­kę;
3. ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej za­ba­wy z kij­kiem i obrę­czą


SJP.pl


kręciołek

po­tocz­nie:
1. przed­miot po­ru­sza­ją­cy się wokół włas­nej osi lub po okrę­gu; krę­cioł;
2. pro­sta ma­szyn­ka na korb­kę, np. ręcz­na wier­tar­ka, wkrę­tar­ka; krę­cioł;
3. ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej za­ba­wy z kij­kiem i obrę­czą; krę­cioł;
4. me­cha­nicz­ny kal­ku­la­tor na­pę­dza­ny korb­ką, po­pu­lar­ny w XX wieku;
5. rajd sa­mo­cho­do­wy z licz­ny­mi za­krę­ta­mi


SJP.pl


kręciołka

po­tocz­nie:
1. przed­miot po­ru­sza­ją­cy się wokół włas­nej osi lub po okrę­gu; krę­cioł;
2. pro­sta ma­szyn­ka na korb­kę, np. ręcz­na wier­tar­ka, wkrę­tar­ka; krę­cioł;
3. ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej za­ba­wy z kij­kiem i obrę­czą; krę­cioł;
4. me­cha­nicz­ny kal­ku­la­tor na­pę­dza­ny korb­ką, po­pu­lar­ny w XX wieku;
5. rajd sa­mo­cho­do­wy z licz­ny­mi za­krę­ta­mi


SJP.pl


kręcisz

1. wpra­wiać w ruch obro­to­wy;
2. zwi­jać;
3. po­tocz­nie: oszu­ki­wać;
4. po­tocz­nie: robić zdję­cia do filmu, ka­me­ro­wać;
5. po­tocz­nie: kie­ro­wać czymś;
6. po­tocz­nie: pe­da­ło­wać;
7. krę­cić się - być wpra­wio­nym w ruch obro­to­wy; obra­cać się; wier­cić się; ukła­dać się spi­ral­nie; być wciąż w ruchu


SJP.pl


kręciszek

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych


SJP.pl

Krę­ci­szek ("Hy­pe­co­um") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych. Obej­mu­je 16–18 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim i dalej na wschód po­przez cen­tral­ną Azję do Chin.

Wikipedia


kręciuch

1. żar­to­bli­wie: osoba czę­sto zmie­nia­ją­ca po­zy­cję, nie­po­tra­fią­ca usie­dzieć na miej­scu; krę­cioch;
2. po­tocz­nie: pa­pie­ros, zwła­szcza skrę­co­ny ręcz­nie; skręt, blant;
3. zwi­nię­te spi­ral­nie cia­sto z na­dzie­niem mięs­nym lub wa­rzyw­nym


SJP.pl


kręcić

1. wpra­wiać w ruch obro­to­wy;
2. zwi­jać;
3. po­tocz­nie: oszu­ki­wać;
4. po­tocz­nie: robić zdję­cia do filmu, ka­me­ro­wać;
5. po­tocz­nie: kie­ro­wać czymś;
6. po­tocz­nie: pe­da­ło­wać;
7. krę­cić się - być wpra­wio­nym w ruch obro­to­wy; obra­cać się; wier­cić się; ukła­dać się spi­ral­nie; być wciąż w ruchu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) obra­cać coś

 (1.2) zwi­jać

 (1.3) ucie­rać, mie­szać ja­kimś przy­rzą­dem, przy­go­to­wu­jąc pro­duk­ty spo­żyw­cze

 (1.4) pot. kła­mać, wy­mi­gi­wać się od od­po­wie­dzi

 (1.5) spo­ty­kać się (z kimś), być parą

 (1.6) re­je­stro­wać ka­me­rą film

 (1.7) na­wią­zy­wać po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne

 (1.8) fa­scy­no­wać (kogoś)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krę­cić się

 (2.1) obra­cać się

 (2.2) po­ru­szać się po okre­ślo­nym te­re­nie w róż­nych kie­run­kach

 (2.3) skrę­cać się w loki (o wło­sach)

 (2.4) nie­spo­koj­nie sie­dzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krę­cąc gałką usta­wił zam­ra­żar­kę na osiem.

 (1.3) Czar­na krowa w krop­ki bordo / gry­zła trawę krę­cąc mordą.

 (1.4) Od­nio­słem wra­że­nie, że on kręci.

 (1.6) Uwaga, wszy­scy ak­to­rzy na plan! Krę­ci­my!

 (2.2) Na dwor­cu be­zdom­ni kręcą się w po­bli­żu pa­lą­cych i pod­no­szą nie­do­pał­ki, które ci rzu­ci­li na zie­mię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: krẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.4) rzecz. krętacz, krętacki, krętaczka, krętactwo

 (2.3) przym. kręcony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zob. kłamać.

 (1.7) dzwonić

 (2.4) wiercić się

Wiktionary


kręcony

przy­miot­nik

 (1.1) fryzj. wi­ją­cy się, ukła­da­ją­cy się w lok

 (1.2) o kształ­cie spi­ra­li

 (1.3) techn. przez­na­czo­ny do krę­ce­nia, obra­ca­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od krę­cić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręcenie n.

 czas. kręcić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kędzierzawy

 (1.2) spiralny, ślimakowaty, śrubowaty

 (1.3) obrotowy

Wiktionary


kręcz

wro­dzo­ny lub na­by­ty przy­kurcz karku i szyi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. bo­les­ny przy­kurcz mię­śni szyj­nych po­wo­du­ją­cy od­chy­le­nie głowy i szyi w stro­nę barku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku krę­czu uło­że­nio­we­go zaz­wy­czaj na­stę­pu­je sa­mo­wy­le­cze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykurcz

Wiktionary


kręczynka

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

Krę­czyn­ka ("Spi­rant­hes" Rich.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Liczy 41 ga­tun­ków, spoś­ród któ­rych ty­po­wym jest krę­czyn­ka je­sien­na "Spi­rant­hes au­tum­na­lis", za­ra­zem je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju we flo­rze Pol­ski.

Wikipedia


kręg

w ana­to­mii: kość two­rzą­ca ele­men­tar­ną ce­gieł­kę bu­du­ją­cą krę­go­słup, zbu­do­wa­na z trzo­nu i łuku (z wy­rost­ka­mi) two­rzą­cych kanał, przez który prze­cho­dzi rdzeń krę­go­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. pod­sta­wo­wy ele­ment bu­du­ją­cy krę­go­słup

Wiktionary

Kręg ( ver­te­bra) – pod­sta­wo­wy ele­ment bu­du­ją­cy krę­go­słup, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla krę­gow­ców (Ver­te­bra­ta).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kręgarstwo n., kręgarz m., kręgowiec m.

 przym. kręgowy, kręgarski

Wiktionary


kręgarka

→ krę­garz; chi­ro­prak­tycz­ka


SJP.pl


kręgarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krę­gar­stwem, do­ty­czą­cy krę­gar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgarstwo n., kręg mrz., kręgarz mos.

Wiktionary


kręgarstwo

me­to­da le­cze­nia cho­rób krę­go­słu­pa po­przez jego masaż i na­sta­wia­nie krę­gów; chi­ro­prak­ty­ka


SJP.pl


kręgarz

osoba le­czą­ca cho­ro­by krę­go­słu­pa po­przez jego masaż i na­sta­wia­nie krę­gów; chi­ro­prak­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem scho­rzeń i ura­zów krę­go­słu­pa, czy­nią­ca to poza ofi­cjal­nym sy­ste­mem ochro­ny zdro­wia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ŋɡaʃ, AS: krẽŋgaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgarstwo n., kręg m.

:: fż. kręgarka ż.

 przym. kręgarski

Wiktionary


kręgi

1. linia ogra­ni­cza­ją­ca pła­szczyz­nę o for­mie ko­li­stej; okrąg, okręg, obwód;
2. przed­miot o ku­li­stym kształ­cie; okrąg, okręg;
3. przed­mio­ty, osoby itp. usta­wio­ne w koło, okrąg, okręg;
4. pła­szczyz­na ogra­ni­czo­na linią ko­li­stą; koło, kółko, okrąg, obwód;
5. prze­no­śnie: grupa ludzi, któ­rych coś łączy; grono, ko­lek­tyw;
6. prze­no­śnie: za­kres, za­sięg za­in­te­re­so­wań, myśli, prze­żyć itp.; sfera


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kręgi - kości two­rzą­ce krę­go­słup
  • w po­wie­cie wysz­kow­skim, wo­je­wództ­wo ma­zo­wiec­kie
    • Kręgi – wieś
    • Kręgi Nowe – wieś
    • Kręgi – gro­ma­da
  • Kręgi – serb­ski film z 2013 roku
  • kręgi zbo­żo­we
  • ka­mien­ne kręgi

Wikipedia


kręgiel

drew­nia­ny lub pla­sti­ko­wy słu­pek o kształ­cie zbli­żo­nym do bu­tel­ki, słu­żą­cy do gry w krę­gle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pion o bu­tel­ko­wa­tym kształ­cie uży­wa­ny do gry w krę­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zby­szek strą­cił osiem krę­gli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręglarz mos., kręglarstwo n., kręgielnia ż., kręgle lm nm.

:: zdrobn. kręgielek mrz.

 przym. kręgielny, kręglarski, kręglowy

Wiktionary


kręgielek

zdrob­nie­nie od: krę­giel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. krę­giel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel mrz.

 przym. kręgielny

Wiktionary


kręgielnia

po­mie­szcze­nie z od­po­wied­ni­mi urzą­dze­nia­mi do gry w krę­gle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek lub hala do gry w krę­gle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ŋʲˈɟɛlʲɲa, AS: krẽŋʹǵelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel m., kręgle nmos., kręglarz m., kręglarstwo n.

 przym. kręglowy, kręglarski, kręgielny

Wiktionary


kręgielny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krę­gla­mi, do­ty­czą­cy krę­gli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Car, jak krę­giel­na kula, mię­dzy szyki / Wle­ciał i spy­tał o zdro­wie ga­wie­dzi.

 (1.1) Spa­dła mu na palce kula krę­giel­na i po­je­chał na po­go­to­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel mrz., kręgielek mrz., kręgielnia ż., kręglarka ż., kręglarstwo n., kręglarz mos., kręgle lm nm.

 przym. kręglowy, kręglarski

Wiktionary


kręgiem

do­o­ko­ła, kołem, w koło


SJP.pl


kręglarka

→ krę­glarz


SJP.pl

Patrz:

kręglarz

kręglarnia

prze­sta­rza­łe: po­mie­szcze­nie do gry w krę­gle; krę­giel­nia


SJP.pl


kręglarski

do­ty­czą­cy krę­gla­rza, krę­glar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z krę­glar­stwem, do­ty­czą­cy krę­glar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgle nmos., kręglarz mos., kręglarstwo n., kręgiel mrz., kręgielnia ż.

 przym. kręgielny

Wiktionary


kręglarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. upra­wia­nie gry w krę­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ot­war­to nową krę­giel­nię dla licz­nych w mie­ście ama­to­rów krę­glar­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel mrz., kręgielnia ż., kręglarz mos., kręgle lm nm.

 przym. kręglarski, kręglowy, kręgielny

Wiktionary


kręglarz

osoba gra­ją­ca w krę­gle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. gracz w krę­gle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręglarstwo n., kręgiel mrz., kręgielnia ż., kręgle lm nm.

:: fż. kręglarka ż.

 przym. kręglarski, kręglowy, kręgielny

Wiktionary


kręgle

gra po­le­ga­ją­ca na prze­wró­ce­niu kulą rzu­co­ną po dłu­gim torze od­po­wied­nio usta­wio­nych 9 słup­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sport. gra po­le­ga­ją­ca na strą­ca­niu ku­la­mi cięż­kich bu­tel­ko­wa­tych pio­nów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i B. lm. od: krę­giel

Wiktionary

Krę­gle ( bow­ling) – ro­dzaj gry w kule, po­le­ga­ją­cy na strą­ca­niu nimi 9-10 cięż­kich pio­nów (zwa­nych wła­śnie krę­gla­mi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­rem po­je­dzie­my z dzie­cia­ka­mi na krę­gle.

 (1.1) Będąc na krę­glach, nat­knę­li­śmy się na Wie­czor­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręglarstwo n., kręgiel mrz., kręgielnia ż., kręglarz mos.

 przym. kręglarski, kręglowy, kręgielny

Wiktionary


kręglicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kręglowy

przy­miot­nik od: krę­gle albo krę­giel


SJP.pl


kręgosłup

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. część szkie­le­tu, sta­no­wią­ca jego głów­ną oś i pod­po­rę;

 (1.2) przen. fun­da­ment, pod­po­ra, głów­ny ele­ment cze­goś

Wiktionary

Krę­go­słup ( co­lum­na ver­te­bra­lis) – ele­ment szkie­le­tu osio­we­go krę­gow­ców (poza krę­go­u­sty­mi). Skła­da się z krę­gów.

Krę­go­słup można sobie wy­o­bra­zić jako wie­lo­e­le­men­to­wą tu­le­ję chro­nią­cą rdzeń krę­go­wy. Pod­sta­wo­we ele­men­ty skła­da­ją­ce się na krę­go­słup na­zy­wa­ne są krę­ga­mi; każdy z nich jest osob­ną ko­ścią. W cen­trum każ­de­go kręgu znaj­du­je się otwór, przez który prze­bie­ga nie­przer­wa­ny rdzeń. Licz­ba krę­gów jest różna w za­leż­no­ści od przy­na­leż­no­ści sy­ste­ma­tycz­nej krę­gow­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­pad­ku zła­mał krę­go­słup.

 (1.2) Prze­bie­ga­ją­ca z pół­no­cy na po­łud­nie au­to­stra­da sta­no­wi krę­go­słup na­sze­go re­gio­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ŋˈɡɔswup, AS: krẽŋgosu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręgosłupowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński paciyrz

Wiktionary


kręgosłupowy

→ krę­go­słup


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z krę­go­słu­pem, do­ty­czą­cy krę­go­słu­pa

Wiktionary

Patrz:

kręgosłup

Powiązane:

 rzecz. kręgosłup mrz.

 przym. przykręgosłupowy

Wiktionary


kręgouste

wodne, pa­so­żyt­ni­cze lub pół­pa­so­żyt­ni­cze krę­gow­ce obej­mu­ją­ce mi­no­gi i ślu­zi­ce, o ro­ba­ko­wa­tym ciele i cha­rak­te­ry­stycz­nym braku szczęk i koń­czyn pa­rzy­stych, ma­ją­ce otwór gę­bo­wy w kształ­cie lejka oto­czo­ne­go przys­saw­ką; krą­gło­u­ste, smocz­ko­u­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cyc­lo­sto­ma­ta|Duméril|ref=tak., grupa wod­nych krę­gow­ców o ot­wo­rze gę­bo­wym w kształ­cie okrą­głej przys­saw­ki;

Wiktionary

Krę­go­u­ste, krą­gło­u­ste, smocz­ko­u­ste (Cyc­lo­sto­ma­ta) – grupa wod­nych krę­gow­ców o ot­wo­rze gę­bo­wym w kształ­cie okrą­głej przys­saw­ki. Nazwa krą­gło­u­ste obej­mu­je mi­no­gi i ślu­zi­ce za­li­cza­ne do bez­żu­chwow­ców. Po­stać wy­dłu­żo­na, ro­ba­ko­wa­ta, bez łusek, ciało po­kry­te ślu­zem, po­zba­wio­ne żeber, szkie­le­tu pasa bar­ko­we­go i mied­ni­co­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krę­go­u­ste są zwie­rzę­ta­mi po­zba­wio­ny­mi żeber, szkie­le­tu pasa bar­ko­we­go i mied­ni­co­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręgousty

Wiktionary


kręgousty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla krę­go­u­stych (gro­ma­dy wod­nych krę­gow­ców obej­mu­ją­cych mi­no­gi i ślu­zi­ce); krą­gło­u­sty, smocz­ko­u­sty


SJP.pl


kręgowce

pod­typ stru­now­ców obej­mu­ją­cy krę­go­u­ste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ver­te­bra­ta|Cu­vier|ref=tak., pod­typ stru­now­ców obej­mu­ją­cy krę­go­u­ste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: krę­go­wiec

Wiktionary

Krę­gow­ce ("Ver­te­bra­ta", od łac. "ver­te­bra" – kręg) – naj­licz­niej­szy pod­typ stru­now­ców ("Chor­da­ta"), mocno zróż­ni­co­wa­ny mor­fo­lo­gicz­nie; obej­mu­ją­cy krę­go­u­ste, „ryby”, płazy, gady, ptaki i ssaki. Do­tych­czas opi­sa­no około 58 000 ga­tun­ków krę­gow­ców, co sta­no­wi około 5% opi­sa­nych ga­tun­ków zwie­rząt. Wiel­kość współ­cze­śnie ży­ją­cych krę­gow­ców waha się od 7,7 mm u żab "Pa­e­doph­ry­ne ama­u­en­sis" do 33,9 m u płet­wa­la błę­kit­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele ga­tun­ków krę­gow­ców żyje w śro­do­wi­skach sy­nan­tro­pij­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgowiec mzw.

Wiktionary


kręgowiec

zwie­rzę po­sia­da­ją­ce krę­go­słup łą­czą­cy się z czasz­ką, sta­no­wią­cy oś szkie­le­tu kost­ne­go lub chrząst­ko­we­go; zwie­rzę krę­go­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. or­ga­nizm ma­ją­cy szkie­let z krę­go­słu­pem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­cho­to­mia czło­wiek – zwie­rzę jest dziś etycz­nym ana­chro­niz­mem. (…) krę­gow­ce (przy­najm­niej w więk­szo­ści) i być może niek­tó­re inne grupy są doz­na­ją­cy­mi pod­mio­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: krẽŋgovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręg mrz., bezkręgowiec mzw., kręgowce nmos.

Wiktionary


kręgowy

przy­miot­nik od: kręg


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy krę­gów

 (1.2) anat. od­no­szą­cy się do krę­go­słu­pa

 (1.3) zool. ma­ją­cy krę­go­słup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręg mrz.

Wiktionary


kręgozmyk

prze­mie­szcze­nie trzo­nów krę­gów lędź­wio­wych wzglę­dem sie­bie do przo­du lub tyłu


SJP.pl

Krę­goz­myk (łac. "spon­dy­lo­list­he­sis" z gr. σφόνδυλος "spón­dy­los" "kręg", ὀλίσθησις "olísthēsis" "ze­śliź­nię­cie") – prze­mie­szcze­nie krę­gów wraz z całym od­cin­kiem krę­gów wyżej le­żą­cych ku przo­do­wi w sto­sun­ku do kręgu po­ło­żo­ne­go niżej. Pow­sta­je wsku­tek ist­nie­nia szcze­li­ny łuku krę­go­we­go w miej­scu po­łą­cze­nia wy­rost­ków sta­wo­wych gór­ne­go i dol­ne­go.

Wikipedia


krępacja

po­tocz­nie: za­że­no­wa­nie, krę­po­wa­nie się


SJP.pl


krępaczek

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w około trzy­dzie­stu ga­tun­kach


SJP.pl


krępak

1. krę­pak na­brzo­zak - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych; krę­pak brzo­zo­wy, krę­pak brzo­zo­wiec, wło­chacz na­brzo­zak;
2. krę­pak na­li­pek - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


krępawy

nieco krępy, dość krępy


SJP.pl


krępice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krę­pi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Krę­pi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz

Wikipedia


krępiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krę­piec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Meł­giew
  • Krę­piec – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski
  • Krę­piec (dawn. Krę­piec-Ko­lo­nia) – część mia­sta Świd­ni­ka
  • Krę­piec – dawna nazwa Kręp­ca-Le­śni­czów­ki, czę­ści wsi Mo­len­dy, (ów­cze­śnie le­śni­czów­ki) w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gar­bat­ka-Let­ni­sko
  • Krę­piec – dawna nazwa Kręp­ca-Ga­jów­ki, czę­ści wsi Mo­len­dy, (ów­cze­śnie ga­jów­ki) w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gar­bat­ka-Let­ni­sko
  • Krę­piec – gro­ma­da w po­wie­cie lu­bel­skim
  • Krę­piec – wznie­sie­nie w pa­śmie Wzgórz Wło­dzic­kich, w Su­de­tach Środ­ko­wych
  • Krę­piec – stru­mień w Pu­szczy Ko­zie­nic­kiej
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Krę­piec – re­zer­wat przy­ro­dy we wschod­niej czę­ści Pu­szczy Ko­zie­nic­kiej

Wikipedia


krępieniowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Krę­pie­nio­wa­te ("Lar­di­za­ba­la­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Obej­mu­je 7 ro­dza­jów z 40 ga­tun­ka­mi. Na­le­żą tu pną­cza (tylko do ro­dza­ju "De­ca­is­nea" krze­wy) wy­stę­pu­ją­ce głów­nie we wschod­niej Azji (od Hi­ma­la­jów po Wiet­nam i Ja­po­nię). Dwa ro­dza­je ("Bo­qu­i­la" i "Lar­di­za­ba­la") rosną w Chile.

Wikipedia


krępień

krę­pień szó­sta­czek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


krępieński

przy­miot­nik od miej­sco­wo­ści: Kręp­na


SJP.pl


krępla

by­li­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; szpi­lecz­ni­ca; juka; jukka; yucca


SJP.pl


krępna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kręp­na (niem. "Krem­pa") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Zdzie­szo­wi­ce.

Obec­nie więk­szość miesz­kań­ców Kręp­nej pra­cu­je w Za­kła­dach Kok­sow­ni­czych w Zdzie­szo­wi­cach lub poza gra­ni­ca­mi kraju.

Wikipedia


krępnianin

miesz­ka­niec Kręp­ny (wsi na Opol­szczyź­nie)


SJP.pl


krępnianka

miesz­kan­ka Kręp­ny (wsi na Opol­szczyź­nie)


SJP.pl


krępnica

Kręp­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec.

Wikipedia


krępowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krę­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krępować ndk.

Wiktionary


krępować

1. wią­zać;
2. ban­da­żo­wać,
3. zaw­sty­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mocno wią­zać ręce lub nogi np. sznu­rem, aby utrud­nić po­ru­sza­nie

 (1.2) o ubra­niu: ogra­ni­czać ruchy

 (1.3) onie­śmie­lać, że­no­wać

 (1.4) przen. ogra­ni­czać komuś swo­bo­dę, moż­li­wość dzia­ła­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krę­po­wać się

 (2.1) wią­zać sa­me­go sie­bie

 (2.2) wią­zać sie­bie wza­jem­nie

 (2.3) być onie­śmie­lo­nym, za­że­no­wa­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: krẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krępowanie n., skrępowanie n., krępacja ż.

 czas. skrępować

 przym. skrępowany

Wiktionary


krępowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


krępość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krępe; cecha tych, któ­rzy są krępi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krępy

 przysł. krępo

Wiktionary


krępsko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kręp­sko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Kręp­sko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Kręp­sko – je­zio­ro po­ło­żo­ne na skra­ju Po­je­zie­rza Kra­jeń­skie­go
  • Kręp­sko – gro­ma­da w po­wie­cie go­le­niow­skim
  • Kręp­sko – gro­ma­da w po­wie­cie wa­łec­kim

Wikipedia


krępszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: krępy; bar­dziej krępy


SJP.pl


krępujący

wpro­wa­dza­ją­cy w za­kło­po­ta­nie, two­rzą­cy niez­ręcz­ną sy­tu­a­cję; że­nu­ją­cy, kło­pot­li­wy, am­ba­ra­su­ją­cy


SJP.pl


krępulec

opa­ska uci­sko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do uci­ska­nia tęt­nic

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krę­pu­lec (me­dy­cy­na są­do­wa)
  • Krę­pu­lec (opa­ska uci­sko­wa)
  • Krę­pu­lec – ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


krępy

nie­wy­so­ki, do­brze zbu­do­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) niski i mocno zbu­do­wa­ny

 (1.2) wła­ści­wy komuś lub cze­muś nie­wy­so­kie­mu, lecz mocno zbu­do­wa­ne­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W świet­le kar­bi­dów­ki zo­ba­czy­li krępą, bar­czy­stą po­stać w kurt­ce gór­ni­czej z na­ło­żo­nym kap­tu­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krępawy

 rzecz. krępość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysadzisty

Wiktionary


kręt

wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca ruch obro­to­wy ciała; mo­ment pędu


SJP.pl


krętacki

przy­miot­nik od: krę­tacz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy krę­ta­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz mos.

Wiktionary


krętactwa

kła­ma­nie, nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie; krę­ta­ni­na, ma­tact­wo, kłam­stwo


SJP.pl


krętactwo

kła­ma­nie, nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie; krę­ta­ni­na, ma­tact­wo, kłam­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz mos.

Wiktionary


krętacz

po­tocz­nie: osoba oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; kłam­ca, ma­tacz, la­wi­rant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek oszu­ku­ją­cy, uży­wa­ją­cy wy­krę­tów, wy­bie­gów

Wiktionary

Krę­tacz – po­stać z serii "Opo­wie­ści z Nar­nii" C.S. Le­wi­sa. Po­ja­wia się w siód­mej czę­ści cyklu, za­ty­tu­ło­wa­nej "Ostat­nia bitwa".

Mó­wią­cy szym­pans z Nar­nii, uwiel­biał ba­na­ny i po­ma­rań­cze, uwa­żał, że po­win­no być ich o wiele wię­cej w Narni. Jest uka­za­ny jako le­ni­wy i ego­i­stycz­ny, myśli tylko o swo­jej włas­nej ko­rzy­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krętactwo n., kręciek m., krętek m.

:: fż. krętaczka ż.

 czas. krętaczyć ndk., kręcić ndk.

 przym. krętacki, kręty

 przysł. krętacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajerant, blagier, kombinator, kuglarz, lawirant, manipulant, manipulator, matacz, naciągacz, oszust, szarlatan; pot. cygan, fałszywiec, hochsztapler, kanciarz, macher, nabieracz, naciągacz, oszukaniec, picer, picuś, szachraj; daw. farmazon, przechera, szalbierz; reg. lewus

Wiktionary


krętaczek

po­tocz­nie: ko­bie­ta oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; krę­ci­ciel­ka, krę­cia­ra, ma­tacz­ka, la­wi­rant­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od krę­tacz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz m.

Wiktionary


krętaczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; krę­ci­ciel­ka, krę­cia­ra, ma­tacz­ka, la­wi­rant­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od krę­tacz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃nˈtat͡ʃka, AS: krẽntačka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krętacz.

Wiktionary


krętaczunio

ek­spre­syw­nie: krę­tacz; krę­ta­czek


SJP.pl


krętaczyć

po­tocz­nie: kła­mać, oszu­ki­wać, po­stę­po­wać nie­ucz­ci­wie; krę­cić, ma­ta­czyć, sza­chro­wać, mach­lo­wać


SJP.pl


krętak

drob­ny chrząszcz wodny, pły­wa­ją­cy po po­wierzch­ni sta­wów, je­zior, rzek itp., w Pol­sce po­spo­li­ty; ta­ra­niec


SJP.pl


krętaki

ro­dzi­na wod­nych chrzą­szczy z po­drzę­du dra­pież­nych; krę­ta­ko­wa­te


SJP.pl


krętakowate

ro­dzi­na wod­nych chrzą­szczy z po­drzę­du dra­pież­nych; krę­ta­ki


SJP.pl

Krę­ta­ko­wa­te (Gy­ri­ni­dae) – ro­dzi­na wod­nych chrzą­szczy z po­drzę­du dra­pież­nych, wcho­dzą­ca w skład kladu Hy­dra­dep­ha­ga. Przy­sto­so­wa­ne do życia na po­wierzch­ni wody, gdzie pły­wa­ją, two­rząc po torze ko­li­stym lub spi­ral­nym. Obej­mu­ją około 900 ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­ne na całym świe­cie.

Wikipedia


krętakowaty

o ce­chach krę­ta­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


krętanina

1. krę­ce­nie się w różne stro­ny; zamęt; za­mie­sza­nie;
2. splot zag­mat­wa­nych linii; plą­ta­ni­na; zyg­za­ki;
3. kła­ma­nie, nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie; krę­tact­wo, ma­tact­wo, kłam­stwo


SJP.pl


krętarz

1. wy­nio­słość kost­na na kości udo­wej;
2. drugi człon od­nó­ża owada


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. wy­nio­słość kost­na na gór­nym końcu kości udo­wej;

 (1.2) zool. od­ci­nek od­nó­ża owa­dów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krę­tarz (ana­to­mia krę­gow­ców)
    • krę­tarz więk­szy
    • krę­tarz mniej­szy
    • trze­ci krę­tarz
    • czwar­ty krę­tarz
  • krę­tarz (ana­to­mia sta­wo­no­gów)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ntaʃ, AS: krẽntaš

Wiktionary


krętarzowy

→ krę­tarz


SJP.pl

Patrz:

krętarz

krętek

typ bak­te­rii o po­dłuż­nych, sil­nie skrę­co­nych kształ­tach; spi­ro­chet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mi­kro­biol. typ Gram-ujem­nych bak­te­rii o spi­ral­nym kształ­cie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz mos.

 czas. nakręcać

Wiktionary


krętka

typ bak­te­rii o po­dłuż­nych, sil­nie skrę­co­nych kształ­tach; spi­ro­chet


SJP.pl


krętkobójczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwal­cza­ją­cy kręt­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pod­sta­wie doś­wiad­czeń na zwie­rzę­tach utrzy­mu­ją au­to­rzy no­wo­cze­śni, że jod nawet w bar­dzo du­żych daw­kach nie wy­wie­ra dzia­ła­nia kręt­ko­bój­cze­go.

Wiktionary


krętkowce

przed­sta­wi­ciel rzędu dłu­gich i cien­kich bak­te­rii z typu kręt­ków


SJP.pl


krętkowica

cho­ro­ba ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­na przez kręt­ki; kręt­kow­ni­ca


SJP.pl


krętkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu dłu­gich i cien­kich bak­te­rii z typu kręt­ków


SJP.pl


krętkownica

cho­ro­ba ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­na przez kręt­ki; kręt­ko­wi­ca


SJP.pl


krętkowy

przy­miot­nik od: krę­tek


SJP.pl


krętlik

mała złącz­ka prze­ciw­dzia­ła­ją­ca skrę­ca­niu się po­łą­czo­nych ele­men­tów, na przy­kład żyłki węd­kar­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) złącz­ka za­po­bie­ga­ją­ca skrę­ca­niu się liny lub po­łą­czo­nych ele­men­tów

Wiktionary

Kręt­lik (na­zy­wa­ny rów­nież roz­prę­ża­czem) – urzą­dze­nie skła­da­ją­ce się z dwóch uchwy­tów po­łą­czo­nych krót­ką osią umoż­li­wia­ją­cą ich ro­ta­cje wzglę­dem sie­bie. Służy do za­po­bie­ga­nia skrę­ca­niu się cię­gien lub prze­wo­dów, po­przez umoż­li­wie­nie ich swo­bod­ne­go obra­ca­nia się, lub obra­ca­nia się do­cze­pio­nych do nich rze­czy.

Wikipedia


krętlikowy

przy­miot­nik od: kręt­lik


SJP.pl


krętliwość

1. skłon­ność do krę­ce­nia się, za­ła­my­wa­nia się;
2. skłon­ność do mó­wie­nia nie­praw­dy, oszu­ki­wa­nia;
3. po­tocz­nie o urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym: po­dat­ność na pod­krę­ca­nie - zwięk­sza­nie wy­daj­no­ści


SJP.pl


krętliwy

1. skłon­ny do krę­ce­nia się, za­ła­my­wa­nia się;
2. skłon­ny do mó­wie­nia nie­praw­dy, oszu­ki­wa­nia;
3. po­tocz­nie o urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym: po­dat­ny na pod­krę­ca­nie - zwięk­sza­nie wy­daj­no­ści


SJP.pl


krętniczo-kątniczy

za­staw­ka kręt­ni­czo-kąt­ni­cza - fałd łą­czą­cy ko­niec je­li­ta krę­te­go z je­li­tem gru­bym; za­staw­ka Ba­u­hi­na, za­staw­ka okręż­ni­cy


SJP.pl


krętogłowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma krętą głowę

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Jyn­gi­nae|ref=tak., mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka|mę­koz­wie­rzę­cy.

 (3.1) plu­ral|krę­to­głów.

Wiktionary

Krę­to­gło­wy (Jyn­gi­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych (Pi­ci­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krętogłów mzw.

Wiktionary


krętogłów

wę­drow­ny ptak leśno-par­ko­wy z ro­dzi­ny dzię­cio­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z po­dro­dzi­ny krę­to­gło­wów, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Jyn­gi­nae|ref=tak.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃nˈtɔɡwuf, AS: krẽntogu̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętogłowy nmos.

 przym. krętogłowy

Wiktionary


krętorogi

1. o zwie­rzę­ciu: ma­ją­cy za­krzy­wio­ne rogi;
2. o ce­chach krę­to­ro­gich (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. taki, który ma kręte rogi

 (1.2) zool. taki, który na­le­ży do ro­dzi­ny krę­to­ro­gich

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bawół in­dyj­ski - ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, przo­dek ba­wo­łu do­mo­we­go, wy­so­ki w kłę­bie do 1 metra. Żyje w du­żych sta­dach, za­miesz­ku­je bagna po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętorogie nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pustorogi, pustorożec, wołowaty

Wiktionary


krętorogie

ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­drzę­du prze­żu­wa­czy; pu­sto­roż­ce, pu­sto­ro­gie, wo­ło­wa­te, po­chwo­ro­gie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. zool. wo­ło­wa­te

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krętorogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowate, daw. pustorogie, pustorożce

Wiktionary


krętoróg

zwie­rzę z za­krę­co­ny­mi ro­ga­mi


SJP.pl


krętowłosy

ma­ją­cy krę­co­ne włosy


SJP.pl


krętość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kręte

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręty

 przysł. kręto

Wiktionary


krętu-wętu

po­tocz­nie:
1. krę­cąc się cią­gle gdzieś, ko­łu­jąc;
2. mącąc, gmat­wa­jąc; wy­kręt­nie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk to­wa­rzy­szą­cy krzą­ta­niu się

Wiktionary


krętus

po­tocz­nie: osoba oszu­ku­ją­ca, uży­wa­ją­ca wy­bie­gów; kręt, krę­ci­ciel, krę­ciarz, krę­cioch


SJP.pl


kręty

1. pełen za­krę­tów;
2. nie­szcze­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie bie­gnie w linii pro­stej, pełen za­krę­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gór­skie ścież­ki są kręte i wą­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ntɨ, AS: krẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakręt mrz., krętacz mos., krętaczka ż., kręcz mrz., krętość ż.

 czas. nakręcać, kręcić ndk., zakręcić dk., zakręcać ndk.

 przysł. kręto

Wiktionary


krętło

urzą­dze­nie opa­trzo­ne korbą do świ­dro­wa­nia dziur w drew­nie itp.


SJP.pl


kręzadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szat­kow­ni­ca do wa­rzyw, głów­nie ka­pu­sty

Wiktionary


kręćkowy

ta­sie­miec kręć­ko­wy - ta­sie­miec o dłu­go­ści 1 metra, któ­re­go larwy roz­wi­ja­ją się w mózgu i rdze­niu krę­go­wym, wy­wo­łu­ją­cy u ży­wi­cie­li poś­red­nich cho­ro­bę zwaną ce­nu­ro­zą; móz­go­wiec móz­go­wy


SJP.pl


krężel

gwa­ro­wo: drew­nia­ny walec do na­wi­ja­nia przę­dzi­wa; krę­żo­łek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krę­żel – część mia­sta Kę­dzie­rzyn-Koźle
  • Krę­żel – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Krę­żel – osada w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie Klucz­bork
  • Krę­żel – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Płoty
  • Krę­żel – ko­lo­nia wsi Su­li­mierz w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz
  • Krę­żel (przy­sta­nek ko­le­jo­wy) – w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Olga Krę­żel (ur. 1956) – pol­ska ma­lar­ka
  • Ma­ciej Krę­żel (ur. 1991) – pol­ski nar­ciarz, pa­ra­o­lim­pij­czyk

Wikipedia


krężelok

naz­wi­sko


SJP.pl


krężołek

gwa­ro­wo: drew­nia­ny walec do na­wi­ja­nia przę­dzi­wa; krę­żel


SJP.pl

Krę­żo­łek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Ło­pusz­no}.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Krę­żo­łek-Prze­gro­dy".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


ks

skró­to­wiec

 (1.1) = klub spor­to­wy

 (1.2) = kara śmier­ci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈɛs, AS: ka‿es

Wiktionary


ks.

x.; skrót od:
1. ksiądz;
2. ksią­żę


SJP.pl

skrót, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) = ksiądz

 (1.2) = ksią­żę

skrót, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) = księż­na

 (2.2) = księż­nicz­ka

 (2.3) = księ­ga

skrót, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) = księ­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbrod­nią jest wy­mu­sza­nie groź­bą i szan­ta­żem pod­pi­sy­wa­nia de­kla­ra­cji o współ­pra­cy ze Służ­bą Bez­pie­czeń­stwa – mówił ks. Jerzy Po­pie­łusz­ko.

 (1.1) bi­skup die­cez­jal­ny: ks. bp Ta­de­usz Szur­man

 (1.2) Ka­zi­mierz II Spra­wied­li­wy 1138-1194 ks. wi­ślic­ki, san­do­mier­ski i kra­kow­ski (od 1177)

 (2.3) Waż­ny­mi te­ma­ta­mi w Ks. Ro­dza­ju są obiet­ni­ce Boże dane Abra­ha­mo­wi: zie­mia, po­tom­stwo i bło­go­sła­wień­stwo.

 (3.1) Ży­ją­cy na co dzień w Ks. Mo­na­ko Fro­o­me jest pier­wszym ko­la­rzem od cza­sów Eddy’ego Merck­xa, który w jed­nej edy­cji Grand bo­uc­le trium­fo­wał za­rów­no w ge­ne­ral­ce, jak i kla­sy­fi­ka­cji gór­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃nt͡s, AS: ḱśõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. x.

 (1.2) daw. x.

Wiktionary


ksantan

po­tocz­nie: guma ksan­ta­no­wa (po­li­sa­cha­ryd, śro­dek za­gę­szcza­ją­cy o sym­bo­lu E415)


SJP.pl


ksantanowy

guma ksan­ta­no­wa - na­tu­ral­ny za­gęst­nik i sta­bi­li­za­tor do­da­wa­ny do żyw­no­ści


SJP.pl


ksanten

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, któ­re­go po­chod­ne two­rzą grupę barw­ni­ków ksan­te­no­wych


SJP.pl

Ksan­ten – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny barwy żół­tej, roz­pu­szczal­ny w ete­rze ety­lo­wym. Ksan­ten jest uży­wa­ny jako sub­strat w syn­te­zie che­micz­nej do otrzy­my­wa­nia wielu in­nych związ­ków m.in. tiok­san­te­nu.

Wiele po­chod­nych ksan­te­nu, na­zy­wa­nych zwy­cza­jo­wo ksan­te­na­mi, two­rzy grupę barw­ni­ków ksan­te­no­wych, które w więk­szo­ści mają wła­ści­wo­ści flu­o­re­scen­cyj­ne.

Wikipedia


ksantofil

jeden z barw­ni­ków ro­ślin­nych, na­da­ją­cy żółte lub bru­nat­ne za­bar­wie­nie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny po­moc­ni­czo w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy


SJP.pl


ksantofile

jeden z barw­ni­ków ro­ślin­nych, na­da­ją­cy żółte lub bru­nat­ne za­bar­wie­nie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny po­moc­ni­czo w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy


SJP.pl

Ksan­to­fi­le – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, barw­ni­ków ro­ślin­nych na­le­żą­cych do ka­ro­te­no­i­dów, tle­no­we po­chod­ne ka­ro­te­nów. Ksan­to­fi­le są po­moc­ni­czy­mi barw­ni­ka­mi fo­to­syn­te­zy. Peł­nią także funk­cję prze­ci­wut­le­nia­czy, przez co chro­nią ko­mór­kę, a zwła­szcza chlo­ro­pla­sty przed szkod­li­wym dzia­ła­niem re­ak­tyw­nych form tlenu. Dzię­ki wielu sprzę­żo­nym wią­za­niom pod­wój­nym na­da­ją żółtą, po­ma­rań­czo­wą lub czer­wo­ną barwę kwia­tom, owo­com, a także żółt­ku jaj (lu­te­i­na).

Wikipedia


ksantofilowy

→ ksan­to­fil


SJP.pl

Patrz:

ksantofil

ksantogen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wo­do­ro­e­ster kwasu dwu­tio­wę­glo­we­go; kwas ksan­to­ge­no­wy


SJP.pl


ksantopsja

w me­dy­cy­nie: wi­dze­nie wy­łącz­nie w ko­lo­rze żół­tym


SJP.pl


ksantyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa szó­ste­go mie­sią­ca u sta­ro­żyt­nych Ma­ce­doń­czy­ków, od­po­wia­da­ją­ce­go mar­co­wi - kwiet­nio­wi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ksantykus

Wiktionary


ksantyna

za­sa­da pu­ry­no­wa, wy­stę­pu­ją­ca w tkan­kach ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych


SJP.pl

Ksan­ty­na ("2,6-di­hy­drok­sy­pu­ry­na") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jedna z zasad pu­ry­no­wych, bez­poś­red­ni pre­kur­sor kwasu mo­czo­we­go. Me­ty­lo­wy­mi po­chod­ny­mi ksan­ty­ny są ko­fe­i­na, te­o­bro­mi­na i te­o­fi­li­na, na­to­miast po­chod­na de­ok­sy­ge­no­wa­na w po­zy­cji 2 to hi­pok­san­ty­na (2-de­ok­syk­san­ty­na). Resz­ta ksan­ty­ny sta­no­wi za­sa­dę he­te­ro­cy­klicz­ną w nu­kle­o­zy­dzie ksan­to­zy­nie.

Wikipedia


ksantynowy

→ ksan­ty­na


SJP.pl

Patrz:

ksantyna

ksantypa

po­tocz­nie o zrzęd­li­wej, kłót­li­wej ko­bie­cie


SJP.pl

Ksan­ty­pa ( Ξανθίππη) (V/IV w. p.n.e.) – Aten­ka, żona So­kra­te­sa. Po­stać trwa­le za­pi­sa­ła się w ma­so­wej kul­tu­rze za spra­wą przy­pi­sy­wa­ne­go jej niez­no­śne­go cha­rak­te­ru.

Wikipedia


ksap

[czy­taj: ka-es-a-PE lub po­tocz­nie: ksap] skrót od: Kra­jo­wa Szko­ła Ad­mi­ni­stra­cji Pu­blicz­nej


SJP.pl


ksar

ufor­ty­fi­ko­wa­na wio­ska oa­zo­wa w pół­noc­nej Afry­ce, ty­po­wa dla kul­tu­ry ber­be­ryj­skiej


SJP.pl

Ksar ( ‏قصر‎ - "twier­dza") – ufor­ty­fi­ko­wa­na wio­ska oa­zo­wa w pół­noc­nej Afry­ce, ty­po­wa dla kul­tu­ry ber­be­ryj­skiej.

Wikipedia


ksawera

imię żeń­skie


SJP.pl

Ksa­we­ra, Ksa­we­ry­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ksa­we­ry. Jego pa­tron­ką jest św. Fran­cisz­ka Ksa­we­ra Ca­bri­ni.

Wikipedia


ksawerostwo

Ksa­we­ry z mał­żon­ką; Ksa­we­ro­wie


SJP.pl


ksawerowie

nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl


ksawerowski

→ Ksa­we­rów


SJP.pl

Patrz:

Ksawerów

ksawerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ksa­we­re­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ksawery

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ksa­we­ry – imię mę­skie. Po­cho­dzi od nazwy miej­sco­wo­ści, z któ­rej po­cho­dził św. Fran­ci­szek Ksa­we­ry ("Ja­vier"). Po­cząt­ko­wo uży­wa­ne tylko w zło­że­niu z Fran­cisz­kiem (ana­lo­gicz­nie do Kan­te­go). Obocz­na, bar­dziej ar­cha­icz­na pi­sow­nia – Xa­we­ry.

Ksa­we­ry imie­ni­ny ob­cho­dzi: 31 stycz­nia i 3 grud­nia - wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne św. Fran­cisz­ka Ksa­we­re­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ksaˈvɛrɨ, AS: ksavery

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ksawerówna ż.

:: fż. Ksawera ż.

Wiktionary


ksaweryna

imię żeń­skie


SJP.pl


ksawerzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ksa­we­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ksawerów

nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ksa­we­rów – część mia­sta War­sza­wa
  • Ksa­we­rów – ko­lo­nia w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Su­li­ków
  • Ksa­we­rów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Ksa­we­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Ksa­we­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie No­wo­sol­na
  • Ksa­we­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Ksa­we­rów
  • Ksa­we­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Sul­mie­rzy­ce
  • Ksa­we­rów – część wsi Ko­by­lin w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna
  • Ksa­we­rów – część wsi Pi­skór­ka w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­ski, w gmi­nie Praż­mów
  • Ksa­we­rów – osada w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Przes­my­ki
  • Ksa­we­rów – przy­sió­łek wsi Gra­bow­ni­ca Sta­rzeń­ska w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Brzo­zów
  • Ksa­we­rów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce

Wikipedia


ksenia

efekt bez­poś­red­nie­go wpły­wu ga­me­ty mę­skiej z innej ro­śli­ny na roz­wój za­rod­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ką­śli­wy epi­gram w for­mie dy­sty­chu

 (1.2) bot. zja­wi­sko ujaw­nia­nia się ge­no­ty­pu ro­śli­ny oj­cow­skiej w tkan­kach na­sion lub owo­ców;

Wiktionary

Kse­nia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „go­ścin­na” (Ξενία, dosł. „życz­li­wa dla ob­cych”), po­pu­lar­ne zwła­szcza w kra­jach pra­wo­sław­nych: ro­syj­skie Ксения (Ksie­ni­ja), Аксиния (Ak­si­ni­ja), ukra­iń­skie Ксенія (Kse­ni­ja), Ксеня (Kse­nia) oraz po­chod­ne Оксана (Ok­sa­na), bia­ło­ru­skie Ксенія (Ksenìâ), cze­skie Xenie, sło­wac­kie Xeni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ksenia ż., ksenon m., xenia ż.

 temsłow. -ksen-, kseno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) xenia

Wiktionary


kseniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kseni lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ksenizm

wyraz lub fra­ze­o­lo­gizm po­cho­dze­nia ob­ce­go, na­zy­wa­ją­cy obce re­a­lia, szcze­gól­nie ob­sza­rów i kul­tur od­le­głych; eg­zo­tyzm


SJP.pl


kseno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z czymś obcym, od­mien­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɛ̃nɔ, AS: ksẽno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ksenia ż., ksenia ż.

Wiktionary


ksenobiologia

dzie­dzi­na bio­lo­gii, nauka ba­da­ją­ca moż­li­wość wy­stę­po­wa­nia życia poza Zie­mią; astro­bio­lo­gia, kos­mo­bio­lo­gia, eg­zo­bio­lo­gia


SJP.pl


ksenobiotyczny

→ kse­no­bio­tyk


SJP.pl

Patrz:

ksenobiotyk

ksenobiotyk

sub­stan­cja che­micz­na nie­bę­dą­ca na­tu­ral­nym skład­ni­kiem ży­we­go or­ga­niz­mu; sub­stan­cja obca, eg­zo­gen­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. bio­chem. zwią­zek che­micz­ny, który jest obcy dla da­ne­go śro­do­wi­ska i nie wy­stę­pu­je w nim na­tu­ral­nie;

Wiktionary

Kse­no­bio­ty­ki (z gr. "kse­nos" – obcy i "bios" – życie) – związ­ki che­micz­ne, które są obce dla or­ga­niz­mu i nie spo­ty­ka się z nimi w na­tu­rze, nie są przez niego wyt­wa­rza­ne, a które jed­no­cze­śnie wy­ka­zu­ją ak­tyw­ność bio­lo­gicz­ną. Za­li­cza się do nich leki i wiele szkod­li­wych sub­stan­cji wpro­wa­dzo­nych sztucz­nie do śro­do­wi­ska (tru­ciz­ny, kan­ce­ro­ge­ny, mu­ta­ge­ny, te­ra­to­ge­ny).

Wikipedia


ksenofil

sym­pa­tyk cu­dzo­ziem­ców i cu­dzo­ziem­szczyz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­zy­tyw­nie na­sta­wio­na do cu­dzo­ziem­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɛ̃ˈnɔfʲil, AS: ksẽnofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofilia ż.

Wiktionary


ksenofilia

sym­pa­tia dla cu­dzo­ziem­ców i cu­dzo­ziem­szczyz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. sym­pa­tia dla cu­dzo­ziem­ców i cu­dzo­ziem­szczyz­ny

 (1.2) seks. upo­do­ba­nie do po­dej­mo­wa­nia kon­tak­tów sek­su­al­nych z oso­ba­mi ob­cy­mi

Wiktionary

Kse­no­fi­lia ( ξένος "kse­nós" – obcy, gość; φιλία, "phi­lia" – „przy­jaźń” lub „upo­do­ba­nie”) – bez­kry­tycz­nie ma­ni­fe­sto­wa­na ot­war­tość i sym­pa­tia wobec wszyst­kie­go, co od­mien­ne w danej kul­tu­rze. Jest po­wią­za­na z oj­ko­fo­bią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ksenofil mos.

Wiktionary


ksenofilka

→ kse­no­fil


SJP.pl

Patrz:

ksenofil

ksenofilski

→ kse­no­fil


SJP.pl

Patrz:

ksenofil

ksenofob

czło­wiek wrogo na­sta­wio­ny do cu­dzo­ziem­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ne­ga­tyw­nie, wrogo na­sta­wio­na do ob­co­kra­jow­ców oraz tego, co obce, po­cho­dzą­ce z za­gra­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobia ż.

:: fż. ksenofobka ż.

 przym. ksenofobiczny, ksenofobijny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobia

nie­chęt­ne, wro­gie na­sta­wie­nie do in­nych na­ro­dów i ich kul­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. nie­chęć, wro­gość, lęk wobec ob­co­kra­jow­ców i wszyst­kie­go, co obce, za­gra­nicz­ne, cu­dzo­ziem­skie;

Wiktionary

Kse­no­fo­bia – po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się lę­kiem, nie­chę­cią, a nawet wro­go­ścią wzglę­dem przed­sta­wi­cie­li ob­cych na­ro­dów, kul­tur czy grup spo­łecz­nych, czę­sto roz­sze­rza­ją­ca się na wszyst­ko co z nimi zwią­za­ne. Osoba prze­ja­wia­ją­ca kse­no­fo­bię to kse­no­fob.

Kse­no­fo­bia może stać się im­ma­nent­ną war­to­ścią po­wszech­nie ak­cep­to­wa­ną w spo­łe­czeń­stwie lub w pew­nych gru­pach spo­łecz­nych. Jej prze­ci­wień­stwa­mi są za to kse­no­la­tria (kult ob­co­ści) oraz kse­no­fi­lia (umi­ło­wa­nie od­mien­no­ści, in­no­ści).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja, AS: ksẽnofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofob mos., ksenofobka ż., ksenofobiczność ż.

 przym. ksenofobiczny, ksenofobijny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kse­no­fo­bicz­ny, zgod­nie z kse­no­fo­bią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odrzu­ca­nie in­te­gra­cji eu­ro­pej­skiej do­mi­nu­je po­glą­dy osób na­sta­wio­nych na­cjo­na­li­stycz­nie, kse­no­fo­bicz­nie i wstecz­nie do zmian, jakie za­cho­dzą w świe­cie, po­li­ty­ce, pań­stwie i go­spo­dar­ce (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofob m., ksenofobia ż., ksenofobiczność ż.

 przym. ksenofobiczny

Wiktionary


ksenofobiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kse­no­fo­bicz­ne; cecha tych, któ­rzy są kse­no­fo­bicz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobia ż.

 przym. ksenofobiczny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobiczny

wrogi w sto­sun­ku do cu­dzo­ziem­ców i cu­dzo­ziem­szczyz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kse­no­fo­bią; sta­no­wią­cy prze­jaw kse­no­fo­bii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobiczność ż., ksenofobia ż., ksenofob mos., ksenofobka ż.

 przym. ksenofobijny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca silną nie­chęć do cu­dzo­ziem­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ne­ga­tyw­nie, wrogo na­sta­wio­na do ob­co­kra­jow­ców oraz tego, co obce, po­cho­dzą­ce z za­gra­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobia ż.

:: fm. ksenofob mos.

 przym. ksenofobiczny

Wiktionary


ksenofont

1. po­wie­ścio­pi­sarz grec­ki z prze­ło­mu II i III wieku; Kse­no­font z Efezu, Kse­no­font z Cypru;
2. grec­ki pi­sarz, hi­sto­ryk, żoł­nierz (ok. 430 p.n.e. - ok. 355 p.n.e.); Kse­no­font z Aten


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. grec­ki pi­sarz, hi­sto­ryk, żoł­nierz z Aten;

Wiktionary

Kse­no­font (gr. Ξενοφῶν, "Kse­nop­hon") z Aten (ok. 430 p.n.e. – ok. 355 p.n.e.) – grec­ki pi­sarz, hi­sto­ryk, żoł­nierz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mając od­po­wied­nie wa­run­ki fi­nan­so­we, Kse­no­font zdo­był wszech­stron­ne wyksz­tał­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɛ̃ˈnɔfɔ̃nt, AS: ksẽnofõnt

Wiktionary


ksenofontowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kse­no­fon­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ksenogamia

w bo­ta­ni­ce: za­py­le­nie pył­kiem innej ro­śli­ny; za­py­le­nie krzy­żi­we


SJP.pl


ksenogamiczny

→ kse­no­ga­mia; ob­co­pyl­ny


SJP.pl


ksenogeniczny

prze­szczep kse­no­ge­nicz­ny - prze­szczep tkan­ki lub na­rzą­du od osob­ni­ka in­ne­go ga­tun­ku; prze­szczep he­te­ro­ge­nicz­ny


SJP.pl


ksenoglosja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. mó­wie­nie ob­cy­mi ję­zy­ka­mi rze­czy­wi­ście ist­nie­ją­cy­mi i zro­zu­mia­ły­mi dla in­nych, któ­rych sa­me­mu nigdy się wcze­śniej nie uczy­ło w celu na­wra­ca­nia ob­cych ludów

Wiktionary


ksenolit

frag­ment obcej skały wy­stę­pu­ją­cy w obrę­bie skały mag­mo­wej; por­wak


SJP.pl

Kse­no­lit (gr. ξένος „obcy”, λίθος „ka­mień”) – frag­ment skały (por­wak) róż­nią­cy się od skały mag­mo­wej, w któ­rej się znaj­du­je. Naj­czę­ściej jest to frag­ment wyr­wa­ny przez magmę ze skał ota­cza­ją­cych (por­wak wul­ka­nicz­ny), lub jego po­zo­sta­łość.

Kse­no­li­ty wy­stę­pu­ją za­rów­no w ska­łach głę­bi­no­wych jak i wy­lew­nych. Kse­no­li­ty dają nie­kie­dy in­for­ma­cję o ska­łach głę­bo­ko za­le­ga­ją­cych, lub płyt­kich ska­łach osło­ny in­truz­ji, przez które prze­bi­ja­ła się magma.

Wikipedia


ksenomorf

po­za­ziem­ska forma życia w uni­wer­sum Ob­ce­go


SJP.pl

Kse­no­morf ("Xe­no­morph", "In­ter­ne­ci­vus rap­tus", "Lin­gu­a­fo­e­da ache­ron­sis"; z gr. "kse­o­nos + morp­he" – obcy kształt) – fik­cyj­na po­za­ziem­ska forma życia, zwana też Obcym, wy­stę­pu­ją­ca w wielu fil­mach, ko­mik­sach, książ­kach oraz grach z serii "Obcy" (ang. "Alien"). Po­stać kse­no­mor­fa stwo­rzył szwaj­car­ski ma­larz Hans Ru­dolf Giger.

Wikipedia


ksenomorfizm

wy­stę­po­wa­nie mi­ne­ra­łów w ska­łach w nie­pra­wi­dło­wych po­sta­ciach kry­sta­lo­gra­ficz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia mi­ne­ra­łów w ska­łach, zwła­szcza mag­mo­wych, w po­sta­ciach nie­u­po­rząd­ko­wa­nych, nie­pra­wi­dło­wych lub przy­pad­ko­wo wie­lo­ścien­nych, bez wyksz­tał­co­nej włas­nej formy kry­sta­licz­nej

Wiktionary

Kse­no­mor­fizm – wy­stę­po­wa­nie mi­ne­ra­łów w po­sta­ci krysz­ta­łów o sy­me­trii nie od­po­wia­da­ją­cej ich bu­do­wie wew­nętrz­nej.

Mi­ne­rał ma obcy kształt a jego po­stać jest uwa­run­ko­wa­na kształ­ta­mi osob­ni­ków są­sia­du­ją­cych = mi­ne­rał al­lo­trio­mor­ficz­ny, an­he­dral­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) allotriomorfizm

Wiktionary


ksenon

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Xe i licz­bie ato­mo­wej 54, gaz szla­chet­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako wy­peł­niacz elek­tro­no­wych lamp bły­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Xe i licz­bie ato­mo­wej 54;

Wiktionary

Kse­non (Xe, xenon) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy gazów szla­chet­nych w ukła­dzie okre­so­wym.

Nazwa po­cho­dzi z gr. "ksénos" „dziw­ny”, „obcy”. Zo­stał od­kry­ty w 1898 r. przez W. Ram­sa­ya i Mor­ri­sa Tra­ver­sa jako po­zo­sta­łość po frak­cjo­no­wa­nej de­sty­la­cji skro­plo­ne­go kryp­to­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma kse­non?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɛ̃nɔ̃n, AS: ksẽnõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ksenia ż., ksenia ż.

 przym. ksenonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Xe

Wiktionary


ksenonowy

przy­miot­nik od: kse­non


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od kse­non

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌksɛ̃nɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ksẽnõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenon mrz.

Wiktionary


ksenotarsozaur

ro­dzaj te­ro­po­da z grupy abe­li­za­u­ro­i­dów


SJP.pl

Kse­no­tar­so­za­ur ("Xe­no­tar­so­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z grupy abe­li­za­u­ro­i­dów (Abe­li­sa­u­ro­i­dea).

Żył w póź­nej kre­dzie na te­re­nach współ­czes­nej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Ar­gen­ty­nie. Zo­stał opi­sa­ny w 1986 roku przez Martíneza i współ­pra­cow­ni­ków na pod­sta­wie ska­mie­nia­ło­ści od­kry­tych w osa­dach for­ma­cji Bajo Bar­re­al w pro­win­cji Chu­but.

Wikipedia


ksenotransplantacja

prze­szcze­pia­nie tka­nek lub or­ga­nów z or­ga­niz­mu jed­ne­go ga­tun­ku na or­ga­nizm in­ne­go ga­tun­ku; he­te­ro­pla­sty­ka, he­te­ro­tran­splan­ta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. prze­szcze­pie­nie na­rzą­du lub tkan­ki od osob­ni­ka na­le­żą­ce­go do in­ne­go ga­tun­ku;

Wiktionary

Kse­no­tran­splan­ta­cja (od gr. ξένος "kse­nos", czyli obcy lub gość) – prze­szcze­pie­nie na­rzą­du lub tkan­ki od osob­ni­ka na­le­żą­ce­go do in­ne­go ga­tun­ku (na przy­kład wy­mia­na usz­ko­dzo­nej za­staw­ki serca u czło­wie­ka na za­staw­kę zwie­rzę­cą). Kse­no­tran­splan­ta­cja była daw­niej zwana he­te­ro­tran­splan­ta­cją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trud­no jest dziś oce­nić po­ten­cjal­ny bi­lans ry­zy­ka i zy­sków z kse­no­tran­splan­ta­cji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszczep ksenogeniczny; daw. heterotransplantacja

Wiktionary


ksenotym

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w peg­ma­ty­tach, fos­fo­ran itru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ro­dzaj rzad­kie­go mi­ne­ra­łu o bar­wie bru­nat­nej;

Wiktionary

Kse­no­tym – rzad­ki mi­ne­rał, z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów, od­kry­ty zo­stał w 1832 roku. Nazwa po­cho­dzi od gr. "kse­nos" = obcy i "time" = cześć (czcić), co wiąże się z bar­dzo zmien­nym skła­dem che­micz­nym tego mi­ne­ra­łu, w któ­rym itr bywa czę­sto pod­sta­wia­ny przez tor i uran.

Wikipedia


ksenungulat

przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych ssa­ków ko­pyt­nych


SJP.pl


ksenungulaty

rząd wy­mar­łych ssa­ków ko­pyt­nych


SJP.pl


kserkses

król per­ski (ur. ok. 517 p.n.e., zm. 465 p.n.e.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m., no­szo­ne przez kilku sta­ro­żyt­nych me­zo­po­tam­skich i le­wan­tyń­skich wład­ców

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kserk­ses I – król Per­sji 485-465 p.n.e.
  • Kserk­ses II – król Per­sji 424 p.n.e.
  • Kserk­ses z Ar­me­nii – król Ar­me­nii 212 p.n.e.
  • Kserk­ses z Kom­ma­ge­ny – wład­ca Kom­ma­ge­ny 228-201 p.n.e.
  • Kserk­ses – opera Ge­or­ga Frie­dri­cha Händla

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pa­no­wa­nia Kserk­se­sa, na po­cząt­ku jego rzą­dów, na­pi­sa­no oskar­że­nie prze­ciw­ko miesz­kań­com Judy i Je­ro­zo­li­my.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Kserksesowy

Wiktionary


kserksesowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kserk­se­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kserm

skrót od: Ko­mi­tet Spo­łecz­no-Eko­no­micz­ny Rady Mi­ni­strów - organ pol­skie­go rządu zaj­mu­ją­cy się spra­wa­mi eko­no­micz­ny­mi i spo­łecz­ny­mi


SJP.pl


ksero

xero (rza­dziej);
1. kopia tek­stu lub ry­sun­ku wy­ko­na­na kse­ro­ko­piar­ką; kse­ro­ko­pia;
2. urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia tek­stów i ry­sun­ków; kse­ro­graf, kse­ro­ko­piar­ka;
3. miej­sce, w któ­rym wy­ko­nu­je się kse­ro­ko­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. techn. kse­ro­graf

 (1.2) pot. kse­ro­ko­pia

 (1.3) pot. punkt usłu­go­wy, w któ­rym znaj­du­je się ksero (1.1)

w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) pot. kse­ro­gra­ficz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu pop­su­łeś ksero!

 (1.2) Muszę zro­bić ksero do­wo­du oso­bi­ste­go.

 (1.3) Idź do ksero i odbij mi te kart­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɛrɔ, AS: ksero

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserówka ż., kserowanie n., pokserowanie n., skserowanie n.

 czas. kserować ndk., pokserować dk., skserować dk.

 temsłow. ksero-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserograf; rzad. xero

 (1.2) kserokopia; pot. kserówka; rzad. xero

 (1.3) rzad. xero

 (2.1) rzad. xero

Wiktionary


ksero-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek z czyn­no­ścią kse­ro­wa­nia

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek z tym, co suche

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) kserokopia

 (1.2) kserofob • kserofit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksero n.

Wiktionary


kserochastyczny

→ kse­ro­chaz­ja


SJP.pl

Patrz:

kserochazja

kserochazja

w bo­ta­ni­ce: ro­dzaj hi­gro­sko­po­wych ru­chów ro­ślin


SJP.pl

Kse­ro­chaz­ja – ro­dzaj ru­chów ro­ślin za­li­cza­ny do ru­chów hi­gro­sko­po­wych. Me­cha­nizm kse­ro­chaz­ji po­le­ga na nie­rów­no­mier­nym kur­cze­niu się wy­sy­cha­ją­cych błon i ścian ko­mór­ko­wych mart­wych ko­mó­rek. Zwil­że­nie po­wo­du­je ruch prze­ciw­ny. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest przy ot­wie­ra­niu się owo­ców w celu wy­rzu­ce­nia na­sion.

Wikipedia


kserofil

or­ga­nizm do­brze przy­sto­so­wa­ny do życia w su­chym śro­do­wi­sku (np. kak­tu­sy, wiel­błą­dy, niek­tó­re ga­tun­ki węży)


SJP.pl

Kse­ro­fil (gr. "xērós" – suchy, "philéō" – lubię) – ter­min sto­so­wa­ny w eko­lo­gii na okre­śle­nie ga­tun­ków roz­wi­ja­ją­cych się w śro­do­wi­sku ubo­gim w wodę, przy­sto­so­wa­nych do wa­run­ków o małej wil­got­no­ści. Cha­rak­te­ry­zu­ją się oszczęd­ną go­spo­dar­ką wodną.

Wikipedia


kserofilny

o ro­śli­nach: przy­sto­so­wa­ny do życia w su­chach miej­scach; su­cho­lub­ny


SJP.pl


kserofit

ro­śli­na su­cho­lub­na, przy­sto­so­wa­na do życia w wa­run­kach suszy; su­cho­rost, su­cho­rośl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na su­cho­lub­na (przy­sto­so­wa­na do życia na ob­sza­rach su­chych)

Wiktionary


kserofitowy

przy­miot­nik od: kse­ro­fit


SJP.pl


kserofityczny

→ kse­ro­fit; kse­ro­fi­to­wy


SJP.pl


kserofob

or­ga­nizm źle przy­sto­so­wa­ny do życia w su­chym śro­do­wi­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. or­ga­nizm niez­no­szą­cy śro­do­wi­ska su­che­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kserofobiczny

Wiktionary


kserofobiczny

→ kse­ro­fob


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. niez­no­szą­cy śro­do­wi­ska su­che­go

Wiktionary

Patrz:

kserofob

Powiązane:

 rzecz. kserofob mzw.

Wiktionary


kseroform

śro­dek lecz­ni­czy o wła­ści­wo­ściach an­ty­sep­tycz­nych i prze­ciw­za­pal­nych, sto­so­wa­ny zew­nętrz­nie w po­sta­ci ma­zi­dła lub prosz­ku


SJP.pl

Kse­ro­form, 2,4,6-tri­bro­mo­fe­no­lan biz­mu­tu(III) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sól biz­mu­tu i 2,4,6-tri­bro­mo­fe­no­lu. Żółty, cięż­ki, bar­dzo miał­ki pro­szek o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu lub bez za­pa­chu. Wpro­wa­dzo­ny do lecz­nict­wa przez nie­miec­kie­go le­ka­rza i hi­gie­ni­stę w 1893 roku.

Wikipedia


kseroftalmia

wy­sy­cha­nie spo­jó­wek i ro­gów­ki, naj­czę­ściej wsku­tek awi­ta­mi­no­zy


SJP.pl

Kse­rof­tal­mia, ze­spół su­che­go oka – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na wy­sy­cha­niu spo­jów­ki, ro­gów­ki, a nawet ca­łe­go oka.

Wikipedia


kserograf

urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia tek­stów i ry­sun­ków; kse­ro­ko­piar­ka, ksero


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia ma­te­ria­łów dru­ko­wa­nych lub odręcz­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɛˈrɔɡraf, AS: kserograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserografia ż., kserografowanie n.

 czas. kserografować ndk.

 przym. kserograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksero, kserokopiarka, kopiarka

Wiktionary


kserografia

me­to­da re­pro­duk­cji obra­zów opar­ta na zja­wi­sku fo­to­prze­wod­nict­wa; elek­tro­fo­to­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. me­to­da ko­pio­wa­nia do­ku­men­tów i obra­zów za po­mo­cą elek­tro­sta­tycz­ne­go na­ła­do­wa­nia i su­che­go druku, sto­so­wa­na m.in. w kse­ro­ko­piar­kach i dru­kar­kach la­se­ro­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserograf mrz.

 przym. kserograficzny

Wiktionary


kserograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) druk. zwią­za­ny z kse­ro­gra­fią, do­ty­czą­cy kse­ro­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserograf mrz., kserografia ż.

Wiktionary


kserografować

wy­ko­ny­wać kopię tek­stu lub ry­sun­ku me­to­dą kse­ro­gra­ficz­ną; kse­ro­wać


SJP.pl


kserokopia

od­bit­ka wy­ko­na­na fo­to­ko­piar­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biur. kopia do­ku­men­tu spo­rzą­dzo­na przy uży­ciu kse­ro­ko­piar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widać to wy­raź­nie na za­łą­czo­nej kse­ro­ko­pii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserokopiarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksero

Wiktionary


kserokopiarka

urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia tek­stów i ry­sun­ków; kse­ro­graf, ksero


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia ma­te­ria­łów dru­ko­wa­nych lub odręcz­nych;

Wiktionary

Kse­ro­ko­piar­ka – urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce two­rze­nie kopii do­ku­men­tów i dwu­wy­mia­ro­wych ele­men­tów gra­ficz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może zo­sta­wi­łaś ten kosz­to­rys w kse­ro­ko­piar­ce?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserokopia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserograf, pot. ksero

Wiktionary


kseromammograficzny

→ kse­ro­mam­mo­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

kseromammografia

kseromorficzny

w od­nie­sie­niu do ro­śli­ny: przy­sto­so­wa­ny do życia w su­chym śro­do­wi­sku; kse­ro­tycz­ny


SJP.pl


kseromorfizm

ogół cech ży­cio­wej po­sta­ci, świad­czą­cych o przy­sto­so­wa­niu ro­śli­ny do życia w wa­run­kach ską­pe­go uwil­go­ce­nia


SJP.pl

Kse­ro­mor­fizm (gr. "kse­rós" - suchy + "morphé" - po­stać, kształt ciała) – ogół zmian mor­fo­lo­gicz­nych i ana­to­micz­nych przy­sto­so­wu­ją­cych or­ga­nizm do życia w wa­run­kach suszy lub ni­skiej wil­got­no­ści.

Do in­duk­cji zmian zwią­za­nych z kse­ro­mor­fiz­mem do­cho­dzi pod wpły­wem dłuż­sze­go nie­do­bo­ru wody.

Wikipedia


kseroradiograficzny

→ kse­ro­ra­dio­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

kseroradiografia

kserostomia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. scho­rze­nie ob­ja­wia­ją­ce się nie­do­sta­tecz­nym na­wil­że­niem jamy ust­nej

Wiktionary

Kse­ro­sto­mia – su­chość błony ślu­zo­wej jamy ust­nej z po­wo­du usz­ko­dze­nia lub usu­nię­cia gru­czo­łów śli­no­wych. Nie jest to uczu­cie su­cho­ści i pra­gnie­nia w upal­ne dni lub w cza­sie go­rącz­ki, ale stan, kiedy śli­nian­ki pro­du­ku­ją zbyt mało (<0,1 ml/min) lub w ogóle nie pro­du­ku­ją śliny, pod­czas gdy or­ga­nizm jest do­brze na­wod­nio­ny, nawet po sty­mu­la­cji (<0,7 ml/min).

Wikipedia


kseroterm

Kse­ro­term – ga­tu­nek ro­śli­ny, wy­stę­pu­ją­cy w sied­li­skach cie­płych i ubo­gich w wodę (np. mu­ra­wa kse­ro­ter­micz­na).

Wikipedia


kserotyczny

w od­nie­sie­niu do ro­śli­ny: przy­sto­so­wa­ny do życia w su­chym śro­do­wi­sku; kse­ro­mor­ficz­ny


SJP.pl


kserować

po­wie­lać tek­sty lub ry­sun­ki za po­mo­cą kse­ro­ko­piar­ki; od­bi­jać na ksero


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skse­ro­wać)

 (1.1) robić kse­ro­ko­pię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksero n., kserówka ż.

Wiktionary


kserożel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciało stałe for­mo­wa­ne przez ostroż­ne su­sze­nie żelu, bez ni­szcze­nia jego mi­kro­struk­tu­ry

Wiktionary

Kse­ro­żel – ciało stałe for­mo­wa­ne przez ostroż­ne su­sze­nie żelu, bez ni­szcze­nia jego mi­kro­struk­tu­ry. Przy­kła­dem kse­ro­że­lu jest sucha że­la­ty­na i niek­tó­re ro­dza­je si­li­ka­że­li.

Kse­ro­że­le cha­rak­te­ry­zu­je zwy­kle wy­so­ki sto­pień po­ro­wa­to­ści (rzędu 25%), przy bar­dzo małym roz­mia­rze po­szcze­gól­nych porów (10–100 nm) oraz bar­dzo wy­so­ki sto­pień roz­wi­nię­cia po­wierzch­ni (rzędu 150–900 m²/g). Kse­ro­że­le są naj­czę­ściej do­stęp­ne w for­mie sprosz­ko­wa­nej, można jed­nak wyt­wa­rzać je także w for­mie blo­ków.

Wikipedia


kserówka

po­tocz­nie: kopia do­ku­men­tu, rę­ko­pi­su itp. wy­ko­na­na za po­mo­cą kse­ro­ko­piar­ki bądź fo­to­ko­piar­ki; kse­ro­ko­pia, fo­to­ko­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biur. pot. kopia do­ku­men­tu spo­rzą­dzo­na przy uży­ciu kse­ro­ko­piar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy na jutro za­po­wie­dzia­ną kla­sów­kę z tej kse­rów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksero n.

 czas. kserować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserokopia; pot. ksero; rzad. xero

Wiktionary


ksh

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks spó­łek hand­lo­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KSH – Ko­deks spó­łek hand­lo­wych
  • ksh – Korn shell

Wikipedia


ksi

li­te­ra grec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czter­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go, ξ;

 (1.2) hist. li­te­ra wczes­nej cy­ry­li­cy po­cho­dzą­ca od ksi (1.1), ѯ;

Wiktionary

Ksi ( ξῦ, nw.gr. ξι, pi­sa­na Ξξ) – czter­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go oz­na­cza­ją­ca zbit­kę spół­gło­sek „ks”. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza­ła licz­bę 60.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ksʲi, AS: ksʹi

Wiktionary


ksianżniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. ko­ciew­ska księż­nicz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­zdóm ksianż­nicz­ka an­gel­ska. → Je­stem an­giel­ską księż­nicz­ką.

Wiktionary


ksieni

prze­ło­żo­na klasz­to­ru żeń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. prze­ło­żo­na klasz­to­ru żeń­skie­go

 (1.3) ka­płan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opatka, przeorysza; daw. abatysa

Wiktionary


ksieniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ja­dal­na część wnętrz­no­ści ryby lub wie­lo­ry­ba

Wiktionary


ksiuta

mło­dzie­żo­wo: młoda ko­bie­ta, którą łatwo po­der­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. młoda ko­bie­ta, po­strze­ga­na w kon­tek­ście sek­su­al­nym

Wiktionary


ksiuty

śro­do­wi­sko­wo: flir­ty, zwła­szcza na łonie na­tu­ry; umiz­gi, za­lo­ty, za­le­can­ki, amory


SJP.pl


ksiądz

du­chow­ny chrze­ści­jań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. chrze­ści­jań­ski du­chow­ny, po­sia­da­ją­cy świę­ce­nia ka­płań­skie lub or­dy­no­wa­ny na tę funk­cję;

 (1.2) stpol. ksią­żę

 (1.3) stpol. pan, wład­ca

Wiktionary

Ksiądz – we współ­czes­nym ro­zu­mie­niu tego słowa – du­chow­ny chrze­ści­jań­ski. W Ko­ście­le ka­to­lic­kim, Cerk­wi pra­wo­sław­nej oraz Ko­ście­le lu­te­rań­skim po­tocz­ne okre­śle­nie pre­zbi­te­ra. W niek­tó­rych Ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich osoba, któ­rej po­wie­rzo­no urząd ko­ściel­ny po­przez or­dy­na­cję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po mszy ksiądz czę­sto roz­ma­wiał z pa­ra­fia­na­mi.

 (1.2) Ksiądz Afro­do­sy wszy­stek lud wez­wał k sobie.

 (1.3) Ma­riusz jest księ­dzem, bo nie poz­wa­la wy­bu­do­wać osied­la na swoim re­jo­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃nt͡s, AS: ḱśõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księżówka ż., księżyna m., ksieni ż., książę n., księżna ż., księżyc m.

:: zdrobn. księżulek m., księżulo m.

 przym. księżowski, księży

 skr. ks.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pastor, ojciec; pogard. klecha, abbuś, katabas; skr. ks., x.; gw. Śląsk Cieszyński wielebniczek

 (1.2) kniądz

Wiktionary


ksiądzowa

żona Ksią­dza


SJP.pl


ksiądzowie

naz­wi­sko


SJP.pl


ksiąski

1. → Książ; ksią­żań­ski;
2. → Książ Wiel­ko­pol­ski;
3. → Książ Wiel­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ksią­żem, do­ty­czą­cy Ksią­ża

Wiktionary

Patrz:

Książ; książański;
2. → Książ Wielkopolski;
3. → Książ Wielki

Powiązane:

 rzecz. Książ m., książanin m., książanka ż.

 przym. książański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książański

Wiktionary


ksiąstewko

zdrob­nie­nie od: księ­stwo; księ­stew­ko


SJP.pl


książ

1. kom­pleks zam­ko­wo-par­ko­wy bę­dą­cy czę­ścią Ksią­żań­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go;
2. dziel­ni­ca w pół­noc­nej czę­ści Wał­brzy­cha;
3. marka pol­skie­go piwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Wał­brzy­cha z zam­kiem o tej samej naz­wie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce

 (1.3) zob. Książ Mały.

 (1.4) zob. Książ Ślą­ski.

 (1.5) zob. Książ Wiel­ki.

 (1.6) zob. Książ Wiel­ko­pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książanin m., książanka ż.

 przym. książański, ksiąski

Wiktionary


książanin

miesz­ka­niec Ksią­ża, Ksią­ża Wiel­kie­go, Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go


SJP.pl


książanka

miesz­kan­ka Ksią­ża, Ksią­ża Wiel­kie­go, Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go


SJP.pl


książański

→ Książ; ksią­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ksią­żem, do­ty­czą­cy Ksią­ża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Książ mrz.

 przym. ksiąski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksiąski

Wiktionary


książczyna

zni­szczo­na książ­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała książ­ka

 (1.2) zni­szczo­na książ­ka

 (1.3) marna książ­ka, bez­war­to­ścio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Od­dał­by ostat­ni grosz (…), żeby na­pi­sać jedną książ­czy­nę i zy­skać sławę; a prze­cież wszyst­ko złoto Peru nie kupi skar­bu jed­nej zgrab­nej li­nij­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książka ż., księga ż., księgowy m., księgowa ż., książeczka ż., księgowanie n., zaksięgowanie n., księgarz m., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarstwo n., księgowość ż., książnica ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgowywać ndk., wyksięgować dk., przeksięgowywać ndk., przeksięgować dk.

 przym. książkowy, księgowy, książeczkowy, księgarski

 przysł. książkowo

Wiktionary


książecki

przy­miot­nik od: Książ­ki (wieś)


SJP.pl


książeczka

zdrob­nie­nie od: książ­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: książ­ka

 (1.2) mała książ­ka

 (1.3) kil­ku­stro­ni­co­wy do­ku­ment w for­mie małej książ­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃w̃ˈʒɛt͡ʃka, AS: ḱśõũ̯žečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książka ż., księgarnia ż., księga ż., księgarz m., książczyna ż.

 przym. książeczkowy, książkowy, księgarski

Wiktionary


książeczkowy

przy­miot­nik od: ksią­żecz­ka


SJP.pl


książek

1. ar­ku­sze pa­pie­ru za­dru­ko­wa­ne tek­stem, zło­żo­ne i opra­wio­ne razem;
2. dzie­ło li­te­rac­kie wy­da­ne w tej po­sta­ci;
3. pewna licz­ba opra­wio­nych razem ar­ku­szy pa­pie­ru, przez­na­czo­nych do za­pi­sów, np. książ­ka ra­chun­ko­wa;
4. książ­ka mó­wio­na - na­gra­nie dźwię­ko­we z od­czy­ty­wa­nym przez lek­to­ra tek­stem książ­ki; au­diok­siąż­ka, książ­ka audio, książ­ka do słu­cha­nia, au­dio­bo­ok


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ksią­żek – hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca Kłodz­ka
  • Ksią­żek – dziel­ni­ca Szy­dłow­ca
  • An­drzej Ksią­żek (ur. 1945) – pol­ski le­karz, rek­tor Aka­de­mii Me­dycz­nej w Lu­bli­nie i Uni­wer­sy­te­tu Me­dycz­ne­go w Lu­bli­nie
  • Bo­le­sław Ksią­żek (zm. 1943) – pol­ski rol­nik, Za­wo­ła­ny po imie­niu
  • Bo­le­sław Ksią­żek (1911–1994) – pol­ski ce­ra­mik
  • Iwona Ksią­żek (1944–2008) – pol­ska bi­blio­te­kar­ka
  • Jan Ksią­żek (1900–1964) – pol­ski ma­larz i pe­da­gog
  • Hen­ryk Ksią­żek (1923–1946) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ja­ro­sław Ksią­żek (ur. 1957) – pol­ski hi­sto­ryk i dy­plo­ma­ta
  • Mał­go­rza­ta Ksią­żek-Czer­miń­ska (ur. 1940) – pol­ska fi­lo­log
  • Nor­bert Ksią­żek (ur. 1975) – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy i praw­nik, od 2018 Głów­ny Urząd Na­dzo­ru Bu­dow­la­ne­go
  • Mi­chał Ksią­żek (ur. 1978) – pol­ski poeta, re­por­ta­ży­sta, kul­tu­roz­naw­ca i or­ni­to­log

Wikipedia


książenice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ksią­że­ni­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Ksią­że­ni­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ryb­nic­kim, w gmi­nie Czer­wion­ka-Le­szczy­ny
  • Ksią­że­ni­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Gra­bów nad Pros­ną
  • Ksią­że­ni­ce – gro­ma­da

Wikipedia


książk.

skrót od: książ­ko­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = książ­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. książkowy.

Wiktionary


książka

1. ar­ku­sze pa­pie­ru za­dru­ko­wa­ne tek­stem, zło­żo­ne i opra­wio­ne razem;
2. dzie­ło li­te­rac­kie wy­da­ne w tej po­sta­ci;
3. pewna licz­ba opra­wio­nych razem ar­ku­szy pa­pie­ru, przez­na­czo­nych do za­pi­sów, np. książ­ka ra­chun­ko­wa;
4. książ­ka mó­wio­na - na­gra­nie dźwię­ko­we z od­czy­ty­wa­nym przez lek­to­ra tek­stem książ­ki; au­diok­siąż­ka, książ­ka audio, książ­ka do słu­cha­nia, au­dio­bo­ok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bi­bliot. do­ku­ment pi­śmien­ni­czy w po­sta­ci pu­bli­ka­cji wie­lo­stro­ni­co­wej o okre­ślo­nej licz­bie stron, o cha­rak­te­rze trwa­łym;

 (1.2) treść książ­ki (1.1) (np. po­wieść)

 (1.3) opra­wio­ny plik ar­ku­szy pa­pie­ru przez­na­czo­ny do za­pi­sków

 (1.4) karc. brydż sy­tu­a­cja kiedy roz­gry­wa­ją­cy od­da­li już mak­sy­mal­ną do­pu­szczal­ną licz­bę lew i od­da­nie ko­lej­nej spo­wo­do­wa­ło­by nie­u­gra­nie kon­trak­tu

Wiktionary

Książ­ka – do­ku­ment pi­śmien­ni­czy, zapis myśli ludz­kiej, ra­czej ob­szer­ny, w po­sta­ci pu­bli­ka­cji wie­lo­stro­ni­co­wej o okre­ślo­nej licz­bie stron, o cha­rak­te­rze trwa­łym.

Dzi­siej­sza po­stać książ­ki wy­wo­dzi się od ko­dek­su, czyli kar­tek po­łą­czo­nych grzbie­tem, które wraz z upo­wszech­nie­niem per­ga­mi­nu za­stą­pi­ły po­przed­nią formę do­ku­men­tu pi­śmien­ni­cze­go, czyli zwój.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewe­li­na do­sta­ła na uro­dzi­ny książ­kę.

 (1.2) Tę książ­kę na­pi­sał mój przy­ja­ciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɔ̃w̃ʃka, AS: ḱśõũ̯ška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książnica ż.

:: zdrobn. książeczka ż.

 przym. książkowy

 przysł. książkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolumin, pozycja, księga

 (1.2) pozycja, księga

Wiktionary


książkara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka ksią­żek


SJP.pl


książkarz

po­tocz­nie: mi­ło­śnik ksią­żek; książ­ko­fil, bi­blio­fil


SJP.pl


książki

1. ar­ku­sze pa­pie­ru za­dru­ko­wa­ne tek­stem, zło­żo­ne i opra­wio­ne razem;
2. dzie­ło li­te­rac­kie wy­da­ne w tej po­sta­ci;
3. pewna licz­ba opra­wio­nych razem ar­ku­szy pa­pie­ru, przez­na­czo­nych do za­pi­sów, np. książ­ka ra­chun­ko­wa;
4. książ­ka mó­wio­na - na­gra­nie dźwię­ko­we z od­czy­ty­wa­nym przez lek­to­ra tek­stem książ­ki; au­diok­siąż­ka, książ­ka audio, książ­ka do słu­cha­nia, au­dio­bo­ok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

Wiktionary

Książ­ki (niem. "Ksion­sken", "1878–1920, 1939–1945" "Ho­hen­kirch") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie wą­brze­skim, w gmi­nie Książ­ki.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Książ­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. książecki

Wiktionary


książkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Książ­kie­wicz (1931–1994) – pol­ski elek­tryk i po­li­tyk
  • Bar­ba­ra Książ­kie­wicz (1913–2001) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka
  • Bar­ba­ra Książ­kie­wicz (ur. 1950) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Fe­liks Książ­kie­wicz (1889–1915) – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Lidia Książ­kie­wicz (ur. 1977) – pol­ska pia­nist­ka i or­ga­nist­ka
  • Mał­go­rza­ta Książ­kie­wicz (ur. 1967) – pol­ska strzel­czy­ni spor­to­wa
  • Ma­rian Książ­kie­wicz (1906–1981) – pol­ski ge­o­log
  • Ma­riusz Książ­kie­wicz (ur. 1989) – ka­na­dyj­ski za­wod­nik MMA
  • We­ro­ni­ka Książ­kie­wicz (ur. 1981) – pol­ska ak­tor­ka

Wikipedia


książkodzielnia

miej­sce dzie­le­nia się książ­ka­mi z in­ny­mi


SJP.pl


książkofil

mi­ło­śnik ksią­żek; książ­karz, bi­blio­fil


SJP.pl


książkoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od czy­ta­nia ksią­żek


SJP.pl


książkoholik

żar­to­bli­wie: osoba czy­ta­ją­ca mnó­stwo ksią­żek; mól książ­ko­wy, książ­ko­jad, bi­blio­fag


SJP.pl


książkoholizm

uza­leż­nie­nie od czy­ta­nia ksią­żek


SJP.pl


książkojad

żar­to­bli­wie: osoba czy­ta­ją­ca mnó­stwo ksią­żek; mól książ­ko­wy, książ­ko­ho­lik, bi­blio­fag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. czło­wiek czy­ta­ją­cy bar­dzo dużo ksią­żek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bibularz, mól książkowy

Wiktionary


książkokrążenie

ruch spo­łecz­ny po­le­ga­ją­cy na ce­lo­wym zo­sta­wia­niu ksią­żek w miej­scach pu­blicz­nych dla po­ten­cjal­nych czy­tel­ni­ków, za­i­ni­cjo­wa­ny w 2001 roku w USA; bo­ok­cros­sing


SJP.pl


książkomat

1. au­to­mat do sprze­da­ży ksią­żek;
2. au­to­mat słu­żą­cy do od­bie­ra­nia i od­da­wa­nia zbio­rów bi­blio­tecz­nych; bi­blio­te­ko­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. au­to­mat do od­bio­ru za­mó­wio­nych ksią­żek w pu­blicz­nej bi­blio­te­ce

Wiktionary

Książ­ko­mat – sa­mo­ob­słu­go­we urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce czy­tel­ni­kom od­biór za­mó­wio­nych oraz zwrot wy­po­ży­czo­nych z bi­blio­te­ki ma­te­ria­łów (ksią­żek, au­dio­bo­o­ków, fil­mów) poza tra­dy­cyj­ny­mi go­dzi­na­mi ot­war­cia bi­blio­te­ki. Książ­ko­ma­ty za­li­cza się do sa­mo­ob­słu­go­wych sy­ste­mów bi­blio­tecz­nych i okre­śla an­giel­ski­mi ter­mi­na­mi m.in. "li­bra­ry book ven­ding ma­chi­ne", "li­bra­ry ven­ding ma­chi­ne" lub "book-o-mat".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ca­ło­do­bo­wy bez­kon­tak­to­wy zwrot ksią­żek umoż­li­wia­ją książ­ko­mat i wrzut­nia przy wej­ściu głów­nym

Wiktionary


książkopodobny

żar­to­bli­wie: wyrób książ­ko­po­dob­ny - książ­ka o nie­wiel­kiej war­to­ści li­te­rac­kiej; czy­ta­dło


SJP.pl


książkowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w for­mie książ­ki

 (1.2) w spo­sób wła­ści­wy dla pu­bli­ka­cji książ­ko­wych, li­te­rac­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książkowość ż., książczyna ż., książka ż.

 przym. książkowy

Wiktionary


książkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest książ­ko­we; cecha tych, któ­rzy są książ­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. książkowy

 przysł. książkowo

Wiktionary


książkowstręt

żar­to­bli­wie: nie­chęć do czy­ta­nia ksią­żek; księ­gow­stręt


SJP.pl


książkowy

przy­miot­nik od: książ­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do książ­ki, za­war­ty w książ­ce

 (1.2) jęz. za­czerp­nię­ty z ksią­żek, wy­su­bli­mo­wa­ny, wy­szu­ka­ny

 (1.3) urz. fi­gu­ru­ją­cy w księ­dze, zwła­szcza hand­lo­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ, AS: ḱśõũ̯škovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książka ż., księga ż., książeczka ż., książczyna ż., książkowość ż.

 przysł. książkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) skrót książk.

Wiktionary


książnica

1. miej­sce prze­cho­wy­wa­nia i udo­stęp­nia­nia ksią­żek i rę­ko­pi­sów; księ­go­zbiór, bi­blio­te­ka;
2. przed­się­bior­stwo hand­lu książ­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce gro­ma­dze­nia i prze­cho­wy­wa­nia księ­go­zbio­ru

 (1.2) przed­się­bior­stwo hand­lu­ją­ce książ­ka­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Książ­ni­ca Be­skidz­ka
  • Książ­ni­ca Cie­szyń­ska
  • Książ­ni­ca Pe­da­go­gicz­na im. Al­fon­sa Par­czew­skie­go w Ka­li­szu
  • Książ­ni­ca Pod­la­ska im. Łu­ka­sza Gór­nic­kie­go w Bia­łym­sto­ku
  • Książ­ni­ca Po­mor­ska im. Sta­ni­sła­wa Sta­szi­ca w Szcze­ci­nie
  • Książ­ni­ca Star­gardz­ka
  • Wo­je­wódz­ka Bi­blio­te­ka Pu­blicz­na – Książ­ni­ca Ko­per­ni­kań­ska w To­ru­niu
  • Książ­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Dzier­żo­niów
  • Książ­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków
  • Dru­kar­nia Bi­blio­tecz­na „Książ­ni­ca”
  • Wy­daw­nict­wo „Książ­ni­ca”
  • Wy­daw­nict­wo „Książ­ni­ca–Atlas”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaj­du­je­my więc w książ­ni­cy ni­niw­skiej zbiór za­klęć ma­gicz­nych na wszel­kie cho­ro­by i wszel­kie przy­go­dy, na­pi­sa­ny w sta­ro­żyt­nym ję­zy­ku Ak­ka­dów (=Aka­dyj­czy­ków), po­nad­to wy­kła­dy snów i cu­dow­nych zja­wisk, trak­ta­ty o wróż­bach i za­kli­na­niach, oraz uryw­ki ze zbio­ru hym­nów re­li­gij­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarnia ż., książka ż., księga ż., książczyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biblioteka

Wiktionary


książniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. stud. stu­dent­ka, która cały czas zaj­mu­je się książ­ka­mi i odrzu­ca za­lo­ty ko­le­gów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃w̃ʒʲˈɲit͡ʃka, AS: ḱśõũ̯žʹńička

Wiktionary


książniczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce;

Wiktionary

Książ­nicz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


książątko

1. ksią­żę­ce dziec­ko;
2. wład­ca ma­łe­go księ­stwa


SJP.pl

Ksią­żąt­ko – pol­ski czar­no-biały film fa­bu­lar­ny z 1937 roku.

Wikipedia


książę

1. nie­ko­ro­no­wa­ny wład­ca pań­stwa lub pew­ne­go te­ry­to­rium;
2. czło­nek ro­dzi­ny pa­nu­ją­cej;
3. czło­nek rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go dzie­dzi­czą­cy tytuł lub ma­ją­cy go z na­da­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wład­ca księ­stwa, mo­nar­cha nie­ko­ro­no­wa­ny na króla;

 (1.2) wy­so­ki tytuł szla­chec­ki

 (1.3) syn mo­nar­chy

Wiktionary

Ksią­żę – tytuł przy­słu­gu­ją­cy:

Na te­re­nie po­gań­skiej Sło­wiań­szczyz­ny wyraz "ksią­żę" oz­na­czał po pro­stu wład­cę te­ry­to­rial­ne­go lub ple­mien­ne­go, bez ja­kie­go­kol­wiek od­nie­sie­nia do god­no­ści chrze­ści­jań­skich ksią­żąt, kró­lów i ce­sa­rzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­ko I (= pier­wszy) nie był kró­lem, a je­dy­nie księ­ciem.

 (1.2) Bry­tyj­ski na­stęp­ca tronu tra­dy­cyj­nie nosi tytuł Księ­cia Walii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ, AS: ḱśõũ̯že

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n., ksiąstewko n., księżniczka ż., arcyksiążę m.

:: zdrobn. książątko n.

:: fż. księżna ż.

 przym. książęcy, księżowski, księży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kniaź, skr. ks.

 (1.2) diuk, skr. ks.

Wiktionary


książę-kardynał

ksią­żę bę­dą­cy jed­no­cze­śnie kar­dy­na­łem


SJP.pl


książęcy

do­ty­czą­cy księ­cia, na­le­żą­cy do księ­cia (np. ksią­żę­cy tytuł, dwór ksią­żę­cy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do księ­cia, zwią­za­ny z księ­ciem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książę m., książątko n., księżna ż., księżniczka ż., księstwo n., księstewko n., ksiąstewko n., księżyc m., Księżyc m.

 przym. arcyksiążęcy

Wiktionary


książęta

1. nie­ko­ro­no­wa­ny wład­ca pań­stwa lub pew­ne­go te­ry­to­rium;
2. czło­nek ro­dzi­ny pa­nu­ją­cej;
3. czło­nek rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go dzie­dzi­czą­cy tytuł lub ma­ją­cy go z na­da­nia


SJP.pl


księcioseksualny

o męż­czyz­nach: prze­sad­nie dba­ją­cy o włas­ny wy­gląd i dobre ma­nie­ry, cho­dzą­cy w do­sko­na­le skro­jo­nych pła­szczach i mun­du­rach na wzór epoki na­po­le­oń­skiej


SJP.pl


księciunio

po­u­fa­le, nieco żar­to­bli­wie o księ­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. ksią­żę

Wiktionary


księdzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żona księ­dza obrząd­ku grec­kie­go

 (1.2) daw. żona księ­dza ewan­ge­lic­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz m.

Wiktionary


księdzowski

→ ksiądz (prze­sta­rza­le); księ­ży, księ­żow­ski


SJP.pl


księg.

skrót od: księ­go­wość, księ­go­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


księga

duża książ­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opa­sła książ­ka

 (1.2) część dzie­ła li­te­rac­kie­go

 (1.3) re­jestr, zbiór do­ku­men­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej księ­dze znaj­du­je się cała wie­dza sta­ro­żyt­nych al­che­mi­ków.

 (1.1) Bi­blio­te­karz z tru­dem zdjął starą księ­gę z naj­wyż­szej półki.

 (1.2) Ta po­wieść skła­da się z pię­ciu ksiąg, każda jest pełna in­tryg i zwro­tów akcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa, AS: ḱśẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarnia ż., księgarz m., księgarstwo n., księgowość ż., księgowy m., księgowa ż., księgowanie n.

:: zdrobn. książka ż., książeczka ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk.

 przym. książkowy, księgarski, księgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tom

Wiktionary


księgarczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. po­moc­nik księ­ga­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgarnia ż., księgarz mos.

Wiktionary


księgarenka

zdrob­nie­nie od: księ­gar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: księ­gar­nia

 (1.2) pot. mała księ­gar­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zna­la­złem ten eg­zem­plarz w jed­nej z je­ro­zo­lim­skich księ­ga­re­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarzowa ż., książczyna ż., księgarstwo n., księgarnia ż., księgarz mos.

Wiktionary


księgarka

pra­cow­ni­ca księ­gar­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. sprze­daw­czy­ni w księ­gar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarz mos., księgarzowa ż.

Wiktionary


księgarnia

1. sklep, gdzie sprze­da­wa­ne są książ­ki, cza­so­pis­ma itp.;
2. daw­niej: po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne na księ­go­zbiór; bi­blio­te­ka; książ­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. sklep z książ­ka­mi, cza­so­pis­ma­mi, ma­pa­mi itp.;

Wiktionary

Księ­gar­nia – przed­się­bior­stwo hand­lo­we zaj­mu­ją­ce się de­ta­licz­ną, a cza­sa­mi hur­to­wą sprze­da­żą ksią­żek, a także in­nych wy­daw­nictw i ar­ty­ku­łów po­krew­nych ta­kich jak cza­so­pis­ma, mapy, czy prze­wod­ni­ki. A także jed­nost­ka ope­ra­tyw­no-wy­ko­naw­cza wcho­dzą­ca w skład przed­się­bior­stwa księ­gar­skie­go, bę­dą­ca sta­łym punk­tem de­ta­licz­nej sprze­da­ży ksią­żek i in­nych wy­daw­nictw, dy­spo­nu­ją­ca lo­ka­lem wy­po­sa­żo­nym w od­po­wied­nia urzą­dze­nia słu­żą­ce do ek­spo­zy­cji i sprze­da­ży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księ­gar­niach sprze­da­je się książ­ki i cza­sem płyty.

 (1.1) Przez okno wtar­gnę­li do bu­dyn­ku, w któ­rym znaj­du­ją się kasy, księ­gar­nia, pocz­ta i ban­ko­mat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa, AS: ḱśẽŋgarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książka ż., książnica ż., księgarz m., księgarstwo n., księgowy m., księgowa ż., księgowość ż.

:: zdrobn. księgarenka ż.

 przym. księgarniany, księgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom książki

Wiktionary


księgarski

przy­miot­nik od: księ­garz, księ­gar­nia


SJP.pl


księgarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. han­del książ­ka­mi

 (1.2) zaw. pro­fe­sja księ­ga­rza

 (1.3) ogół księ­ga­rzy

Wiktionary

Księ­gar­stwo – dzia­łal­ność go­spo­dar­cza po­le­ga­ją­ca na roz­po­wszech­nia­niu ksią­żek zgod­nie z pro­gra­mem wy­daw­ni­czym dzię­ki sieci księ­garń.

Ter­min „księ­gar­stwo” wy­stę­pu­je w dwóch zna­cze­niach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po woj­nie na­stą­pił roz­wój księ­gar­stwa, w które wła­dze rze­czy­wi­ście in­we­sto­wa­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarzowa ż., księga ż., książczyna ż., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarz mos.

Wiktionary


księgarz

pra­cow­nik księ­gar­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. sprze­daw­ca w księ­gar­ni

 (1.2) daw. wy­daw­ca i sprze­daw­ca ksią­żek

Wiktionary

Księ­garz – osoba zaj­mu­ją­ca się sprze­da­żą ksią­żek i in­nych wy­daw­nictw.

W za­kre­sie dzia­łań księ­ga­rza jest rów­nież udzie­la­nia fa­cho­wej in­for­ma­cji klien­tom, pro­pa­go­wa­nie czy­tel­nict­wa, or­ga­ni­za­cja spot­kań au­tor­skich, uczest­nict­wo w tar­gach i kier­ma­szach. Zawód wy­ma­ga uzu­peł­nia­nia wie­dzy o no­wo­ściach wy­daw­ni­czych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarstwo n., księgowa ż., księgowość ż., księgowy mos., księgozbiór mrz., księgoznawstwo n., księgarzowa ż.

:: fż. księgarka ż.

 czas. księgować ndk.

 przym. księgarski

Wiktionary


księgarzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona księ­ga­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarstwo n., księgowa ż., księgowość ż., księgowy mos., księgozbiór mrz., księgoznawstwo n., księgarz m.,księgarka ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk.

 przym. księgarski

Wiktionary


księgi

w ana­to­mii: jedna z komór czte­ro­ko­mo­ro­we­go żo­łąd­ka zwie­rząt prze­żu­wa­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) anat. trze­ci z prze­dżo­łąd­ków prze­żu­wa­czy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. lm. od księ­ga

Wiktionary

Księ­gi

Księ­gi ( oma­sum, psal­te­rium) – trze­cia po żwa­czu i czep­cu część żo­łąd­ka (trze­ci prze­dżo­łą­dek) prze­żu­wa­czy, po­łą­czo­ny z czep­cem i tra­wień­cem. U bydła do­mo­we­go po­ło­żo­ny jest na prawo od żwa­cza i ku ty­ło­wi od czep­ca, ma kształt okrą­głe­go, nieco spła­szczo­ne­go worka. Wy­peł­nio­ny jest wy­so­ki­mi, cien­ki­mi fał­da­mi błony ślu­zo­wej, przy­po­mi­na­ją­cy­mi kart­ki książ­ki (stąd nazwa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księ­gi mają kształt okrą­głe­go, nieco spła­szczo­ne­go worka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książka ż.

Wiktionary


księginice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Księ­gi­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Le­gnic­kie Pole
  • Księ­gi­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Lubin
  • Księ­gi­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Księ­gi­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Księ­gi­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce
  • Księ­gi­ni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie lu­biń­skim
  • Księ­gi­ni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie średz­kim
  • Księ­gi­ni­ce – dawna gmina
  • Księ­gi­ni­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Księ­gi­ni­cach, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim
  • Księ­gi­ni­ce Małe, Księ­gi­ni­ce Wiel­kie

Wikipedia


księgokradztwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. kra­dzież książ­ki

 (1.2) daw. pla­giat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɕɛ̃ŋɡɔˈkrat͡stfɔ, AS: ḱśẽŋgokractfo

Wiktionary


księgosusz

cho­ro­ba wi­ru­so­wa bydła, wy­wo­ły­wa­na przez wirus księ­go­su­szu z ro­dza­ju mor­bil­li­vi­rus ro­dzi­ny pa­ra­my­xo­vi­ri­dae


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wet. ostra cho­ro­ba za­kaź­na bydła po­wo­do­wa­na przez wi­ru­sy z rzędu Mo­no­ne­ga­vi­ra­les;

Wiktionary

Księ­go­susz lub pomór bydła (łac. "Typ­hus bovum con­ta­gio­sus") – bar­dzo za­raź­li­wa, ostro prze­bie­ga­ją­ca cho­ro­ba wi­ru­so­wa bydła i dziko ży­ją­cych prze­żu­wa­czy. Umie­ral­ność wy­no­si po­wy­żej 90%. Po­wo­du­je mart­wi­cę błon ślu­zo­wych. W Pol­sce nie wy­stę­pu­je od wios­ny 1922 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy księ­go­su­szu wy­stę­pu­je brak ape­ty­tu i chęci prze­żu­wa­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomór bydła

Wiktionary


księgowa

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się księ­ga­mi ra­chun­ko­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) księg. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pro­wa­dze­niem ksiąg ra­chun­ko­wych

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: księ­go­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kład za­trud­niał kilka księ­go­wych.

 (1.1) Wy­sta­wi­wszy czter­dzie­stą trze­cią fak­tu­rę księ­go­wa zo­rien­to­wa­ła się, że cały czas sto­so­wa­ła nie­ak­tu­al­ną staw­kę VAT.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgować dk., przeksięgować dk.

 przym. księgowy

 rzecz. księga ż.

:: fm. księgowy m.

Wiktionary


księgować

do­ko­ny­wać za­pi­sów ope­ra­cji fi­nan­so­wych i in­for­ma­cji o ma­jąt­ku w księ­gach ra­chun­ko­wych


SJP.pl


księgowość

1. pro­wa­dze­nie ksiąg ra­chun­ko­wych firmy lub in­sty­tu­cji;
2. dział firmy lub in­sty­tu­cji pro­wa­dzą­cy księ­gi ra­chun­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. sy­ste­ma­tycz­ne re­je­stro­wa­nie przy­cho­dów i wy­dat­ków przed­się­bior­stwa;

 (1.2) ekon. adm. dział biura, przed­się­bior­stwa, in­sty­tu­cji, któ­re­go za­da­niem jest pro­wa­dze­nie ksiąg ra­chun­ko­wych

Wiktionary

Księ­go­wość (prze­sta­rza­le "bu­chal­te­ria") – pod­sta­wo­wy ele­ment skła­do­wy ra­chun­ko­wo­ści. Księ­go­wość sta­no­wi część re­je­stra­cyj­ną ra­chun­ko­wo­ści.

Księ­go­wość po­le­ga na re­je­stra­cji w uję­ciu pie­nięż­nym, a nie­kie­dy w uję­ciu ilo­ścio­wym, od­po­wied­nio udo­ku­men­to­wa­nych zda­rzeń go­spo­dar­czych, które po­wo­du­ją zmia­ny w ma­jąt­ku jed­nost­ki go­spo­da­ru­ją­cej i źró­dłach jego po­cho­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moja sio­strze­ni­ca pra­cu­je w księ­go­wo­ści w dużej fir­mie bu­dow­la­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕt͡ɕ, AS: ḱśẽŋgovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książka ż., księgarnia ż., księgowy m., księgowa ż., księgowanie n., zaksięgowanie n., wyksięgowanie n., przeksięgowanie n., książczyna ż., księgarz mos., księgarzowa ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgować dk., przeksięgować dk.

 przym. księgowy, pozaksięgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. buchalteria

 (1.2) rachuba

Wiktionary


księgowstręt

żar­to­bli­wie: nie­chęć do czy­ta­nia ksią­żek; książ­kow­stręt


SJP.pl


księgowy

przy­miot­nik od: księ­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) księg. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pro­wa­dze­niem ksiąg ra­chun­ko­wych

przy­miot­nik

 (2.1) zwią­za­ny z księ­go­wo­ścią

Wiktionary

Księ­go­wy (daw­niej "bu­chal­ter", od Buch­hal­ter) – osoba po­sia­da­ją­ca umie­jęt­no­ści, za­kres od­po­wie­dzial­no­ści oraz wie­dzę spe­cja­li­stycz­ną, poz­wa­la­ją­ce na pro­wa­dze­nie ksiąg ra­chun­ko­wych i spo­rzą­dza­nie spra­wo­zdań fi­nan­so­wych przed­się­biorstw. Księ­go­wi mogą być rów­nież za­an­ga­żo­wa­ni w ra­chun­ko­wość za­rząd­czą, ana­li­zę fi­nan­so­wą, pro­ces bu­dże­to­wa­nia, a także de­cyz­je do­ty­czą­ce na­kła­dów in­we­sty­cyj­nych i spo­so­bów fi­nan­so­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świad­czy­my pro­fe­sjo­nal­ne usłu­gi księ­go­wych na naj­wyż­szym po­zio­mie.

 (2.1) Czy warto in­te­re­so­wać się usłu­ga­mi księ­go­wy­mi świad­czo­ny­mi przez In­ter­net?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ, AS: ḱśẽŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgowość ż., księgowanie n., zaksięgowanie n., wyksięgowanie n., przeksięgowanie n.

:: fż. księgowa ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgować dk., przeksięgować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. buchalter

Wiktionary


księgozbiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbiór ksią­żek, dru­ków, rę­ko­pi­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja ro­dzi­na zbie­ra książ­ki od kilku po­ko­leń, więc po­sia­da­my obec­nie dość spory i bo­ga­ty księ­go­zbiór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡɔzbʲjur, AS: ḱśẽŋgozbʹi ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. księgozbiorowy

 rzecz. księgarz mos., księgarzowa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biblioteka, biblioteczka

Wiktionary


księgoznak

ar­ty­stycz­na na­lep­ka z imie­niem i naz­wi­skiem lub go­dłem wła­ści­cie­la umie­szcza­na na wew­nętrz­nej stro­nie okład­ki; eks­li­bris, eks­li­brys (rzad­ko), ex li­bris (rzad­ko), znak włas­no­ścio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. znak włas­no­ścio­wy wkle­ja­ny na wew­nętrz­nej okład­ce książ­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­blio­te­kar­ka za­czę­ła wkle­jać księ­goz­na­ki do no­wych ksią­żek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekslibris

Wiktionary


księgoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o książ­ce; bi­blioz­naw­ca, bi­blio­log


SJP.pl


księgoznawczy

zwią­za­ny z nauką o książ­ce; bi­blioz­naw­czy, bi­blio­lo­gicz­ny


SJP.pl


księgoznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki o książ­ce


SJP.pl


księgoznawstwo

nauka o książ­ce; bi­blio­lo­gia, bi­blioz­naw­stwo


SJP.pl


księski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­nik Księ­ski – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny i wy­daw­ca,
  • Ste­fan Księ­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Zbi­gniew Księ­ski – pol­ski sza­chi­sta

Wikipedia


księstewko

zdrob­nie­nie od: księ­stwo; ksią­stew­ko


SJP.pl


księstwo

te­ry­to­rium pod wła­da­niem księ­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. rzą­dzo­ne przez księ­cia (prin­ceps) pań­stwo lub jego część;

 (1.2) polit. rzą­dzo­ne przez księ­cia (dux) pań­stwo lub jego część;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) ksią­żę z mał­żon­ką

Wiktionary

Księ­stwo – pań­stwo, któ­re­go pa­nu­ją­cy mo­nar­cha nosi tytuł księ­cia lub księż­nej "kró­lew­skiej" krwi (łac. "Prin­ceps"). Księ­stwem jest też fe­u­dal­na, lub te­ry­to­rial­na część więk­szej mo­nar­chii. Okre­śle­nie po­ja­wi­ło się w śred­nio­wie­czu, gdyż wtedy ta forma mo­nar­chii była po­wszech­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃w̃stfɔ, AS: ḱśẽũ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Księżyc ż./mrz., księżyc mrz., książę m., księżna ż., ksiąstewko n., księstewko n., książątko n., księżniczka ż.

:: zdrobn. ksiąstewko n.

 przym. książęcy

Wiktionary


księża

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (1.1) plu­ral|ksiądz.

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) daw. księ­ża (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Księ­ża Wola
  • Księ­ża Wólka
  • księ­ża – du­chow­ni

Wikipedia


księżacki

przy­miot­nik od: Księ­żak


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z księ­stwem ło­wic­kim lub Księ­ża­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weł­nia­ki księ­żac­kie mają pasy zwy­kle sze­ro­kie na 15 cm, a opo­czyń­skie naj­wy­żej na 6 cm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n., Księżak m.

Wiktionary


księżak

miesz­ka­niec Ło­wic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. miesz­ka­niec księ­stwa ło­wic­kie­go, czło­nek osob­nej grupy et­no­gra­ficz­nej

Wiktionary

Księ­żak – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn.

Nazwa ma ro­do­wód XIX-wiecz­ny (1883 rok). Teren, na któ­rym za­ło­żo­no osadę na­le­żał do czło­wie­ka o naz­wi­sku "Księ­żak", bądź do Księ­ża­ka, tj. osad­ni­ka przy­by­łe­go z księ­stwa ło­wic­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie, z peł­nym ar­ty­stycz­nym suk­ce­sem po­stę­po­wał Ka­zi­mierz Przer­wa-Tet­ma­jer, Wła­dy­sław Orkan, Sta­ni­sław Wit­kie­wicz, Fe­liks Gwiżdż i inni co do ję­zy­ka pod­ha­lań­skie­go, Wła­dy­sław St. Re­y­mont co do ję­zy­ka Księ­ża­ków, po­nie­kąd Jan Ka­spro­wicz co do swych oj­czy­stych Kujaw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n.

:: fż. Księżanka ż.

 przym. księżacki, księży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. księstwo łowickie Ksinzok

Wiktionary


księżanka

miesz­kan­ka Ło­wic­kie­go


SJP.pl


księżna

mał­żon­ka księ­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która spra­wu­je wła­dzę w księ­stwie

 (1.2) żona księ­cia

 (1.3) człon­ki­ni rodu, któ­rej na­da­no tytuł ksią­żę­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃w̃ʒna, AS: ḱśẽũ̯žna

Wiktionary

Powiązane:

 zob. książę.

Wiktionary


księżniczka

córka księ­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka księ­cia i/lub księż­nej

 (1.2) córka króla i/lub kró­lo­wej

 (1.3) zool. ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny papug wschod­nich Psit­ta­cu­li­dae;

 (1.4) zool. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • księż­nicz­ka – tytuł ary­sto­kra­tycz­ny,
  • Księż­nicz­ka – po­wieść au­tor­stwa Zofii Ur­ba­now­skiej
  • Księż­nicz­ka – po­wieść au­tor­stwa An­drze­ja Pi­li­piu­ka
  • „Księż­nicz­ka” – sin­gel Syl­wii Grze­szczak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Aro­ganc­ka i gnu­śna księż­nicz­ka na­przy­krza­ła się wszyst­kim wokół.

 (1.1) Spo­ty­kał już wie­lo­krot­nie księż­nicz­ki, a nawet kró­lew­ny, włó­czą­ce się z tru­pa­mi wę­drow­nych ak­to­rów i szczę­śli­we, że zdo­ła­ły zbiec przed zgrzy­bia­łym, ale wciąż spra­gnio­nym po­tom­ka kró­lem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲit͡ʃka, AS: ḱśẽũ̯žʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n., książę m., księżyc mrz., Księżyc ż./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) królewna

Wiktionary


księżopolski

przy­miot­nik od: Księ­żo­po­le


SJP.pl


księżowski

→ ksiądz; księ­ży


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do księ­dza

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy księ­dza, zwią­za­ny z księ­dzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­przę­żo­nym w bu­ła­ne­go wa­ła­cha księ­żow­skim wozem po­wo­zi­ła Do­ro­ta Faber.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos., książę mos., księżyc mrz.

 przym. księży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) księży

 (2.1) księży

Wiktionary


księżpol

Księż­pol (pier­wot­nie "Księ­żo­po­le", daw­niej "Kniaź­pol," ukr. Княжпіль, ros. Княжполь) – wieś gmin­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, w gmi­nie Księż­pol.

Wieś jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Księż­pol. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 1210 miesz­kań­ców i była naj­więk­szą co do licz­by lud­no­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


księżulek

po­błaż­li­wie lub lek­ce­wa­żą­co o księ­dzu; księ­żu­lo, księ­żul­ko, księ­żu­nio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ksiądz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary


księżulko

po­błaż­li­wie lub lek­ce­wa­żą­co o księ­dzu rzym­sko-ka­to­lic­kim; księ­żu­lo, księ­żu­lek, księ­żu­nio


SJP.pl


księżulo

po­błaż­li­wie lub lek­ce­wa­żą­co o księ­dzu rzym­sko-ka­to­lic­kim; księ­żul­ko, księ­żu­lek, księ­żu­nio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. żart. ksiądz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃w̃ˈʒulɔ, AS: ḱśẽũ̯žulo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) księżulek, klecha, czarny

Wiktionary


księżunio

po­błaż­li­wie lub lek­ce­wa­żą­co o księ­dzu rzym­sko-ka­to­lic­kim; księ­żu­lek, księ­żul­ko, księ­żu­lo


SJP.pl


księży

→ ksiądz; księ­żow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do księ­dza

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy księ­dza, zwią­za­ny z księ­dzem

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: ksiądz

 (3.2) D., C. i Ms. lp. od: księ­ża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Księ­ży – potok, do­pływ Mły­nów­ki
  • Księ­ży – potok, do­pływ Stup­ni­cy
  • Księ­ży – potok, do­pływ Usz­wi­cy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos., książę mos., księżyc mrz., Księżak mos.

 przym. księżowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) księżowski

 (2.1) księżowski

Wiktionary


księżyc

1. Księ­życ po­strze­ga­ny jako tar­cza na nie­bie lub jej część;
2. ciało nie­bie­skie krą­żą­ce do­ko­ła ja­kiejś pla­ne­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) Księ­życ wi­dzia­ny jako tar­cza na nie­bie lub jej część

 (1.2) astr. ciało nie­bie­skie obie­ga­ją­ce pla­ne­ta­a­ne­tę, pla­ne­ta kar­ło­wa­ta­a­ne­tę kar­ło­wa­tą, pla­ne­to­i­da­a­ne­to­i­dę itp.;

 (1.3) blask księ­ży­co­wy

 (1.4) sty­li­zo­wa­ny, cza­sem an­tro­po­mor­fi­zo­wa­ny księ­życ (1.1); przed­miot, fi­gu­ra, ry­su­nek itp. w kształ­cie półk­się­ży­ca

Wiktionary

Księ­życ ( Luna, Σελήνη "Selḗnē"; pol. fraz. „Srebr­ny Glob”, „srebr­ny glob”; pol. przest. gw. poet. „mie­siąc”; pol. przest. poet. „luna” lub „łuna”) – je­dy­ny na­tu­ral­ny sa­te­li­ta Ziemi (nie li­cząc tzw. księ­ży­ców Kor­dy­lew­skie­go, które są obiek­ta­mi py­ło­wy­mi i przez niek­tó­rych ba­da­czy uwa­ża­ne za obiek­ty przej­ścio­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księ­życ sym­bo­li­zu­je ta­jem­ne i za­kry­te stro­ny na­tu­ry, in­tu­i­cję, podś­wia­do­mość, magię, wy­o­braź­nię i natch­nie­nie po­e­tyc­kie.

 (1.1) Ol­brzy­mi księ­życ za­le­wał cały step sre­brzy­stą poś­wia­tą.

 (1.1) We­dług wie­rzeń lu­do­wych zioła lecz­ni­cze zbie­ra­ne przy bla­sku księ­ży­ca dzia­ła­ją naj­sku­tecz­niej.

 (1.1) A gdy rano przyj­dzie świt, księ­ży­co­wi bę­dzie wstyd, że on zas­nął, a nie ty.

 (1.1) Ponad lasem widać było wscho­dzą­cy księ­życ.

 (1.2) Zie­mię obie­ga jeden księ­życ, zwany Księ­ży­cem.

 (1.2) Ga­ni­me­des jest naj­więk­szym księ­ży­cem w Ukła­dzie Sło­necz­nym.

 (1.2) Pra­wie wszyst­kie pla­ne­ta­a­ne­ty Ukła­du Sło­necz­ne­go oraz niek­tó­re pla­ne­ta kar­ło­wa­ta­a­ne­ty kar­ło­wa­te i pla­ne­to­i­da­a­ne­to­i­dy mają księ­ży­ce.

 (1.2) Wenus i Mer­ku­ry nie mają księ­ży­ców.

 (1.3) Wysz­ła na plac ob­szer­ny, cały za­la­ny księ­ży­cem.

 (1.3) Śnieg is­krzył się w księ­ży­cu.

 (1.4) Moja bab­cia upie­kła wy­śmie­ni­te księ­ży­ce i gwiazd­ki pier­ni­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s, AS: ḱśẽũ̯žyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Księżyc m., księżycówka ż., księżycowość ż., księżycowatość ż., książę m., księżna ż., książątko n., księżniczka ż., księżyczność ż., ksiądz m., książęcość ż., księstwo n., księstewko n., ksiąstewko n.

 przym. księżycowy, księżycowaty, księżyczny, książęcy

 przysł. księżycowo, książęco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. książk. Srebrny Glob, srebrny glob; przest. gwara. poet. miesiąc; przest. gwara. poet. zdrobn. miesiączek; przest. poet. luna; poet. kawalerskie słońce; pot. żart. łysy

 (1.2) satelita, naturalny satelita

Wiktionary


księżycowato

→ księ­ży­co­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

księżycowaty

księżycowaty

po­dob­ny do księ­ży­ca


SJP.pl


księżycowość

1. cecha tego, co ma zwią­zek z księ­ży­cem;
2. zu­peł­ny brak re­a­liz­mu w czymś


SJP.pl


księżycowy

1. do­ty­czą­cy Księ­ży­ca;
2. od­bi­ja­ny przez księ­życ;
3. wyz­na­cza­ny przez bieg księ­ży­ca;
4. nie­moż­li­wy do zre­a­li­zo­wa­nia; nie­re­a­li­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Księ­ży­cem, do­ty­czą­cy Księ­ży­ca

 (1.2) ekspr. zob. nie­re­al­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈt͡sɔvɨ, AS: ḱśẽũ̯žycovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Księżyc m., księżyc m., księżycówka ż.

 przym. księżycowaty, księżyczny

 przysł. księżycowo, księżycowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. lunarny; rzad. poet. księżyczny; przest. poet. miesięczny

Wiktionary


księżyczanin

dom­nie­ma­ny miesz­ka­niec Księ­ży­ca; Se­le­ni­ta


SJP.pl


księżyczny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. księ­ży­co­wy; zwią­za­ny z księ­ży­cem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świa­tło księ­życz­ne nie­sie z sobą wil­got­ność, zatym nie jest spo­sob­ne do uczy­nie­nia ognia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księżyc mrz., Księżyc mrz.

 przym. księżycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. miesięczny

Wiktionary


księżycówka

żar­to­bli­wie: bim­ber (w do­my­śle: pę­dzo­ny se­kret­nie nocą przy świet­le księ­ży­ca); sa­mo­gon, sa­mi­zdat, krza­ków­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. spoż. nie­le­gal­nie pę­dzo­na wódka, rze­ko­mo nocą, przy świet­le księ­ży­ca

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­u­rest­hes te­nu­is|ref=tak., ga­tu­nek małej mor­skiej ryby z ro­dzi­ny At­he­ri­nop­si­dae, zna­nej głów­nie z po­wo­du pory od­by­wa­nia tarła oraz nie­ty­po­we­go dla ryb miej­sca skła­da­nia ikry;

 (1.3) pot. muz. ro­dzaj akor­de­o­nu z kla­wi­sza­mi uło­żo­ny­mi w kształt półk­się­ży­ca

Wiktionary

Księ­ży­ców­ka, lu­nar­ka, ate­ry­na ame­ry­kań­ska ("Le­u­rest­hes te­nu­is") – ga­tu­nek małej mor­skiej ryby ate­ry­noksz­tałt­nej z ro­dzi­ny At­he­ri­nop­si­dae, zna­nej głów­nie z po­wo­du pory od­by­wa­nia tarła oraz nie­ty­po­we­go dla ryb miej­sca skła­da­nia ikry. Księ­ży­ców­ka od­by­wa tarło nocą, kilka dni po nowiu lub pełni Księ­ży­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈt͡sufka, AS: ḱśẽũ̯žycufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księżyc m., Księżyc m., książę m., księżna ż.

 przym. księżycowy, księżycówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bimber, samogon, gorzała, krzakówka, deptana, 1410, KPN (koniak pędzony nocą), prymucha, noska, łza sołtysa, sołtysówka, siwucha

Wiktionary


księżyk

żar­to­bli­wie: ksiądz, zwy­kle młody


SJP.pl


księżyna

ek­spre­syw­nie: ksiądz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ksiądz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary


księżówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek, w któ­rym miesz­ka­ją księ­źa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Księ­żów­ka (wznie­sie­nie)
  • Cen­trum For­ma­cyj­no-Szko­le­nio­we „Księ­żów­ka” w Za­ko­pa­nem

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary


kslp

skró­to­wiec

 (1.1) = Ka­to­lic­kie Sto­wa­rzy­sze­nie Le­ka­rzy Pol­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gi­ne­ko­lo­dzy i po­łoż­ni­cy z KSLP wy­po­wie­dzie­li się kry­tycz­nie o pre­zy­denc­kim pro­jek­cie usta­wy.

Wiktionary


ksng

skró­to­wiec

 (1.1) = Ko­mi­sja Stan­da­ry­za­cji Nazw Ge­o­gra­ficz­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) KSNG opra­co­wu­je wy­ka­zy nazw obiek­tów ge­o­gra­ficz­nych po­ło­żo­nych poza gra­ni­ca­mi Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿ɛs‿ɛ̃ŋʲ‿ˈɟɛ, AS: ka‿es‿ẽŋʹ‿ǵe

Wiktionary


ksoanon

naj­star­sze­go typu posąg kul­to­wy w grec­kich świą­ty­niach, drew­nia­ny, w kształ­cie słupa z opra­co­wa­ną głową


SJP.pl

Kso­a­non (stgr. ξόανον xó­a­non, lm ξόανα xóana) – naj­star­szy typ sta­ro­grec­kie­go po­są­gu kul­to­we­go wy­cio­sa­ny z drew­na i de­ko­ro­wa­ny sza­ta­mi.

Wikipedia


ksobność

1. cecha osoby od­bie­ra­ją­cej wszyst­kie rze­czy z ota­cza­ją­ce­go świa­ta, jakby od­no­si­ły się do niej;
2. → ksob­ny


SJP.pl

Patrz:

ksobny

ksobny

skie­ro­wa­ny ku sobie, idący ku sobie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. książk. ukie­run­ko­wa­ny na włas­ną osobę lub zwró­co­ny do włas­ne­go wnę­trza

 (1.2) anat. o mię­śniu: po­wo­du­ją­cy przy­cią­gnię­cie czę­ści ciała w kie­run­ku jego osi głów­nej

 (1.3) daw., dziś rzad. lub gwara. umiej­sco­wio­ny z lewej stro­ny lub po­ru­sza­ją­cy się z pra­wej na lewą stro­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­chły­śnię­cie się pry­wat­ną włas­no­ścią po la­tach ko­lek­ty­wiz­mu spo­wo­do­wa­ło w pań­stwach post­trans­for­ma­cyj­nych orien­ta­cję ksob­ną, izo­la­cję i ego­izm.

 (1.1) Wojna służ­ba­mi, kon­flik­ty mię­dzy ba­ro­na­mi, na­pię­cia mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi be­zi­de­o­wy­mi w sumie frak­cja­mi — wszyst­ko to bę­dzie osła­biać PO i wią­zać ją w po­li­ty­ce ksob­nej, sku­pio­nej wy­łącz­nie na sobie.

 (1.1) Naj­czę­ściej są to tzw. uro­je­nia ksob­ne — dziec­ko jest prze­ko­na­ne, że wszyst­kie wy­da­rze­nia do­ty­czą jego osoby.

 (1.1) Ale nie ego­izm ni­szczą­cy dru­gie­go czło­wie­ka, za­wła­szcza­ją­cy go. Na­tu­ral­ny, a na­tu­ra czło­wie­ka jest prze­cież ksob­na, osoba ludz­ka to osob­ność.

 (1.2) Wew­nętrz­na część ud wy­peł­nio­na jest wła­śnie mu­sku­ła­mi ksob­ne­mi: za ich to poś­red­nict­wem mo­że­my zbli­żyć uda ku sobie.

 (1.2) Wszyst­kie te mię­śnie, oprócz ksob­ne­go, po­czy­na­ją się od więzu na­pięst­ka dło­nio­we­go osob­ne­go.

 (1.3) Po wy­ko­pa­niu drze­wa z ziemi ob­ci­na się ko­rze­nie z wy­jąt­kiem dwu, pra­wie do pnia pro­sto­pa­dłych. Ko­rze­nie te sta­no­wią rę­ko­je­ści czyli rogi sochy, „ocieb­ny” czyli prawy i „ksob­ny” czyli lewy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. dosiebny

 (1.3) gwara. ksebny, ksewny, ciobny

Wiktionary


ksografia

ko­lo­ro­wa fo­to­gra­fia trój­wy­mia­ro­wa


SJP.pl

Kso­gra­fia (ang. "Xo­graph pro­cess"; z fr. xo­grap­hie na wzór xérographie) – pro­ces druku barw­nej fo­to­gra­fii au­to­ste­re­o­sko­po­wej, wy­na­le­zio­ny przez firmę Vi­su­al Pho­to­grap­hics z No­we­go Jorku.

Efekt trój­wy­mia­ro­wo­ści osią­ga­no po­przez za­sto­so­wa­nie do fo­to­gra­fii spe­cjal­ne­go cięż­kie­go apa­ra­tu mon­to­wa­ne­go na sa­mo­cho­dzie cię­ża­ro­wym (czym zaj­mo­wa­ła się firma Xo­graph Com­pa­ny); druk w po­sta­ci upo­rząd­ko­wa­ne­go dia­go­nal­ne­go wzoru kro­pek oraz na­nie­sie­nie war­stwy pla­sti­ku na wy­druk, która dzia­ła­ła jak pryz­mat.

Wikipedia


ksograficzny

→ kso­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

ksografia

ksp

[czy­taj: ka-esPE]
1. skrót od: Ko­men­da Sto­łecz­na Po­li­cji;
2. skrót od: Ka­to­lic­ka Szko­ła Pod­sta­wo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­men­da Sto­łecz­na Po­li­cji
  • Kłodz­ka Szko­ła Przed­się­bior­czo­ści
  • Po­lo­nia War­sza­wa (piłka nożna)
  • KSP Jed­li­na-Zdrój
  • KSP Broen-Karo Dzier­żo­niów
  • KSP (sejm)
  • KSP-76
  • Klub Scep­ty­ków Pol­skich
  • Ker­bal Space Pro­gram

Wikipedia


kss

skró­to­wiec

 (1.1) = Ko­mi­tet Sa­mo­o­bro­ny Spo­łecz­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do KSS KOR przy­stą­pi­li wszy­scy człon­ko­wie KOR oprócz trzech, któ­rzy dzia­ła­li już w Ruchu Obro­ny Praw Czło­wie­ka i Oby­wa­te­la.

Wiktionary


ksw

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­to­lic­kie Sto­wa­rzy­sze­nie Wy­cho­waw­ców – pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie
  • Kon­fron­ta­cja Sztuk Walki – pol­ska or­ga­ni­za­cja mie­sza­nych sztuk walki
  • Kriegsstraßenbahnwagen – nie­miec­ki tram­waj
  • Kra­kow­ska Szko­ła Wyż­sza
  • KSW – kod IATA portu lot­ni­cze­go Kir­jat Sze­mo­na
  • KSW – jedno z oz­na­czeń pol­skich ta­blic re­je­stra­cyj­nych w b. wo­je­wództ­wie kro­śnień­skim do 2000 roku

Wikipedia


ksyba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rel. w ju­da­iz­mie: ży­dow­ski do­ku­ment mał­żeń­ski okre­śla­ją­cy obo­wiąz­ki ma­jąt­ko­we męża wobec żony; ke­tu­ba

 (1.2) daw. środ. prze­stęp. i więz. po­ta­jem­nie prze­ka­zy­wa­na wia­do­mość pi­sem­na; gryps

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Gdzie mąż? // — Niema go. Uciekł trzy lata temu. Żył ze mną czte­ry mie­sią­ce. Zo­sta­wił w ciąży. // — Ślub jest? // — Niema. Tylko „ksyba” była. Ale za­brał ze sobą. Bie­liz­nę zo­sta­wił, wszyst­ko zo­sta­wił, tylko za­brał pasz­port i „ksybę”.

 (1.1) Ślub ten za­war­ty zo­stał przed po­dra­bi­nem Hor­nem z za­cho­wa­niem wszel­kich pra­wi­deł ry­tu­al­nych: da­ją­cy ślub na­pi­sał „ksybę” i od­czy­tał ją, gdy Pipko wło­żył na palec na­rze­czo­nej obrącz­kę (…).

 (1.1) Kiedy mło­dzi sta­nę­li już pod chypą, mu­zy­ka mil­kła i od­czy­ty­wa­no akt umowy ślub­nej (ksybę).

 (1.1) Obroń­ca Zużla apl. adw. Fa­i­gen­berg, zło­żył „ksybę”, z któ­rej wy­ni­ka­ło, że oskar­żo­ny po­ślu­bił przed laty swą żonę „wobec Boga i ludzi”.

 (1.2) Ko­cha­ny bra­chu. Szraj­bu­je Ci ksybe, byś kumał co sły­chać z na­szy­mi szta­ma­ka­mi Józ­kiem i Jaś­kiem.

 (1.2) Pro­ku­ra­tor oś­wiad­cza, że klu­cza do „ksyby”, którą pi­sa­ła oskar­żo­na do­rę­czył sztab ge­ne­ral­ny w War­sza­wie. (…) Pier­wsze czte­ry „gryp­sy” pi­sa­łam ze zło­ści a szy­fro­wa­ną „ksybę” z nudów.

Wiktionary


ksyk

sy­cze­nie węża, gęsi itp.


SJP.pl


ksykać

ina­czej: sykać


SJP.pl


ksyknięcie

ina­czej: sy­knąć


SJP.pl


ksyknąć

ina­czej: sy­knąć


SJP.pl


ksylamit

nazwa hand­lo­wa środ­ka che­micz­ne­go do im­pre­gna­cji drew­na, sto­so­wa­ne­go w bu­dow­nict­wie w la­tach 60., 70. i 80. XX wieku, za­wie­ra­ją­ce­go sil­nie tok­sycz­ny pen­tach­lo­ro­fe­nol; Xy­la­mit


SJP.pl


ksylan

jeden z bu­dul­ców ro­ślin­nych ścian ko­mór­ko­wych


SJP.pl


ksylany

jeden z bu­dul­ców ro­ślin­nych ścian ko­mór­ko­wych


SJP.pl


ksylem

drew­no


SJP.pl


ksylemowy

→ ksy­lem


SJP.pl

Patrz:

ksylem

ksylen

wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny; di­me­ty­lo­ben­zen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny uży­wa­ny głów­nie jako roz­pu­szczal­nik;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oka­zu­je się, że farba za­wie­ra sub­stan­cje nie­bez­piecz­ne m.in. ksy­len i octan bu­ty­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɨlɛ̃n, AS: ksylẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylenol m., ksylidyna ż., ksylolit m., ksyloza ż.

 przym. ksylenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwumetylobenzen

Wiktionary


ksylenowy

→ ksy­len


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ksy­le­nem; za­wie­ra­ją­cy ksy­len

Wiktionary

Patrz:

ksylen

Powiązane:

 rzecz. ksylen mrz., ksylenol m., ksylidyna ż., ksylolit m., ksyloza ż.

Wiktionary


ksyleny

wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny; di­me­ty­lo­ben­zen


SJP.pl

Ksy­le­ny – or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne z grupy wę­glo­wo­do­rów aro­ma­tycz­nych, di­me­ty­lo­we po­chod­ne ben­ze­nu. Sto­so­wa­ne są głów­nie jako wy­so­ko­wrzą­ce roz­pu­szczal­ni­ki or­ga­nicz­ne.

Ksy­len wy­stę­pu­je jako trzy izo­me­ry struk­tu­ral­ne o wzo­rze su­ma­rycz­nym #PATRZ, róż­nią­ce się po­zy­cją dwóch grup me­ty­lo­wych w sto­sun­ku do sie­bie, w pier­ście­niu ben­ze­no­wym: 1,2 ("orto"), 1,3 ("meta") i 1,4 ("para").

Wikipedia


ksylit

1. kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy;
2. al­ko­hol cu­kro­wy o pię­ciu ato­mach węgla w czą­stecz­ce, uży­wa­ny m.in. jako do­da­tek do żyw­no­ści w celu za­stą­pie­nia cukru; ksy­li­tol;
3. młoda od­mia­na węgla bru­nat­ne­go wy­ka­zu­ją­ca wy­raź­ną struk­tu­rę drew­na; li­gnit


SJP.pl


ksylitol

sło­dzik, naj­czę­ściej z drze­wa brzo­zy, bę­dą­cy al­ter­na­ty­wą dla cukru; ksy­lit, cu­kier brzo­zo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. spoż. zre­du­ko­wa­na po­chod­na ksy­lo­zy sto­so­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym jako do­da­tek słu­żą­cy do sło­dze­nia żyw­no­ści;

Wiktionary

Ksy­li­tol, #PATRZ cu­kier brzo­zo­wy, E967 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, pię­cio­wę­glo­wy al­ko­hol po­li­hy­drok­sy­lo­wy o słod­kim smaku (cu­krol), zre­du­ko­wa­na po­chod­na ksy­lo­zy.

Sto­so­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym do sło­dze­nia jako za­mien­nik cukru (sło­dzik), głów­nie gum do żucia i cu­kier­ków ze wzglę­du na brak dzia­ła­nia próch­ni­cot­wór­cze­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W prze­ci­wień­stwie do zwy­kłe­go cukru ksy­li­tol dzia­ła bak­te­rio­bój­czo, dla­te­go wpły­wa na wzmoc­nie­nie od­por­no­ści or­ga­niz­mu. Lik­wi­du­je za­pa­le­nie dzią­seł i ma dzia­ła­nie prze­ciw­próch­ni­cze – pot­wier­dzi­ła to ame­ry­kań­ska Agen­cja Żyw­no­ści i Leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɨˈlʲitɔl, AS: ksylʹitol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksyloza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier brzozowy, E967, C5H12O5

Wiktionary


ksylitolowy

→ ksy­li­tol


SJP.pl

Patrz:

ksylitol

ksylo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z drew­nem lub drze­wem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɨlɔ, AS: ksylo

Wiktionary


ksylofag

or­ga­nizm odży­wia­ją­cy się drew­nem, zaz­wy­czaj groź­ny szkod­nik lasów i drew­na, np. kor­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. or­ga­nizm odży­wia­ją­cy się drew­nem;

Wiktionary

Ksy­lo­fag, drew­no­jad (gr. "xýlon" drew­no, "phageín" jeść) – ga­tu­nek sa­prok­sy­licz­ny odży­wia­ją­cy się drew­nem, głów­nie owady (ter­mi­ty, niek­tó­re kor­ni­ko­wa­te). Przy­kła­dem ksy­lo­fa­ga jest chrząszcz "Mo­ri­nus fu­ne­re­us" z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych.

Ksy­lo­fa­gi naj­licz­niej wy­stę­pu­ją w la­sach, zwła­szcza la­sach na­tu­ral­nych. Na­le­żą do nich groź­ne szkod­ni­ki drzew.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kor­ni­ki są ksy­lo­fa­ga­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɨˈlɔfak, AS: ksylofak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drewnojad

Wiktionary


ksylofon

per­ku­syj­ny in­stru­ment mu­zycz­ny zbu­do­wa­ny z jed­ne­go lub kilku rzę­dów drew­nia­nych pły­tek, w które ude­rza się pa­łecz­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. sa­mobrz­mią­cy in­stru­ment per­ku­syj­ny (idio­fon ude­rza­ny), w któ­rym dźwięk pow­sta­je na sku­tek ude­rze­nia w sze­reg pły­tek róż­nej dłu­go­ści;

Wiktionary

Ksy­lo­fon (gr. "ξύλον" 'drew­no' i "φωνή" 'dźwięk, głos'), har­mo­ni­ka sło­mia­na, gi­ge­ly­ra – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, skła­da­ją­cy się z sze­re­gu stro­jo­nych szta­bek z twar­de­go drew­na naj­czę­ściej pa­li­san­dru (wi­bra­to­rów, od któ­rych wiel­ko­ści za­le­ży wy­so­kość dźwię­ku), uło­żo­nych w jed­nym lub wię­cej rzę­dach i ude­rza­nych pa­łecz­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sjo­nal­ne ksy­lo­fo­ny są bar­dzo duże i cięż­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɨˈlɔfɔ̃n, AS: ksylofõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylofonista m., ksylofonistka ż.

 przym. ksylofonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. xyl

Wiktionary


ksylofonistka

→ ksy­lo­fo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

ksylofonista

ksylofonowy

→ ksy­lo­fon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z ksy­lo­fo­nem, do­ty­czą­cy ksy­lo­fo­nu

Wiktionary

Patrz:

ksylofon

Powiązane:

 rzecz. ksylofon mrz., ksylofonista mos., ksylofonistka ż.

Wiktionary


ksylogen

sub­stan­cja obca w błon­ni­ku zdrew­nia­łym (li­gni­nie)


SJP.pl


ksylograf

książ­ka drze­wo­ryt­ni­cza


SJP.pl


ksylografia

ręcz­ne przy­go­to­wa­nie formy do druku wy­pu­kłe­go za po­mo­cą ry­to­wa­nia w drew­nie


SJP.pl

Ksy­lo­gra­fia (gr. "ksýlon" 'drew­no' i "gráphein" 'skro­bać; ry­to­wać; ry­so­wać; pisać') – dawne okre­śle­nie sztu­ki drze­wo­ry­tu. Do­ty­czy głów­nie tech­ni­ki druku ksią­żek, gdzie tekst oraz ilu­stra­cje zo­sta­ły wy­cię­te w jed­nym kloc­ku – ma­try­cy. Druki wy­ko­na­ne tą me­to­dą okre­śla­ne są mia­nem "książ­ki blo­ko­wej".

Wikipedia


ksyloidyna

sub­stan­cja wy­bu­cho­wa pow­sta­ją­ca na sku­tek dzia­ła­nia stę­żo­ne­go kwasu azo­to­we­go na skro­bię


SJP.pl


ksylokaina

lek o dzia­ła­niu znie­czu­la­ją­cym; li­gno­ka­i­na, li­do­ka­i­na


SJP.pl


ksylol

roz­pu­szczal­nik lub pa­li­wo lot­ni­cze


SJP.pl


ksylolit

two­rzy­wo otrzy­my­wa­ne z mie­sza­ni­ny tlen­ku ma­gne­zu, chlor­ku ma­gne­zu, tro­cin, pia­sku i pig­men­tów; ska­ło­drzew


SJP.pl


ksylolitowy

przy­miot­nik od: ksy­lo­lit


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ksy­lo­li­tem, do­ty­czą­cy ksy­lo­li­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylolit mrz.

Wiktionary


ksylometazolina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek sym­pa­ty­ko­mi­me­tycz­ny, po­chod­na imi­da­zo­li­ny;

Wiktionary

Ksy­lo­me­ta­zo­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na imi­da­zo­li­ny za­wie­ra­ją­ca pod­sta­wio­ną grupę ben­zy­lo­wą. Sto­so­wa­na (po­dob­nie jak jej hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na, ok­sy­me­ta­zo­li­na) jako lek o dzia­ła­niu sym­pa­ty­ko­mi­me­tycz­nym, głów­nie bez­poś­red­nio na re­cep­to­ry α-adre­ner­gicz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po za­sto­so­wa­niu miej­sco­wym ksy­lo­me­ta­zo­li­ny może wy­stą­pić pie­cze­nie, su­chość błony ślu­zo­wej albo ki­cha­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌksɨlɔ̃mɛtazɔˈlʲĩna, AS: ksylõmetazolʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Nasorin, Otrivin, Sudafed, Xylogel, Xylometazolin, Xylorin

Wiktionary


ksylometr

przy­rząd do ksy­lo­me­tro­wa­nia; na­czy­nie do za­nu­rza­nia drew­na w wo­dzie w celu po­mia­ru jego miąż­szo­ści


SJP.pl

Ksy­lo­metr (gr. "ξύλον" 'drew­no', "μέτρον" 'miara') – przy­rząd, ro­dzaj na­czy­nia, sto­so­wa­ny w den­dro­me­trii do po­mia­ru miąż­szo­ści drew­na (ob­ję­to­ści) po­przez za­nu­rze­nie w wo­dzie i po­mia­rze ob­ję­to­ści wy­par­tej wody. Me­to­da ta umoż­li­wia do­kład­ne okre­śle­nie ob­ję­to­ści drew­na, zwła­szcza frag­men­tów o nie­re­gu­lar­nym kształ­cie.

Wikipedia


ksylomka

ksy­lom­ka strix - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


ksyloza

mo­no­sa­cha­ryd z grupy pen­toz; cu­kier drzew­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier pro­sty na­le­żą­cy do grupy pen­toz, wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w drew­nie, sło­mie, łu­skach zia­ren i in­nych ma­te­ria­łach ro­ślin­nych za­wie­ra­ją­cych he­mi­ce­lu­lo­zę

Wiktionary

Ksy­lo­za (ina­czej cu­kier drzew­ny, C5H10O5) – wę­glo­wo­dan, mo­no­sa­cha­ryd wcho­dzą­cy w skład he­mi­ce­lu­loz w po­sta­ci ksy­la­nów.

W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej jest to biała sub­stan­cja kry­sta­licz­na, łatwo roz­pu­szczal­na w wo­dzie, eta­no­lu i ben­zy­nie. Znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym jako śro­dek do kon­ser­wo­wa­nia owo­ców, pro­duk­cji lodów i wy­ro­bów cu­kier­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksy­lo­za po re­duk­cji two­rzy ksy­li­tol, po­pu­lar­ny sło­dzik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylen mrz., ksylitol mrz.

 przym. ksylenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) C₅H₁₀O₅

Wiktionary


ksymena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ksy­me­na, Xy­me­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia he­braj­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Szy­mon, uksz­tał­to­wa­ny za poś­red­nict­wem daw­ne­go ję­zy­ka hisz­pań­skie­go.

Imię po­zo­sta­je w Pol­sce imie­niem rzad­kim, choć licz­ba imien­ni­czek wzra­sta. W 2001 roku imię Ksy­me­na no­si­ło 385 ko­biet, a formę Xy­me­na – 90, na­to­miast w stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 399 ko­biet o imie­niu Ksy­me­na i 120 ko­biet o imie­niu Xy­me­na na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Xymena, Simona

Wiktionary


ksymeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ksy­me­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ksywa

ksyw­ka;
1. pse­u­do, przez­wi­sko
2. gwara prze­stęp­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­stęp. przez­wi­sko, pse­u­do­nim

 (1.2) więz. gwara prze­stęp­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Derek Kli­vian. Który nie­na­wi­dził swo­je­go imie­nia i upie­rał się, by przy­ja­cie­le wo­ła­li go ksywą z dzie­ciń­stwa, tą, którą Wedge uwa­żał za nie­do­rzecz­ną, gdy jest się osobą do­ro­słą lub pró­bu­je się nią zo­stać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɨva, AS: ksyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. ksywka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nick, przezwa

 (1.2) grypsera, kmina; slang, żargon przestępczy

Wiktionary


ksywka

ksywa;
1. pse­u­do, przez­wi­sko
2. gwara prze­stęp­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ksywa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksywa ż.

Wiktionary


kszatrija

in­dyj­ski ry­cerz, czło­nek kasty ry­cer­skiej w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­dyj­ski ry­cerz, czło­nek warny;

Wiktionary

Ksza­tri­ja (de­wa­na­ga­ri क्षत्रिय, trl. kṣatriya) – czło­nek dru­giej naj­wyż­szej warny w hin­du­iz­mie. Na­le­że­li do niej ry­ce­rze oraz wład­cy i rząd­cy. Głów­nym celem, do któ­re­go po­wi­nien dążyć ksza­tri­ja jest dhar­ma.

Bha­ga­wad­gi­ta wy­mie­nia cechy, ja­ki­mi ksza­tri­jo­wie winni się odz­na­czać:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kʃaˈtrʲija, AS: kšatrʹii ̯a

Wiktionary


kszemendra

poeta in­dyj­ski ży­ją­cy w XI wieku


SJP.pl


kształcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­ka­zy­wa­nie komuś wie­dzy lub/i umie­jęt­no­ści, na­u­cza­nie

 (1.2) stwa­rza­nie wa­run­ków do roz­wo­ju czy­ichś zdol­no­ści i na­by­wa­nia prze­zeń wie­dzy oraz umie­jęt­no­ści

Wiktionary

Kształ­ce­nie – ca­łość doś­wiad­czeń skła­da­ją­cych się na pro­ces zdo­by­wa­nia przez jed­nost­kę umie­jęt­no­ści, wie­dzy oraz ro­zu­mie­nia ota­cza­ją­ce­go ją świa­ta.

Kształ­ce­nie obej­mu­je za­rów­no pro­ces na­u­cza­nia, jak i ucze­nia się. Po­ję­cie kształ­ce­nie czę­sto utoż­sa­mia się z for­mal­nym kształ­ce­niem w in­sty­tu­cjach sy­ste­mu szkol­nict­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kształt m., kształtowanie n., wykształcenie n., odkształcenie n., przekształcenie n., zniekształcenie n., ukształtowywanie n.

 czas. kształtować ndk., kształcić ndk., wykształcić dk., zniekształcić dk., odkształcić dk., zniekształcać ndk., odkształcać ndk.

 przym. kształtowy, przekształcalny

Wiktionary


kształceniowy

prze­ka­zu­ją­cy, po­sze­rza­ją­cy pe­wien zasób wie­dzy, roz­wi­ja­ją­cy umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


kształcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kształt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształt m.

Wiktionary


kształcić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyksz­tał­cić)

 (1.1) prze­ka­zy­wać swoją wie­dzę lub/i umie­jęt­no­ści

 (1.2) stwa­rzać wa­run­ki do roz­wo­ju czy­ichś zdol­no­ści i na­by­wa­nia prze­zeń wie­dzy i umie­jęt­no­ści

 (1.3) roz­wi­jać lub utr­wa­lać okre­ślo­ne cechy cha­rak­te­ru

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kształ­cić się (dk. wyksz­tał­cić się)

 (2.1) zdo­by­wać wie­dzę, umie­jęt­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kształtować

 rzecz. kształcenie n., kształtowanie n., kształt, wykształcenie

 przym. kształtny, wykształcony, kształtowy, przekształcalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) edukować, szkolić, uczyć, wychowywać, instruować, przekazywać, formować, kreować, specjalizować

 (1.2) wychowywać

 (1.3) doskonalić, poszerzać/rozszerzać horyzonty, kultywować, rozwijać, uszlachetniać, uwznioślać

 (2.1) uczyć się, edukować się, szkolić się, studiować, specjalizować się

Wiktionary


kształt

ogól­ny zarys cze­goś; forma; po­stać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zarys przed­mio­tu, inny przed­miot, fi­gu­ra lub bryła, które ten przed­miot przy­po­mi­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kształt: wy­gląd, cecha, opis, forma itp.
  • kształt li­ścia
  • kształt na­pię­cia
  • kształt Wszechś­wia­ta
  • kształ­ty w grze Go
  • stopy z pa­mię­cią kształ­tu
  • uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu
  • fi­gu­ra / fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na / bryła
  • to­po­lo­gia
  • de­for­ma­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fauna abi­sa­lu ce­chu­je się za­ni­kiem lub nad­mier­nym roz­wo­jem na­rzą­dów wzro­ku w po­sta­ci or­ga­nów świetl­nych, wyt­wo­rze­niem de­li­kat­nych na­rzą­dów do­ty­ku oraz niez­wy­kły­mi kształ­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃtawt, AS: kštau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształcik mrz., kształtka ż., ukształtowywanie n., wykształcenie n., wykształcanie n., kształtowanie n., kształcenie n., kształty lm., kształtność ż.

 czas. ukształtować, przekształcać, kształtować, kształcić ndk., wykształcić dk.

 przym. kształtny, kształtowy, przekształcalny

 przysł. kształtnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarys, kontury, sylwetka, forma

Wiktionary


kształtka

Kształt­ka – go­to­wy ele­ment me­cha­niz­mu, urzą­dze­nia lub pre­fa­bry­kat o kształ­cie nie­wy­ma­ga­ją­cym dal­szej obrób­ki me­cha­nicz­nej lub che­micz­nej. Kształt­ki – zwy­kle w za­leż­no­ści od sto­so­wa­ne­go ma­te­ria­łu i za­sto­so­wa­nia – otrzy­mu­je się w pro­ce­sach od­le­wa­nia, kucia, wy­kra­wa­nia, tło­cze­nia, wtry­sku i in

Wikipedia


kształtniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kształt­nie


SJP.pl


kształtniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kształt­ny


SJP.pl


kształtność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kształt­ne; cecha tych, któ­rzy są kształt­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kształtny, kształtowy

 przysł. kształtnie

 rzecz. kształt mrz.

 czas. kształtować

Wiktionary


kształtny

przy­miot­nik

 (1.1) (o rze­czy) ład­nie uksz­tał­to­wa­ny

 (1.2) (o oso­bie) zgrab­ny, wy­glą­da­ją­cy przy­jem­nie dla oka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz domy rosły pra­wie rów­no­le­gle. Jeden był duży i kształt­ny, o wiel­kich oknach i prze­stron­nych po­ko­jach.

 (1.2) Może to nie­wła­ści­we po­rów­na­nie, bo z trzci­ną wiąże się po­ję­cie cze­goś dłu­gie­go, a Wiet­nam­czy­cy są nie­wiel­kiej po­sta­ci, Wiet­nam­ki zaś je­szcze mniej­sze. Ale tak czy owak, to be­styj­ki nad wyraz mi­ster­ne i kształt­ne, choć drob­niu­teń­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃtawtnɨ, AS: kštau̯tny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształtność ż., kształtowanie n., kształt mrz., ukształtowanie n.

 czas. kształcić, kształtować ndk., ukształtować dk.

 przym. kształtowy

Wiktionary


kształtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kształ­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształcenie n., ukształtowanie n., kształt m., kształty nmos., wykształcenie n., kształtka ż., ukształtowywanie n.

 czas. kształtować ndk., ukształtować dk., kształcić ndk., wykształcić dk.

 przym. kształtny, kształtowy

 przysł. kształtnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formowanie

Wiktionary


kształtować

na­da­wać kształt, formę; for­mo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać kształt rze­czom

 (1.2) wpły­wać na coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kształ­to­wać się

 (2.1) o rze­czach ma­te­rial­nych: przy­bie­rać kształt, wy­gląd

 (2.2) o ab­strak­tach: przyj­mo­wać formę

 (2.3) osią­gać jakiś po­ziom, pewną licz­bę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­ni­ka­ły pod­sta­wy po­li­tycz­ne i spo­łecz­ne wzor­ców kształ­tu­ją­cych cha­rak­ter ro­dzin szla­chec­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃtawˈtɔvat͡ɕ, AS: kštau̯tovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształcenie n., ukształtowywanie n., kształt, kształtka, kształtniczek, kształtność, kształtowanie, kształtownica, kształtownik, kształtówka, ukształtowanie

 czas. kształcić, ukształtować dk.

 przym. kształtny, kształtowniczy, kształtowy, przekształcalny

 przysł. kształtnie

Wiktionary


kształtownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie, przy­rząd do for­mo­wa­nia, kształ­to­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kształtować

Wiktionary


kształtownik

wyrób wal­co­wa­ny o dużej dłu­go­ści i róż­nym kształ­cie prze­kro­ju po­przecz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyrób wal­co­wa­ny o dużej dłu­go­ści i róż­nym kształ­cie prze­kro­ju po­przecz­ne­go

Wiktionary

Kształ­tow­nik, pro­fil – ele­ment kon­struk­cyj­ny o dużej dłu­go­ści wzglę­dem wy­mia­rów sta­łe­go prze­kro­ju po­przecz­ne­go (ro­zu­mia­ny także jako pręt), wy­ko­na­ny naj­czę­ściej ze stali wal­co­wa­nej lub gię­tej na zimno, sto­pów alu­mi­nium lub wy­tło­czo­ny z two­rzy­wa sztucz­ne­go (np. PVC).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kształtować

Wiktionary


kształtowy

przy­miot­nik od: kształt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kształ­tem, do­ty­czą­cy kształ­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształt m., kształtowanie n., kształcenie n., ukształtowanie n., wykształcenie n., wykształciuch m., kształtka ż., kształtność ż.

 czas. kształtować ndk., kształcić ndk., ukształtować dk., wykształcić dk.

 przym. kształtny

 przysł. kształtnie

Wiktionary


kształtujący

na­da­wać kształt, formę; for­mo­wać


SJP.pl

Patrz:

kształtować

kształty

ogól­ny zarys cze­goś; forma; po­stać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) fi­gu­ra, syl­wet­ka czło­wie­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kształt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta ko­bie­ta ma bar­dzo ob­fi­te kształ­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształtowanie n., kształt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figura

Wiktionary


kształtówka

ele­ment bu­dow­la­ny, cegła o spe­cjal­nym kształ­cie lub od­po­wied­nio wy­gię­ty ele­ment sta­lo­wy


SJP.pl


kszyk

ptak łowny z ro­dzi­ny sie­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gal­li­na­go gal­li­na­go|ref=tak., mały, dłu­go­dzio­by, jas­no­brą­zo­wy ptak eu­raz­ja­tyc­ki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨk, AS: kšyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baranek, koziołek

Wiktionary


kt

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kt – ki­lo­to­na, jed­nost­ka okre­śla­ją­ca moc ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go
  • kT (ener­gia) – ilo­czyn sta­łej Boltz­man­na k i tem­pe­ra­tu­ry T, ma wy­miar ener­gii
  • KT (a wła­ści­wie TK lub ang. CT) – to­mo­gra­fia kom­pu­te­ro­wa
  • Kyle Tra­vers – po­stać fik­cyj­na w grze Final Fight: Stre­et­wi­se

Wikipedia


ktenidium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. grze­bień ut­wo­rzo­ny z wy­rost­ków ku­ti­ku­lar­nych lub szcze­cin, wy­stę­pu­ją­cy np. na gło­wie, tu­ło­wiu i od­wło­ku licz­nych pcheł, lub na tu­ło­wiu i od­wło­ku niek­tó­rych mu­chó­wek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzebyk

Wiktionary


ktesibios

Kte­si­bios (gr. Κτησίβιος ὁ Ἀλεξανδρεύς, ur. 285 p.n.e., zm. 228 p.n.e.) – grec­ki kon­struk­tor, wy­na­laz­ca i ma­te­ma­tyk, dzia­ła­ją­cy w Alek­san­drii za pa­no­wa­nia Pto­le­me­u­sza II Fi­la­del­fo­sa. Jego prace na temat sprę­ży­sto­ści po­wie­trza i kon­struk­cje wy­ko­rzy­stu­ją­ce to zja­wi­sko dały mu tytuł „ojca pne­u­ma­ty­ki”. Żadne z dzieł Kte­si­bio­sa nie przetr­wa­ło do cza­sów współ­czes­nych, a jego do­ko­na­nia znamy prze­de wszyst­kim z pism Fi­lo­na z Bi­zan­cjum, He­ro­na i Wi­tru­wiu­sza.

Wikipedia


ktezyfon

sta­ro­żyt­ne mia­sto na pół­noc­no-wschod­nim brze­gu Ty­gry­su; Kte­zy­font


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto na pół­noc­no-wschod­nim brze­gu Ty­gry­su, u uj­ścia rzeki Di­ja­la, dawna zi­mo­wa sto­li­ca państw Par­tów i Se­le­u­cy­dów;

Wiktionary

Kte­zy­fon (Kte­si­fon, Kte­zy­font, łac. "Cte­sip­hon", per. تيسفون "Ti­spun" lub "Tis­fun"; arab. المدائن "Al-Madā'in") – sta­ro­żyt­ne mia­sto na pół­noc­no-wschod­nim brze­gu Ty­gry­su, u uj­ścia Di­ja­li, na­prze­ciw­ko Se­le­u­cji, około 30 km od Bag­da­du. Był nieg­dyś zi­mo­wą sto­li­cą im­pe­rium par­tyj­skie­go i sa­sa­nidz­kie­go, opu­szczo­ne po prze­nie­sie­niu sto­li­cy przez Ara­bów do Bag­da­du w VIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ktezyfoński

Wiktionary


ktezyfont

sta­ro­żyt­ne mia­sto na pół­noc­no-wschod­nim brze­gu Ty­gry­su; Kte­zy­fon


SJP.pl


ktg

skrót od: kar­dio­to­ko­gra­fia - mo­ni­to­ro­wa­nie akcji serca płodu z za­pi­sem czyn­no­ści skur­czo­wej mię­śnia ma­ci­cy


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. kar­dio­to­ko­gra­fia;

Wiktionary


kto

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) …słu­żą­cy do za­da­wa­nia pytań o osobę lub zwie­rzę

za­i­mek względ­ny

 (2.1) …słu­żą­cy do przy­łą­cza­nia zda­nia po­drzęd­ne­go, gdy okre­śla ono osobę lub zwie­rzę

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (3.1) zob. ktoś.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KTO – skró­to­wiec oz­na­cza­ją­cy w ter­mi­no­lo­gii woj­sko­wej ko­ło­wy tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny oraz kurs tak­tycz­no-ope­ra­cyj­ny.
  • KTO – teatr w Kra­ko­wie
  • KTO – nazwa fran­cu­skie­go pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go o te­ma­ty­ce ka­to­lic­kiej
  • KTO – kod IATA portu lot­ni­cze­go Kato
  • Kłodz­kie To­wa­rzy­stwo Oś­wia­to­we – kłodz­kie sto­wa­rzy­sze­nie edu­ka­cyj­ne i or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa.
  • KTO Ro­so­mak
  • Kto To

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto to jest?

 (1.1) U kogo byłeś zesz­łej nocy, mój ko­cha­ny?

 (2.1) Nie wiem, kto to zro­bił.

 (3.1) Nawet nie ma z kim o tym po­roz­ma­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktɔ, AS: kto

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ktokolwiek, któż, ktoś, który, którędy

 rzecz. ktoś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) ktoś, ktokolwiek

Wiktionary


ktokolwiek

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny od­no­szą­cy się do bli­żej nie­o­kre­ślo­nej osoby


SJP.pl

za­i­mek rze­czow­ny

 (1.1) bez zna­cze­nia kto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto­kol­wiek wi­dział po­dej­rza­ne­go, pro­szo­ny jest o niez­włocz­ny kon­takt z po­li­cją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktɔˈkɔlvʲjɛk, AS: ktokolvʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kto

Wiktionary


ktoś

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny:
1. osoba nie znana mó­wią­ce­mu;
2. osoba wy­bit­na, ważna, wpły­wo­wa


SJP.pl

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) nie­o­kre­ślo­na osoba, niez­na­ny czło­wiek

 (1.2) pot. osoba, która coś osią­gnę­ła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. żart. osoba bli­żej niez­na­na lub nie­u­jaw­nio­na przez mó­wią­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś mógł­by tu pos­przą­tać?

 (1.2) Nasz wy­kła­dow­ca to jest do­pie­ro ktoś – rok temu do­stał Nobla!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktɔɕ, AS: ktoś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kto, który

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kto, ktokolwiek, reg. śl. kierysikej, reg. śl. kierysika, reg. śl. kierysi; tylko w konstrukcjach pytających któż

Wiktionary


ktośkolwiek

za­i­mek rze­czow­ny

 (1.1) ko­mu­ni­ku­ją­cy do­wol­ność lub obo­jęt­ność wy­bo­ru osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dał­bym całe życie za to, aby ktoś­kol­wiek dziś po­ko­chał mię sło­necz­ną, czy­stą, kry­nicz­ną mi­ło­ścią.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ktokolwiek

Wiktionary


któregoś

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny; jeden z wielu, do­wol­ny


SJP.pl


któren

za­i­mek

 (1.1) daw. reg. który

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A tu jak raz przy­cho­dzi mój ko­leż­ka nie­ja­ki Pi­kul­ski An­to­ni, któ­ren za­wsze był bez­ro­bot­ny i po­wie­da, że po­sa­dę do­stał.

Wiktionary


który

1. za­i­mek py­taj­ny
2. za­i­mek względ­ny
3. po­tocz­nie: za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny (np. niech no który tu po­dej­dzie)


SJP.pl

za­i­mek przy­miot­ny

 (1.1) …py­taj­ny, słu­żą­cy do two­rze­nia pytań o numer ele­men­tu w danej gru­pie

 (1.2) …py­taj­ny, słu­żą­cy do two­rze­nia pytań o spre­cy­zo­wa­nie ele­men­tu w danej gru­pie

 (1.3) …względ­ny, łą­czą­cy zda­nie po­drzęd­ne z na­drzęd­nym, gdy zda­nie po­drzęd­ne opi­su­je cechę jed­ne­go z rze­czow­ni­ków (lub wy­ra­zów peł­nią­cych funk­cję rze­czow­ni­ka) zda­nia na­drzęd­ne­go

 (1.4) pot. …nie­o­kre­ślo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod któ­rym nu­me­rem miesz­kasz?

 (1.1) Które miej­sce zajął nasz za­wod­nik?

 (1.2) Który jest wasz sa­mo­chód? Ten czer­wo­ny?

 (1.3) Wczo­raj spot­ka­łem ko­le­gę, któ­re­go nie wi­dzia­łem od dawna.

 (1.3) To jest Zyg­munt, o któ­rym tyle wam opo­wia­da­łam.

 (1.3) Azot­ki glinu, galu i indu przyj­mu­ją dia­men­to­po­dob­ną struk­tu­rę wur­cy­tu, w któ­rej atomy zaj­mu­ją te­tra­e­drycz­ne po­ło­że­nia.

 (1.3) Który skrzyw­dzi­łeś czło­wie­ka pro­ste­go • Śmie­chem nad krzyw­dą jego wy­bu­cha­jąc, (…) • Nie bądź bez­piecz­ny. Poeta pa­mię­ta.

 (1.4) Weź­mie który ode mnie te cięż­kie za­ku­py, czy nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkturɨ, AS: ktury

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. któryś, niektóry, kto, ktoś, którędy

 rzecz. ktoś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kery, reg. śl. kiery

 (1.2) reg. śl. kery, reg. śl. kiery

 (1.3) reg. śl. kery, reg. śl. kiery

 (1.4) któryś, ktoś; reg. śl. kery, reg. śl. kiery

Wiktionary


którykole

za­i­mek przy­miot­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) stpol. któ­ry­kol­wiek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto­ry­ko­le chce zba­wion być, prze­de wszym po­trze­biz­no jest, aby dzier­żał krze­ści­jań­ską wierę.

Wiktionary


którykolwiek

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny


SJP.pl

za­i­mek przy­miot­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) wszyst­ko jedno który

 (1.2) bez wzglę­du na to który

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Każda ze ście­żek wy­glą­da ina­czej, ale któ­rą­kol­wiek pój­dziesz, doj­dziesz do głów­ne­go skrzy­żo­wa­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byle który, jakikolwiek, jakiś, który bądź, któryś tam, obojętnie jaki, stpol. którykole

 (1.2) który by nie

Wiktionary


któryś

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny; jeden z wielu, do­wol­ny


SJP.pl

za­i­mek przy­miot­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) pe­wien, jakiś, jeden; niez­na­ny lub nie­waż­ne który

 (1.2) o nie­o­kre­ślo­nym nu­me­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bił to któ­ryś z nich.

 (1.1) Przy­tu­li mnie któ­raś z was?

 (1.2) To zda­rzy­ło się już któ­ryś raz!

 (1.2) Do­pie­ro dwu­dzie­sta któ­raś osoba zgo­dzi­ła się na to.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkturɨɕ, AS: kturyś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. który

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kierysikej, reg. śl. kierysika, reg. śl. kierysi

Wiktionary


któryż

za­i­mek przy­miot­ny py­taj­ny "który" wzmo­cio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


SJP.pl


którędy

kędy (daw­niej);
1. za­i­mek przy­słow­ny py­taj­ny, od­no­szą­cy się do drogi lub kie­run­ku ruchu, wpro­wa­dza­ją­cy py­ta­nie lub py­ta­nie za­leż­ne, np.: "Któ­rę­dy je­dzie ten po­ciąg?", "Po­ka­żę wam, któ­rę­dy stąd uciec.";
2. za­i­mek przy­słow­ny względ­ny, wpro­wa­dza­ją­cy do wy­po­wie­dze­nia na­drzęd­ne­go lub jego skład­ni­ka zda­nie po­drzęd­ne od­no­szą­ce się do drogi lub kie­run­ku, np.: "Mo­żesz iść, któ­rę­dy chcesz.", "Jedź tam­tę­dy, któ­rę­dy bie­gną te słup­ki."


SJP.pl

za­i­mek przy­słow­ny py­taj­ny

 (1.1) za­i­mek wpro­wa­dza­ją­cy py­ta­nie o drogę, którą coś lub ktoś się po­ru­sza

za­i­mek przy­słow­ny względ­ny

 (2.1) za­i­mek wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne do­ty­czą­ce drogi, którą coś lub ktoś się po­ru­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któ­rę­dy oni tam wesz­li?

 (1.1) Któ­rę­dy na dwo­rzec?

 (2.1) Mo­żesz mi po­wie­dzieć, któ­rę­dy mam iść, żeby nie po­dep­tać ci ro­ślin?

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. którędyś, który, kto, którędyż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) którędyż, reg. śl. kieryndy; przest. kędy, kędyż

Wiktionary


którędykolwiek

tyle co: obo­jęt­nie któ­rę­dy, obo­jęt­nie którą drogą


SJP.pl


którędyś

za­i­mek wy­ra­ża­ją­cy bli­żej nie­o­kre­ślo­ne miej­sce, nie­moż­ność okre­śle­nia kie­run­ku po­ru­sza­nia się, np. "Mu­sia­ła się któ­rę­dyś prze­do­stać do domu."; kędyś, gdzieś


SJP.pl


którędyż

za­i­mek przy­słow­ny py­taj­ny "któ­rę­dy" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż", uży­wa­ny w py­ta­niach nie­za­leż­nych, np.: "Któ­rę­dyż on tu przy­szedł?"; kędyż (daw­niej)


SJP.pl


któż

wzmoc­nio­ny za­i­mek py­taj­ny "kto"


SJP.pl

za­i­mek rze­czow­ny oso­bo­wy

 (1.1) książk. …słu­żą­cy jako pod­miot zda­nia po­drzęd­ne­go, gdy okre­śla ono osobę

 (1.2) książk. …słu­żą­cy do za­da­wa­nia pytań o takie orzecz­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz­cie mi, dro­dzy zgro­ma­dze­ni, któż z was nie ma nic na su­mie­niu?

 (1.2) Dla kogóż się tak od­sta­wi­łaś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktuʃ, AS: ktuš

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kto

Wiktionary


któżże

wzmoc­nio­ny za­i­mek oso­bo­wy "któż"


SJP.pl


ku

1. przy­i­mek łą­czą­cy się z ce­low­ni­kiem;
2. nazwa li­te­ry Q


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …wska­zu­ją­cy kie­ru­nek

 (1.2) …wska­zu­ją­cy cel, efekt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku – nazwa li­te­ry Q
  • kU (ang. kilo en­zy­me unit) – kilo jed­nost­ka en­zy­mu
  • Ku (bud­dyzm)
  • Ku – król chiń­ski (2412 p.n.e.-2343 p.n.e.)
  • Ku (biał­ko)
  • Ku – oz­na­cze­nie wzmoc­nie­nia na­pię­cio­we­go
  • Ku – ósmy znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy
  • Kū (mi­to­lo­gia ha­waj­ska)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włó­czę­ga skie­ro­wał się ku mia­stu.

 (1.2) Uczeń, ku zgor­sze­niu na­u­czy­ciel­ki, uży­wał wul­ga­ryz­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ku, AS: ku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przest. k

Wiktionary


ku-klux-klan

or­ga­ni­za­cja ra­si­stow­ska w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl


kualalumpurski

przy­miot­nik od: Kuala Lum­pur (sto­li­ca Ma­lez­ji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kuala Lum­pur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkwalalũmˈpursʲci, AS: ku̯alalũmpursʹḱi

Wiktionary


kuandu

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ur­so­no­wa­tych; ko­en­du, igłoz­wierz, je­żow­ni­ca


SJP.pl


kuango

rzeka w An­go­li i De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga


SJP.pl

Ku­an­go (Kwan­go, Cu­an­go) – rzeka w An­go­li i De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga, lewy do­pływ rzeki Kasai. Dłu­gość ok. 1200 km. Wy­pły­wa ze środ­ko­wej An­go­li, po­sia­da licz­ne wo­do­spa­dy i progi, że­glow­na w środ­ko­wym biegu, gdzie sta­no­wi linię gra­nicz­ną mię­dzy obyd­wo­ma pań­stwa­mi.

Wikipedia


kuangsi

re­gion w Chi­nach; Gu­ang­xi


SJP.pl

Re­gion Au­to­no­micz­ny Ku­ang­si-Czu­ang ("Gu­ang­xi" wym. ; chiń. upr. 广西壮族自治区; chiń. trad. 廣西壯族自治區; pi­ny­in "Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū") – re­gion au­to­no­micz­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Chin. Ku­ang­si gra­ni­czy z pro­win­cja­mi: Jun­nan na za­cho­dzie, Ku­ej­czou na pół­no­cy, Hunan na pół­noc­nym wscho­dzie, Gu­ang­dong na po­łud­nio­wym wscho­dzie. Na po­łud­nio­wym za­cho­dzie ma wspól­ną gra­ni­cę z Wiet­na­mem a od po­łud­nia przy­le­ga do Za­to­ki Ton­kiń­skiej.

Wikipedia


kuangtung

pro­win­cja w Chi­nach; Gu­ang­dong


SJP.pl


kub

prze­sta­rza­ła nazwa sze­ścien­ne­go przed­mio­tu


SJP.pl


kub.

skrót od: ku­bań­ski


SJP.pl


kuba

1. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wiel­kie An­ty­le;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej; Re­pu­bli­ka Kuby;
3. mia­sto w Azer­bej­dża­nie;
4. dawne pań­stwo w Afry­ce; Ba­ku­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sza wyspa na Ka­ra­i­bach;

 (1.2) geogr. polit. pań­stwo le­żą­ce na Kubie (1.1) i są­sied­nich wy­spach;

 (1.3) geogr. mia­sto w Azer­bej­dża­nie;

 (1.4) pań­stwo ut­wo­rzo­ne przez Kubów (2.3)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) zdrobn. od Jakub

 (2.2) imię|pol­ski|m.

 (2.3) czło­wiek na­le­żą­cy do jed­ne­go z kon­gij­skich ludów

Wiktionary

Kuba ( Cuba), Re­pu­bli­ka Kuby (República de Cuba) – pań­stwo wy­spiar­skie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, po­ło­żo­ne w ar­chi­pe­la­gu Wiel­kich An­ty­li, na wy­spie Kuba oraz sze­re­gu ota­cza­ją­cych ją mniej­szych wy­se­pek. Naj­więk­sze pod wzglę­dem po­wierzch­ni pań­stwo na Ka­ra­i­bach (110 860 km²), za­miesz­ka­ne przez 10 892 659 osoby (2026). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem jest Ha­wa­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuba – wyspa jak wul­kan go­rą­ca.

 (1.2) W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym miały miej­sce na­pię­cia spo­łecz­ne spo­wo­do­wa­ne kry­zy­sem na rynku cukru, jed­ne­go z pod­sta­wo­wych to­wa­rów ek­spor­to­wych Kuby.

 (2.1-2) Nasza córka spo­ty­ka się ostat­nio z ja­kimś Kubą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuba, AS: kuba

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Kubańczyk mos., Kubanka ż., kubańskość ż.

 przym. kubański

 przysł. kubańsko

 (2.1-2)

 rzecz. Jakub m., Jakubek m., Kubuś m., Kubek m.

 przym. Kubowy, Kubusiowy

 (2.3)

 rzecz.

:: fż. Kubijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nazwa oficjalna Republika Kuby

 (2.1-2) Jakub, Kubek, Jakubek, Kubuś

Wiktionary


kubacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­bac­ki – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


kubaczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kubajak

naz­wi­sko


SJP.pl


kubak

naz­wi­sko


SJP.pl


kubala

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­ba­la (Ju­rie­jo­wicz, Zo­ło­tarz) – pol­ski herb szla­chec­ki znany z trzech wi­ze­run­ków pie­częt­nych.

Wikipedia


kubalonka

szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra, prze­łęcz lub przy­sió­łek w Be­ski­dzie Ślą­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ba­lon­ka – prze­łęcz w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Ku­ba­lon­ka – przy­sió­łek wsi Isteb­na
  • Szczyt Ku­ba­lon­ka – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Wo­je­wódz­kie Cen­trum Pe­dia­trii Ku­ba­lon­ka w Isteb­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­le­sio­ne stoki Ku­ba­lon­ki tra­wer­su­je wąska szosa.

Wiktionary


kubalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Ku­bal­ski – pol­ski praw­nik, sa­mo­rzą­do­wiec, poet
  • Hen­ryk Ku­bal­ski – pol­ski aktor
  • Ta­de­usz Ku­bal­ski – pol­ski ar­chi­tekt, aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Ta­de­usz Ku­bal­ski – pod­po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go

Wikipedia


kuban

daw­niej: datek wrę­czo­ny komuś dla prze­ku­pie­nia go; ła­pów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. więz. kubek

 (1.2) przest. ła­pów­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kuban – po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór ali­fa­tycz­ny
  • Kuban – pol­ski raper
  • kuban – dawna nazwa ła­pów­ki
  • Kuban Air­li­nes – ro­syj­ska linia lot­ni­cza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkubãn, AS: kubãn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) rzecz. kubaniarz m., kubaniarstwo n., zdrobn. kubanek m.; przym. kubaniarski

Wiktionary


kubanek

naz­wi­sko


SJP.pl


kubango

rzeka w An­go­li, Na­mi­bii i Bots­wa­nie


SJP.pl


kubaniarski

→ ku­ba­niarz


SJP.pl

Patrz:

kubaniarz

kubaniarz

daw­niej: ten, kto bie­rze ku­ba­ny; ła­pow­nik, ła­pów­karz


SJP.pl


kubanik

ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


SJP.pl

Ku­ba­nik, ku­ba­nik więk­szy ("Tia­ris oli­va­ce­us") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych (Thra­u­pi­dae). Wy­stę­pu­je w Mek­sy­ku, Ame­ry­ce Środ­ko­wej i pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


kubanizacja

pod­da­wa­nie wpły­wom ku­bań­skim, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo ku­bań­skich


SJP.pl


kubanka

miesz­kan­ka Kuby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Kuby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje do­ra­sta­ją­ce dziec­ko (no pra­wie do­ro­sły) za­ko­chał się bez pa­mię­ci w pię­knej Ku­ban­ce… miej­my na­dzie­ję, że to okaże się nietr­wa­ła wa­ka­cyj­na fa­scy­na­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbãŋka, AS: kubãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuba ż.

:: fm. Kubańczyk mos.

 przym. kubański

Wiktionary


kubas

po­tocz­nie: duży kubek; kubol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. pot. duży kubek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Te­re­sa Kubas (ur. 1963) – pol­ska po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec.
  • Alek­san­dra Kubas (ur. 1984) – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa (so­pran) i pe­da­gog.
  • Adam Kubas – pol­ski che­mik.
  • Piotr Kubas (1906–1978) – pol­ski lut­nik.
  • Ka­mi­la Kubas (ur. 1983) – pol­ska za­wod­nicz­ka pa­ra­ka­ja­kar­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama po­sta­wi­ła prze­de mną ol­brzy­mi kubas go­rą­cej her­ba­ty z so­kiem ma­li­no­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubek m.

Wiktionary


kubasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kubasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ba­sie­wicz – pol­skie naz­wi­sko
  • Osoby no­szą­ce naz­wi­sko Ku­ba­sie­wicz:
    • Ewa Ku­ba­sie­wicz-Houée (ur. 1940) – po­lo­nist­ka, bi­blio­te­kar­ka, dzia­łacz­ka opo­zy­cji w PRL
    • Ja­nusz Bo­gu­sław Ku­ba­sie­wicz (ur. 1938) – po­li­tyk i dzia­łacz par­tyj­ny
    • Lud­wik Ku­ba­sie­wicz (1894–1940) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
    • Ma­rian Ku­ba­sie­wicz (zm. 1997) – na­u­ko­wiec, pe­da­gog, rek­tor Aka­de­mii Rol­ni­czej w Szcze­ci­nie
    • Mag­da­le­na Ku­ba­sie­wicz (ur. 1990) – pi­sar­ka fan­ta­sy

Wikipedia


kubasik

naz­wi­sko


SJP.pl


kubaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kubat

naz­wi­sko


SJP.pl


kubatura

1. po­jem­ność zbior­ni­ka, po­mie­szcze­nia lub przed­mio­tu prze­strzen­ne­go wy­ra­żo­na zwy­kle w me­trach sze­ścien­nych;
2. wyz­na­cza­nie ob­ję­to­ści bryły ge­o­me­trycz­nej


SJP.pl

Ku­ba­tu­ra brut­to bu­dyn­ku (z gr. "κύβος" „kost­ka, sze­ścian”) – ob­ję­tość bu­dyn­ku. Jest to suma ku­ba­tu­ry brut­to wszyst­kich kon­dy­gna­cji sta­no­wią­cej ilo­czyn po­wierzch­ni cał­ko­wi­tej, mie­rzo­nej po zew­nętrz­nym obry­sie prze­gród zew­nętrz­nych i wy­so­ko­ści kon­dy­gna­cji brut­to, mie­rzo­nej mię­dzy po­dło­gą na stro­pie lub war­stwą wy­rów­naw­czą na grun­cie a górną po­wierzch­nią po­dło­gi bądź war­stwy osła­nia­ją­cej izo­la­cję ciepl­ną stro­pu nad naj­wyż­szą kon­dy­gna­cją, przy czym do ku­ba­tu­ry brut­to bu­dyn­ku:

Wikipedia


kubaturowy

przy­miot­nik od: ku­ba­tu­ra


SJP.pl


kubań

rzeka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w za­chod­niej czę­ści Przed­ka­u­ka­zia;

Wiktionary

Kubań (ros. Кубань) – rzeka w Rosji, w za­chod­niej czę­ści Ka­u­ka­zu Pół­noc­ne­go, na te­re­nach Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sji, Kraju Sta­wro­pol­skie­go, Kraju Kras­no­dar­skie­go i Ady­gei.

Dłu­gość – 906 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 61 tys. km², śred­ni rocz­ny prze­pływ: 413 m³/s. Głów­ne do­pły­wy – Łaba, Urup, Te­ber­da, Bieła (le­wo­stron­ne).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kubański

Wiktionary


kubańczyk

miesz­ka­niec Kuby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Kuby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­bań­czyk – ga­tu­nek ptaka, Xip­hi­dio­pi­cus per­cus­sus
  • Ku­bań­czyk (ur. 1995) – pol­ski raper i freak figh­ter, właśc. Jakub Flas
  • Ku­bań­czyk – miesz­ka­niec Kuby

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Ku­bań­czy­cy na Kubie mówią po ku­bań­sku? Nie, mówią po hisz­pań­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: kubãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuba ż.

:: fż. Kubanka ż.

 przym. kubański

Wiktionary


kubański

1. przy­miot­nik od: Kuba (wyspa, pań­stwo, mia­sto);
2. przy­miot­nik od: Kubań (rzeka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pań­stwem lub wyspą Kuba, do­ty­czą­cy Kuby, po­cho­dzą­cy z Kuby

 (1.2) zwią­za­ny z kra­i­ną Kubań, do­ty­czą­cy kra­i­ny Kubań

 (1.3) zwią­za­ny z rzeką Kubań, do­ty­czą­cy rzeki Kubań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­bań­skie cy­ga­ra są po­dob­no naj­lep­sze.

 (1.3) Rzeka Kubań pły­nie przez Ni­zi­nę Ku­bań­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbãj̃sʲci, AS: kubãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Kuba ż., Kubańczyk m., Kubanka ż.

 (1.2)

 rzecz. Kubań m.

Wiktionary


kubańskość

→ ku­bań­ski


SJP.pl

Patrz:

kubański

kubb

1. szwedz­ka gra te­re­no­wa;
2. drew­nia­ny klo­cek do gry w kubba


SJP.pl

Kubb – ro­dzaj gry par­ko­wej wy­wo­dzą­cej się ze Szwe­cji, która pow­sta­ła w 1990 roku.

Wikipedia


kubba

w sztu­ce is­la­mu: zwień­czo­ny ko­pu­łą pa­wi­lon


SJP.pl

Kubba (tiur­be, z ‏قبة‎, "qub­bah" = ko­pu­ła) – ro­dzaj gro­bow­ca wy­stę­pu­ją­ce­go w kra­jach mu­zuł­mań­skich, w kształ­cie ma­u­zo­le­um przy­kry­te­go ko­pu­łą na pen­den­ty­wach. Wew­nątrz bo­ga­to zdo­bio­ny mo­za­i­ka­mi, stiu­ka­mi, ma­jo­li­ka­mi. Po­wszech­ny w XI w., za­stą­pio­ny na­grob­nym me­cze­tem w okre­sie od XIV w. do XV w.

Wikipedia


kubeba

ro­śli­na z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych, upra­wia­na głów­nie na wy­spach Bor­neo i Jawie


SJP.pl


kubecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kubeczek

zdrob­nie­nie od: kubek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kubek

 (1.2) mały kubek

 (1.3) ro­dzaj jed­no­ra­zo­we­go opa­ko­wa­nia, w któ­rym sprze­da­je się płyn­ne lub pół­płyn­ne ar­ty­ku­ły spo­żyw­cze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbɛt͡ʃɛk, AS: kubeček

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kubek.

Wiktionary


kubeczkowy

→ ku­be­czek


SJP.pl

Patrz:

kubeczek

kubecznik

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl


kubek

na­czy­nie do picia z uchwy­tem do trzy­ma­nia (uchem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie ce­ra­micz­ne bądź drew­nia­ne, z któ­re­go można pić, może być za­o­pa­trzo­ne w ucho,

 (1.2) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­at­hus|Hal­ler|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców

 (1.3) mykol. grzyb z ro­dza­ju kub­ków (1.2)

 (1.4) sport. przy­rząd słu­żą­cy do ase­ku­ra­cji pod­czas wspi­nacz­ki;

 (1.5) anat. zob. kubek sma­ko­wy.

Wiktionary

Kubek – na­czy­nie, naj­czę­ściej ce­ra­micz­ne, słu­żą­ce do picia na­po­jów. Kubki wy­ko­nu­je się rów­nież z ema­lio­wa­nej stali, gliny, fa­jan­su, pla­sti­ku, alu­mi­nium, drew­na, stali nier­dzew­nej i gru­be­go szkła. Te ostat­nie wy­ko­nu­je się w po­sta­ci na­czyń o pod­wój­nej ścian­ce, dzię­ki czemu, w odróż­nie­niu od szklan­ki, mają moż­li­wość dłuż­sze­go za­cho­wa­nia cie­pła na­po­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po uzy­ska­niu zgody mamy, pew­ne­go po­po­łud­nia przy­ja­ciół­ki za­ta­szczy­ły na wieżę pie­cyk elek­trycz­ny, ma­te­rac dmu­cha­ny, koce, lampę, adap­ter „Mi­ster Hit”, stos płyt, gar­nek, grzał­kę do wody, pacz­kę her­ba­ty, cu­kier, ły­żecz­ki, kubki – no, i oczy­wi­ście, książ­ki i ze­szy­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkubɛk, AS: kubek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kubeczek m.

:: zgrub. kubas m.

 przym. kubkowy, kubkowaty

Wiktionary


kubera

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­be­ra (de­wa­na­ga­ri: कुबेर, także Ku­ve­ra lub Kuber) – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej król Jak­szów, bóg bo­gactw ("Dha­na­pa­ti"), opie­kun kie­run­ku pół­noc­ne­go.

Był synem mędr­ca Wiś­ra­wa­sa. Żyjąc w ubó­stwie i asce­zie przez ty­siąc lat, zo­stał wy­na­gro­dzo­ny przez Brah­mę nie­śmier­tel­no­ścią.

Wikipedia


kuberski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ku­ber­ski – pol­ski pe­da­gog, po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny i dy­plo­ma­ta
  • Józef Ku­ber­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Ka­zi­mierz Ku­ber­ski – pol­ski praw­nik, urzęd­nik pań­stwo­wy i sa­mo­rzą­do­wy
  • Le­szek Ku­ber­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Piotr Ku­ber­ski – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)

Wikipedia


kubert

naz­wi­sko


SJP.pl


kubeł

wal­co­wa­te na­czy­nie słu­żą­ce do prze­no­sze­nia wody, pia­sku itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wal­co­wa­ty lub kan­cia­sty po­jem­nik, przez­na­czo­ny na prze­cho­wy­wa­nie pły­nów, ar­ty­ku­łów syp­kich, śmie­ci itp.

Wiktionary

Kubeł (z niem. "Kübel") – po­tocz­na nazwa urzą­dze­nia szy­bo­we­go słu­żą­ce­go do głe­bie­nia szy­bów. Kubeł pełni po­trój­ną funk­cję: służy do tran­spor­tu ludzi i ma­te­ria­łów na dno szybu oraz do tran­spor­to­wa­nia z dna od­strze­lo­nej masy skal­nej[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkubɛw, AS: kubeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kubełek m.

 przym. kubłowy, kubełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiadro

Wiktionary


kubełkowaty

po­dob­ny kształ­tem do ku­beł­ka


SJP.pl


kubełkowy

przy­miot­nik od: ku­be­łek


SJP.pl


kubiaczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kubiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ku­biak – pol­ska śpie­wacz­ka, so­pran
  • Cze­sław Ku­biak (ur. 25 marca 1932 w Gnieź­nie, zm. 11 lipca 1996 w Poz­na­niu) – pol­ski ho­ke­i­sta na tra­wie, olim­pij­czyk.
  • Da­riusz Ku­biak (ur. 19 lipca 1961 w Zduń­skiej Woli) – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy, poseł na Sejm III ka­den­cji.
  • Hie­ro­nim Ku­biak (ur. 30 wrze­śnia 1934) – so­cjo­log, dzia­łacz po­li­tycz­ny; prof. zw. dr hab. Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go, dy­rek­tor In­sty­tu­tu Badań Po­lo­nij­nych UJ; w la­tach stanu wo­jen­ne­go (1981–1982) w ...
  • Ja­nusz Ku­biak (ur. 11 li­sto­pa­da 1961 w Dol­sku) – pol­ski po­li­tyk, praw­nik, se­na­tor VI ka­den­cji.
  • Józef Ku­biak ps. „Dok­tor An­drzej” (ur. 13 marca 1901, zm. 1998) – pro­fe­sor dok­tor me­dy­cy­ny, chi­rurg, le­karz w Zgru­po­wa­niu „Kon­rad” Armii Kra­jo­wej.
  • Krzysz­tof Ku­biak (ur. 1962, zm. 2022) – wo­ka­li­sta reg­gae, czło­nek ze­spo­łów Miki Mo­u­so­le­um i Stage of Unity.
  • Krzysz­tof Ku­biak (ur. 1965) – le­karz we­te­ry­na­rii, pro­fe­sor.
  • Krzysz­tof Ku­biak (ur. 1967) – hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści, pro­fe­sor, ko­man­dor po­rucz­nik re­zer­wy.
  • Mar­cin An­to­ni Ku­biak – pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny astro­no­mii, spe­cjal­ność astro­fi­zy­ka
  • Mi­chał Ku­biak (ur. 9 stycz­nia 1946) – pol­ski rzeź­biarz
  • Mi­chał Ku­biak (ur. 23 lu­te­go 1988) – pol­ski siat­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji przyj­mu­ją­ce­go.

Wikipedia


kubica

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ku­bi­ca (ur. 1972) – pol­ski pił­karz
  • An­drzej Ku­bi­ca (ur. 1983) – pol­ski biath­lo­ni­sta
  • Anita Ku­bi­ca (ur. 1972) – pol­ska ju­docz­ka
  • Bar­ba­ra Ku­bi­ca – pol­ska che­micz­ka
  • Bo­le­sław Ku­bi­ca (1929–2017) – pol­ski ge­o­log
  • Dušan Ku­bi­ca (ur. 1972) – sło­wac­ki siat­karz
  • Er­nest Ku­bi­ca (ur. 1942) – pol­ski na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta z za­kre­su bu­dow­nict­wa
  • Gra­ży­na Ku­bi­ca-Hel­ler (ur. 1955) – pol­ska so­cjo­loż­ka
  • He­le­na Ku­bi­ca (ur. 1954) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Jacek Ku­bi­ca (1903–1962) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki (wer­bi­sta)
  • Jacek Ku­bi­ca – pol­ski kar­dio­log
  • Józef Ku­bi­ca (1906–1991) – pol­ski przed­sta­wi­ciel nauk rol­ni­czych

Wikipedia


kubicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Ku­bic­ki – pol­ski rzecz­nik pra­so­wy, kon­sul ge­ne­ral­ny w Nowym Jorku
  • Jakub Ku­bic­ki – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ja­nusz Ku­bic­ki – pol­ski aktor, te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Ja­ro­sław Ku­bic­ki – pol­ski pił­karz
  • Jerzy Wi­ta­lis Ku­bic­ki – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Józef Ku­bic­ki – pol­ski che­mik
  • Le­szek Ku­bic­ki – pol­ski praw­nik
  • Maria Ber­nard Ku­bic­ki – pol­ski bi­skup sta­ro­ka­to­lic­ki
  • Rafał Ku­bic­ki – pol­ski hi­sto­ryk
  • Rafał Ku­bic­ki – pol­ski po­li­cjant
  • Roman Ku­bic­ki – pol­ski fi­lo­zof,
  • Sta­ni­sław Ku­bic­ki – pol­ski ma­larz, gra­fik, poeta i pu­bli­cy­sta

Wikipedia


kubicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­bicz – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1692 osoby.

Wikipedia


kubiczek

naz­wi­sko


SJP.pl


kubiczność

→ ku­bicz­ny


SJP.pl

Patrz:

kubiczny

kubiczny

sze­ścien­ny


SJP.pl


kubiena

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w do­rze­czu Dwiny, ucho­dzą­ca do Je­zio­ra Ku­bień­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kubieński

Wiktionary


kubieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­bie­ną, do­ty­czą­cy Ku­bie­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kubiena ż.

Wiktionary


kubijka

człon­ki­ni na­ro­do­wo­ści w Kongo


SJP.pl


kubijski

→ Ku­bo­wie


SJP.pl

Patrz:

Kubowie

kubik

1. metr sze­ścien­ny;
2. przed­miot ma­ją­cy kształt pro­sto­pa­dło­ścia­nu;
3. pro­sto­pa­dło­ścien­ny stos przed­mio­tów, np. drew­na, o ob­ję­to­ści metra sze­ścien­ne­go;
4. w ma­te­ma­ty­ce: krzy­wa pła­ska, al­ge­bra­icz­na, trze­cie­go stop­nia; ku­bi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. jeden metr sze­ścien­ny

 (1.2) przed­miot, bu­dow­la o kształ­cie sze­ścia­nu lub pro­sto­pa­dło­ścia­nu

 (1.3) leśn. miara ilo­ści drew­na o ob­ję­to­ści jed­ne­go metra sze­ścien­ne­go;

 (1.4) mat. krzy­wa pła­ska, al­ge­bra­icz­na, trze­cie­go stop­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kubik – po­tocz­na nazwa metra sze­ścien­ne­go, miary ob­ję­to­ści.
  • Kubik – pol­skie naz­wi­sko
  • Qbik – pse­u­do­nim pol­skie­go ra­pe­ra i au­to­ra tek­stów Bar­to­sza Ku­bi­ka.
  • Ar­ka­diusz Kubik (ur. 1972) – pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Bar­tosz Kubik ps. Qbik (ur. 1995) – pol­ski raper i autor tek­stów
  • Bo­le­sław Kubik (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ja­nusz Kubik (1931–1991) – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Józef Kubik (ur. 1944) – in­ży­nier me­cha­nik i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go w Byd­go­szczy
  • Ka­zi­mierz Kubik (1910–1986) – pol­ski pe­da­gog
  • Luboš Kubík (ur. 1964) – pił­karz cze­ski
  • Lud­wik Kubik (1915–2008) – pol­ski praw­nik, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i wię­zień po­li­tycz­ny
  • Mi­chał Kubik – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja ro­dzi­na zu­ży­wa prze­cięt­nie trzy ku­bi­ki wody mie­sięcz­nie.

 (1.3) Ku­pi­łem w nad­le­śnict­wie dwa ku­bi­ki drew­na tar­tacz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkubʲik, AS: kubʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubizm m., kubek m., kubista m., kubistka ż., kubatura ż., kubikowanie n.

 czas. kubikować

 przym. kubiczny, kubistyczny, kubaturowy

 przysł. kubistycznie, kubaturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) metr kubiczny

Wiktionary


kubika

1. metr sze­ścien­ny;
2. przed­miot ma­ją­cy kształt pro­sto­pa­dło­ścia­nu;
3. pro­sto­pa­dło­ścien­ny stos przed­mio­tów, np. drew­na, o ob­ję­to­ści metra sze­ścien­ne­go;
4. w ma­te­ma­ty­ce: krzy­wa pła­ska, al­ge­bra­icz­na, trze­cie­go stop­nia; ku­bi­ka


SJP.pl


kubikulum

cu­bi­cu­lum;
1. grób w ka­ta­kum­bach wczes­no­chrze­ści­jań­skich;
2. po­mie­szcze­nie w daw­nym domu rzym­skim


SJP.pl


kubis

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Kubis (ur. 1944) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Józef Kubis (1867–1942) – nie­miec­ki du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Józef Kubis (1898–1945) – pol­ski woj­sko­wy i urzęd­nik skar­bo­wy
  • Piotr Kubis (1869–?) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tyk

Wikipedia


kubisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kubista

ar­ty­sta two­rzą­cy we­dług zasad ku­biz­mu; zwo­len­nik lub przed­sta­wi­ciel ku­biz­mu


SJP.pl


kubistka

ar­tyst­ka two­rzą­ca we­dług zasad ku­biz­mu; zwo­len­nicz­ka lub przed­sta­wi­ciel­ka ku­biz­mu


SJP.pl


kubistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ku­bi­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kubistyczny

 rzecz. kubizm mrz.

Wiktionary


kubistyczny

zgod­ny z za­sa­da­mi ku­biz­mu; bę­dą­cy w duchu ku­biz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny z ku­biz­mem; do­ty­czą­cy ku­biz­mu

 (1.2) spro­wa­dzo­ny w kształ­cie do ge­o­me­trycz­nych form

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubik m., kubizm mrz., kubistyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgeometryzowany

Wiktionary


kubisz

naz­wi­sko


SJP.pl


kubiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kubisztal

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Ku­bisz­tal, pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Mi­chał Ku­bisz­tal, pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Sa­bi­na Ku­bisz­tal, pol­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • Mi­ro­sław Ku­bisz­tal, pol­ski pił­karz

Wikipedia


kubit

najm­niej­sza, nie­po­dziel­na jed­nost­ka in­for­ma­cji kwan­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. in­form. najm­niej­sza i nie­po­dziel­na jed­nost­ka in­for­ma­cji kwan­to­wej;

Wiktionary

Kubit (ang. "qubit" od "qu­an­tum bit", bit kwan­to­wy) – najm­niej­sza i nie­po­dziel­na jed­nost­ka in­for­ma­cji kwan­to­wej.

Z fi­zycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia kubit jest kwan­to­wo­me­cha­nicz­nym ukła­dem opi­sa­nym dwu­wy­mia­ro­wą prze­strze­nią Hil­ber­ta – wobec czego różni się od kla­sycz­ne­go bitu tym, że może znaj­do­wać się w do­wol­nej su­per­po­zy­cji dwóch sta­nów kwan­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kubit jest kwan­to­wą su­per­po­zy­cją zera i je­dyn­ki.

Wiktionary


kubitowy

→ kubit


SJP.pl

Patrz:

kubit

kubizm

kie­ru­nek w ma­lar­stwie i rzeź­bie za­po­cząt­ko­wa­ny przez Pi­cas­sa po­le­ga­ją­cy na ro­zbi­ciu bryły na ge­o­me­trycz­ne ele­men­ty do­wol­nie ze sobą po­łą­czo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kie­ru­nek w sztu­ce za­po­cząt­ko­wa­ny we Fran­cji na po­cząt­ku XX wieku, który opie­ra się na spła­szcze­niu per­spek­ty­wy i zge­o­me­try­zo­wa­niu kształ­tów;

 (1.2) ar­chit. cze­ski i sło­wac­ki styl w ar­chi­tek­tu­rze na po­cząt­ku XX w.;

Wiktionary

Ku­bizm – nurt w sztu­kach pla­stycz­nych, głów­nie ma­lar­stwie i rzeź­biar­stwie, który roz­wi­nął się we Fran­cji ok. 1907 roku, po­szu­ku­ją­cy no­wych zasad bu­do­wy prze­strzen­nej dzie­ła przez odrzu­ce­nie reguł per­spek­ty­wy i ge­o­me­trycz­ne upro­szcze­nie ele­men­tów kom­po­zy­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale to, co wy­glą­da na ago­nię, na przed­śmiert­ne gry­ma­sy – wła­śnie owe ku­biz­my, ek­spre­sjo­niz­my, for­miz­my – to może oca­lić sztu­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkubʲism̥, AS: kubʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubik m., kubista m., kubistka ż., kubistyczność ż., kubizowanie n.

 czas. kubizować ndk.

 przym. kubistyczny

 przysł. kubistycznie

Wiktionary


kubiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kubiś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kubiś – ka­to­lic­ki ksiądz
  • Ta­de­usz Kubiś – pol­ski ko­szy­karz
  • Wa­len­ty Kubiś – pol­ski żoł­nierz

Wikipedia


kubkowaty

po­dob­ny kształ­tem do kubka


SJP.pl


kubkowy

przy­miot­nik od: kubek


SJP.pl


kublik

naz­wi­sko


SJP.pl


kubofuturysta

przed­sta­wi­ciel ku­bo­fu­tu­ryz­mu


SJP.pl


kubofuturystka

→ ku­bo­fu­tu­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

kubofuturysta

kubofuturyzm

kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny łą­czą­cy w sobie cechy ku­biz­mu i fu­tu­ryz­mu


SJP.pl

Ku­bo­fu­tu­ryzm – awan­gar­do­wy kie­ru­nek w sztu­ce współ­czes­nej łą­czą­cy w sobie ele­men­ty ku­biz­mu i fu­tu­ryz­mu.

Niek­tó­rzy ma­la­rze i pi­sa­rze two­rzą­cy w tym nur­cie to: Wła­di­mir Ma­ja­kow­ski, Dawid Bur­luk, Wie­li­mir Chleb­ni­kow, Na­ta­lia Gon­cza­ro­wa, Mi­cha­ił Ła­rio­now.

Wikipedia


kuboj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Za­wier­cie. kap­tur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż ten kuboj, bo wieje!

 (1.1) Mój Kamil to tylko w blu­zach z ku­bo­ja­mi chce cho­dzić.

Wiktionary


kubol

po­tocz­nie: duży kubek; kubas


SJP.pl


kubot

naz­wi­sko


SJP.pl


kubotan

ro­dzaj broni ręcz­nej do sa­mo­o­bro­ny, wy­wo­dzą­cej się z Ja­po­nii


SJP.pl

Ku­bo­tan (jap. クボタン) – ro­dzaj broni sto­so­wa­nej do sa­mo­o­bro­ny wy­wo­dzą­cy się ze współ­czes­nej Ja­po­nii. Jest to pom­niej­szo­na wer­sja ya­wa­ry, wpro­wa­dzo­na na rynek przez Sōke Ta­ka­y­u­ki Ku­bo­ta, który jest rów­nież au­to­rem sy­ste­mu tech­nik walki z uży­ciem ku­bo­ta­nu, wcho­dzą­ce­go w skład szko­ły ka­ra­te Gōsoku-ryū. Nazwa przy­rzą­du po­cho­dzi od naz­wi­ska twór­cy.

Wikipedia


kuboty

po­tocz­nie: klap­ki marki Ku­bo­ta


SJP.pl


kubowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kubowie

lud afry­kań­ski


SJP.pl


kubraczek

zdrob­nie­nie od: ku­brak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ku­brak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubrak m.

Wiktionary


kubraczyna

ek­spre­syw­nie: ku­brak - kurt­ka z ma­te­ria­łu gor­sze­go ga­tun­ku


SJP.pl


kubrak

1. ro­dzaj kurt­ki;
2. ob­ci­sły ża­kie­cik no­szo­ny przez ko­bie­ty w XVII i XVIII w.;
3. ro­dzaj kon­tu­sza z pro­ste­go płót­na, no­szo­ny zwy­kle przez służ­bę w XVIII w.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Ku­brak – puł­kow­nik Mi­li­cji Oby­wa­tel­skiej
  • Fran­ci­szek Ku­brak – pol­ski po­li­cjant, przo­dow­nik Po­li­cji Pań­stwo­wej na kre­sach wschod­nich, wię­zień w Ostasz­ko­wie, za­mor­do­wa­ny przez NKWD w Ka­li­ni­nie

Wikipedia


kubrakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kubryk

po­mie­szcze­nie na stat­ku dla za­ło­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. mors. żegl. zbio­ro­we po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne dla za­ło­gi na stat­ku;

Wiktionary

Ku­bryk – wspól­ne, wie­lo­o­so­bo­we po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne za­ło­gi sto­so­wa­ne daw­niej na okrę­tach i stat­kach. Ku­bryk był zwy­kle w dzio­bo­wej czę­ści stat­ku w odróż­nie­niu od po­mie­szczeń ofi­ce­rów w czę­ści ru­fo­wej. Dziś ku­bry­kiem na­zy­wa się na stat­kach szkol­nych wspól­ne po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne ucz­niów lub stu­den­tów, któ­rzy od­by­wa­ją prak­ty­ki mor­skie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkubrɨk, AS: kubryk

Wiktionary


kubski

naz­wi­sko


SJP.pl


kubusiowie

Kubuś z mał­żon­ką


SJP.pl


kubusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ku­bu­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Ku­bu­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam się suszą Ku­bu­sio­we wdzian­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuba mos., Kubuś mos., Jakub mos.

 przym. Jakubowy

Wiktionary


kubuś

zdrob­nie­nie od: Jakub (imię mę­skie); Kuba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od: Jakub

 (1.2) imię|pol­ski|m., zdrobn. od: Kuba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Teatr Lalki i Ak­to­ra „Kubuś” w Kiel­cach
  • Kubuś – pol­ski pow­stań­czy sa­mo­chód pan­cer­ny
  • Kubuś – marka soków owo­co­wych dla dzie­ci
  • Kubuś - zdrob­nie­nie imie­nia Jakub
  • Kubuś Pu­cha­tek – książ­ka i film ani­mo­wa­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie zna­łam Ku­bu­sia z tej stro­ny.

 (1.2) Po­pro­si­łam Ka­zi­ka, by kupił Ku­bu­sio­wi ja­kieś ka­lo­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakub mos., Kuba mos.

:: przym. Kubusiowy, Jakubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jakub

 (1.2) Kuba

Wiktionary


kubłowy

przy­miot­nik od: kubeł


SJP.pl


kuc

kucyk;
1. nie­wiel­ki, krępy koń;
2. fry­zu­ra, w któ­rej dłu­gie włosy na gło­wie są spię­te i swo­bod­nie opa­da­ją; koń­ski ogon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. koń nie­wiel­kich roz­mia­rów, nie prze­kra­cza­ją­cy 148 cm w kłę­bie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. męż­czyz­na ze spię­ty­mi z tyłu wło­sa­mi

 (2.2) pot. in­form. po­cząt­ku­ją­cy pro­gra­mi­sta, słaby in­for­ma­tyk

 (2.3) pot. po­gard. polit. kor­wi­ni­sta, zwy­kle ma­ło­let­ni sym­pa­tyk Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) fryz. włosy za­wią­za­ny z tyłu i swo­bod­nie zwi­sa­ją­ce

Wiktionary

Kuce – nie­wiel­kie konie o wy­so­ko­ści w kłę­bie nie­prze­kra­cza­ją­cej 148 cm (149 cm przy mie­rze­niu konia w pod­ko­wach). Kuce wy­ka­zu­ją zwy­kle wła­ści­wo­ści swych dziko ży­ją­cych przod­ków, m.in. ży­wot­ność. Użyt­ko­wa­ne są jako konie wszech­stron­ne. Przy pracy odz­na­cza­ją się wy­so­ką wy­daj­no­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzy­ma­my też kilka kucy do pracy z dzieć­mi z po­bli­skie­go oś­rod­ka.

 (2.1) Lidka cho­dzi teraz z ja­kimś kucem z IV c.

 (2.2) Za­trud­ni­li ja­kie­goś kuca i on ma być od­po­wie­dzial­ny za ser­we­ry?

 (2.3) Z ulot­ka­mi pod ga­le­rią stały kuce z UPR-u.

 (3.1) Kilku stu­den­tów nosi kuce, nie jest to ni­czym nadz­wy­czaj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kut͡s, AS: kuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kucyk mzw./mrz.

 przym. kucowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kucyk

 (3.1) kucyk

Wiktionary


kucanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kucać.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ka­szel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈt͡sãɲɛ, AS: kucãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucki nmos., kucnięcie n.

 czas. kucać ndk., kucnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. krzipota

Wiktionary


kucany

po­tocz­nie: berek ku­ca­ny - berek, w któ­rym goni dziec­ko zła­pa­ne lub kuc­nię­te, zanim zdą­ży­ło kuc­nąć


SJP.pl


kucać

przy­sia­dać na zgię­tych no­gach; przy­sia­dać w po­zy­cji sku­lo­nej


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ob­ni­żać się opie­ra­jąc ciało na zgię­tych no­gach

 (1.2) slang. kasz­leć

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kasz­leć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuc­nij i pod­nieś te klu­cze.

 (1.2) Ku­cosz jak stary tu­be­rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡sat͡ɕ, AS: kucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucanie n., kucki nmos.

 przym. kucany, kuczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. cząpać

 (1.3) reg. śl. krzypić, krzipić, krzipieć, chyrlać

Wiktionary


kucera

naz­wi­sko


SJP.pl


kucewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuch

wy­ci­śnię­te na­sio­na ro­ślin ole­i­stych, sta­no­wią­ce paszę dla bydła; ma­kuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. reg. cia­sto droż­dżo­we

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od kucha

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kuch – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Jerzy Kuch – pol­ski le­karz i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Marek Kuch – pol­ski le­karz i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kux, AS: kuχ

Wiktionary


kucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­fant. błąd po­peł­nio­ny w za­ba­wie, grze dzie­cię­cej

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od kuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skucha ż., skuszenie n.

 czas. skusić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skucha

Wiktionary


kuchara

zgru­bia­le o ku­char­ce


SJP.pl


kucharczak

naz­wi­sko


SJP.pl


kucharczyk

po­tocz­nie: po­moc­nik lub uczeń ku­cha­rza; kuch­cik


SJP.pl

Ku­char­czyk (forma żeń­ska: Ku­char­czyk/Ku­char­czy­ko­wa/Ku­char­czy­ków­na; licz­ba mnoga: Ku­char­czy­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 10 474 osoby.

Wikipedia


kuchareczka

zdrob­nie­nie od: ku­char­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ku­char­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­każ Lan­do­wi, że skoro to takie pilne, po­wi­nien był się tu zja­wić oso­bi­ście, a nie po­sy­łać po mnie dro­i­da, jak­bym była jakąś drob­ną ku­cha­recz­ką od sma­że­nia po­traw w CoCo Town.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuxaˈrɛt͡ʃka, AS: kuχarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż., kucharka ż.

Wiktionary


kucharek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Ku­cha­rek – pol­ski ko­szy­karz
  • Zyg­munt Ku­cha­rek – poseł na Sejm PRL II ka­den­cji

Wikipedia


kucharka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na, która go­tu­je po­tra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maria jest świet­ną ku­char­ką; prze­pysz­nie go­tu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxarka, AS: kuχarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż., kucharstwo n., kuchnia ż., kucharzowanie n., kucharzenie n., kuchcenie n.

:: zdrobn. kuchareczka ż.

:: zgrub. kuchara ż.

:: fm. kucharz m.

 czas. kucharzować ndk., kucharzyć ndk., kuchcić ndk.

 przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary


kucharowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ku­cha­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchcik

Wiktionary


kucharować

po­tocz­nie: być ku­char­ką lub ku­cha­rzem, speł­niać czyn­no­ści ku­char­ki lub ku­cha­rza; ku­cha­rzyć


SJP.pl


kucharski

do­ty­czą­cy ku­cha­rza, ku­char­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sztu­ki go­to­wa­nia, ku­li­nar­ny

 (1.2) do­ty­czą­cy ku­cha­rza lub ku­char­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ku­char­ski (1741–1819) – pol­ski ma­larz
  • Ce­za­ry Ku­char­ski (ur. 1972) – pol­ski pił­karz, poseł
  • Dawid Ku­char­ski (ur. 1984) – pol­ski pił­karz
  • Eu­ge­niusz Ku­char­ski (1880–1952) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Jan Ed­ward Ku­char­ski (1914–1979) – pol­ski pi­sarz
  • Ka­zi­mierz Ku­char­ski (1909–1995) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Le­szek Ku­char­ski (ur. 1959) – pol­ski te­ni­si­sta sto­ło­wy
  • Marek Ku­char­ski (ur. 1947) – pol­ski po­li­tyk
  • Ro­bert Ku­char­ski (ur. 1965) – pi­sarz, pu­bli­cy­sta
  • Sła­wój Ku­char­ski (ur. 1929) – pol­ski pro­fe­sor nauk far­ma­ce­u­tycz­nych
  • To­masz Ku­char­ski (ur. 1974) – pol­ski wio­ślarz, poseł
  • Wła­dy­sław Ku­char­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bio­rę je­szcze tylko z tej książ­ki ku­char­skiej jakiś deser na przysz­ły ty­dzień i potem już tylko czy­ta­nie do po­dusz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucharz m., kucharka ż., kucharzenie n., kuchnia ż., kuchenka ż.

 czas. kucharzyć

Wiktionary


kucharz

ten, kto za­wo­do­wo go­tu­je i przy­rzą­dza po­tra­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kulin. ten, kto go­tu­je po­tra­wy;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: ku­cha­rzyć

Wiktionary

Ku­charz – osoba, która zgod­nie z za­sa­da­mi sztu­ki ku­li­nar­nej przy­rzą­dza po­tra­wy w za­kła­dach ga­stro­no­micz­nych, naj­czę­ściej we­dług za­mó­wie­nia przy­ję­te­go przez kel­ne­ra.

Ku­cha­rze (łac. "coci") – w okre­sie wczes­ne­go śred­nio­wie­cza grupa ksią­żę­cej lud­no­ści słu­żeb­nej, która zaj­mo­wa­ła się przy­go­to­wa­niem je­dze­nia dla mo­nar­chy. Świa­dect­wem ich ist­nie­nia są nazwy typu Ku­cha­ry, którą nosi kilka osad w Pol­sce, po­ło­żo­nych w są­siedzt­wie sta­rych gro­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Panie kel­ner, pro­szę wez­wać ku­cha­rza, niech wy­ja­śni, czemu mięso jest su­ro­we. — To jest car­pac­cio, pro­szę pana.

 (1.1) Ale cze­góż się można spo­dzie­wać po panu Fi­li­pie, ku­cha­rzu z duszą po­zio­mą, z móz­giem pła­skim jak kot­let?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuxaʃ, AS: kuχaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż., kuchara ż., kucharstwo n., kuchnia ż., kucharzowanie n., kucharzenie n., kuchcenie n.

:: zdrobn. kuchcik m.

:: fż. kucharka ż.

 czas. kucharzować ndk., kucharzyć ndk., kuchcić ndk.

 przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuchmistrz, kuk

Wiktionary


kucharzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ku­cha­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kucharzyć

 rzecz. kucharka ż., kucharz mos., kuchnia ż., kuchenka ż.

 przym. kucharski

Wiktionary


kucharzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kucharzowa

żar­to­bli­wie: ku­char­ski


SJP.pl


kucharzować

po­tocz­nie: przy­go­to­wy­wać po­tra­wy, go­to­wać; ku­cha­rzyć, kuch­cić, pi­tra­sić, pich­cić


SJP.pl


kucharzowy

żar­to­bli­wie: ku­char­ski


SJP.pl


kucharzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kucharzyna

ek­spre­syw­nie: ku­charz


SJP.pl


kucharzyć

po­tocz­nie: przy­go­to­wy­wać po­tra­wy, go­to­wać; kuch­cić, ku­cha­rzo­wać, pi­tra­sić, pich­cić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. żart. przy­go­to­wy­wać po­tra­wy

 (1.2) pot. żart. peł­nić funk­cję ku­cha­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxaʒɨt͡ɕ, AS: kuχažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucharz m., kucharka ż., kuchnia ż., kuchenka ż., kucharzenie n.

 czas. kucharzować, pokucharzyć

 przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, pitrasić

 (1.2) kucharzować

Wiktionary


kuchcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kuch­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuchcić

 rzecz. kucharka ż., kucharz mos.

Wiktionary


kuchciak

naz­wi­sko


SJP.pl


kuchcik

po­tocz­nie: po­moc­nik lub uczeń ku­cha­rza; ku­char­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­pak po­ma­ga­ją­cy w kuch­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchnia ż., kucharz m., kucharowanie n., kuchenka ż.

 czas. kuchcić

Wiktionary


kuchcić

po­tocz­nie: przy­go­to­wy­wać po­tra­wy, go­to­wać; ku­cha­rzyć, ku­cha­rzo­wać, pi­tra­sić, pich­cić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. przy­rzą­dzać po­tra­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuxʲt͡ɕit͡ɕ, AS: kuχʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchcenie n., kucharka ż., kuchnia, kucharz, kuchta, kuchcik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pichcić, pitrasić, gotować

Wiktionary


kuchciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szek Kuch­ciń­ski – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia
  • Mar­cin Kuch­ciń­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, me­ne­dżer i siat­karz
  • Marek Kuch­ciń­ski – pol­ski po­li­tyk i dzien­ni­karz

Wikipedia


kuchenka

zdrob­nie­nie od: kuch­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sprzęt ku­chen­ny słu­żą­cy do do­star­cza­nia cie­pła pod­czas go­to­wa­nia

 (1.2) zdrobn. mała kuch­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­chen­ka ben­zy­no­wa
  • Ku­chen­ka elek­trycz­na
  • Ku­chen­ka ga­zo­wa
  • Ku­chen­ka in­duk­cyj­na
  • Ku­chen­ka mi­kro­fa­lo­wa
  • Ku­chen­ka – je­zio­ro w Pol­sce w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­grzej sobie zupę, gar­nek stoi na ku­chen­ce.

 (1.2) Mama posz­ła do ku­chen­ki • Przy­nieść befsz­tyk, kar­to­fel­ki (…) (M. Ko­nop­nic­ka: Filuś, Miluś i Kizia: we­so­łe kotki)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxɛ̃nka, AS: kuχẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchnia ż., kucharstwo n., kucharz m., kucharka ż., kuchareczka ż., kuchcik m., kuchta ż., kucharzenie n.

 czas. kucharzyć ndk., kucharzować ndk.

 przym. kuchenny, kucharski, kuchenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszynka

Wiktionary


kuchenkowy

→ ku­chen­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­chen­ką, do­ty­czą­cy ku­chen­ki

Wiktionary

Patrz:

kuchenka

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż.

Wiktionary


kuchenna

1. → kuch­nia;
2. robot ku­chen­ny - urzą­dze­nie elek­trycz­ne po­ma­ga­ją­ce przy­go­to­wy­wać po­sił­ki;
3. ła­ci­na ku­chen­na - po­tocz­nie: wul­gar­ne słow­nict­wo; ła­ci­na pod­wór­ko­wa


SJP.pl


kuchenne

1. → kuch­nia;
2. robot ku­chen­ny - urzą­dze­nie elek­trycz­ne po­ma­ga­ją­ce przy­go­to­wy­wać po­sił­ki;
3. ła­ci­na ku­chen­na - po­tocz­nie: wul­gar­ne słow­nict­wo; ła­ci­na pod­wór­ko­wa


SJP.pl


kuchenny

1. → kuch­nia;
2. robot ku­chen­ny - urzą­dze­nie elek­trycz­ne po­ma­ga­ją­ce przy­go­to­wy­wać po­sił­ki;
3. ła­ci­na ku­chen­na - po­tocz­nie: wul­gar­ne słow­nict­wo; ła­ci­na pod­wór­ko­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kuch­nią, uży­wa­ny w kuch­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pew­ne­go razu żona, wi­dząc, że nie re­a­gu­ję na jej krzy­ki, pchnę­ła mnie nożem ku­chen­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxɛ̃nːɨ, AS: kuχẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchnia ż., kuchenka ż., kucharz mos., kucharka ż.

 czas. kucharzyć ndk.

Wiktionary


kuchmistrz

1. mistrz sztu­ki ku­char­skiej; szef kuch­ni;
2. daw­niej: nad­wor­ny urzęd­nik peł­nią­cy na­dzór nad kuch­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mistrz sztu­ki ku­li­nar­nej

 (1.2) kie­row­nik kuch­ni w dużej in­sty­tu­cji

Wiktionary

Kuch­mistrz ("ma­gi­ster cu­i­nae", "ma­gi­ster co­qu­i­nae", "pra­e­fec­tus cu­li­nae") – był to naj­waż­niej­szy urzęd­nik stołu kró­lew­skie­go. Wbrew naz­wie nie spo­rzą­dzał on po­traw, lecz był za­rząd­cą kuch­ni kró­lew­skiej. Kie­ro­wał ku­chen­nym per­so­ne­lem, oraz dbał o sprzęt uży­wa­ny w kuch­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkuxmʲiˈsṭʃ, AS: kuχmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchmistrzostwo n.

:: fż. kuchmistrzyni ż.

 przym. kuchmistrzowski, kuchmistrzowy

Wiktionary


kuchmistrzostwo

Kuch­mi­strzo­stwo lub "Ku­char­stwo" – pol­skie tłu­ma­cze­nie cze­skiej książ­ki ku­char­skiej z 1535, wy­da­ne w kra­kow­skich ofi­cy­nach Ma­cie­ja Szar­fen­ber­ga (zm. 1547), Hie­ro­ni­ma Wie­to­ra (zm. 1546/7) i He­le­ny Un­gle­ro­wej (zm. 1551).

Ury­wek dzie­ła po­cho­dzą­cy z dru­kar­ni Wie­to­ra opu­bli­ko­wał w 1891 Zyg­munt Wol­ski, który błęd­nie przy­pi­sał wy­da­nie Flo­ria­no­wi Un­gle­ro­wi (zm.

Wikipedia


kuchmistrzyni

mi­strzy­ni sztu­ki ku­char­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­strzy­ni sztu­ki ku­li­nar­nej

 (1.2) kie­row­nicz­ka kuch­ni w dużej in­sty­tu­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuxmʲiˈsṭʃɨ̃ɲi, AS: kuχmʹisṭšỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchmistrz, kuchmistrzostwo

 przym. kuchmistrzowski, kuchmistrzowy

Wiktionary


kuchnia

1. piec z bla­tem, słu­żą­cy do go­to­wa­nia po­traw;
2. po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do przy­go­to­wy­wa­nia po­sił­ków;
3. dobór i spo­sób przy­rzą­dza­nia po­traw; sztu­ka ku­li­nar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bud. po­mie­szcze­nie w bu­dyn­ku lub miesz­ka­niu do przy­go­to­wy­wa­nia po­sił­ków;

 (1.2) kom­plet mebli ku­chen­nych

 (1.3) kulin. zbiór dań cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej na­ro­do­wo­ści lub spo­so­bu odży­wia­nia się

 (1.4) spo­sób przy­rzą­dza­nia po­traw przez daną osobę, re­sta­u­ra­cję itp.

 (1.5) piec ku­chen­ny

 (1.6) urzą­dze­nie do go­to­wa­nia, sma­że­nia, pie­cze­nia po­traw

 (1.7) per­so­nel za­trud­nio­ny w kuch­ni (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kuch­nia – po­mie­szcze­nie w domu lub w miesz­ka­niu, w któ­rym znaj­du­ją się urzą­dze­nia do przy­rzą­dza­nia po­traw
  • kuch­nia – cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go kraju, re­gio­nu, okre­su, grupy spo­łecz­nej itp. spo­sób, styl przy­rzą­dza­nia po­traw
  • sztu­ka ku­li­nar­na
  • kuch­nia, ku­chen­ka – urzą­dze­nie bę­dą­ce źró­dłem cie­pła po­trzeb­ne­go do przy­rzą­dza­nia je­dze­nia:
    • kuch­nia wę­glo­wa
    • kuch­nia ga­zo­wa
    • kuch­nia elek­trycz­na
    • kuch­nia mi­kro­fa­lo­wa
    • kuch­nia po­lo­wa
    • du­chów­ka (miej­sce do prze­cho­wy­wa­nia ugo­to­wa­nych po­traw, aby nie wy­sty­gły).
  • Kuch­nia – wieś w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Gniew
  • Kuch­nia – je­zio­ro w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ro­góź­no

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pójdę do kuch­ni i ugo­tu­ję obiad.

 (1.2) Wczo­raj za­mó­wi­łem u sto­la­rza kuch­nię z pro­stych sza­fek i mar­mu­ro­we­go blatu.

 (1.3) Uwiel­biam po­tra­wy kuch­ni wło­skiej.

 (1.4) Lubię kuch­nię babci Ma­rze­ny.

 (1.5) Janie, idź napal pod kuch­nią!

 (1.6) Odkąd mamy kuch­nię ga­zo­wą, życie stało się prost­sze.

 (1.7) Kuch­nia dzwo­ni­ła, że spóź­ni się z ko­la­cją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuxʲɲa, AS: kuχʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucharz m., kucharka ż., kuchcik m., kucharzenie n., podkuchenna ż.

:: zdrobn. kuchenka ż.

 czas. kucharzyć, kuchcić

 przym. kuchenny, kucharski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żegl. kambuz; gw. Górny Śląsk kuchnio

 (1.6) kuchenka

Wiktionary


kuchnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kuchnio

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ar­chit. bud. kuch­nia

Wiktionary


kuchniosalon

po­mie­szcze­nie peł­nią­ce funk­cję kuch­ni i sa­lo­nu; sa­lo­no­kuch­nia


SJP.pl


kuchta

po­gard­li­wie:
1. ku­char­ka, ku­charz;
2. ko­bie­ta nie­pra­cu­ją­ca za­wo­do­wo, zaj­mu­ją­ca się pro­wa­dze­niem domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. o ku­char­ce, ku­cha­rzu, po­mo­cy ku­chen­nej

 (1.2) pot. po­gard. o go­spo­dy­ni do­mo­wej, ko­bie­cie zaj­mu­ją­cej się pro­wa­dze­niem domu

Wiktionary

Kuch­ta – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Do­bie­gniew­skim, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik o po­wierzch­ni 12,83 ha. Mak­sy­mal­na głę­bo­kość je­zio­ra wy­no­si 2,4 m. Kuch­ta ma wy­dłu­żo­ny kształt w kie­run­ku pół­noc­no-za­chod­nim.

Wikipedia

Powiązane:

 zob. kuchnia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kura domowa

Wiktionary


kuchy

wy­ci­śnię­te na­sio­na ro­ślin ole­i­stych, sta­no­wią­ce paszę dla bydła; ma­kuch


SJP.pl


kucia

tra­dy­cyj­na po­tra­wa wi­gi­lij­na, znana zwła­szcza na Rusi i Lit­wie; kucja; kutia


SJP.pl


kuciak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ku­ciak
  • Dušan Ku­ciak
  • Ján Ku­ciak

Wikipedia


kuciapa

żar­to­bli­we okre­śle­nie sromu; ku­ciap­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żeń­ski na­rząd płcio­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kuciapka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochwa, wagina, srom, wulg. cipa, wulg. pipa, wulg. pizda, wulg. kapa, wulg. kapsko, daw. ciupa, kuciapka, psita, dziura, piczka, eufem. muszelka, eufem. brzoskwinka, eufem. myszka mycha, eufem. kotka, eufem. pieróg

Wiktionary


kuciapka

żar­to­bli­we okre­śle­nie sromu; ku­cia­pa


SJP.pl


kucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kuć.

Wiktionary

Kucie – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny, ro­dzaj obrób­ki pla­stycz­nej, po­le­ga­ją­cy na odksz­tał­ca­niu me­ta­li na go­rą­co lub na zimno za po­mo­cą ude­rzeń lub na­ci­sku na­rzę­dzi. Na­rzę­dzia – czyli ma­try­ce lub bi­ja­ki umie­szcza­ne są na czę­ściach ru­cho­mych na­rzę­dzi. Pro­ces ten rów­nież może być re­a­li­zo­wa­ny w spe­cjal­nych przy­rzą­dach kuź­ni­czych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkut͡ɕɛ, AS: kuće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuć, skuć, kujonić, wykuć, odkuć

 rzecz. kujon m., kujonienie n., kujownia ż., podkucie n.

Wiktionary


kucieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy Kutna, zwią­za­ny z Kut­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n., kutnianin mos., kutnianka ż.

 przym. kutnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. kutnowski

Wiktionary


kucinski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuciubabka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Rop­czy­ce,Za­gó­rze,Lu­bel­szczyz­na wschod­nia,Lu­bel­szczyz­na za­chod­nia. ciu­ciu­bab­ka

Wiktionary


kuciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ciń­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Ben­ja­min Ku­ciń­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Józef Ku­ciń­ski – pod­cza­szy łę­czyc­ki w la­tach 1759–1778
  • Paweł Ku­ciń­ski – pol­ski siat­karz
  • Piotr Ku­ciń­ski (Ku­czyń­ski) – pol­ski pił­karz
  • Ku­ciń­ska

Wikipedia


kucja

tra­dy­cyj­na po­tra­wa wi­gi­lij­na, znana zwła­szcza na Rusi i Lit­wie; kutia; kucia


SJP.pl


kucki

przy­siad na zgię­tych no­gach; przy­kuc­nię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­zy­cja w przy­sia­dzie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M. lm., B. lm. i W. lm. od kucka

Wiktionary

Kucki, Je­zio­ro Kle­cew­skie – prze­pły­wo­we je­zio­ro wy­to­pi­sko­we w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dzą­cy sie­dzie­li w kucki lub na ni­skich zyd­lach przy ław­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡sʲci, AS: kucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucanie n., kucnięcie n.

 czas. kucać ndk., kucnąć dk.

 przym. kucany, kuczny

Wiktionary


kucmerka

ro­śli­na ros­ną­ca dziko na te­re­nach ba­gien­nych, cza­sem upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne ko­rze­nie; marek kuc­mer­ka


SJP.pl


kucnięcie

siąść w kucki, przy­siąść na zgię­tych ko­la­nach


SJP.pl


kucnąć

siąść w kucki, przy­siąść na zgię­tych ko­la­nach


SJP.pl


kucowaty

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy cechy kuca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuc mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kucyk

kuc;
1. nie­wiel­ki, krępy koń;
2. fry­zu­ra, w któ­rej dłu­gie włosy na gło­wie są spię­te i swo­bod­nie opa­da­ją; koń­ski ogon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od kuc

 (1.2) zool. mały lub nie­do­ro­sły kuc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) fryzj. ro­dzaj fry­zu­ry, w któ­rej włosy są zwią­za­ne razem i luźno opa­da­ją;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kucyk – ro­dzaj konia
  • kucyk – ro­dzaj fry­zu­ry
  • Kucyk – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Kucyk – pol­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z roku 2017
  • Kucyk – pse­u­do­nim Zie­mo­my­sła­wa Ku­czy­ka, puł­kow­ni­ka w pow­sta­niu stycz­nio­wym
  • Kucyk – pse­u­do­nim Wac­ła­wa Ko­ma­ra, ge­ne­ra­ła bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Mój mały kucyk – ame­ry­kań­ski se­rial ani­mo­wa­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego córka uwiel­bia jeź­dzić na ku­cy­ku.

 (2.1) Moja ko­le­żan­ka lubi nosić włosy zwią­za­ne w kucyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡sɨk, AS: kucyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuc mzw.

Wiktionary


kucz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kucz (ur. 1971) – pol­ski pił­karz
  • Jan Kucz (1936 - 2021) – pol­ski rzeź­biarz i pe­da­gog
  • Kon­rad Kucz – pol­ski ar­ty­sta gra­fik oraz in­stru­men­ta­li­sta i kom­po­zy­tor
  • Kaććh (Kucz) – dy­strykt w In­diach

Wikipedia


kucza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. także gw-pl|Chełm Lu­bel­ski, Za­mość, Ja­ro­cin, Poz­nań, Kros­no, Puł­tusk, Izbi­ca, Kras­ny­staw, Kry­ni­ca. chata, sza­łas

 (1.2) gwara. nad­bu­żań­ska za­gro­da dla świń

 (1.3) daw. gw-pl|Pod­la­sie. tęs­kno­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kucza – sta­ro­żyt­ne bud­dyj­skie kró­le­stwo po­ło­żo­ne w Kot­li­nie Kasz­gar­skiej
  • Kucza – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkut͡ʃa, AS: kuča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuczka ż., kuczki nmos.

 czas. dokuczać

 przym. dokuczliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuczka

Wiktionary


kuczaj

naz­wi­sko


SJP.pl


kuczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­czak – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ara­ga­cotn. W 2011 roku li­czy­ła 2147 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kuczbaj

kucz­ba­ja;
1. kos­ma­ta tka­ni­na weł­nia­na;
2. odzież z tej tka­ni­ny


SJP.pl


kuczbaja

kucz­baj;
1. kos­ma­ta tka­ni­na weł­nia­na;
2. odzież z tej tka­ni­ny


SJP.pl


kuczbork-osada

Kucz­bork-Osada – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Kucz­bork-Osada. Ma sta­tus so­łect­wa.

Sie­dzi­ba gminy Kucz­bork-Osada oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Bar­tło­mie­ja.

Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1384 roku i był mia­stem pry­wat­nym (na­le­żał m.in. do Kucz­bor­skich), zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku.

Wikipedia


kuczborski

przy­miot­nik od: Kucz­bork


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kucz­bor­ski (1572-1624) – bi­skup cheł­miń­ski
  • Sta­ni­sław Kucz­bor­ski (1881-1911) – pol­ski ma­larz
  • To­masz Kucz­bor­ski (ur. 1947) – ar­ty­sta, dzia­łacz opo­zy­cji w PRL

Wikipedia


kuczek

sza­łas, al­tan­ka bu­do­wa­na przy domu w ży­dow­skie Świę­to Na­mio­tów


SJP.pl

Ku­czek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wieś w so­łect­wie Nowy Cie­cho­ci­nek – zo­bacz jed­nost­ki po­moc­ni­cze gminy Alek­san­drów Ku­jaw­ski w BIP.

Wikipedia


kuczer

prze­sta­rza­le: fur­man, woź­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. także gw-pl|Ma­zu­ry. woź­ni­ca, fur­man

 (1.2) środ. szo­fer­skie: kie­row­ca au­to­bu­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡ʃɛr, AS: kučer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocz m., Kuczer m., Kuczerowa ż., Kuczerówna ż.

 czas. wykuć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźnica, furman, stangret

Wiktionary


kuczera

prze­sta­rza­le: fur­man, woź­ni­ca


SJP.pl

Ku­cze­ra – herb szla­chec­ki.

Wikipedia


kuczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Jan Ku­czew­ski – puł­kow­nik pie­cho­ty Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • An­drzej Poraj Ku­czew­ski OSB – opat świę­to­krzy­ski
  • Bro­ni­sław Ku­czew­ski – puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Józef Ku­czew­ski – sę­dzia ziem­ski i wójt Wił­ko­mie­rza
  • Sta­ni­sław Ku­czew­ski – in­ży­nier me­cha­nik, kon­struk­tor, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Wła­dy­sław Ku­czew­ski – me­ta­lurg, rek­tor Po­li­tech­ni­ki Ślą­skiej

Wikipedia


kuczka

sza­łas, al­tan­ka bu­do­wa­na przy domu w ży­dow­skie Świę­to Na­mio­tów


SJP.pl

Kucz­ka ("sukka", hebr. סוכה) – sza­łas bu­do­wa­ny w świę­to Suk­kot, także al­tan­ka lub drew­nia­ny ganek przy boż­ni­cy, słu­żą­cy do ob­cho­dów tego świę­ta.

Ma przy­po­mi­nać Żydom, w ja­kich wa­run­kach mu­sie­li miesz­kać w cza­sie wę­drów­ki z Egip­tu. [].

Wikipedia


kuczki

sza­łas, al­tan­ka bu­do­wa­na przy domu w ży­dow­skie Świę­to Na­mio­tów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kucz­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów
  • Kucz­ki – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Kucz­ki-Ko­lo­nia – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Kucz­ki-Wieś – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Kucz­ki – gro­ma­da
  • Kucz­ki – dawna gmina
  • Kucz­ki – wieś
  • Kucz­ki – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Wia­zyń.
  • Kucz­ki – wieś w ob­wo­dzie pen­zeń­skim, w re­jo­nie pen­zeń­skim
  • ży­dow­skie świę­to Suk­kot, zwane też Świę­tem Sza­ła­sów

Wikipedia


kuczkować

re­gio­nal­nie: ukła­dać w kucz­ki (kopy), np. siano; kopić


SJP.pl


kuczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kucz­kow­ski − pol­ski herb szla­chec­ki
  • Kucz­kow­ski Hra­bia – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Bog­dan Kucz­kow­ski – pol­ski aktor
  • Eu­ge­niusz Kucz­kow­ski – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Fe­liks Kucz­kow­ski – pol­ski ar­ty­sta i re­ży­ser
  • Igna­cy Kucz­kow­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i żoł­nierz
  • Kry­stian Kucz­kow­ski – re­ży­ser fil­mów
  • Krzysz­tof Kucz­kow­ski – pol­ski poeta
  • Leon Kucz­kow­ski – pol­ski bok­ser
  • Mi­ko­łaj Kucz­kow­ski – pol­ski praw­nik, ka­płan i na­ro­do­wiec
  • Sła­wo­mir Kucz­kow­ski – pol­ski re­ży­ser
  • Woj­ciech Kucz­kow­ski – pol­ski pi­sarz

Wikipedia


kuczma

daw­niej:
1. ro­dzaj fu­trza­nej czap­ki;
2. derka na konia;
3. coś splą­ta­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Kucz­ma
  • Adam Kucz­ma
  • Hen­ryk Kucz­ma
  • Mar­cin E. Kucz­ma
  • Marek Kucz­ma
  • Maria Kucz­ma
  • Raj­mund Kucz­ma
  • Lud­my­ła Kucz­ma
  • Łe­o­nid Kucz­ma

Wikipedia


kuczman

przed­sta­wi­ciel mu­chó­wek z ro­dzi­ny kucz­ma­no­wa­tych


SJP.pl


kuczmanowate

o ce­chach kucz­ma­no­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl

Kucz­ma­no­wa­te, kucz­ma­ny (Ce­ra­to­po­go­ni­dae) – ro­dzi­na mu­chó­wek z po­drzę­du dłu­go­czuł­kich i na­dro­dzi­ny Chi­ro­no­mo­i­dea.

Wikipedia


kuczmanowaty

o ce­chach kucz­ma­no­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


kuczmarski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuczny

siad kucz­ny - siad na ugię­tych no­gach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z po­zy­cją przy­sia­du na zgię­tych ko­la­nach, o zgię­tych no­gach w ko­la­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kucać ndk., kucnąć dk.

 rzecz. kucnięcie n., kucki nmos.

Wiktionary


kuczok

naz­wi­sko


SJP.pl


kuczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­czyn – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki
  • Ku­czyn – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Klu­ko­wo
  • Ku­czyn – gro­ma­da w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim
  • Ku­czyn – wieś w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie kor­mań­skim, w siel­so­wie­cie Ka­mien­ka

Wikipedia


kuczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­czyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Cie­lądz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Jest to ma­lut­ka wio­ska li­czą­ca nie­wie­le ponad 100 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kuczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ku­czyń­ski (ur. 1935) – hi­sto­ryk i et­no­log
  • Jan Gwido Ku­czyń­ski – poseł na sejm 1733 i 1750
  • Jan Ku­czyń­ski – major mi­li­cji dro­hic­kiej 1794
  • Jan Ku­czyń­ski (1907-1939) – że­glarz, autor po­dręcz­ni­ków że­glar­skich.
  • Jan Ku­czyń­ski (1935-2009) – za­pa­śnik.
  • Ja­nusz Ku­czyń­ski (1930–2017) – pol­ski fi­lo­zof
  • Józef Ku­czyń­ski (1871–1931) – mi­ni­ster w II RP
  • Józef Ku­czyń­ski (1877–1952) – fo­to­graf
  • Józef Ku­czyń­ski (1904–1982) – du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Józef Ku­czyń­ski (1931–2005) – se­na­tor w la­tach 1993–2001
  • Kon­rad Kucza-Ku­czyń­ski (ur. 1941) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ma­ciej Ku­czyń­ski (1929–2019) – pi­sarz, in­ży­nier ar­chi­tekt, spe­le­o­log, po­lar­nik i al­pi­ni­sta

Wikipedia


kud-ku-dak

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gda­ka­nie kury

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kod-ko-dak, ko-ko-dak, ko-ko-ko kodaku, kod-kod kodaku

Wiktionary


kudasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kudela

naz­wi­sko


SJP.pl


kudelski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ku­del­ski – pol­ski re­por­ter ra­dio­wy, autor tek­stów pio­se­nek
  • An­drzej Ku­del­ski – pol­ski za­pa­śnik, tre­ner, olim­pij­czyk
  • An­drzej Ku­del­ski – pol­ski che­mik, pro­fe­sor
  • Jan To­masz Ku­del­ski – pol­ski ar­chi­tekt zwią­za­ny ze Sta­ni­sła­wo­wem
  • Ro­bert Ku­del­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny, wo­ka­li­sta
  • Sta­ni­sław Ku­del­ski – sę­dzia woj­sko­wy
  • Sta­ni­sław Ku­del­ski – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Ste­fan Ku­del­ski – pol­ski elek­tro­nik i wy­na­laz­ca
  • Ta­de­usz Ku­del­ski – pol­ski hi­ma­la­i­sta
  • Woj­ciech Ku­del­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


kuderski

naz­wi­sko


SJP.pl


kudełka

naz­wi­sko


SJP.pl


kudełki

zdrob­nia­le o ku­dłach


SJP.pl


kudlak

naz­wi­sko


SJP.pl


kudlicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kudlić

ku­dłać, ku­dła­cić; daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. czo­chrać, wi­chrzyć, tar­gać;
2. kud­lić się - o wło­sach: wi­chrzyć się


SJP.pl


kudliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kudos

po­tocz­nie: wyraz uz­na­nia, po­chwa­ła lub gra­tu­la­cje


SJP.pl


kudosz

naz­wi­sko


SJP.pl


kudowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. Ku­do­wa-Zdrój

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈdɔva, AS: kudova

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kudowski

Wiktionary


kudowa-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ku­do­wa-Zdrój ( Bad Ku­do­wa, Lázně Ku­do­va lub "Lázně Chu­do­ba") – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. mia­sto miało 9392 miesz­kań­ców (409. miej­sce w kraju).

Po­ło­że­nie i przy­na­leż­ność ad­mi­ni­stra­cyj­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkudɔˈva‿zdruj, AS: kudova‿zdrui ̯

Wiktionary


kudowianin

miesz­ka­niec Ku­do­wy-Zdro­ju


SJP.pl


kudowianka

miesz­kan­ka Ku­do­wy-Zdro­ju


SJP.pl


kudowski

przy­miot­nik od: Ku­do­wa-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­do­wą, do­ty­czą­cy Ku­do­wy

Wiktionary

Ku­dow­ski, Ku­dow­ski Potok – potok, do­pływ rzeki Ochot­ni­czan­ka. Jest cie­kiem 4 rzędu o dłu­go­ści 3,5 km i śred­nim spad­ku 100 m/km. Wy­pły­wa na wy­so­ko­ści 922 m pod Ku­dow­skim Wier­chem na pół­noc­nych sto­kach Pasma Lu­ba­nia w Gor­cach. Spły­wa w kie­run­ku pół­noc­nym i na osied­lu Ku­do­we, na wy­so­ko­ści około 515 m ucho­dzi do Ochot­ni­cy jako jej prawy do­pływ.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kudowa ż.

Wiktionary


kudra

naz­wi­sko


SJP.pl

Kudra ( Кудра; Кудра) – dawny chu­tor. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Wor­nia­ny.

Miej­sco­wość zo­sta­ła zlik­wi­do­wa­na w 1985 roku.

Wikipedia


kudrowice

Ku­dro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce.

Pry­wat­na wieś du­chow­na "Chu­dro­wi­ce" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie szad­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go, włas­ność kra­kow­skiej ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w ów­czes­nym wo­je­wództ­wie łódz­kim.

Wikipedia


kudrycki

naz­wi­sko


SJP.pl


kudu

1. ga­tu­nek an­ty­lo­py
2. w ar­chi­tek­tu­rze in­dyj­skiej: ele­ment zdob­ni­czy w po­sta­ci pod­ko­wia­ste­go łuku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. an­ty­lo­pa z ro­dza­ju niala

 (1.2) ar­chit. pod­ko­wia­sty łuk cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­chi­tek­tu­ry in­dyj­skiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kudu małe − (Tra­ge­lap­hus im­ber­bis) – ssak
  • Kudu wiel­kie − (Tra­ge­lap­hus strep­si­ce­ros) – ssak
  • Kudu – łuk pod­ko­wia­sty, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­chi­tek­tu­ry in­dyj­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­spach żyją si­ta­tun­gi, hi­po­po­ta­my, im­pa­le, ba­wo­ły, gnu, zebry, kudu, hieny, lwy, sza­ka­le i li­ka­o­ny.

 (1.2) W ar­chi­tek­tu­rze po­łud­nio­wo­in­dyj­skiej kudu po­ja­wia się na gzym­sach i oka­pach.

Wiktionary


kudurru

ka­mień gra­nicz­ny w sta­ro­żyt­nej Me­zo­po­ta­mii


SJP.pl

Ku­dur­ru (akad. ka­mień gra­nicz­ny, stela gra­nicz­na) – w sta­ro­żyt­nej Me­zo­po­ta­mii stela ka­mien­na ozdo­bio­na re­lie­fem w kom­po­zy­cji pa­so­wej (sceny fi­gu­ral­ne, przed­sta­wie­nia sym­bo­licz­ne), nie­kie­dy z na­pi­sa­mi w pi­śmie kli­no­wym o wy­so­ko­ści do 1 m, bę­dą­ca świa­dect­wem na­da­nia przez wład­cę ma­jąt­ku ziem­skie­go. Znana od III ty­siąc­le­cia p.n.e., po­wszech­na w okre­sie pa­no­wa­nia Ka­sy­tów.

Wikipedia


kudyba

naz­wi­sko


SJP.pl


kudymkar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Rosji eu­ro­pej­skiej, w Kraju Perm­skim;

Wiktionary

Ku­dym­kar ( Кудымкар) – mia­sto we wschod­niej Rosji, w Kraju Perm­skim, od 1925 do 1 grud­nia 2005 r. oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Komi-Per­miac­kie­go Okrę­gu Au­to­no­micz­ne­go. Ku­dym­kar za­ło­żo­no w 1579 r., szyb­ki roz­wój osady na­stą­pił w XX w. (1908 r. – 1192 miesz­kań­ców).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kudymkarski

Wiktionary


kudymkarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­dym­ka­rem, do­ty­czą­cy Ku­dym­ka­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kudymkar mrz.

Wiktionary


kudzia

naz­wi­sko


SJP.pl


kudzu

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako lek tra­dy­cyj­ny oraz źró­dło włó­kna tek­styl­ne­go; opor­nik łat­ko­wa­ty, ołow­nik łat­ko­wa­ty


SJP.pl


kudła

czy­nić ku­dła­tym; mierz­wić, tar­gać, ku­dła­cić, czo­chrać


SJP.pl


kudłacik

naz­wi­sko


SJP.pl


kudłacz

1. po­tocz­nie: czło­wiek ze zmierz­wio­ny­mi, po­tar­ga­ny­mi wło­sa­mi; roz­czo­chra­niec;
2. zwie­rzę o dłu­giej, po­tar­ga­nej sier­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) czło­wiek z przy­dłu­gi­mi, roz­czo­chra­ny­mi wło­sa­mi

 (1.2) przest. ko­zioł, cap

 (1.3) przest. Żyd

 (1.4) lm. ku­dła­cze przest. agrest

 (1.5) łow. stary niedź­wiedź

 (1.6) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sem­no­pit­he­cus|ref=tak., małpa z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych

Wiktionary

Ku­dłacz – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Le­żajsk.

Po­ło­żo­ny w głębi lasów, na obrze­żach wsi Brzó­za Kró­lew­ska, 1,8 km od drogi as­fal­to­wej Brzó­za Kró­lew­ska – Bie­da­czów. Znaj­du­je się tam oka­za­ła ka­pli­ca i oso­bli­we uro­czy­sko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś tego ku­dła­cza, który wpro­wa­dził się do na­szej klat­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkudwat͡ʃ, AS: kudu̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kudły nmos.

 przym. kudłaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozczochraniec, włochacz

 (1.3) kudłaj, gudłaj

Wiktionary


kudłaczyć

czy­nić ku­dła­tym; ku­dłać, kud­lić, ku­dła­cić


SJP.pl


kudłaty

po­ro­sły ku­dła­mi, po­tar­ga­ny, roz­czo­chra­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kudły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kudˈwatɨ, AS: kudu̯aty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kudły nmos., kudłacenie n., kudłanie n., pokudłanie n., rozkudłanie n., skudłacenie n., skudłanie n., kudłacz m.

 czas. kudłacić ndk., kudłać ndk., pokudłać dk., rozkudłać dk., skudłacić dk., skudłać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włochaty, kosmaty, zmierzwiony, potargany, rozczochrany; gwara. patłaty

Wiktionary


kudłać

czy­nić ku­dła­tym; mierz­wić, tar­gać, ku­dła­cić, czo­chrać


SJP.pl


kudły

pot.
1. roz­czo­chra­ne, po­tar­ga­ne włosy;
2. gęsta, długa sierść


SJP.pl

rze­czow­nik, licz­ba mnoga, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. brud­ne, splą­ta­ne, zbyt dłu­gie i gęste lub nie­u­po­rząd­ko­wa­ne włosy

 (1.2) pot. długa i splą­ta­na sierść

Wiktionary

Kudły (lit. "Kud­los") − wieś na Lit­wie, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim, 5 km na za­chód od Pod­bo­rza, za­miesz­ka­na przez 17 ludzi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kudła ż.

 przym. kudłaty

Wiktionary


kuejczou

[czy­taj: kłej­czoł] pro­win­cja w Chi­nach; Gu­iz­hou


SJP.pl

Ku­ej­czou ("", chiń. upr. 贵州; chiń. trad. 貴州; pi­ny­in "Gùizhōu"; Wade-Giles "Kuei-chou") – pro­win­cja w po­łud­nio­wych Chi­nach.

Wikipedia


kuejczouski

→ Ku­ej­czou [czy­taj: kłej­czoł­ski]


SJP.pl


kuejjang

[czy­taj: KUjank] mia­sto w Chi­nach; Gu­iy­ang


SJP.pl


kuesta

próg tek­to­nicz­ny ut­wo­rzo­ny na sku­tek nie­rów­no­mier­nej od­por­no­ści warstw skal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. stro­me wy­pię­trze­nie w ła­god­nie na­chy­lo­nej po­wierzch­ni skal­nej;

Wiktionary

Ku­e­sta – na­tu­ral­ne wy­pię­trze­nie te­re­nu w for­mie asy­me­trycz­ne­go i ro­zło­ży­ste­go garbu, któ­re­go stoki z jed­nej stro­ny opa­da­ją stomo, a z dru­giej ła­god­nie. Może wy­stę­po­wać jako po­je­dyn­cze wznie­sie­nie lub two­rzyć ze­spół kilku kuest roz­mie­szczo­nych wzglę­dem sie­bie mniej wię­cej rów­no­le­gle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden stok ku­e­sty jest ła­god­ny i długi, zgod­ny z na­chy­le­niem bu­du­ją­cych go warstw skal­nych, drugi stro­my i krót­ki, ut­wo­rzo­ny u czoła wy­chod­ni warstw.

Wiktionary


kufa

1. duża drew­nia­na becz­ka, uży­wa­na w prze­my­śle pi­wo­war­skim;
2. mały sta­tek tran­spor­to­wy;
3. dawna miara wina, równa ponad 13,5 hek­to­li­trów; dra­i­ling;
4. przed­nia część trze­wio­czasz­ki u psa; pysk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kynol. przed­nia część głowy psa obej­mu­ją­ca trze­wio­czasz­kę;

 (1.2) spoż. duża drew­nia­na becz­ka, głów­nie uży­wa­na w pi­wo­war­stwie

 (1.3) za­war­tość kufy (1.2)

 (1.4) przen. pijak

 (1.5) żegl. mały sta­tek tran­spor­to­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kufa – duża becz­ka drew­nia­na do le­ża­ko­wa­nia piwa (obec­nie za­stę­po­wa­na zbior­ni­ka­mi me­ta­lo­wy­mi)
  • kufa – przed­nia część głowy psa, trze­wio­czasz­ka
  • kufa – ro­dzaj stat­ku
  • Kufa – jeden z grzbie­tów Ko­mi­niar­skie­go Wier­chu
  • Al-Kufa – mia­sto w Iraku, cen­trum szy­iz­mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­ne do spa­nie­li wyżły fry­zyj­skie mają kufę zwę­ża­ją­cą się w stro­nę nosa.

 (1.2) [...] szlach­ta cią­gnę­ła kufy z piw­ni­cy na pa­sach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkufa, AS: kufa

Wiktionary


kufajka

po­tocz­nie: cie­pła, wa­to­wa­na kurt­ka; fu­faj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wa­to­wa­na kurt­ka ro­bo­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek i jego ko­le­ga Ry­siek, gdy cią­gnę­li kable, w wyś­wiech­ta­nych ku­faj­kach ni­czym nie róż­ni­li się od pra­cow­ni­ków ad­mi­ni­stra­cji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waciak, fufajka

Wiktionary


kufea

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych; lep­no­ta


SJP.pl

Kufea ("Cup­hea") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 255 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych dziko na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­nych na ob­sza­rze mię­dzy Mek­sy­kiem i Peru. Rosną naj­czę­ściej w miej­scach wil­got­nych i ska­li­stych. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ozdob­ne.

Wikipedia


kufel

z re­gu­ły duże i szkla­ne na­czy­nie do picia piwa; za­war­tość ta­kie­go na­czy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gru­bo­ścien­ne duże na­czy­nie z uchem do picia piwa lub wina;

 (1.2) pot. za­war­to­ści jed­ne­go kufla (1.1)

Wiktionary

Kufel – na­czy­nie do picia piwa lub wina. Może być wy­ko­na­ny z róż­nych ma­te­ria­łów np. szkła, ce­ra­mi­ki, me­ta­lu lub drew­na.

Kufle naj­czę­ściej mają ob­ję­tość od 0,25–1 litra. W kra­jach an­glo­sa­skich naj­po­pu­lar­niej­szą ob­ję­to­ścią kufla jest 1 pinta (ok. 0,568 litra). W Niem­czech kufel o ob­ję­to­ści 1,069 l nosi nazwę Mass.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panie bar­man, ten kufel jest brud­ny!

 (1.2) Wczo­raj wy­pi­łem w pubie dwa kufle piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkufɛl, AS: kufel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuflarz m.

:: zdrobn. kufelek m.

:: zgrub. kuflisko n.

 przym. kuflowy

Wiktionary


kufeleczek

zdrob­nie­nie od: ku­fe­lek


SJP.pl


kufelek

zdrob­nie­nie od: kufel


SJP.pl


kufelkowy

przy­miot­nik od: ku­fe­lek


SJP.pl


kufer

okuta skrzy­nia drew­nia­na lub me­ta­lo­wa, przy­kry­wa­na wy­pu­kłym wie­kiem, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia bie­liz­ny, ubrań, daw­niej uży­wa­na w po­dró­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okuta skrzy­nia z wy­pu­kłym (rza­dziej pła­skim) wie­kiem, daw­niej do prze­wo­że­nia, a obec­nie do prze­cho­wy­wa­nia rze­czy, głów­nie odzie­ży

 (1.2) ba­gaż­nik sa­mo­cho­du oso­bo­we­go lub au­to­bu­su

 (1.3) pot. przen. wiel­kie, sze­ro­kie po­ślad­ki

Wiktionary

Kufer – prze­no­śny po­jem­nik w kształ­cie zbli­żo­nym do du­że­go pro­sto­pa­dło­ścia­nu, naj­czę­ściej z wy­pu­kłym ot­wie­ra­nym wie­kiem. Słu­żył do tran­spor­tu lub prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów, dla któ­rych sta­no­wił za­bez­pie­cze­nie przed usz­ko­dze­nia­mi. Dzi­siaj wy­ko­ny­wa­ny z róż­nych ma­te­ria­łów: drew­na, sklej­ki, bla­chy, czę­sto z do­dat­ko­wym de­ko­ra­cyj­nym wy­koń­cze­niem po­wierzch­ni tka­ni­ną i me­ta­lo­wy­mi oku­cia­mi na na­roż­ni­kach. Po­sia­da zwy­kle zamek lub sko­bel do za­ło­że­nia kłód­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy pa­nien­ka spa­ko­wa­ła już swoje kufry z bie­liz­ną i su­knia­mi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkufɛr, AS: kufer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kuferek m.

 przym. kufrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzynia

 (1.2) bagażnik

 (1.3) pupa, poślady; szafa trzydrzwiowa; eufem. cztery litery; wulg. dupsko

Wiktionary


kufereczek

zdrob­nie­nie od: ku­fe­rek


SJP.pl


kuferek

1. mały kufer; skrzy­necz­ka, wa­li­zecz­ka;
2. dam­ska to­reb­ka w kształ­cie wa­li­zecz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki kufer

 (1.2) dam­ska to­reb­ka w for­mie ma­łe­go kufra

 (1.3) pot. o zgrab­nych po­ślad­kach

Wiktionary

Ku­fe­rek – skała w Gru­pie Pa­ra­so­la na oro­gra­ficz­nie lewym zbo­czu Do­li­ny Szklar­ki, w obrę­bie miej­sco­wo­ści Jerz­ma­no­wi­ce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia. Jest to ob­szar Wy­ży­ny Ol­ku­skiej bę­dą­cej czę­ścią Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mógł­byś przy­nieść ze strysz­ku stary ku­fe­rek dziad­ka Jurka?

 (1.1) W ku­fer­ku dok­to­ra nie zna­la­złem ste­to­sko­pu.

 (1.2) Ko­bie­ta wy­ję­ła z ku­fer­ka szmin­kę i lu­ster­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kufer mrz.

:: zdrobn. kufereczek mrz.

 przym. kuferkowy

Wiktionary


kuferkowy

przy­miot­nik od: ku­fe­rek


SJP.pl


kuff

1. ho­len­der­ski ża­glo­wiec jedno- lub dwu­masz­to­wy;
2. okrą­gły, smo­ło­wa­ny kosz słu­żą­cy jako łódź do prze­pra­wia­nia się na drugi brzeg rzeki, wy­ko­rzy­sty­wa­ny od sta­ro­żyt­no­ści aż po dzień dzi­siej­szy na Nilu, Ty­gry­sie, Eu­fra­cie; guffa


SJP.pl


kufi

pismo ku­fic­kie, naj­star­sze pismo arab­skie; ku­fi­ka


SJP.pl


kufia

na­kry­cie głowy w po­sta­ci od­po­wied­nio zło­żo­ne­go, kwa­dra­to­we­go ka­wał­ka płót­na, przy­trzy­my­wa­ne­go przez od­po­wied­nią opa­skę; zwy­kle białe, biało-czar­ne lub biało-czer­wo­ne, no­szo­ne przez Ara­bów; ku­fi­ja


SJP.pl


kuficki

do­ty­czą­cy daw­ne­go arab­skie­go pisma ku­fic­kie­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Kufa, do­ty­czą­cy mia­sta Kufa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kufa ż.

Wiktionary


kufija

arab­skie na­kry­cie głowy w po­sta­ci od­po­wied­nio zło­żo­ne­go, kwa­dra­to­we­go ka­wał­ka płót­na, przy­trzy­my­wa­ne­go przez od­po­wied­nią opa­skę; kefia, ke­fi­ja


SJP.pl


kufika

pismo ku­fic­kie, naj­star­sze pismo arab­skie; kufi


SJP.pl


kufka

1. drew­nia­na becz­ka;
2. w gwa­rze ślą­skiej: kufel


SJP.pl


kuflik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; ka­li­ste­mon


SJP.pl

Ku­flik, ka­li­ste­mon ("Cal­li­ste­mon") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, w niek­tó­rych uję­ciach tak­so­no­micz­nych włą­cza­ny do ro­dza­ju me­la­le­u­ka "Me­la­le­u­ca". W tra­dy­cyj­nym uję­ciu obej­mu­je ok. 30 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Au­stra­lii. Rosną one w miej­scach ska­li­stych i pia­szczy­stych, su­chych i wzdłuż stru­mie­ni, czę­sto też na wy­brze­żu. Kwia­ty za­py­la­ne są głów­nie przez ptaki, a na­sio­na uwal­nia­ne są z twar­dych, zdrew­nia­łych to­re­bek zwy­kle po dzia­ła­niu ognia.

Wikipedia


kuflowy

przy­miot­nik od: kufel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­da­wa­ny w ku­flach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś je­szcze pa­mię­ta smak ku­flo­we­go piwa, pi­te­go w ogród­ku piw­nym na wol­nym po­wie­trzu w gro­nie przy­ja­ciół?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kufel mrz.

Wiktionary


kufta

pie­czo­ne na rusz­cie kulki z mięsa mie­lo­ne­go lub bia­łe­go sera i ziem­nia­ków; kofta


SJP.pl


kugel

po­tra­wa ży­dow­ska z ryżu lub ma­ka­ro­nu z ro­dzyn­ka­mi; ku­giel


SJP.pl

Kugel, ku­giel (ji­dysz: קוגל "kugl" lub קוגעל, od niem. "kugel" = kula) – tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni ży­dow­skiej po­dob­na do za­pie­kan­ki lub pud­din­gu z kuch­ni an­glo­sa­skiej. Cha­rak­te­ry­zu­je ją róż­no­rod­ność skład­ni­ków, z któ­rych jest przy­go­to­wy­wa­na, gdyż je­dy­nym, niez­mien­nym są jajka. Po­tra­wę zaz­wy­czaj ser­wu­je się jako do­da­tek do dania głów­ne­go lub deser, gdyż można przy­rzą­dzić ją pi­kant­ną lub słod­ką. Kugel uz­na­wa­ny jest za naj­waż­niej­szą po­tra­wę kuch­ni asz­ke­na­zyj­skiej.

Wikipedia


kugiel

po­tra­wa ży­dow­ska z ryżu lub ma­ka­ro­nu z ro­dzyn­ka­mi; kugel


SJP.pl


kuglarka

1. ko­bie­ta de­mon­stru­ją­ca sztucz­ki opar­te głów­nie na zręcz­no­ści i szyb­ko­ści; sztuk­mi­strzy­ni, ma­gicz­ka, pre­sti­di­gi­ta­tor­ka;
2. ko­bie­ta ma­ni­pu­lu­ją­ca in­ny­mi; in­try­gant­ka, krę­tacz­ka, ma­tacz­ka, oszust­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oszust­ka, krę­tacz­ka, ma­ni­pu­lant­ka, in­try­gant­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuglarz mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plandra, pląndra, szalbierka

Wiktionary


kuglarski

→ ku­glarz


SJP.pl

Patrz:

kuglarz

kuglarstwo

1. ba­wie­nie pu­blicz­no­ści ma­gicz­ny­mi sztucz­ka­mi, żon­gler­ką, te­a­trem lal­ko­wym itp. zwła­szcza na jar­mar­kach i od­pu­stach;
2. spryt­ne i efek­tow­ne oszu­ki­wa­nie ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie ku­gla­rza

 (1.2) przen. hochsz­ta­pler­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuglarz m.

 przym. kuglarski

Wiktionary


kuglarz

1. czło­wiek de­mon­stru­ją­cy sztu­ki opar­te głów­nie na zręcz­no­ści i szyb­ko­ści; sztuk­mistrz, magik, pre­sti­di­gi­ta­tor;
2. po­tocz­nie: ma­tacz, krę­tacz, oszust;
3. ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy sa­wan­ny Afry­ki i pół­pu­sty­nie Pół­wy­spu Arab­skie­go; akro­ba­ta;
4. daw­niej: aktor kie­ru­ją­cy ru­cha­mi ma­rio­ne­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) magik, po­ka­zu­ją­cy sztucz­ki opar­te na zręcz­no­ści i szyb­ko­ści

 (1.2) daw. wę­drow­ny aktor, który bawił pu­blicz­ność iluz­ja­mi, żon­gler­ką lub te­a­trem lalek

 (1.3) przen. oszust, krę­tacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­rat­ho­pius eca­u­da­tus|Da­u­din|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­glarz – daw­niej wę­drow­ny aktor, który bawił pu­blicz­ność ma­gicz­ny­mi sztucz­ka­mi (zob. iluz­ja ulicz­na, sztucz­ki kar­cia­ne), żon­gler­ką lub te­a­trem lalek
  • ku­glarz – Te­rat­ho­pius eca­u­da­tus, ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae),
  • Ku­glarz – karta ta­ro­ta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuglarstwo n., kuglowanie n.

:: fż. kuglarka ż.

 przym. kuglarski

 czas. kuglować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluzjonista, prestidigitator

 (1.3) hochsztapler, krętacz, matacz, eskamoter

Wiktionary


kugler

rze­mieśl­nik zdo­bią­cy krysz­ta­ły


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­sta­chy Ku­gler (1867–1946), nie­miec­ki bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Franz The­o­dor Ku­gler (1808–1858), nie­miec­ki hi­sto­ryk sztu­ki, pi­sarz i ma­larz
  • Wło­dzi­mierz Ku­gler (1882–1946), pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Jan Ku­gler (1922–2007), pol­ski za­wod­nik i tre­ner te­ni­sa sto­ło­we­go

Wikipedia


kuglerski

→ ku­gler, → ku­gler­stwo


SJP.pl

Patrz:

kugler, → kuglerstwo

kuglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ku­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuglować ndk.

 rzecz. kuglarz mzw./mos.

Wiktionary


kuglować

1. po­tocz­nie: ma­ni­pu­lo­wać, oszu­ki­wać, by osią­gnąć swój cel;
2. daw­niej: po­ka­zy­wać sztucz­ki ku­glar­skie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. błaz­no­wać, fi­glo­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: kuglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuglowanie n., kuglarz

Wiktionary


kuguar

duży kot z obu Ame­ryk; puma, lew gór­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Puma con­co­lor|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę od Ka­na­dy po Pa­ta­go­nię;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku ku­gu­a­rów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba do­paść tego ku­gu­a­ra, który na­pa­da na nasze stada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kuguarzyca ż.

 przym. kuguarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puma, puma płowa

 (1.2) puma, puma płowa

Wiktionary


kuguarowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ku­gu­a­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuguar mzw., kuguarzyca ż.

Wiktionary


kuguarzyca

1. sa­mi­ca ku­gu­a­ra;
2. po­tocz­nie: atrak­cyj­na ko­bie­ta w śred­nim wieku, uwo­dzą­ca młod­szych męż­czyzn; ku­gu­ar, puma, ko­ci­ca


SJP.pl


kuhailan

1. rasa naj­bar­dziej ce­nio­nych koni arab­skich;
2. koń tej rasy; koń czy­stej krwi


SJP.pl


kuilu

rzeka w An­go­li i De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga


SJP.pl


kuj

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk to­wa­rzy­szą­cy ukłu­ciu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od kuć

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 czas. kujnąć dk.

 przym. kujny

Wiktionary


kuj.

skrót

 (1.1) = ku­jaw­ski

Wiktionary


kuja

ro­dzaj wy­mar­łych pta­ków z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych


SJP.pl


kujawa

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ja­wa – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek
  • Ku­ja­wa – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Ku­ja­wa – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Ku­ja­wa – osada, fol­wark we wsi Le­nar­ty w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w daw­nym po­wie­cie olec­kim
  • Ra­do­sław Ku­ja­wa – pol­ski ofi­cer służb spe­cjal­nych, ge­ne­rał bry­ga­dy SWW, w la­tach 2008–2015 Szef Służ­by Wy­wia­du Woj­sko­we­go.
  • Ry­szard Ku­ja­wa – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm II ka­den­cji
  • Ku­ja­wa – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


kujawiaczek

zdrob­nie­nie od: ku­ja­wiak


SJP.pl


kujawiak

1. pol­ski ta­niec lu­do­wy po­cho­dzą­cy z Kujaw;
2. pieśń i me­lo­dia w ryt­mie tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. folk. pol­ski ta­niec lu­do­wy po­cho­dzą­cy z Kujaw;

 (1.2) muz. mu­zy­ka do ku­ja­wia­ka (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ja­wiak – osoba z grupy et­no­gra­ficz­nej Ku­ja­wia­ków
  • Ku­ja­wiak – miesz­ka­niec Kujaw
  • Ku­ja­wiak – pol­ski ta­niec lu­do­wy
  • Ku­ja­wiak – forma mu­zycz­na opar­ta na tańcu Ku­ja­wiak
  • Ku­ja­wiak – byd­go­ski bro­war, na­le­żą­cy do Grupy Ży­wiec
  • Ku­ja­wiak – marka piwa na­le­żą­ca do Grupy Ży­wiec
  • Ku­ja­wiak – cza­so­pis­mo ino­wroc­ław­skie
  • ORP Ku­ja­wiak – nazwa okrę­tów pol­skiej Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • Ku­ja­wiak Włoc­ła­wek
  • Ku­ja­wiak Asto­ria Byd­goszcz (nazwa z lat 1997-2000)
  • Ku­ja­wian­ka
  • Ku­ja­wia­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na we­se­lu wy­wi­ja­li ku­ja­wia­ki i ober­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawskie n., Kujawy lm nm.

:: zdrobn. kujawiaczek mrz.

 przym. kujawski

Wiktionary


kujawiakowy

→ ku­ja­wiak (ta­niec)


SJP.pl


kujawianin

miesz­ka­niec Kujaw; Ku­ja­wiak (czę­ściej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. miesz­ka­niec Kujaw;

 (1.2) etn. hist. czło­nek hi­po­te­tycz­ne­go ple­mię­e­mie­nia za­chod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go oko­li­ce Gopła i wzdłuż No­te­ci;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ku­ja­wia­cy są czę­ścio­wo od­le­gły­mi po­tom­ka­mi ple­mię­e­mie­nia sło­wiań­skie­go Ku­ja­wian, utoż­sa­mia­ne­go cza­sem z Go­pla­na­mi lub Ma­zo­wsza­na­mi-Kło­bia­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawskie n., Kujawy lm nm.

:: fż. Kujawianka ż.

 przym. kujawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kujawiak

Wiktionary


kujawianka

miesz­kan­ka Kujaw


SJP.pl

Ku­ja­wian­ka – za­kład zlo­ka­li­zo­wa­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Włoc­ław­ka.

Wikipedia


kujawiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kujawka

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­jaw­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Bąd­ko­wo.

Wikipedia


kujawski

przy­miot­nik od: Ku­ja­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Ku­ja­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Ku­jaw­ski (ur. 1936) – pol­ski aktor
  • Igor Ku­jaw­ski (ur. 1961) – pol­ski aktor
  • Jan Ku­jaw­ski (1885-1948) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny i oś­wia­to­wy
  • Jerzy Ku­jaw­ski
  • Leon Ku­jaw­ski
  • Ma­ciej Ku­jaw­ski (ur. 1953) – pol­ski aktor
  • Ma­riusz Ku­jaw­ski
  • Ro­mu­ald Ku­jaw­ski
  • Wa­le­ry Ku­jaw­ski
  • Zyg­munt Ku­jaw­ski
  • Maria Ku­jaw­ska
  • Eu­fe­mia ku­jaw­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈjafsʲci, AS: kui ̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawa ż., Kujawiaczka ż., kujawiak mzw., kujawiaczek mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawy lm., Kujawskie n.

 przym. kujawsko-pomorski

Wiktionary


kujawskie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. wo­je­wództ­wo ku­jaw­skie, re­gion ku­jaw­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Licz­ne woj­ska zgro­ma­dzo­ne w Ku­jaw­skiem były wciąż go­to­we do wy­mar­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjafsʲcɛ, AS: kui ̯afsʹḱe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawy lm nm.

 przym. kujawski

Wiktionary


kujawsko-pomorski

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. od­no­szą­cy się do wo­je­wództ­wa ku­jaw­sko-po­mor­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­chał na ku­jaw­sko-po­mor­skiej re­je­stra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kujawski

Wiktionary


kujawy

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion et­no­gra­ficz­ny w środ­ko­wej Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Kra­ko­wa;
3. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na w środ­ko­wej Pol­sce;

Wiktionary

Ku­ja­wy ( Cu­ia­via, Ku­ja­wien) – re­gion hi­sto­rycz­no-et­no­gra­ficz­ny po­ło­żo­ny w pół­noc­no-środ­ko­wej Pol­sce, w do­rze­czu środ­ko­wej Wisły i gór­nej No­te­ci. Głów­ną grupą et­no­gra­ficz­ną re­gio­nu są Ku­ja­wia­cy.

Duże po­ła­cie cen­tral­nych Kujaw zaj­mu­ją czar­ne zie­mie – jedne z na­ju­ro­dzaj­niej­szych gleb w Pol­sce. Do bo­gactw na­tu­ral­nych na­le­ży także sól ka­mien­na, wy­do­by­wa­na w oko­li­cach Ino­wroc­ła­wia i sól wa­rzo­na z so­lan­ki z od­wier­tów w Cie­cho­cin­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Duże po­ła­cie cen­tral­nych Kujaw zaj­mu­ją czar­ne zie­mie – jedne z na­ju­ro­dzaj­niej­szych gleb w Pol­sce.

 (1.1) Sieć rzecz­na na Ku­ja­wach jest uboga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjavɨ, AS: kui ̯avy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawskie n.

 przym. kujawski

Wiktionary


kujbyszew

1. mia­sto w Rosji;
2. mia­sto w Ar­me­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. ofi­cjal­na nazwa mia­sta Sa­ma­ry w la­tach 1935-1991;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim w Rosji, po­ło­żo­ne na za­chód od No­wo­sy­bir­ska, nad rzeką Om;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ni­ko­łaj Kuj­by­szew (1893-1938) – ro­syj­ski/ ra­dziec­ki kom­kor, brat Wa­le­ria­na
  • Wa­le­rian Kuj­by­szew (1888–1935) – ro­syj­ski/ ra­dziec­ki re­wo­lu­cjo­ni­sta, brat Ni­ko­ła­ja
  • Kuj­by­szew – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim
  • Kuj­by­szew – mia­sto w Ar­me­nii
  • dawna nazwa miast:
    • Sa­ma­ra – mia­sto w Rosji, sto­li­ca ob­wo­du sa­mar­skie­go
    • Ab­du­rah­ma­na Dżami – mia­sto w Ta­dży­ki­sta­nie
    • Boł­gar – mia­sto w Rosji, w Ta­tar­sta­nie
    • Ha­gar­cin – osada w Ar­me­nii, w oko­li­cy klasz­tor Ha­gar­cin

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kujbyszewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. Kaińsk (1782-1935)

Wiktionary


kujbyszewski

przy­miot­nik od: Kuj­by­szew


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kuj­by­sze­wem, do­ty­czą­cy Kuj­by­sze­wa (współcz. Sa­ma­ra)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kujbyszew mrz.

Wiktionary


kujda

naz­wi­sko


SJP.pl


kujnięcie

po­tocz­nie: ukłuć, ude­rzyć czymś ostrym; pi­knąć, dziab­nąć, dziob­nąć


SJP.pl


kujność

zdol­ność me­ta­lu do zmia­ny kształ­tu pod wpły­wem kucia; kle­pal­ność, ko­wal­ność


SJP.pl


kujny

o me­ta­lach: da­ją­cy się łatwo kuć; ko­wal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ko­wal­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkujnɨ, AS: kui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kowalny, klepalny

Wiktionary


kujnąć

po­tocz­nie: ukłuć, ude­rzyć czymś ostrym; pi­knąć, dziab­nąć, dziob­nąć


SJP.pl


kujon

po­gard­li­wie o oso­bie uczą­cej się na pa­mięć, pil­nie, lecz bez zro­zu­mie­nia; kowal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. osoba, która dużo się uczy, ale bez zro­zu­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kujon wszyst­ko na­pi­sał, a nie dał mi ścią­gnąć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkujɔ̃n, AS: kui ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujownia ż., kucie n., kujonienie n.

:: fż. kujonka ż.

 czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary


kujonek

w gwa­rze ucz­niow­skiej: osoba uczą­ca się wszyst­kie­go na pa­mięć bez zro­zu­mie­nia; kujon


SJP.pl

Patrz:

kujon

kujonienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ku­jo­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkujɔ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: kui ̯o̊̃ńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujon, kujonka, kujownia, kucie

 czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary


kujonić

cza­sow­nik

 (1.1) gwara. stud. uczyć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjɔ̇̃ɲit͡ɕ, AS: kui ̯o̊̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujon, kujonka, kujownia, kucie, kujonienie

 czas. kuć, wykuć

Wiktionary


kujonka

w gwa­rze ucz­niow­skiej: osoba uczą­ca się wszyst­kie­go na pa­mięć bez zro­zu­mie­nia; kujon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: kujon

Wiktionary

Patrz:

kujon

Wymowa:

IPA: kuˈjɔ̃nka, AS: kui ̯õnka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kujon.

Wiktionary


kujonki

w gwa­rze ucz­niow­skiej: osoba uczą­ca się wszyst­kie­go na pa­mięć bez zro­zu­mie­nia; kujon


SJP.pl

Patrz:

kujon

kujonostwo

po­tocz­nie: pilne, me­cha­nicz­ne ucze­nie się bez zro­zu­mie­nia, wy­ku­wa­nie na pa­mięć; ku­joń­stwo


SJP.pl


kujot

dra­pież­ne zwie­rzę z ro­dzi­ny psów; wilk ame­ry­kań­ski; kojot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. kojot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gwara. zło­dziej­ska: zło­dziej, który okra­da cmen­ta­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­ca­mi wyły w gą­szczach dzi­kie zwie­rzę­ta, mia­no­wi­cie ja­gu­a­ry, ar­kan­sa­skie wilki i ku­jo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkujɔt, AS: kui ̯ot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kojot

Wiktionary


kujownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. stud. bi­blio­te­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjɔvʲɲa, AS: kui ̯ovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujon, kujonka, kucie, kujonienie

 czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary


kujoński

→ ku­joń­stwo, → kujon


SJP.pl

Patrz:

kujoństwo, → kujon

kujoństwo

po­tocz­nie: pilne, me­cha­nicz­ne ucze­nie się bez zro­zu­mie­nia, wy­ku­wa­nie na pa­mięć; ku­jo­no­stwo


SJP.pl


kujpom

śro­do­wi­sko­wo: wo­je­wództ­wo ku­jaw­sko-po­mor­skie; Kuj­pom, KujPom


SJP.pl


kuk

ku­charz okrę­to­wy; kok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. ku­charz na stat­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kuk – ku­charz okrę­to­wy
  • Kuk – pra­bó­stwo egip­skie uo­sa­bia­ją­ce ciem­ność,
  • Kuk – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie dzie­sią­tym, w gmi­nie To­mis­lav­grad,
  • Kuk – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii kar­lo­wac­kiej, w gmi­nie Ce­tin­grad,
  • Kuk – wieś w Ko­so­wie, w re­gio­nie Priz­ren, w gmi­nie Dragaš,
  • Kuk – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Tol­min,
  • Kuk – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Papui-Nowej Gwi­nei, bę­dą­ce świa­dect­wem rol­ni­czej dzia­łal­no­ści czło­wie­ka na prze­strze­ni ostat­nich kilku ty­siąc­le­ci,
  • Kuk – szczyt w Kar­pa­tach ukra­iń­skich w pa­śmie Po­ło­ny Bor­żaw­skiej (grupa Po­ło­ni­ny Kuk).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuk, AS: kuk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kok

Wiktionary


kukabura

ptak z ro­dzi­ny zi­mo­rod­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Da­ce­lo|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­stęp­nej wo­lie­rze zo­ba­czą pań­stwo parę ku­ka­bur.

Wiktionary


kukal

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych


SJP.pl


kukang

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny lo­ri­so­wa­tych


SJP.pl

Ku­kang ("Nyc­ti­ce­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Lo­ri­si­nae w obrę­bie ro­dzi­ny lo­ri­so­wa­tych (Lo­ri­si­dae).

Wikipedia


kukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kukać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakukać, kukać ndk.

 wykrz. kuku

 rzecz. zakukanie n., kuku n., kukułka ż.

Wiktionary


kukaweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ku­kaw­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

Wiktionary


kukawik

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ku­ku­łek


SJP.pl


kukawka

1. gwa­ro­wo: ku­kuł­ka;
2. gli­nia­ny in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­kaw­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gm. Woj­sła­wi­ce
  • Ku­kaw­ka – ga­jów­ka w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Ku­kaw­ka – część wsi Chmiel­nik-Ko­lo­nia, w woj. lu­bel­skim, pow. lu­bel­skim, gm. Beł­ży­ce
  • Ku­kaw­ka – część Gdań­ska, w dziel­ni­cy Osowa
  • Ku­kaw­ka – stru­ga, do­pływ Nurca
  • Ku­kaw­ka – gro­ma­da
  • Ku­kaw­ka – dawna wieś , w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Her­ma­no­wi­cze
  • Ku­kaw­ka – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim, w gmi­nie Pod­bo­rze
  • Ku­kaw­ka – ko­lo­nia w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Nie­men­czyn
  • Ku­kaw­ka – wieś w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie mo­hy­low­skim
  • ku­kaw­ka ka­li­for­nij­ska, ku­kaw­ka sro­ka­ta – ga­tu­nek nie­lot­ny ptaka z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych
  • stor­czyk ku­kaw­ka – ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych.

Wikipedia


kukawkowate

po­dro­dzi­na pta­ków z rzędu ku­kuł­ko­wych


SJP.pl


kukawkowaty

o ce­chach ku­kaw­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kukawski

naz­wi­sko


SJP.pl


kukać

1. o ku­kuł­ce: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niej głos
2. na­śla­do­wać głos ku­kuł­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ku­kać)

 (1.1) ornit. wy­da­wać dźwię­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ku­kuł­ki

 (1.2) stpol. la­men­to­wać, na­rze­kać

 (1.3) slang. pa­trzeć ukrad­kiem

 (1.4) slang. szu­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­kuł­ka ku­ka­ła w od­da­li.

 (1.3) Prze­stań już tam kukać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkukat͡ɕ, AS: kukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakukanie n., okukanie n., kuku n., kukanie n., kukułka ż., kukułeczka ż., kukawka ż.

 czas. kuknąć dk., zakukać dk., wykukać dk., okukać dk.

 przym. kukułczy

 wykrz. kuku

Wiktionary


kuke

skró­to­wiec

 (1.1) = Kor­po­ra­cja Ubez­pie­czeń Kre­dy­tów Ek­spor­to­wych S.A.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­po­ra­cja Ubez­pie­czeń Kre­dy­tów Ek­spor­to­wych (KUKE, KUKE S.A.) – za­kład ubez­pie­czeń
  • Kuke – wieś w pro­win­cji Lääne, w gmi­nie Ha­ni­la
  • Kuke – wieś w pro­win­cji Sa­re­ma, w gmi­nie Ka­ar­ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkukɛ, AS: kuke

Wiktionary


kukersyt

lekka, po­ro­wa­ta skała osa­do­wa z grupy łup­ków pal­nych


SJP.pl

Ku­ker­syt – skała osa­do­wa, od­mia­na łupka wę­glo­we­go sa­pro­pe­lo­we­go za­wie­ra­ją­ca do 75% sub­stan­cji wę­glo­wych.

Wy­stę­pu­je w osa­dach or­do­wic­kich pół­noc­no-wschod­niej Esto­nii (do­kład­niej w pię­trze sandb gór­ne­go or­do­wi­ku, lo­kal­ne pię­tro Ku­kru­se, tra­dy­cyj­ne oz­na­cze­nie C, we­dług daw­ne­go po­dzia­łu or­do­wi­ku część ka­ra­do­ku).

Wikipedia


kuki

1. język ludu Kuki;
2. rzad­ko: frag­ment tek­stu wy­sy­ła­ny przez ser­wis in­ter­ne­to­wy do prze­glą­dar­ki in­ter­na­u­ty, poz­wa­la­ją­cy m.in. na za­pa­mię­ta­nie da­nych i utrzy­ma­nie sesji; cia­stecz­ko, co­o­kie


SJP.pl

Kuki (jap. 久喜市 Kuki-shi) – mia­sto w Ja­po­nii, w pre­fek­tu­rze Sa­i­ta­ma, na wy­spie Hon­siu. Ma po­wierzch­nię 82,41 km². W 2020 r. miesz­ka­ło w nim 150 599 osób, w 62 272 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r. 154 335 osób, w 57 195 go­spo­dar­stwach do­mo­wych).

Wikipedia


kukiel

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ku­ku­łek


SJP.pl


kukielnik

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ku­ka­li


SJP.pl


kukieła

naz­wi­sko


SJP.pl


kukiełeczka

zdrob­nie­nie od: ku­kieł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ku­kieł­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkucɛˈwɛt͡ʃka, AS: kuḱeu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukiełka ż., kukła ż.

 przym. kukiełkowy

Wiktionary


kukiełka

ro­dzaj te­a­tral­nej lalki na kiju, po­ru­sza­nej przez ak­to­ra ukry­te­go za pa­ra­wa­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kukła

 (1.2) teatr. lalka te­a­tral­na osa­dzo­na na kiju i ani­mo­wa­na od dołu;

 (1.3) daw. pro­sta za­baw­ka, lalka wy­ko­na­na z gał­ga­nów

 (1.4) kulin. re­gio­nal­na nazwa róż­nych ro­dza­jów okrą­głych lub po­dłuż­nych bułek, cza­sem ze słod­kie­go cia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tar­ga­ny sprzecz­no­ścia­mi i róż­ny­mi na­mięt­no­ścia­mi przy­po­mi­nał ku­kieł­kę po­ru­sza­ną niez­na­ną ręką.

 (1.3) W domu zresz­tą za­ba­wek dla małej nie było – szma­cia­na ku­kieł­ka mu­sia­ła wy­star­czyć za wszyst­ko.

 (1.4) Na stra­ga­nie ku­pi­ła dziec­ku słod­ką ku­kieł­kę i szła dalej, roz­glą­da­jąc się po jar­mar­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukła ż.

:: zdrobn. kukiełeczka ż.

 przym. kukiełkowy

Wiktionary


kukiełkowy

przy­miot­nik od: ku­kieł­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­kieł­ka­mi, od­no­szą­cy się do ku­kie­łek

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wy­ko­ny­wa­ny przy po­mo­cy ku­kie­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukiełeczka ż., kukiełka ż., kukła ż.

Wiktionary


kukiriniarz

lek­ce­wa­żą­co: młody użyt­kow­nik szyb­kiej hu­laj­no­gi elek­trycz­nej, jeż­dżą­cy bra­wu­ro­wo lub ła­mią­cy prze­pi­sy; ku­ki­ry­niarz


SJP.pl


kukiryniarz

lek­ce­wa­żą­co: młody użyt­kow­nik szyb­kiej hu­laj­no­gi elek­trycz­nej, jeż­dżą­cy bra­wu­ro­wo lub ła­mią­cy prze­pi­sy; ku­ki­ri­niarz


SJP.pl


kukiz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kukiz – pol­skie naz­wi­sko.
  • Paweł Kukiz (ur. 1963) – po­li­tyk, wo­ka­li­sta, były lider ze­spo­łu Pier­si, aktor
  • Ta­de­usz Kukiz (1932–2015) – le­karz, dzia­łacz kre­so­wy, oj­ciec Pawła
  • Zbi­gniew Kukiz (1919–2002) – dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Kukiz’15 – ruch po­li­tycz­ny
  • Kukiz i Pier­si – ze­spół mu­zycz­ny
  • Bo­ry­se­wicz & Kukiz – album mu­zycz­ny Pawła Ku­ki­za i Jana Bo­ry­se­wi­cza
  • Ku­ki­zów – wieś na Ukra­i­nie

Wikipedia


kukizowiec

zwo­len­nik lub czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia Kukiz'15


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek ruchu Kukiz’15

 (1.2) polit. zwo­len­nik ruchu Kukiz’15

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I choć w wielu kwe­stiach ku­ki­zow­cy gło­szą po­glą­dy ra­dy­kal­ne (ata­ku­ją np. rząd za zbyt mięk­ką po­li­ty­kę wobec uchodź­ców), to mają wyż­sze po­par­cie w elek­to­ra­cie cen­tro­wym niż pra­wi­co­wym.

 (1.2) U mnie w pracy więk­szość to ku­ki­zow­cy.

Wiktionary


kukla

naz­wi­sko


SJP.pl

Kukla ( Кукля) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Ga­bro­wo, w gmi­nie Drja­no­wo. Miej­sco­wość jest wy­lud­nia­ła.

Wikipedia


kuklewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Ku­kle­wicz – pol­ski bry­dży­sta
  • Roman Ku­kle­wicz – pol­ski dy­ry­gent

Wikipedia


kuklik

by­li­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, uży­wa­na daw­niej jako przy­pra­wa i w ce­lach lecz­ni­czych


SJP.pl

Ku­klik ("Geum") – ro­dzaj ro­ślin kwia­to­wych z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 50 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w umiar­ko­wa­nych i chłod­nych stre­fach na obyd­wu pół­ku­lach. Ro­śli­ny te za­sied­la­ją różne sied­li­ska – łąki gór­skie, miej­sca ska­li­ste, za­ro­śla i lasy. Sze­reg ga­tun­ków upra­wia­nych jest jako ro­śli­ny ozdob­ne. Za­rów­no w na­tu­rze, jak i w ho­dow­li łatwo two­rzą mie­szań­ce.

Wikipedia


kuklin

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Ku­klin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Wieczf­nia Ko­ściel­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w miej­sco­wo­ści sta­cjo­no­wa­ła pla­ców­ka Stra­ży Cel­nej „Ku­klin”.

Wikipedia


kuklinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­kli­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Ko­by­lin
  • Ku­kli­nów – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Ko­by­lin
  • Ku­kli­nów – osada leśna wsi Rze­mie­chów w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Ko­by­lin
  • Ku­kli­nów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ku­kli­nów (gro­ma­da)

Wikipedia


kuklis

naz­wi­sko


SJP.pl


kukliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ku­kliń­ski − pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • An­to­ni Ku­kliń­ski − pol­ski eko­no­mi­sta, ge­o­graf eko­no­micz­ny
  • Jan Ku­kliń­ski − pol­ski fo­to­graf
  • Mi­ro­sław Ku­kliń­ski − pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, pre­zy­dent To­ma­szo­wa Ma­zo­wiec­kie­go, elek­tro­tech­nik, poseł na Sejm
  • Piotr Ku­kliń­ski – pol­ski oce­a­no­graf
  • Piotr Ku­kliń­ski – pse­u­do­nim li­te­rac­ki pol­skie­go pi­sa­rza Ma­ria­na Pio­tra Ra­wi­ni­sa
  • Ry­szard Ku­kliń­ski − pol­ski ofi­cer, agent wy­wia­du ame­ry­kań­skie­go

Wikipedia


kuknięcie

1. po­tocz­nie: spoj­rzeć, zer­knąć, czę­sto ukrad­kiem;
2. o ku­kuł­ce: wydać dźwięk "kuku"


SJP.pl


kuknąć

1. po­tocz­nie: spoj­rzeć, zer­knąć, czę­sto ukrad­kiem;
2. o ku­kuł­ce: wydać dźwięk "kuku"


SJP.pl


kukold

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. po­gard. męż­czyz­na poz­wa­la­ją­cy swo­jej part­ner­ce na zdra­dy

 (1.2) slang. po­gard. męż­czyz­na ule­gły wobec ko­biet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) białorycerz, bluepillowiec, pantoflarz, spermiarz

Wiktionary


kukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ku­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukɔˈvãɲɛ, AS: kukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kukować

Wiktionary


kukować

cza­sow­nik

 (1.1) gwara. żegl. go­to­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈkɔvat͡ɕ, AS: kukovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukowanie

Wiktionary


kukowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. ku­kuł­ka

Wiktionary


kukowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­kow­ski (Ku­kow­sky) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


kukri

cięż­ki, krót­ki i wy­gię­ty nóż ne­pal­ski o sze­ro­kiej głow­ni, uży­wa­ny przez Gurk­hów jako broń siecz­na oraz na­rzę­dzie


SJP.pl

Kukri, khu­kri, język ne­pal­ski:खुकुरी wym.: "khukurī" – cięż­ki za­krzy­wio­ny ne­pal­ski nóż uży­wa­ny za­rów­no jako broń siecz­na o głow­ni krzy­wej jed­no­siecz­nej jak i jako na­rzę­dzie. Kukri sta­no­wi część uz­bro­je­nia i he­ral­dy­ki Gurk­hów – na­ro­du wo­jow­ni­ków. Dla wielu ludzi jest znany jako "nóż Gurk­hów".

Wikipedia


kuks

1. cios łok­ciem albo pię­ścią; kuk­sa­niec; sztur­cha­niec
2. akcje przed­się­bior­stwa zaj­mu­ją­ce­go się wy­do­by­ciem su­row­ców na­tu­ral­nych


SJP.pl

Kuks (niem. "Kukus") – gmina i wieś w po­wie­cie Trut­nov w kraju kra­lo­voh­ra­dec­kim w Cze­chach, znana z rzeźb Ma­te­u­sza Ber­nar­da Bra­u­na (czo­ło­we­go rzeź­bia­rza ba­ro­ku w Cze­chach), za­cho­wa­nych w byłym ba­ro­ko­wym szpi­ta­lu i (czę­ścio­wo) Bet­le­jem (cz. Betlém).

Kuks zo­stał za­ło­żo­ny przed 1695 r.

Wikipedia


kuksa

szturch­nąć kogoś łok­ciem lub pię­ścią, dać sztur­chań­ca, kuk­sań­ca


SJP.pl


kuksaniec

cios łok­ciem albo pię­ścią; sztur­cha­niec; kuks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słabe szturch­nię­cie

Wiktionary


kuksać

szturch­nąć kogoś łok­ciem lub pię­ścią, dać sztur­chań­ca, kuk­sań­ca


SJP.pl


kuku

1. po­tocz­nie, zwy­kle w ję­zy­ku dzie­ci lub w roz­mo­wie do­ro­słych z nimi, także żar­to­bli­wie:
a) mała ranka, ska­le­cze­nie;
b) ból, cier­pie­nie;
2.
a) od­głos, od­gło­sy wy­da­wa­ne przez samca ku­kuł­ki; ku­knię­cie, ku­ka­nie;
b) wyraz imi­tu­ją­cy od­głos wy­da­wa­ny przez samca ku­kuł­ki;
3. gra w karty


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wyraz ono­ma­to­pe­icz­ny na­śla­du­ją­cy od­gło­sy samca ku­kuł­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) dzie­cię­ce: nie­wiel­kie usz­ko­dze­nie ciała, krzyw­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kuku – gra kar­cia­na
  • kuku – po­tra­wa kuch­ni per­skiej
  • Kuku – miej­sco­wość w Esto­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuku — krzy­knę­ła w lesie ku­kuł­ka; kuku… kuku… — od­po­wie­dzia­ło echo.

 (2.1) Pio­tru­siu, pokaż mamie, gdzie zro­bi­łeś sobie kuku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuku, AS: kuku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż., kukułeczka ż., kukanie n., okukanie n.

 czas. kukać ndk., zakukać dk., wykukać dk., okukać dk.

 przym. kukułczy

Wiktionary


kukuczka

ku­kucz­ka kap­tur­ko­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­cu­lus ca­no­rus|Lin­na­e­us|ref=tak., ku­kuł­ka

Wiktionary

Ku­kucz­ka ("Ne­ot­tiant­he") – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­ży tu 8 ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym i za­ra­zem je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem we flo­rze pol­skiej jest ku­kucz­ka kap­tur­ko­wa­ta ("N. cu­cul­la­ta"). Ba­da­nia mo­le­ku­lar­ne wska­zu­ją na za­gnież­dże­nie tego ro­dza­ju wraz z "He­mi­pi­liop­sis", "He­mi­pi­lia", i "Ami­to­stig­ma" w obrę­bie ro­dza­ju "Po­ne­ror­chis", w związ­ku z czym pro­po­no­wa­ne jest po­łą­cze­nie tych tak­so­nów (przy czym nazwą wła­ści­wą dla tak ut­wo­rzo­ne­go tak­so­nu jest "He­mi­pi­lia").

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kukowka

Wiktionary


kukui

olej kukui - olej z na­sion tun­gow­ca (ma­le­zyj­skie­go drze­wa), skład­nik kos­me­ty­ków


SJP.pl


kukulski

naz­wi­sko


SJP.pl


kukunamuniowaty

po­tocz­ne, żar­to­bli­we okre­śle­nie po­cho­dzą­ce od związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­ne­go: mieć kuku na muniu (być upo­śle­dzo­nym na umy­śle), oz­na­cza­ją­ce tyle co: głupi, ogra­ni­czo­ny in­te­lek­tu­al­nie, na­iw­ny


SJP.pl


kukuruźnik

po­tocz­nie: ra­dziec­ki sa­mo­lot Po-2


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. lotn. wojsk. mały ra­dziec­ki dwu­pła­to­wy sa­mo­lot z okre­su II wojny świa­to­wej; uży­wa­no go naj­czę­ściej pod­czas zwia­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈruʑɲik, AS: kukuruźńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż.

 przym. kukurydziany, kukurydzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Po-2

Wiktionary


kukurydza

1. jed­no­rocz­na ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, o bar­dzo wy­so­kiej ło­dy­dze, sze­ro­kich li­ściach i du­żych ziar­nach ze­bra­nych w kolby, upra­wia­na po­wszech­nie na ziar­no pa­stew­ne, dla celów prze­my­sło­wych i spo­żyw­czych (ku­ku­ry­dza zwy­kła), jako pasza dla bydła (ku­ku­ry­dza pa­stew­na) oraz dla celów kon­sump­cyj­nych jako wa­rzy­wo (ku­ku­ry­dza cu­kro­wa);
2. kolba tej ro­śli­ny;
3. ziar­na tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zea|L.|ref=Zea (genus)., ro­dzaj ro­ślin zbo­żo­wych z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) kulin. kolba ku­ku­ry­dzy (1.1)

 (1.3) kulin. ziar­no ku­ku­ry­dzy (1.1)

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Zea”. Zo­bacz też: ZEA – Zjed­no­czo­ne Emi­ra­ty Arab­skie.

Ku­ku­ry­dza ("Zea") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w Mek­sy­ku, Gwa­te­ma­li i Ni­ka­ra­gui. Liczy 5–6 ga­tun­ków, wśród któ­rych naj­waż­niej­sza pod wzglę­dem eko­no­micz­nym jest ku­ku­ry­dza zwy­czaj­na ("Zea mays"), która jest za­ra­zem ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najw­cze­śniej ku­ku­ry­dza była upra­wia­na w Mek­sy­ku.

 (1.2) Od ulicz­ne­go sprze­daw­cy można było kupić ku­ku­ry­dzę, po 5 zło­tych za sztu­kę.

 (1.3) Dzia­dek pod wie­czór syp­nął kurom ku­ku­ry­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈrɨd͡za, AS: kukuryʒa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydzianka ż., kukuruźnik m., kukurydzowe nmos.

 przym. kukurydziany, kukurydzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. złoto Ameryki

Wiktionary


kukurydzanka

kasza lub mąka ku­ku­ry­dzia­na; ku­ku­ry­dzian­ka


SJP.pl


kukurydzany

zro­bio­ny z ku­ku­ry­dzy; ku­ku­ry­dzia­ny, ku­ku­ry­dzo­wy


SJP.pl


kukurydziak

po­tocz­nie:
1. tre­nin­go­wa grusz­ka bok­ser­ska;
2. pla­cek z ku­ku­ry­dzą


SJP.pl


kukurydzianka

kasza lub mąka ku­ku­ry­dzia­na; ku­ku­ry­dzan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mąka ku­ku­ry­dzia­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż.

 przym. kukurydzowy

Wiktionary


kukurydziany

zro­bio­ny z ku­ku­ry­dzy; ku­ku­ry­dzo­wy, ku­ku­ry­dza­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny z ku­ku­ry­dzy

 (1.2) do­ty­czą­cy ku­ku­ry­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa pół­noc­nych ka­czek krzy­żó­wek na­u­czy­ła się np. jeść suchą mąkę ku­ku­ry­dzia­ną – no­sząc ją w dzio­bie do stawu w celu roz­mo­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukurɨˈd͡ʑãnɨ, AS: kukuryʒ́ãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż., kukuruźnik m.

 przym. kukurydzany

 przym. kukurydzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kukurydzany

Wiktionary


kukurydzowy

zro­bio­ny z ku­ku­ry­dzy; ku­ku­ry­dzia­ny, ku­ku­ry­dza­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­ku­ry­dzą, do­ty­czą­cy ku­ku­ry­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż., kukurydzianka ż., kukuruźnik m., kukurydzowe nmos.

 przym. kukurydziany

Wiktionary


kukuryku

słowo na­śla­du­ją­ce od­głos wy­da­wa­ny przez pie­ją­ce­go ko­gu­ta


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. dźwięk na­śla­du­ją­cy pia­nie ko­gu­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) pot. pia­nie ko­gu­ta

 (2.2) pot. ozdo­ba ster­czą­ca z na­kry­cia wło­sów

 (2.3) pot. włosy w nie­ła­dzie, ster­czą­ce

 (2.4) gwara wię­zien­na bu­dze­nie straż­ni­ka dla za­ba­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tak za­czął ćwi­rzyć, ćwi­kać, • Ćwier­kać, czyr­kać, czyk­czy­ri­kać, • Że aż kogut na pa­ty­ku • Za­piał gniew­nie: "Ku­ku­ry­ku!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈrɨku, AS: kukuryku

Wiktionary


kukuła

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych, np. ku­ku­ła bia­ło­li­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ku­ku­ła (ur. 1992) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Hen­ryk Ku­ku­ła (ur. 1966) – pol­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Ja­nusz Ku­ku­ła (ur. 1953) – pol­ski re­ży­ser ra­dio­wy i pi­sarz
  • Karol Ku­ku­ła (ur. 1948) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ma­rio­la Ku­ku­ła (ur. 1953) – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
  • Wie­sław Ku­ku­ła (ur. 1972) – żoł­nierz

Wikipedia


kukułczy

1. → ku­kuł­ka;
2. prze­no­śnie: nie­po­żą­da­ny, po­drzu­co­ny w celu wy­wo­ła­nia szko­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ku­kuł­ki; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ku­kuł­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest tylko 3 re­kor­dzi­stów na­gro­dzo­nych w 5 naj­waż­niej­szych ka­te­go­riach: "Ich noce" Fran­ca Capry, "Lot nad ku­kuł­czym gnia­zdem" For­ma­na i "Mil­cze­nie owiec" Jo­nat­ha­na Demme'a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈkuwt͡ʃɨ, AS: kukuu̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułczę n., kuku n., kukułka ż.

 czas. kukać ndk., kuknąć dk.

 wykrz. kuku

Wiktionary


kukułczątko

młode ku­kuł­ki; ku­kuł­czę


SJP.pl


kukułczę

młode ku­kuł­ki; ku­kuł­cząt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. pis­klę ku­kuł­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z gnia­zda wy­pa­dło aku­rat ku­kuł­czę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

 przym. kukułczy

Wiktionary


kukułeczka

zdrob­nie­nie od: ku­kuł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ku­kuł­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈwɛt͡ʃka, AS: kukuu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kukać

 wykrz. kuku

 rzecz. kuku n., kukułka ż.

Wiktionary


kukułka

ptak grze­bie­nio­wy cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­drzu­ca­niem swo­ich jaj innym pta­kom, aby wy­cho­wa­ły ich po­tom­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­cu­lus ca­no­rus|ref=tak., ptak wę­drow­ny po­drzu­ca­ją­cy jaja do in­nych gniazd;

 (1.2) bot. by­li­na o gę­stych kwia­tach;

 (1.3) fi­gur­ka ptaka w ścien­nych ze­ga­rach, wy­su­wa­ją­ca się ze środ­ka w rów­nych od­stę­pach czasu

 (1.4) spoż. ro­dzaj twar­de­go, pa­sko­wa­ne­go cu­kier­ka z al­ko­ho­lo­wym na­dzie­niem

 (1.5) daw. przen. nie­rząd­ni­ca

 (1.6) techn. lotn. sa­mo­lot;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­kuł­ka – ptak z po­dro­dzi­ny ku­ku­łek
  • Ku­kuł­ka – ga­tu­nek śred­nie­go ptaka wę­drow­ne­go z po­dro­dzi­ny ku­ku­łek
  • Ku­kuł­ka – część wsi Ki­sto­wo, w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Su­lę­czy­no
  • Ku­kuł­ka – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie My­cie­lin
  • Ku­kuł­ka – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków
  • Józef Ku­kuł­ka (1929–2004) – po­li­to­log, dy­plo­ma­ta i dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Krzysz­tof Ku­kuł­ka (ur. 1959) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • ku­kuł­ka, sto­pla­mek (Dac­ty­lor­hi­za) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych
  • Ku­kuł­ka – sa­mo­lot ama­tor­skiej kon­struk­cji Eu­ge­niu­sza Pie­niąż­ka
  • Ku­kuł­ka – ro­syj­ski film fa­bu­lar­ny z 2002 r. w re­ży­se­rii Alek­san­dra Ro­goż­ki­na
  • Ku­kuł­ka – opera Fran­za Lehára z 1896 r.
  • Ku­kuł­ka – fiń­ski żoł­nierz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi tylko prze­su­wał się na ho­ry­zon­cie, zaz­wy­czaj przy­gar­bio­ny, skra­da­jąc się do ja­kie­goś zwie­rza z ga­tun­ku tur­kaw­ki, ku­kuł­ki, żołny, a nawet sro­ko­sza lub trznad­la.

 (1.3) Go­dzi­na była późna; w sali przy­le­głej do ka­pli­cy, na sta­rym gdań­skim ze­ga­rze ku­kuł­ka wy­ku­ka­ła chra­pli­wym gło­sem go­dzi­nę drugą po pół­no­cy; wszę­dy pa­no­wa­ła głę­bo­ka cisza, prze­ry­wa­na tylko od­le­głym szu­mem śnież­nej za­wiei, wstrzą­sa­ją­cej oło­wia­ną opra­wą okie­nek w ka­pli­cy i bo­les­ny­mi westch­nie­nia­mi Hani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈkuwka, AS: kukuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułczę n., kukanie n., zakukanie n., wykukanie n., kukawka ż.

:: zdrobn. kukułeczka ż., kukaweczka ż.

 czas. kukać ndk., zakukać dk., wykukać dk.

 przym. kukułczy, kukułkowy

 wykrz. kuku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gżegżółka, zazula, zozula, zazulka; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk kukuczka, gw. Górny Śląsk kukowka

 (1.2) stoplamek

Wiktionary


kukułki

ptak grze­bie­nio­wy cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­drzu­ca­niem swo­ich jaj innym pta­kom, aby wy­cho­wa­ły ich po­tom­stwo


SJP.pl

Ku­kuł­ki (Cu­cu­li­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych (Cu­cu­li­dae).

Wikipedia


kukułkowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu ku­kuł­ko­wych


SJP.pl

Ku­kuł­ko­wa­te (Cu­cu­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu ku­kuł­ko­wych (Cu­cu­li­for­mes). Obej­mu­je ptaki o zróż­ni­co­wa­nej wiel­ko­ści, dłu­gich ogo­nach i sil­nych no­gach. Pre­fe­ru­ją śro­do­wi­ska leśne, choć niek­tó­re ga­tun­ki żyją na ot­war­tej prze­strze­ni. Głów­ny po­karm to owady. Wiele ga­tun­ków na­le­żą­cych do tej ro­dzi­ny to pa­so­ży­ty lę­go­we – skła­da­ją swoje jaja do gniazd in­nych pta­ków. Czę­sto pis­klę­ta ku­kuł­ko­wa­tych po wy­klu­ciu wy­rzu­ca­ją z gnia­zda jaja bądź pis­klę­ta go­spo­da­rzy.

Wikipedia


kukułkowaty

1. rzad­ko: po­dob­ny do ku­kuł­ki;
2. o ce­chach ku­kuł­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kukułkowe

→ ku­kuł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­cu­li­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Ku­kuł­ko­we (Cu­cu­li­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki za­sad­ni­czo leśne, ży­ją­ce na drze­wach, lecz niek­tó­re pre­fe­ru­ją te­re­ny ot­war­te, np. pu­sty­nie. Osia­dłe lub wę­drow­ne. Za­miesz­ku­ją cały świat poza re­jo­na­mi pod­bie­gu­no­wy­mi i naj­więk­szy­mi pu­sty­nia­mi. Ptaki te cha­rak­te­ry­zu­ją się sil­nym zróż­ni­co­wa­niem, a o odręb­no­ści rzędu de­cy­du­je bu­do­wa wew­nętrz­na. Mają około 13 do 80 cm dłu­go­ści ciała. Są gnia­zdow­ni­ka­mi, młode klują się po­kry­te ską­pym pu­chem lub nagie.

Wikipedia

Patrz:

kukułka

Przykłady

 (1.1) Do rzędu ku­kuł­ko­wych na­le­ży jedna ro­dzi­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

Wiktionary


kukułkowy

→ ku­kuł­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o smaku ku­kuł­ki

Wiktionary

Patrz:

kukułka

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

Wiktionary


kukła

1. drew­nia­ny ma­ne­kin przed­sta­wia­ją­cy czło­wie­ka
2. po­tocz­nie: osoba wy­ko­rzy­sty­wa­na przez kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­miot wy­ko­na­ny na po­do­bień­stwo po­sta­ci czło­wie­ka, zwy­kle przed­sta­wio­nej ka­ry­ka­tu­ral­ne

Wiktionary

Kukła – wy­o­bra­że­nie, zwy­kle ka­ry­ka­tu­ral­ne lub ale­go­rycz­ne, po­sta­ci ludz­kiej lub zwie­rzę­cej. W obrzę­dach re­gio­nal­nych wy­ko­na­na do ry­tu­al­ne­go zni­szcze­nia (to­pie­nie, pa­le­nie) w porze wio­sen­ne­go lub zi­mo­we­go prze­si­le­nia, sym­bo­li­zu­ją­ce­go wy­pę­dza­nie zła na­gro­ma­dzo­ne­go przez rok (np., Ma­rzan­na, rów­nież: Wie­sza­nie Ju­da­sza, Ju­dosz). Obec­nie wy­ko­rzy­sty­wa­na jako kar­na­wa­ło­wa atrak­cja tu­ry­stycz­na lub w de­mon­stra­cjach po­li­tycz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkukwa, AS: kuku̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuklarz m., Kukła ż., Kukły nmos.

:: zdrobn. kukiełka ż.

 przym. kukłowy, kukiełkowy

Wiktionary


kukłowaty

rzad­ko: po­dob­ny do kukły, przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem kukłę


SJP.pl


kul

1. po­chy­lać, kur­czyć, pod­cią­gać
2. kulić się: maleć gar­biąc się, kur­czyć się


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: kula

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kul – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie stoł­pec­kim
  • Kul – wieś na Lit­wie, w gmi­nie re­jo­no­wej So­lecz­ni­ki
  • KUL – Ka­to­lic­ki Uni­wer­sy­tet Lu­bel­ski Jana Pawła II

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kul, AS: kul

Wiktionary


kul-owiec

pra­cow­nik KUL-u (Ka­to­lic­kie­go Uni­wer­sy­te­tu Lu­bel­skie­go); ku­lo­wiec


SJP.pl


kul-owski

→ KUL (Ka­to­lic­ki Uni­wer­sy­tet Lu­bel­ski); ku­low­ski


SJP.pl


kula

1. bryła ogra­ni­czo­na sferą;
2. przed­miot kształ­tu tej bryły;
3. po­cisk broni pal­nej ręcz­nej i dział;
4. me­ta­lo­wy przed­miot mio­ta­ny w cza­sie za­wo­dów lek­ko­at­le­tycz­nych;
5. przed­miot (wy­so­ki kij z po­przecz­ką na wy­so­ko­ści pachy) po­moc­ny oso­bom ku­la­wym i ułom­nym przy cho­dze­niu;
6. w in­for­ma­ty­ce: mysz od­wró­co­na (sto­so­wa­na m.in. w lap­to­pach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. ab­strak­cyj­na bryła ut­wo­rzo­na z wszyst­kich punk­tów, któ­rych od­le­głość od pew­ne­go usta­lo­ne­go punk­tu jest nie więk­sza od pew­nej usta­lo­nej licz­by;

 (1.2) każdy przed­miot o kształ­cie zbli­żo­nym do kuli (1.1)

 (1.3) wojsk. po­cisk z broni pal­nej

 (1.4) med. ro­dzaj laski do wy­so­ko­ści pachy ułat­wia­ją­ca cho­dze­nie in­wa­li­dzie;

 (1.5) sport. sprzęt lek­ko­at­le­tycz­ny uży­wa­ny w kon­ku­ren­cji pchnię­cia kulą

 (1.6) fiz. astr. ciało nie­bie­skie w kształ­cie zbli­żo­nym do kuli (1.1)

 (1.7) lwów. noga

 (1.8) etn. ry­tu­ał po­le­ga­ją­cy na okręż­nej wy­mia­nie przed­mio­tów o zna­cze­niu sym­bo­licz­no-obrzę­do­wym;

 (1.9) jeźdz. łęk u sio­dła

 (1.10) pot. anat. zaz­wy­czaj lm. jądro męż­czyz­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. ter. od: kulać

Wiktionary

Kula – uo­gól­nie­nie po­ję­cia koła na wię­cej wy­mia­rów, zde­fi­nio­wa­ne dla wszyst­kich prze­strze­ni me­trycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kula jest uo­gól­nie­niem koła na trzy wy­mia­ry.

 (1.2) W krę­gle gra się ku­la­mi.

 (1.3) Sier­żant do­stał kulą w nogę.

 (1.10) Mirek za­ro­bił piłką w kule.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkula, AS: kula

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3,5)

 rzecz.

:: zdrobn. kulka ż., kuleczka ż.

 czas. kulać, pokulać

 przym. kulisty

 (1.4,6)

 rzecz. kulas m.

 czas. kuleć, kulawić, okulawić

 przym. kulawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piłka, bila

 (1.3) pocisk, nabój

 (1.4) laska

 (1.10) jądro, pot. jajo

Wiktionary


kulab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wym Ta­dży­ki­sta­nie;

Wiktionary

Kulab – mia­sto w po­łud­nio­wym Ta­dży­ki­sta­nie (wi­la­jet chat­loń­ski), w do­li­nie rzeki Jach-su.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 74 tys. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kulabski

Wiktionary


kulabski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­la­bem, do­ty­czą­cy Ku­la­bu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kulab mrz.

Wiktionary


kulajda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­pu­lar­na w po­łud­nio­wych Cze­chach gęsta zupa skła­da­ją­ca się z wody, śmie­ta­ny, grzy­bów, jajek, ziem­nia­ków i przy­praw

Wiktionary

Ku­laj­da – gęsta i po­żyw­na zupa kuch­ni cze­skiej, skła­da­ją­ca się z wody, śmie­ta­ny, grzy­bów, jajek, ziem­nia­ków i przy­praw. Po­pu­lar­na w po­łud­nio­wych Cze­chach, cha­rak­te­ry­zu­je się spe­cy­ficz­nym sma­kiem na­da­wa­nym jej przez grzy­by. Przy­go­to­wy­wa­na we­dług licz­nych zróż­ni­co­wa­nych prze­pi­sów. Po­cho­dze­nie nazwy nie jest jed­noz­nacz­ne, po­da­wa­ne są roz­ma­i­te jej źró­dło­sło­wy.

Wikipedia


kulak

w gór­nict­wie: okrą­glak sos­no­wy lub świer­ko­wy uży­wa­ny na okła­dzi­nę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kulak – pol­ski du­chow­ny
  • Te­re­sa Kulak – pol­ska hi­sto­ryk
  • Zbi­gniew Kulak – pol­ski po­li­tyk, chi­rurg

Wikipedia


kulakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kulanie

tur­la­nie, to­cze­nie cze­goś okrą­głe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kulać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlãɲɛ, AS: kulãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kulać

 rzecz. kulki nmos., kulka ż.

Wiktionary


kulanka

ku­lan­ka po­spo­li­ta - ga­tu­nek wija z ro­dzi­ny Ar­ma­dil­li­dii­dae


SJP.pl

Ku­lan­ka ("Ar­ma­dil­li­dium") – ro­dzaj lą­do­we­go sko­ru­pia­ka z rzędu rów­no­no­gów i ro­dzi­ny Ar­ma­dil­li­dii­dae.

Za­nie­po­ko­jo­na po­tra­fi zwi­nąć się w ide­al­ną kulkę, z czuł­ka­mi scho­wa­ny­mi do środ­ka. Jest to pro­ces na­zy­wa­ny.

Wikipedia


kulas

po­spo­li­cie:
1. czło­wiek ku­la­wy; ku­la­wiec
2. noga
3. krzy­wa, nie­zdar­nie, nie­sta­ran­nie na­pi­sa­na li­te­ra


SJP.pl

Kulas – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 4238 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych opar­ty da­nych licz­ba jest 4669. Naz­wi­sko po­cho­dzi od "kula" lub "kuleć" lub "kulić" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w środ­ko­wo-pół­noc­nej Pol­sce. Naz­wi­sko po raz pier­wszy od­no­to­wa­no w Pol­sce w 1460 roku i można zna­leźć także wśród Po­la­ków w Niem­czech.

Wikipedia


kulaszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kulawa

uty­ka­ją­cy na nogę; ku­le­ją­cy; chro­my


SJP.pl

Ku­la­wa ("Ka­ła­wa") – stru­ga na Rów­ni­nie Cha­rzy­kow­skiej na skra­ju Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, w re­gio­nie Ka­szub zwa­nym Za­bo­ra­mi. Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na po­łud­nie od le­śni­czów­ki Bu­ków­ki w głę­bo­kiej ryn­nie po­lo­dow­co­wej.

Ob­szar źró­dło­wy rzeki cha­rak­te­ry­zu­je się śla­da­mi po­ek­splo­a­ta­cyj­ny­mi wy­do­by­cia kredy je­zior­nej.

Wikipedia


kulawiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kulawiec

po­spo­li­cie: czło­wiek ku­la­wy; kulas


SJP.pl

Ku­la­wiec – pół­noc­ny grzbiet Trzyd­nio­wiań­skie­go Wier­chu w Ta­trach Za­chod­nich. Na niż­szym z wierz­choł­ków tego szczy­tu (1758 m) pół­noc­na grań Koń­czy­ste­go Wier­chu roz­dzie­la się na dwie gra­nie: grań Ku­law­ca dalej bie­gną­cą w tym samym pół­noc­nym kie­run­ku i grań Ropy od­bie­ga­ją­cą w pół­noc­no-za­chod­nim kie­run­ku.

Wikipedia


kulawik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­la­wik – pol­skie naz­wi­sko
  • (17815) Ku­la­wik – pla­ne­to­i­da
  • Ama­lie Ku­la­wik – nie­miec­ka snow­bo­ar­dzist­ka
  • Gra­ży­na Ku­la­wik – wo­ka­list­ka Wol­nej Grupy Bu­ko­wi­na
  • Bo­le­sław Ku­la­wik – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, ka­no­nik
  • Adam Ku­la­wik – pol­ski te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry
  • To­masz Ku­la­wik – pol­ski pił­karz
  • Zyg­munt Ku­la­wik – pol­ski pił­karz, na­past­nik

Wikipedia


kulawizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. pa­to­lo­gicz­na nie­rów­no­mier­ność chodu zwie­rzę­cia;

Wiktionary

Ku­la­wiz­na – nie­rów­no­mier­ność chodu, spo­wo­do­wa­na od­cią­ża­niem jed­nej (lub wię­cej) bo­le­ją­cej koń­czy­ny lub sztyw­no­ścią koń­czyn. W więk­szo­ści przy­pad­ków, konie ku­le­ją na przed­nie koń­czy­ny, po­nie­waż utrzy­mu­ją one 60-65% cię­ża­ru ciała konia, uczest­ni­cząc też w ruchu na­przód. Naj­czę­ściej przy­czy­na ku­la­wiz­ny konia znaj­du­je się w ob­sza­rze mię­dzy ko­py­tem a sta­wem nad­garst­ko­wym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos.

Wiktionary


kulawić

po­tocz­nie: czy­nić ku­la­wym


SJP.pl


kulawka

1. szkla­ny kie­lich bez pod­staw­ki przy­sto­so­wa­ny do jed­no­ra­zo­we­go wy­pi­cia całej za­war­to­ści;
2. za­kaź­na cho­ro­ba mło­dych zwie­rząt


SJP.pl

Ku­law­ka, kusz­tyk, ku­szyk – szkla­ny kie­lich bez pod­sta­wy, nie­moż­li­wy do od­sta­wie­nia bez uprzed­nie­go wy­pi­cia trun­ku. Po­pu­lar­ny w Pol­sce prze­de wszyst­kim w XVIII wieku.

Ku­law­ki zdo­bio­ne były kunsz­tow­nym ry­to­wa­niem. Na­czy­nia czę­sto uży­wa­no jako kie­li­cha wi­wa­to­we­go, ro­zbi­ja­ne­go w ocho­cie po opróż­nie­niu. Ten typ kie­li­cha był po­pu­lar­ny rów­nież w An­glii.

Wikipedia


kulawość

→ ku­la­wy


SJP.pl

Patrz:

kulawy

kulawy

uty­ka­ją­cy na nogę; ku­le­ją­cy; chro­my


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uty­ka­ją­cy na nogę

 (1.2) przen. źle zor­ga­ni­zo­wa­ny lub źle funk­cjo­nu­ją­cy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek uty­ka­ją­cy na nogę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlavɨ, AS: kulavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulawka ż., kulawiec m., kulas m.

 czas. kuleć ndk.

 przysł. kulawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okulały; przest. chromy; gw. Górny Śląsk szpotlawy

 (1.2) kiepski

 (2.1) pot. kulawiec, kulas; przest. chromy

Wiktionary


kulać

1. po­py­chać coś okrą­głe­go, np. piłkę; to­czyć, tur­lać;
2. kulać się - to­czyć się, tur­lać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­su­wać, to­czyć coś okrą­głe­go, tur­lać

cza­sow­nik zwrot­ny kulać się

 (2.1) to­czyć się, tur­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czyn­ka ku­la­ła piłkę.

 (2.1) Piłka ku­la­ła się chod­ni­kiem.

 (2.1) Dzie­ci ku­la­ły się po tra­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulat͡ɕ, AS: kulać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kula ż., kulka ż., kulanie n.

 przym. kulowy

Wiktionary


kulbacki

naz­wi­sko


SJP.pl


kulbaczyć

sio­dłać konia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. okul­ba­czyć)

 (1.1) jeźdz. sio­dłać konia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulbaczenie n.

 czas. okulbaczyć dk.

Wiktionary


kulbak

dra­pież­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny flą­der, ży­ją­ca w pół­noc­nej czę­ści At­lan­ty­ku i Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, ce­nio­na ze wzglę­du na smacz­ne mięso; ha­li­but


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­po­glos­sus|Cu­vier|ref=tak., ro­dzaj ryb mor­skich z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych;

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Re­in­hard­tius|Gill., ro­dzaj ryb mor­skich z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych

 (1.3) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Scia­e­na|L.|ref=tak., ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny kul­bi­no­wa­tych;

 (1.4) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Scia­e­nops|Gill|ref=tak., ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny kul­bi­no­wa­tych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) halibut

 (1.3-4) korwin, kulbin

Wiktionary


kulbaka

ro­dzaj ta­tar­skie­go, wy­so­kie­go sio­dła z sze­ro­ki­mi drew­nia­ny­mi łę­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. jeźdz. wojsk. sio­dło woj­sko­we kryte skórą, uży­wa­ne przez jazdę w daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej i na te­re­nach wschod­nich

 (1.2) hist. jeźdz. sio­dło drew­nia­ne o pro­stej, ma­syw­nej kon­struk­cji, uży­wa­ne przez ludy ta­tar­skie oraz jeźdź­ców ste­po­wych

Wiktionary

Kul­ba­ka – typ sio­dła woj­sko­we­go po­kry­te­go skórą sto­so­wa­ny m.in. przez ka­wa­le­rię.

Kul­ba­ka żoł­nier­ska cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ki­mi łę­ka­mi, poz­wa­la­ją­cy­mi jeźdź­co­wi na pewne trzy­ma­nie się w siod­le w trak­cie walki sza­blą – gdy pod­czas wy­ko­ny­wa­nia cię­cia znad głowy jeź­dziec jest unie­sio­ny wy­so­ko w strze­mio­nach, a ener­gia zwią­za­na z takim cio­sem po­wo­du­je silne i nagłe prze­mie­szcze­nie się jego środ­ka cięż­ko­ści.

Wikipedia


kulbaki

ro­dzaj ta­tar­skie­go, wy­so­kie­go sio­dła z sze­ro­ki­mi drew­nia­ny­mi łę­ka­mi


SJP.pl

Kul­ba­ki (biał. "Кульба́кі") – dawna wieś – od 2008 część mia­sta Grod­no na Bia­ło­ru­si.

Wikipedia


kulbin

dra­pież­na ryba z ro­dzi­ny kul­bi­no­wa­tych; or­ło­ryb; scje­na


SJP.pl

Kul­bin, or­ło­ryb ("Ar­gy­ro­so­mus re­gius") – ga­tu­nek mor­skiej ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kul­bi­no­wa­tych (Scia­e­ni­dae).

Wikipedia


kulbinowate

ro­dzi­na dra­pież­nych ryb, ży­ją­cych w mo­rzach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, ło­wio­nych ze wzglę­du na smacz­ne mięso; or­ło­ry­by


SJP.pl

Kul­bi­no­wa­te, or­ło­ry­by, scje­ny (Scia­e­ni­dae) – ro­dzi­na ryb oko­nioksz­tałt­nych.

Wikipedia


kulbinowaty

o ce­chach kul­bi­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


kulcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kult

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kult, lecz tylko mały kul­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult m.

Wiktionary


kulczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Kul­czak ("Aca­u­lon" Müll. Hal.) – ro­dzaj mchów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych ("Pot­tia­ce­ae" Schimp.).

Wikipedia


kulczanka

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


kulczyba

tro­pi­kal­ne drze­wo, krzew lub liana, z owo­ców uzy­sku­je się strych­ni­nę, a z kory niek­tó­rych ga­tun­ków ku­ra­rę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Strych­nos|L.|ref=tak., tru­ją­ca ro­śli­na z ro­dzi­ny lo­ga­nio­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca pod po­sta­cią drzew, krze­wów i pną­czy;

Wiktionary

Kul­czy­ba ("Strych­nos" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny lo­ga­nio­wa­tych "Lo­ga­nia­ce­ae". Obej­mu­je ok. 190 lub 203 ga­tun­ki (naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny ro­dzaj w obrę­bie ro­dzi­ny). Naj­wię­cej ga­tun­ków wy­stę­pu­je w Afry­ce rów­ni­ko­wej, gdzie jest ich ok. 75, poza tym ro­dzaj obec­ny jest w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i pół­noc­nej oraz środ­ko­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, w całej Afry­ce sub­sa­ha­ryj­skiej, w Azji po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej, na Nowej Gwi­nei oraz w pół­noc­nej i wschod­niej Au­stra­lii.

Wikipedia


kulczycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Jo­a­chim Kul­czyc­ki (1809-1892), in­ży­nier, kar­to­graf, astro­nom, po­dróż­nik, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Adam Kul­czyc­ki (1906-1984), bio­log
  • Adam Kul­czyc­ki (1921-2001), pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Ema­nu­el Kul­czyc­ki (ur. 1983), pol­ski fi­lo­zof
  • Ihor Kul­czyc­ki (1941–), ukra­iń­ski pił­karz
  • Jakub Kul­czyc­ki (–1880), poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji, sta­ro­sta
  • Jan Kul­czyc­ki (1947–), aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i dub­bin­go­wy, re­ży­ser te­le­wi­zyj­ny.
  • Ja­ro­sław Kul­czyc­ki (1967–), pre­zen­ter i dzien­ni­karz te­le­wi­zyj­ny
  • Jerzy Fran­ci­szek Kul­czyc­ki (1640–1694), Kozak, tłu­macz, szpieg, dy­plo­ma­ta i żoł­nierz Jana III So­bie­skie­go
  • Jerzy Sas Kul­czyc­ki (1905–1944), woj­sko­wy, ofi­cer Regia Ma­ri­na, par­ty­zant
  • Ju­lian Sas-Kul­czyc­ki (1887–1946), puł­kow­nik żan­dar­me­rii i Kor­pu­su Kon­tro­le­rów Woj­ska Pol­skie­go
  • Kamil Kul­czyc­ki (1987–2012), re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy, in­struk­tor har­cer­ski

Wikipedia


kulczyk

mały ptak za­miesz­ku­ją­cy obrze­ża lasów, parki, ogro­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­ri­nus se­ri­nus|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kul­czyk – jeden z kil­ku­dzie­się­ciu ga­tun­ków pta­ków z ro­dzi­ny łu­szcza­ków (po­dro­dzi­na łu­ska­cze), m.in.:
    • kul­czyk blady (Se­ri­nus xant­ho­py­gius)
    • kul­czyk sy­ryj­ski (Se­ri­nus sy­ria­cus)
    • kul­czyk zwy­czaj­ny (Se­ri­nus se­ri­nus)
    • kul­czyk mo­zam­bij­ski (Crit­ha­gra mo­zam­bi­ca)
  • Do­mi­ni­ka Kul­czyk (ur. 1977) – pol­ska przed­się­bior­czy­ni, fi­lan­trop­ka, za­ło­ży­ciel­ka i pre­zes Kul­czyk Fo­un­da­tion, córka Jana Kul­czy­ka
  • Gra­ży­na Kul­czyk (ur. 1950) – pol­ska przed­się­bior­czy­ni, ko­lek­cjo­ner­ka i me­ce­nas sztu­ki, była żona Jana Kul­czy­ka
  • Jan Kul­czyk (1950-2015) – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Hen­ryk Kul­czyk (1926-2013) – żoł­nierz AK, dzia­łacz Po­lo­nii w Ber­li­nie, przed­się­bior­ca, oj­ciec Jana Kul­czy­ka
  • Se­ba­stian Kul­czyk (ur. 1980) – pol­ski przed­się­bior­ca i me­ne­dżer, syn Jana Kul­czy­ka
  • Kul­czyk Fo­un­da­tion – ro­dzin­na fun­da­cja za­ło­żo­na przez Gra­ży­nę Kul­czyk, Jana Kul­czy­ka i Do­mi­ni­kę Kul­czyk.
  • Kul­czyk In­vest­ments – przed­się­bior­stwo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkult͡ʃɨk, AS: kulčyk

Wiktionary


kulczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kul­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
  • Kul­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Przy­łęk
  • Kul­czyn – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Przy­łęk
  • Kul­czyn – gro­ma­da
  • Kul­czyn – wieś w re­jo­nie łuc­kim
  • Kul­czyn – wieś w re­jo­nie rejon ko­wel­skim
  • Kul­czyn-Ko­lo­nia

Wikipedia


kulczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. sa­dzić, siać; umie­szczać na­sio­na w ziemi w ce­lach upraw­nych

 (1.2) daw. po­wo­do­wać pęcz­nie­nie i roz­wój zia­ren

 (1.3) daw. łow. o za­ją­cu: po­ru­szać się ma­ły­mi sko­ka­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kul­czyć się

 (2.1) daw. kieł­ko­wać; wy­pu­szczać pier­wsze pędy ro­ślin­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) z mięk­kiey darni wzroś­łe zioła // Pier­wsza Ceres uczy­ła iak kul­czyć na­sien­ne // Ziar­na; iak wprzę­gać w iarz­mo kark opor­ny // woła.

 (2.1) W cza­sie, gdy za­war­tość ziar­na jest je­szcze mlecz­na, już ziar­no w od­po­wied­nich wa­run­kach kul­czyć się czyli kieł­ko­wać może.

 (2.1) Je­że­li ziem­nia­ki już się po­czy­na­ją kul­czyć, to korek się nie wyt­wo­rzy, na miej­sce jego pow­sta­nie lej­ko­wa­to w głąb ziem­nia­ka się­ga­ją­ce przysch­nię­cie rany.

 (2.1) Trzy­ma­nie na­sion w wo­dzie tak długo, aż się kul­czyć zacz­ną, osła­bia ro­śli­ny, wiele na­sion zresz­tą gnije przy za długiém mo­cze­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2, 2.1)

:: rzecz. kulczenie n., kulec mrz., kulczyba ż., kieł mrz., kiełek mrz.

:: czas. daw. kólczyć ndk.

 (1.4)

:: rzecz. kulczenie n., kulka ż., kulimądy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sadzić, siać

 (1.2) rościć, pęcznieć

 (2.1) kiełkować, puszczać kiełki

Wiktionary


kulczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flo­rian Kul­czyń­ski (1950-) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Jan Kul­czyń­ski (1931-2015) – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny
  • Leon Kul­czyń­ski (1847–1932) – pol­ski na­u­czy­ciel
  • Sta­ni­sław Kul­czyń­ski (1895-1975) – pol­ski bo­ta­nik, dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Wac­ław Kul­czyń­ski (1935–2016) – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny, wi­ce­mi­ni­ster
  • Wła­dy­sław Kul­czyń­ski (1890–1923) – pol­ski ta­ter­nik i le­karz
  • Wła­dy­sław Kul­czyń­ski (1854–1919) – pol­ski na­u­czy­ciel, zo­o­log, arach­no­log, ta­ter­nik

Wikipedia


kuldyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Łot­wie, w Kur­lan­dii, nad rzeką Win­da­wą;

Wiktionary

Kul­dy­ga ( Kuldīga; hist. Gol­din­gen, hist pol. Gol­dyn­ga) – mia­sto w za­chod­niej Łot­wie, w Kur­lan­dii, nad rzeką Win­da­wą, sie­dzi­ba władz no­vad­su Kul­dy­ga, 12 123 miesz­kań­ców. Kul­dy­ga do dziś za­cho­wa­ła swój rze­mieśl­ni­czy cha­rak­ter. Znaj­du­ją się tam rów­nież no­wo­czes­ne za­kła­dy prze­my­sło­we, do­mi­nu­je prze­mysł drzew­ny.

Wikipedia


kule

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: kula

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kule – część mia­sta Czę­sto­cho­wa
  • Kule – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów
  • Kule – część wsi Na­ra­mi­ce woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Biała
  • Kule – przy­sió­łek wsi Nowe By­stre w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Po­ro­nin
  • Kule – część wsi Jan­ko­wo-Mło­dzia­no­wo w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie No­wo­gród
  • Kule – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Popów
  • Kule – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie brzo­sto­wic­kim
  • Kule – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie we­re­now­skim
  • Kule – dawny za­ścia­nek. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim,
  • Kule – dawny fol­wark w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Żo­dzisz­ki.
  • Kule – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie dzier­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Do­bry­nie­wo
  • Kule – chu­tor w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Opsa

Wikipedia


kulebiak

duży, pie­czo­ny pie­róg na­dzie­wa­ny far­szem, np. rybą, ryżem, ka­pu­stą, sie­ka­nym mię­sem; ku­le­bia­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. duży pie­czo­ny pie­róg z na­dzie­niem;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ku­le­bia­ka

Wiktionary

Ku­le­biak (pie­róg pie­czo­ny wie­lo­por­cjo­wy) – po­tra­wa kuch­ni ro­syj­skiej; duży, pie­czo­ny pie­róg w kształ­cie sze­ro­kie­go, spła­szczo­ne­go walca, wy­ko­na­ny z cia­sta droż­dżo­we­go lub pół­kru­che­go, na­dzia­ne­go far­szem mięs­nym (w tym ryb­nym) lub wa­rzyw­nym. Po­mi­mo sło­wiań­skie­go po­cho­dze­nia tego spe­cja­łu, przy­pu­szcza się, że nazwa „ku­le­biak” wy­wo­dzi się od nie­miec­kie­go słowa "Kohl­ge­back", oz­na­cza­ją­ce­go cia­sto na­dzie­wa­ne ka­pu­stą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przed­wo­jen­nym fil­mie „Paweł i Gaweł” go­spo­dy­ni czę­stu­je ku­le­bia­kiem jed­ne­go z bo­ha­te­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulebiaka ż.

Wiktionary


kulebiaka

duży, pie­czo­ny pie­róg na­dzie­wa­ny far­szem, np. rybą, ryżem, ka­pu­stą, sie­ka­nym mię­sem; ku­le­bia­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. duży pie­czo­ny pie­róg z na­dzie­niem;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: ku­le­biak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spró­buj, pro­szę, bab­ci­nej ku­le­bia­ki, bo świe­żo upie­czo­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulebiak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulebiak

Wiktionary


kulecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kuleczka

zdrob­nie­nie od: kulka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kulka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlɛt͡ʃka, AS: kulečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kulka ż.

 przym. kulowy

Wiktionary


kuleczkowaty

w kształ­cie ku­lecz­ki


SJP.pl


kuleczkować

oczy­szczać po­wierzch­nię przed­mio­tów me­ta­lo­wych stru­mie­niem śrutu; śru­to­wać


SJP.pl


kuleczkowy

→ ku­lecz­ka


SJP.pl

Patrz:

kuleczka

kulecznica

pa­proć wodna z ro­dzi­ny mar­sy­lio­wa­tych, w Pol­sce praw­nie chro­nio­na; ga­łusz­ka ku­lecz­ni­ca, ga­łusz­ka


SJP.pl


kulej

1. uty­kać
2. źle dzia­łać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Kulej – pol­ski bok­ser, mistrz olim­pij­ski, ko­men­ta­tor spor­to­wy, poseł na Sejm
  • Lu­cjan Kulej – pol­ski ho­ke­i­sta, wio­ślarz, praw­nik, olim­pij­czyk
  • Wło­dzi­mierz Kulej – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik i gra­fik oraz wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki

Wikipedia


kulerzów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny;

Wiktionary

Ku­le­rzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny.

Wieś po­ło­żo­na w końcu XVI wieku w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go była włas­no­ścią klasz­to­ru nor­ber­ta­nek na Zwie­rzyń­cu w Kra­ko­wie. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


kuleski

przy­miot­nik od: Ku­le­sze Ko­ściel­ne


SJP.pl


kulesza

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. kleik z kasz­ki ku­ku­ry­dzia­nej lub mąki ow­sia­nej; wiej­ska po­tra­wa znana w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce i na Ukra­i­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­le­sza – gęsta po­tra­wa z za­pa­rza­nej mąki, na Hu­cul­szczyź­nie ma­ma­ły­ga go­to­wa­na na wo­dzie
  • Agata Ku­le­sza (ur. 1971) – pol­ska ak­tor­ka
  • Ce­za­ry Ku­le­sza (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Eu­ge­niusz Ku­le­sza (1891–1941) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, ma­ria­nin, mę­czen­nik, Sługa Boży Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ewa Ku­le­sza (ur. 1951) – pol­ska praw­nicz­ka, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, były Ge­ne­ral­ny In­spek­tor Ochro­ny Da­nych Oso­bo­wych
  • Ire­ne­usz Ku­le­sza (ur. 1954) – ka­płan ar­chi­die­cez­ji łódz­kiej i dy­rek­tor Ca­ri­tas ar­chi­die­cez­ji łódz­kiej
  • Jakub Ku­le­sza (ur. 1990) – pol­ski po­li­tyk, poseł VIII i IX ka­den­cji
  • Józef Ku­le­sza (1919–1985) – pol­ski po­li­tyk, wi­ce­pre­mier
  • Józef Ku­le­sza (1859–1923) – pol­ski rzeź­biarz, wła­ści­ciel za­kła­du ka­mie­niar­sko–rzeź­biar­skie­go w Kra­ko­wie
  • Ju­liusz Ku­le­sza (ur. 1928) – pol­ski gra­fik i pi­sarz, strze­lec, pow­sta­niec war­szaw­ski, hi­sto­ryk
  • Kasia Ku­le­sza (ur. 1976) – uro­dzo­na w Pol­sce ka­na­dyj­ska pły­wacz­ka syn­chro­nicz­na
  • Marta Pihan-Ku­le­sza (ur. 1987) – pol­ska gim­na­stycz­ka spor­to­wa, re­pre­zen­tant­ka Pol­ski, olim­pij­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈlɛʃa, AS: kuleša

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamałyga, polenta

Wiktionary


kuleszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuleszewo

Ku­le­sze­wo (kaszb. "Kùleszewò", Kul­sow) – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca.

W skład so­łect­wa "Ku­le­sze­wo" wcho­dzi także Gieł­doń.

W Ku­le­sze­wie znaj­du­je się ko­ściół z XV wieku.

Wikipedia


kuleszówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­le­szów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "An­to­ni­nów – Ku­le­szów­ka".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


kuleta

naz­wi­sko


SJP.pl


kulewryna

broń ma­ło­ka­li­bro­wa lub dzia­ło uży­wa­ne w XV-XVII wieku


SJP.pl


kuleć

1. uty­kać
2. źle dzia­łać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) uty­kać na nogę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kulawy

 przysł. kulawo

 rzecz. kulawy mos., kulki nmos.

Wiktionary


kulfon

1. po­tocz­nie: krzy­wo na­pi­sa­na li­te­ra, znak
2. po­tocz­nie o dużym, niez­grab­nym nosie
3. po­tocz­nie, zwy­kle w licz­bie mno­giej, o krzy­wej nodze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ktoś lub coś niez­grab­ne­go, po­kracz­ne­go, nie­wy­da­rzo­ne­go, w szcze­gól­no­ści osoba lub jej de­fekt fi­zycz­ny

 (1.2) po­gard. duży, niez­grab­ny nos; cięż­ka i krzy­wa noga; czło­wiek nie­zdar­ny, niez­gra­biasz, po­kra­ka

 (1.3) po­gard. krzy­wa li­te­ra bądź inny znak gra­ficz­ny

 (1.4) daw. po­gard. nu­mizm. dukat oberż­nię­ty, usz­ko­dzo­ny, pod­ni­szczo­ny w obie­gu, nie­peł­no­war­to­ścio­wy

 (1.5) przest. uczn. naj­niż­sza, nie­do­sta­tecz­na ocena w szko­le

Wiktionary

Kul­fon – po­stać fik­cyj­na, ku­kieł­ko­wy bo­ha­ter pro­gra­mów dzie­cię­cych TVP.

Imię Kul­fo­na było zwią­za­ne z jego wy­glą­dem, miał długi czer­wo­ny nos, po­tocz­nie mó­wiąc – wiel­ki kul­fon. Był asy­sten­tem Do­cen­ta Doś­wiad­czal­skie­go (Jacek Ka­łuc­ki), an­ta­go­ni­sty pro­wa­dzą­ce­go pro­gram „Wy­pra­wy Pro­fe­so­ra Cie­kaw­skie­go” ty­tu­ło­we­go Pro­fe­so­ra Cie­kaw­skie­go (An­drzej Marek Gra­bow­ski), któ­re­go asy­stent­ką była żaba Mo­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­glą­dał niby jakiś utwór cy­wi­li­za­cji eu­ro­pej­skiej na tle sza­rych kul­fo­nów ma­ło­pol­skich.

 (1.1) Żyłaś z nim, do­pó­ki nie miał nic, a teraz go chcesz po­rzu­cić, gdy ten kul­fon na­brał war­to­ści.

 (1.2) I acan je­steś, byłeś i bę­dziesz kul­fon!

 (1.3) Jego ze­szy­ty z pier­wszej klasy głów­nie wy­peł­nio­ne były strasz­li­wy­mi kul­fo­na­mi.

 (1.4) Za siód­mym razem Bem zna­lazł już jed­ne­go tylko i okrut­ne­go kul­fo­na w sa­kiew­ce.

 (1.4) Się­gnął do ka­mi­zel­ki, w któ­rej za­wsze nosił kul­fo­ny oberż­nię­te i sre­bro.

 (1.5) Mó­wi­łem mu, żeby się do matmy przy­ło­żył, bo ostat­nio znów kul­fo­na za­ro­bił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kulfonik m.

 przym. kulfoniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bazgroł, gryzmoł

 (1.4) daw. pot. obrzezaniec

 (1.5) pała, fajka, gała

Wiktionary


kulfoniasty

po­tocz­nie: krzy­wy, ko­śla­wy, duży


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o na­pi­sie: krzy­wy i nie­sta­ran­ny

 (1.2) pot. duży i nieksz­tałt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulfon mrz., kulfoniastość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) niezgrabny

Wiktionary


kulfonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kul­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulfon m.

Wiktionary


kuliberda

naz­wi­sko


SJP.pl


kuliboda

ku­li­bo­da łą­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


kulice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­li­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Pel­plin
  • Ku­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Ku­li­ce Tczew­skie

Wikipedia


kulicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kuliczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kulifant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. tru­ciz­na

 (1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wódka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlʲifãnt, AS: kulʹifãnt

Wiktionary


kulig

kilka sań cią­gnię­tych przez konie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. daw. za­ba­wa za­pust­na po­łą­czo­na z ob­jeż­dża­niem na sa­niach domów są­siedz­kich, póź­niej także ka­wal­ka­da sań ja­dą­cych dla za­ba­wy; Glo­ger.;

 (1.2) prze­jażdż­ka san­ka­mi po­łą­czo­ny­mi i za­przę­gnię­ty­mi do konia lub po­ja­zdu me­cha­nicz­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. zob. kulik.

 (2.2) łow. przest. każdy drob­ny ptak (np. siew­ka, ko­musz­nik, bie­gus, bro­dziec, pia­sko­wiec)

Wiktionary

Zo­bacz też: ko­me­dia „Kulig”.

Kulig – jeden lub kilka za­przę­gów kon­nych z przy­cze­pio­ny­mi sa­nia­mi w for­mie or­sza­ku. Jest to ro­dzaj za­ba­wy, or­ga­ni­zo­wa­nej w ostat­nim ty­god­niu kar­na­wa­łu (w Pol­sce zwa­ne­go "za­pu­sta­mi"), któ­rej czę­sto to­wa­rzy­szy mu­zy­ka, śpiew oraz za­ba­wa przy ogni­sku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A kulig wciąż pę­dził ga­lo­pem, krzy­cząc, gwiż­dżąc, śpie­wa­jąc, strze­la­jąc z batów, choć droga była pełna zatok.

 (1.1) Po­czy­na­ły się te ku­li­gi zwy­czaj­nie w prze­do­stat­ni ty­dzień za­pust­ny i trwa­ły do Wstęp­nej Środy. Że ta­ko­we ku­li­gi naj­wię­cej ba­wi­ły się pi­ja­ty­ką i ob­żar­stwem, prze­to mniej dba­jąc o tańce, prze­sta­wa­li na jakim takim skrzyp­ku, cza­sem z karcz­my por­wa­nym albo mię­dzy słu­żą­cą cze­la­dzią wy­na­le­zio­nym…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulʲik, AS: kulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. kuligowicz

:: przym. kuligowy

 (2.1)

:: przym. kuligowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kulik, szlichtada

 (1.2) reg. kulik

 (2.1-2) kulik

Wiktionary


kuligowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. uczest­nik ku­li­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲiˈɡɔvʲit͡ʃ, AS: kulʹigovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulig m.

 przym. kuligowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulikant

Wiktionary


kuligowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­li­go­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Ku­li­go­wo – osada leśna wsi Ku­li­go­wo w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Ku­li­go­wo – przy­sió­łek wsi Nowe Kram­sko w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Ba­bi­most
  • Ku­li­go­wo – część wsi Trze­bu­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Pcim

Wikipedia


kuligowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuligowy

przy­miot­nik od: kulig


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ku­li­giem (za­ba­wą)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie chwy­cił mróz, nie syp­nę­ło znie­nac­ka śnie­giem, co fa­tal­nie wró­ży­ło ku­li­go­wi i bał­wa­nom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲiˈɡɔvɨ, AS: kulʹigovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuligowicz m., kulig

Wiktionary


kulik

ptak z ro­dzi­ny sie­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nu­me­nius|ref=tak., ro­dzaj du­że­go i cęt­ko­wa­ne­go, eu­raz­ja­tyc­kie­go ptaka z dłu­gim dzio­bem, z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych

 (1.2) daw. dziś reg. zob. kulig.

 (1.3) daw. wiej­ska za­ba­wa z wo­dzi­re­jem ubra­nym w maskę z dłu­gim dzio­bem

 (1.4) daw. póź­niej reg. zdrobn. zob. kul.

 (1.5) reg. szyn­ka

 (1.6) reg. po­li­czek

 (1.7) reg. ro­dzaj mend­la

 (1.8) reg. pę­czek słomy do przy­kry­wa­nia da­chów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kulik ala­skań­ski
  • kulik cien­ko­dzio­by
  • kulik dłu­go­dzio­by
  • kulik eski­mo­ski
  • kulik sy­be­ryj­ski
  • kulik mniej­szy
  • kulik wiel­ki
  • Kulik – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Kulik – część wsi Ru­skie Pia­ski w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Nie­lisz
  • Kulik – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Pisz
  • Kulik – potok, do­pływ Ka­mien­nej
  • Kulik – gro­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Były tam […] i żu­ra­wie z ko­ro­na­mi na gło­wach, mnó­stwo ku­li­ków, pstrych i sza­rych jak myszy, bie­ga­ją­cych szyb­ko tam i na po­wrót, niby drob­ne duchy leśne, na dłu­gich, cien­kich jak słom­ki nóż­kach.

 (1.2) Oto za­pu­sty, dalej ku­li­kiem, • Każdy we­so­ły, a każdy zbroj­ny, • Je­dzie na wojnę jak gdyby z wojny, • Z szczę­kiem pa­ła­szy, śmie­chem i krzy­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulʲik, AS: kulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulikant

Wiktionary


kulikant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. zob. ku­li­go­wicz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlʲikãnt, AS: kulʹikãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuligowicz

Wiktionary


kulikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anton Ku­li­kow­ski – ro­syj­ski siat­karz
  • Cze­sław Ku­li­kow­ski – pol­ski har­cerz, praw­nik i dy­plo­ma­ta
  • Ju­liusz Lech Ku­li­kow­ski – pol­ski bio­cy­ber­ne­tyk i in­ży­nier bio­me­dycz­ny
  • Lu­cjan Ku­li­kow­ski – pol­ski pilot woj­sko­wy
  • Roman Ku­li­kow­ski – pol­ski pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Sła­wo­mir Ku­li­kow­ski – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Ste­fan Le­o­pold Ku­li­kow­ski – pol­ski wy­daw­ca, ko­lek­cjo­ner sztu­ki i fo­to­gra­fik
  • Ta­de­usz Fran­ci­szek Ku­li­kow­ski – pol­ski żoł­nierz
  • Wa­le­ry Ku­li­kow­ski – pol­ski in­ży­nier, na­czel­nik pow­stań­czy Kowna
  • Ku­li­kow­ski – herb szla­chec­ki

Wikipedia


kulin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kulin – część mia­sta Włoc­ław­ka
  • Kulin – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska
  • Kulin – część wsi Za­rze­cze­wo w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Kulin – włoc­ław­ski re­zer­wat przy­ro­dy
  • Kulin – mia­sto w Au­stra­lii
  • Kulin (1163-1204) – ban Bośni od 1180 do 1204 roku
  • Kulin Kłodz­ki – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Lewin Kłodz­ki

Wikipedia


kulin.

skrót od: ku­li­nar­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


kulinaria

wszyst­ko, co jest zwią­za­ne ze sztu­ką ku­li­nar­ną, z przy­rzą­dza­niem i spo­ży­wa­niem po­sił­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ogół za­gad­nień zwią­za­nych z przy­go­to­wy­wa­niem po­traw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲĩˈnarʲja, AS: kulʹĩnarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kulinarny

 przysł. kulinarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuka kulinarna / kucharska

Wiktionary


kulinarnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­no­szą­cy się do przy­go­to­wy­wa­nia po­traw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­cie­ka­wy aro­mat spra­wia, że pie­stra­ki ja­dal­ne są bez­war­to­ścio­we ku­li­nar­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulinaria lm nm.

 przym. kulinarny

Wiktionary


kulinarny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ty­czy go­to­wa­nia, ku­li­na­riów, ga­stro­no­mii, przy­go­to­wy­wa­nia po­traw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cu­scy mi­strzo­wie ku­li­nar­ni wpro­wa­dzi­li aro­ma­ty spo­rzą­dza­ne w for­mie wy­cią­gów na spi­ry­tu­sie, które wy­pie­ra­ły sto­so­wa­ne dotąd przy­pra­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲĩˈnarnɨ, AS: kulʹĩnarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulinaria lm nm.

 przysł. kulinarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kucharski, gastronomiczny

Wiktionary


kulis

1. naj­go­rzej płat­ny ro­bot­nik w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji
2. czło­nek naj­niż­szej kasty w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji: ro­bot­nik wy­ko­nu­ją­cy naj­gor­sze, naj­go­rzej płat­ne prace

 (1.2) czło­nek naj­niż­szej kasty w In­diach

 (1.3) kie­row­ca rik­szy

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: ku­li­sa

Wiktionary

Kulis – tra­garz w po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji, no­szą­cy za­rów­no ła­dun­ki, jak i ludzi w lek­ty­kach. Czło­nek naj­niż­szej kasty w In­diach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkulʲis, AS: kulʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) rikszarz

Wiktionary


kulisa

1. zwy­kle w lm: de­ko­ra­cje w for­mie ścia­nek lub kotar za­my­ka­ją­cych po obu stro­nach scenę
2. wąski pas drze­wo­sta­nu rów­nej sze­ro­ko­ści
3. motyw kom­po­zy­cji ogro­do­wej two­rzą­cy za po­mo­cą drzew, krze­wów, szpa­le­rów
4. urzą­dze­nie w ma­szy­nie pa­ro­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­li­sa (teatr) ro­dzaj de­ko­ra­cji
  • pas drze­wo­sta­nu
  • kom­po­zy­cja ogro­do­wa
  • urzą­dze­nie w ma­szy­nie pa­ro­wej

Wikipedia


kulisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ku­li­sie­wicz – pol­ski dzien­ni­karz i śpie­wak
  • Ma­ciej Ku­li­sie­wicz – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa lą­do­we­go
  • Ur­szu­la Ku­li­sie­wicz – pol­ska praw­nik i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Ta­de­usz Ku­li­sie­wicz – pol­ski gra­fik i ry­sow­nik

Wikipedia


kulisjer

nie­o­fi­cjal­ny poś­red­nik gieł­do­wy


SJP.pl


kulisowy

przy­miot­nik od: ku­li­sa


SJP.pl


kulistawy

rzad­ko: nieco ku­li­sty; okrą­gła­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pra­wie ku­li­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­rod­ni­ki pie­niąż­ków są ku­li­sta­we lub elip­so­i­dal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kula ż.

 przym. kulisty

Wiktionary


kuliste

ma­ją­cy kształt kuli, po­dob­ny do kuli; okrą­gły


SJP.pl


kulisty

ma­ją­cy kształt kuli, po­dob­ny do kuli; okrą­gły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem kulę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza ga­lak­ty­ka ma formę dysku o ku­li­stym cen­trum, z któ­re­go wy­cho­dzą spi­ral­ne ra­mio­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlʲistɨ, AS: kulʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kula ż., kulistość ż., kulka ż.

 przym. kulistawy, kulkowy, kulowy

 przysł. kuliście

Wiktionary


kulisy

1. część te­a­tru za sceną, nie­wi­docz­na dla wi­dzów;
2. niez­na­ne sze­rzej oko­licz­no­ści spra­wy, zda­rze­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­li­sy – część te­a­tru za sceną
  • „Ku­li­sy” – ty­god­nik wy­da­wa­ny w la­tach 1957–1981 w War­sza­wie
  • kulis
  • ku­li­sa

Wikipedia


kulisz

1. po­chy­lać, kur­czyć, pod­cią­gać
2. kulić się: maleć gar­biąc się, kur­czyć się


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ku­lisz, pseud.: Co­o­lish (* 1966), pol­ski wo­ka­li­sta, gi­ta­rzy­sta, har­mo­nij­karz, kom­po­zy­tor, autor tek­stów
  • Karol Ku­lisz
  • Pan­te­lej­mon Ku­lisz (ukr.: Пантелеймон Олександрович Куліш)
  • An­ge­li­ka Ku­lisch (* 1989, Mi­licz), pol­ska ko­lar­ka

Wikipedia


kulić

1. po­chy­lać, kur­czyć, pod­cią­gać
2. kulić się: maleć gar­biąc się, kur­czyć się


SJP.pl


kuliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kuliś

naz­wi­sko


SJP.pl


kulka

1. mała kula; gałka;
2. pot. po­cisk ma­łe­go ka­li­bru;
3. ele­ment czę­ści ło­ży­ska tocz­ne­go;
4. ga­łąz­ka lub kij uży­wa­ne do:
a) zgi­na­nia i przyt­wier­dza­nia pędów;
b) przy­cią­ga­nia i ła­ma­nia su­chych ga­łę­zi;
c) wy­cią­ga­nia wia­dra z wodą ze stud­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od kula

 (1.2) mały przed­miot zbli­żo­ny kształ­tem do kuli

 (1.3) zob. kulki.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kulka – mała kula
  • Kulka – osada leśna w Pol­sce
  • „Kulka” – flo­ry­stycz­ny re­zer­wat przy­ro­dy na te­re­nie gminy Dźwie­rzu­ty w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Kulka – naz­wi­sko
  • Ali­cja Kulka (ur. 1959) – pol­ska ge­o­det­ka
  • Bro­ni­sła­wa Kulka (zm. 2023) – pol­ska fi­lo­loż­ka
  • Ga­brie­la Kulka (ur. 1979) – pol­ska pio­sen­kar­ka i au­tor­ka tek­stów
  • Grze­gorz Kulka (ur. 1977) – pol­ski praw­nik, hi­sto­ryk
  • Grze­gorz Kulka (ur. 1996) – pol­ski ko­szy­karz
  • Jan Kulka (1937–2000) – pol­ski poeta i pro­za­ik
  • János Kulka – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Kon­stan­ty An­drzej Kulka (ur. 1947) – pol­ski skrzy­pek i pe­da­gog, oj­ciec Ga­brie­li Kulki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkulka, AS: kulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kula ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulki nmos.

:: zdrobn. kuleczka ż.

 czas. kulać ndk., dokulać dk.

 przym. kulisty, kulkowy, kulowy

Wiktionary


kulki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zręcz­no­ścio­wa gra pod­wór­ko­wa roz­gry­wa­na przy po­mo­cy szkla­nych kulek

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|kulka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kulki – kom­pu­te­ro­wa gra lo­gicz­na
  • Pe­tan­que – gra ze­spo­ło­wa po­le­ga­ją­ca na wy­bi­ja­niu/wbi­ja­niu kulki cen­tral­nej, zaz­wy­czaj drew­nia­nej, przy po­mo­cy kilku kulek me­ta­lo­wych/por­ce­la­no­wych/szkla­nych przez do­wol­ną licz­bę gra­czy z/do okrę­gu nar...
  • Kulki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sien­ni­ca
  • Kulki – osada w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kula ż., kulka ż., kuleczka ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulenie n., okolenie, okulawianie n., okulawienie n., kulawizna ż., kulanka ż.

 czas. kulać ndk., dokulać dk., kuleć ndk., okuleć dk., okulawiać ndk., okulawić dk.

 przym. kulisty, kulkowy, kulowy

Wiktionary


kulkomat

1. urzą­dze­nie do lo­so­wa­nia kulek z ma­ły­mi przed­mio­ta­mi po wrzu­ce­niu mo­ne­ty;
2. za­baw­ka do ro­bie­nia kulek ze śnie­gu; śnież­ko­mat


SJP.pl


kulkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kul­ko­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kul­ko­wa­nie – spo­sób pa­tro­sze­nia pta­ków
  • Kul­ko­wa­nie – ro­dzaj obrób­ki pla­stycz­nej
  • Kul­ko­wa­nie – za­bieg ogrod­ni­czy

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kulkować ndk.

Wiktionary


kulkowaty

po­dob­ny kształ­tem do kulki, okrą­gły


SJP.pl


kulkować

1. obra­biać ma­te­riał po­przez ude­rza­nie śru­tem;
2. przyt­wier­dzać do ziemi za­gię­ty pędy ro­ślin;
3. w gwa­rze my­śliw­skiej: pa­tro­szyć ptaka za po­mo­cą spe­cjal­ne­go ha­czy­ka (kulki)


SJP.pl


kulkowy

przy­miot­nik od: kulka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kulką, do­ty­czą­cy kulki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kulka ż.

 przym. kulisty

Wiktionary


kulkówka

ży­wo­rod­ny małż słod­ko­wod­ny


SJP.pl


kulkówki

ży­wo­rod­ny małż słod­ko­wod­ny


SJP.pl


kulkówkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych małży


SJP.pl

Kul­ków­ko­wa­te (Spha­e­rii­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych małży z rzędu Ve­ne­ro­i­da obej­mu­ją­ca około 150 ga­tun­ków o ku­li­stych musz­lach per­fo­ro­wa­nych licz­ny­mi ka­na­ła­mi. Są to drob­ne małże o roz­mia­rach 2–30 mm, wy­stę­pu­ją­ce na wszyst­kich kon­ty­nen­tach. W Pol­sce stwier­dzo­no wy­stę­po­wa­nie 23 przed­sta­wi­cie­li tej ro­dzi­ny.

Wikipedia


kulm

osad z okre­su kar­bo­nu dol­ne­go w po­sta­ci serii łup­ków, pia­skow­ców i zle­pień­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. osad po­cho­dzą­cy z okre­su kar­bo­nu dol­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kulm am Zir­bitz – miej­sco­wość
  • Kulm bei Weiz – miej­sco­wość
  • Chlu­mec
  • Kulm – dawny po­wiat
  • Chełm­no
  • Kulm – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie LaMoure
  • Kulm (ang. Kulm Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Hut­chin­son
  • Kulm – okręg w kan­to­nie Ar­go­wia
  • Jacek Kulm – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Ry­szard Kulm – pol­ski pro­jek­tant wnętrz i bi­żu­te­rii, sce­no­graf te­a­tral­ny
  • Wal­ter Müller von Kulm – szwaj­car­ski dy­ry­gent
  • kulm – facja skał

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wie­dzia­łam, że w na­szych oko­li­cach wy­stę­pu­je kulm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kulm, AS: kulm

Wiktionary


kulminacja

1. naj­wyż­szy punkt, naj­więk­sze na­si­le­nie ja­kie­goś pro­ce­su, uczu­cia, dzia­ła­nia itp.; szczy­to­wy mo­ment;
2. przej­ście ciała nie­bie­skie­go przez pła­szczyz­nę po­łud­ni­ka; gó­ro­wa­nie lub do­ło­wa­nie;
3. naj­wyż­szy punkt na ja­kimś ob­sza­rze; wierz­cho­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szczy­to­wy punkt, naj­moc­niej­sze na­si­le­nie ja­kie­goś pro­ce­su

 (1.2) astr. pro­ces przej­ścia ciała nie­bie­skie­go po­przez pła­szczyz­nę po­łud­ni­ka

Wiktionary

Kul­mi­na­cja (łac. "cul­mi­na­tio" 'naj­wyż­szy punkt') – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na uzy­ska­niu przez dane ciało nie­bie­skie mak­sy­mal­nej albo mi­ni­mal­nej wy­so­ko­ści w cza­sie obro­tu sfery nie­bie­skiej. Kul­mi­na­cje dzie­li się na górną, zwaną też gó­ro­wa­niem, lub dolną na­zy­wa­ną także do­ło­wa­niem. Oba ro­dza­je kul­mi­na­cji od­by­wa­ją się na tym samym okrę­gu wiel­kim, zwa­nym po­łud­ni­kiem nie­bie­skim (prze­cho­dzą­cym przez oba bie­gu­ny nie­bie­skie oraz zenit i nadir).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩˈnat͡sʲja, AS: kulmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kulminować ndk.

 przym. kulminacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apogeum, szczyt

 (1.2) górowanie

Wiktionary


kulminacyjnie

przy­słó­wek czasu lub spo­so­bu

 (1.1) w punk­cie naj­wyż­sze­go na­tę­że­nia, w szczy­to­wym mo­men­cie, naj­bar­dziej in­ten­syw­nie

Wiktionary


kulminacyjny

→ kul­mi­na­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) naj­wyż­szy, szczy­to­wy pod wzglę­dem na­pię­cia uczu­cio­we­go, na­si­le­nia, na­gro­ma­dze­nia ja­kichś zja­wisk, prze­żyć

 (1.2) wzno­szą­cy się naj­wy­żej, gó­ru­ją­cy nad resz­tą te­re­nu

Wiktionary

Patrz:

kulminacja

Przykłady

 (1.1) Kul­mi­na­cyj­ny mo­ment dra­ma­tu. Zde­ner­wo­wa­nie dosz­ło do punk­tu kul­mi­na­cyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: kulmʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulminacja ż.

 czas. kulminować

Wiktionary


kulminanta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan szczy­to­we­go na­pię­cia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩˈnãnta, AS: kulmʹĩnãnta

Wiktionary


kulnicowce

rząd grzy­bów nie­do­sko­na­łych; Spha­e­rop­si­da­les


SJP.pl


kulnicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów nie­do­sko­na­łych


SJP.pl


kulnik

drob­na ro­śli­na o nie­bie­skich kwia­tach, ros­ną­ca w Al­pach i oko­li­cach śró­dziem­no­mor­skich; glo­bu­la­ria


SJP.pl

Kul­nik ("Glo­bu­la­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy w sy­ste­mie APG IV do ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych ("Plan­ta­gi­na­ce­ae"). Obej­mu­je około 30 ga­tun­ków i mie­szań­ców. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Glo­bu­la­ria vul­ga­ris" L.

Wikipedia


kulnikowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych


SJP.pl


kulnikowaty

o ce­chach kul­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kulnąć

1. popch­nąć jakiś przed­miot wpra­wia­jąc go w ruch obro­to­wy, po­to­czyć coś okrą­głe­go;
2. po­tocz­nie: ude­rzyć kogoś;
3. kul­nąć się: po­to­czyć się, prze­być jakąś drogę, to­cząc się


SJP.pl


kulo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: kula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulɔ, AS: kulo

Wiktionary


kulochwyt

ele­ment strzel­ni­cy, zwy­kle w po­sta­ci muru lub wału ziem­ne­go, znaj­du­ją­cy się za tar­czą, za­po­bie­ga­ją­cy wy­la­ty­wa­niu po­ci­sków poza strzel­ni­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wał osła­nia­ją­cy strzel­ni­cę

Wiktionary

Ku­lo­chwyt – in­sta­la­cja słu­żą­ca jako ba­rie­ra do prze­chwy­ty­wa­nia po­ci­sków wy­strze­li­wa­nych z broni strze­lec­kiej.

Ku­lo­chwy­ty sto­so­wa­ne są naj­czę­ściej na strzel­ni­cach, znaj­du­jąc się za ostat­nią linią tarcz. Przy­bie­ra­ją zróż­ni­co­wa­ne formy, przy czym na strzel­ni­cach ot­war­tych sto­su­je się zaz­wy­czaj kon­struk­cje wy­ko­rzy­stu­ją­ce nasyp z ziemi (nie­kie­dy pod­par­ty od tyłu murem). Na strzel­ni­cach zam­knię­tych (w po­mie­szcze­niach) czę­sto używa się za­miast tego od­po­wied­nich skrzyń wy­peł­nio­nych pia­skiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strzel­ni­ca za­ro­sła i na ku­lo­chwy­tach mo­żesz grzy­by zbie­rać.

Wiktionary


kulomb

jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go okre­śla­ją­ca ilość elek­trycz­no­ści prze­pły­wa­ją­cej przez po­przecz­ny prze­krój prze­wod­ni­ka w ciągu 1 se­kun­dy przy na­tę­że­niu prądu elek­trycz­ne­go rów­nym 1 am­pe­ro­wi; am­pe­ro­se­kun­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. elektr. jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go w ukła­dzie SI, oz­na­cza­na sym­bo­lem C;

Wiktionary

Nie mylić z: Ko­lumb.

Ku­lomb (C) – jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go w ukła­dzie SI (jed­nost­ka po­chod­na ukła­du SI). Nazwa "ku­lomb" po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go uczo­ne­go Char­les Co­u­lomb.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkulɔ̃mp, AS: kulõmp

Wiktionary


kulombometr

przy­rząd do mie­rze­nia ła­dun­ku elek­trycz­ne­go prze­pły­wa­ją­ce­go w okre­ślo­nym cza­sie przez dany obwód elek­trycz­ny; ku­lo­metr, wol­ta­metr


SJP.pl


kulombomierz

przy­rząd do mie­rze­nia ilo­ści elek­trycz­no­ści prze­pły­wa­ją­cej przez prze­wod­nik elek­trycz­ny


SJP.pl


kulombowski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Co­u­lom­ba


SJP.pl


kulometr

przy­rząd do mie­rze­nia ła­dun­ku elek­trycz­ne­go prze­pły­wa­ją­ce­go w okre­ślo­nym cza­sie przez dany obwód elek­trycz­ny; ku­lom­bo­metr; wol­ta­metr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. urzą­dze­nie do po­mia­ru ła­dun­ku elek­trycz­ne­go

Wiktionary

Ku­lo­metr (wol­ta­metr, ku­lom­bo­metr -fr.-gr.) – urzą­dze­nie do po­mia­ru ła­dun­ku elek­trycz­ne­go.

Ku­lo­metr jest na­czy­niem, w któ­rym prze­bie­ga elek­tro­li­za, tak skon­stru­o­wa­nym, że można do­kład­nie zmie­rzyć ilość jej pro­duk­tów. Na przy­kład w ku­lo­me­trze sre­bro­wym można do­kład­nie zwa­żyć osa­dzo­ne na elek­tro­dzie sre­bro, a w ku­lo­me­trze ga­zo­wym zmie­rzyć ob­ję­tość wyt­wo­rzo­nych w cza­sie elek­tro­li­zy gazów (wodór i tlen).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­lo­metr jest na­czy­niem, w któ­rym prze­bie­ga elek­tro­li­za.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlɔ̃mɛtr̥, AS: kulõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woltametr, kulombometr

Wiktionary


kulometria

me­to­da okre­śla­nia ilo­ści sub­stan­cji sto­so­wa­na w che­mii ana­li­tycz­nej; opie­ra się na wy­ko­rzy­sta­niu prawa Fa­ra­da­ya - za­leż­no­ści mię­dzy ilo­ścią re­a­gu­ją­cej sub­stan­cji a war­to­ścią ła­dun­ku elek­trycz­ne­go, który prze­pły­nął przez układ


SJP.pl

Ku­lo­me­tria – ze­spół metod elek­tro­che­micz­nych, opar­tych na za­sto­so­wa­niu praw elek­tro­li­zy Fa­ra­da­ya, okre­śla­ją­cych za­leż­ność po­mię­dzy ilo­ścią prze­pły­wa­ją­ce­go przez obwód ła­dun­ku a ilo­ścią sub­stan­cji ule­ga­ją­cej elek­tro­li­zie. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je ku­lo­me­trii:

Wikipedia


kulomiot

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy pchnię­cie kulą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca pchnię­cie kulą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. wojsk. ka­ra­bin ma­szy­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­niej pró­bie ku­lo­miot oddał rzut spa­lo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlɔ̃mʲjɔt, AS: kulõmʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kulomiotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miotacz kulą, kulomiotacz

Wiktionary


kulomiotacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik pchnię­cia kulą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulomiot

Wiktionary


kulomiotka

→ ku­lo­miot


SJP.pl

Patrz:

kulomiot

kulomiotniczy

prze­sta­rza­le: strze­la­ją­cy z ku­lo­mio­tu, ob­słu­gu­ją­cy ku­lo­miot


SJP.pl


kulomiotowy

przy­miot­nik od: ku­lo­miot


SJP.pl


kulon

ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bur­hi­nus oe­dic­ne­mus|ref=tak., śred­ni eu­raz­ja­tyc­ki i afry­kań­ski ptak wę­drow­ny o du­żych, żół­tych oczach;

 (1.2) ornit. ogól­nie ptak z ro­dzi­ny ku­lo­nów (1.1) (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bur­hi­ni­dae|ref=tak.);

 (1.3) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nu­me­nius ar­qu­a­ta|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych; kulik wiel­ki

 (1.4) daw. mie­szcza­nin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­szczą ża­ło­śnie w trzci­nach szpa­ki, kra­czą kurki wodne, pog­wi­zdu­ją be­ka­sy, huczą bąki, kwa­ka­ją ukry­te stada ka­czek, smut­nie poś­pie­wu­ją ry­bit­wy; ryt­micz­nie wy­rzu­ca­jąc do lotu skrzy­dła ko­ły­szą się ku­lo­ny, sro­ko­sze kują że­la­zo na ga­łąz­kach ol­szyn, a wy­so­ko na ga­łę­ziach sosen edu­ku­ją swe dzie­ci, obrzyd­li­wie wrze­szcząc, wrony-matki.

 (1.1) Nad gło­wa­mi pły­ną­cych ula­ty­wa­ły mi­lio­ny ptact­wa wod­ne­go, pe­li­ka­nów, dzi­kich gęsi, żu­ra­wi, ka­czek i cza­jek, ku­lo­nów i ry­bi­tew; w ocze­re­tach przy­brzeż­nych sły­chać było taki gwar, takie ko­tło­wa­nie się wody i szum skrzy­deł, że rzekł­byś, iż od­by­wa­ją się tam sejmy lub wojny pta­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulɔ̃n, AS: kulõn

Wiktionary


kuloodporność

→ ku­lo­od­por­ny


SJP.pl

Patrz:

kuloodporny

kuloodporny

od­por­ny na prze­bi­cie przez niek­tó­re po­ci­ski broni pal­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest od­por­ny na prze­bi­cie kulą z broni pal­nej

Wiktionary

Ku­lo­od­por­ny (ang. "Bul­let­pro­of Monk") – ame­ry­kań­ski film z po­gra­ni­cza ko­me­dii, akcji i fan­ta­sy. Film jest adap­ta­cją ko­mik­su au­tor­stwa Breta Le­wi­sa i Mi­cha­e­la Avona Oe­min­ga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuloodporność ż.

Wiktionary


kulorzęsek

ga­tu­nek orzę­ska wy­wo­łu­ją­ce­go rybią ospę


SJP.pl


kulos

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź. po­gard. noga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź te ku­lo­sy!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) noga

Wiktionary


kuloty

sze­ro­kie spód­ni­co­spod­nie do po­ło­wy łydek


SJP.pl


kulować

prze­sta­rza­łe: kul­ko­wać;
1. obra­biać po­wierzch­nię ma­te­ria­łu po­przez ude­rza­nie śru­tem;
2. przyt­wier­dzać do ziemi za­gię­ty pędy ro­ślin


SJP.pl


kulowiec

pra­cow­nik KUL-u (Ka­to­lic­kie­go Uni­wer­sy­te­tu Lu­bel­skie­go); KUL-owiec


SJP.pl


kulowierca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. lub żart. osoba, która uz­na­je ku­li­sty kształt Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja nie wy­śmie­wam ku­lo­wier­ców, je­dy­nie sta­ram się, aby spoj­rze­li na pewne spra­wy ina­czej i z ot­war­to­ścią.

Wiktionary


kulowski

zwią­za­ny z KUL-em (Ka­to­lic­kim Uni­wer­sy­te­tem Lu­bel­skim), do­ty­czą­cy KUL-u; KUL-owski


SJP.pl


kulowy

przy­miot­nik od: kula


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kulą, do­ty­czą­cy kuli

 (1.2) wy­ko­rzy­stu­ją­cy kule, przez­na­czo­ny na kule

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­go­da ma rów­nież wpływ na lot śrutu, a nawet po­ci­sku ku­lo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kula ż., kulka ż., kuleczka ż., kulistość ż.

 przym. kulisty

 przysł. kuliście

 czas. kulać ndk.

Wiktionary


kulpiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kul­piń­ski – pol­ski gór­nik i po­li­tyk
  • Ro­bert Kul­piń­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Kul­piń­ski – herb szla­chec­ki

Wikipedia


kulpowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Kul­ski – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy, dy­plo­ma­ta i dzia­łacz par­tyj­ny
  • Ju­lian Kul­ski – pol­ski woj­sko­wy, po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ju­lian Eu­ge­niusz Kul­ski – pol­ski ar­chi­tekt, żoł­nierz AK, pow­sta­niec war­szaw­ski

Wikipedia


kulson

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. lub żart. po­li­cjant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy ma prawo pro­te­sto­wać, je­stem z wami kul­so­ny ;)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulsoństwo n., kulsoneria ż.

 przym. kulsoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. policjant; pot. gliniarz, glina, pan władza, misiek, miś, misiak, smerf; obraź. pies; reg. pozn. szkieł

Wiktionary


kulsza

ina­czej: kość bio­dro­wa; bio­dro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. kość bio­dro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kulszowy

Wiktionary


kulszowy

przy­miot­nik od: kul­sza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy oko­lic kul­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulsza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biodrowy

Wiktionary


kult

1. re­li­gij­na cześć od­da­wa­na siłom nad­przy­ro­dzo­nym, rze­czom lub oso­bom;
2. ca­łoksz­tałt prak­tyk re­li­gij­nych i obrzę­dów, bę­dą­cy jed­nym z za­sad­ni­czych aspek­tów re­li­gii;
3. oka­zy­wa­ny komuś lub cze­muś wiel­ki sza­cu­nek; uwiel­bie­nie, cześć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. za­cho­wa­nia o cha­rak­te­rze re­li­gij­nym sku­pio­ne na bó­stwie, innej isto­cie lub przed­mio­cie;

 (1.2) przen. opo­wia­da­nie się za jakąś war­to­ścią, prze­ko­na­niem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kult re­li­gij­ny – wszel­kie za­cho­wa­nia i prak­ty­ki re­li­gij­ne czy­nio­ne wobec isto­ty bądź przed­mio­tu kultu;
  • kult świę­tych – szcze­gól­na cześć od­da­wa­na w Ko­ście­le oso­bom uwa­ża­nych za zba­wio­ne;
  • kult jed­nost­ki – kult przy­wód­cy w im­pe­rial­nym, au­to­kra­tycz­nym, au­to­ry­tar­nym lub to­ta­li­tar­nym sy­ste­mie wła­dzy;
  • Kult – pol­ska grupa mu­zycz­na;
    • Kult – album grupy Kult;
  • Kult – album ze­spo­łu Made in Po­land wy­da­ny w 2018 roku;
  • Kult – gra fa­bu­lar­na;
  • Kult (ang. The Wic­ker Man) – film w re­ży­se­rii Neila LaBute z roku 2006;
  • Kult (ang. The Wic­ker Man) – film w re­ży­se­rii Ro­bi­na Hardy'ego z roku 1973.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofia­ra jest nie­o­dłącz­nym skład­ni­kiem kultu.

 (1.2) Po za­ka­zie dy­stry­bu­cji film ten stał się szyb­ko przed­mio­tem kultu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kult, AS: kult

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulcik mrz., kultysta m.

 czas. kultywować ndk.

 przym. kultowy, kultyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) religia

Wiktionary


kult.

skrót od: kul­tu­ra, kul­tu­ro­wy, kul­tu­ral­ny


SJP.pl


kultar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­te­chi­no­mys|Krefft|ref=tak., nie­wiel­ki ssak z po­dro­dzi­ny gru­bo­go­ni­ków, przy­po­mi­na­ją­cy mysz, wy­stę­pu­ją­cy w Au­stra­lii;

Wiktionary

Kul­tar ("An­te­chi­no­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny gru­bo­go­ni­ków (Smint­hop­si­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny nie­ła­zo­wa­tych (Da­sy­u­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masa ciała kul­ta­rów wy­no­si 15–30 g.

Wiktionary


kultowość

po­wią­za­nie z kul­tem (czcią re­li­gij­ną lub wiel­kim sza­cun­kiem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kul­to­we; cecha tych, któ­rzy są kul­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kultowy

 przysł. kultowo

Wiktionary


kultowy

przy­miot­nik od: kult (np. na­czy­nia kul­to­we, kul­to­wy film)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kul­tem, do­ty­czą­cy kultu

 (1.2) taki, który sym­bo­li­zu­je doś­wiad­cze­nia, war­to­ści i po­sta­wy ja­kiejś spo­łecz­no­ści lub po­ko­le­nia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. taki, który cie­szy się dużą po­pu­lar­no­ścią w okre­ślo­nej gru­pie spo­łecz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Szef stu­dia obie­cał, że piąta część kul­to­wej bajki na pewno pow­sta­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult m., kultura ż., kultowość ż., kulturalność ż., kulturystyka ż., kulturysta ż., kulturystka ż.

 przym. kulturowy, kulturalny, kulturystyczny, kultyczny

 przysł. kulturalnie

Wiktionary


kultura

1. umie­jęt­ność ob­co­wa­nia z ludź­mi, za­cho­wa­nia się od­po­wied­nio do sy­tu­a­cji; kul­tu­ral­ność, ogła­da, takt, oby­cie;
2. ma­te­rial­na i umy­sło­wa dzia­łal­ność spo­łe­czeństw oraz jej wyt­wo­ry;
3. spo­łe­czeń­stwo roz­pa­try­wa­ne ze wzglę­du na jego do­ro­bek ma­te­rial­ny i umy­sło­wy;
4. od­po­wied­nio wy­so­ki po­ziom roz­wo­ju spo­łe­czeń­stwa w ja­kimś za­kre­sie;
5. w bio­lo­gii: sztucz­na ho­dow­la ko­mó­rek, tka­nek lub mi­kro­or­ga­niz­mów na po­żyw­kach;
6. w bio­lo­gii: drob­no­u­stro­je wy­ho­do­wa­ne na po­żyw­ce;
7. w rol­nict­wie: upra­wa roli po­przez sto­so­wa­nie róż­nych za­bie­gów agro­tech­nicz­nych; agro­kul­tu­ra;
8. w rol­nict­wie: ho­dow­la i upra­wa ro­ślin; agro­kul­tu­ra;
9. w rol­nict­wie: ro­śli­na upra­wia­na na pew­nym ob­sza­rze w ce­lach użyt­ko­wych;
10. w rol­nict­wie: teren upra­wy tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ca­łoksz­tałt do­rob­ku ma­te­rial­ne­go i du­cho­we­go danej spo­łecz­no­ści lub całej ludz­ko­ści

 (1.2) spo­łe­czeń­stwo, roz­pa­try­wa­ne pod kątem jego osią­gnięć ma­te­rial­nych i du­cho­wych

 (1.3) wy­so­ki po­ziom do­sko­na­ło­ści spo­łe­czeń­stwa w ja­kiejś dzie­dzi­nie, spe­cjal­no­ści

 (1.4) umie­jęt­ność ob­co­wa­nia z ludź­mi

 (1.5) geol. struk­tu­ra gleby upraw­nej, uzy­ska­na na sku­tek za­bie­gów agro­tech­nicz­nych i ra­cjo­nal­nej go­spo­dar­ki, także owe za­bie­gi i go­spo­dar­ka

 (1.6) biol. sztucz­na ho­dow­la mi­kro­or­ga­niz­mów, ko­mó­rek lub tka­nek

 (1.7) bot. ro­dzaj ro­ślin użyt­ko­wych upra­wia­nych na danym te­re­nie, także teren ta­kiej upra­wy

Wiktionary

Kul­tu­ra (z co­le­re, 'upra­wa, dbać, pie­lę­gno­wać, kształ­ce­nie’) – wie­loz­nacz­ny ter­min po­cho­dzą­cy od ( cul­tus agri „upra­wa roli”), in­ter­pre­to­wa­ny w wie­lo­ra­ki spo­sób przez przed­sta­wi­cie­li róż­nych nauk. Naj­czę­ściej jest ro­zu­mia­na jako ca­łoksz­tałt du­cho­we­go i ma­te­rial­ne­go do­rob­ku spo­łe­czeń­stwa. Kul­tu­rę można okre­ślić jako ogół wyt­wo­rów ludzi, za­rów­no ma­te­rial­nych, jak i nie­ma­te­rial­nych: du­cho­wych, sym­bo­licz­nych, ta­kich jak wzory my­śle­nia i za­cho­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­te­re­su­ję się kul­tu­rą i hi­sto­rią daw­nej Pol­ski.

 (1.4) Mój zna­jo­my odz­na­cza się wy­so­ką kul­tu­rą pod­czas roz­mo­wy z in­ny­mi.

 (1.6) Długo wa­ha­łam się, czy nie kupić jo­gur­tu z ży­wy­mi kul­tu­ra­mi bak­te­rii.

 (1.7) W are­a­le upraw prze­wa­ża­ją kul­tu­ry zbo­żo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kulˈtura, AS: kultura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturalność ż.

 przym. kulturowy, kulturalny, kulturny, kultowy

 przysł. kulturowo, kulturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) obycie, ogłada, savoir-vivre, bon-ton, dobre wychowanie

Wiktionary


kulturalista

zwo­len­nik nurtu za­po­cząt­ko­wa­ne­go przez pol­skie­go fi­lo­zo­fa i so­cjo­lo­ga, Flo­ria­na Zna­niec­kie­go, opar­te­go na re­flek­sji nad zja­wi­ska­mi kul­tu­ry


SJP.pl


kulturalizm

po­gląd na świat pow­sta­ły z za­ło­żeń zwią­za­nych z re­flek­sją nad zja­wi­ska­mi kul­tu­ry, któ­re­go au­to­rem jest Flo­rian Zna­niec­ki, pol­ski fi­lo­zof i so­cjo­log


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kul­tu­ra­lizm – nurt au­tor­stwa Flo­ria­na Zna­niec­kie­go
  • Kul­tu­ra­lizm – sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny Jana Stach­niu­ka

Wikipedia


kulturalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kul­tu­ral­ny; zwią­za­ny z kul­tu­rą

 (1.2) w spo­sób kul­tu­ral­ny; grzecz­nie, z na­le­ży­ty­mi ma­nie­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabór nie­miec­ki był bar­dzo za­co­fa­ny kul­tu­ral­nie.

 (1.2) Cie­szę się, że ba­wi­li­ście się kul­tu­ral­nie i nie za gło­śno.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kultowy, kulturalny

 rzecz. kultura ż.

 przysł. kulturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturowo

 (1.2) grzecznie

Wiktionary


kulturalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kul­tu­ral­nie


SJP.pl


kulturalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kul­tu­ral­ny


SJP.pl


kulturalno-geograficzny

zwią­za­ny z kul­tu­rą i ge­o­gra­fią cze­goś; ge­o­gra­ficz­no-kul­tu­ral­ny, ge­o­gra­ficz­no-kul­tu­ro­wy


SJP.pl


kulturalno-oświatowa

po­tocz­nie: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się or­ga­ni­zo­wa­niem gier, kon­kur­sów, wy­cie­czek itp. w do­mach kul­tu­ry, oś­rod­kach wy­po­czyn­ko­wych itp.


SJP.pl


kulturalno-oświatowy

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się or­ga­ni­zo­wa­niem gier, kon­kur­sów, wy­cie­czek itp. w do­mach kul­tu­ry, oś­rod­kach wy­po­czyn­ko­wych itp.


SJP.pl


kulturalnojęzykowy

do­ty­czą­cy kul­tu­ry ję­zy­ka


SJP.pl


kulturalność

umie­jęt­ność ob­co­wa­nia z ludź­mi, za­cho­wa­nia się od­po­wied­nio do sy­tu­a­cji; kul­tu­ra, ogła­da, takt, oby­cie


SJP.pl


kulturalny

1. odz­na­cza­ją­cy się kul­tu­rą oso­bi­stą - wy­ro­bie­niem to­wa­rzy­skim, nie­na­gan­nym spo­so­bem bycia, np. kul­tu­ral­ny czło­wiek; uprzej­my, szar­manc­ki, dżen­tel­meń­ski;
2. zwią­za­ny z kul­tu­rą - po­zio­mem roz­wo­ju spo­łe­czeństw, grup, jed­no­stek w danej epoce hi­sto­rycz­nej, np. do­ro­bek, roz­wój kul­tu­ral­ny; kul­tu­ro­wy;
3. w rol­nict­wie: na­da­ją­cy się do upra­wy, ho­dow­li; kul­ty­wo­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kul­tu­ry, sze­rzą­cy kul­tu­rę

 (1.2) taki, który odz­na­cza się kul­tu­rą, wyksz­tał­ce­niem, do­brym wy­cho­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sach kontr­re­for­ma­cji tros­kli­wym go­spo­da­rzem Rzymu oka­zał się Grze­gorz XIII (1572-1585), dzie­lą­cy swą ener­gię mię­dzy walkę z he­rez­ją a dzia­łal­ność kul­tu­ral­ną, na­u­ko­wą i go­spo­dar­czą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈralnɨ, AS: kulturalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultura ż.

 przym. kulturowy, kultowy

 przysł. kulturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dobrze wychowany, grzeczny, obyty, wykształcony, wyrafinowany

Wiktionary


kulturem

jed­nost­ka et­no­ling­wi­stycz­na, która w pla­nie wy­ra­ża­nia jest re­pre­zen­to­wa­na przez po­je­dyn­cze lek­se­my, zaś w pla­nie tre­ści ma tak bo­ga­te zna­cze­nia, że dzię­ki niej można zro­zu­mieć spe­cy­fi­kę danej spo­łecz­no­ści na­ro­do­wej, et­nicz­nej lub re­gio­nal­nej


SJP.pl

Kul­tu­rem – jed­nost­ka et­no­ling­wi­stycz­na, która w pla­nie wy­ra­ża­nia jest re­pre­zen­to­wa­na przez po­je­dyn­cze lek­se­my, zaś w pla­nie tre­ści ma tak bo­ga­te zna­cze­nia, że dzię­ki niej można zro­zu­mieć spe­cy­fi­kę danej spo­łecz­no­ści na­ro­do­wej, et­nicz­nej lub re­gio­nal­nej.

Wikipedia


kulturfilm

pro­pa­gan­do­wy film oś­wia­to­wy pro­du­ko­wa­ny przez nie­miec­ką wyt­wór­nię UFA po 1927 roku aż do upad­ku Trze­ciej Rze­szy


SJP.pl


kulturka

zdrob­nie­nie od: kul­tu­ra (np. pełna kul­tur­ka)


SJP.pl

Kul­tur­ka – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny pow­sta­ły w 1998 w Kra­ko­wie. Za­ło­ży­cie­la­mi grupy, był kom­po­zy­tor i dzien­ni­karz Krzysz­tof Filus oraz wo­ka­list­ka Jo­an­na Men­dy­ka.

Skład zo­stał uzu­peł­nio­ny na­stę­pu­ją­cy­mi mu­zy­ka­mi: Artur Malik, per­ku­sja (rów­nież Lom­bard i Od­dział Zam­knię­ty), Paweł Mą­ci­wo­da, gi­ta­ra ba­so­wa (obec­nie gra w Scor­pions), Piotr Płon­ka, gi­ta­ra so­lo­wa (rów­no­cze­śnie w Sztyw­nym Palu Azji), Marek Krupa, sak­so­fon (ze­spo­ły De­kiel i Sie­dem) oraz Ma­ciej Ra­pacz na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych.

Wikipedia


kulturkampf

z nie­miec­kie­go: walka kul­tur; walka rządu pru­skie­go z Ko­ścio­łem ka­to­lic­kim w la­tach 1871-78, ma­ją­ca w za­bo­rze pru­skim cha­rak­ter walki z pol­sko­ścią; Kul­tur­kampf


SJP.pl

Kul­tur­kampf (z niem. „walka o kul­tu­rę”; wym. nie­miec­ka "MAF:",) – nazwa okre­śla­ją­ca wy­da­rze­nia w Ce­sar­stwie Nie­miec­kim z lat 1871–1878, kiedy to kanc­lerz Otto von Bis­marck usi­ło­wał do­pro­wa­dzić do ogra­ni­cze­nia wpły­wów Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w pań­stwie. Nie­miec­ki "Kul­tur­kampf" wy­róż­niał się na tle po­dob­nych ru­chów swo­jej epoki sil­nym ele­men­tem an­ty­pol­skim.

Wikipedia


kulturolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki ba­da­ją­cej róż­no­rod­ne pro­ce­sy, zja­wi­ska kul­tu­ro­we, typy kul­tur na­ro­do­wych, kręgi kul­tu­ro­we itp.; kul­tu­roz­naw­ca, et­no­graf, lu­doz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kul­tu­ro­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturologia ż.

:: fż. kulturolożka ż.

 przym. kulturologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturoznawca

Wiktionary


kulturologia

nauka ba­da­ją­ca róż­no­rod­ne pro­ce­sy, zja­wi­ska kul­tu­ro­we, typy kul­tur na­ro­do­wych, kręgi kul­tu­ro­we itp.; kul­tu­roz­naw­stwo, et­no­gra­fia, lu­doz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o kul­tu­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) So­cjo­lo­gia jest uz­na­ną już dzie­dzi­ną nauki, a kul­tu­ro­lo­gia do­pie­ro poz­naw­czym pro­jek­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulturɔˈlɔɟja, AS: kulturoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturolog m., kulturolożka ż.

 przym. kulturologiczny, kulturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturoznawstwo

Wiktionary


kulturologiczny

do­ty­czą­cy nauki ba­da­ją­cej róż­no­rod­ne pro­ce­sy, zja­wi­ska kul­tu­ro­we, typy kul­tur na­ro­do­wych, kręgi kul­tu­ro­we itp.; kul­tu­roz­naw­czy, et­no­gra­ficz­ny, lu­doz­naw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kul­tu­ro­lo­gią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturologia ż., kulturolog m., kulturolożka ż.

Wiktionary


kulturolożka

→ kul­tu­ro­log


SJP.pl

Patrz:

kulturolog

kulturotwórczy

ma­ją­cy wpływ na two­rze­nie się, roz­wój kul­tu­ry


SJP.pl


kulturowo

przy­słó­wek

 (1.1) od kul­tu­ro­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɔvɔ, AS: kulturovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturowość ż., kultura ż., kulturka ż.

 przym. kulturowy

 przysł. kulturalnie

Wiktionary


kulturowo-etniczny

zwią­za­ny z przy­na­leż­no­ścią do da­ne­go na­ro­du i jego kul­tu­rą


SJP.pl


kulturowość

→ kul­tu­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kul­tu­ro­we; cecha tych, któ­rzy są kul­tu­ro­wi

Wiktionary

Patrz:

kulturowy

Powiązane:

 przym. kulturowy

 przysł. kulturowo

Wiktionary


kulturowy

zwią­za­ny z kul­tu­rą - ca­łoksz­tał­tem do­rob­ku du­cho­we­go i ma­te­rial­ne­go ludz­ko­ści, np. róż­ni­ce kul­tu­ro­we, toż­sa­mość kul­tu­ro­wa; kul­tu­ral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kul­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na cier­pie­nie i śmierć nie­u­chron­nie z nim zwią­za­ne je­ste­śmy zde­cy­do­wa­nie prze­ciw­ni tzw. ubo­jo­wi ry­tu­al­ne­mu, a le­ga­li­za­cję tego pro­ce­de­ru w Pol­sce uwa­ża­my za kul­tu­ro­wy krok wstecz.

 (1.1) Ka­by­lo­wie są nieco bar­dziej „eu­ro­pej­scy” i stąd mniej­sze są róż­ni­ce kul­tu­ro­we.

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

 (1.1) "An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɔvɨ, AS: kulturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultura ż., kulturologia ż., kulturowość ż.

 przym. kulturalny, kultowy

 przysł. kulturowo

Wiktionary


kulturoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki ba­da­ją­cej róż­no­rod­ne pro­ce­sy, zja­wi­ska kul­tu­ro­we, typy kul­tur na­ro­do­wych, kręgi kul­tu­ro­we itp.; kul­tu­ro­log, et­no­graf, lu­doz­naw­ca


SJP.pl


kulturoznawczy

do­ty­czą­cy nauki ba­da­ją­cej róż­no­rod­ne pro­ce­sy, zja­wi­ska kul­tu­ro­we, typy kul­tur na­ro­do­wych, kręgi kul­tu­ro­we itp.; kul­tu­ro­lo­gicz­ny, et­no­gra­ficz­ny, lu­doz­naw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kul­tu­roz­naw­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez wzglę­du na to, czy pro­fil stu­diów ame­ry­ka­ni­stycz­nych jest bar­dziej kul­tu­roz­naw­czy czy po­li­to­lo­gicz­ny, każdy stu­dent po­wi­nien za­cząć poz­na­wa­nie Ame­ry­ki od lek­tu­ry Kon­sty­tu­cji Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturoznawstwo n., kulturoznawca m.

Wiktionary


kulturoznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki ba­da­ją­cej róż­no­rod­ne pro­ce­sy, zja­wi­ska kul­tu­ro­we, typy kul­tur na­ro­do­wych, kręgi kul­tu­ro­we itp.; et­no­graf­ka, lu­doz­naw­czy­ni, ko­bie­ta kul­tu­ro­log


SJP.pl


kulturoznawstwo

nauka ba­da­ją­ca róż­no­rod­ne pro­ce­sy, zja­wi­ska kul­tu­ro­we, typy kul­tur na­ro­do­wych, kręgi kul­tu­ro­we itp.; kul­tu­ro­lo­gia, et­no­gra­fia, lu­doz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauk. nauka o kul­tu­rze

Wiktionary

Kul­tu­roz­naw­stwo – dy­scy­pli­na nauk hu­ma­ni­stycz­nych zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem kul­tu­ry, ro­zu­mia­nej jako ak­sjo­lo­gicz­no-nor­ma­tyw­na sfera re­gu­la­cji prak­tyk spo­łecz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kulturoznawca m.

 przym. kulturoznawczy

Wiktionary


kulturtreger

osoba na­rzu­ca­ją­ca innym spo­łe­czeń­stwom swoje za­sa­dy i swoją kul­tu­rę; kul­tur­tre­gier, kulturträger


SJP.pl


kulturtregerski

→ kul­tur­tre­ger


SJP.pl

Patrz:

kulturtreger

kulturtregerstwo

na­rzu­ca­nie innym spo­łe­czeń­stwom swo­ich zasad i swo­jej kul­tu­ry


SJP.pl


kulturtregier

osoba na­rzu­ca­ją­ca innym spo­łe­czeń­stwom swoje za­sa­dy i swoją kul­tu­rę; kul­tur­tre­ger, kulturträger


SJP.pl


kulturysta

czło­wiek upra­wia­ją­cy kul­tu­ry­sty­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. męż­czyz­na upra­wia­ją­ca kul­tu­ry­sty­kę

 (1.2) pot. czło­wiek do­brze zbu­do­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku by­tom­skich kul­tu­ry­stów wy­stą­pi­ło w re­kla­mie ma­szyn­ki do go­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturystyka ż., kulturystyczność ż.

:: fż. kulturystka ż.

 przym. kulturystyczny, kultowy

Wiktionary


kulturystka

→ kul­tu­ry­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca kul­tu­ry­sty­kę

Wiktionary

Patrz:

kulturysta

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɨstka, AS: kulturystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturystyka ż.

:: fm. kulturysta m.

 przym. kulturystyczny, kultowy

 przysł. kulturystycznie

Wiktionary


kulturystycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kul­tu­ry­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturystka ż.

Wiktionary


kulturystyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. cecha tego, co kul­tu­ry­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyka ż.

 przym. kulturystyczny

Wiktionary


kulturystyczny

→ kul­tu­ry­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z kul­tu­ry­sty­ką, do­ty­czą­cy kul­tu­ry­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

kulturystyka

Przykłady

 (1.1) Za­wod­nik wy­co­fał się ze spor­tu kul­tu­ry­stycz­ne­go w trzy­dzie­stym roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyka ż., kulturystyczność ż.

 przym. kultowy

Wiktionary


kulturystyka

bo­dy­bu­il­ding, tre­ning kul­tu­ry­stycz­ny;
1. ze­spół ćwi­czeń wy­ko­ny­wa­nych za po­mo­cą spe­cjal­nych przy­rzą­dów, za­pew­nia­ją­cych czło­wie­ko­wi silną syl­wet­kę oraz spraw­ność fi­zycz­ną;
2. me­to­dy­ka sto­so­wa­nia tych ćwi­czeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. kształ­to­wa­nie syl­wet­ki ciała po­przez ćwi­cze­nia fi­zycz­ne wy­ko­ny­wa­ne z ob­cią­że­niem;

Wiktionary

Kul­tu­ry­sty­ka – kształ­to­wa­nie syl­wet­ki ciała po­przez hi­per­tro­fię mię­śni szkie­le­to­wych w wy­ni­ku ćwi­czeń fi­zycz­nych wy­ko­ny­wa­nych z ob­cią­że­niem; z jed­no­czes­nym mak­sy­mal­nie moż­li­wym zre­du­ko­wa­niem tkan­ki tłu­szczo­wej pod­skór­nej w celu lep­sze­go uwi­docz­nie­nia mię­śni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­te­usz był wie­lo­krot­nym me­da­li­stą mi­strzostw Pol­ski w kul­tu­ry­sty­ce w ka­te­go­rii po­wy­żej 100 kg.

 (1.1) Moja żona od 17 roku życia upra­wia kul­tu­ry­sty­kę w klu­bie spor­to­wym w Beł­cha­to­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyczność ż.

 przym. kulturystyczny, kultowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) body building

Wiktionary


kultyczny

prze­sta­rza­łe: kul­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kul­tem, do­ty­czą­cy kultu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult m., kultywowanie n.

 czas. kultywować ndk.

 przym. kultowy

 przysł. kultowo

Wiktionary


kultys

naz­wi­sko


SJP.pl


kultysta

przed­sta­wi­ciel kul­tyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. liter. li­te­rat, uży­wa­ją­cy stylu ciem­ne­go, za­wi­łe­go, na­pu­szo­ne­go, przed­sta­wi­ciel kul­tyz­mu;

 (1.2) środ. czło­nek / przed­sta­wi­ciel kultu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultyzm, kult

:: fż. kultystka

Wiktionary


kultystka

→ kul­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

kultysta

kultywacja

1. upra­wa gleby, przy­go­to­wy­wa­nie roli pod za­siew, upra­wę;
2. utrzy­my­wa­nie, pod­trzy­my­wa­nie ja­kichś war­to­ści, np. tra­dy­cji, zwy­cza­jów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upra­wa ziemi

 (1.2) pod­trzy­my­wa­nie i roz­wi­ja­nie tra­dy­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultɨˈvat͡sʲja, AS: kultyvacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kultywacyjny

 czas. kultywować

Wiktionary


kultywacyjny

zwią­za­ny z kul­ty­wa­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) roln. taki, który upra­wia się sto­su­jąc od­po­wied­nie za­bie­gi agro­tech­nicz­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultɨvaˈt͡sɨjnɨ, AS: kultyvacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywacja ż.

Wiktionary


kultywar

od­mia­na ro­śli­ny upraw­nej po­sia­da­ją­ca szcze­gól­ne cechy użyt­ko­we lub este­tycz­ne; cul­ti­var


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. od­mia­na upraw­na ro­śli­ny wy­bra­na z uwagi na szcze­gól­ne wła­ści­wo­ści;

Wiktionary

Kul­ty­war (łac. "cul­ti­var"; cul­tus" = upraw­ny, va­rie­tas" = od­mia­na), od­mia­na upraw­na – wy­raź­nie odręb­na, jed­no­rod­na i trwa­ła od­mia­na upraw­na (ho­dow­la­na) ro­śli­ny, wy­róż­nia­ją­ca się wa­lo­ra­mi użyt­ko­wy­mi lub este­tycz­ny­mi (okre­ślo­ną cechą lub kom­bi­na­cją cech), uzy­ska­na w wy­ni­ku za­bie­gów ho­dow­la­nych (se­lek­cji, krzy­żo­wa­nia, po­li­plo­i­dy­za­cji, dzia­ła­nia mu­ta­ge­nów), ewen­tu­al­nie od­na­le­zio­na w na­tu­rze lub upra­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy w ko­lek­cji różne kul­ty­wa­ry, wszyst­kie ze wzglę­du na ory­gi­nal­ne formy liści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kulˈtɨvar, AS: kultyvar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywarowy

Wiktionary


kultywarowy

→ kul­ty­war


SJP.pl

Patrz:

kultywar

kultywator

urzą­dze­nie do uzdat­nia­nia grun­tów do pro­duk­cji le­śnej lub rol­ni­czej; dra­pacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. dra­pacz, na­rzę­dzie upra­wo­we do spulch­nia­nia roli bez jej od­wra­ca­nia oraz do ni­szcze­nia chwa­stów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) książk. ktoś, dla kogo ważny jest roz­wój i ist­nie­nie ja­kie­goś ele­men­tu kul­tu­ry

Wiktionary

Kul­ty­wa­tor, dra­pacz – na­rzę­dzie upra­wo­we do spulch­nia­nia roli do głę­bo­ko­ści 5–40 cm bez jej od­wra­ca­nia oraz do ni­szcze­nia chwa­stów.

Kul­ty­wa­tor jest na­rzę­dziem przy­cze­pia­nym lub za­wie­sza­nym, skła­da­ją­cym się z ramy, przy­mo­co­wa­nych do niej zębów, kół pod­po­ro­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych do re­gu­la­cji głę­bo­ko­ści ro­bo­czej, ukła­du re­gu­lu­ją­ce­go głę­bo­kość oraz za­cze­pu lub sto­ja­ka za­wie­sze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­dziej skradł kul­ty­wa­tor konny oraz bronę o war­to­ści 1000 zło­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kultywatorka ż.

 przym. kultywatorowy

 czas. kultywatorować

Wiktionary


kultywatorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta, dla któ­rej ważny jest roz­wój i ist­nie­nie ja­kie­goś ele­men­tu kul­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywator mos./mrz.

Wiktionary


kultywatorowy

→ kul­ty­wa­tor; dra­pa­czo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z kul­ty­wa­to­rem; upra­wia­ny z po­mo­cą kul­ty­wa­to­ra; taki jak w kul­ty­wa­to­rze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywator mrz., kultywatorowanie n.

 czas. kultywatorować ndk.

Wiktionary


kultywować

1. utrzy­my­wać i roz­wi­jać ja­kieś tra­dy­cje, zwy­cza­je, war­to­ści itp.;
2. wy­ko­ny­wać prace rol­ni­cze w celu przy­go­to­wa­nia gleby pod upra­wę;
3. upra­wiać okre­ślo­ne ga­tun­ki ro­ślin


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skul­ty­wo­wać)

 (1.1) książk. świa­do­mie roz­wi­jać, utr­wa­lać okre­ślo­ne po­sta­wy, re­la­cje lub za­in­te­re­so­wa­nia

 (1.2) roln. przy­go­to­wy­wać zie­mię pod upra­wę i pro­wa­dzić pie­czo­ło­wi­tą upra­wę okre­ślo­nych ro­ślin

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kul­ty­wo­wać się (dk. skul­ty­wo­wać się)

 (2.1) być kul­ty­wo­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult mrz., kultywacja ż., kultywowanie n.

 przym. kultyczny

Wiktionary


kultyzm

kie­ru­nek li­te­rac­ki po­wszech­ny w ba­ro­ko­wej li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej XVII wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­szu­ka­ną formą, bo­gact­wem stylu, skom­pli­ko­wa­ną skład­nią, znacz­nym udzia­łem me­ta­fo­ry­ki i sym­bo­li­ki; gon­go­ryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej XVII wieku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultysta m.

Wiktionary


kuluar

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) bocz­ne po­mie­szcze­nie w sej­mie, są­dzie, te­a­trze itp. do nie­o­fi­cjal­nych spot­kań i od­po­czyn­ku


SJP.pl


kuluarowy

przy­miot­nik od: ku­lu­ar


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ku­lu­a­rów

 (1.2) przen. nie­o­fi­cjal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuluar m., kuluary

Wiktionary


kuluary

po­uf­ne, nie­jaw­ne oko­licz­no­ści ofi­cjal­nych dzia­łań, za­cho­dzą­ce poza głów­nym miej­scem wy­da­rzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ar­chit. po­mie­szcze­nia w bu­dyn­kach pu­blicz­nych znaj­du­ją­ce się w po­bli­żu sal po­sie­dzeń lub wy­stę­pów, w któ­rych prze­pro­wa­dza­ne są nie­o­fi­cjal­ne roz­mo­wy i spot­ka­nia;

 (1.2) nie­o­fi­cjal­ne oko­licz­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­lu­a­ry – po­mie­szcze­nie o cha­rak­te­rze re­pre­zen­ta­cyj­nym, usy­tu­o­wa­ne naj­czę­ściej w są­siedzt­wie sal przez­na­czo­nych do ofi­cjal­nych obrad, wy­stą­pień, przed­sta­wień w bu­dyn­kach pu­blicz­nych (np. w Sej­mie, tea...
  • Ku­lu­a­ry – pro­gram An­drze­ja Mo­ro­zow­skie­go i To­ma­sza Se­kiel­skie­go na­da­wa­ny w TVN24, za­stą­pio­ny przez Prześ­wiet­le­nie.
  • foyer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeby nie prze­dłu­żać, może dal­szą dy­sku­sję prze­nie­śmy do ku­lu­a­rów.

 (1.2) Nie znam ku­lu­a­rów tej spra­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuluˈwarɨ, AS: kuluu̯ary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuluar mrz.

 przym. kuluarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kulisy

Wiktionary


kulwicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kum

1. po­tocz­nie: są­siad, ko­le­ga
2. oj­ciec chrzest­ny w sto­sun­ku do matki chrzest­nej i do ro­dzi­ców dziec­ka lub oj­ciec dziec­ka w sto­sun­ku do jego ro­dzi­ców chrzest­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. przy­ja­ciel

 (1.2) oj­ciec chrzest­ny w sto­sun­ku do matki chrzest­nej i do ro­dzi­ców dziec­ka

 (1.3) oj­ciec dziec­ka w sto­sun­ku do ro­dzi­ców chrzest­nych dziec­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) żłób

wy­krzy­knik

 (3.1) dźwięk. imi­ta­cja dźwię­ku wy­da­wa­ne­go przez żabę

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. lm. od: kuma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam żył Mie­szek, kum Lesz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũm, AS: kũm

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. kumanie n., skumanie n., kumoterstwo n., kumoter mos., kumotra ż.

:: fż. kuma ż.

 czas. kumać ndk., skumać dk.

 przym. kumoterski

 przysł. kumotersko

 (3.1)

 rzecz. kumkanie n., zakumkanie n.

 czas. kumkać ndk., zakumkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 (1.1-3)

 rzecz. kumanie n., skumanie n., kumoterstwo n., kumoter mos., kumotra ż.

:: fż. kuma ż.

 czas. kumać ndk., skumać dk.

 przym. kumoterski

 przysł. kumotersko

 (3.1)

 rzecz. kumkanie n., zakumkanie n.

 czas. kumkać ndk., zakumkać dk.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1-3) *kumъ < *kъmotrъ < etym|łac|compater.

 (2.1) etym|niem|Kumm.

uwagi.

tłumaczenia.

 (2.1) zobtłum|żłób.

* angielski: (3.1) ribbit

* baskijski: (3.1) kroak

* czeski: (3.1) kva

* duński: (3.1) kvæk

* hiszpański: (1.1) croac

* łaciński: (3.1) coax

* niemiecki: (3.1) quak

* norweski (bokmål): (3.1) kvekk

* nowogrecki: (3.1) κουαξ, βρεκεκέξ

* portugalski: (3.1) croac

* rosyjski: (3.1) ква, квак

* starogrecki: (3.1) βρεκεκεκέξ

* szwedzki: (3.1) kvack

* wilamowski: (1.1) kumöcia m.; (1.2) kumöcia m.; (1.3) kumöcia m.

źródła.

== kum (język gagauski.) ==

thumb|kum (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) piasek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kuma

1. po­tocz­nie: są­siad­ka, ko­le­żan­ka;
2. matka chrzest­na w sto­sun­ku do ojca chrzest­ne­go i do ro­dzi­ców dziec­ka lub matka dziec­ka w sto­sun­ku do jego ro­dzi­ców chrzest­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) matka chrzest­na

 (1.2) pot. są­siad­ka

 (1.3) pot. przy­ja­ciół­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: kum

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: kumać

Wiktionary

Kuma (ros. Кума) – rzeka w Rosji, pły­nie we wschod­niej czę­ści Ka­u­ka­zu Pół­noc­ne­go. Jej dłu­gość wy­no­si około 800 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza – 33,5 tys. km².

Jej źró­dła znaj­du­ją się w Ka­u­ka­zie na wy­so­ko­ści ponad 2000 m n.p.m. Pły­nie w kie­run­ku wschod­nim. Na Ni­zi­nie Nad­ka­spij­skiej rzeka stop­nio­wo za­ni­ka w pia­skach, nie­kie­dy ucho­dzi bez­poś­red­nio do Morza Ka­spij­skie­go. Jej naj­waż­niej­szy do­pływ do Pod­ku­mok. Wody rzeki Kuma wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do na­wad­nia­nia, m.in. po­przez Kanał Terek-Kuma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­wiem też mojej kumie, żeby przysz­ła.

 (1.3) Moja kuma zro­bi­ła se fajne paz­nok­cie. Teraz bar­dziej ją lubię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũma, AS: kũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumcia ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż., kumoterstwo n.

:: fm. kum m.

 czas. kumać, kumać się, kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

 przym. kumoterski

 przysł. po kumotersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kumoszka

 (1.3) kumoszka, psiapsiółka

Wiktionary


kumak

ro­dzaj płaza be­zo­go­no­we­go z ro­dzi­ny ku­ma­ko­wa­tych; kumka


SJP.pl


kumakowate

ro­dzi­na pła­zów be­zo­go­no­wych


SJP.pl

Ku­ma­ko­wa­te (Bom­bi­na­to­ri­dae) – ro­dzi­na pła­zów z grupy Ar­cha­e­o­ba­tra­chia w rzę­dzie pła­zów be­zo­go­no­wych (Anura).

Wikipedia


kumakowaty

o ce­chach ku­ma­ko­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl


kumamoto

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Ku­ma­mo­to (jap. 熊本市 Ku­ma­mo­to-shi) – mia­sto w Ja­po­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pre­fek­tu­ry Ku­ma­mo­to, w za­chod­niej czę­ści wyspy Kiu­siu.

Znaj­du­je się tutaj XV-wiecz­ny zamek Ku­ma­mo­to.

W Ku­ma­mo­to uro­dzi­ła się Miy­a­bi Onit­su­ka, snow­bo­ar­dzist­ka, mi­strzy­ni świa­ta w slo­pe­sty­le'u oraz Eiichirō Oda, autor mangi "One Piece".

Wikipedia


kuman

kuman wą­skos­mu­gi - ga­tu­nek ma­da­ga­skar­skie­go ssaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny fa­lan­ru­ko­wa­tych; man­gu­sta wą­skos­mu­ga


SJP.pl


kumanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kumać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekumanie n.

 czas. kumać się, kumać ndk.

Wiktionary


kumanka

człon­ki­ni ko­czow­ni­cze­go ludu tu­rec­kie­go


SJP.pl


kumanowie

ko­czow­ni­czy lud tu­rec­ki; Po­łow­cy, Ko­ma­no­wie


SJP.pl


kumar

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ajith Kumar (ur. 1971) – in­dyj­ski aktor
  • Akhil Kumar (ur. 1981) – in­dyj­ski bok­ser
  • Aks­hay Kumar (ur. 1967) – in­dyj­ski aktor
  • Amir Kumar (1923–1980) – in­dyj­ski ho­ke­i­sta na tra­wie
  • Amit Kumar (ur. 1989) – in­dyj­ski za­pa­śnik
  • Amit Kumar (ur. 1993) – in­dyj­ski za­pa­śnik
  • Anant Kumar (ur. 1969) – nie­miec­ki pi­sarz po­cho­dze­nia in­dyj­skie­go
  • Anil Kumar (ur. 1971) – in­dyj­ski za­pa­śnik
  • Anil Kumar (ur. 1979) – in­dyj­ski za­pa­śnik
  • Anil Kumar (ur. 1985) – in­dyj­ski za­pa­śnik
  • Anil Kumar (ur. 1988) – in­dyj­ski za­pa­śnik
  • Anuj Kumar (ur. 1980) – in­dyj­ski za­pa­śnik

Wikipedia


kumara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na gru­bo­szo­wa­ta z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych, obej­mu­ją­ca dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Kraju Przy­ląd­ko­wym w Afry­ce Po­łud­nio­wej;

Wiktionary

Ku­ma­ra – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii, na Wy­spie Po­łud­nio­wej, w re­gio­nie West Coast.

Wikipedia


kumaron

wią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny, ole­i­sta, be­zbarw­na ciecz uży­wa­na do pro­duk­cji żywic ku­ma­ro­no­wych; ben­zo­fu­ran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) chem. zob. ben­zo­fu­ran.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kumaronowy

Wiktionary


kumaronowy

przy­miot­nik od: ku­ma­ron


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ku­ma­ro­nem, wy­ko­na­ny z wy­ko­rzy­sta­niem ku­ma­ro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumaron m.

Wiktionary


kumaryna

be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na wy­stę­pu­ją­ca w wielu ro­śli­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. be­zbarw­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny o za­pa­chu świe­że­go siana, wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym, myd­lar­skim i in­nych;

Wiktionary

Ku­ma­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ben­zo­pi­ro­nów, lak­ton kwasu "o"-hy­drok­sy­cy­na­mo­no­we­go. Związ­ki ku­ma­ry­no­we wy­stę­pu­ją w ro­śli­nach jako gli­ko­zy­dy, nie­kie­dy są skład­ni­kiem olej­ków ete­rycz­nych. W hy­dro­li­zie en­zy­ma­tycz­nej roz­kła­da­ją się na cukry i wolne kwasy ku­ma­ry­no­we, w wy­ni­ku czego wyz­wa­la się przy­jem­ny i cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach siana. Wy­kry­ta w ro­śli­nach ponad 80 ga­tun­ków z ro­dzin: traw, stor­czy­ko­wa­tych, mo­tyl­ko­wa­tych, jas­no­to­wa­tych. Na­tu­ral­ny in­hi­bi­tor kieł­ko­wa­nia na­sion.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kumarynowy

Wiktionary


kumarynowy

przy­miot­nik od: ku­ma­ry­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ku­ma­ry­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumaryna ż.

Wiktionary


kumato

od­mia­na po­mi­do­ra o zie­lo­no­brą­zo­wym ko­lo­rze


SJP.pl


kumatość

→ ku­ma­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tych, któ­rzy są ku­ma­ci

Wiktionary

Patrz:

kumaty

Powiązane:

 przym. kumaty

 przysł. kumato

Wiktionary


kumaty

po­tocz­nie: ro­zum­ny, in­te­li­gent­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. szyb­ko orien­tu­ją­cy się w ja­kimś za­gad­nie­niu, po­jęt­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũˈmatɨ, AS: kũmaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumatość ż.

 czas. kumać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojętny, rozumny, obeznany, bystry

Wiktionary


kumać

1. po­tocz­nie: ro­zu­mieć coś; łapać, chwy­tać, czaić;
2. kumać się - po­tocz­nie: przy­jaź­nić się, bra­tać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) slang. ro­zu­mieć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) pot. utrzy­my­wać bli­ską zna­jo­mość, za­ży­łe sto­sun­ki

 (2.2) przest. sta­wać się czy­imś kumem lub kumą przez trzy­ma­nie dziec­ka do chrztu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic nie kumam z tego, co ta fra­nia paple.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmat͡ɕ, AS: kũmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kum mos., kuma ż., kumanie n., pokumanie n., skumanie n.

 czas. pokumać dk., skumać się dk.

 przym. kumaty

 wykrz. kum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwytać, czaić, łapać

 (2.1) kolegować się, przyjaźnić się; pot. kumplować się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


kumański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­ma­na­mi, do­ty­czą­cy Ku­ma­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ku­mań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuman mos., Kumanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipczacki, połowiecki

 (2.1) kipczacki, połowiecki

Wiktionary


kumberland

zimny sos do mięsa, przy­rzą­dzo­ny z ga­la­ret­ki po­rzecz­ko­wej z do­dat­kiem chrza­nu; cum­ber­land


SJP.pl


kumbria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii;

Wiktionary

Kum­bria ( Cum­bria) – hrab­stwo ce­re­mo­nial­ne w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii, w re­gio­nie North West En­gland, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Ir­landz­kim, przy gra­ni­cy ze Szko­cją. Do 31 marca 2023 peł­ni­ło funk­cję hrab­stwa ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go (nie­me­tro­po­li­tal­ne­go), ze sto­li­cą w Car­lis­le.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kumbryjski

 rzecz. kumbryjski mrz.

Wiktionary


kumbryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kum­brią, do­ty­czą­cy Kum­brii, po­cho­dzą­cy z Kum­brii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kum­bryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kumbria ż.

Wiktionary


kumcia

zdrob­nie­nie od: kuma


SJP.pl


kumen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny; izo­pro­py­lo­ben­zen


SJP.pl

Kumen, 2-fe­ny­lo­pro­pan, izo­pro­py­lo­ben­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­do­rów aro­ma­tycz­nych zbu­do­wa­ny z pier­ście­nia ben­ze­no­we­go po­łą­czo­ne­go z wę­glem 2 pro­pa­nu.

Jest cie­czą otrzy­my­wa­ną z ben­ze­nu przez al­ki­lo­wa­nie pro­pe­nem w obec­no­ści ka­ta­li­za­to­ra (np.

Wikipedia


kumenowy

→ kumen


SJP.pl

Patrz:

kumen

kumestan

fi­to­e­stro­gen o bu­do­wie nie­ste­ro­i­do­wej, wy­stę­pu­ją­cy w dużej ilo­ści w czer­wo­nej ko­ni­czy­nie, na­sio­nach sło­necz­ni­ka oraz kieł­kach fa­so­li


SJP.pl


kumet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. prze­stęp­cza: nie­do­pa­łek pa­pie­ro­sa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmɛt, AS: kũmet

Wiktionary


kumielsk

Ku­mielsk (niem. "Ku­mil­sko", 1938–1945 "Mor­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Biała Piska.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Ku­mielsk. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ku­mielsk. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go Wieś leży nad je­zio­rem Ku­miel­skim.

Wikipedia


kumin

ro­śli­na przy­pra­wo­wa; kmin rzym­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. przy­pra­wa z na­sion kminu rzym­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmʲĩn, AS: kũmʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kmin rzymski

Wiktionary


kuminowy

→ kumin


SJP.pl

Patrz:

kumin

kumite

jedna ze sztuk walk bę­dą­ca prak­tycz­ną we­ry­fi­ka­cją tech­nik w star­ciu z rze­czy­wi­stym prze­ciw­ni­kiem


SJP.pl

Ku­mi­te (組手) (dosł. „spot­ka­nie dłoni”) – walka w ka­ra­te nosi nazwę "ku­mi­te" i jest naj­trud­niej­szym ro­dza­jem tre­nin­gu.

Ćwi­czą­cy sztu­ki walki zo­sta­je po­wo­li, sy­ste­ma­tycz­nie do­pu­szczo­ny do walki, do­pie­ro po grun­tow­nym przy­go­to­wa­niu psy­cho­fi­zycz­nym. Adept musi naj­pierw poz­nać różne kom­bi­na­cje kop­nięć, ude­rzeń, blo­ków, ogól­nych zasad sku­tecz­nej obro­ny i ataku. Można wy­róż­nić kilka ro­dza­jów "ku­mi­te":

Wikipedia


kumka

1. zdrob­nie­nie od: kuma;
2. ro­dzaj płaza be­zo­go­no­we­go z ro­dzi­ny ku­ma­ko­wa­tych; kumak


SJP.pl


kumkania

1. wy­da­wać dźwiek na­śla­du­ją­cy kum­ka­nie;
2. o żabie: wy­da­wać głos


SJP.pl


kumkanie

1. wy­da­wać dźwiek na­śla­du­ją­cy kum­ka­nie;
2. o żabie: wy­da­wać głos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kum­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekumkanie n.

 czas. kumkać ndk.

Wiktionary


kumkać

1. wy­da­wać dźwiek na­śla­du­ją­cy kum­ka­nie;
2. o żabie: wy­da­wać głos


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kum­kać)

 (1.1) herp. wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla żab lub ro­puch dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żaby kum­ka­ły nad sta­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumak mzw., kumka ż., kumkanie n.

 wykrz. kum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rechotać

Wiktionary


kumkwat

krzew lub nie­wiel­kie drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; owoc tej ro­śli­ny; kin­kan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|For­tu­nel­la|ref=tak., krzew lub nie­wiel­kie drze­wo cy­tru­so­we po­cho­dzą­ce z Chin, upra­wia­ne w Azji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej dla owo­ców lub jako ro­śli­na ozdob­na;

 (1.2) mały, po­ma­rań­czo­wy, słod­ko-kwa­śny owoc tej ro­śli­ny

Wiktionary

Kumk­wat "For­tu­nel­la" Swin­gle (kant. 金橘 "kam kwat" – kam 'złoto', kwat 'man­da­ryn­ka‘) – ro­dzaj ma­łe­go drze­wa lub krze­wu na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ru­to­wa­tych. Wy­wo­dzi się z Chin. Na­le­ży do niego 6 ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "For­tu­nel­la mar­ga­ri­ta" (Lo­u­re­i­ro) Swin­gle. Do Eu­ro­py zo­sta­ły one spro­wa­dzo­ne przez szkoc­kie­go zbie­ra­cza ro­ślin Ro­ber­ta For­tu­ne'a (1813-1880). Kwia­ty białe i pach­ną­ce, owoce małe, barwy po­ma­rań­czo­wej, po­kry­te cien­ką skór­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do bio­lo­gicz­ne­go ro­dza­ju kumk­wa­tu na­le­ży sześć ga­tun­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmkfat, AS: kũmkfat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kinkan

Wiktionary


kumkwatowy

→ kumk­wat


SJP.pl

Patrz:

kumkwat

kumnoria

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z grupy igu­a­no­do­nów; kamp­to­za­ur, bra­chy­ro­fus


SJP.pl


kumocha

zgru­bie­nie od: kuma lub ku­mosz­ka


SJP.pl


kumor

naz­wi­sko


SJP.pl


kumorek

naz­wi­sko


SJP.pl


kumorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kumosia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - kuma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fm. kumoś; zobacz też: kum

Wiktionary


kumostwo

prze­sta­rza­łe:
1. oj­ciec chrzest­ny z matką chrzest­ną;
2. kum z żoną


SJP.pl


kumoszka

1. wścib­ska, ga­dat­li­wa ko­bie­ta;
2. matka chrzest­na w sto­sun­ku do ojca chrzest­ne­go i do ro­dzi­ców dziec­ka lub matka dziec­ka w sto­sun­ku do jego ro­dzi­ców chrzest­nych;
3. po­tocz­nie: ko­le­żan­ka, przy­ja­ciół­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) matka chrzest­na w sto­sun­ku do ojca chrzest­ne­go i do ro­dzi­ców dziec­ka

 (1.2) matka dziec­ka w sto­sun­ku do ro­dzi­ców chrzest­nych dziec­ka

 (1.3) ko­bie­ta ga­dat­li­wa i wścib­ska

 (1.4) przy­ja­ciół­ka lub są­siad­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kum m., kuma ż., kumcia ż., kumoterstwo n.

 przym. kumoterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kuma

 (1.4) kuma, kumcia, psiapióła, psiapsiółka, przyjaciółka

Wiktionary


kumoszkowaty

po­dob­ny do ku­mosz­ki, ga­dat­li­wy, plot­kar­ski


SJP.pl


kumoter

prze­sta­rza­łe:
1. dobry zna­jo­my, przy­ja­ciel; kum, kam­rat, kom­pan, to­wa­rzysz;
2. osoba bli­sko zwią­za­na pro­wa­dze­niem wspól­nych in­te­re­sów, po­kre­wień­stwem lub przy­na­leż­no­ścią do ja­kiejś grupy; za­usz­nik, stron­nik, sprzy­mie­rze­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. dobry zna­jo­my lub przy­ja­ciel

 (1.2) przest. ktoś z grupy zwią­za­nej wspól­ny­mi in­te­re­sa­mi, po­kre­wień­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kum m., kuma ż., kumoterki nmos., kumoterstwo n.

:: fż. kumoterka ż.

 przym. kumoterski

 przysł. po kumotersku

 czas. skumotrzyć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kum

Wiktionary


kumoterka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. stocz­nio­wa: pre­mia mo­ty­wa­cyj­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũmɔˈtɛrka, AS: kũmoterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumoter mos.

Wiktionary


kumoterki

tra­dy­cyj­ne, małe i lek­kie sanie dwu­o­so­bo­we uży­wa­ne na Pod­ha­lu


SJP.pl

Ku­mo­ter­ki, wy­ści­gi ku­mo­ter­skie (gór. ku­mo­ter­sko gońba) – wy­ścig dwu­o­so­bo­wej pary gó­ral­skiej po śnie­gu w ma­łych sa­niach, uży­wa­nych przez ku­mo­tra i ku­mosz­kę.

W wy­ści­gach ku­mo­te­rek po­wo­zi ku­mo­ter, a jego ko­bie­ta mocno trzy­ma się sań i po­przez ba­lan­so­wa­nie cia­łem dba, by oboje nie wy­pad­li z toru. Para za­wod­ni­ków jest ubra­na w tra­dy­cyj­ny strój gó­ral­ski - przy­ku­wa to uwagę wi­dzów przy­jeż­dża­ją­cych z całej Pol­ski w góry spe­cjal­nie na za­wo­dy.

Wikipedia


kumoterski

→ ku­mo­ter


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­li­ga­cyj­ny, opar­ty na ukła­dach

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ku­mo­ter­stwa

Wiktionary

Patrz:

kumoter

Powiązane:

 rzecz. kum mos., kuma ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż., kumoterstwo n.

 czas. kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

 przysł. po kumotersku

Wiktionary


kumoterskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ku­mo­ter­skie; cecha tych, któ­rzy są ku­mo­ter­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kumoterski

 przysł. kumoterskie

 rzecz. kumoterstwo n., kuma ż.

Wiktionary


kumoterstwo

wza­jem­ne po­pie­ra­nie się osób na­le­żą­cych do grupy po­wią­za­nej in­te­re­sa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­pie­ra­nie się człon­ków tej samej grupy, któ­rych łączą więzy po­kre­wień­stwa lub inne;

Wiktionary

Ku­mo­ter­stwo – forma wza­jem­ne­go po­pie­ra­nia się osób po­wią­za­nych wię­za­mi krwi, za­ży­ło­ścią, zna­jo­mo­ścią lub przy­na­leż­no­ścią do okre­ślo­nej grupy, zwy­kle w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nej, po­zy­cji spo­łecz­nej lub in­nych przy­wi­le­jów, bez oceny kom­pe­ten­cji lub war­to­ści pro­te­go­wa­nych osób. W odróż­nie­niu od ne­po­tyz­mu, który od­no­si się prze­de wszyst­kim do fa­wo­ry­zo­wa­nia człon­ków ro­dzi­ny, ku­mo­ter­stwo obej­mu­je także osoby nie­spo­krew­nio­ne, w tym zna­jo­mych, przy­ja­ciół i człon­ków tej samej grupy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kum mos., kuma ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż.

 czas. kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

 przysł. po kumotersku

 przym. kumoterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klikowość, koteryjność, mafijność, poplecznictwo, protekcjonizm

Wiktionary


kumotrzyć

po­tocz­nie: za­łat­wiać ja­kieś spra­wy, wy­ko­rzy­stu­jąc zna­jo­mo­ści lub po­wią­za­nia ro­dzin­ne


SJP.pl


kumowie

1. po­tocz­nie: są­siad, ko­le­ga
2. oj­ciec chrzest­ny w sto­sun­ku do matki chrzest­nej i do ro­dzi­ców dziec­ka lub oj­ciec dziec­ka w sto­sun­ku do jego ro­dzi­ców chrzest­nych


SJP.pl


kumoś

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. - kum

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fż. kumosia; zobacz też: kum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumoter

Wiktionary


kumpel

po­tocz­nie: dobry ko­le­ga; kom­pan, kam­rat, współ­to­wa­rzysz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ko­le­ga, przy­ja­ciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­niek jest do­brym kum­plem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmpɛl, AS: kũmpel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fż. kumpela ż., kumpelka ż.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziomek, kolega, ziomal, ziom

Wiktionary


kumpela

po­tocz­nie: dobra ko­le­żan­ka; kom­pan­ka, kum­pel­ka, współ­to­wa­rzysz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dobra ko­le­żan­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka to moja dobra kum­pe­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈpɛla, AS: kũmpela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fm. kumpel m.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompanka, kumpelka, współtowarzyszka

Wiktionary


kumpelka

po­tocz­nie: dobra ko­le­żan­ka; kom­pan­ka, kum­pe­la, współ­to­wa­rzysz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dobra ko­le­żan­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baśka to moja dobra kum­pel­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈpɛlka, AS: kũmpelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpela ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fm. kumpel mos.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompanka, kumpela, współtowarzyszka

Wiktionary


kumpelski

po­tocz­nie: do­ty­czą­cy kum­pla i kon­tak­tów z kum­pla­mi; kum­plow­ski, ko­le­żeń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. do­ty­czą­cy kum­pla i kon­tak­tów z kum­pla­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈpɛlsʲci, AS: kũmpelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumplowski, koleżeński, przyjacielski, partnerski

Wiktionary


kumpelstwo

kum­plo­stwo;
1. przy­jaz­ne sto­sun­ki mię­dzy kum­pla­mi;
2. grupa osób, któ­rych łączą przy­jaz­ne sto­sun­ki


SJP.pl


kumpiak

wę­dzo­na, doj­rze­wa­ją­ca szyn­ka wie­przo­wa, tra­dy­cyj­ny wyrób pod­la­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wie­przo­wi­na, szcze­gól­nie szyn­ka, kon­ser­wo­wa­na w ka­wał­kach w soli razem ze skórą i sło­ni­ną, spe­cjal­ność kuch­ni kre­so­wej i pod­la­skiej;

Wiktionary

Kum­piak (Kump, Kump­jak) – ro­dzaj su­ro­wej, so­lo­nej, pod­su­szo­nej szyn­ki wyt­wa­rza­nej z ca­łych udź­ców wie­przo­wych, po­kry­tej tłu­szczem i skórą, wraz z nogą. Tra­dy­cja wy­ro­bu kum­pia­ka wy­wo­dzi się z te­re­nów Pod­la­sia. Słowo kum­piak po­cho­dzi z Litwy - wyraz: "kum­pis" zna­czy po pro­stu "szyn­ka"

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kump m., kumpjak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kump, kumpjak

Wiktionary


kumpie

daw­niej: nie­go­to­wa­na szyn­ka wie­przo­wa; kump


SJP.pl


kumpir

duży pie­czo­ny ziem­niak z far­szem, po­pu­lar­ny w Tur­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ro­dzaj fast foodu; duży, pie­czo­ny ziem­niak z do­dat­ka­mi, spe­cjal­ność kuch­ni tu­rec­kiej

Wiktionary


kumplostwo

kum­pel­stwo;
1. przy­jaz­ne sto­sun­ki mię­dzy kum­pla­mi;
2. grupa osób, któ­rych łączą przy­jaz­ne sto­sun­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. przy­jaz­ne sto­sun­ki mię­dzy kum­pla­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈplɔstfɔ, AS: kũmplostfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koleżeństwo, przyjaźń, zażyłość

Wiktionary


kumplowski

po­tocz­nie: do­ty­czą­cy kum­pla i kon­tak­tów z kum­pla­mi; kum­pel­ski, ko­le­żeń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. do­ty­czą­cy kum­pla i kon­tak­tów z kum­pla­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈplɔfsʲci, AS: kũmplofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koleżeński, przyjacielski, partnerski; pot. kumpelski; slang. ziomkowski

Wiktionary


kumran

ruiny sta­ro­żyt­nej osady na pół­noc­no-za­chod­nim wy­brze­żu Morza Mart­we­go; Qum­ran


SJP.pl

Kum­ran, "Qumrān" ( ‏חירבת קומראן‎ "Chir­bet Kum­ran", ‏خربة قمران‎ "Chir­bat Kum­ran") − ruiny sta­ro­żyt­nej osady po­ło­żo­nej w od­le­gło­ści 1 km na pół­noc­ny za­chód od brze­gu Morza Mart­we­go, na pu­sty­ni Judz­kiej, na Za­chod­nim Brze­gu Jor­da­nu.

Wikipedia


kumski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kumą, do­ty­czą­cy Kumy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuma ż.

Wiktionary


kumulacja

1. na­gro­ma­dze­nie lub po­łą­cze­nie się cze­goś w jed­nym miej­scu lub cza­sie; sku­pie­nie, spię­trze­nie, ko­ma­sa­cja;
2. kon­cen­tro­wa­nie, su­mo­wa­nie się ja­kichś dzia­łań, doś­wiad­czeń, wie­dzy itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­gro­ma­dze­nie / sku­pie­nie się cze­goś w jed­nym miej­scu; także. su­mo­wa­nie dzia­łań, doś­wiad­czeń itp.

Wiktionary

Ku­mu­la­cja – zja­wi­sko fi­zycz­ne kon­cen­tru­ją­ce i ukie­run­ko­wu­ją­ce falę de­to­na­cyj­ną w ła­dun­ku ku­mu­la­cyj­nym do wyt­wo­rze­nia stru­mie­nia ku­mu­la­cyj­ne­go jako głów­ne­go czyn­ni­ka ra­że­nia prze­ciw­pan­cer­ne­go.

Po raz pier­wszy efekt ku­mu­la­cyj­ny był ob­ser­wo­wa­ny w 1792 przez nie­miec­kie­go in­ży­nie­ra Fran­za von Ba­a­de­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­mu­la­cja rtęci w bio­lo­gicz­nym łań­cu­chu wod­nym jest naj­więk­sza w ry­bach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumulowanie n., skumulowanie n., akumulacja ż.

 czas. kumulować ndk., skumulować dk.

 przym. kumulacyjny, kumulatywny, akumulacyjny

 przysł. kumulatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akumulacja

Wiktionary


kumulacyjny

zwią­za­ny z ku­mu­la­cją


SJP.pl


kumulanta

po­ję­cie z za­kre­su te­o­rii praw­do­po­do­bień­stwa i sta­ty­sty­ki


SJP.pl

Ku­mu­lan­ta to po­ję­cie z za­kre­su te­o­rii praw­do­po­do­bień­stwa i sta­ty­sty­ki.

Ku­mu­lan­ta­mi for­mu­la_1 roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa na­zy­wa­my wiel­ko­ści speł­nia­ją­ce włas­ność:

Wikipedia


kumulatywny

taki, który pod­le­ga ku­mu­la­cji, daje się gro­ma­dzić i łą­czyć w jed­nym miej­scu


SJP.pl


kumulen

nietr­wa­ły zwią­zek or­ga­nicz­ny, w któ­rym atom węgla po­łą­czo­ny jest wię­cej niż dwoma sku­mu­lo­wa­ny­mi wią­za­nia­mi pod­wój­ny­mi


SJP.pl


kumulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ku­mu­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũmulɔˈvãɲɛ, AS: kũmulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumulacja ż.

 czas. kumulować ndk., skumulować dk.

 przym. kumulacyjny

Wiktionary


kumulować

1. gro­ma­dzić lub łą­czyć coś w jed­nym miej­scu lub cza­sie; sku­piać, spię­trzać, ko­ma­so­wać;
2. kon­cen­tro­wać, su­mo­wać ja­kieś dzia­ła­nia, doś­wiad­cze­nie, wie­dzę itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gro­ma­dzić, zbie­rać ele­men­ty

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ku­mu­lo­wać się

 (2.1) zbie­rać się, gro­ma­dzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta pieśń ku­mu­lu­je nie­bez­pie­czeń­stwo za­war­te w zja­wi­skach ma­so­wych: nie­to­le­ran­cję i agre­sję, dając w za­mian ja­kieś bo­les­ne uko­je­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũmuˈlɔvat͡ɕ, AS: kũmulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumulacja ż., kumulowanie n.

 przym. kumulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skupiać

Wiktionary


kumulus

biała chmu­ra kłę­bia­sta, ty­po­wa dla cie­płej pory roku; cu­mu­lus


SJP.pl


kumycki

język ku­myc­ki - język Ku­my­ków (ludu po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go ni­zin­ne czę­ści Da­ge­sta­nu)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­my­ka­mi, do­ty­czą­cy Ku­my­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ku­myc­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kumyk mos., Kumyczka ż.

Wiktionary


kumycy

lud za­miesz­ku­ją­cy Da­ge­stan


SJP.pl

Ku­my­cy, Ku­my­ko­wie – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca Ka­u­kaz Pół­noc­ny, a zwła­szcza ni­zin­ną część Da­ge­sta­nu. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ku­myc­kim, na­le­żą­cym do ję­zy­ków tu­rec­kich.

W XVI–XVII w. przy­ję­li islam sun­nic­ki. Przed przy­łą­cze­niem do Rosji w 1867 r. two­rzy­li księ­stwo tar­kow­skie.

Wikipedia


kumyczka

przed­sta­wi­ciel­ka ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Da­ge­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka ludu tu­rec­kie­go za­miesz­ku­ją­ce­go środ­ko­wy Da­ge­stan;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumycki mrz.

:: fm. Kumyk mos.

 przym. kumycki

Wiktionary


kumyk

przed­sta­wi­ciel ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Da­ge­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel ludu tu­rec­kie­go za­miesz­ku­ją­ce­go środ­ko­wy Da­ge­stan;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumycki mrz.

:: fż. Kumyczka ż.

 przym. kumycki

Wiktionary


kumys

fer­men­to­wa­ny napój z mleka kla­czy lub ośli­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. etn. napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­my­wa­ny z mleka kla­czy lub ośli­cy pod­da­ne­go fer­men­ta­cji, po­pu­lar­ny w Azji;

Wiktionary

Kumys (z jęz. tu­rec­kie­go; w Mon­go­lii na­zy­wa­ny "ajrag") – mlecz­ny napój al­ko­ho­lo­wy pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej cukru mlecz­ne­go. Kumys jest al­ko­ho­lem mu­su­ją­cym, za­wie­ra, prócz zmniej­szo­nej ilo­ści cukru i pro­duk­tów jego fer­men­ta­cji (al­ko­ho­lu) inne skład­ni­ki mleka (mniej wię­cej w zwy­kłym sto­sun­ku).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkũmɨs, AS: kũmys

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kumysowy

Wiktionary


kuna

1. zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych;
2. dawne na­rzę­dzie tor­tur, ro­dzaj prę­gie­rza;
3. wa­lu­ta chor­wac­ka (1 kuna = 100 lip)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ro­dzaj ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mar­tes|ref=tak.), zwy­cza­jo­wo także ssak na­le­żą­cy do tego ro­dza­ju;

 (1.2) hist. monet. wa­lu­ta Chor­wa­cji, dzie­li się na sto lip;

 (1.3) obręcz lub obrę­cze że­laz­ne przyt­wier­dzo­ne łań­cu­chem lub po­wro­zem do prę­gie­rza, por­ta­lu ra­tu­sza lub ko­ścio­ła, cza­sem przy wej­ściu do dworu, za­my­ka­ne na szyję cza­sem i na ręce ska­zań­com;

 (1.4) gwara. prze­stęp­cza: pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kuna – wspól­na nazwa kilku ga­tun­ków nie­wiel­kich, dra­pież­nych ssa­ków z ro­dza­ju Kuna (Mar­tes) z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, m.in.:
    • kuna ame­ry­kań­ska (Mar­tes ame­ri­ca­na), ina­czej kuna świer­ko­wa
    • kuna do­mo­wa (Mar­tes foina), ina­czej ka­mion­ka
    • kuna leśna (Mar­tes mar­tes), ina­czej tumak
    • kuna ry­bo­żer­na (Mar­tes pen­nan­ti), ina­czej kuna wodna
    • kuna ta­mil­ska (Mar­tes gwat­kin­sii)
    • kuna żół­to­gar­dła (Mar­tes fla­vi­gu­la)
  • oraz tor­ba­czy z ro­dzi­ny nie­ła­zo­wa­tych:
    • nie­łaz pla­mi­sty (Da­sy­u­rus vi­ver­ri­nus), ina­czej kuna wor­ko­wa­ta
  • Hen­ryk Kuna (1879–1945) – pol­ski rzeź­biarz, czło­nek ugru­po­wa­nia Rytm
  • Iza­be­la Kuna – pol­ska ak­tor­ka
  • Jan Kuna – po­stać li­te­rac­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuny są zwie­rzę­ta­mi dra­pież­ny­mi.

 (1.3) Za kra­dzież Antek dwa dni stał w kunie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũna, AS: kũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunowate nmos., kunica ż., kuniec m.

 przym. kuni, kunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zob. prostytutka.

Wiktionary


kunachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­na­cho­wi­czo­wie herbu Kor­win – pol­ska ro­dzi­na szla­chec­ka i zie­miań­ska
  • An­drzej Ku­na­cho­wicz (1895–1980) – puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Anna Zam­brzyc­ka-Ku­na­cho­wicz (1931–1993) – hi­sto­rycz­ka sztu­ki
  • Hanna Ku­na­cho­wicz – tech­no­loż­ka żyw­no­ści i ży­wie­nia
  • Jerzy Ku­na­cho­wicz (1900–1978) – major Pol­skich Sił Zbroj­nych
  • Paweł Ku­na­cho­wicz (ur. 1970) – radca praw­ny i al­pi­ni­sta
  • Wik­tor Ku­na­cho­wicz (1896–1984) – rot­mistrz Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


kunafa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny deser kuch­ni bli­skows­chod­niej, po­pu­lar­ny m.in. w Pa­le­sty­nie, Li­ba­nie, Jor­da­nii, Syrii, Tur­cji i Egip­cie, przy­go­to­wy­wa­ny na bazie sera i op­cjo­nal­nie – cia­sta filo lub ma­ka­ro­ni­ków z se­mo­li­ny; zwy­kle po wierz­chu bar­wio­ny na po­ma­rań­czo­wo i po­sy­py­wa­ny sie­ka­ny­mi pi­sta­cja­mi;

Wiktionary

Ku­na­fa (arab. كنافة, "kunāfah", także: "ka­na­feh" "kna­feh", "ku­na­feh"; tur. "künefe"; gr. καταΐφι, "ka­ta­i­fi") – tra­dy­cyj­ne cia­sto se­ro­we, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni arab­skiej, tu­rec­kiej i grec­kiej. Wy­wo­dzi się z Na­blu­su.

Cia­sto, które na­dzie­wa się serem (naj­czę­ściej na­bu­lu­si), może mieć trzy od­mia­ny:

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kadaif

Wiktionary


kunasz

naz­wi­sko


SJP.pl


kunaszyrski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­na­szy­rem, do­ty­czą­cy Ku­na­szy­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kunaszyr mrz.

Wiktionary


kuncewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kunda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kunda – lud w Zam­bii
  • Kunda – mia­sto w Esto­nii
  • Kunda – rzeka w Esto­nii
  • kunda – arena ofiar­na w hin­du­iz­mie
  • Kunda – mia­sto w In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Kunda Trans

Wikipedia


kundajski

przy­miot­nik od: Kunda (mia­sto w Esto­nii)


SJP.pl


kundalini

w fi­lo­zo­fii i mi­sty­ce hin­du­skiej: ener­gia spo­czy­wa­ją­ca u pod­sta­wy krę­go­słu­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. w fi­lo­zo­fii i mi­sty­ce hin­du­skiej: ener­gia, która spo­czy­wa u pod­sta­wy krę­go­słu­pa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­a­wan­so­wa­nych sta­nach jogi me­dy­ta­cyj­nej prak­ty­ku­ją­cy doś­wiad­cza­ją cza­sa­mi wzno­sze­nia się ener­gii kun­da­li­ni w górę krę­go­słu­pa.

 (1.1) Gdy przy po­mo­cy prak­tyk jogi obu­dzi się kun­da­li­ni, wzno­si się ona przez szu­szum­nę do góry, bu­dząc po­szcze­gól­ne cza­kra.

Wiktionary


kundel

pies, mie­sza­niec ra­so­wy, naj­czę­ściej wiej­ski pies pod­wó­rzo­wy; kun­dys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. pies nie­za­li­cza­ny do żad­nej z ras psów

 (1.2) pot. po­gard. każdy pies (naj­czę­ściej za­cho­wu­ją­cy się nie­wła­ści­wie) nie­za­leż­nie od jego po­cho­dze­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. obraź. okre­śle­nie uży­wa­ne wobec męż­czyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­bierz pan tego kund­la! Kto to wi­dział żeby pies sie­dział na krze­śle!

 (2.1) Ten gość, kun­del jeden, pręd­ko roz­pa­no­szył się w moim domu jak u sie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũndɛl, AS: kũndel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kundlizm mrz.

:: zdrobn. kundelek mzw.

 czas. skundlić dk.

 ims. skundlony

 przym. kundlowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pies nierasowy, mieszaniec; kundys, kundyś

Wiktionary


kundelek

mały kun­del


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: kun­del

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũnˈdɛlɛk, AS: kũndelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kundel m., kundlizm m.

 czas. skundlić

 ims. skundlony

Wiktionary


kundelka

nie­ra­so­wa sucz­ka; sa­mi­ca kund­la


SJP.pl


kundelkowy

→ kun­de­lek


SJP.pl

Patrz:

kundelek

kundlizm

po­gard­li­wie o kłó­ce­niu się (uże­ra­niu się jak kund­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) o god­nej po­gar­dy po­sta­wie czło­wie­ka lub zbio­ro­wo­ści, bę­dą­cej prze­ci­wień­stwem szla­chet­no­ści, au­ten­tycz­no­ści, be­zin­te­re­sow­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale część żyje i żyją ci, co są z ich ducha, z tego ducha ge­nial­nej, twar­dej im­pro­wi­za­cji pol­skiej mimo wszyst­ko, za którą nie na­dą­ża or­ga­ni­za­cja prze­że­ra­na przez kund­lizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũndlʲism̥, AS: kũndlʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kundel m., kundelek mzw.

 czas. skundlić

 ims. skundlony

Wiktionary


kundlić

rzad­ko:
1. gor­szyć, psuć, de­mo­ra­li­zo­wać;
2. kund­lić się - sta­wać się kund­lem, tra­cić cechy rasy


SJP.pl


kundlowaty

po­dob­ny do kund­la


SJP.pl


kundman

daw­niej: ku­pu­ją­cy w skle­pie; klient kupca lub rze­mieśl­ni­ka


SJP.pl


kundmanka

→ kund­man


SJP.pl

Patrz:

kundman

kunduski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kun­du­zem, do­ty­czą­cy Kun­du­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kunduz mrz.

Wiktionary


kunduz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Af­ga­ni­sta­nu;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kun­duz – mia­sto w Af­ga­ni­sta­nie
  • Kun­duz – rzeka w Af­ga­ni­sta­nie
  • Kun­duz – pro­win­cja w Af­ga­ni­sta­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poeta uro­dził się w Kun­du­zie w 1900 roku.

 (1.2) Ob­szar Kun­du­zu za­miesz­ku­ją rów­nież Ha­za­ro­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kunduski

Wiktionary


kundycja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. pro­win­cjo­na­lizm na­tu­ra

Wiktionary


kundys

pies, mie­sza­niec ra­so­wy, naj­czę­ściej wiej­ski pies pod­wó­rzo­wy; kun­del


SJP.pl


kundysowaty

po­dob­ny do kun­dy­sa


SJP.pl


kundzia

zdrob­nie­nie od: Ku­ne­gun­da (imię żeń­skie); Koń­dzia


SJP.pl


kundziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kun­dzi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kunecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kunegunda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów "kuni" „(ktoś) ze szla­chet­ne­go rodu” oraz "gund" „walka”, można okre­ślić jego pier­wot­ne zna­cze­nie jako „wal­czą­ca dla swo­je­go rodu”. Jego zdrob­nie­niem pow­sta­łym na grun­cie wę­gier­skim jest Kinga, stąd pol­skie Kinga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O księż­nicz­ce Ku­ne­gun­dzie z choj­nic­kie­go zamku opo­wie­dział nam prze­wod­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kundzia ż.

Wiktionary


kunegundziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ku­ne­gun­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kunene

rzeka w An­go­li


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ne­ne (Cu­ne­ne) – rzeka w An­go­li i Na­mi­bii
  • Ku­ne­ne – re­gion Na­mi­bii
  • Cu­ne­ne – pro­win­cja An­go­li

Wikipedia


kung-fu

chiń­ska sztu­ka walki bez broni, opar­ta na sztu­ce obron­nej; boks chiń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. po­pu­lar­ny (acz­kol­wiek błęd­ny) ter­min okre­śla­ją­cy chiń­skie sztu­ki walki (ter­min po­praw­ny: wushu)

Wiktionary

Kung-fu (z jęz. chiń. 功夫, "Gōngfu") – w ję­zy­ku chiń­skim oz­na­cza osią­gnię­cie wy­so­kie­go po­zio­mu umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie. Na­to­miast zbio­ro­wym okre­śle­niem wszyst­kich od­mian chiń­skiej sztu­ki walki jest "wushu". Za poś­red­nict­wem środ­ków ma­so­we­go prze­ka­zu dosz­ło do pew­ne­go znieksz­tał­ce­nia, po­le­ga­ją­ce­go na odej­ściu od pier­wow­zo­ru ję­zy­ko­we­go i upo­wszech­nie­nia w więk­szo­ści kra­jów świa­ta zwro­tu kung fu wła­śnie na oz­na­cze­nie chiń­skich sztuk walki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mirek poz­nał swo­je­go tre­ne­ra kung-fu, uczę­szcza­jąc do za­wo­dów­ki we Wroc­ła­wiu.

Wiktionary


kungur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. czwar­ty, naj­młod­szy wiek ci­su­ra­lu (wczes­ne­go permu), trwa­ją­cy 275,6 – 270,6 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Kun­gur ( Кунгур) – mia­sto w Rosji, w Kraju Perm­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu kun­gur­skie­go. Ma sta­tus okrę­gu miej­skie­go. Leży na po­łud­nio­wym wscho­dzie Kraju Perm­skie­go, na środ­ko­wym Prze­du­ra­lu, 90 km na po­łud­nio­wy wschód od Permu. Ofi­cjal­nie za­ło­żo­ne w 1663 roku, od 1970 roku wesz­ło na listę hi­sto­rycz­nych miej­sco­wo­ści Rosji. Zy­ska­ło po­pu­lar­ność dzię­ki uni­kal­nej ja­ski­ni lo­do­wej. Licz­ba lud­no­ści w 2021 roku wy­no­si­ła 64 259, a po­wierzch­nia 68,7 km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkũŋɡur, AS: kũŋgur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kungurski

Wiktionary


kungurski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Kun­gu­rem, do­ty­czą­cy Kun­gu­ru

 (1.2) zwią­za­ny z kun­gu­rem, do­ty­czą­cy kun­gu­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kungur mrz., kungur mrz.

Wiktionary


kuni

zwią­za­ny z kuną, po­cho­dzą­cy od kuny (np. kunie futro, kunia sierść, kuni ja­dło­spis)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kuną, do­ty­czą­cy kuny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do kuny, bę­dą­cy jej włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyź­ni za­wsze mieli na­kry­te głowy – w domu ak­sa­mit­ną jar­muł­ką, na którą na dwo­rze na­kła­da­no ka­pe­lusz, w zimie kunią czap­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũɲi, AS: kũńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuna, kunica, kuniec

Wiktionary


kunial

mie­dzio­ni­kiel alu­mi­nio­wy


SJP.pl


kunica

1. dawne na­rzę­dzie kary w po­sta­ci że­laz­nej obrę­czy przyt­wier­dzo­nej do słupa; kuna;
2. opła­ta, którą skła­da­no daw­niej na Rusi za dziew­czy­nę wy­cho­dzą­cą za mąż do innej wsi


SJP.pl

Ku­ni­ca ( Sa­u­en­wer­der) – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go. W roku 2007 ko­lo­nia li­czy­ła 9 miesz­kań­ców. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Breń.

Wikipedia


kunice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Żar


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Ku­ni­ce
  • Ku­ni­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Słu­bi­ce
  • Ku­ni­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Ku­ni­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Ku­ni­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Woj­cie­cho­wi­ce
  • Ku­ni­ce – część mia­sta Żary
  • gmina Ku­ni­ce – gmina w po­wie­cie le­gnic­kim
  • Ku­ni­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1945–1946 w woj. wroc­ław­skim
  • Ku­ni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie le­gnic­kim
  • Ku­ni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie my­śle­nic­kim
  • Ku­ni­ce – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek oso­bo­wy i ła­dow­nia pu­blicz­na w Ku­ni­cach
  • Ku­ni­ce – przy­sta­nek oso­bo­wy w Ku­ni­cach

Wikipedia


kunicki

przy­miot­nik od: Ku­ni­ce, Ku­ni­ce Żar­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ku­nic­ki (1903–1989) – pol­ski le­karz, ne­u­ro­chi­rurg
  • Alek­san­der Ku­nic­ki (1898–1986) – pol­ski żoł­nierz, uczest­nik I wojny świa­to­wej, wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej i II wojny świa­to­wej
  • Bog­dan Ku­nic­ki (zm. 2017) – pol­ski so­cjo­log, prof. dr hab.
  • Bro­ni­sław Ku­nic­ki – pol­ski al­pi­ni­sta
  • Fran­ci­szek Ku­nic­ki (ok. 1750–1828) – pod­ko­mo­rzy chełm­ski w 1784 roku, kon­sy­liarz kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej
  • Ka­zi­mierz Ku­nic­ki (1898–1920) – pod­po­rucz­nik pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Leon Ku­nic­ki – po­stać fik­cyj­na
  • Ma­ciej Ku­nic­ki (ur. 1956) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, dłu­go­dy­stan­so­wiec
  • Mi­chał Igna­cy Ku­nic­ki (1698–1751) – pol­ski du­chow­ny ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go, bi­skup su­fra­gan kra­kow­ski
  • Mi­ko­łaj Ku­nic­ki (1914–2001) – ka­pi­tan armii ra­dziec­kiej
  • Ro­bert Ku­nic­ki (1881–1916) – dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Ry­szard Paweł Ku­nic­ki (1873–1960) – le­karz, dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy

Wikipedia


kunierować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. po­stę­po­wać z kimś nie­grzecz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto fraj­la (panna) — mówi jeden z tych ulicz­nych ry­ce­rzy, — posz­la­go­wa­ła ludzi, a teraz myśli, że bę­dzie­my z nią ku­ni­ro­wać…
 — Feca jedna! — do­da­je drugi, szar­piąc odzież Kaśki
.

Wiktionary


kuniewo

Ku­nie­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś du­chow­na "Ko­nie­wo" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sier­pec­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


kunigas

śred­nio­wiecz­ny ksią­żę li­tew­ski


SJP.pl

Ku­ni­gas (cza­sem w for­mie "ku­nig­gas") – okre­śle­nie księ­cia lub in­ne­go moż­no­wład­cy pa­nu­ją­ce­go w śred­nio­wiecz­nej Lit­wie i przed­krzy­żac­kich Pru­sach. Ku­ni­ga­sa­mi na­zy­wa­no rów­nież przy­wód­ców gro­dów pru­skich od­po­wie­dzial­nych za bez­pie­czeń­stwo i obro­nę ich miesz­kań­ców (zwani byli oni też „kró­li­ka­mi” lub z goc­kie­go „rik­ja­mi”).

Wikipedia


kunikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kunin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kunin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo
  • Kunin – przy­sió­łek wsi Nowy Sko­szyn w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów
  • Kunin – dawna gro­ma­da
  • Kunin – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie żół­kiew­skim
  • Kunin – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ró­wień­skim
  • Kunin-Zamek

Wikipedia


kuniów

Ku­niów (niem. "Kuh­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Klucz­bork.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest około 40 km na pół­noc od Opola. Od pół­no­cy gra­ni­czy z Klucz­bor­kiem.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ku­niów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Klucz­bork.

Wikipedia


kuniński

naz­wi­sko


SJP.pl


kunja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na pół­noc­nym za­cho­dzie eu­ro­pej­skiej Rosji, prawy do­pływ Ło­wa­ci;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kunja – przy­do­mek w kul­tu­rze arab­skiej
  • Kunja – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w ob­wo­dzie pskow­skim
  • Kunja – rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji
  • Kunja Gla­vi­ca – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Kunia

Wiktionary


kunka

naz­wi­sko


SJP.pl

Kunka ( Кунка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie haj­syń­skim, na wschod­nim Po­do­lu.

W cza­sach I Rze­czy­po­spo­li­tej wieś le­ża­ła w wo­je­wództ­wie brac­ław­skim w pro­win­cji ma­ło­pol­skiej Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go. W 1789 była pry­wat­ną wsią na­le­żą­cą do Bog­da­na Mi­ko­ła­ja Ostrow­skie­go. Od­pa­dła od Pol­ski w wy­ni­ku II ro­zbio­ru. Pod za­bo­ra­mi na­le­ża­ła do Drze­wiec­kich i Rze­pec­kich.

Wikipedia


kunkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kunktacja

ina­czej zwle­ka­nie


SJP.pl


kunktator

ktoś roz­myśl­nie prze­cią­ga­ją­cy coś, zwle­ka­ją­cy z czymś, ocią­ga­ją­cy się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ktoś po­wol­ny w dzia­ła­niu, zwle­ka­ją­cy z czymś, ocią­ga­ją­cy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­siek, ty kunk­ta­to­rze, kiedy wresz­cie mi się oś­wiad­czysz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũŋkˈtatɔr, AS: kũŋktator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktatorstwo n.

:: fż. kunktatorka ż.

 przym. kunktatorski

Wiktionary


kunktatorka

ko­bie­ta roz­myśl­nie prze­cią­ga­ją­ca coś, zwle­ka­ją­ca z czymś, ocią­ga­ją­ca się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta po­wol­na w dzia­ła­niu, zwle­ka­ją­ca z czymś, ocią­ga­ją­ca się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktator mos., kunktatorstwo n.

 przym. kunktatorski

Wiktionary


kunktatorski

prze­cią­ga­ją­cy coś, zwle­ka­ją­cy z czymś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. po­stę­pu­ją­cy jak kunk­ta­tor: wy­cze­ku­ją­cy, odw­le­ka­ją­cy dzia­ła­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktator mos., kunktatorka ż., kunktatorstwo n.

Wiktionary


kunktatorstwo

umyśl­ne zwle­ka­nie z czymś, prze­cią­ga­nie cze­goś, po­wol­ność w dzia­ła­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) psych. świa­do­me zwle­ka­nie ze zro­bie­niem cze­goś, co nie jest przy­jem­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũŋktaˈtɔrstfɔ, AS: kũŋktatorstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktator m., kunktatorka ż.

 przym. kunktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwlekanie, zwlekanie

Wiktionary


kunktatorzyć

daw­niej: opóź­niać coś, ce­lo­wo z czymś zwle­kać; kunk­to­wać


SJP.pl


kunktować

daw­niej: opóź­niać coś, ce­lo­wo z czymś zwle­kać; kunk­ta­to­rzyć


SJP.pl


kunlun

góry w Chi­nach


SJP.pl

Kun­lun (chiń. upr. 昆仑山; chiń. trad. 崑崙山; pi­ny­in "Kūnlún Shān") – łań­cuch gór­ski w za­chod­nich Chi­nach, na pół­noc­nym skra­ju Wy­ży­ny Ty­be­tań­skiej, łą­czą­cy Ka­ra­ko­rum na za­cho­dzie i Ałtyn-Tag na wscho­dzie. Roz­cią­ga się na dłu­go­ści ok. 2500 km. Naj­wyż­szym szczy­tem Kun­lu­nu jest Lius­hi Shan o wy­so­ko­ści 7167 m n.p.m., wzno­szą­cy się w za­chod­niej czę­ści tego pasma.

Wikipedia


kunming

mia­sto w Chi­nach


SJP.pl

Kun­ming (chiń. 昆明; pi­ny­in: "Kūnmíng") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w po­łud­nio­wych Chi­nach nad je­zio­rem Dian, sto­li­ca pro­win­cji Jun­nan.

W cza­sie Wojny chiń­sko-ja­poń­skiej (1937–1945) po prze­nie­sie­niu Aka­de­mii Chiń­skich Sił Po­wietrz­nych z bazy lot­ni­czej Jian­qiao do bazy lot­ni­czej Wu­jia­ba w Kun­ming, gdzie lot­ni­sko zo­sta­ło znacz­nie ro­zbu­do­wa­ne, sta­jąc się nowym cen­trum szko­le­nio­wym Chiń­skich Sił Po­wietrz­nych, w któ­rych ge­ne­rał po­rucz­nik Cla­i­re Chen­na­ult prze­jął do­wództ­wo nad obo­wiąz­ka­mi szko­le­nio­wy­mi ka­de­tów latem 1938.

Wikipedia


kunoimetra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. po­gard. mi­li­cjant­ka zaj­mu­ją­ca się walką z nie­rzą­dem

Wiktionary


kunopies

ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny pso­wa­tych przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szopa pra­cza; junot, jenot, junat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nyc­te­re­u­tes pro­cy­o­no­i­des|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka ro­dzi­ny pso­wa­tych;

 (1.2) zool. osob­nik dra­pież­ni­ka z ga­tun­ku ku­nop­sów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jenot az­ja­tyc­ki na­zy­wa­ny też bywa ku­nop­sem albo szo­pem usu­ryj­skim.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jenot, jenot azjatycki, szop usuryjski, lis japoński

Wiktionary


kunowate

o ce­chach ku­no­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­ste­li­dae|G. Fis­cher|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dra­pież­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ku­no­wa­te są trzy­ma­ne jako zwie­rzę­ta do­mo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łasicowate

Wiktionary


kunowaty

o ce­chach ku­no­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


kunowianin

miesz­ka­niec Ku­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kunowianka

miesz­kan­ka Ku­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kunowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­no­wi­ce (niem. "Ku­ners­dorf"), d. Ku­now­sko – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Słu­bi­ce.

W przysz­ło­ści pla­no­wa­ne jest po­łą­cze­nie ze Słu­bi­ca­mi. Obec­nie jest to jedna aglo­me­ra­cja, po­nie­waż sieć wo­do­cią­go­wa i ka­na­li­za­cyj­na jest po­łą­czo­na. Także au­to­bu­so­wa ko­mu­ni­ka­cja miej­ska w Słu­bi­cach obej­mu­je swoim za­się­giem Ku­no­wi­ce. Leży na skra­ju Pu­szczy Rze­piń­skiej. Znaj­du­je się tu przy­sta­nek ko­le­jo­wy Ku­no­wi­ce.

Wikipedia


kunowicki

przy­miot­nik od: Ku­no­wi­ce


SJP.pl


kunowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Ku­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Ku­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca
  • Ku­no­wo – część wsi Cie­nin Za­bor­ny-Par­ce­le w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca
  • Ku­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Dusz­ni­ki
  • Ku­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Banie
  • Ku­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ko­by­lan­ka
  • Ku­no­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win
  • Ku­no­wo – gro­ma­da
  • Ku­no­wo – nie­czyn­ny ko­le­jo­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ku­no­wie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Ku­no­wo – w gmi­nie Kra­to­wo
  • Ku­no­wo – wieś w re­jo­nie wo­ło­godz­kim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go

Wikipedia


kunowski

przy­miot­nik od: Kunów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­now­ski – pse­u­do­nim Pawła Chro­bo­ka
  • Jan Ku­now­ski
  • Ste­fan Ku­now­ski
  • Ku­now­ski – pol­ski herb szla­check
  • Bór Ku­now­ski
  • Rów Ku­now­ski
  • Staw Ku­now­ski
  • Staw Ku­now­ski (przy­sta­nek ko­le­jo­wy)

Wikipedia


kunowy

1. → kuna;
2. go­łą­bek ku­no­wy - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny go­łąb­ko­wa­tych


SJP.pl


kunołaz

ro­dzaj dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny wi­we­ro­wa­tych


SJP.pl


kunszt

ar­tyzm, mi­strzo­stwo, do­sko­na­łość, per­fek­cja, sztu­ka, umie­jęt­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­pro­wa­dzo­na do per­fek­cji umie­jęt­ność wy­ko­ny­wa­nia cze­goś lub po­słu­gi­wa­nia się czymś

 (1.2) rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne wy­ma­ga­ją­ce kunsz­tu (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kunszt – ame­ry­kań­sko-bra­zy­lij­ski kry­mi­nał z 1991 roku
  • Kunszt – część Tar­now­skich Gór
  • Park Kunszt – park w Tar­now­skich Gó­rach, wpi­sa­ny na Listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO, pom­nik przy­ro­dy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kunsztowny

Wiktionary


kunsztmistrz

daw­niej:
1. mistrz, ar­ty­sta;
2. ku­glarz, sztuk­mistrz


SJP.pl


kunsztmistrzowski

→ kunszt­mistrz


SJP.pl

Patrz:

kunsztmistrz

kunsztowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kunsz­tow­nie


SJP.pl


kunsztowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kunsz­tow­ny


SJP.pl


kunsztowny

wy­ko­na­ny sta­ran­nie, umie­jęt­nie, z ar­tyz­mem; mi­ster­ny, ar­ty­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wyt­wor­nie ozdo­bio­ny, wy­ko­na­ny mi­ster­nie, po mi­strzow­sku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũw̃ˈʃtɔvnɨ, AS: kũũ̯štovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunszt m., kunsztowność ż., kunsztownik m.

 czas. kunsztować ndk.

 przym. kunsztowy

 przysł. kunsztownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) finezyjny, misterny, mistrzowski, wyrafinowany

Wiktionary


kunysz

naz­wi­sko


SJP.pl


kunz

[czy­taj: kunc] naz­wi­sko


SJP.pl


kunzyt

od­mia­na spo­du­me­nu, mi­ne­rał uży­wa­ny w ju­bi­ler­stwie


SJP.pl

Kun­zyt (kun­cyt, kun­zit) – wy­so­ko ce­nio­na[] od­mia­na ju­bi­ler­ska spo­du­me­nu. Znana od 1902 roku. Nazwa po­cho­dzi od ame­ry­kań­skie­go mi­ne­ra­lo­ga G.F. Kunza, który od­krył ten mi­ne­rał. Mi­ne­rał ma za­bar­wie­nie prze­waż­nie ró­żo­we, lub fio­le­to­wo-ró­żo­we wy­wo­ła­ne obec­no­ścią man­ga­nu.

Wikipedia


kunów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce;
3. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kunów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, nad rzeką Ka­mien­ną. Jest sie­dzi­bą miej­sko-wiej­skiej gminy Kunów. Prawa miej­skie w la­tach 1365–1502, 1535–1867 i po­now­nie od 1990.

Był mia­stem i sie­dzi­bą klu­cza dóbr bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkũnuf, AS: kũnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kunowski

Wiktionary


kunżut

kun­żut, ło­go­wa wschod­nia, sezam in­dyj­ski, sezam wschod­ni - jed­no­rocz­na ro­śli­na ole­i­sta o roz­ga­łę­zio­nej ło­dy­dze, upra­wia­na na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych dla na­sion słu­żą­cych do wy­ro­bu oleju se­za­mo­we­go, chał­wy itp.


SJP.pl


kuoka

ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­to­nix|ref=tak., mo­no­ty­po­wy ro­dzaj zwie­rząt z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych;

 (1.2) zool. zwie­rzę, tor­bacz z ga­tun­ku kuoka krót­ko­o­go­no­wa, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­to­nix bra­chy­u­rus|ref=tak.

Wiktionary


kuomintang

chiń­ska par­tia po­li­tycz­na za­ło­żo­na w 1912 roku przez Sun Yat-sena; jej rządy na Taj­wa­nie uczy­ni­ły z wyspy jeden z naj­szyb­ciej roz­wi­ja­ją­cych się kra­jów świa­ta


SJP.pl

Ku­o­min­tang (KMT) lub Gu­o­min­dang (GMD) (chiń. upr. 中国国民党; chiń. trad. 中國國民黨; dosł. „Na­ro­do­wa Par­tia Chin”) – par­tia ut­wo­rzo­na w Chi­nach w 1912 przez Sun Jat-sena i od­da­na w spra­wo­wa­nie przez Song Jia­o­re­na. Par­tia rzą­dzą­ca w Re­pu­bli­ce Chiń­skiej w la­tach 1928–2000 i 2008–2016. Pier­wot­nie re­pre­zen­to­wa­ła tzw. chiń­ski so­cja­lizm, lecz z cza­sem przesz­ła na po­zy­cje pra­wi­co­we.

Wikipedia


kuomintangowski

→ Ku­o­min­tang


SJP.pl

Patrz:

Kuomintang

kuopio

Ku­o­pio – mia­sto i gmina w środ­ko­wej Fin­lan­dii, w re­gio­nie Sa­wo­nia Pół­noc­na, nad je­zio­rem Kal­la­ve­si. Po­wierzch­nia gminy wy­no­si 1 728,53 km², z czego 604,51 km² sta­no­wi woda. Za­miesz­ka­na przez 122 594 osoby (31 grud­nia 2022). Mia­sto i oko­li­ce są na­zy­wa­ne "Błę­kit­ną Perłą Po­je­zie­rza Fiń­skie­go".

Wikipedia


kup

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp., rozk. od kupić

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|kupa.

Wiktionary

Kup (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kupp) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Do­brzeń Wiel­ki. W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Kup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup mi dzi­siej­szą ga­ze­tę jak bę­dziesz w kio­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kup, AS: kup

Wiktionary


kupa

1. stos, ster­ta;
2. gro­ma­da, tłum, stado;
3. po­tocz­nie: wiel­ka ilość, mnó­stwo;
4. po­tocz­nie: ek­skre­men­ty, od­cho­dy, kał, fe­ka­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eufem. kał, sto­lec, od­cho­dy

 (1.2) pot. dużo cze­goś lub kogoś, masa

 (1.3) pot. stos, ster­ta

 (1.4) pot. przen. nie­po­myśl­ny wynik, nie­po­wo­dze­nie, fia­sko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kupa – rzeka w Chor­wa­cji
  • Kupa – rzeka w Rosji
  • Kupa – rzeka na Lit­wie
  • Kupa – miej­sco­wość na Wę­grzech
  • Kupa – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, w mie­ście Del­ni­ce
  • Kupa – wieś na Bia­ło­ru­si, która w 1964 r. razem z kil­ko­ma są­sied­ni­mi miej­sco­wo­ścia­mi, zo­sta­ła przeksz­tał­co­na w osied­le wcza­so­we Na­rocz
  • sy­na­go­ga Kupa w Kra­ko­wie
  • kał – na­zy­wa­ny po­tocz­nie kupą
  • Kupka
  • kupka za­rod­ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj, muszę zro­bić kupę.

 (1.2) Na kon­cer­cie była cała kupa ludzi.

 (1.3) Jasiu, ukła­daj ubra­nia w sza­fie, a nie rzu­caj ich tak na kupę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupa, AS: kupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopa ż., kupkanie n., wykupkanie n., nakupkanie n.

:: zdrobn. kupka ż., kupeczka ż.

:: zgrub. kupsko n.

 czas. żart. kupkać ndk., wykupkać dk., nakupkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stolec, kał, odchody; wulg. gówno

 (1.2) mnóstwo, masa

 (1.3) stos, sterta

Wiktionary


kupaj

naz­wi­sko


SJP.pl


kupal

bi­me­tal ut­wo­rzo­ny z warstw alu­mi­nium i jed­nej lub dwóch warstw mie­dzi na­wal­co­wa­nych na go­rą­co; cupal


SJP.pl

Kupal, cupal – bi­me­tal z war­stwy glinu i jed­nej lub dwu warstw mie­dzi na­wal­co­wa­nych na go­rą­co ("stąd nazwa: cu­prum + alu­mi­nium"). Wy­ko­rzy­sty­wa­ny do bu­do­wy torów prze­wo­do­wych wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści, ra­dia­to­rów oraz na złą­cza przy łą­cze­niu prze­wo­dów elek­trycz­nych z tych me­ta­li (w celu wy­e­li­mi­no­wa­nia ko­roz­ji elek­tro­che­micz­nej).

Wikipedia


kupalnik

ro­śli­na o wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych i tru­ją­cych, w Pol­sce chro­nio­na; ar­ni­ka, po­mor­nik


SJP.pl


kupalnocka

uro­czy­stość lu­do­wa ob­cho­dzo­na w wi­gi­lię dnia św. Jana Chrzci­cie­la, w nocy z 23 na 24 czerw­ca, z licz­ny­mi obrzę­da­mi i za­ba­wa­mi, na­wią­zu­ją­ca do obrzę­do­wo­ści po­gań­skiej zwią­za­nej z let­nim prze­si­le­niem słoń­ca; ku­pa­ła (Ku­pa­ła), Ku­pal­noc­ka, ku­pał­noc­ka (Ku­pał­noc­ka), noc świę­to­jań­ska (Noc Świę­to­jań­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kur­pie, War­mia, Ma­zu­ry, Pod­la­sie. Noc Świę­to­jań­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] ale kto wie, czy nie jest po pro­stu opi­sem ja­kie­goś smut­ne­go wy­pad­ku, który się gdzieś wy­da­rzył, może przed kilku wie­ka­mi, przy ob­cho­dzie Ku­pal­noc­ki.

 (1.1) Te sześć wier­szy śpie­wa­ją także u Kur­piów w cza­sie Ku­pal­noc­ki czyli So­bót­ki.

 (1.1) Lud np. ma­zo­wiec­ki i pod­la­ski, nad Nar­wią i Bu­giem za­miesz­ka­ły, obrzęd ten znał tylko pod mia­nem Ku­pal­noc­ki.

Wiktionary


kupalny

zwią­za­ny z ku­pa­łą, lu­do­wym świę­tem let­nie­go prze­si­le­nia; świę­to­jań­ski


SJP.pl


kupała

uro­czy­stość lu­do­wa ob­cho­dzo­na w wi­gi­lię dnia św. Jana Chrzci­cie­la, w nocy z 23 na 24 czerw­ca, z licz­ny­mi obrzę­da­mi i za­ba­wa­mi, na­wią­zu­ją­ca do obrzę­do­wo­ści po­gań­skiej zwią­za­nej z let­nim prze­si­le­niem słoń­ca; Ku­pa­ła, ku­pal­noc­ka (Ku­pal­noc­ka), ku­pał­noc­ka (Ku­pał­noc­ka), noc świę­to­jań­ska (Noc Świę­to­jań­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. Noc Ku­pa­ły (Noc Świę­to­jań­ska u Sło­wian wschod­nich);

 (1.2) Noc Świę­to­jań­ska

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) rze­ko­me sło­wiań­skie bó­stwo uro­dza­ju i płod­no­ści czczo­ne pod­czas Nocy Świę­to­jań­skiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­pa­ła – dom­nie­ma­ne bó­stwo sło­wiań­skie
  • Janka Ku­pa­ła – bia­ło­ru­ski pi­sarz
  • Noc Ku­pa­ły

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. kupalnik m., kupalność ż.

:: przym. kupalny

Wiktionary


kupałnocka

uro­czy­stość lu­do­wa ob­cho­dzo­na w wi­gi­lię dnia św. Jana Chrzci­cie­la, w nocy z 23 na 24 czerw­ca, z licz­ny­mi obrzę­da­mi i za­ba­wa­mi, na­wią­zu­ją­ca do obrzę­do­wo­ści po­gań­skiej zwią­za­nej z let­nim prze­si­le­niem słoń­ca; ku­pa­ła (Ku­pa­ła), ku­pal­noc­ka (Ku­pal­noc­ka), Ku­pał­noc­ka, noc świę­to­jań­ska (Noc Świę­to­jań­ska)


SJP.pl


kupaż

mie­sza­nie róż­nych ro­dza­jów wina w celu otrzy­ma­nia mie­szan­ki o po­żą­da­nych wa­lo­rach sma­ko­wych i ja­ko­ścio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) enol. mie­sza­nie róż­nych ro­dza­jów wina w celu otrzy­ma­nia na­po­ju o po­żą­da­nych wła­ści­wo­ściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pysz­ne wino jest efek­tem do­mo­we­go ku­pa­żu: zmie­sza­li­śmy tru­nek fran­cu­ski z al­gier­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupaʃ, AS: kupaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupażowanie n.

 czas. kupażować

Wiktionary


kupażować

mie­szać na­po­je o róż­nych wła­ści­wo­ściach


SJP.pl


kupcia

zdrob­nie­nie od: kupa


SJP.pl


kupcowa

daw­niej:
1. żona kupca;
2. ko­bie­ta trud­nią­ca się hand­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta, która trud­ni się hand­lem

 (1.2) przest. żona kupca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos./mrz.

Wiktionary


kupcowy

→ ku­piec (daw­niej); ku­piec­ki


SJP.pl


kupczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Kup­czak – pol­ski ko­larz to­ro­wy, tre­ner
  • Ja­ro­sław Kup­czak – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ma­te­usz Kup­czak – pol­ski pił­karz
  • Piotr Kup­czak – pol­ski poeta
  • Ry­szard Kup­czak – pol­ski ko­larz to­ro­wy
  • Szcze­pan Kup­czak – pol­ski kom­bi­na­tor nor­we­ski

Wikipedia


kupczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. od­cza­sow­ni­ko­wy od|kup­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kupˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kupčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kupczyć ndk.

 rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupczyk

Wiktionary


kupczyk

drob­ny ku­piec, lub po­moc­nik ku­piec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) drob­ny ku­piec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupczenie n., kupiectwo n.

Wiktionary


kupczyna

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. z po­li­to­wa­niem o kupcu

Wiktionary


kupczyć

hand­lo­wać rze­cza­mi nie­mo­ral­ny­mi (np. strę­czy­ciel­stwo) lub za­ka­za­ny­mi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pejor. hand­lo­wać tym, czym nie na­le­ży hand­lo­wać i co nie po­win­no być źró­dłem zy­sków ma­te­rial­nych

 (1.2) przest. hand­lo­wać w ogóle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja też chciał­bym mieć tę wia­do­mość z czy­stej, ludz­kiej cie­ka­wo­ści i nie chcę tymi in­for­ma­cja­mi kup­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupt͡ʃɨt͡ɕ, AS: kupčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupczyni ż., kupczenie n., kupus

Wiktionary


kupczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kupcząca

hand­lo­wać rze­cza­mi nie­mo­ral­ny­mi (np. strę­czy­ciel­stwo) lub za­ka­za­ny­mi


SJP.pl


kupczący

hand­lo­wać rze­cza­mi nie­mo­ral­ny­mi (np. strę­czy­ciel­stwo) lub za­ka­za­ny­mi


SJP.pl


kupcówna

daw­niej: córka kupca


SJP.pl


kupeczka

zdrob­nie­nie od: kupka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kupa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈpɛt͡ʃka, AS: kupečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupsko n., kupa ż., kupka ż.

Wiktionary


kupela

piec me­ta­lur­gicz­ny słu­żą­cy do to­pie­nia oło­wiu


SJP.pl


kupelacja

me­to­da izo­lo­wa­nia me­ta­li szla­chet­nych ze stopu oło­wiu


SJP.pl

Ku­pe­la­cja – pro­ces pi­ro­me­ta­lur­gicz­ny, od­mia­na pra­że­nia po­le­ga­ją­ca na ogrze­wa­niu mi­ne­ra­łów, rud, kon­cen­tra­tów lub sto­pów za­wie­ra­ją­cych me­ta­le szla­chet­ne (złoto, pla­ty­na, sre­bro) celem ich wy­o­dręb­nie­nia lub oczy­szcze­nia.

W wy­ni­ku ku­pe­la­cji otrzy­mu­je się nie­wiel­kie ilo­ści me­ta­li szla­chet­nych.

Wikipedia


kupelacyjny

zwią­za­ny z ku­pe­la­cją


SJP.pl


kupelka

ty­gie­lek słu­żą­cy do przy­go­to­wy­wa­nia me­ta­li szla­chet­nych do ana­li­zy ku­pe­la­cyj­nej


SJP.pl


kupelować

wy­o­dręb­niać me­ta­le szla­chet­ne ze sto­pów w spe­cjal­nym piecu me­ta­lur­gicz­nym


SJP.pl


kupelowy

przy­miot­nik od: ku­pe­la


SJP.pl


kuper

1. tyłek, zadek
2. u pta­ków: miej­sce wy­ra­sta­nia piór ogo­no­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. ornit. tylna część tu­ło­wia u pta­ków

 (1.2) przen. pot. tyłek

 (1.3) przen. pot. mot. tylna część po­ja­zdu

Wiktionary

Kuper – u pta­ków ob­szar znaj­du­ją­cy się po­mię­dzy grzbie­tem a po­kry­wa­mi na­do­go­no­wy­mi (na wierz­chu ciała). Na ku­prze znaj­du­je się gru­czoł ku­pro­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkupɛr, AS: kuper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuprówka ż.

:: zdrobn. kuperek m.

 przym. kuprowy

Wiktionary


kuperek

zdrob­nie­nie od: kuper


SJP.pl


kupersztych

daw­niej: mie­dzio­ryt, ry­ci­na; ko­persz­tych


SJP.pl


kupfernikiel

ar­se­nek niklu, mie­dzia­no­czer­wo­ny mi­ne­rał o me­ta­licz­nym po­ły­sku; ni­kie­lin


SJP.pl


kupia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. towar przez­na­czo­ny do sprze­da­ży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupʲja, AS: kupʹi ̯a

Wiktionary


kupicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kupido

motyw de­ko­ra­cyj­ny, po­stać na­gie­go chłop­czy­ka ze skrzy­dła­mi; ku­pi­dyn, amo­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. ku­pi­dyn.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy ze­ga­rach, zwier­cia­dłach i in­nych sprzę­ci­kach, był nie­u­ni­knio­ny ku­pi­do ze złotą strza­łą, or­na­ment tak wy­so­ko ce­nio­ny za cza­sów pa­no­wa­nia Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kupidyn mos., kupidyn mos., Kupido mos., kupidynek mos.

 przym. kupidynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupidyn, amor, eros

Wiktionary


kupidura

naz­wi­sko


SJP.pl


kupidyn

motyw de­ko­ra­cyj­ny, po­stać na­gie­go chłop­czy­ka ze skrzy­dła­mi; ku­pi­do, amo­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­stać na­gie­go i us­krzyd­lo­ne­go chłop­ca bę­dą­ca wy­o­bra­że­niem Ku­pi­dy­na, zwy­kle z łu­kiem i strza­łą

Wiktionary

Ku­pi­dyn (także Ku­pi­do, Amor, łac. Cu­pi­do ‘pra­gnie­nie’, ‘po­żą­da­nie’, Amor ‘mi­łość’, gr. Ἔρως Érōs) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg i uo­so­bie­nie mi­ło­ści.

Ucho­dził za syna bo­gi­ni Wenus (We­ne­ry) i boga Marsa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­śli­wy ku­pi­dyn z wy­prę­żo­nym łu­kiem zda­wał się uśmie­chać do wszyst­kich…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈpʲidɨ̃n, AS: kupʹidỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kupidyn mos., Kupido mos., kupido mos.

:: zdrobn. kupidynek

 przym. kupidynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupido, amor, eros

Wiktionary


kupidynek

mały ku­pi­dyn; amo­rek, putto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. pieszcz. ku­pi­dyn

Wiktionary

Ku­pi­dy­nek ("Ca­ta­nan­che" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je co najm­niej 5 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, z czego dwa ga­tun­ki w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie. Rosną w miej­scach su­chych i sło­necz­nych. Za­wie­ra­ją sok mlecz­ny. Ku­pi­dy­nek błę­kit­ny ("C. ca­e­ru­lea") jest po­pu­lar­ną ro­śli­ną ogro­do­wą sa­dzo­ną za­rów­no w for­mie ty­po­wej z kwia­ta­mi la­wen­do­wo-nie­bie­ski­mi, jak i w od­mia­nach bia­łok­wia­to­wych i dwu­barw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ze­ga­rze stał mały brą­zo­wy ku­pi­dy­nek, który się wdzię­czył za­o­krą­gla­jąc ra­mio­na pod zło­co­nym wień­cem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kupidyn mos., kupidyn mos., Kupido mos., kupido mos.

 przym. kupidynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amorek

Wiktionary


kupidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. cena

Wiktionary

Ku­pi­dło – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Opsa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈpʲidwɔ, AS: kupʹidu̯o

Wiktionary


kupiec

1. osoba ku­pu­ją­ca coś; na­byw­ca;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem; hand­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto coś ku­pu­je

 (1.2) ktoś, kto trud­ni się hand­lem, wła­ści­ciel skle­pu, przed­się­bior­stwa hand­lo­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. karc. ro­dzaj gry w karty

Wiktionary

Ku­piec – osoba pro­wa­dzą­ca we włas­nym imie­niu przed­się­bior­stwo hand­lo­we.

W śred­nio­wie­czu kupcy wraz z in­ny­mi rze­mieśl­ni­ka­mi two­rzy­li mie­szczań­stwo, w tym samym cza­sie zrze­sza­li się rów­nież w or­ga­ni­za­cjach zwa­nych ce­cha­mi. Kupcy zo­bo­wią­za­ni byli do sto­so­wa­nia się do przy­mu­su dro­go­we­go, a w okre­ślo­nych przez króla mia­stach do prawa skła­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Rzekł — i wnet brody kup­ców i mu­ży­ków • Sypią się chmu­rą jak li­ście od gradu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupʲjɛt͡s, AS: kupʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupno n., kupcowa ż., kupiectwo n., kupczenie n., kupienie n., kupowanie n., odkup m., odkupienie n., odkupiciel m., przekupa ż., przekupka ż., przekupień m., przekupność ż., przekupstwo n., przekupywanie n., wykup m., wykupywanie n., zakup n., zakupy nmos.

 czas. kupować ndk., kupić dk., kupczyć ndk., dokupywać ndk., dokupić dk., nakupywać ndk., nakupić dk., odkupywać ndk., odkupić dk., podkupywać ndk., podkupić dk., przekupywać ndk., przekupić dk., wkupywać się ndk., wkupić się dk., wykupywać ndk., wykupić dk., zakupywać ndk., zakupić dk.

 przym. kupiecki, kupiony, dokupiony, odkupiony, podkupiony, przekupiony, przekupny, wykupiony, zakupiony, kupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nabywca

 (1.2) biznesmen, handlarz, przedsiębiorca handlowy

Wiktionary


kupiecki

przy­miot­nik od: ku­piec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ku­piect­wa i/lub kupca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupowanie n.

 czas. kupować ndk.

Wiktionary


kupiectwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie osoby pro­wa­dzą­cej dzia­łal­ność hand­lo­wą

 (1.2) ogół kup­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zepch­nię­ci przez na­jeźdź­ców w nie­u­ro­dzaj­ne, po­zba­wio­ne nawet drzew gór­skie wą­wo­zy, nie mogli żyć z ziemi, za­ra­biać na życie ku­piect­wem czy rze­mio­słem.

 (1.2) Ru­ry­ko­wi­cze, prze­no­szą­cy się daw­niej z jed­nej dziel­ni­cy do dru­giej, "awan­su­ją­cy" z bied­niej­szej na bo­gat­szą, usta­bi­li­zo­wa­li się, ale jed­no­cze­śnie uza­leż­ni­li od lo­kal­nych grup moż­no­władzt­wa (bo­ja­rów) i ku­piect­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos., kupczyk mos., kupcowa ż., kupczenie n.

 czas. kupczyć ndk.

 przym. kupiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handel

Wiktionary


kupienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kupić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kupʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kupić dk., kupować ndk.

 rzecz. kupno, kupiec, kupowanie

 przym. kupny

Wiktionary


kupin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kupin – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk
  • Kupin – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo
  • Kupin – wieś na Po­do­lu na Ukra­i­nie

Wikipedia


kupis

naz­wi­sko


SJP.pl


kupisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kupisz

1. nabyć coś za pie­nią­dze, za­ku­pić;
2. po­zy­skać, ująć, zjed­nać kogoś;
3. po­tocz­nie: dać się oszu­kać albo za­ak­cep­to­wać coś;
4. w grze w karty: do­brać kartę lub karty


SJP.pl


kupiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kupiszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim.

Wiktionary

Ku­pisz­ki ( Kupiškis) – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu ku­pi­szec­kie­go i gminy. W 2011 roku li­czy­ło ok. 7,2 tys. miesz­kań­ców.

Nazwa miej­sco­wo­ści po­cho­dzi od nazwy rzeki Kupa prze­pły­wa­ją­cej przez mia­sto. Nie­da­le­ko mia­sta znaj­du­je się mu­ze­um et­no­gra­ficz­ne za­ło­żo­ne przez Ado­ma­sa Pe­tra­u­ska­sa i po­ło­żo­ne na po­sia­dło­ściach jego za­ło­ży­cie­la.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kupiszecki

Wiktionary


kupiura

daw­niej: wy­cię­cie pew­nych frag­men­tów ut­wo­rów mu­zycz­nych lub filmu


SJP.pl


kupić

1. nabyć coś za pie­nią­dze, za­ku­pić;
2. po­zy­skać, ująć, zjed­nać kogoś;
3. po­tocz­nie: dać się oszu­kać albo za­ak­cep­to­wać coś;
4. w grze w karty: do­brać kartę lub karty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ku­po­wać)

 (1.1) zob. ku­po­wać.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) przest. sku­piać; gro­ma­dzić, łą­czyć w kupy

cza­sow­nik zwrot­ny kupić się

 (3.1) przest. sku­piać się; gro­ma­dzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbiegł do po­bli­skie­go skle­pu, by kupić mleko i płat­ki ow­sia­ne.

 (1.1) Zna­lazł ka­wa­łek bia­łe­go pa­pie­ru, ot­wo­rzył do­pie­ro co ku­pio­ne kred­ki i za­czął wpa­try­wać się w twarz dziew­czyn­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupʲit͡ɕ, AS: kupʹić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. zakup m., zakupy nmos., kupiec m., kupno n., kupowanie n., kupienie n., odkupienie n.

 (1.1) przym. kupny

 (1.1) czas. wykupić

 (2.1-3.1) czas. skupić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań dostać kupić

Wiktionary


kupiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kupka

zdrob­nie­nie od: kupa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kupa

 (1.2) mała kupa

 (1.3) kał dziec­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Kupka – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki i ar­chi­tekt
  • Al­fred Kupka – pol­ski bok­ser ży­ją­cy w la­tach 1908–1929
  • František Kupka – cze­ski ma­larz ży­ją­cy w la­tach 1871–1957
  • Josef Kupka – bi­skup brneń­ski ży­ją­cy w la­tach 1862–1941
  • Le­o­nard Kupka – pol­ski rol­nik i po­li­tyk, poseł na Sejm PRL
  • Mar­tin Kupka – cze­ski po­li­tyk, dzien­ni­karz i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Te­o­fil Kupka – ślą­ski po­li­tyk ży­ją­cy w la­tach 1885–1920
  • To­masz Kupka – pol­ski le­karz den­ty­sta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, ur. w 1966
  • (5363) Kupka (1979 UQ) – pla­ne­to­i­da
  • Kupka - wieś na Ukra­i­nie, obwód czer­nio­wiec­ki
  • Kupa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dziec­ko ukła­da­ło pie­nią­dze w kupki we­dług no­mi­na­łów.

 (1.3) Jacuś zro­bił dziś drugą kupkę w pie­lu­chę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupka, AS: kupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupa ż., kupkanie n., wykupkanie n.

:: zdrobn. kupeczka ż.

 czas. kupkać ndk., wykupkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupeczka

 (1.2) stosik

Wiktionary


kupkać

po­tocz­nie: od­da­wać kał; de­fe­ko­wać, za­łat­wiać się, wy­próż­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pukać

 (1.2) in­fant. pot. posp. fizj. wy­próż­niać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupsko n., kupa ż., kupka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk klupkać, gw. Górny Śląsk klupać

Wiktionary


kupkowy

przy­miot­nik od: kupka


SJP.pl


kupkówka

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, wy­stę­pu­ją­ca na łą­kach i po­la­nach le­śnych; rżniącz­ka


SJP.pl

Kup­ków­ka ("Dac­ty­lis") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go wy­róż­nia się tu poza ga­tun­kiem ty­po­wym ("Dac­ty­lis glo­me­ra­ta") kilka drob­nych ga­tun­ków, je­szcze jeden ga­tu­nek, ewen­tu­al­nie uz­na­je się ten ro­dzaj za mo­no­ty­po­wy z jed­nym bar­dzo zmien­nym ga­tun­kiem ty­po­wym.

Wikipedia


kupla

godło gór­ni­cze w kształ­cie młota i ki­lo­fa skrzy­żo­wa­nych ze sobą


SJP.pl

Kupla ( Купля; Купля) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Wisz­niew.

Wikipedia


kuplecik

zdrob­nie­nie od: ku­plet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ku­plet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ku­plet, lecz tylko mały ku­ple­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuplet m.

Wiktionary


kuplecista

wy­ko­naw­ca lub twór­ca ku­ple­tów, sa­ty­rycz­nych pio­se­nek ze zwrot­ka­mi i re­fre­nem


SJP.pl


kuplecistka

→ ku­ple­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

kuplecista

kupler

czło­wiek czer­pią­cy zyski z cu­dze­go nie­rzą­du; al­fons, raj­fur, su­te­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. strę­czy­ciel, su­te­ner

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuplɛr, AS: kupler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kuplerka ż.

Wiktionary


kuplerka

ko­bie­ta czer­pią­ca ko­rzy­ści z cu­dze­go nie­rzą­du i ułat­wia­ją­ca jego pro­wa­dze­nie; bur­del­ma­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. strę­czy­ciel­ka, su­te­ner­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupler mos.

Wiktionary


kuplerstwo

strę­czy­ciel­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na ułat­wia­niu komuś upra­wia­nia pro­sty­tu­cji w za­mian za ko­rzy­ści ma­jąt­ko­we

Wiktionary

Ku­pler­stwo – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na ułat­wia­niu innej oso­bie upra­wia­nia pro­sty­tu­cji. Naj­czę­ściej przy­bie­ra formę udo­stęp­nie­nia lo­ka­lu, ułat­wia­nie kon­tak­tu klien­tów z pro­sty­tut­ka­mi (do­pro­wa­dza­nie, wska­zy­wa­nie adre­su).

W Pol­sce ku­pler­stwo sta­no­wi prze­stęp­stwo, o ile jest do­ko­ny­wa­ne w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści ma­jąt­ko­wej.

Wikipedia


kuplet

1. zwrot­ka do­wol­nej, sa­ty­rycz­nej pio­sen­ki o ak­tu­al­nej tre­ści, za­koń­czo­na zwy­kle re­fre­nem;
2. ele­ment formy ronda wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy ko­lej­ny­mi po­wro­ta­mi re­fre­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zwrot­ka sa­ty­rycz­nej pio­sen­ki o ak­tu­al­nej tre­ści

 (1.2) muz. część ronda mię­dzy ko­lej­ny­mi wy­stą­pie­nia­mi re­fre­nu

Wiktionary

Ku­plet (fr. "co­u­plet") – dwu­wiersz o cha­rak­te­rze pie­śnio­wo-ta­necz­nym wy­stę­pu­ją­cy we fran­cu­skiej po­ez­ji śred­nio­wiecz­nej, a współ­cze­śnie w twór­czo­ści lu­do­wej.

Ku­ple­tem na­zy­wa się też ka­ba­re­to­wą pio­sen­kę sa­ty­rycz­ną, po­dej­mu­ją­cą ak­tu­al­ne te­ma­ty oby­cza­jo­we lub spo­łecz­no-po­li­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co­dzien­nie ra­czył mnie swo­i­mi za­baw­ny­mi ku­ple­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuplɛt, AS: kuplet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuplecik mrz.

Wiktionary


kupniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kupno

zakup, na­by­cie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­by­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Kupno, zakup (czyn­ność) – na­by­cie dóbr lub praw drogą (pi­sem­nej, bądź ust­nej) umowy sprze­da­ży bądź innej umowy o rów­no­waż­nym skut­ku np. umowy datio in so­lu­tum (świad­cze­nia w miej­sce wy­ko­na­nia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkupnɔ, AS: kupno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec m., kupczyni ż., kupowanie n., kupienie n.

 czas. kupować ndk., kupić dk.

 przym. kupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakup

Wiktionary


kupnoholik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. za­ku­po­ho­lik.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup­no­ho­lik traci kon­tro­lę nad swo­i­mi za­ku­pa­mi, czę­sto ku­pu­je rze­czy zu­peł­nie nie­po­trzeb­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupnoholizm m.

:: fż. kupnoholiczka

Wiktionary


kupnoholizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. za­ku­po­ho­lizm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup­no­ho­lizm to zja­wi­sko w Pol­sce nowe, więc nie ma je­szcze spe­cja­li­stycz­nych pro­gra­mów te­ra­pe­u­tycz­nych – wy­ja­śnia dr Wo­ro­no­wicz. – Można pró­bo­wać ko­rzy­stać z pry­wat­nych po­rad­ni psy­cho­lo­gicz­nych (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupnoholik mos., kupnoholiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oniomania, shopoholizm, szopoholizm, zakupoholizm

Wiktionary


kupny

po­tocz­nie: na­by­ty, ku­pio­ny w skle­pie, nie wy­ko­na­ny w domu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ze skle­pu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię kup­ne­go cia­sta, wolę do­mo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupnɨ, AS: kupny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupno n., kupowanie n., kupienie n., kupiec m., kupcowa ż.

 czas. kupować ndk., kupić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepowy, gotowy

Wiktionary


kupon

1. for­mu­larz z wy­dru­ko­wa­ny­mi ru­bry­ka­mi do wy­peł­nia­nia, np. gry licz­bo­wej, kon­kur­su;
2. do­ku­ment upraw­nia­ją­cy do otrzy­ma­nia to­wa­rów, pie­nię­dzy lub usłu­gi; talon; bon;
3. od­ci­nek ma­te­ria­łu wy­star­cza­ją­cy na uszy­cie danej czę­ści gar­de­ro­by;
4. od­ci­nek pa­pie­ru war­to­ścio­we­go upo­waż­nia­ją­cy jego wła­ści­cie­la do po­bra­nia pro­cen­tu lub dy­wi­den­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blan­kiet, for­mu­larz z wy­dru­ko­wa­ny­mi ru­bry­ka­mi do wy­peł­nie­nia uży­wa­ny do udzia­łu w grze licz­bo­wej, kon­kur­sie

 (1.2) od­ci­nek bi­le­tu, bonu, ta­lo­nu itp. odry­wa­ny na znak wy­ko­rzy­sta­nia

 (1.3) wy­ci­nek z ga­ze­ty pro­mo­cyj­nej upraw­nia­ją­cy do ra­ba­tu przy za­ku­pie lub gra­ti­su

 (1.4) ekon. od­ci­nek pa­pie­ru war­to­ścio­we­go upraw­nia­ją­cy wła­ści­cie­la do od­bio­ru na­leż­ne­go mu pro­cen­tu lub dy­wi­den­dy

 (1.5) kraw. ilość tka­ni­ny przez­na­czo­na do uszy­cia jed­ne­go ubra­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mię­dzy­na­ro­do­wy Kupon na Od­po­wiedź – mię­dzy­na­ro­do­wy kupon pocz­to­wy pod­le­ga­ją­cy wy­mia­nie na znacz­ki pocz­to­we
  • Kupon od­set­ko­wy – środ­ki pie­nięż­ne przy­słu­gu­ją­ce po­sia­da­czom obli­ga­cji ku­po­no­wych
  • Po­tocz­na nazwa kar­bo­wań­ców, wa­lu­ty Ukra­i­ny w la­tach 1992-1996

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkupɔ̃n, AS: kupõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuponówka ż.

:: zdrobn. kuponik m.

 przym. kuponowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odcinek

Wiktionary


kuponik

zdrob­nie­nie od: kupon


SJP.pl


kuponovka

pry­wa­ty­za­cja po­le­ga­ją­ca na na­by­wa­niu upraw­nień do za­ku­pu ma­jąt­ku na­ro­do­we­go przez wszyst­kich oby­wa­te­li pań­stwa, prze­pro­wa­dzo­na m.in. w Cze­chach; ku­po­now­ka, ku­po­nów­ka


SJP.pl


kuponowka

pry­wa­ty­za­cja po­le­ga­ją­ca na na­by­wa­niu upraw­nień do za­ku­pu ma­jąt­ku na­ro­do­we­go przez wszyst­kich oby­wa­te­li pań­stwa, prze­pro­wa­dzo­na m.in. w Cze­chach; ku­po­nów­ka, ku­po­nov­ka


SJP.pl


kuponowy

→ kupon


SJP.pl

Patrz:

kupon

kuponówka

pry­wa­ty­za­cja po­le­ga­ją­ca na na­by­wa­niu upraw­nień do za­ku­pu ma­jąt­ku na­ro­do­we­go przez wszyst­kich oby­wa­te­li pań­stwa, prze­pro­wa­dzo­na m.in. w Cze­chach; ku­po­now­ka, ku­po­nov­ka


SJP.pl


kupowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ku­po­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkupɔˈvãɲɛ, AS: kupovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakup m., zakupy nmos., kupno n., kupiec m., kupienie n., przekupień m., przekupka ż.

 czas. kupować ndk., kupić dk., wykupić dk., odkupić dk., zakupić dk., skupić dk., skupować ndk., przekupić dk.

 przym. kupny, kupiecki, przekupny

Wiktionary


kupować

na­by­wać, zdo­by­wać za pie­nią­dze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. kupić)

 (1.1) na­by­wać coś w za­mian za jakąś sumę pie­nię­dzy

 (1.2) po­zy­ski­wać za­wod­ni­ka z in­ne­go klubu, pła­cąc pie­niędz­mi

 (1.3) pot. za­ak­cep­to­wać

 (1.4) pot. dać się oszu­kać, uz­na­wszy coś za praw­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu ku­po­wa­no ta­le­rze, szklan­ki, że­laz­ka, młyn­ki, lalki, a nie­kie­dy duże pa­ra­so­le sza­fi­ro­we lub pą­so­we.

 (1.1) GPU przy­cho­dzi­ło pa­ko­wać rze­czy, od­wo­zi­ło sa­mo­cho­dem na dwo­rzec, ku­po­wa­ło bi­le­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈpɔvat͡ɕ, AS: kupovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupowanie n., kupiec m., kupno n., zakup m., zakupy nmos., kupujący m., kupienie n., odkupienie n.

 przym. kupny, kupiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płacić, nabywać

Wiktionary


kuprej

ku­prej az­ja­tyc­ki - ga­tu­nek du­że­go ssaka pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych


SJP.pl


kupren

zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ace­ty­le­nu


SJP.pl


kupres

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy

Wiktionary

Ku­pres – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie dzie­sią­tym, sie­dzi­ba gminy Ku­pres. W 2013 roku li­czy­ło 2883 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Chor­wa­ci.

Funk­cjo­nu­ją tu czte­ry wy­cią­gi nar­ciar­skie. Dzia­ła tu cen­trum re­kre­a­cyj­no-spor­to­we "Adria-Ski", które współ­pra­cu­je z Klu­bem Nar­ciar­skim Striž[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ro­ta po­chwa­li­ła się nowym ku­pre­sem, zro­bi­ła nam po kawie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, makinetka, moka

Wiktionary


kuprodur

stop mie­dzi uży­wa­ny do wy­ro­bu skrzyń ognio­wych w pa­ro­wo­zach


SJP.pl


kupror

stop mie­dzi z alu­mi­nium (ok. 5%)


SJP.pl


kuprowy

przy­miot­nik od: kuper


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­prem, do­ty­czą­cy kupra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­mo­ra­ny, jak więk­szość pta­ków, po­sia­da­ją gru­czoł ku­pro­wy, ale jego wy­dzie­li­na nie daje pió­rom wo­do­od­por­no­ści, jak ma to miej­sce u in­nych pta­ków wod­nych, i po wyj­ściu na ląd kor­mo­ra­ny muszą długo su­szyć pióra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuper mzw.

Wiktionary


kuprysko

w ło­wiect­wie: ką­pie­li­sko żubra


SJP.pl


kupryt

ruda mie­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, tle­nek mie­dzi; ruda mie­dzi;

Wiktionary

Ku­pryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od skła­du che­micz­ne­go mi­ne­ra­łu, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest miedź (łac. "cu­prum" = miedź).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuprɨt, AS: kupryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuprytowy

Wiktionary


kuprytowy

przy­miot­nik od: ku­pryt


SJP.pl


kuprówka

ćma z ro­dzi­ny brud­nic


SJP.pl


kupski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kupa, zwią­za­ny z Kupem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kupa lub ku­pian, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Ku­po­wi lub ku­pia­nom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dom kup­skie­go po­bor­cy był jed­no­kon­dy­gna­cyj­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kup mrz., kupianin mos., kupianka ż.

Wiktionary


kupsko

zgru­bie­nie od: kupa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grub. zgrub. od kupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­cie­racz­ce le­ża­ło psie kup­sko, w które pra­wie wdep­nął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupa ż., kupka ż., kupeczka ż., kopa ż., kupkanie n., wykupkanie n., nakupkanie n.

 czas. kupkać ndk., wykupkać dk., nakupkać dk.

Wiktionary


kupująca

ko­bie­ta na­by­wa­ją­ca coś; na­byw­czy­ni, klient­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ż. od ku­pu­ją­cy

Wiktionary


kupujący

osoba na­by­wa­ją­ca coś; na­byw­ca, klient


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. osoba na­by­wa­ją­ca coś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. od ku­po­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprze­daż jest to umowa wza­jem­na, przez którą sprze­daw­ca zo­bo­wią­zu­je się prze­nieść włas­ność rze­czy lub inne prawo ma­jąt­ko­we na ku­pu­ją­ce­go, a ku­pu­ją­cy za­pła­cić okre­ślo­ną cenę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kupować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupiec, nabywca

Wiktionary


kupula

drew­nie­ją­cy organ ota­cza­ją­cy owoc wła­ści­wy ro­ślin z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. drew­nie­ją­ca mi­secz­ka ota­cza­ją­ca owoc (orzech) ro­ślin z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych

 (1.2) bot. okry­wa ota­cza­ją­ca za­ląż­ki pa­pro­ci na­sien­nych

 (1.3) bot. mi­secz­ka z rozm­nóż­ka­mi wy­stę­pu­ją­ca na gór­nej po­wierzch­ni ple­cha­e­chy wą­tro­bow­ców z rzędu po­rost­ni­cow­ców

Wiktionary

Ku­pu­la (łac. "cu­pu­la" – ce­brzyk, wa­nien­ka) – w bo­ta­ni­ce ter­min oz­na­cza­ją­cy:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈpula, AS: kupula

Wiktionary


kupą

po­tocz­nie: zwa­lić się kupą - po­ja­wić się nagle, w dużym gro­nie


SJP.pl


kupę

1. stos, ster­ta;
2. gro­ma­da, tłum, stado;
3. po­tocz­nie: wiel­ka ilość, mnó­stwo;
4. po­tocz­nie: ek­skre­men­ty, od­cho­dy, kał, fe­ka­lia


SJP.pl


kur

1. kogut - sa­miec kury;
2. ryba z ro­dzi­ny gło­wa­czo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. kogut;

 (1.2) icht. ryba z ro­dzi­ny gło­wa­czo­wa­tych;

 (1.3) daw. przen. med. odra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kura

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kur – wieś w mu­ha­fa­zie Tul­karm
  • Kur – rzeka, do­pływ Tu­ska­ra
  • kogut
  • kur ban­ki­wa
  • kur dia­beł, kur gło­wacz, kur ro­gacz (ryby z ro­dzi­ny gło­wa­czo­wa­tych)
  • kur – herb szla­chec­ki
  • kur – ob­szar kos­micz­ny
  • Chur
  • Cour
  • Kür
  • Kür Dili

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedź­ma po­wie­dzia­ła, że o pół­no­cy czar­ny kur za­pie­je i czar stra­ci moc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kur, AS: kur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurek m./ż., kura ż., kurak m., kurczak m., kurczę n., kurczątko m.

 przym. kurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kogut, przest. kokot

Wiktionary


kura

1. ptak do­mo­wy ho­do­wa­ny dla mięsa i jaj; po­tra­wa z tego ptaka;
2. sa­mi­ca ptaka z rzędu ku­ra­ków, np. głusz­ca;
3. kura do­mo­wa - o ko­bie­cie re­zy­gnu­ją­cej z am­bi­cji za­wo­do­wych na rzecz pro­wa­dze­nia domu, wy­cho­wy­wa­nia dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. roln. ptak ho­do­wa­ny dla mięsa i jaj;

 (1.2) ornit. sa­mi­ca pta­ków ku­ro­wa­tych, np. kury do­mo­wej, ba­żan­ta, głusz­ca

 (1.3) spoż. tusza z kury (1.2)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: kur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia ma w go­spo­dar­stwie dzie­sięć kur.

 (1.2) Gdy kura znie­sie jajko, za­wsze gło­śno gda­cze.

 (1.3) Mama ku­pi­ła dwie kury na świą­tecz­ny obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkura, AS: kura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurzęczak m., kurzeniec mrz.

:: zdrobn. kurka ż., kureczka ż., kurczyna ż.

 przym. kurzy, gwara. kurzęcy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kokosz; gwara. ślepucha

Wiktionary


kuracja

ze­spół środ­ków i za­bie­gów lecz­ni­czych lub kos­me­tycz­nych w celu po­pra­wy zdro­wia lub urody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sze­reg sto­sow­nie do­bra­nych środ­ków i za­bie­gów lecz­ni­czych lub far­ma­ce­u­tycz­nych dla po­pra­wie­nia stanu zdro­wia i urody

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­ra­cja – długo- lub krót­kotr­wa­łe pod­da­nie cho­re­go za­bie­gom re­kon­wa­le­scen­cyj­nym
  • ku­ra­cja – jedna z dusz­pa­ster­skich jed­no­stek ad­mi­ni­stra­cyj­nych Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ku­ra­cja – tytuł spek­ta­klu Te­a­tru te­le­wiz­ji z 2001 roku w reż. Woj­cie­cha Sma­rzow­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈrat͡sʲja, AS: kuracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracjusz mos., kuracjuszka ż.

 czas. kurować, kurować się ndk.; wykurować się dk.

 przym. kuracyjny

Wiktionary


kuracjusz

osoba prze­by­wa­ją­ca w uz­dro­wi­sku lub ob­ję­ta jakąś ku­ra­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś pod­da­wa­ny ku­ra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­tor za­pra­sza wszyst­kich ku­ra­cju­szy na wy­stęp śpie­wacz­ki z By­to­mia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracja ż.

:: fż. kuracjuszka ż.

 czas. kurować

 przym. kuracyjny

Wiktionary


kuracjuszka

→ ku­ra­cjusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pod­da­wa­na ku­ra­cji

Wiktionary

Patrz:

kuracjusz

Przykłady

 (1.1) Kilka ku­ra­cju­szek spa­ce­ro­wa­ło w po­bli­żu tężni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracja ż.

:: fm. kuracjusz m.

 czas. kurować

 przym. kuracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pacjentka

Wiktionary


kuracyjny

zwią­za­ny z ku­ra­cją


SJP.pl


kuraczek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny prze­pió­ro­wa­tych


SJP.pl


kurajski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ku­raj­ki (rzeki w Ał­ta­ju w Rosji)

Wiktionary


kurajszyci

ple­mię arab­skie


SJP.pl

Ku­raj­szy­ci (Ko­rej­szy­ci, Banu Ku­rajsz, "Banu Qurayš", ‏قُرَيْشٌ‎) – ple­mię be­du­iń­skie, wy­wo­dzą­ce się od Ku­sa­ja ibn Ki­la­ba, za­miesz­ku­ją­ce oko­li­ce Mekki i wła­da­ją­ce nią od VII wieku.

Ku­raj­szy­ci byli ple­mie­niem ku­piec­kim, utrzy­mu­ją­cym kon­tak­ty hand­lo­we z Per­sją, Je­me­nem, Bi­zan­cjum oraz Abi­sy­nią. Z ple­mie­nia wy­wo­dzi się kilka rodów. Do naj­waż­niej­szych na­le­ża­ły rody Ha­szy­mi­tów, z któ­re­go po­cho­dził Ma­ho­met, i Umaj­ja­dów, z któ­re­go wy­wo­dzi­ła się dy­na­stia Umaj­ja­dów.

Wikipedia


kurajszyta

czło­nek ple­mie­nia arab­skie­go


SJP.pl


kurak

1. po­tocz­nie lub po­gard­li­wie o kur­cza­ku;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu pta­ków grze­bią­cych o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) młody kogut, kur­czak

 (1.2) zwy­kle w lm.: rząd pta­ków odz­na­cza­ją­cych się krępą bu­do­wą, sil­ny­mi no­ga­mi do roz­grze­by­wa­nia gleby;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kurak – młody kogut
  • Kurak (Łódź)
  • Kurak (Zgierz)
  • Kurak (wznie­sie­nie) - Góry Suche
  • grze­bią­ce
  • Kurak Leg­horn

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­rów­no indyk, ku­ro­pat­wa, jak i prze­piór­ka na­le­żą do rzędu ku­ra­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurak, AS: kurak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kur m., kurzęczak m., kurczak m., kuraki mos., kurowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczak

 (1.2) grzebiące

Wiktionary


kuraki

rząd pta­ków grze­bie­nio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gal­li­for­mes|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­pió­ro­wa­te i per­li­ce na­le­żą do ku­ra­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurak mzw., kura ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzebiące

Wiktionary


kurakowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych; ba­żan­to­wa­te, ku­ro­wa­te


SJP.pl


kurakowaty

o ce­chach ku­ra­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kurancik

zdrob­nie­nie od: ku­rant


SJP.pl


kurant

co­u­ran­te;
1. me­lo­dia wy­gry­wa­na przez zegar, po­zy­tyw­kę itp.;
2. me­cha­nizm umie­szczo­ny w ze­ga­rze, po­zy­tyw­ce itp., wy­gry­wa­ją­cy jakąś me­lo­dię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. me­cha­nizm wy­gry­wa­ją­cy me­lo­dię umie­szcza­ny w ze­ga­rze lub innym urzą­dze­niu

 (1.2) muz. me­lo­dia wy­gry­wa­na przez me­cha­nizm ku­ran­to­wy

 (1.3) hist. cho­re­ogr. fran­cu­ski ta­niec dwor­ski po­pu­lar­ny w XVI wieku;

 (1.4) muz. me­lo­dia przy­gry­wa­na do ku­ran­ta (1.3)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­rant – me­lo­dia wy­gry­wa­na przez me­cha­niz­my po­zy­tyw­ko­we znaj­du­ją­ce się w ze­ga­rach; także sam zegar lub sam me­cha­nizm, wy­gry­wa­ją­cy takie me­lo­die (czę­sto sta­ro­pol­skie); zo­bacz też: ca­ril­lon
  • ku­ran­ty – to­a­sty lub śpie­wy wi­wa­to­we (sta­ro­pol­skie) por. Zyg­munt Glo­ger En­cy­klo­pe­dia Sta­ro­pol­ska hasła: ku­rant, zdro­wia
  • ku­ran­ty – woj­sko­we sy­gna­ły na trąb­kę (sta­ro­pol­skie) po­rów­naj Par­ty­tu­ra dla trem­ba­czów roż­ne­go wo­y­sko­we­go ku­ran­tu, Bi­blio­te­ka Kór­nic­ka PAN (BK 2102/2, k. 124)
  • Ku­rant – w nu­miz­ma­ty­ce peł­no­war­to­ścio­wa mo­ne­ta krusz­co­wa, złota lub srebr­na, przez­na­czo­na do obie­gu kra­jo­we­go
  • ku­rant (co­u­ran­te):
    • Co­u­ran­te – fran­cu­ski ta­niec dwor­ski.
    • Co­u­ran­te – forma mu­zycz­na.
  • Aria z ku­ran­tem – „Arię z ku­ran­tem” śpie­wa w trze­cim akcie Strasz­ne­go dworu Mo­niusz­ki jeden z bo­ha­te­rów tej opery, Ste­fan. Sam zaś ku­rant (me­lo­dia wy­gry­wa­na przez zegar) z tej arii jest ośmio­tak­to­wym ...

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ku­ran­ty wy­gry­wa­ły ze­ga­ry i ta­ba­kie­ry.

 (1.3) Ku­rant cha­rak­te­ry­zo­wał się skocz­ny­mi fi­gu­ra­mi cho­re­o­tech­nicz­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Kurant mos./ż., Kurantowicz mos./ż.

::: zdrobn. kurancik mrz.

:: przym. kurantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) courante

Wiktionary


kurantowy

przy­miot­nik od: ku­rant


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ku­ran­ta, zwią­za­ny z ku­ran­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­cha­nizm ku­ran­to­wy umo­co­wa­no w obu­do­wie ze­ga­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurant mrz.

Wiktionary


kuranów

Ku­ra­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jo­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 31 grud­nia 1961 w gra­ni­cach Mszczo­no­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


kurara

wy­ciąg z ro­ślin ro­dza­ju kul­czy­ba, kie­dyś uży­wa­ny jako silna tru­ciz­na (m.in. do za­tru­wa­nia strzał), dziś sto­so­wa­ny w fiz­jo­lo­gii doś­wiad­czal­nej i chi­rur­gii głów­nie jako lek zwiot­cza­ją­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­ra­ra – tok­sy­na ro­ślin­na
  • Ku­ra­ra – mia­sto w In­diach

Wikipedia


kurarowy

przy­miot­nik od: ku­ra­ra


SJP.pl


kuraryna

al­ka­lo­id po­cho­dzą­cy z ku­ra­ry, silna tru­ciz­na


SJP.pl


kuraryny

al­ka­lo­id po­cho­dzą­cy z ku­ra­ry, silna tru­ciz­na


SJP.pl


kuras

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ka­płon, ka­stro­wa­ny kogut

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­rzy­na Kuras – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Ma­riusz Kuras – pol­ski pił­karz, tre­ner pił­kar­ski
  • Mag­da­le­na Kuras – szwedz­ka pły­wacz­ka
  • Pa­u­li­na Kuras – pol­ska ko­szy­kar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad zjemy ku­ra­sa, któ­re­go Wie­siek przy­wiózł z targu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurasek mzw./mrz., kur mzw., kura ż.

Wiktionary


kurasek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zdrobn. od: kur (kogut)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przen. mały kurek, kra­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kur mzw., kuras mzw.

Wiktionary


kurasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kurasz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­rasz ( Кураш) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie dą­bro­wic­kim ob­wo­du ró­wień­skie­go.

Wieś ma­gnac­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie piń­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go.

Daw­niej: wieś Ku­rasz w gmi­nie Dą­bro­wi­ca (po­wiat sar­neń­ski).

Wikipedia


kuraszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. zdrobn. od: kur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cio­cia Hania, wie­dząc o na­szym przy­lo­cie, upie­kła ku­rasz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kur mzw.

Wiktionary


kuraszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ra­sze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Czyże
  • Ku­ra­sze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Kle­szcze­le
  • Ku­ra­sze­wo – gro­ma­da

Wikipedia


kuraszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuraszków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­rasz­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Ku­rasz­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Bia­ła­czów

Wikipedia


kurat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. dusz­pa­sterz za­rzą­dza­ją­cy pa­ra­fią

 (1.2) kośc. dusz­pa­sterz za­rzą­dza­ją­cy pa­ra­fią klasz­tor­ną

 (1.3) kośc. wi­ka­riusz stały

Wiktionary


kuratczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kuratela

1. opie­ka nad osobą nie­zdol­ną do dzia­łań praw­nych lub nie­o­bec­ną oraz nad jej ma­jąt­kiem
2. uciąż­li­wa opie­ka lub cią­gła kon­tro­la
3. opie­ka nad osobą ma­ło­let­nią, co do któ­rej przyz­na­no dozór ku­ra­to­ra (są­dow­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. opie­ka praw­na, na­dzór usta­no­wio­ny przez sąd

 (1.2) przen. cią­głe kon­tro­lo­wa­nie, prze­sad­ny na­dzór

Wiktionary

Ku­ra­te­la – in­sty­tu­cja zbli­żo­na do opie­ki. Jest to usta­na­wia­na są­dow­nie forma ochro­ny osób bądź praw ma­jąt­ko­wych osób, które nie mogą same pro­wa­dzić swo­ich spraw (dziec­ka po­czę­te­go, ma­ło­let­nie­go, osoby ubez­włas­no­wol­nio­nej czę­ścio­wo, osoby nie­peł­no­spraw­nej lub osoby nie­o­bec­nej). Ku­ra­te­lę spra­wu­je ku­ra­tor usta­no­wio­ny przez sąd.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurator mos.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kurator

1. pań­stwo­wy urzęd­nik na­dzo­ru­ją­cy szko­ły i pla­ców­ki wy­cho­waw­czo-oś­wia­to­we w danym wo­je­wództ­wie;
2. osoba wyz­na­czo­na przez sąd do do­zo­ru nad osobą ska­za­ną na karę po­zba­wie­nia wol­no­ści w za­wie­sze­niu lub nad nie­peł­no­let­nim prze­stęp­cą;
3. wyz­na­czo­ny przez sąd przed­sta­wi­ciel osoby nie­zdol­nej do dzia­łań praw­nych;
4. osoba wyz­na­czo­na do pil­no­wa­nia in­te­re­sów ja­kiejś grupy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba wyz­na­czo­na przez sąd na przed­sta­wi­cie­la osoby, która nie może sama pro­wa­dzić swo­ich spraw;

 (1.2) praw. osoba wyz­na­czo­na przez sąd do spra­wo­wa­nia do­zo­ru nad nie­let­nim wy­ka­zu­ją­cym de­mo­ra­li­za­cję lub do­pu­szcza­ją­cym się czy­nów ka­ral­nych, jak i nad ska­za­nym ma­ją­cym wyrok po­zba­wie­nia wol­no­ści w wa­run­ko­wym za­wie­sze­niu;

 (1.3) urzęd­nik spra­wu­ją­cy na­dzór pe­da­go­gicz­ny nad szko­ła­mi i pla­ców­ka­mi oś­wia­to­wy­mi w danym wo­je­wództ­wie;

 (1.4) osoba zaj­mu­ją­ca się or­ga­ni­za­cją wy­staw;

 (1.5) nie­or­dy­no­wa­ny przed­sta­wi­ciel pa­ra­fii w niek­tó­rych Ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­ra­tor – przed­sta­wi­ciel praw­ny
  • ku­ra­tor oś­wia­ty
  • ku­ra­tor są­do­wy
  • ku­ra­tor sztu­ki
  • ku­ra­tor banku
  • Ku­ra­tor – bry­tyj­ski film z 2001
  • ku­stosz
  • opie­kun (praw­ny)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈratɔr, AS: kurator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

:: fż. kuratorka ż.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kuratorium

in­sty­tu­cja spra­wu­ją­ca opie­kę nad wszyst­ki­mi szko­ła­mi i pla­ców­ka­mi oś­wia­to­wy­mi w wo­je­wództ­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­sty­tu­cja pań­stwo­wa na­dzo­ru­ją­ca szko­ły w danym wo­je­wództ­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kuratorka

po­tocz­nie o urzęd­nicz­ce pań­stwo­wej peł­nią­cej funk­cję ku­ra­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ku­ra­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­ra­tor­ka, która miała na­dzo­ro­wać jego matkę, zo­sta­ła oskar­żo­na o nie­do­peł­nie­nie obo­wiąz­ków i poś­wiad­cze­nie nie­praw­dy. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuraˈtɔrka, AS: kuratorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurator.

Wiktionary


kuratorować

speł­niać obo­wiąz­ki ku­ra­to­ra, na­dzo­ro­wać


SJP.pl


kuratorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. zwią­za­ny z ku­ra­to­rem, do­ty­czą­cy ku­ra­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos., kuratorka ż., kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

 przym. kuratoryjny

Wiktionary


kuratorstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wo­wa­nie opie­ki nad osobą lub rze­czą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kuratoryjny

przy­miot­nik od: ku­ra­to­rium


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­ra­to­rium, do­ty­czą­cy ku­ra­to­rium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos., kuratorka ż., kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

 przym. kuratorski

Wiktionary


kuratowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kurawonga

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ostro­lo­tów


SJP.pl


kurański

zwią­za­ny z Ni­zi­ną Ku­rań­ską, ni­zi­ną na Ka­u­ka­zie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści lub rzeki Kura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kura

Wiktionary


kuraś

naz­wi­sko


SJP.pl

Kuraś, pol­skie naz­wi­sko, na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 1830.

Wikipedia


kuraż

daw­niej: od­wa­ga, śmia­łość, ani­musz, mę­stwo; dziś tylko w wy­ra­że­niu "dla ku­ra­żu"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. śmia­łość, od­wa­ga do wy­ko­na­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na splu­nął i za­klął siar­czy­ście, by przy­dać sobie ku­ra­żu przed po­je­dyn­kiem.

 (1.1) Mogli teraz, jeśli chcie­li, pa­trzeć, jak pod­cho­dzi do szaf­ki, w któ­rej trzy­ma do­bre­go sznap­sa, jak wy­pi­ja kie­li­szek, pier­wszy za­miast śnia­da­nia, na­stęp­ny dla ku­ra­żu; (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuraʃ, AS: kuraš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dekurażować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwaga, śmiałość, fantazja, rezon, animusz, kontenans

Wiktionary


kurbeta

pod­skok, skok konia; kor­wet


SJP.pl


kurbla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. korba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk korbla

Wiktionary


kurcgalop

1. krót­ki galop konia;
2. w prze­no­śni:
a) poś­piesz­ne bie­ga­nie za czymś; za­su­wa­nie, bie­ga­ni­na;
b) kurc­ga­lo­pem - w te pędy, bez zwło­ki


SJP.pl


kurcinka

mu­chów­ka z ro­dzi­ny na­rzę­pi­ko­wa­tych, pa­so­żyt je­rzy­ków i ja­skó­łek


SJP.pl

Kur­cin­ka ("Cra­ta­e­ri­na pal­li­da") – owad z ro­dzi­ny na­rzę­pi­ko­wa­tych. Pa­so­żyt zew­nętrz­ny pta­ków: je­rzy­ków i (rza­dziej) ja­skół­ko­wa­tych, na któ­rych zaz­wy­czaj pa­so­ży­tu­je inny na­rzę­pik: "Or­nit­ho­my­ia bi­lo­ba".

Imago tego owada ma dłu­gość od 6 do 9 mm, ciało trój­kąt­ne, z ostro za­koń­czo­nym ryj­kiem, sil­nie spła­szczo­ne grzbie­to­brzusz­nie, roz­sze­rza­ją­ce się ku ty­ło­wi.

Wikipedia


kurcz

bez­wied­ne nad­mier­ne skur­cze mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych lub gład­kich; spazm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. bez­wied­ne nad­mier­ne skur­cze mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych lub gład­kich, wy­stę­pu­ją­ce pod wpły­wem dzia­ła­nia róż­nych bodź­ców i czę­sto po­wo­du­ją­ce uczu­cie bólu;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kur­czyć

Wiktionary

Kurcz, spazm – nagły, mi­mo­wol­ny skurcz mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych lub gład­kich, wy­stę­pu­ją­cy pod wpły­wem dzia­ła­nia róż­nych bodź­ców i czę­sto po­wo­du­ją­cy uczu­cie bólu. Kur­cze dzie­lą się na to­nicz­ne (stałe na­pię­cie mię­śnia lub grupy mię­śni) oraz klo­nicz­ne (drgaw­ki). W kur­czach to­nicz­nych wy­stę­pu­je przez pe­wien czas wzmo­żo­ne na­pię­cie mię­śni; w kur­czach klo­nicz­nych wy­stę­pu­je sze­reg szyb­ko na­stę­pu­ją­cych po sobie skur­czów mię­śnio­wych od­dzie­lo­nych krót­ki­mi okre­sa­mi zwiot­cze­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurczenie n., podkurcz mrz., pokurcz mrz., przykurcz mrz., rozkurcz mrz., skurcz mrz., skurczliwość ż., obkurczenie n., obkurczanie n., podkurczenie n., podkurczanie n., pokurczenie n., poskurczanie n., przykurczenie n., przykurczanie n., rozkurczenie n., rozkurczanie n., skurczenie n., wykurczanie n.

 czas. kurczyć ndk., obkurczyć dk., obkurczać ndk., podkurczyć dk., podkurczać ndk., pokurczyć dk., poskurczać ndk., przykurczyć dk., przykurczać ndk., rozkurczyć dk., rozkurczać ndk., skurczyć dk., wykurczać ndk.

 przym. skurczny, skurczony, kurczowy

 przysł. kurczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spazm

Wiktionary


kurczaczek

zdrob­nie­nie od: kur­czak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od kur­czak

 (1.2) pieszcz. bli­ska osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może na obiad ku­pi­my pie­czo­ne­go kur­czacz­ka z tej budki obok mar­ke­tu?

 (1.2) Kur­czacz­ku, zro­bić ci her­ba­ty z cy­try­ną?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kurczę n., kurzęczak mzw., kura ż., kur mzw., kurak mzw., kurek mzw./mrz., kurnik mrz.

 przym. kurczakowy, kurzy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kochanie

Wiktionary


kurczak

1. pis­klę kury; kur­czę
2. młody kogut; kurak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) więk­sze kur­czę (pis­klę kury)

 (1.2) spoż. mięso z kur­cza­ka (1.1)

 (1.3) kulin. po­tra­wa z kur­cza­ka (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pis­klę kury
  • Kur­czak – ame­ry­kań­ski film z 2003 roku
  • kur­czak – od­mia­na mięsa dro­bio­we­go
  • Kur­cza­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kur­czak spa­ce­ro­wał mię­dzy do­ro­sły­mi ku­ra­mi.

 (1.2) Chęt­nie zjadł­bym na obiad kur­cza­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurt͡ʃak, AS: kurčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczę n., kurzęczak mzw., kura ż., kur m., kurak m., kurek m., kurnik m.

:: zdrobn. kurczaczek m.

 przym. kurczakowy, kurzy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę, kurak, kogucik

Wiktionary


kurczakowy

→ kur­czak


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kur­cza­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy kur­cza­ka, okre­śla­ją­cy kur­cza­ka, uży­wa­ny przy kur­cza­ku

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kur­cza­ka, ma­ją­cy cechy kur­cza­ka

 (3.2) zro­bio­ny z mięsa kur­cza­ka, za­wie­ra­ją­cy mięso kur­cza­ka

Wiktionary

Patrz:

kurczak

Przykłady

 (3.2) Na uro­dzi­nach u Edka jed­li­śmy kur­cza­ko­wy tażin z ki­szo­ny­mi cy­try­na­mi.

 (3.2) Po­pro­szę je­szcze czte­ry sa­szet­ki kur­cza­ko­we­go przys­ma­ku dla kotów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kurczaczek mzw.

Wiktionary


kurczatow

dawna nazwa pier­wiast­ka o licz­bie ato­mo­wej 104 (obec­nie: rut­her­ford)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igor Kur­cza­tow – ra­dziec­ki fizyk ją­dro­wy
  • Kur­cza­tow – mia­sto w Rosji
  • Kur­cza­tow – mia­sto w Ka­zach­sta­nie
  • sto­so­wa­na do roku 1997 nazwa pier­wiast­ka rut­her­ford

Wikipedia


kurcze

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: kurcz

Wiktionary

Kur­cze – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Czersk.

Et­nicz­nie wieś bo­ro­wiac­ka, sta­no­wi so­łect­wo "Kur­cze" do któ­re­go na­le­żą na­stę­pu­ją­ce miej­sco­wo­ści: Bagna, Dąbki, Ka­me­ron, Ko­new­ki, Ostro­wi­te, Twa­roż­ni­ca i Ustro­nie.

Wikipedia


kurczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Kur­czew­ski – pol­ski so­cjo­log, poseł na Sejm
  • Jan Kur­czew­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz
  • Jerzy Kur­czew­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Mie­czy­sław Kur­czew­ski – pol­ski ofi­cer dy­plo­ma­cji woj­sko­wej i wy­wia­du
  • Paweł Kur­czew­ski – pol­ski za­pa­śnik

Wikipedia


kurczliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kurcz­li­wie


SJP.pl


kurczliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kurcz­li­we; cecha tych, któ­rzy są kurcz­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kurczliwy

 przysł. kurczliwie

Wiktionary


kurczowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kur­czo­wy; mocno

 (1.2) w spo­sób kur­czo­wy; z de­ter­mi­na­cją, zaw­zię­cie, de­spe­rac­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dło­nie za­ci­śnię­te kur­czo­wo na po­kru­szo­nym ka­wał­ku chle­ba nie roz­wie­ra­ły się; okry­te były łuską lep­kie­go potu.

 (1.2) Lu­dzie trzy­ma­ją się pracy kur­czo­wo, dla­te­go że więk­szość miesz­kań w ich re­jo­nie ma sta­tus miesz­kań za­kła­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurcz mrz., skurcz mrz.

 przym. kurczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) mocno, silnie

 (1.2) uparcie

Wiktionary


kurczowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kur­czo­we; cecha tych, któ­rzy są kur­czo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kurczowy

 przysł. kurczowie

Wiktionary


kurczowy

przy­miot­nik od: kurcz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z kur­cza­mi, do­ty­czą­cy kur­czy, spo­wo­do­wa­ny kur­cza­mi

 (1.2) książk. o uści­sku: mocny, jakby wy­wo­ła­ny kur­czem

 (1.3) książk. upar­ty, nie­da­ją­cy się prze­ła­mać, czę­sto aż de­spe­rac­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poza tym bóle brzu­cha to­wa­rzy­szą bie­gun­kom, za­par­ciom, sta­nom kur­czo­wym prze­wo­du po­kar­mo­we­go, np. ze­spo­ło­wi je­li­ta draż­li­we­go.

 (1.1) Czemu krew za­le­wa­ła mu mózg, czemu w pier­siach darło pa­zu­ra­mi, że każdy od­dech prze­ni­kał płuca roz­pie­ra­ją­cym, kur­czo­wym bólem?.

 (1.2) Od kur­czo­we­go ści­ska­nia ma­lut­kiej, twar­do cho­dzą­cej kie­row­ni­cy bolą go mię­śnie, dło­nie i ra­mio­na (…).

 (1.3) Wnio­sek z tego taki, że kur­czo­wa ochro­na grun­tów or­nych nie­ko­niecz­nie jest ra­cjo­nal­na, stwa­rza na­to­miast za­chę­tę do ko­rum­po­wa­nia tych, od któ­rych za­le­ży zmia­na jej przez­na­cze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurcz mrz., skurcz mrz., kurczowość ż.

 przysł. kurczowo

Wiktionary


kurczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kurczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) zmniej­szać przez ścią­ga­nie, pod­ku­la­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kur­czyć się (dk. brak)

 (2.1) zmniej­szać swoją ob­ję­tość, swoje roz­mia­ry

 (2.2) zmniej­szać się pod wzglę­dem li­czeb­no­ści, zna­cze­nia itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczenie n., kurcz mrz., podkurcz mrz., pokurcz mrz., przykurcz mrz., rozkurcz mrz., skurcz mrz., skurczliwość ż., obkurczenie n., obkurczanie n., podkurczenie n., podkurczanie n., pokurczenie n., poskurczanie n., przykurczenie n., przykurczanie n., rozkurczenie n., rozkurczanie n., skurczenie n., wykurczanie n.

 czas. obkurczyć dk., obkurczać ndk., podkurczyć dk., podkurczać ndk., pokurczyć dk., poskurczać ndk., przykurczyć dk., przykurczać ndk., rozkurczyć dk., rozkurczać ndk., skurczyć dk., wykurczać ndk.

 przym. pokurczony, skurczny, skurczony, skurczowy

 przysł. kurcząco

Wiktionary


kurczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kurczątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: kur­czę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: kur­czę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z jajek wy­klu­ły się małe kur­cząt­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kur mzw., kura ż., kurczę n.

 wykrz. kurczę

Wiktionary


kurczę

1. pis­klę kury do­mo­wej;
2. po­tra­wa z mło­de­go ko­gu­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pis­klę kury

wy­krzy­knik

 (2.1) …wy­ra­ża­ją­cy zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 1. os. lp. ter. od: kur­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kur­ni­ku są kury razem z kur­czę­ta­mi.

 (2.1) O, kur­czę! Za­pom­nia­łem, że za dwa dni mam eg­za­min.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurt͡ʃɛ, AS: kurče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kurczaczek mzw., kura ż., kurnik mrz., kurczęcina ż.

:: zdrobn. kurczątko n.

 przym. kurczęcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kurzę, kurziczka, kurzyczka, kurzynka

Wiktionary


kurczęcina

mięso kur­czę­cia


SJP.pl


kurczęcy

→ kur­czę


SJP.pl

Patrz:

kurczę

kurd

czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny wschod­niej Tur­cji, za­chod­nie­go Iranu, pół­noc­nej Syrii i pół­noc­ne­go Iraku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Kur­dy­stan;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Asy­ryj­czy­cy są prze­śla­do­wa­ni i mor­do­wa­ni przez Kur­dów oraz szy­i­tów i sun­ni­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurt, AS: kurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurdystan m., kurdologia ż., kurdolog m., kurdolożka ż., kurdyjskość ż., kurdyjski m.

:: fż. Kurdyjka ż.

 przym. kurdyjski, prokurdyjski, antykurdyjski

Wiktionary


kurda

naz­wi­sko


SJP.pl


kurde

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo; kur­czę, kurka, kur­de­mol, kur­de­be­le, kur­de­le­be­le


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. ro­dzaj prze­kleń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czego ty, kurde, chcesz?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurdɛ, AS: kurde

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kurwa, pot. cholera

Wiktionary


kurdebalans

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. żart. ro­dzaj prze­kleń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kur­de­ba­lans! Nie wie­dzia­łem, że to tyle kosz­tu­je!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kurde, kurdebele

Wiktionary


kurdebele

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo; kur­czę, kurka, kurde, kur­de­mol, kur­de­le­be­le


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) żart. ro­dzaj prze­kleń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna flasz­ka, druga flasz­ka i też trze­cia, kur­de­be­le, leci / Dom stoi zu­peł­nie pusty nocą, kurzą się do­o­ko­ła ru­pie­cie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurdɛˈbɛlɛ, AS: kurdebele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kurde, kurdebalans

Wiktionary


kurdefelek

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) żart. ro­dzaj prze­kleń­stwa

Wiktionary


kurdefiks

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) żart. ro­dzaj prze­kleń­stwa

Wiktionary


kurdele

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) żart. ro­dzaj prze­kleń­stwa

Wiktionary


kurdelebele

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo; kurde, kur­czę, kurka, kur­de­mol, kur­de­be­le


SJP.pl


kurdemol

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo; kur­czę, kurka, kurde, kur­de­be­le, kur­de­le­be­le


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot./posp. ro­dzaj prze­kleń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rian­ka tak na­pi­sał? ¶ Jak dzie­ci, kur­de­mol, jak dzie­ci.

 (1.1) […] zgro­ma­dzo­na na chod­ni­ku ciżba ko­men­to­wa­ła fa­cho­wo: O kurde, ale w mazak do­stał! Kur­de­mol, ale go leje!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. żart. kur d-moll

Wiktionary


kurdesz

przyś­piew­ka bie­siad­na z XVIII w.


SJP.pl

Kur­desz – od tu­rec­kie­go ka­ryn­dasz (brat, to­wa­rzysz), w daw­nych li­tew­skich pie­śniach bie­siad­nych wy­krzy­knik koń­czą­cy ich stro­fę. W XVIII w. spo­pu­la­ry­zo­wa­ny za spra­wą pio­sen­ki "Kur­desz", któ­rej au­tor­stwo nie jest jasne, przy­pi­sy­wa­ne Fran­cisz­ko­wi Bo­ho­mol­co­wi, rów­nież Ce­le­sty­no­wi Cza­pli­co­wi i Fran­cisz­ko­wi Ksa­we­re­mu Cho­miń­skie­mu.

Wikipedia


kurdeszowy

przy­miot­nik od: kur­desz


SJP.pl


kurdiuczny

przy­miot­nik od: kur­diuk


SJP.pl


kurdiuk

złóg tłu­szczo­wy gro­ma­dzą­cy się u na­sa­dy ogona i na za­dzie owiec niek­tó­rych ras


SJP.pl


kurdologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dy­scy­pli­na aka­de­mic­ka skon­cen­tro­wa­na na kul­tu­rze, hi­sto­rii i ję­zy­ku Kur­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nową kartę w dzie­jach kur­do­lo­gii pol­skiej za­pi­sał Au­gust Żaba (1800-1894), autor prac do­ty­czą­cych li­te­ra­tu­ry i ję­zy­ka Kur­dów (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurd m., Kurdyjka ż., kurdolog m., kurdolożka ż., kurdyjski m., kurdyjskość ż., Kurdystan m.

 przym. kurdyjski, prokurdyjski, antykurdyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) studia kurdyjskie

Wiktionary


kurdupel

po­gard­li­wie: czło­wiek nie­po­kaź­ny, niski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. po­gard. ktoś bar­dzo niski, krępy, przy­sa­dzi­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Synku, nie baw się z tym rudym kur­du­plem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈdupɛl, AS: kurdupel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurduplowatość ż.

:: zdrobn. kurdupelek mos.

 przym. kurdupli, kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karzeł, kordupel; pot. grzdyl, karakan, konus, knypek, liliput, mikrus, pokurcz, pigmej; wulg. wypierdek

Wiktionary


kurdupelek

zdrob­nie­nie od: kur­du­pel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od kur­du­pel

Wiktionary

Patrz:

kurdupel

Powiązane:

 rzecz. kurdupel m., kurduplowatość ż.

 przym. kurduplowaty, kurduplasty, kurdupli

Wiktionary


kurdupelka

zdrob­nie­nie od: kur­du­pel


SJP.pl

Patrz:

kurdupel

kurduplasty

po­gard­li­wie:
1. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ni­skim wzro­stem;
2. ma­ją­cy roz­miar po­ni­żej prze­cięt­nej


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. obraź. ni­skie­go wzro­stu

 (1.2) pot. obraź. o wzro­ście nie­du­ży, śmiesz­nie mały

 (1.3) pot. po­gard. śmiesz­nej wiel­ko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka nie wsty­dzi się przy­cho­dzić z takim kur­du­pla­stym miś­kiem na im­pre­zy?

 (1.2) Lo­dzia była ko­bie­tą o kur­du­pla­stej po­stu­rze.

 (1.3) Mi­chał wy­na­jął kur­du­pla­ste lokum na Weł­now­cu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos., kurduplowatość ż.

 przym. kurdupli, kurduplowaty, kurduplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) war. kurdupli, kurduplowaty

Wiktionary


kurdupli

po­gard­li­wie: czło­wiek nie­po­kaź­ny, niski


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) obraź. na­le­żą­cy do kur­du­pla

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) obraź. od­no­szą­cy się do kur­du­pla, zwią­za­ny z kur­du­plem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) obraź. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kur­du­pla, ma­ją­cy cechy kur­du­pla

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. i B. lm. od: kur­du­pel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech za­bie­ra swoje kur­du­ple bam­bet­le i znika!

 (2.1) Jego kur­du­pli los już mnie nie ob­cho­dzi!

 (3.1) Hela za­czę­ła krę­cić z tym kur­du­plim je­go­mo­ściem z kadr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos., kurduplowatość ż.

 przym. kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) war. kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary


kurduplowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. po­gard. cecha tego, co kur­du­plo­wa­te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos./mzw.

 przym. kurduplasty

Wiktionary


kurduplowaty

po­gard­li­wie: niski, nie­po­kaź­ny, przy­sa­dzi­sty; ko­nu­so­wa­ty, kur­du­plo­wy, kur­du­pli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) posp. po­gard. niski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kasy pod­szedł kur­du­plo­wa­ty je­go­mość w ciem­nym pła­szczu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos./mzw.

 przym. kurduplasty

Wiktionary


kurduplowy

po­gard­li­wie: niski, nie­po­kaź­ny, przy­sa­dzi­sty; ko­nu­so­wa­ty, kur­du­plo­wa­ty, kur­du­pli


SJP.pl


kurdwanowski

przy­miot­nik od: Kurd­wa­nów, Kurd­wa­nów Nowy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kurd­wa­no­wem, do­ty­czą­cy Kurd­wa­no­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Kurd­wa­now­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jan Kurd­wa­now­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jan Kurd­wa­now­ski – pol­ski le­karz, uczest­nik Pow­sta­nia War­szaw­skie­go
  • Jan Szcze­pan Kurd­wa­now­ski – pol­ski i fran­cu­ski fizyk
  • Mi­ko­łaj Mi­chał Kurd­wa­now­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Paweł Kurd­wa­now­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Sta­ni­sław Ka­zi­mierz Kurd­wa­now­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik pań­stwo­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kurdwanów m.

Wiktionary


kurdwanów

Kurd­wa­nów – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XI Pod­gó­rze Du­chac­kie. Kurd­wa­nów do roku 1941 ist­niał jako wieś nad do­pły­wem Wilgi, po­ło­żo­na na skra­ju Po­gó­rza Wie­lic­kie­go.

Ważną czę­ścią ob­sza­ru jest osied­le Kurd­wa­nów Nowy, skła­da­ją­ce się w więk­szo­ści z blo­ków miesz­kal­nych. Osied­le to jest jedną z naj­więk­szych „sy­pial­ni” mia­sta, do­god­nie po­łą­czo­ną z cen­trum linią Kra­kow­skie­go Szyb­kie­go Tram­wa­ju. Osied­le za­miesz­ku­je ponad 20 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


kurdyban

ro­dzaj zdo­bio­nej skóry koź­lej, rza­dziej cie­lę­cej lub ow­czej; kor­dy­ban


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skóra gar­bo­wa­na, bar­wio­na i bo­ga­to zdo­bio­na we wzory: tło­czo­ny­mi, zło­co­ny­mi, sre­brzo­ny­mi oraz ma­lo­wa­ny­mi; ma­te­riał sto­so­wa­ny daw­niej głów­nie jako obi­cie mebli lub ścian;

Wiktionary

Kur­dy­ban – skóra gar­bo­wa­na, bar­wio­na, po czym in­ten­syw­nie zdo­bio­na we wzory tło­cze­nia­mi, zło­ce­nia­mi lub sre­brze­nia­mi oraz ma­lo­wi­dła­mi wy­ko­na­ny­mi w tech­ni­ce la­se­run­ku. Naj­cen­niej­szy kur­dy­ban wy­ko­ny­wa­no ze skóry cie­lę­cej gar­bo­wa­nej ro­ślin­nie, w gor­szych ga­tun­kach koź­lej lub ow­czej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kurˈdɨbãn, AS: kurdybãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kordybant m., kurdybant m., kurdybannik m.

 przym. kurdybanowy

Wiktionary


kurdybanek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kur­dy­ban

Wiktionary


kurdybanik

zdrob­nie­nie od: kur­dy­ban


SJP.pl


kurdybanowy

→ kur­dy­ban; kor­dy­ba­no­wy


SJP.pl


kurdyjka

człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go prze­de wszyst­kim Kur­dy­stan, ale także Syrię, Af­ga­ni­stan, Ka­zach­stan, Ar­me­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Kur­dy­stan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurdystan mrz.

:: fm. Kurd mos.

 przym. kurdyjski

Wiktionary


kurdyjski

do­ty­czą­cy Kur­dów, zwią­za­ny z Kur­da­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy / po­cho­dzą­cy z ludu Kur­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Kur­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­na­łam trzy dia­lek­ty ję­zy­ka kur­dyj­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈdɨjsʲci, AS: kurdyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdologia ż., Kurd m., Kurdystan mrz., Kurdyjka ż.

Wiktionary


kurdyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem kur­dyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kur­dyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku kur­dyj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kurdyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kurdyjskość

→ kur­dyj­ski


SJP.pl

Patrz:

kurdyjski

kurdystan

1. kra­i­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji;
2. ostan w Ira­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. gó­rzy­sta kra­i­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji za­miesz­ka­na przez Kur­dów;

Wiktionary

Kur­dy­stan ( Kur­di­stan, کوردستان) – re­gion ge­o­kul­tu­ro­wy w Azji Za­chod­niej, w któ­rym Kur­do­wie sta­no­wią zna­czą­cą więk­szość po­pu­la­cji. Jest ob­sza­rem o głę­bo­ko za­ko­rze­nio­nej kul­tu­rze, ję­zy­ku i toż­sa­mo­ści na­ro­do­wej Kur­dów. Ge­o­gra­ficz­nie obej­mu­je pół­noc­no-za­chod­nie pasma gór Za­gros oraz wschod­nie pasma gór Ta­u­rus.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurdologia ż., kurdyjski m., Kurd m., Kurdyjka ż., kurdyjskość ż.

 przym. kurdyjski, kurdystański

Wiktionary


kurdystański

przy­miot­nik od: Kur­dy­stan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kur­dy­sta­nem, do­ty­czą­cy Kur­dy­sta­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurdystan mrz.

Wiktionary


kurdziel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­ni­ka Kur­dziel – pol­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów, kom­po­zy­tor­ka, pro­du­cent­ka mu­zycz­na, re­ży­ser
  • Roman Kur­dziel – pol­ski in­ży­nier elek­tryk

Wikipedia


kureczka

1. zdrob­nie­nie od: kurka;
2. ku­recz­ka na­kra­pia­na - ga­tu­nek wod­ne­go ptaka z ro­dzi­ny chru­ście­li; kro­piat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kurka

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­rza­na|ref=tak., ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny chru­ście­li;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzeniec mrz., kura ż., kurka ż., kurzęczak mrz.

 wykrz. kurka

Wiktionary


kurejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Je­ni­se­ju;

Wiktionary

Ku­rej­ka ( Курейка, "Ku­riej­ka") – rzeka w Rosji, prawy do­pływ Je­ni­se­ju.

Swoje źró­dła ma w gó­rach Pu­to­ra­na. Dłu­gość rzeki wy­no­si 888 km.

Wikipedia


kurek

1. ele­ment za­my­ka­ją­cy za­wo­ru
2. ina­czej: ko­gu­tek, kur­czak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) techn. ele­ment słu­żą­cy do ręcz­ne­go za­my­ka­nia, ot­wie­ra­nia lub re­gu­la­cji prze­pły­wu w za­wo­rze

 (1.2) wojsk. ele­ment broni pal­nej po­wo­du­ją­cy od­pa­le­nie po­ci­sku po­przez ude­rze­nie w igli­cę;

 (1.3) icht. przy­brzeż­na ryba at­lan­tyc­ka i są­sied­nich mórz, po­ła­wia­na dla celów kon­sump­cyj­nych;

 (1.4) zdrobn. od kur

 (1.5) etn. ło­po­czą­ca na dachu atra­pa ko­gu­ta wy­ko­rzy­sty­wa­na w zwy­cza­jach lu­do­wych, za­ba­wach strze­lec­kich

 (1.6) karc. rzad. ha­zar­do­wa gra

 (1.7) me­te­o­rol. wia­trow­skaz na dachu w kształ­cie ko­gu­ta

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kurka

Wiktionary

Kurek – ele­ment me­cha­niz­mu ude­rze­nio­we­go zwal­nia­ny po na­ci­śnię­ciu spu­stu, który po­przez ude­rze­nie ru­chem obro­to­wym do­pro­wa­dza poś­red­nio do za­pa­le­nia ła­dun­ku mio­ta­ją­ce­go.

Ruch kurka jest po­wo­do­wa­ny przez sprę­ży­nę ude­rze­nio­wą. W broni współ­czes­nej zwol­nio­ny przez me­cha­nizm spu­sto­wy kurek ude­rza w igli­cę, która na­stęp­nie zbija spłon­kę na­bo­ju sca­lo­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkurɛk, AS: kurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kur m., kurkowiec m., kurczaczek mzw.

 przym. kurkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kran, zawór

 (1.4) kogucik, kurczak

 (1.6) lamorek

Wiktionary


kurenda

pismo urzę­do­we z okre­ślo­ny­mi in­struk­cja­mi i wska­zów­ka­mi, wy­da­wa­ne przez organ ad­mi­ni­stra­cyj­ny pod­le­głym mu jed­nost­kom; okól­nik, cyr­ku­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. urzę­do­we pismo obie­go­we­go wy­sy­ła­ne do wszyst­kich za­in­te­re­so­wa­nych stron;

 (1.2) adm. hist. pismo spo­rzą­dzo­ne w jed­nym eg­zem­pla­rzu, kie­ro­wa­ne ko­lej­no do od­bior­ców, poś­wiad­cza­ją­cych na nim przy­ję­cie przez ad­no­ta­cję lub wy­ci­śnię­cie pie­czę­ci

Wiktionary

Ku­ren­da, okól­nik, cyr­ku­larz, pismo okól­ne – ro­dzaj urzę­do­we­go pisma obie­go­we­go, które wy­sy­ła­ne jest do wszyst­kich za­in­te­re­so­wa­nych stron. Za­wie­ra ogól­ne wska­zów­ki bądź za­le­ce­nia wy­da­wa­ne od­gór­nie do pod­le­głych mu or­ga­nów pań­stwo­wych.

Ku­ren­da ( cur­ren­da) – pismo spo­rzą­dzo­ne w jed­nym eg­zem­pla­rzu, kie­ro­wa­ne ko­lej­no do od­bior­ców, któ­rzy prze­sy­ła­ją je sobie wza­jem­nie, zaz­na­cza­jąc fakt przy­ję­cia do wia­do­mo­ści tre­ści pisma przez do­ko­na­nie na nim od­po­wied­nich ad­no­ta­cji lub wy­ci­śnię­cie pie­czę­ci.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) okólnik, cyrkularz, pismo okólne, obiegówka

Wiktionary


kureniowy

przy­miot­nik od: kureń


SJP.pl


kurestwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg.; rzad. lub śrpol. ku­rew­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usta­wicz­nym ku­re­stwem ciało i duszę za­gu­bisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrɛstfɔ, AS: kurestfo

Wiktionary


kurewka

wul­gar­ne zdrob­nie­nie od: kurwa; kur­wiąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. zdrobn. od: kurwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak ja bym jego nie za­strze­lił, to tu teraz byś nie sie­dział, ino tam u niego z dziu­rą w gło­wie, obok tej ku­rew­ki, co żeśmy ją dla prze­stra­chu od­strze­li­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwowanie n., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwować ndk., kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurwi, kurewski, skurwiały

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


kurewski

→ kurwa; kurwi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wulg. wła­ści­wy pro­sty­tut­kom lub ko­bie­tom roz­wią­złym, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla nich

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wulg. zły, wstręt­ny, podły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdej­mij to ku­rew­skie ubra­nie!

 (2.1) Co za ku­rew­skie życie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrɛfsʲci, AS: kurefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n., wkurwienie n.

 czas. kurwić, kurwować

 wykrz. kurwa

 przysł. kurewsko

 przym. skurwiały

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) do dupy, chujowy

Wiktionary


kurewsko

przy­słó­wek

 (1.1) wulg. czę­sto pejor. bar­dzo in­ten­syw­nie, bar­dzo mocno

 (1.2) wulg. bar­dzo – jako wyraz za­chwy­tu, apro­ba­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dwo­rze jest dziś ku­rew­sko zimno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokurwowanie n., kurwowanie n., wkurwienie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwik m., kurwisko n., kurwiszon m., kurwiszcze n., kurewstwo n., kurwica ż.

 czas. kurwować, kurwić się ndk., skurwić się dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk.

 przym. kurewski, skurwiały, skurwiony

 przysł. wykurwiście

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo, niesamowicie, szczególnie, wyjątkowo, szalenie; pot. uczn. stud. zajebiście

 (1.2) bardzo, niesamowicie, szczególnie, wyjątkowo; wulg. zajebiście

Wiktionary


kurewskość

→ ku­rew­ski


SJP.pl

Patrz:

kurewski

kurewstwo

wul­gar­nie:
1. nie­mo­ral­ne pro­wa­dze­nie się, nie­go­dzi­we po­stę­po­wa­nie;
2. roz­pu­sta, nie­rząd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. pro­sty­tu­cja lub roz­wią­złość sek­su­al­na

 (1.2) wulg. pro­sty­tut­ki jako zbio­ro­wość

 (1.3) wulg. po­stę­po­wa­nie w naj­wyż­szym stop­niu na­gan­ne

 (1.4) wulg. rzecz wzbu­dza­ją­ca iry­ta­cję lub spra­wia­ją­ca kło­pot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­rew­stwo to naj­star­szy zawód świa­ta.

 (1.2) Ku­rew­stwo już stoi na ulicy.

 (1.3) Jak mógł po­ma­gać tym dra­niom, to zwy­kłe ku­rew­stwo!

 (1.4) To ku­rew­stwo znowu nie dzia­ła!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrɛfstfɔ, AS: kurefstfo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurwa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostytucja

 (1.3) draństwo, łajdactwo, nikczemność, podłość

 (1.4) wulg. jebaństwo, gówno, szajs; pot. dziadostwo, barachło, badziewie

Wiktionary


kureń

ku­rzeń;
1. od­dział Ko­za­ków za­po­ro­skich; obóz tego od­dzia­łu;
2. wiej­ska za­gro­da, sza­łas na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kureń – w daw­nej Ukra­i­nie wiel­ki drew­nia­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny
  • kureń – także: kurna chata
  • kureń – ko­zac­ki od­dział pod wodzą ata­ma­na na Ukra­i­nie Za­po­ro­skiej
  • kureń – po­dod­dział Le­gio­nu Ukra­iń­skich Strzel­ców Si­czo­wych, Armii Ukra­iń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej, Ukra­iń­skiej Armii Ha­lic­kiej, Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii, od­po­wia­da­ją­cy ba­ta­lio­no­wi
  • kureń – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-woj­sko­wa Siczy Za­po­ro­skiej
  • kureń – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na Pła­stu

Wikipedia


kurfierst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. hist. kur­first

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektor, kurfirst, daw. kurfirszt

Wiktionary


kurfierstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. hist. god­ność kur­fier­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈfʲjɛrstfɔ, AS: kurfʹi ̯erstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorstwo, daw. kurfirstwo

Wiktionary


kurfirst

elek­tor, ksią­żę daw­nej Rze­szy Nie­miec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. elek­tor, udziel­ny ksią­żę daw­nej Rze­szy Nie­miec­kiej, ma­ją­cy przy­wi­lej obie­ra­nia ce­sa­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …dzi­siej­szy kur­first Fry­de­ryk Wil­helm ze­brał już nie­ma­ło gro­sza i ma dwa­dzie­ścia ty­się­cy woj­ska bar­dzo po­rząd­ne­go, z któ­rym śmia­ło mógł­by się Szwe­dom za­sta­wić, co jako len­nik Rze­czy­po­spo­li­tej po­wi­nien uczy­nić, jeśli Boga ma w sercu i pa­mię­ta wszyst­kie do­bro­dziej­stwa, które Rzecz­po­spo­li­ta jego do­mo­wi świad­czy­ła.

 (1.1) …(Po śmier­ci króla) u steru, jak się zda­wa­ło, po­zo­stać mieli ciż sami lu­dzie, myśl ta sama, bo kró­le­wicz, a dzi­siej­szy kur­first, nadto czcił ojca, ażeby chciał co od­mie­niać…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurfʲirst, AS: kurfʹirst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektor, stpol. kurfierst, daw. kurfirszt

Wiktionary


kurfirstowa

daw­niej: żona kur­fir­sta (elek­to­ra); elek­to­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. hist. żona kur­fir­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔva, AS: kurfʹirstova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstwo, daw. kurfirstówna, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorowa

Wiktionary


kurfirstowski

przy­miot­nik

 (1.1) daw. hist. do­ty­czą­cy kur­fir­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔfsʲci, AS: kurfʹirstofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary


kurfirstowy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. hist. do­ty­czą­cy kur­fir­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔvɨ, AS: kurfʹirstovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorski, daw. kurfirstowski, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary


kurfirstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. hist. god­ność kur­fir­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈfʲirstfɔ, AS: kurfʹirstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorstwo, daw. kurfierstwo

Wiktionary


kurfirstówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. hist. córka kur­fir­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­ję­ciu hra­bia wciąż przy­glą­dał się kur­fi­stów­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstuvna, AS: kurfʹirstuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorówna

Wiktionary


kurfirszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. hist. kur­first

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurfʲirʃt, AS: kurfʹiršt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfierstwo n., kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirsztwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektor, kurfirst, stpol. kurfierst

Wiktionary


kurfirsztowy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. hist. do­ty­czą­cy kur­firsz­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈʃtɔvɨ, AS: kurfʹirštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorski, daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy

Wiktionary


kurgan

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto ob­wo­do­we, we wschod­niej czę­ści Rosji, nad To­bo­łem;

Wiktionary

Kur­gan ( Куpгaн) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, nad To­bo­łem (do­pływ Ir­ty­sza), sto­li­ca ob­wo­du kur­gań­skie­go. Za­miesz­ka­ne przez około 312,3 tys. miesz­kań­ców (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kurgański

Wiktionary


kurgański

→ Kur­gan (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Kur­ga­nem, do­ty­czą­cy Kur­ga­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurgan m.

Wiktionary


kurhan

1. stoż­ko­wy nasyp ziem­ny wzno­szo­ny od cza­sów ne­o­li­tu do wczes­ne­go śred­nio­wie­cza; mo­gi­ła;
2. ko­piec wznie­sio­ny na czy­jąś cześć lub pa­miąt­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. ro­dzaj mo­gi­ły w kształ­cie kopca;

 (1.2) książk. ko­piec usy­pa­ny na cześć kogoś lub na pa­miąt­kę cze­goś

Wiktionary

Kur­han, in. tu­mu­lus ( tu­mu­lus) – ro­dzaj mo­gi­ły w for­mie kopca, o kształ­cie stoż­ko­wa­tym lub zbli­żo­nym do pół­ku­li­ste­go, z ele­men­ta­mi drew­nia­ny­mi, drew­nia­no-ka­mien­ny­mi lub ka­mien­ny­mi, w któ­rym znaj­du­je się ko­mo­ra gro­bo­wa z po­chów­kiem szkie­le­to­wym lub cia­ło­pal­nym. Po­mie­szcze­nia gro­bo­we, nie­raz bar­dzo ro­zbu­do­wa­ne, mają zwy­kle kon­struk­cję ka­mien­ną bądź drew­nia­ną, cza­sem są kute w litej skale.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ar­che­o­lo­dzy za­mie­rza­ją zba­dać po­bli­ski kur­han.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurxãn, AS: kurχãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kurhanek m.

 przym. kurhanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grobowiec, tumulus

 (1.2) kopiec

Wiktionary


kurhanek

mały kur­han; kop­czyk, pa­gó­rek


SJP.pl


kurhannik

ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

Kur­han­nik ("Buteo ru­fi­nus") – ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), za­miesz­ku­ją­cy po­łud­nio­wo-wschod­nią Eu­ro­pę, Bli­ski Wschód, Azję Środ­ko­wą oraz pół­noc­ną Afry­kę. Ptaki wy­stę­pu­ją­ce naj­bar­dziej na pół­no­cy wę­dru­ją.

Wikipedia


kurhanowy

przy­miot­nik od: kur­han


SJP.pl


kurhaus

daw­niej: bu­dy­nek w ku­ror­cie, w któ­rym mie­ści­ły się re­sta­u­ra­cje, ka­wiar­nie, ka­sy­na itp.; kur­sal, kur­ha­uz


SJP.pl


kurhauz

daw­niej: bu­dy­nek w ku­ror­cie, w któ­rym mie­ści­ły się re­sta­u­ra­cje, ka­wiar­nie, ka­sy­na itp.; kur­sal, kur­ha­us


SJP.pl


kuria

ze­spół ko­le­gial­nych urzę­dów du­chow­nych; curia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. jed­nost­ka po­dzia­łu oby­wa­te­li w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;

 (1.2) hist. ar­chit. bu­dy­nek po­sie­dzeń se­na­tu w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;

 (1.3) kośc. praw. in­sty­tu­cja ad­mi­ni­stra­cyj­na za­rzą­dza­ją­ca die­cez­ją, na któ­rej czele stoi or­dy­na­riusz;

 (1.4) kośc. praw. in­sty­tu­cja ad­mi­ni­stra­cyj­na za­rzą­dza­ją­ca pro­win­cją za­kon­ną, na któ­rej czele stoi prze­ło­żo­ny pro­win­cjal­ny;

 (1.5) kośc. ar­chit. sie­dzi­ba kurii (1.3) lub kurii (1.4)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kuria (re­li­gia) – ze­spół ko­le­gial­nych urzęd­ni­ków du­chow­nych
  • kuria (ar­chi­tek­tu­ra) – okre­śle­nie miej­skiej par­ce­li
  • Kuria Rzym­ska – organ, przez który pa­pież spra­wu­je swoją wła­dzę
  • curia Iulia – bu­dy­nek na Forum Ro­ma­num przez­na­czo­ny na po­sie­dze­nia se­na­tu w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • curia – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie naj­star­sza jed­nost­ka po­dzia­łu oby­wa­te­li opar­ta na związ­kach ro­do­wych
  • sy­stem ku­rial­ny – dzie­lą­cy wy­bor­ców na kurie w za­leż­no­ści od cen­zu­su ma­jąt­ko­we­go, cen­zu­su wyksz­tał­ce­nia bądź stanu spo­łecz­ne­go
  • Kuria – wieś w ro­syj­skim Kraju Ał­taj­skim
  • Kuria – atol Wysp Gil­ber­ta na Oce­a­nie Spo­koj­nym, w Mi­kro­nez­ji
  • Język kuria – język z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­ny w Kenii i Tan­za­nii
  • Kuria (dy­strykt) – dy­strykt Pro­win­cji Ny­an­za w Kenii
  • Port lot­ni­czy Kuria
  • Kuria Muria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład kurii wcho­dzi­ły rody pa­try­cju­szow­skie i ple­bej­skie.

 (1.2) Drzwi kurii zo­sta­ły prze­nie­sio­ne i za­in­sta­lo­wa­ne w ba­zy­li­ce św. Jana na La­te­ra­nie.

 (1.3) Pra­cow­ni­cy kurii bi­sku­piej na­zy­wa­ni są ku­ria­li­sta­mi.

 (1.4) Oj­ciec Bo­na­wen­tu­ra od lat pra­cu­je w kurii pro­win­cjal­nej, jest se­kre­ta­rzem pro­win­cja­ła.

 (1.5) Kurię wy­bu­do­wa­no we­dług pro­jek­tu Zyg­mun­ta Gaw­li­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurialista m., kurializm m.

 przym. kurialny

Wiktionary


kurialista

1. urzęd­nik kurii, osoba po­wią­za­na z kurią;
2. daw­niej: zwo­len­nik nie­o­gra­ni­czo­nej wła­dzy pa­pie­skiej w Ko­ście­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik kurii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­ria­li­ści skru­pu­lat­nie ujęli w spi­sie wszyst­kie, nawet najm­niej­sze pa­ra­fij­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuria ż., kurializm m.

 przym. kurialny

Wiktionary


kurializm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. dok­try­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, mó­wią­ca o wyż­szo­ści pa­pie­ża nad so­bo­rem

Wiktionary

Ku­ria­lizm – te­o­ria gło­szą­ca wyż­szość pa­pie­ża nad so­bo­rem oraz całym Ko­ścio­łem (od­wrot­ność kon­cy­lia­ryz­mu).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kurʲˈjalʲism̥, AS: kurʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuria ż., kurialista ż.

 przym. kurialny

Wiktionary


kurialny

1. przy­miot­nik od: kuria;
2. daw­niej: są­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kurią, od­no­szą­cy się do kurii

 (1.2) taki jak w kurii, wła­ści­wy kurii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radio ar­chi­die­cez­jal­ne ma swoją sie­dzi­bę w bu­dyn­ku ku­rial­nym.

 (1.2) Tym ku­rial­nym żar­go­nem zdra­dzał swoje miej­sce za­trud­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuria ż., kurializm m., kurialista m.

Wiktionary


kurianowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuriata

naz­wi­sko


SJP.pl


kurier

osoba szyb­ko do­star­cza­ją­ca prze­sył­ki lub wia­do­mo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) poczt. osoba szyb­ko do­star­cza­ją­ca prze­sył­ki lub wia­do­mo­ści;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) publ. co­dzien­na ga­ze­ta in­for­ma­cyj­na

 (2.2) telew. co­dzien­ny ser­wis in­for­ma­cyj­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­rier – go­niec, po­sła­niec
  • Ku­rier – te­le­wi­zyj­ny pro­gram in­for­ma­cyj­ny
  • Ku­rier – nazwa stat­ku pa­ro­we­go z XIX wieku
  • Ku­rier – dzien­nik wy­da­wa­ny w Au­strii
  • Ku­rier – film w re­ży­se­rii Wła­dy­sła­wa Pa­si­kow­skie­go z 2019
  • Ku­rier – po­wieść Ro­ber­ta Mu­cha­mo­re’a z 2004
  • Ku­rier – mie­sięcz­nik wy­da­wa­ny w Czer­wion­ce-Le­szczy­nach
  • Ku­rier – sin­gel Krzysz­to­fa Za­lew­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkurʲjɛr, AS: kurʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kurierka ż.

 przym. kurierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłaniec, goniec

Wiktionary


kurierek

1. ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję ku­rie­ra;
2. daw­niej: dy­li­żans pocz­to­wy


SJP.pl


kurierka

1. ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję ku­rie­ra;
2. daw­niej: dy­li­żans pocz­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ku­rier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ty uczest­ni­czy­ły w pow­sta­niu stycz­nio­wym, peł­niąc funk­cje łącz­ni­czek, zwia­dow­czyń, ku­rie­rek, adiu­tan­tek, sa­ni­ta­riu­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurʲˈjɛrka, AS: kurʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurier.

Wiktionary


kurierowy

→ ku­rier (ga­ze­ta lub po­ciąg)


SJP.pl


kurierski

→ ku­rier (osoba)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem ku­rie­ra, ku­rier­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurier mos., kurierka ż., kurierstwo n.

Wiktionary


kurierstwo

za­ję­cie ku­rie­ra


SJP.pl


kuriozalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. w spo­sób ku­rio­zal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ska­ka­nie na bie­gów­kach z dachu wy­glą­da dosyć ku­rio­zal­nie.

 (1.1) Li­tew­ska ko­lar­ka ku­rio­zal­nie prze­gra­ła na fi­ni­szu wy­gra­ny wy­ścig.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuriozum n.

 przym. kuriozalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziwacznie, egzotycznie

Wiktionary


kuriozalność

szo­ku­ją­ca nie­do­rzecz­ność


SJP.pl


kuriozalny

niez­wy­kły, oso­bli­wy, dzi­wacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­jąt­ko­wo oso­bli­wy, bu­dzą­cy zdu­mie­nie swoją niez­wy­kło­ścią lub dzi­wacz­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był ku­rio­zal­ny błąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurʲjɔˈzalnɨ, AS: kurʹi ̯ozalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuriozum n.

 przysł. kuriozalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziwny, dziwaczny, niezwykły, osobliwy, cudaczny, wymyślny, ekscentryczny, ekstrawagancki

Wiktionary


kuriozum

osoba, rzecz lub zja­wi­sko zdu­mie­wa­ją­ce swoją niez­wy­kło­ścią lub dzi­wacz­no­ścią; cu­rio­sum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzecz lub zja­wi­sko wy­jąt­ko­wo oso­bli­we, które budzi zdu­mie­nie swoją niez­wy­kło­ścią lub dzi­wacz­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już tylko jako ku­rio­zum warto dodać, że przed wy­bo­ra­mi, po któ­rych na­stą­pi­ło ujaw­nie­nie dra­ma­tycz­ne­go stanu fi­nan­sów pu­blicz­nych Gre­cji w 2010 r. ów­czes­ny rząd stwo­rzył 27 000 eta­tów w służ­bie pu­blicz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurʲˈjɔzũm, AS: kurʹi ̯ozũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuriozalny

 przysł. kuriozalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobliwość, dziwoląg, fenomen, cudak, ciekawostka

Wiktionary


kurka

1. chro­nio­ny ptak wodny z rzędu chru­ście­li; ko­kosz­ka wodna;
2. zdrob­nie­nie od: kura;
3. grzyb ja­dal­ny; li­si­ca; pieprz­nik ja­dal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cant­ha­rel­lus ci­ba­rius|ref=tak., pieprz­nik ja­dal­ny, ga­tu­nek grzy­ba ja­dal­ne­go;

 (1.2) zool. zob. kurka wodna.

 (1.3) zdrobn. od kura

wy­krzy­knik

 (2.1) eufem. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy po­czu­cie bez­na­dziej­no­ści, bez­rad­no­ści lub znie­cier­pli­wie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. od: kurek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kurka (pieprz­nik ja­dal­ny) – ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny pieprz­ni­ko­wa­tych
  • Kurka – rzeka, do­pływ Lub­szy
  • Kurka – uro­czy­sko, pół­wy­sep nad je­zio­rem Mamry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po po­wro­cie do domu zjed­li­śmy pysz­ną ja­jecz­ni­cę z kur­ka­mi i ce­bu­lą.

 (1.2) W sta­ro­rze­czu zna­leź­li­śmy gnia­zda kurek.

 (1.3) Krzy­siu! Zo­staw kurki w spo­ko­ju!

 (2.1) Kurka! Prze­sta­niesz mi tu w końcu łazić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurka, AS: kurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kurczak mzw., kurnik mrz., kurzęczak mrz., kureczka ż.

 przym. kurkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprznik, lisica

 (1.2) kokoszka

 (2.1) kurka wodna!

Wiktionary


kurki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp., M. i B. plu­ral|kurka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kurki – część wsi Stare Ku­ro­wo w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Stare Ku­ro­wo
  • Kurki – część wsi Ko­ni­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Niedź­wiedź
  • Kurki – część wsi Po­rę­ba Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Niedź­wiedź
  • Kurki – część wsi Pe­wel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Kurki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ma­gnu­szew
  • Kurki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Dzierz­go­wo
  • Kurki – część wsi Ma­ło­widz w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Jed­no­ro­żec
  • Kurki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Gra­je­wo
  • Kurki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Szczu­czyn
  • Kurki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Dział­do­wo
  • Kurki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek
  • Kurki – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kurki to moje ulu­bio­ne grzy­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurʲci, AS: kurʹḱi

Wiktionary


kurkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Kur­kie­wicz (ur. 1922) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Ka­ta­rzy­na Kur­kie­wicz (ur. 1989) – pol­ska ju­docz­ka
  • Lud­wik Kur­kie­wicz (1906–1998) – pol­ski klar­ne­ci­sta i pe­da­gog
  • Piotr Kur­kie­wicz (ur. 1986) – pol­ski ju­do­ka
  • Roman Kur­kie­wicz (ur. 1962) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Sta­ni­sław Kur­kie­wicz (1867–1921) – pol­ski le­karz, in­ter­ni­sta i sek­su­o­log
  • Ta­de­usz Ste­fan Kur­kie­wicz (1885–1962) – pol­ski bio­log

Wikipedia


kurkowate

ro­dzi­na mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu skor­pe­noksz­tałt­nych


SJP.pl

Kur­ko­wa­te, kurki (Tri­gli­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb skor­pe­noksz­tałt­nych (Scor­pa­e­ni­for­mes).

Wikipedia


kurkowaty

o ce­chach kur­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


kurkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kurkowy

→ kurek


SJP.pl

Patrz:

kurek

kurkuma

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych, o barw­nych kwia­tach i mię­si­stych kłą­czach; ostryż, sza­fra­niec, żół­cień;
2. przy­pra­wa o in­ten­syw­nie żół­tej bar­wie, otrzy­my­wa­na z kłą­czy tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cur­cu­ma|ref=tak., ostryż, ostryż długi

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z kłą­czy kur­ku­my (1.1), bar­wią­ca po­tra­wy na żółto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈkũma, AS: kurkũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurkumina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szafranica, żółcień

Wiktionary


kurkumina

żół­to­po­ma­rań­czo­wy barw­nik otrzy­my­wa­ny z kłą­czy kur­ku­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. żółty barw­nik po­zy­ski­wa­ny z kur­ku­my;

Wiktionary

Nie mylić z: Kur­ku­li­na.

Kur­ku­mi­na ("E100") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z dwóch reszt fe­ru­lo­i­lo­wych po­łą­czo­nych ato­mem węgla. Jest prze­ci­wut­le­nia­czem po­li­fe­no­lo­wym. Sto­so­wa­ny jako żół­to­po­ma­rań­czo­wy barw­nik spo­żyw­czy; skład­nik m.in. przy­pra­wy curry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurkuma ż.

Wiktionary


kurkumowy

→ kur­ku­ma


SJP.pl

Patrz:

kurkuma

kurlandczyk

miesz­ka­niec Kur­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kur­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wow­zo­rem owej po­sta­ci był major Hej­king, Kur­land­czyk po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go w służ­bie króla Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurlandia ż.

:: fż. Kurlandka ż.

 przym. kurlandzki

Wiktionary


kurlandia

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na na Łot­wie, po­łud­nio­wa część daw­nych In­flant;
2. dawne pań­stwo w Eu­ro­pie; Księ­stwo Kur­lan­dii i Se­mi­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej czę­ści Łotwy na pół­wy­spie nad Bał­ty­kiem;

 (1.2) hist. księ­stwo Kur­lan­dii i Se­mi­ga­lii

Wiktionary

Kur­lan­dia (łot. "Ku­rze­me" – zie­mia Kurów, niem. "Kur­land") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej czę­ści Łotwy na pół­wy­spie nad Bał­ty­kiem. Nazwa po­cho­dzi od ło­tew­skie­go ple­mie­nia Kurów (Ku­ro­nów). W szer­szym kon­tek­ście nazwa uży­wa­na na okre­śle­nie Księ­stwa Kur­lan­dii i Se­mi­ga­lii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kurlandczyk mos., Kurlandka ż.

 przym. kurlandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kuronia

Wiktionary


kurlandka

miesz­kan­ka Kur­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kur­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama Freda mó­wi­ła świet­nie po nie­miec­ku, bo z po­cho­dze­nia była Kur­land­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurlandia ż.

:: fm. Kurlandczyk mos.

 przym. kurlandzki

Wiktionary


kurlandzki

przy­miot­nik od: Kur­lan­dia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kur­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wiał się jako baron kur­landz­ki czy fran­cu­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurlandia ż., Kurlandczyk mos., Kurlandka ż.

Wiktionary


kurmandżi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język z grupy irań­skiej, two­rzą­cy wraz z so­ra­ni oraz kil­ko­ma in­ny­mi po­krew­ny­mi ję­zy­ka­mi i dia­lek­ta­mi tzw. ma­kro­ję­zyk kur­dyj­ski;

Wiktionary


kurna

taki, w któ­rym dym z pa­le­ni­ska wy­do­sta­je się ot­wo­ra­mi w ścia­nach i dachu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. eufem. uży­wa­ny jako prze­kleń­stwo

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: kurny

Wiktionary

Kurna – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Harju, w gmi­nie Rae.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kurna, ile je­szcze bę­dzie­my tak ster­czeć?!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kuźwa, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, jasna ciasna, o w mordę, w mordę jeża, psiakość, psiakrew, psiamać, psianoga

Wiktionary


kurniawa

re­gio­nal­nie: za­mieć śnież­na, za­dym­ka; kur­nia­wi­ca, ku­rza­wa


SJP.pl


kurniawica

re­gio­nal­nie: za­mieć śnież­na, za­dym­ka; kur­nia­wa, ku­rza­wa


SJP.pl


kurnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kurniczek

zdrob­nia­le kur­nik


SJP.pl


kurnik

1. po­mie­szcze­nie dla dro­biu;
2. po­tocz­nie o małym, nędz­nym bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. po­mie­szcze­nie go­spo­dar­cze dla kur;

 (1.2) daw. kulin. pie­róg we­sel­ny z na­dzie­niem z do­dat­kiem mięsa ku­rze­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. gw-pl|War­sza­wa. hand­larz dro­biem

Wiktionary

Nie mylić z: Kór­nik.

Kur­nik – bu­dy­nek go­spo­dar­czy przez­na­czo­ny do ho­dow­li dro­biu, zwła­szcza kur.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daw­niej kury mogły sobie wcho­dzić i wy­cho­dzić z kur­ni­ka, kiedy chcia­ły; teraz trzy­ma się je w klat­kach.

 (1.1) Od rana sły­chać było, jak ko­gu­ty pieją w kur­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurʲɲik, AS: kurʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kurka ż., kurzęczak m., kura ż., kurczak m., kurczę n.

 przym. kurnikowy, kurzy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary


kurnikarz

ho­dow­ca dro­biu


SJP.pl


kurnikowy

→ kur­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kur­ni­kiem

Wiktionary

Patrz:

kurnik

Powiązane:

 rzecz. kurnik mos./mrz.

Wiktionary


kurnosy

ma­ją­cy krót­ki, za­dar­ty nos


SJP.pl


kurny

taki, w któ­rym dym z pa­le­ni­ska wy­do­sta­je się ot­wo­ra­mi w ścia­nach i dachu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. (o bu­dyn­ku, po­mie­szcze­niu, piecu) dymny, dy­mią­cy (bo po­zba­wio­ny ko­mi­na)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurna chata nie miała ko­mi­na. Dym z pa­le­ni­ska wy­do­sta­wał się na zew­nątrz przez otwór w dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurnɨ, AS: kurny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kurzyć, wkurzać, wkurzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dymny

Wiktionary


kuro-siwo

mor­ski prąd


SJP.pl


kurobród

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ko­ral­ni­ków


SJP.pl


kuroczub

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


SJP.pl

Ku­ro­czub ("Pu­cra­sia ma­cro­lop­ha") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych (Pha­sia­ni­dae), po­dro­dzi­ny ba­żan­tów (Pha­sia­ni­nae). Wy­stę­pu­je w Hi­ma­la­jach i na po­łud­nie od nich oraz w Chi­nach. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


kurokrad

rzad­ko: zło­dziej kur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zło­dziej zaj­mu­ją­cy się kra­dzie­żą kur

Wiktionary


kurol

ga­tu­nek ptaka, bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem rzędu i ro­dzi­ny ku­ro­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­to­so­mus di­sco­lor|Her­mann|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dza­ju Lep­to­so­mus, wy­stę­pu­ją­ce­go na Ma­da­ga­ska­rze;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku ku­ro­li (1.1)

Wiktionary

Kurol ("Lep­to­so­mus di­sco­lor") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka, bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem rzędu (Lep­to­so­mi­for­mes) i ro­dzi­ny (Lep­to­so­mi­dae) ku­ro­li. Wy­stę­pu­je je­dy­nie na Ma­da­ga­ska­rze i Ko­mo­rach. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptaki z ga­tun­ku ku­ro­li wy­stę­pu­ją je­dy­nie na Ma­da­ga­ska­rze i Ko­mo­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurole nmos.

Wiktionary


kurole

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­to­so­ma­ti­dae|Blyth|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych, wy­stę­pu­ją­cych na Ma­da­ga­ska­rze i Ko­mo­rach;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kurol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U ku­ro­li wy­stę­pu­je wy­raź­ny dy­mor­fizm płcio­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurol mrz.

Wiktionary


kuroliszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) etn. le­gen­dar­na isto­ta wiel­ko­ści in­dy­ka, po­kry­ta pie­rzem, z nie­to­pe­rzo­wa­ty­mi skrzy­dła­mi i sępim dzio­bem

Wiktionary


kuronia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Kur­lan­dia (kra­i­na ge­o­gra­ficz­na)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuroński

Wiktionary


kuroniówka

1. zupa dla ubo­gich i be­zdom­nych go­to­wa­na przez miej­skie oś­rod­ki po­mo­cy spo­łecz­nej (akcja za­po­cząt­ko­wa­na przez J. Ku­ro­nia)
2. po­tocz­nie za­si­łek dla bez­ro­bot­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pot. zupa wy­da­wa­na cha­ry­ta­tyw­nie przez in­sty­tu­cje pań­stwo­we

Wiktionary

Ku­ro­niów­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie dar­mo­we­go po­sił­ku (zaz­wy­czaj zupy) dla osób bied­nych. Zupa ([]) wy­da­wa­na była na uli­cach War­sza­wy miesz­kań­com mia­sta na po­cząt­ku lat 90. XX w., m.in. oso­bi­ście przez ów­czes­ne­go mi­ni­stra pracy i po­li­ty­ki so­cjal­nej Jacka Ku­ro­nia, stąd nazwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­cha­rze ro­zda­wa­li go­rą­cą ku­ro­niów­kę.

 (1.2) Z ku­ro­nió­wek żyła więk­szość miesz­kań­ców mia­stecz­ka.

Wiktionary


kuropatnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kuropatnik

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


SJP.pl

Ku­ro­pat­nik ( Töppendorf) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin.

Wikipedia


kuropatwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Per­dix per­dix|ref=tak., polny ptak łowny, ży­wią­cy się m.in. ston­ką ziem­nia­cza­ną;

 (1.2) daw. zręcz­no­ścio­wa za­ba­wa dwóch osób z uży­ciem książ­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cie­szy­ła go myśl, że ten za­strze­lo­ny ja­strząb mógł­by wy­jeść przez zimę nie­jed­no stado ku­ro­patw, sporo za­ję­cy, a tak już nie żyje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurɔˈpatfa, AS: kuropatfa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuropatwi

Wiktionary


kuropatwi

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ku­ro­pat­wy; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ku­ro­pat­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurɔˈpatfʲi, AS: kuropatfʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuropatwa ż.

Wiktionary


kuropatwiak

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ba­żan­tów


SJP.pl


kuropatwiany

zie­lo­no­nóż­ka ku­ro­pat­wia­na - pol­ska rasa kur ogól­no­u­żyt­ko­wych


SJP.pl


kuropatwiarnia

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li ku­ro­patw


SJP.pl


kuropatwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kuropaty

miej­sco­wość na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Ku­ro­pa­ty (biał. Курапа́ты, ros. Куропаты) – uro­czy­sko na skra­ju Miń­ska na Bia­ło­ru­si, w któ­rym od­kry­te zo­sta­ły ma­so­we groby ludzi roz­strze­la­nych przez NKWD w la­tach 1937–1941.

Licz­ba ofiar nie jest do­kład­nie znana i może wy­no­sić:

Od 1993 r. uro­czy­sko Ku­ro­pa­ty znaj­du­je się w Pań­stwo­wym Spi­sie Za­byt­ków Hi­sto­rycz­no-Kul­tu­ro­wych Re­pu­bli­ki Bia­ło­ru­si jako miej­sce po­chów­ku ofiar re­pre­sji po­li­tycz­nych lat 30.

Wikipedia


kurorcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ku­rort

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ku­rort, lecz tylko mały ku­ror­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurort m.

Wiktionary


kurort

miej­sco­wość re­kre­a­cyj­na, uz­dro­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uz­dro­wi­sko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja to, pro­szę pana, jadę w sierp­niu do Buł­ga­rii. Kon­kret­nie to do Zło­tych Pia­sków, wie pan, to taki bar­dzo eks­klu­zyw­ny ku­rort – wy­ja­śni­ła z dumą ko­bie­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurɔrt, AS: kurort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurorcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bad

Wiktionary


kurortowy

→ ku­rort


SJP.pl

Patrz:

kurort

kuros

typ po­są­gu w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, wi­ze­ru­nek na­gie­go mło­dzień­ca


SJP.pl

Kuros ( κοῦρος – mło­dzie­niec) – typ po­są­gu w sztu­ce sta­ro­żyt­nej Gre­cji, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­cha­icz­nej rzeź­by mo­nu­men­tal­nej.

Przed­sta­wia sto­ją­ce­go, na­gie­go, mło­de­go męż­czyz­nę z fa­li­sty­mi wło­sa­mi i za­gad­ko­wym uśmie­chem („ar­cha­icz­ny uśmiech”) na twa­rzy, z rę­ka­mi opu­szczo­ny­mi wzdłuż ciała lub zgię­ty­mi w łok­ciach, a lewą nogą lekko wy­su­nię­tą na­przód.

Wikipedia


kurosawa

[czy­taj:
a) ku­ro­sa­wa albo
b) ku­ro­sa­ła, ku­ro­sa­wie - ku­ro­sa­le] Akira Ku­ro­sa­wa (1910-98), ja­poń­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Akira Ku­ro­sa­wa – ja­poń­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy
  • – ja­poń­ska ak­tor­ka i mo­del­ka
  • – ja­poń­ski muzyk i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Kiy­os­hi Ku­ro­sa­wa – ja­poń­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i kry­tyk fil­mo­wy
  • Ta­ku­ya Ku­ro­sa­wa – ja­poń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • – kra­ter ude­rze­nio­wy na Mer­ku­rym
  • – ja­poń­skie stu­dio fil­mo­we
  • (254749) Ku­ro­sa­wa – pla­ne­to­i­da pasa głów­ne­go

Wikipedia


kurowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych; ba­żan­to­wa­te, ku­ra­ko­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­sia­ni­dae|Hors­field|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych;

Wiktionary

Ku­ro­wa­te, ba­żan­to­wa­te (Pha­sia­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych (Gal­li­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki grze­bią­ce, za­miesz­ku­ją­ce Eu­raz­ję, Afry­kę, Au­stra­laz­ję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­ral­nie ku­ro­wa­te słabo la­ta­ją.

 (1.1) Ba­żant zwy­czaj­ny na­le­ży do ku­ro­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kura ż., kurak mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bażantowate

Wiktionary


kurowaty

o ce­chach ku­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kurować

1. prze­pro­wa­dzać ku­ra­cję;
2. ku­ro­wać się - pod­da­wać się ku­ra­cji; ku­ro­wać sa­me­go sie­bie; le­czyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ku­ro­wać)

 (1.1) med. do­pro­wa­dzać do zdro­wia; sto­so­wać za­bie­gi lecz­ni­cze; prze­pro­wa­dzać ku­ra­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ku­ro­wać się (dk. wy­ku­ro­wać się)

 (2.1) med. pod­da­wać się ku­ra­cji; do­pro­wa­dzać sie­bie do zdro­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary zie­larz ku­ro­wał Hel­cię zio­ła­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracjuszka ż., kuracjusz mos., kuracja ż., kurowanie n.

 czas. wykurować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leczyć, uzdrawiać

Wiktionary


kurowianin

miesz­ka­niec Ku­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kurowianka

miesz­kan­ka Ku­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kurowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wa
  • Ku­ro­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Brój­ce
  • Ku­ro­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Sab­nie
  • Ku­ro­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie łódz­kim
  • Ku­ro­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie so­ko­łow­skim
  • Ku­ro­wi­ce – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Ku­ro­wi­ce – dawna gmina

Wikipedia


kurowicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kurowo

nazwa kilku wsi i osad w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­ro­wo – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Ku­ro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Kras­ne
  • Ku­ro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo
  • Ku­ro­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Ko­by­lin-Bo­rzy­my
  • Ku­ro­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Cho­cze­wo
  • Ku­ro­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski
  • Ku­ro­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Ku­ro­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Ku­ro­wo – gro­ma­da w po­wie­cie sier­pec­kim
  • Ku­ro­wo – gro­ma­da w po­wie­cie włoc­ław­skim
  • Ku­ro­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Ku­ro­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia


kurowski

→ Kurów, → Ku­ro­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Ku­ro­wo, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Ku­ro­wo

 (1.2) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Kurów, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Kurów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­row­ski (naz­wi­sko)
  • Ku­row­ski (herb szla­chec­ki)
  • Adam Ku­row­ski – puł­kow­nik lot­nict­wa, ob­ser­wa­tor
  • An­ge­li­ka Ku­row­ska – ak­tor­ka
  • An­to­ni Ku­row­ski – dzia­łacz ruchu lu­do­we­go
  • An­drzej Ku­row­ski – wo­je­wo­da lu­bel­ski
  • Apo­li­na­ry Ku­row­ski – ofi­cer pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Bar­tło­miej Ku­row­ski – szpa­dzi­sta
  • Bar­tosz Ku­row­ski – li­te­rat
  • Boh­dan Ku­row­ski – dzien­ni­karz i dra­ma­turg
  • Bo­że­na Ku­row­ska – ak­tor­ka
  • Bo­ży­sław Ku­row­ski – praw­nik, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny

Wikipedia

Patrz:

Kurów, → Kurowo

Powiązane:

 rzecz. Kurowo n., Kurów m., kurowianin m., kurowianka ż.

Wiktionary


kurozwęcki

→ Ku­roz­wę­ki


SJP.pl

Patrz:

Kurozwęki

kurozwęki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­roz­wę­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie miej­sko-wiej­skiej Sta­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1400 roku, w dru­giej po­ło­wie XVI wieku po­ło­żo­ne było w po­wie­cie wi­ślic­kim w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim. Ku­roz­wę­ki były mia­stem do 1870 roku.

Wikipedia


kuroń

naz­wi­sko, m.in. Jacek Kuroń (1934-2004) - po­li­tyk, współt­wór­ca po­ro­zu­mie­nia Okrą­głe­go Stołu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­nu­ta Kuroń
  • Jacek Kuroń
  • Gra­ży­na Kuroń
  • Ma­ciej Kuroń
  • Ku­ro­niów­ka

Wikipedia


kuroński

do­ty­czą­cy Kurów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­ro­nią lub Ku­ra­mi, do­ty­czą­cy Ku­ro­nii lub Kurów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuronia ż., Kur mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurlandzki

Wiktionary


kuroślep

ina­czej: kurza śle­po­ta


SJP.pl


kurp

1. cho­dak, łapeć ple­cio­ny z łyka;
2. ta­niec zbli­żo­ny do ma­zu­ra i ku­ja­wia­ka, po­spo­li­ty na Kur­piach


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) stpol. stary but

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • miesz­ka­niec Kur­piow­szczyz­ny
  • ORP Kurp – okręt pod­wod­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kurp, AS: kurp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurp mos.

Wiktionary


kurpanik

naz­wi­sko


SJP.pl


kurpianka

człon­ki­ni lud­no­ści po­cho­dze­nia ma­zur­skie­go, za­miesz­ku­ją­cej te­re­ny puszcz: Kur­piow­skiej i Bia­łej


SJP.pl


kurpie

ro­dzaj obu­wia no­szo­ne­go daw­niej przez Kur­piów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część Ma­zo­wsza;

Wiktionary

Kur­pie – grupa et­no­gra­ficz­na lud­no­ści pol­skiej, za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny dwóch puszcz ma­zo­wiec­kich: Pu­szczy Zie­lo­nej (zwa­nej też: Pu­szczą Kur­piow­ską lub Za­gaj­ni­cą) i Pu­szczy Bia­łej, funk­cjo­nu­ją­ca rów­nież jako okre­śle­nie re­gio­nu kur­piow­skie­go (ina­czej: Kur­piow­szczyz­na). Gra­ni­ca od­dzie­la­ją­ca obie pu­szcze dzie­li re­gion na Kur­pie Zie­lo­ne i Kur­pie Białe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Kur­piach, Pod­la­siu, War­mii i Ma­zu­rach wy­pie­ka­no w wi­gi­lię No­we­go Roku lub w świę­to Trzech Króli fi­gur­ki zwie­rząt (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurpiowszczyzna ż., Kurp mos., Kurpianka ż.

 przym. kurpiowski

 przysł. kurpiowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kurpiowszczyzna

Wiktionary


kurpiel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kur­piel (Bi­na­ro­wa)
  • Ta­de­usz Kur­piel

Wikipedia


kurpiewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kurpiowski

do­ty­czą­cy Kur­piów albo Kur­piow­szczyz­ny, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kur­piów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kur­pia­mi, do­ty­czą­cy Kurpi, wy­wo­dzą­cy się z Kurpi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stro­ju kur­piow­skim za­tań­czy­li okrą­gla­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurpie nmos., Kurpiowszczyzna ż., Kurpianka ż., Kurp mos.

Wiktionary


kurpiowszczyzna

tra­dy­cje i ogół Kur­piów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część Ma­zo­wsza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieli naj­więk­szą cha­łu­pę na całej chyba Kur­piow­szczyź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurpie lm nm., Kurp mos., Kurpianka ż.

 przym. kurpiowski

 przysł. kurpiowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kurpie

Wiktionary


kurpisz

naz­wi­sko


SJP.pl


kurpiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Ka­zi­mierz Kur­piń­ski
  • Wal­de­mar Kur­piń­ski

Wikipedia


kurrenta

odręcz­ne pismo go­tyc­kie


SJP.pl


kurs

1. kie­ru­nek po­ru­sza­nia się, np. okrę­tu;
2. szko­le­nie, naj­czę­ściej fa­kul­ta­tyw­ne;
3. cena pa­pie­rów war­to­ścio­wych, walut;
4. kie­ru­nek w po­li­ty­ce;
5. po­tocz­nie: obieg (pu­ścić coś w kurs), orien­ta­cja (wy­paść z kursu), praca (być w kur­sie);
6. po­tocz­nie: prze­jazd tak­sów­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. cykl lek­cji, tek­stów, au­dy­cji itp. słu­żą­cy zdo­by­ciu wie­dzy na jakiś temat

 (1.2) żegl. kie­ru­nek ruchu stat­ku, także sa­mo­lo­tu; trasa ta­kie­go ruchu

 (1.3) ekon. fi­nans. cena walut, akcji itp.; zmia­na tej ceny w cza­sie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kurs gieł­do­wy
  • kurs akcji
  • kurs wa­lu­to­wy
  • kurs buk­ma­cher­ski
  • kurs (na­wi­ga­cja)
    • kurs kom­pa­so­wy
    • kurs ma­gne­tycz­ny
    • kurs ży­ro­kom­pa­so­wy
    • kurs rze­czy­wi­sty
  • kurs (że­glar­stwo)
  • kurs (lot­nict­wo)
  • kurs (kształ­ce­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pi­sa­łem się na kurs na prawo jazdy.

 (1.2) Sta­tek wziął kurs na Oslo.

 (1.3) Dzi­siej­szy kurs euro jest wyż­szy od wczo­raj­sze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurs, AS: kurs

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursant mos., kursantka ż., kursowanie n.

:: zdrobn. kursik mrz.

 czas. kursować ndk.

 przym. kursowy, kursancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkolenie

 (1.2) kierunek

Wiktionary


kurs-konferencja

kurs szko­le­nio­wy w for­mie kon­fe­ren­cji; kur­skon­fe­ren­cja, kur­so­kon­fe­ren­cja


SJP.pl


kursa

naz­wi­sko


SJP.pl


kursal

daw­niej: bu­dy­nek w ku­ror­cie, w któ­rym mie­ści­ły się re­sta­u­ra­cje, ka­wiar­nie, ka­sy­na itp.; kur­ha­uz, kur­ha­us


SJP.pl


kursancki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kur­san­tem, do­ty­czą­cy kur­san­ta, przez­na­czo­ny dla niego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursant mos., kursantka ż., kurs mrz.

 przym. kursowy

Wiktionary


kursant

uczest­nik kursu, szko­le­nia; kur­so­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bio­rą­ca udział w kur­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lek­to­rzy w ogóle nie uży­wa­li ję­zy­ka pol­skie­go, nie­za­leż­nie od tego, na jakim po­zio­mie był kur­sant.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz.

:: fż. kursantka ż.

 przym. kursancki, kursowy

Wiktionary


kursantka

→ kur­sant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczest­nicz­ka kursu

Wiktionary

Kur­sant­ka ( Курси́стка) – obraz olej­ny Ni­ko­ła­ja Ja­ro­szen­ki na­ma­lo­wa­ny w 1883 roku w dwóch wer­sjach. W tym samym roku ek­spo­no­wa­no obraz w Pe­ters­bur­gu, na wy­sta­wie Pie­ried­wiż­ni­ków. Na obra­zie przed­sta­wio­na zo­sta­ła, która wów­czas była słu­chacz­ką (kur­sant­ką) kur­sów Be­stu­że­wa.

Wikipedia

Patrz:

kursant

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz.

:: fm. kursant mos.

 przym. kursancki, kursowy

Wiktionary


kursi

bo­ga­to zdo­bio­ny pul­pit pod księ­gi, zwła­szcza pod Koran; rahla


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kursi – wieś w Esto­nii, w gmi­nie Ku­u­sa­lu, w pro­win­cji Harju
  • Kursi – wieś w Esto­nii, w gmi­nie Pu­ur­ma­ni, w pro­win­cji Jõgeva
  • Kursi – wieś w Esto­nii, w gmi­nie Tam­sa­lu, w pro­win­cji Lääne Viru.
  • Kursi – park na­ro­do­wy na pół­no­cy Iz­ra­e­la.
  • gmina Kursi

Wikipedia


kursik

zdrob­nie­nie od: kurs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kurs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kurs, lecz tylko mały kur­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurs m.

Wiktionary


kursista

daw­niej: kur­sant - uczest­nik kursu, szko­le­nia


SJP.pl


kursistka

daw­niej: kur­sant­ka - uczest­nicz­ka kursu, szko­le­nia


SJP.pl


kursk

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Rosji, sto­li­ca ob­wo­du kur­skie­go, miej­sce wiel­kiej bitwy pan­cer­nej w 1943 roku;

Wiktionary

Kursk ( Курск) – mia­sto w za­chod­niej Rosji, sto­li­ca ob­wo­du kur­skie­go. Jest także cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym kur­skie­go re­jo­nu, w któ­re­go skład jed­nak nie wcho­dzi sta­no­wiąc sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną ob­wo­du (okręg miej­ski).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kurszczyzna ż.

 przym. kurski

Wiktionary


kurski

zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Kursk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Kur­ska albo do­ty­czą­cy tego mia­sta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Kur­ska (1929–2016) – praw­nicz­ka, sę­dzia, po­li­tyk
  • Jacek Kur­ski (ur. 1966) – po­li­tyk, poseł, eu­ro­par­la­men­ta­rzy­sta, pre­zes za­rzą­du TVP
  • Ja­ro­sław Kur­ski (ur. 1963) – dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta, za­stęp­ca red. nacz. Ga­ze­ty Wy­bor­czej
  • Ma­ciej Kur­ski (??–1681) – du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Wła­di­mir Kur­ski (1897–1937) – ro­syj­ski funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych
  • Kur­ski Żleb – żleb w Ta­trach
  • Kursk – mia­sto w Rosji
  • Obwód kur­ski – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej
  • Dwo­rzec Kur­ski – dwo­rzec w Mosk­wie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kursk mrz.

Wiktionary


kurskonferencja

kurs szko­le­nio­wy w for­mie kon­fe­ren­cji; kurs-kon­fe­ren­cja, kur­so­kon­fe­ren­cja


SJP.pl


kursograf

urzą­dze­nie na­wi­ga­cyj­ne sa­mo­czyn­nie wy­ko­nu­ją­ce wy­kres kursu stat­ku na mapie


SJP.pl


kursokonferencja

kurs szko­le­nio­wy w for­mie kon­fe­ren­cji; kur­skon­fe­ren­cja, kurs-kon­fe­ren­cja


SJP.pl


kursomierz

przy­rząd do wyz­na­cza­nia kursu stat­ku


SJP.pl


kursor

daw­niej: po­sła­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wskaź­nik na ekra­nie mo­ni­to­ra kom­pu­te­ro­we­go po­ru­sza­ją­cy się wraz z ru­cha­mi myszy kom­pu­te­ro­wej;

 (1.2) in­form. wskaź­nik na ekra­nie mo­ni­to­ra kom­pu­te­ro­we­go wyz­na­cza­ją­cy miej­sce wpi­sy­wa­nia zna­ków z kla­wia­tu­ry

 (1.3) in­form. tym­cza­so­wa struk­tu­ra słu­żą­ca do po­bie­ra­nia wy­ni­ku za­py­ta­nia SQL w sy­ste­mach za­rzą­dza­nia bazą da­nych;

 (1.4) daw. koń wy­ści­go­wy

 (1.5) daw. osoba wy­sy­ła­na z pilną wia­do­mo­ścią, pis­mem, prze­sył­ką itp.

Wiktionary

Kur­sor ( cur­sor „bie­gacz”) – ru­cho­my znacz­nik wyś­wiet­la­ny na wyś­wiet­la­czu, słu­żą­cy do wska­zy­wa­nia miej­sca, w któ­rym ope­ra­tor za­mie­rza pod­jąć jakąś akcję. Za­leż­nie od urzą­dze­nia i ro­dza­ju wy­ko­ny­wa­nej pracy znacz­nik ten może przy­bie­rać różne kształ­ty i ko­lo­ry; w pew­nych przy­pad­kach może to być nawet krót­ka ani­ma­cja. Kształt kur­so­ra in­for­mu­je ope­ra­to­ra o ak­tu­al­nych moż­li­wo­ściach dzia­ła­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkursɔr, AS: kursor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursowanie n.

 czas. kursować ndk.

 przym. kursorowy, kursowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) goniec, kurier, posłaniec

Wiktionary


kursorowy

→ kur­sor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kur­so­ra

Wiktionary

Patrz:

kursor

Powiązane:

 rzecz. kursor mrz.

Wiktionary


kursować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­by­wać re­gu­lar­nie okre­ślo­ną trasę

 (1.2) pot. żart. prze­mie­szczać się po­spiesz­nie tam i z po­wro­tem

 (1.3) być w obie­gu

 (1.4) być prze­ka­zy­wa­nym nie­o­fi­cjal­nie wielu oso­bom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz., kursor mrz.

 przym. kursowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeździć, latać, pływać

 (1.2) biegać, żart. kręcić się, żart. krążyć

 (1.4) chodzić, krążyć

Wiktionary


kursowicz

uczest­nik kursu, szko­le­nia; kur­sant


SJP.pl


kursowiczka

uczest­nicz­ka kursu, szko­le­nia; kur­sant­ka


SJP.pl


kursowy

→ kurs


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kur­sem (okre­ślo­nym kie­run­kiem w prze­strze­ni)

 (1.2) zwią­za­ny z kur­sem wy­mia­ny walut

 (1.3) zwią­za­ny z kur­sem (szko­le­nia­mi)

 (1.4) zwią­za­ny z kur­sem, kur­so­wa­niem

Wiktionary

Patrz:

kurs

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz., kursant mos., kursantka ż., kursor mrz./mzw./mos.

 czas. kursować ndk.

Wiktionary


kursywa

ita­li­ka, ita­lik;
1. druk po­chy­ły, na­śla­du­ją­cy pismo ręcz­ne; czcion­ki tego druku;
2. oz­na­cze­nie tej od­mia­ny pisma, zwy­kle w rę­ko­pi­sie, za po­mo­cą linii fa­li­stej;
3. ręcz­ne pismo po­chy­łe; pismo rzym­skie pow­sta­łe przez łą­cze­nie liter przy poś­piesz­nym pi­sa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. po­chy­lo­ne pismo dru­kar­skie, na­śla­du­ją­ce pismo odręcz­ne

 (1.2) oz­na­cze­nie – zaz­wy­czaj w rę­ko­pi­sie – tek­stu, który po­wi­nien być wy­kur­sy­wio­ny w druku

 (1.3) odręcz­ne pismo po­chy­łe

 (1.4) rzym­skie pismo pow­sta­łe na sku­tek szyb­kie­go pi­sa­nia

Wiktionary

Kur­sy­wa – od­mia­na pisma, zaz­wy­czaj po­chy­ła, o cha­rak­te­rze bar­dziej płyn­nym niż an­tyk­wa, choć na­wią­zu­ją­ca do niej sty­lem. Wy­wo­dzi się z odręcz­ne­go pisma ka­ro­liń­skie­go i roz­wi­nę­ła się w XV-wiecz­nych Wło­szech. Więk­szość kur­syw (choć nie wszyst­kie) jest po­chy­lo­na w prawo pod kątem ok. 2–20 stop­ni. Zaz­wy­czaj kur­sy­wa jest jedną z trzech pod­sta­wo­wych od­mian kroju pisma, obok od­mia­ny pro­stej (an­tyk­wy) i po­gru­bio­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wykursywienie n., wykursywianie n.

 czas. kursywić, wykursywić dk., wykursywiać ndk.

Wiktionary


kursywić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­chy­lać tekst, sto­so­wać kur­sy­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że nie po­win­no się kur­sy­wić tego słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursywa ż.

 czas. wykursywić dk., skursywić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochylać

Wiktionary


kursywny

przy­po­mi­na­ją­cy kro­jem liter odręcz­ne pismo rzym­skie, pi­sa­ny po­chy­łą czcion­ką przy­po­mi­na­ją­cą pismo odręcz­ne


SJP.pl


kurszany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Kur­sza­ny (lit. "Kuršėnai") – mia­sto (13 854 mieszk.) na Lit­wie po­ło­żo­ne 23 km od Szaw­li, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kurszański

Wiktionary


kurszczanin

miesz­ka­niec Kur­ska (mia­sta w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej)


SJP.pl


kurszczanka

miesz­kan­ka Kur­ska (mia­sta w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej)


SJP.pl


kurszczyzna

lek­ce­wa­żą­co: pro­pa­gan­do­wy, stron­ni­czy styl TVP za rzą­dów PiS i Jacka Kur­skie­go


SJP.pl


kurszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kurt

1. duża kurt­ka;
2. luźna ko­szu­la za ko­la­na, tra­dy­cyj­ny strój męski w In­diach i kra­jach arab­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny środ­ko­wo­az­ja­tyc­ki wyrób z su­szo­ne­go bia­łe­go sera lub jo­gur­tu w po­sta­ci bry­łek lub kulek wiel­ko­ści cze­re­śni w sol­nej otocz­ce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kurt – wieś
  • Kurt Ab­so­lon – au­striac­ki ma­larz
  • Kurt Adolff – nie­miec­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Kurt Aebli – szwaj­car­ski pi­sarz
  • Kurt Ah­rens – nie­miec­ki kie­row­ca raj­do­wy
  • Kurt Ah­rens
  • Kurt Aland – au­striac­ki te­o­log
  • Kurt Al­brecht – nie­miec­ki le­karz
  • Kurt Alder – nie­miec­ki che­mik
  • Kurt Am­platz – au­striac­ki ra­dio­log
  • Kurt Angle – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik
  • Kurt Arm­bru­ster – szwaj­car­ski pił­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­ścio­wa przy­wio­zła z wy­ciecz­ki ka­zach­ski kurt.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurut

Wiktionary


kurta

1. duża kurt­ka;
2. luźna ko­szu­la za ko­la­na, tra­dy­cyj­ny strój męski w In­diach i kra­jach arab­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. kurt­ka

 (1.2) duża kurt­ka

Wiktionary

Kurta – część tra­dy­cyj­ne­go stro­ju mę­skie­go no­szo­ne­go głów­nie w In­diach, ale też w kra­jach arab­skich. Jest to luźna ko­szu­la się­ga­ją­ca zwy­kle za ko­la­na. Ma­te­ria­ły, z któ­rych kurta jest wy­ko­na­na jak i ich ko­lo­ry­sty­ka są róż­no­rod­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­rał był Po­la­kiem i osten­ta­cyj­nie za­wsze mówił po pol­sku, nawet w urzę­dach. Znać było w jego wy­mo­wie pewne za­cię­cie i ak­cent ro­syj­ski, ale ów ak­cent pa­so­wał jakoś do jego wy­nio­słej fi­gu­ry, do gru­bej kurty szcze­gól­ne­go kroju, okrą­głej czap­ki z czer­wo­nym lam­pa­sem i nie­by­wa­łej wiel­ko­ści dasz­kiem, do su­kien­nych ka­ma­szów i si­wych pod­krę­co­nych wąsów.

 (1.2) Odzia­ny był w sier­mięż­ną kurtę z sa­mo­dzia­łu, do­brze chro­nią­cą przed chło­dem, choć już mocno sfa­ty­go­wa­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurta, AS: kurta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtka ż.

Wiktionary


kurtaczek

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


kurtaczki

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Kur­tacz­ki (Pit­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Za­li­cza się do niej ponad czter­dzie­ści ga­tun­ków.

Wikipedia


kurtaksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. opła­ta za pobyt w uz­dro­wi­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogóle życie tutaj nie­dro­gie, tylko wy­gó­ro­wa­na kur­tak­sa i ką­pie­le wię­cej nad­wy­rę­ża­ją kie­szeń przy­by­wa­ją­cych osób.

Wiktionary


kurtałka

po­tocz­ne zdrob­nie­nie od: kurt­ka; kur­tecz­ka


SJP.pl


kurtaż

daw­niej: wy­na­gro­dze­nie ma­kle­ra gieł­do­we­go; co­ur­ta­ge, pro­wiz­ja ma­kler­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wy­na­gro­dze­nie pła­co­ne poś­red­ni­ko­wi (np. ma­kle­ro­wi czy bro­ke­ro­wi) za świad­czo­ne usłu­gi w tran­sak­cjach kupna i sprze­da­ży to­wa­rów i usług

Wiktionary

Kur­taż – (fr. "co­ur­ta­ge") – wy­na­gro­dze­nie, czyli pro­wiz­ja, którą po­bie­ra­ją ma­kle­rzy i agen­ci gieł­do­wi od za­wie­ra­nych na gieł­dzie tran­sak­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej kur­taż zo­sta­je wy­pła­co­ny bro­ke­ro­wi, któ­re­go z za­kła­dem ubez­pie­czeń łączy po­ro­zu­mie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kurtażowy

Wiktionary


kurteczka

zdrob­nie­nie od: kurt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kurt­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dry­blas nie miał na sobie pół­ko­żusz­ka ani dżin­sów, ani kur­tecz­ki od­sła­nia­ją­cej oko­li­ce nerek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈtɛt͡ʃka, AS: kurtečka

Wiktionary


kurtek

krót­kie wierzch­nie okry­cie


SJP.pl


kurtewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. krót­ka dam­ska kurt­ka

Wiktionary


kurtiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kurtka

krót­kie wierzch­nie okry­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. krót­kie okry­cie wierzch­nie;

Wiktionary

Kurt­ka – ro­dzaj krót­kie­go pła­szcza się­ga­ją­ce­go zaz­wy­czaj w oko­li­ce bio­der. Odzież zróż­ni­co­wa­na w for­mie w za­leż­no­ści od epoki i pa­nu­ją­cej mody. Współ­czes­ne kurt­ki szyte są zaz­wy­czaj z ma­te­ria­łów chro­nią­cych przed wa­run­ka­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi i wy­po­sa­ża­ne w kie­sze­nie (choć nie jest to re­gu­łą). Po­pu­lar­ny ele­ment co­dzien­ne­go ubio­ru, uni­for­mów oraz odzie­ży ochron­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja pot­wier­dzi­ła, że aresz­to­wa­ny męż­czyz­na miał pod kurt­ką pi­sto­let i ponad 20 sztuk amu­ni­cji.

 (1.1) Czte­rech panów i jedna dama jeź­dzi­li, koń za ko­niem, wzdłuż ścian ma­ne­żu; na środ­ku stał dy­rek­tor za­kła­du, męż­czyz­na z miną woj­sko­wą, w gra­na­to­wej kurt­ce, bia­łych ob­ci­słych spod­niach i wy­so­kich bu­tach z ostro­ga­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurtka, AS: kurtka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurta ż.

Wiktionary


kurtkowy

→ kurt­ka


SJP.pl

Patrz:

kurtka

kurtodrozdy

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych; ty­ma­lie, ty­ma­lio­wa­te


SJP.pl


kurtoza

miara kon­cen­tra­cji i spła­szcze­nia roz­kła­du, sto­so­wa­na w sta­ty­sty­ce i ra­chun­ku praw­do­po­do­bień­stwa


SJP.pl

Kur­to­za (z gr. "κυρτός, kyr­tos, kur­tos" – "wy­dę­ty") – jedna z miar kształ­tu roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa war­to­ści cechy sta­ty­stycz­nej.

Wikipedia


kurtuazja

grzecz­ność, kul­tu­ra, ga­lan­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­szu­ka­na, ofi­cjal­na uprzej­mość i takt w za­cho­wa­niu

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Sa­vo­ir-vivre" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Kur­tu­az­ja (z fr. "co­ur­to­i­sie") – uprzej­mość, wy­szu­ka­na grzecz­ność, ga­lan­te­ria, sto­sow­ny gest. W śred­nio­wie­czu bar­dzo mocno zwią­za­na z za­sa­da­mi ety­kie­ty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkurtuˈwazʲja, AS: kurtuu̯azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtuazyjność ż.

 przym. kurtuazyjny

 przysł. kurtuazyjnie

Wiktionary


kurtuazyjność

uprzej­me, tak­tow­ne za­cho­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kur­tu­a­zyj­ne; cecha tych, któ­rzy są kur­tu­a­zyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtuazja ż.

 przym. kurtuazyjny

 przysł. kurtuazyjnie

Wiktionary


kurtuazyjny

wy­szu­ka­nie uprzej­my, za­cho­wu­ją­cy takt w swoim za­cho­wa­niu


SJP.pl


kurtyka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kur­ty­ka – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dzą­ce od nie­miec­kie­go imie­nia Kurt, wy­stę­pu­je głów­nie w po­łud­nio­wej Pol­sce.
  • Ja­nusz Kur­ty­ka (1960–2010) – hi­sto­ryk, były pre­zes IPN
  • Mi­chał Kur­ty­ka (ur. 1973) – me­ne­dżer, eko­no­mi­sta i urzęd­nik pań­stwo­wy.
  • Ta­de­usz Kur­ty­ka (1909–1982) – pi­sarz two­rzą­cy pod pse­u­do­ni­mem Hen­ryk Wor­cell
  • Woj­ciech Kur­ty­ka (ur. 1947) – wspi­nacz (ta­ter­nik, hi­ma­la­i­sta), przed­się­bior­ca, in­ży­nier, elek­tro­nik

Wikipedia


kurtyna

1. za­sło­na w te­a­trze od­dzie­la­ją­ca wi­dow­nię od sceny;
2. ba­rie­ra od­dzie­la­ją­ca od sie­bie dwa ob­sza­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. za­sło­na od­dzie­la­ją­ca scenę od wi­dow­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kur­ty­na (teatr) – w te­a­trze
  • kur­ty­na dio­do­wa – ele­ment oś­wiet­le­nia sce­no­gra­ficz­ne­go
  • Kur­ty­na w górę – Ka­ba­ret Olgi Li­piń­skiej
  • Kur­ty­na (for­ty­fi­ka­cja) – w for­ty­fi­ka­cji wał lub mur mię­dzy basz­ta­mi, ba­stio­na­mi itp.
  • Kur­ty­na (po­wieść) – po­wieść de­tek­ty­wi­stycz­na na­pi­sa­na przez Agat­hę Chri­stie
  • kur­ty­na po­wietrz­na
  • kur­ty­na wodna
  • Że­laz­na kur­ty­na
  • bam­bu­so­wa kur­ty­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ak­to­rzy przy­go­to­wu­ją się za kur­ty­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈtɨ̃na, AS: kurtỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyniarz mos.

:: zdrobn. kurtynka ż.

 przym. kurtynowy

Wiktionary


kurtyniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy kur­ty­nę w te­a­trze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­a­trze eu­ro­pej­skim nie ma zwy­cza­ju od­cią­ga­nia kur­ty­ny przez wi­docz­ne­go czło­wie­ka, jak dzie­je się to w ka­bu­ki, gdzie kur­ty­niarz jest de­miur­giem od­sła­nia­ją­cym świat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyna ż., kurtynka ż.

 przym. kurtynowy

Wiktionary


kurtynka

zdrob­nie­nie od: kur­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kur­ty­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyniarz mos., kurtyna ż.

Wiktionary


kurtynowy

przy­miot­nik od: kur­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kur­ty­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: kurtỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyniarz mos., kurtyna ż.

Wiktionary


kurtyzana

1. ko­chan­ka, utrzy­man­ka wy­so­ko po­sta­wio­nych męż­czyzn;
2. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów; pro­sty­tut­ka, nie­rząd­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. utrzy­man­ka kogoś wy­so­ko po­sta­wio­ne­go

 (1.2) przest. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Kur­ty­za­na (wł. "cor­te­gia­na", z fr. "co­ur­ti­sa­ne") – słowo to oz­na­cza­ło wła­ści­wie damę dworu. Jako „ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów” ter­min "kur­ty­za­na" za­czął funk­cjo­no­wać do­pie­ro w Odro­dze­niu. Kur­ty­za­ny to pro­sty­tut­ki spę­dza­ją­ce życie w wiel­kim świe­cie po­zo­sta­ją­ce na utrzy­ma­niu moż­nych ko­chan­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Major po­szedł do domu pu­blicz­ne­go, by spot­kać się tam z kur­ty­za­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurtɨˈzãna, AS: kurtyzãna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metresa, faworyta

 (1.2) prostytutka, nierządnica, kokota, dziwka

Wiktionary


kurtyzanować

daw­niej: za­cho­wy­wać się jak kur­ty­za­na - ko­chan­ka wy­so­ko po­sta­wio­nych osób


SJP.pl


kurtyzować

1. ob­ci­nać, przy­ci­nać zwie­rzę­ciu ogon lub uszy, zgod­nie z wy­ma­ga­nia­mi czy­sto­ści rasy; prze­pro­wa­dzać kur­ty­za­cję;
2. ogra­ni­czać pod wzglę­dem roz­mia­rów lub licz­by


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skur­ty­zo­wać)

 (1.1) zo­o­techn. prze­pro­wa­dzać za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na am­pu­ta­cji lub znacz­nym skró­ce­niu ogona zwie­rzę­cia (zaz­wy­czaj psa lub konia)

 (1.2) książk. przen. do­ko­ny­wać re­duk­cji roz­mia­ru, li­czeb­no­ści lub za­kre­su cze­goś; ogra­ni­czać, okra­wać lub prze­ry­wać trwa­ją­ce dzia­ła­nia lub pro­ce­sy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­stro­wa­nie zwie­rząt do­mo­wych jest wbrew ży­dow­skie­mu prawu. Nie­do­pu­szczal­ne jest też kur­ty­zo­wa­nie psich ogo­nów, pod­ci­na­nie uszu czy też ob­ci­na­nie pa­zu­rów kotu.

 (1.2) …ogra­ni­cza­my do­stęp do leków pa­cjen­tom i po pro­stu mu­si­my kur­ty­zo­wać listy, bo nie ma innej drogi.

 (1.2) Ale nie może być ina­czej, gdyż takie sta­wia­nie spra­wy kur­ty­zu­je wszel­kie de­li­be­ra­cje do po­zio­mu ab­strak­cji i utrud­nia [...] rze­tel­ną kon­fron­ta­cję opi­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurtɨˈzɔvat͡ɕ, AS: kurtyzovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obcinać, przycinać, anglizować

 (1.2) redukować, ograniczać, zmniejszać, okrawać, limitować

Wiktionary


kuru

nie­u­le­czal­na cho­ro­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. śmier­tel­na, nie­u­le­czal­na cho­ro­ba za­kaź­na, en­ce­fa­lo­pa­tia gąb­cza­sta u ludzi;

Wiktionary

Kuru, po­pu­lar­nie „śmie­ją­ca się śmierć” ( curu, kuru; nazwa od cza­sow­ni­ka „drżeć” w ję­zy­ku ple­mie­nia Fore: "kuria", "guria") – za­wsze śmier­tel­na, nie­u­le­czal­na cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez prio­ny, do­ty­czą­ca tkan­ki ner­wo­wej, bę­dą­ca za­ra­zem pier­wszą opi­sa­ną za­kaź­ną en­ce­fa­lo­pa­tią gąb­cza­stą u ludzi. Wy­kry­to ją po raz pier­wszy u czło­wie­ka, lecz w 1966 roku prze­nie­sio­na zo­sta­ła na szym­pan­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I u ludzi, i u zwie­rząt ka­ni­ba­lizm może pro­wa­dzić do cho­rób prio­no­wych: cho­ro­by sza­lo­nych krów, kuru i tym po­dob­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuru, AS: kuru

Wiktionary


kuruc

uczest­nik wę­gier­skie­go pow­sta­nia prze­ciw Habs­bur­gom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fedir Kuruc – ukra­iń­ski pił­karz
  • Jan Kuruc – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i twór­ca lu­do­wy

Wikipedia


kurulny

od­no­szą­cy się do kurii; np. edyl ku­rul­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się do kurii, zwią­za­ny z kurią (jako miej­scem po­sie­dzeń se­na­tu i sądu w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrulnɨ, AS: kurulny

Wiktionary


kururu

płaz be­zo­go­no­wy z ro­dzi­ny ro­pu­cho­wa­tych, ja­do­wi­ty (może uśmier­cić lub spa­ra­li­żo­wać zwie­rzę wiel­ko­ści kró­li­ka), wy­stę­pu­ją­cy w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Ame­ry­ce; aga, ro­pu­cha ol­brzy­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. zob. aga.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aga, ropucha olbrzymia

Wiktionary


kurusz

zdaw­ko­wa mo­ne­ta tu­rec­ka; 100 ku­ru­szy = 1 lira tu­rec­ka


SJP.pl


kurw

wul­gar­nie: pro­sty­tut­ka lub ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca życie nie­mo­ral­ne; dziw­ka


SJP.pl


kurwa

wul­gar­nie: pro­sty­tut­ka lub ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca życie nie­mo­ral­ne; dziw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. pro­sty­tut­ka

 (1.2) wulg. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca roz­wią­zły tryb życia

 (1.3) wulg. po­gard. do ko­bie­ty / o ko­bie­cie;

par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca

 (3.1) wulg. …wy­stę­pu­ją­ca bez­poś­red­nio po wy­ra­zie, który mówca chce pod­kre­ślić (i tym samym swoje unie­sie­nie, eu­fo­rię lub roz­go­ry­cze­nie)

Wiktionary

Kurwa – naj­czę­ściej uży­wa­ny pol­ski wul­ga­ryzm, wy­ko­rzy­sty­wa­ny rów­nież jako prze­kleń­stwo lub wy­ra­że­nie emo­cji. Wy­stę­pu­je w wielu funk­cjach. Jest pro­duk­tyw­ny sło­wot­wór­czo, ob­fi­tu­je w słowa po­chod­ne, eu­fe­miz­my i de­ry­wa­ty. We współ­czes­nej for­mie funk­cjo­nu­je od XV w.; wie­lo­krot­nie i aż po czasy współ­czes­ne po­ja­wia się w li­te­ra­tu­rze i in­nych kon­tek­stach kul­tu­ro­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co wie­czór przy szo­sie stoją kurwy i cze­ka­ją na jakiś za­ro­bek.

 (1.2) Zie­mię po­mie­rzył i głę­bo­kie morze, / Wie, jako wsta­ją i za­cho­dzą zorze, / Wia­trom ro­zu­mie, prak­ty­ku­je komu — / A sam nie widzi, że ma kurwę w domu.

 (1.3) Nie bę­dziesz mi, kurwo, mó­wi­ła, co mam robić!

 (1.3) Zdra­dzi­łaś, kurwo, mnie (…).

 (1.4) Ty kurwo! Je­szcze mi wi­sisz dwa ba­nia­ki, co przerż­ną­łeś w po­ke­ra.

 (2.1) Zam­kniesz się, kurwa, czy nie?!

 (2.1) (…) Pod po­ciąg się po­dło­żę / Ale nie prze­je­dzie mnie / Bo, kurwa, je­dzie po innym torze.

 (2.1) O kurwa, za­je­ba­li mi port­fel!

 (3.1) Cze­kaj, czy ja, kurwa, cze­goś nie za­pom­nia­łem z domu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurva, AS: kurva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurewstwo n., kurwik mrz., kurwica ż., kurwiarz mos., kurwiarnia ż., kurwienie n., kurwowanie n., nakurwianie n., nakurwienie n., podkurwianie n., podkurwienie n., rozkurwianie n., rozkurwienie n., skurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n.

:: zdrobn. kurewka ż., kurwiątko n.

:: zgrub. kurwisko n., kurwiszon m., kurwiszonek m., kurwiszcze n.

 czas. kuźwić, kurwić ndk., kurwować ndk., nakurwiać ndk., nakurwić dk., podkurwiać ndk., podkurwić dk., rozkurwiać ndk., rozkurwić dk., skurwić dk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurewski, podkurwiony, skurwiały, skurwiony, wkurwiający, wkurwiony

 przysł. wykurwiście, kurewsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kurwiszcze, kurwiszon, lachociąg, dziwka, wywłoka; eufem. kobieta lekkich obyczajów; przest. kurtyzana, ladacznica, nierządnica; neutr. prostytutka

 (1.2) wulg. kurwiszcze, kurwiszon, dziwka, lafirynda, lampucera, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara; przest. jawnogrzesznica, ladacznica, rozpustnica, wszetecznica

 (1.3) wulg. lafirynda, lampucera, szmata, wywłoka, zdzira

 (1.4) wulg. skurwiel, dupek, chuj

 (2.1) wulg. w kurwę; eufem. kuźwa, kurna, kurka wodna

Wiktionary


kurwacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. uczn. kra­wat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvat͡ɕik, AS: kurvaćik

Wiktionary


kurwacjuszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. obraź. ku­ra­cjusz­ka sa­na­to­ryj­na na­sta­wio­na na na­wią­zy­wa­nie zna­jo­mo­ści dam­sko-mę­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako że z przy­czyn aler­gicz­nych obrącz­ki nie nosi, już pier­wsze­go dnia do­pa­dły go, jak je naz­wał, kur­wa­cjusz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurvaˈt͡sʲjuʃka, AS: kurvacʹi ̯uška

Wiktionary


kurwatura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. spi­ral­ne za­koń­cze­nie pa­sto­ra­łu

 (1.2) stpol. pa­sto­rał bi­sku­pi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurvaˈtura, AS: kurvatura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywaśnia

Wiktionary


kurwi

→ kurwa; ku­rew­ski


SJP.pl


kurwiarnia

wul­gar­nie: miej­sce, w któ­rym można sko­rzy­stać z usług pro­sty­tu­tek; bur­del, dom pu­blicz­ny, dom uciech, kur­wi­do­łek


SJP.pl


kurwiarz

wul­gar­nie: męż­czyz­na na­wią­zu­ją­cy licz­ne kon­tak­ty sek­su­al­ne, ko­rzy­sta­ją­cy z usług pro­sty­tu­tek; dziw­karz, roz­pust­nik, ba­wi­da­mek


SJP.pl


kurwica

wul­gar­nie:
1. zde­ner­wo­wa­nie, silne wzbu­rze­nie, wście­kłość;
2. pro­sty­tut­ka lub ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca życie nie­mo­ral­ne; kurwa, dziw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. okre­śle­nie zde­ner­wo­wa­nia i wście­kło­ści

 (1.2) wulg. nie­do­bra ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz mnie kur­wi­ca weź­mie!

 (1.1) W tym domu można do­stać kur­wi­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲit͡sa, AS: kurvʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwić ndk., kurwić się ndk., wkurwiać ndk., wkurwiać się ndk., wkurwić dk., wkurwić się dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk., pokurwować dk.

 przym. kurwi, skurwiały

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biała gorączka, pierdolec

Wiktionary


kurwidołek

wul­gar­nie: miej­sce, w któ­rym można sko­rzy­stać z usług pro­sty­tu­tek; bur­del, dom pu­blicz­ny, dom uciech, kur­wiar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wulg. miej­sce, w któ­rym prze­by­wa­ją pro­sty­tut­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że­gnaj­cie miłe panie; muszę opu­ścić wasz kur­wi­do­łek.

Wiktionary


kurwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kur­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kurvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurwić.

Wiktionary


kurwik

zwy­kle w lm: kur­wi­ki - ta­jem­ni­cze wa­bi­ki i ogni­ki w oczach osób pra­gną­cych mi­ło­ści (fi­zycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. błysk w oku, świad­czą­cy o po­żą­da­niu sek­su­al­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurvʲik, AS: kurvʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwica ż., nakurwianie n., kurewskość ż., kurwienie n., skurwienie n., okurwianie n., okurwienie n., nakurwianie n., naktwienie n., kurwiszcze n., wykurwianie n., wykuwienie n.

 czas. kurwić ndk., skurwić dk., okurwiać ndk., okurwić dk., nakurwiać ndk., nakuwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurewski, skurwiały

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


kurwimetr

przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści linii krzy­wych na mapie lub pla­nie; krzy­wo­mierz; kar­to­metr; kar­to­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. krzy­wo­mierz.

Wiktionary


kurwisko

kurwa, kur­wi­szcze, kur­wi­szon; wul­gar­nie:
1. pro­sty­tut­ka;
2. ko­bie­ta roz­wią­zła, roz­pust­na;
3. z nie­chę­cią o ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. zgrub. od: kurwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tej Ma­riol­ki zro­bi­ło się strasz­ne kur­wi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲiskɔ, AS: kurvʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwik m., kurwiszon m., kurwiszcze n., kurwicha ż., kurwica ż., kurewstwo n., skurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., kurwowanie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwować, kurwić ndk., skurwić dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk.

 przym. kurewski, pokurwiony, przekurwiony, skurwiały, skurwiony

 przysł. wykurwiście, kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurwicha, kurwiszon, kurwiszcze

Wiktionary


kurwiszcze

kurwa, kur­wi­szcze, kur­wi­sko; wul­gar­nie:
1. pro­sty­tut­ka;
2. ko­bie­ta roz­wią­zła, roz­pust­na;
3. z nie­chę­cią o ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. zob. kur­wi­szon.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurwa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kurwiszon.

Wiktionary


kurwiszon

kurwa, kur­wi­szcze, kur­wi­sko; wul­gar­nie:
1. pro­sty­tut­ka;
2. ko­bie­ta roz­wią­zła, roz­pust­na;
3. z nie­chę­cią o ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca roz­wią­złe życie sek­su­al­ne

 (1.2) wulg. o doś­wiad­czo­nej, star­szej pro­sty­tut­ce

 (1.3) wulg. po­gard. do ko­bie­ty / o ko­bie­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój kum­pel lubi dup­czyć kur­wi­szo­ny na dy­sko­te­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲiʃɔ̃n, AS: kurvʹišõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurwisko n.

 wykrz. kurwa

 czas. kurwić

 przysł. kurewsko

 przym. skurwiały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kurwiszcze, kurwisko, dziwka, lafirynda, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara; przest. jawnogrzesznica, ladacznica, rozpustnica, wszetecznica

 (1.2) kurwiszcze, kurwisko, lampucera

 (1.3) kurwa, kurwisko, lafirynda, lampucera, szmata, wywłoka, zdzira

Wiktionary


kurwiszonek

ek­spre­syw­nie, wul­gar­nie: pro­sty­tut­ka lub ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca życie nie­mo­ral­ne; kurwa, dziw­ka


SJP.pl


kurwiątko

wul­gar­ne zdrob­nie­nie od: kurwa; ku­rew­ka


SJP.pl


kurwić

(wul­gar­ne) kur­wić się:
1. zaz­wy­czaj o ko­bie­cie: pro­wa­dzić roz­wią­złe życie sek­su­al­ne;
2. pro­wa­dzić życie nie­mo­ral­ne, za­cho­wy­wać się nie­mo­ral­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­du­ży­wać słowa „kurwa”, prze­kli­nać, bluz­gać

 (1.2) wulg. śmier­dzieć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kur­wić się

 (2.1) wulg. pro­sty­tu­o­wać się

 (2.2) wulg. o ko­bie­cie: sy­piać z wie­lo­ma part­ne­ra­mi

 (2.3) wulg. przen. po­ni­żać się, upad­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Idź się umyj, bo kur­wisz gów­nem!

 (2.1-2) Ta z trze­cie­go pię­tra w ogóle nie dba o swoje dzie­ci tylko się kurwi, co­dzien­nie z innym fa­ce­tem.

 (2.2) Próż­no mówił jej król stary, / Że we wszyst­kim trze­ba miary, / Nie wy­pa­da bo­wiem pan­nie / Tak się kur­wić be­zu­stan­nie.

 (2.3) Nie będę się kur­wić prze­pra­sza­jąc go za co­kol­wiek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurvʲit͡ɕ, AS: kurvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokurwowanie n., nakurwianie n., kurwowanie n., kurewka, kurewstwo, kurwa, kurwencja, kurwiarka, kurwiarnia, kurwiarstwo, kurwiarz, kurwiarzyna, kurwiątko, kurwica, kurwicha, kurwiczka, kurwidło, kurwienie, kurwię, kurwik, kurwina, kurwinka, kurwisia, kurwisko, kurwiszcze, kurwiszon, kurwiszonek, kurwiuga, kurwliga

 czas. kurwować

 przym. kurwi, kurewski

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzucać kurwami, kurwować

 (1.2) jebać, walić

 (2.2) puszczać się, dawać dupy, pierdolić się, jebać się

Wiktionary


kurwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. od­cza­sow­ni­ko­wy od|kur­wo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwować ndk., kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurwi, kurewski

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


kurwować

wul­gar­nie: wy­po­wia­dać wul­gar­ne słowa, prze­kli­nać; kląć, cho­le­ro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­kur­wo­wać)

 (1.1) wulg. siar­czy­ście kląć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., kurwowanie n., pokurwowanie n., nakurwianie n.

 czas. kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk., pokurwować dk.

 przym. kurwi, kurewski

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeklinać; wulg. rzucać kurwami

Wiktionary


kurylczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ku­ry­lów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto treść na­ji­stot­niej­sze­go frag­men­tu, do­ty­czą­ce­go tej spra­wy: „W 1766 r. sy­be­ryj­ski gu­ber­na­tor Soj­mo­now po­le­cił ochoc­kie­mu kie­row­nict­wu zor­ga­ni­zo­wa­nie ek­spe­dy­cji i do­ło­że­nie sta­rań, aby do­pro­wa­dzić Ku­ryl­czy­ków do ro­syj­skie­go pod­dań­stwa.

 (1.1) Po­słań­cy wró­ci­wszy oz­naj­mi­li nam, że to byli Ku­ryl­czy­cy. Ka­pi­tan z trzy­dzie­sto­ma ludź­mi zbroj­ny­mi po­szedł ku nim, gdzie i mnie wziął [ze] sobą uwsp. (…)

 (1.1) Ka­pi­tan ów opi­sał nam bar­dzo do­kład­nie sa­me­go ptaka «gu­a­cha­ro» i opo­wia­dał o śnie jego, w porze, gdy owo­ców na drze­wach «Nec­tan­dry» nie bywa. O po­dob­nym śnie przy­mu­so­wym w cza­sie braku zwy­kłe­go po­kar­mu, opo­wia­da­ją Ku­ryl­czy­cy, od­no­śnie do pta­ków wod­nych tam­tej­szych; spraw­dzić jed­nak tych opo­wia­dań nie mo­głem.

 (1.1) Kra­sze­nin­ni­kow w swoim »Opi­sie ziemi Kam­czat­ki« z 1755 roku po­da­je, że Ku­ryl­czy­cy z Kam­czat­ki okre­śla­li sa­mych sie­bie mia­nem »uiwut-ēke« przy okre­śla­niu zaś Ajnów z Wysp Ku­ryl­skich uży­wa­li oni słowa »jan­kur«, a »ainu« zna­czy­ło „czło­wiek”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuryle nmos.

:: fż. Kurylka ż.

 przym. kurylski

Wiktionary


kuryle

grupa wysp po­ło­żo­nych mię­dzy Kam­czat­ką a wyspą Hok­ka­i­do; Wyspy Ku­ryl­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Wyspy Ku­ryl­skie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 60 pro­cent miesz­kań­ców wyspy Itu­rup, naj­więk­szej w ar­chi­pe­la­gu Ku­ry­lów, to Ukra­iń­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurylczyk mos., Kurylka ż.

 przym. kurylski

Wiktionary


kurylewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kurylski

przy­miot­nik od: Ku­ry­le


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­ry­la­mi (Wy­spa­mi Ku­ryl­ski­mi), do­ty­czą­cy Ku­ry­lów (Wysp Ku­ryl­skich)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuryle nmos., Kurylczyk mos.

Wiktionary


kuryluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Ku­ry­luk (ur. 1946) – pol­ska hi­sto­ryk sztu­ki, ma­lar­ka i po­et­ka
  • Jad­wi­ga Ku­ry­luk (1912-1995) – pol­ska ak­tor­ka
  • Karol Ku­ry­luk (1910-1967) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Maria Ku­ry­luk (1917-2001) – po­et­ka, pi­sar­ka,
  • Vlad Ku­ry­luk (ur. 1971) – kom­po­zy­tor uro­dzo­ny we Lwo­wie, pro­du­cent mu­zycz­ny

Wikipedia


kurytyba

mia­sto w Bra­zy­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Bra­zy­lii, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju, w sta­nie Pa­ra­na;

Wiktionary

Ku­ry­ty­ba ( Cu­ri­ti­ba) – mia­sto w po­łud­nio­wej Bra­zy­lii, sto­li­ca stanu Pa­ra­na. Znaj­du­je się na Pier­wszym Pła­sko­wy­żu Pa­ra­ny, około 100 km od wy­brze­ża Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Sta­no­wi ósme pod wzglę­dem wiel­ko­ści i za­lud­nie­nia (1,77 mln miesz­kań­ców) mia­sto w Bra­zy­lii oraz naj­więk­szy oś­ro­dek re­gio­nu po­łud­nio­we­go kraju. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny liczy 3,7 mln miesz­kań­ców i jest to jedna z naj­więk­szych bra­zy­lij­skich aglo­me­ra­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kurytybski

Wiktionary


kurytybski

→ Ku­ry­ty­ba


SJP.pl

Patrz:

Kurytyba

kuryć

cza­sow­nik

 (1.1) bia­ły­stok. palić pa­pie­ro­sy

Wiktionary


kuryłek

naz­wi­sko


SJP.pl


kuryło

naz­wi­sko


SJP.pl


kuryłowecki

→ Ku­ry­łów­ka; ku­ry­łó­wec­ki


SJP.pl


kuryłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ku­ry­ło­wicz (1954–2014) – pol­ski wy­daw­ca.
  • Ewa Ku­ry­ło­wicz (ur. 1953) – pol­ska ar­chi­tekt i na­u­czy­ciel­ka aka­de­mic­ka.
  • Jerzy Ku­ry­ło­wicz (1895–1978) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca.
  • Marek Ku­ry­ło­wicz (ur. 1944) – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor nauk praw­nych, ro­ma­ni­sta i cy­wi­li­sta.
  • Mi­chał Ku­ry­ło­wicz (1858–1919) – pol­ski praw­nik i woj­sko­wy, ge­ne­rał au­dy­tor armii Au­stro-Wę­gier.
  • My­chaj­ło Ku­ry­ło­wycz (1821–1884) – ukra­iń­ski ksiądz grec­ko­ka­to­lic­ki, dzia­łacz spo­łecz­ny, mosk­wo­fił, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji I ka­den­cji (1861–1867).
  • Ny­ky­for Ku­ry­ło­wycz (zm. 1935) – pro­boszcz grec­ko­ka­to­lic­ki we wsi Woł­kow­ce.
  • Ste­fan Ku­ry­ło­wicz (1949–2011) – pol­ski ar­chi­tekt, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny inż. ar­chi­tek­tu­ry i ur­ba­ni­sty­ki o spe­cjal­no­ści ar­chi­tek­tu­ra bu­dyn­ków uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej, wy­kła­dow­ca Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej...
  • Wo­ło­dy­myr Ku­ry­ło­wycz (1867–1951) – ukra­iń­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, praw­nik, sę­dzia w Ga­li­cji, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji i Rady Pań­stwa.

Wikipedia


kuryłówczanin

miesz­ka­niec Ku­ry­łów­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kuryłówczanka

miesz­kan­ka Ku­ry­łów­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kuryłówecki

→ Ku­ry­łów­ka; ku­ry­ło­wec­ki


SJP.pl


kuryłówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­ry­łów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Ku­ry­łów­ka, nad Sanem przy uj­ściu Zło­tej.

Wieś kró­lew­ska Ku­ry­łów­ka, po­ło­żo­na była w 1589 roku w sta­ro­stwie nie­gro­do­wym le­żaj­skim w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


kurz

pył uno­szą­cy się w po­wie­trzu i osia­da­ją­cy na przed­mio­tach; kurze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pył pow­sta­ły ze sprosz­ko­wa­nych zia­re­nek pia­sku, ziemi itp.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: ku­rzyć

Wiktionary

Kurz – pył pow­sta­ją­cy z sub­stan­cji sta­łych (np. pia­sku czy węgla), or­ga­nicz­nych (np.: złu­szczo­ne­go na­skór­ka, pył­ków kwia­tów czy wło­sów) i nie­or­ga­nicz­nych, także drob­nych or­ga­niz­mów jak roz­to­cza kurzu do­mo­we­go.

Skład ato­mo­wy kurzu jest bar­dzo po­dob­ny jak or­ga­niz­mów ży­wych, jest to m.in.: tlen, wę­giel, wodór, azot, wapń i fos­for.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawno nikt tu nie sprzą­tał, na me­blach jest mnó­stwo kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuʃ, AS: kuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odkurzacz m., kurzawa ż., kurzawka ż., kurzenie n., odkurzenie n., odkurzanie n., zakurzenie n.

 czas. wkurzyć, wkurzać, odkurzać ndk., odkurzyć dk., kurzyć ndk., zakurzyć dk.

 przym. kurzowy, odkurzaczowy, zakurzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pył

Wiktionary


kurzaj

naz­wi­sko


SJP.pl


kurzajewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kurzajka

grud­ko­wa­ta na­rośl na skó­rze czło­wie­ka; bro­daw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. bro­daw­ka, która po­ja­wia się zaz­wy­czaj na dło­niach lub sto­pach

Wiktionary


kurzak

daw­niej: czło­wiek zaj­mu­ją­cy się wy­pa­la­niem węgla drzew­ne­go; wę­glarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obor­nik kurzy

Wiktionary


kurzawa

1. kłęby cze­goś, uno­szą­ce się w po­wie­trzu;
2. re­gio­nal­nie: za­mieć, za­wie­ja śnież­na; za­dym­ka, kur­nia­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. uno­szą­ce się w po­wie­trzu sku­pi­sko dro­bin lot­nych lub syp­kich sub­stan­cji

 (1.2) przest. war­stwa kurzu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ku­rza­wa − pol­ski rzeź­biarz
  • Da­riusz Ku­rza­wa − pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm IX ka­den­cji
  • Fran­ci­szek Ku­rza­wa – pol­ski na­u­czy­ciel
  • Ja­ro­sław Ku­rza­wa − pol­ski po­li­tyk, me­ne­dżer, poseł na Sejm
  • Józef Ku­rza­wa − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, bło­go­sła­wio­ny
  • La­y­vin Ku­rza­wa − fran­cu­ski pił­karz
  • Maria Ku­rza­wa − pol­ska che­micz­ka
  • Rafał Ku­rza­wa − pol­ski pił­karz
  • Zbi­gniew Ku­rza­wa − pol­ski che­mik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim bi­ją­ce w dół słupy go­rą­cych gazów wy­rzu­ci­ły w po­wie­trze ku­rza­wę pia­sku, ope­ra­to­rzy wizji za­a­lar­mo­wa­li ka­bi­nę na­wi­ga­cyj­ną mel­dun­kiem, że w pół­noc­nej czę­ści kra­te­ru do­strze­ga­ją coś po­dej­rza­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈʒava, AS: kužava

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakurzyć, odkurzać

 rzecz. kurz mrz.

Wiktionary


kurzawiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kurzawka

1. drob­no­pia­szczy­sta war­stwa grun­tu na­sy­co­na wodą; ru­cho­me pia­ski;
2. miał­ki lotny pia­sek, pę­dzo­ny przez wiatr; ku­rza­wa;
3. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: pur­chaw­ka (grzyb)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. drob­no­ziar­ni­ste pia­ski lub mułki, prze­sy­co­ne wodą i łatwo ule­ga­ją­ce upłyn­nie­niu;

 (1.2) ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny pie­czar­ko­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­rzaw­ka – po­ję­cie ge­o­lo­gicz­ne
  • ku­rzaw­ka (Bo­vi­sta) – ro­dzaj grzy­ba po­dob­ne­go do pur­chaw­ki
  • Ku­rzaw­ka – przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Le­śni­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈʒafka, AS: kužafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz.

Wiktionary


kurzawski

naz­wi­sko


SJP.pl


kurze

1. ptak do­mo­wy ho­do­wa­ny dla mięsa i jaj; po­tra­wa z tego ptaka;
2. sa­mi­ca ptaka z rzędu ku­ra­ków, np. głusz­ca;
3. kura do­mo­wa - o ko­bie­cie re­zy­gnu­ją­cej z am­bi­cji za­wo­do­wych na rzecz pro­wa­dze­nia domu, wy­cho­wy­wa­nia dzie­ci


SJP.pl

Patrz:

kura

kurzelów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­rze­lów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

Ku­rze­lów był daw­niej mia­stem; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1285 roku, a utra­cił w 1869 roku. W dru­giej po­ło­wie XVI wieku jako pry­wat­ne mia­sto du­chow­ne po­ło­żo­ne było w po­wie­cie chę­ciń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

Wikipedia


kurzeniec

nawóz z ku­rzych od­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. nawóz na­tu­ral­ny otrzy­my­wa­ny z ku­rzych od­cho­dów

 (1.2) daw., także. gw-pl|Górny Śląsk. kur­nik

Wiktionary

Ku­rze­niec ( Куранец; Куренец) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim. W 2009 roku li­czy­ła 962 miesz­kań­ców. Leży nad rzeką Pieł­łą (do 1939 r. Ropką). Znaj­du­je się 7 km na pół­noc­ny wschód od Wi­lej­ki, przy dro­dze R29 Wi­lej­ka–Dok­szy­ce. 200 m od cen­trum znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile obor­nik znaj­du­je obec­nie w Pol­sce w ca­ło­ści wy­ko­rzy­sta­nie w rol­nict­wie jako nawóz or­ga­nicz­ny, o tyle ku­rze­niec czę­sto na­strę­cza pro­ble­my, gdyż fermy kurze pro­wa­dzą­ce chów bez­ściół­ko­wy nie po­trze­bu­ją grun­tów, na któ­rych mógł­by on być sto­so­wa­ny. W tej sy­tu­a­cji fer­men­ta­cja jest ra­cjo­nal­nym spo­so­bem uty­li­za­cji od­cho­dów i zmniej­sze­nia ob­cią­że­nia śro­do­wi­ska bio­ge­na­mi wpro­wa­dza­ny­mi wraz ze świe­żym ku­rzeń­cem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kura ż., kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurzęczak m.

:: zdrobn. kurka ż., kureczka ż., kurczyna ż.

 przym. kurzy, gwara. kurzęcy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kurznik, kurzyniec

Wiktionary


kurzeniowy

przy­miot­nik od: ku­rzeń


SJP.pl


kurzeń

kureń;
1. od­dział Ko­za­ków za­po­ro­skich; obóz tego od­dzia­łu;
2. wiej­ska za­gro­da, sza­łas na Ukra­i­nie


SJP.pl


kurziczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kur­czę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę; gw. Górny Śląsk kurzę, kurzyczka, kurzynka

Wiktionary


kurzok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­lą­cy

Wiktionary


kurzoodporny

od­por­ny na osa­dza­nie się, prze­ni­ka­nie lub dzia­ła­nie kurzu i pyłu


SJP.pl


kurzowiec

daw­niej, rzad­ko: lekki płaszcz bez pod­szew­ki; pro­cho­wiec


SJP.pl


kurzowy

przy­miot­nik od: kurz


SJP.pl


kurzołap

po­tocz­nie: nie­wiel­ki przed­miot (np. fi­gur­ka) peł­nią­cy tylko funk­cję de­ko­ra­cyj­ną; dur­no­stoj­ka


SJP.pl


kurzy

→ kura


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kurą, po­cho­dzą­cy od kury

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kury, ma­ją­cy cechy kury

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: ku­rzyć

Wiktionary

Patrz:

kura

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go miesz­kań­cy do­wie­dzie­li się tak późno o bu­do­wie ku­rzej fermy na po­lach Ce­rek­wi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʒɨ, AS: kužy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kura ż., kurzęczak mrz., kurczak mzw., kurnik mrz., kur mzw., kurzeniec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokoszy, kwoczy

Wiktionary


kurzyczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kur­czę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę; gw. Górny Śląsk kurzę, kurziczka, kurzynka

Wiktionary


kurzydłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kurzynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kur­czę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę; gw. Górny Śląsk kurzę, kurziczka, kurzyczka

Wiktionary


kurzypatrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ku­ja­wy. he­me­ra­lo­pia, kurza śle­po­ta

Wiktionary


kurzysko

1. zgru­bie­nie od: kura;
2. zgru­bie­nie od: kurz


SJP.pl


kurzywo

pa­li­wo nie­da­ją­ce pło­mie­nia pod­czas spa­la­nia się wy­ko­rzy­sty­wa­ne do pod­ku­rza­nia pszczół


SJP.pl


kurzyć

1. po­wo­do­wać uno­sze­nie się kurzu, pyłu w po­wie­trzu;
2. pot. palić pa­pie­ro­sa, fajkę itp.; ćmić, kop­cić;
3. kurzy się:
a) unosi się kurz, pył;
b) wy­dzie­la się dym; dymi się;
c) wy­dzie­la­ją się kłęby pary


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ku­rzyć)

 (1.1) two­rzyć, wzbi­jać kurz

 (1.2) pot. palić tytoń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz., zakurzenie n.

 przym. kurny, zakurzony

 czas. odkurzać

Wiktionary


kurzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Ku­rzyń­ski – pol­ski pia­ni­sta, pe­da­gog, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Marek Ku­rzyń­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tro­nik
  • Paweł Ku­rzyń­ski – pol­ski fizyk

Wikipedia


kurzyślad

ro­śli­na z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w kilku ga­tun­kach, niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ana­gal­lis|L.|ref=tak., ro­dzaj ni­skich, zwy­kle pło­żą­cych się ro­ślin z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych, o pię­cio­płat­ko­wych kwia­tach ko­lo­ru czer­wo­ne­go, nie­bie­skie­go lub bia­łe­go;

Wiktionary

Ku­rzy­ślad ("Ana­gal­lis" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych, za­gnież­dżo­ny w obrę­bie ro­dza­ju to­jeść "Ly­si­ma­chia" i włą­cza­ny także do niego w ran­dze po­dro­dza­ju. Obej­mu­je ok. 28–34 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, w Eu­ro­pie, Azji i Afry­ce.

Wikipedia


kurzątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mała kura, zdrobn. od kurzę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary


kurzę

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kur­czę

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od: ku­rzyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzątko n., kurziczka ż., kurzina ż., kurzyczka ż., kurzynka ż.

Wiktionary


kurzęczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­tu­ral­ny nawóz z obor­ni­ka ku­rze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W upra­wach eko­lo­gicz­nych sto­su­je się ku­rzę­czak do na­wo­że­nia upraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈʒɛ̃n͇t͡ʃak, AS: kužẽṇčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurka ż., kureczka ż.

 przym. kurzy

 wykrz. kurka

Wiktionary


kurzępa

naz­wi­sko


SJP.pl


kurzętnicki

→ Ku­rzęt­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ku­rzęt­ni­ka, zwią­za­ny z Ku­rzęt­ni­kiem

Wiktionary

Patrz:

Kurzętnik

Powiązane:

 rzecz. Kurzętnik m., kurzętniczanin m., kurzętniczanka ż.

Wiktionary


kurzętniczanin

miesz­ka­niec Ku­rzęt­ni­ka (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ku­rzęt­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W run­dzie fi­na­ło­wej pił­ka­rze z Kę­trzy­na zmie­rzy­li się z ku­rzęt­ni­cza­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurzętnik m.

:: fż. kurzętniczanka ż.

 przym. kurzętnicki

Wiktionary


kurzętniczanka

miesz­kan­ka Ku­rzęt­ni­ka (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ku­rzęt­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­do­stat­niej run­dzie siat­kar­ki z Bar­to­szyc prze­gra­ły z ku­rzęt­ni­czan­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurzętnik m.

:: fm. kurzętniczanin m.

 przym. kurzętnicki

Wiktionary


kurzętnik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­rzęt­nik ( Ka­u­er­nick) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Ku­rzęt­nik, w hi­sto­rycz­nej ziemi lu­baw­skiej. Sie­dzi­ba gminy Ku­rzęt­nik. Miej­sco­wość od XIV wieku do 1905 roku po­sia­da­ła prawa miej­skie. W la­tach 1975–1998 ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


kurów

1. kogut - sa­miec kury;
2. ryba z ro­dzi­ny gło­wa­czo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści (w tym mia­sta) w Pol­sce;

Wiktionary

Kurów – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Kurów.

Leży nad rzeką Ku­rów­ką (i jej do­pły­wa­mi: Stru­gą Ku­row­ską oraz Biał­ką), na po­gra­ni­czu Wy­so­czyz­ny Lu­bar­tow­skiej i Pła­sko­wy­żu Na­łę­czow­skie­go. Jest sie­dzi­bą gminy Kurów oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Na­ro­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny i św. Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 Kurów li­czył 2787 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce jest kil­ka­na­ście miej­sco­wo­ści o naz­wie Kurów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuruf, AS: kuruf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurowiak m., kurowianin m., Kurówka ż.

 przym. kurowski

Wiktionary


kurówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pol­ska rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez Lu­bel­szczyz­nę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­riw­ka, Ku­rów­ka – wieś na Ukra­i­nie
  • Ku­rów­ka – część wsi Po­sto­li­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Ku­rów­ka – do­pływ Wisły
  • Ku­rów­ka – do­pływ La­chów­ki
  • Ku­rów­ka – do­pływ Narwi
  • Ku­rów­ka – do­pływ Wol­bór­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­rów­ka ma dłu­gość około 50 ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrufka, AS: kurufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurów

Wiktionary


kurła

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo; kur­czę, kurka, kurna, kurde, kur­de­mol, kur­de­be­le


SJP.pl


kusa

zbyt krót­ki; krót­ka­wy, przy­krót­ki, przy­krót­ka­wy


SJP.pl


kusacz

przed­sta­wi­ciel rzędu oraz ro­dzi­ny pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych


SJP.pl


kusaczka

ro­dzaj pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


kusak

1. drob­ny chrząszcz dra­pież­ny;
2. ptak na­ziem­ny wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Kusak ("Stap­hy­li­nus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny ku­sa­ków.

Ro­dzaj ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny w 1758 roku przez Ka­ro­la Lin­ne­u­sza.

Chrzą­szcze o wy­dłu­żo­nym ciele. Głowę mają w za­ry­sie czwo­ro­kąt­ną z za­o­krą­glo­nym tyłem i nie­wy­raź­ny­mi ką­ta­mi tyl­ny­mi, gęsto i sil­nie punk­to­wa­ną, za­o­pa­trzo­ną w krót­kie i krępe czuł­ki oraz usta­wio­ne sko­śnie do jej po­dłuż­nej osi oczy.

Wikipedia


kusaki

1. drob­ny chrząszcz dra­pież­ny;
2. ptak na­ziem­ny wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. ostat­nie trzy dni kar­na­wa­łu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­sa­ki (Ti­na­mi­for­mes) – rząd pta­ków
  • ku­sa­ki (Ti­na­mi­dae) – je­dy­na ro­dzi­na pta­ków z rzędu ku­sa­czy
  • ku­sa­ki (Stap­hy­li­ni­nae) – po­dro­dzi­na chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych
  • ku­sa­ki – ostat­nie dni kar­na­wa­łu w pol­skich obrzę­dach lu­do­wych
  • Ku­sa­ko­wa­te – ro­dzi­na chrzą­szczy
  • Stap­hy­li­no­i­dea – na­dro­dzi­na chrzą­szczy okre­śla­na jako ku­sa­koksz­tałt­ne
  • Stap­hy­li­ni­for­mia – seria lub in­fra­rząd chrzą­szczy okre­śla­ny jako ku­sa­koksz­tałt­ne

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bachusowe święta, bachusy, ostatki, zapusty, gwara. kuse dni

Wiktionary


kusakowate

licz­na ro­dzi­na chrzą­szczy, obej­mu­ją­ca około 30 ty­się­cy ga­tun­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­sa­ko­wa­te (Stap­hy­li­ni­dae) – owady
  • ku­sa­ko­wa­te (Ti­na­mi­dae) – ptaki

Wikipedia


kusakowaty

o ce­chach ku­sa­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


kusatka

jed­no­rocz­na ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl


kusecki

→ Kuski


SJP.pl

Patrz:

Kuski

kusek

naz­wi­sko


SJP.pl


kushner

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dave Kush­ner
  • Ellen Kush­ner
  • Ha­rold S(amuel) Kush­ner
  • Tony Kush­ner
  • Kusz­nir

Wikipedia


kusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kusiakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kusiciel

ktoś, kto kusi, na­ma­wia do cze­goś złego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto kusi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuszenie n.

:: fż. kusicielka ż.

 czas. kusić ndk., skusić dk.

 przym. kusicielski

 przysł. kusicielsko

Wiktionary


kusicielka

ko­bie­ta, która kusi, na­ma­wia do cze­goś złego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która kusi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­si­ciel­ka (film 1926) − ame­ry­kań­ski me­lo­dra­mat w re­ży­se­rii Freda Niblo i Ma­u­rit­za Stil­le­ra
  • Ku­si­ciel­ka (film 1935) − ame­ry­kań­ski film dra­ma­ty­czy w re­ży­se­rii Al­fre­da E. Gre­e­na
  • Ku­si­ciel­ka (film 1995) − ame­ry­kań­ski thril­ler w re­ży­se­rii La­wren­ce'a La­nof­fa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuszenie n., pokusa ż.

:: fm. kusiciel mos.

 czas. kusić ndk.

 przym. kusicielski

 przysł. kusicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwodzicielka, wamp

Wiktionary


kusicielstwo

rzad­ko: po­stę­po­wa­nie, pro­ce­der ku­si­cie­la


SJP.pl


kusik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. całus, ca­łu­sek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. pocałunek.

Wiktionary


kusin

Kusin – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce.

We­dług da­nych pod ko­niec 2004 roku wieś miała 73 miesz­kań­ców.

W la­tach 1946–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


kusiutki

bar­dzo kusy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: kusy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈɕutʲci, AS: kuśutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kusy

 rzecz. kusy mos.

Wiktionary


kusić

za­chę­cać, wy­sta­wiać na po­ku­sę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) wy­sta­wiać na po­ku­sę

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. stra­szyć

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. pra­co­wać nocą, czu­wać

Wiktionary

Kusić (cyr. Кусић) – wieś w Ser­bii, w Woj­wo­di­nie, w okrę­gu po­łud­nio­wo­ba­nac­kim, w gmi­nie Bela Crkva. W 2011 roku li­czy­ła 1164 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go Sza­tan kusił Chry­stu­sa i na czym po­le­ga­ło jego ku­sze­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuɕit͡ɕ, AS: kuśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokusicielka ż., pokusiciel mos., kuszenie n., pokusa, kusiciel, kusicielka

 czas. podkusić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wabić, nęcić, namawiać, zachęcać

Wiktionary


kusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kuska

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Kuska ps. Król (1905–1953) – pol­ski pra­cow­nik kolei, dzia­łacz ro­bot­ni­czy
  • Jad­wi­ga Kuska (1919–1992) – pol­ska le­kar­ka, ne­fro­log i in­ter­nist­ka. Pro­fe­sor dr hab. nauk me­dycz­nych
  • Kuśka
  • Kuski – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


kuski

naz­wi­sko


SJP.pl

Kuski – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Ro­ści­sze­wo. Ma sta­tus ao­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Koski" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sier­pec­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


kuskokwim

1. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. góry w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Ku­skok­wim – że­glow­na rzeka w sta­nie Ala­ska. Ucho­dzą­ca do Morza Be­rin­ga. Źró­dła znaj­du­ją się w gó­rach łań­cu­cha gór­skie­go Ala­ska. Jej dłu­gość wy­no­si 1130 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 130 tys. km².

Waż­niej­sze mia­sta nad rzeką to: Bet­hel, Kweth­luk i McGrath.

Wikipedia


kuskokwimski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy rzeki Ku­skok­wim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuskokwim

Wiktionary


kuskowizna

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim;
2. osada w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­sko­wiz­na – osada w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Kęty
  • Ku­sko­wiz­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka

Wikipedia


kuskowiźniański

→ Ku­sko­wiz­na


SJP.pl

Patrz:

Kuskowizna

kuskowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuskus

tor­bacz z ro­dzi­ny pa­ła­nek; wan­gal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. tra­dy­cyj­ny pro­dukt spo­żyw­czy wy­wo­dzą­cy się z kra­jów Magh­re­bu łą­czą­cy cechy ma­ka­ro­nu i kaszy;

 (1.2) kulin. po­tra­wa przy­rzą­dza­na z ku­sku­su (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spi­lo­cu­scus|ref=tak. ro­dzaj tor­ba­czy

Wiktionary

Zo­bacz też: ku­skus pla­mi­sty – zwie­rzę oraz kusk­su – zupa.

Ku­skus (od arab. "ka­ska­sa" – tłuc, ro­zbi­jać) – tra­dy­cyj­ny pro­dukt spo­żyw­czy, łą­czą­cy cechy ma­ka­ro­nu i kaszy, a także nazwa przy­rzą­dza­nej z niego po­tra­wy. Wy­wo­dzi się z kuch­ni kra­jów Magh­re­bu (pół­noc­no-za­chod­nia Afry­ka) i ma po­stać okrą­głych zia­ren o śred­ni­cy rzędu 1 mm, otrzy­my­wa­nych z psze­ni­cy twar­dej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuskus, AS: kuskus

Wiktionary


kuskusiec

ro­dzaj tor­ba­czy z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych


SJP.pl

Ku­sku­siec ("Ai­lu­rops") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ku­sku­śców (Ai­lu­ro­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych (Pha­lan­ge­ri­dae).

Wikipedia


kuskusowy

→ ku­skus


SJP.pl

Patrz:

kuskus

kuskuta

ro­dzaj wial­ni uży­wa­nej do oczy­szcza­nia drob­nych na­sion ro­ślin mo­tyl­ko­wych; cu­scu­ta


SJP.pl


kusociński

naz­wi­sko


SJP.pl


kusokrywka

ku­so­kryw­ka więk­sza, ku­so­kryw­ka wią­zo­wa - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


kusokurka

ro­dzaj pta­ków z rzędu żu­ra­wio­wych


SJP.pl


kusotymalek

ku­so­ty­ma­lek czar­no­bre­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dżun­gla­ków


SJP.pl


kusowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ku­so­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • Ku­so­wo (wo­je­wództ­wo po­mor­skie)
  • Ku­so­wo (wo­je­wództ­wo za­chod­nio­po­mor­skie)

Wikipedia


kusość

daw­niej: nad­mier­na krót­kość, nie­wiel­ki roz­miar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kuse

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kusy

 przysł. kuso

 rzecz. kusy mos.

Wiktionary


kustanaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du ku­sta­naj­skie­go;

Wiktionary

Ku­sta­naj (kaz. Қостанай, "Ko­sta­naj"; ros. Костанай, "Ko­sta­naj"; w la­tach 1893–1895 Ni­ko­ła­jewsk) – mia­sto ob­wo­do­we w pół­noc­nej czę­ści Ka­zach­sta­nu, nad rzeką Toboł. W 2020 li­czy­ło około 250 tys. miesz­kań­ców.

Ku­sta­naj jest po­ło­żo­ny w pół­noc­nym Ka­zach­sta­nie, w pół­noc­nej czę­ści ob­wo­du ku­sta­naj­skie­go nad rzeką Toboł. Mia­sto znaj­du­je się w miej­scu zbie­gu kilku krain ge­o­gra­ficz­nych: Wy­ży­ny Tur­gaj­skiej i Ni­zi­ny Za­chod­nio­sy­be­ryj­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kustanajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Nikołajewsk (1893-1895)

Wiktionary


kustanajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­sta­na­jem, do­ty­czą­cy Ku­sta­na­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kustanaj mrz.

Wiktionary


kustoda

pier­wsze słowo lub pier­wsza sy­la­ba z na­stęp­nej stro­ny umie­szcza­ne na końcu każ­dej stro­ni­cy w daw­nych dru­kach i rę­ko­pi­sach; ku­stosz, sy­gna­tu­ra


SJP.pl


kustodia

1. ze­spół klasz­to­rów pod­le­ga­ją­cy wła­dzy ku­sto­sza;
2. urząd ta­kie­go ku­sto­sza;
3. me­ta­lo­we, czę­sto ob­fi­cie zdo­bio­ne na­czy­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia ho­stii poza na­bo­żeń­stwa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na niż­sza rangą od pro­win­cji, za­rzą­dza­na przez ku­sto­sza;

 (1.2) rel. die­cez­ja w Ko­ście­le Ka­to­lic­kim Ma­ria­wi­tów w Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej

 (1.3) rel. na­czy­nie li­tur­gicz­ne słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia ho­stii wy­sta­wia­nej w mon­stran­cji;

 (1.4) daw. pil­no­wa­nie cze­goś, bycie od­po­wie­dzial­nym za coś

Wiktionary

Ku­sto­dia (łac. "cu­sto­dia – na­dzór, straż" od "cu­stos, cu­sto­dis – stróż, do­zor­ca" lub też "cu­sto­di­re – ochra­niać, ukry­wać, strzec") – na­czy­nie li­tur­gicz­ne w kształ­cie pusz­ki, nie­kie­dy z nóżką, czę­sto bo­ga­to zdo­bio­ne; wy­ko­rzy­sty­wa­ne w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia w ta­ber­na­ku­lum kon­se­kro­wa­nej wiel­kiej ho­stii (zwy­cza­jo­wo zwa­nej „Najś­więt­szym Sa­kra­men­tem”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec To­masz odbył no­wi­cjat w Ku­sto­dii Ziemi Świę­tej na prze­ło­mie 2000 i 2001 roku.

 (1.3) Ako­li­ta prze­ło­żył ho­stię z ku­sto­dii do mon­stran­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kustosz mos., kustoszka ż.

Wiktionary


kustodium

li­tur­gicz­ne na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia kon­se­kro­wa­nej ho­stii poza mszą świę­tą


SJP.pl


kustosz

1. opie­kun zbio­rów mu­ze­al­nych, kie­row­nik dzia­łu mu­ze­al­ne­go;
2. w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik spra­wu­ją­cy pie­czę nad skarb­cem i ar­chi­wum kró­lew­skim;
3. prze­ło­żo­ny nad ze­spo­łem klasz­to­rów;
4. ka­no­nik za­rzą­dza­ją­cy ma­jąt­kiem pro­bo­stwa ka­te­dral­ne­go albo ko­le­giac­kie­go;
5. w daw­nych książ­kach: pier­wsze słowo lub pier­wsza sy­la­ba z na­stęp­nej stro­ny umie­szcza­ne na końcu każ­dej stro­ny; sy­gna­tu­ra, ku­sto­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) opie­kun zbio­rów mu­ze­al­nych lub bi­blio­tecz­nych; kie­row­nik dzia­łu

 (1.2) kośc. zwierzch­nik klasz­to­rów sta­no­wią­cych ku­sto­dię

 (1.3) kośc. ka­no­nik ka­pi­tu­ły za­rzą­dza­ją­cy włas­no­ścią ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej lub ko­le­gial­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. liter. (w rę­ko­pi­sach) li­te­ry albo cyfry prze­nie­sio­ne na kra­wędź stro­ny, (w daw­nych książ­kach dru­ko­wa­nych) sy­la­ba lub słowo ze stro­ny, umie­szcza­ne na końcu stro­ny po­przed­niej;

Wiktionary

Ku­stosz (łac. "cu­stos", stróż) – okre­śle­nie osoby ma­ją­ce kilka róż­nych zna­czeń:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy ku­stosz musi trzy­mać pie­czę nad zbio­ra­mi mu­ze­al­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkustɔʃ, AS: kustoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kustoda ż., kustodia ż.

:: fż. kustoszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kustoda

Wiktionary


kustoszka

→ ku­stosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opie­kun­ka zbio­rów mu­ze­al­nych lub bi­blio­tecz­nych; kie­row­nicz­ka dzia­łu

Wiktionary

Patrz:

kustosz

Wymowa:

IPA: kusˈtɔʃka, AS: kustoška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kustoda ż., kustodia ż.

:: fm. kustosz

Wiktionary


kustra

naz­wi­sko


SJP.pl


kustrzebka

grzyb z klasy wor­kow­ców; cza­recz­ni­ca


SJP.pl


kustrzebkowate

o ce­chach ku­strzeb­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Ku­strzeb­ko­wa­te ("Pe­zi­za­ce­ae" Du­mort) – ro­dzi­na grzy­bów z klasy wor­kow­ców ("Asco­my­co­ta").

Wikipedia


kustrzebkowaty

o ce­chach ku­strzeb­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


kustrzebkowce

rząd grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl

Ku­strzeb­kow­ce ("Pe­zi­za­les" J. Schröt.) – rząd grzy­bów na­le­żą­cy do klasy ku­strzeb­nia­ków ("Pe­zi­zo­my­ce­tes").

Wikipedia


kustrzebkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl


kustrzebniaki

klasa grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl

Ku­strzeb­nia­ki ("Pe­zi­zo­my­ce­tes" O.E. Erikss. & Winka) – klasa grzy­bów z typu wor­kow­ców ("Asco­my­co­ta").

Wikipedia


kustrzyce

Ku­strzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce.

Przez wieś prze­bie­ga ma­gi­stra­la wę­glo­wa Gdy­nia – Śląsk. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Ku­strzy­ce.

Daw­niej we wsi znaj­do­wał się fol­wark, a także młyn, który zo­stał ro­ze­bra­ny w 1945 roku przez Niem­ców.

Wikipedia


kusu

ro­dzaj gry­zo­ni z po­dro­dzi­ny myszy


SJP.pl

Kusu – nie­wiel­ka wyspa na­le­żą­ca do Sin­ga­pu­ru, po­ło­żo­na kilka ki­lo­me­trów na po­łud­nie od mia­sta. Znaj­du­je się na niej chiń­ska świą­ty­nia Tua Pek Konga i Gu­a­ny­in, sta­no­wią­ca cen­trum co­rocz­nych piel­grzy­mek ta­o­i­stów.

Wikipedia


kusy

zbyt krót­ki; krót­ka­wy, przy­krót­ki, przy­krót­ka­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zbyt krót­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) lud. dia­beł

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kusy (1942–1999) – pol­ski in­ży­nier elek­tro­nik, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Emi­lia Kusy (ur. 1998) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, tycz­kar­ka
  • Ju­li­ta Kusy – pol­ska pio­sen­kar­ka i au­tor­ka tek­stów
  • Ta­de­usz Kusy – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Jakub „Kusy” So­ko­łow­ski – po­stać z pol­skie­go se­ria­lu Ran­czo grana przez Pawła Kró­li­kow­skie­go
  • Kusy – lu­do­wa nazwa dia­bła
  • Nowe Kusy – pol­ska wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Stare Kusy – pol­ska wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkusɨ, AS: kusy

Wiktionary

Powiązane:

 przym.

:: zdrobn. kusiutki

 przysł. kuso

 rzecz. kusość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykrótki

Wiktionary


kusyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kusz

1. ro­dzaj łuku sta­lo­we­go umo­co­wa­ne­go na kol­bie z le­wa­rem do na­pi­na­nia cię­ci­wy;
2. inna nazwa ba­li­sty;
3. kusza młot - ryba młot, rekin młot; ga­tu­nek re­ki­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. po­stać bi­blij­na, wnuk Noego, naj­star­szy syn Chama;

 (1.2) rel. po­stać bi­blij­na, Be­nia­mi­ni­ta wy­mie­nio­ny w ty­tu­le psal­mu 7.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na na po­łud­niu od II ka­ta­rak­ty Nilu, pod­bi­ta w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kusz (kra­i­na) – sta­ro­żyt­na kra­i­na po­ło­żo­na w obec­nym Su­da­nie
  • Kusz – po­stać bi­blij­na
  • kusz – dawna nazwa na­czy­nia do picia – kubek, czara, cza­sza, czer­pak
  • Ge­rard Kusz (1939–2021) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Józef Kusz (ur. 1938) – pol­ski fizyk
  • Mi­chał Kusz (ur. 1973) – pol­ski muzyk se­syj­ny
  • Ste­fan Kusz (ur. 1948) – pol­ski rol­nik i po­li­tyk, poseł na Sejm PRL

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuʃ, AS: kuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuszyta m., Kuszytka ż.

 przym. kuszycki

Wiktionary


kusza

1. ro­dzaj łuku sta­lo­we­go umo­co­wa­ne­go na kol­bie z le­wa­rem do na­pi­na­nia cię­ci­wy;
2. inna nazwa ba­li­sty;
3. kusza młot - ryba młot, rekin młot; ga­tu­nek re­ki­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. broń mio­ta­ją­ca bełty, ro­dzaj że­laz­ne­go łuku z kolbą i spu­stem oraz me­cha­niz­mem na­pi­na­ją­cym;

Wiktionary

Kusza – ne­u­ro­ba­li­stycz­na broń mio­ta­ją­ca, skła­da­ją­ca się z łu­czy­ska osa­dzo­ne­go w łożu, w któ­rym cię­ci­wa zwal­nia­na jest za po­mo­cą me­cha­niz­mu spu­sto­we­go. Po­ci­ska­mi kuszy są naj­czę­ściej bełty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksią­żę strze­lił do niego z kuszy, a na­stęp­nie wy­padł ku niemu z oszcze­pem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʃa, AS: kuša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kusznik m., kusznictwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samostrzał

Wiktionary


kuszak

naz­wi­sko


SJP.pl


kuszać

żar­to­bli­wie: jeść


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ku­szać)

 (1.1) pot. żart. spo­ży­wać po­si­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może i prow­da, ale i na­uc­ka ze w lecie trze­ba ku­szać trawu.

 (1.1) Dyzio nie chce ku­szać mię­ska, Od wczo­raj gło­du­je! Nie chce także zja­dać zupki [...].

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokuszać dk.

Wiktionary


kuszczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eryk Ku­szczak (1929-2013) – pol­ski ar­ty­sta
  • Sła­wo­mir Ku­szczak (ur. 1966) − pol­ski ar­ty­sta, ma­larz, ry­sow­nik, gra­fik i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • To­masz Ku­szczak (ur. 1982) − pol­ski pił­karz

Wikipedia


kuszenie

za­chę­cać, wy­sta­wiać na po­ku­sę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kusić.

Wiktionary

Ku­sze­nie – ro­dzaj od­dzia­ły­wa­nia, które ma skło­nić kogoś do zro­bie­nia cze­goś złego (zaz­wy­czaj w zna­cze­niu mo­ral­nym lub ne­ga­tyw­nych kon­sek­wen­cji).

W ro­zu­mie­niu chrze­ści­jań­skim jest to dzia­ła­nie Sza­ta­na, ma­ją­ce na celu za­gu­bie­nie czło­wie­ka, za­ma­za­nie praw­dy w jego sercu i zmniej­sze­nie do­stę­pu łask Ducha Świę­te­go do czło­wie­ka. Grozi upad­kiem i za­prze­cze­niem Bożej mi­ło­ści, czyli grze­chem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈʃɛ̃ɲɛ, AS: kušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kusić ndk., skusić dk.

 rzecz. kusicielka ż., pokusicielka ż., pokusiciel mos., kusiciel m., pokusa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nęcenie

Wiktionary


kuszeta

ku­szet­ka;
1. roz­kła­da­ne miej­sce do spa­nia w wa­go­nie ko­le­jo­wym;
2. wagon z ta­ki­mi miej­sca­mi


SJP.pl


kuszetka

1. roz­kła­da­ne miej­sce do spa­nia w wa­go­nie ko­le­jo­wym; ku­sze­ta;
2. wagon z ta­ki­mi miej­sca­mi; ku­sze­ta;
3. daw­niej: mebel do le­że­nia; le­żan­ka, ko­zet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. le­żan­ka w prze­dzia­le ko­le­jo­wym;

 (1.2) kolej. wagon ko­le­jo­wy z miej­sca­mi do le­że­nia

 (1.3) daw. mebel do le­że­nia

Wiktionary

Ku­szet­ka (z co­u­cher – po­ło­żyć się spać) – do XIX wieku nie­wiel­ka ka­na­pa, ro­dzaj le­żan­ki. Wagon ko­le­jo­wy z miej­sca­mi do le­że­nia, mniej kom­for­to­wa od­mia­na wa­go­nu sy­pial­ne­go, róż­nią­ca się od tego ostat­nie­go miej­sca­mi do le­że­nia przez­na­czo­ny­mi za­sad­ni­czo do ko­rzy­sta­nia z nich je­dy­nie w porze snu, a w dzień skła­da­ny­mi, aby prze­dział ko­le­jo­wy speł­niał rolę zwy­kłe­go prze­dzia­łu pa­sa­żer­skie­go z miej­sca­mi do sie­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wej­ściu do prze­dzia­łu Wal­dek zaraz ro­zło­żył ku­szet­ki.

 (1.2) Za lo­ko­mo­ty­wą stały trzy ku­szet­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuszetkowy

Wiktionary


kuszetkowy

→ ku­szet­ka


SJP.pl

Patrz:

kuszetka

kuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Ku­szew­ski – mu­ze­al­nik.
  • Krzysz­tof Ku­szew­ski – le­karz.
  • Ma­rian Ku­szew­ski – szer­mierz.
  • Kac­per Ku­szew­ski – aktor.
  • Ja­ro­sław Ku­szew­ski – aktor.

Wikipedia


kuszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­ne na­czy­nie z uchem, za­kła­da­ne za pas ko­sia­rza, w któ­rym jest za­mo­czo­na oseł­ka do ostrze­nia kosy

 (1.2) ple­śće­cio­ny ze słomy kosz, uży­wa­ny jako ul dla pszczół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʃka, AS: kuška

Wiktionary


kuszlewski

przy­miot­nik od: Kusz­le­wo (wieś na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


kusznictwo

dy­scy­pli­na spor­to­wa obej­mu­ją­ca strze­la­nie z kuszy


SJP.pl


kuszniczka

→ kusz­nik


SJP.pl

Patrz:

kusznik

kuszniczy

→ kusz­nik, → kusz­nict­wo


SJP.pl

Patrz:

kusznik, → kusznictwo

kusznierewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kusznik

żoł­nierz uz­bro­jo­ny w kuszę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz uz­bro­jo­ny w kuszę, strze­la­ją­cy z kuszy;

Wiktionary

Kusz­nik – śred­nio­wiecz­ny żoł­nierz po­słu­gu­ją­cy się kuszą wal­czą­cy pie­szo i konno. Współ­cze­śnie także czło­wiek prak­ty­ku­ją­cy kusz­nict­wo spor­to­we.

Naj­więk­szą sławę zdo­by­li kusz­ni­cy ge­nu­eń­scy wy­ko­rzy­sty­wa­ni przez Re­pu­bli­kę Genui oraz słu­żą­cy jako woj­sko na­jem­ne w in­nych pań­stwach wło­skich i w całej Eu­ro­pie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuʃʲɲik, AS: kušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kusza ż., kuszownictwo m.

 przym. kuszowy

Wiktionary


kusztelski

naz­wi­sko


SJP.pl


kusztyczek

kuś­ty­czek;
1. zdrob­nie­nie od: kusz­tyk;
2. po­tocz­nie: mały kie­li­szek wódki


SJP.pl


kusztyk

ku­law­ka, kuś­tyk;
1. szkla­ny kie­lich po­zba­wio­ny pła­skiej pod­sta­wy, po­pu­lar­ny w Pol­sce w XVII i XVIII wieku;
2. za­war­tość tego kie­li­cha


SJP.pl


kusztykać

cho­dzić, uty­ka­jąc na jedną nogę, kuleć; cho­dzić nie­po­rad­nie, po­ty­ka­jąc się; kuś­ty­kać


SJP.pl


kuszyci

grupa ludów afry­kań­skich za­miesz­ku­ją­cych Afry­kę Wschod­nią


SJP.pl

Ku­szy­ci – grupa ludów we wschod­niej Afry­ce, za­miesz­ku­ją­ca w po­łud­nio­wej czę­ści Egip­tu, w Su­da­nie, Etio­pii, Ery­trei, Dżi­bu­ti, So­ma­lii, pół­noc­no-wschod­niej Kenii i w sku­pi­skach w pół­noc­nej Tan­za­nii oraz Ugan­dzie. Liczą ok. 30 mln osób, po­słu­gu­ją się ję­zy­ka­mi ku­szyc­ki­mi z ro­dzi­ny cha­mi­to-se­mic­kiej.

Wikipedia


kuszycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ku­szy­ta­mi, do­ty­czą­cy Ku­szy­tów, Kuszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kusz mrz./n., Kuszyta mos., Kuszytka ż.

Wiktionary


kuszyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kuszyta

czło­nek grupy ludów afry­kań­skich za­miesz­ku­ją­cych Afry­kę Wschod­nią


SJP.pl


kuszytka

człon­ki­ni grupy ludów afry­kań­skich za­miesz­ku­ją­cych Afry­kę Wschod­nią


SJP.pl


kuszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kuszący

po­nęt­ny, uwo­dzi­ciel­ski; za­chę­ca­ją­cy, nę­cą­cy


SJP.pl


kut

naz­wi­sko, m.in. Józef Kut (1905-1942) - pol­ski ka­płan, bło­go­sła­wio­ny ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. penis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kut, AS: kut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas m., kutasek mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kuta

1. (np. że­la­zo) ubi­jać, for­mo­wać
2. obi­jać, ozda­biać me­ta­lem
3. (konie) pod­ku­wać
4. (np. skałę) rąbać, roz­kru­szać, wy­ku­wać, rzeź­bić
5. stu­kać, ude­rzać mia­ro­wo
6. pot. uczyć się, za­ku­wać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kuta – wieś w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Foča
  • Kuta – wieś w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Ka­li­no­vik
  • Kuta – wieś w gmi­nie Nikšić
  • Kuta – mia­sto
  • Kuta – sta­ro­żyt­ne mia­sto
  • Kuta – rzeka, do­pływ Leny
  • Do­mi­nik Kuta – pol­ski muzyk

Wikipedia


kutafon

obraź­li­wie, po­gard­li­wie o męż­czyź­nie, któ­re­mu przy­pi­su­je się ne­ga­tyw­ne cechy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. obraź. o iry­tu­ją­cym męż­czyz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wulg. Co się, kurwa, ga­pisz, ku­ta­fo­nie?!

 (1.1) wulg. Mó­wi­łem pie­przo­ne­mu ku­ta­fo­no­wi, żeby od­gar­nął śnieg!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈtafɔ̃n, AS: kutafõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas mos./mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łajdak; wulg. kutas, chuj

Wiktionary


kutas

1. wul­gar­nie: męski na­rząd płcio­wy; fiut;
2. wul­gar­nie: or­dy­nar­ne okre­śle­nie męż­czyz­ny; luj, ciul, gnój;
3. daw­niej: ozdo­ba z nici, wełny, jed­wa­biu itp., kształ­tem po­dob­na do pędz­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pom­pon, frę­dzel, coś, co może się huś­tać, dyn­dać, zwi­sać;

 (1.2) daw. pom­pon z rącz­ką z ła­bę­dzie­go puchu uży­wa­ny do pu­dro­wa­nia, ła­bę­dzik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wulg. obraź­li­wy epi­tet wobec kogoś nie­lu­bia­ne­go

 (2.2) daw. po­gard­li­wie o kimś nie­wiel­kie­go wzro­stu

 (2.3) daw. przen. sługa, lokaj trzy­ma­ją­cy się ku­ta­sów (1.2) za po­ja­zdem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) wulg. penis

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kutas – ele­ment ozdob­ny
  • Kutas – wieś na Wę­grzech
  • László Kutas (ur. 1936) – wę­gier­ski rzeź­biarz
  • Pawło Kutas (ur. 1982) – ukra­iń­ski pił­karz (po­cho­dze­nia wę­gier­skie­go)
  • Ku­ta­só
  • Kuta
  • Ku­ta­i­si
  • prą­cie czło­wie­ka – wul­gar­nie kutas

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] I dotąd nosił wiel­ki pęk klu­czów za pasem, / Uwią­za­ny na ta­śmie ze srebr­nym ku­ta­sem.

 (2.1) Ten kutas znów zajął moje miej­sce na par­kin­gu!

 (3.1) Czy na dwo­rze, czy w sa­lo­nie, / Czy w klo­ze­cie, czy na tro­nie, / W każ­dej chwi­li, w każ­dym cza­sie / Wciąż my­śla­ła o ku­ta­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutas, AS: kutas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kut m., kutafon m., kutek m., kutasiński m., kutasina m., kutek m., kutka ż., kutaszenie n.

:: zdrobn. kutasik m., kutasek m.

:: zgrub. kutasisko n.

 czas. kutasić ndk.

 przym. kutasisty, delikutaśny, kutasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frędzel, dzyndzel

 (2.1) złamas

 (3.1) penis, prącie, bat, kogut, kuśka, wulg. pała, chuj, faja, fiut, kutanga, kutangens, pyta

Wiktionary


kutasek

ku­ta­sik;
1. daw­niej: ozdób­ka z nici, wełny, jed­wa­biu itp., kształ­tem po­dob­na do pędz­la;
2. wul­gar­nie: męski na­rząd płcio­wy; fiu­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od kutas

 (1.2) iron. wulg. obraź­li­wy epi­tet wobec kogoś nie­lu­bia­ne­go

 (1.3) iron. daw. po­gard­li­wie o kimś nie­wiel­kie­go wzro­stu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zdrobn. od kutas

 (2.2) iron. wulg. penis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) zdrobn. od kutas

 (3.2) przest. małej wiel­ko­ści ozdo­ba przy­po­mi­na­ją­ca frę­dzel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kut m., kutafon m., kutas m., kutek m., kutasiński m., kutasina m., kutek m., kutka ż., kutaszenie n., kutasik m., kutasisko n.

 czas. kutasić ndk.

 przym. kutasisty, delikutaśny, kutasowy

Wiktionary


kutasiara

wul­gar­nie: wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne do ko­biet


SJP.pl


kutasiarz

wul­gar­ny epi­tet


SJP.pl


kutasik

ku­ta­sek;
1. daw­niej: ozdób­ka z nici, wełny, jed­wa­biu itp., kształ­tem po­dob­na do pędz­la;
2. wul­gar­nie: męski na­rząd płcio­wy; fiu­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kutas

 (1.2) mały kutas

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To nie kutas, lecz tylko ku­ta­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutasek mzw./mos./mrz., kutas m., kutasina ż.

 przym. kutasowy, kutasikowy

Wiktionary


kutasikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­ta­si­kiem, do­ty­czą­cy ku­ta­si­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutasik m.

Wiktionary


kutasina

wul­gar­nie: penis; kutas, fiut, chuj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od kutas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas m., kutasek m., kutek m., kutka ż., kutasik m., kutasiński m., kutach m., kutaszenie n.

 czas. kutasić ndk.

 przym. kutasowy, delikutaśny, kutasisty

Wiktionary


kutasisko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) duży kutas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kutasowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­ta­sem, do­ty­czą­cy ku­ta­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas m., kutasik mzw./mrz.

Wiktionary


kutek

naz­wi­sko


SJP.pl

Kutek – część wsi Je­zio­rza­ny w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki.

W la­tach 1975–1998 Kutek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


kuter

1. mały sta­tek o na­pę­dzie mo­to­ro­wym do prac przy­brzeż­nych lub stos. w ry­bo­łów­stwie;
2. jed­no­masz­to­wy jacht o sko­śnym oża­glo­wa­niu lub ro­dzaj ta­kie­go oża­glo­wa­nia;
3. ma­szy­na do sie­ka­nia mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. typ stat­ku ża­glo­we­go ma­ją­cy jeden maszt, oraz kilka żagli przed­nich – sztaks­li;

 (1.2) żegl. mały sta­tek ry­bac­ki o dłu­go­ści do ok. 25 me­trów;

 (1.3) mar. nie­wiel­ki okręt wo­jen­ny o wy­por­no­ści do ok. 300 ton;

 (1.4) spoż. ma­szy­na słu­żą­ca do roz­drab­nia­nia i emul­go­wa­nia mięsa wraz z do­dat­ka­mi;

 (1.5) slang. kolej. po­ciąg Pen­do­li­no

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kuter – ro­dzaj jach­tu ża­glo­we­go
  • nie­wiel­ki sta­tek użyt­ko­wy lub okręt po­moc­ni­czy np.:
    • kuter hy­dro­gra­ficz­ny
    • kuter ho­low­ni­czy
    • kuter nur­ko­wy
    • kuter ra­tow­ni­czy
    • kuter ry­bac­ki
  • mały okręt:
    • kuter ar­ty­le­ryj­ski
    • kuter de­san­to­wy
    • kuter mi­no­wy
    • kuter pan­cer­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuter po­wo­li przy­bi­jał do brze­gu.

 (1.5) Pro­szę odejść, żeby ci kuter nie sta­nął w rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutɛr, AS: kuter

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) daw. ścigacz

 (1.5) trawler, rakieta, pędząca lina, statek na torach

Wiktionary


kutera

naz­wi­sko


SJP.pl


kuterek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały kuter

Wiktionary


kuternoga

po­tocz­nie: męż­czyz­na ku­la­wy; ku­la­wiec, kulas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. osoba uty­ka­ją­ca, ku­la­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ta­kie­go wnio­sku do­szedł Ku­ter­no­ga ob­ser­wu­jąc ją na prze­strze­ni naj­bliż­szych paru dni.

 (1.1) Je­stem ku­ter­no­gą, więc nie mogę jeź­dzić na rol­kach, co bar­dzo lu­bi­łem przed wy­pad­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkutɛrˈnɔɡa, AS: kuternoga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulawy, obraź. kuśtyk

Wiktionary


kutia

tra­dy­cyj­na po­tra­wa wi­gi­lij­na, znana zwła­szcza na Rusi i Lit­wie; kucja; kucia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa z psze­ni­cy, maku, miodu i orze­chów po­da­wa­na jako danie na Wi­gi­lię;

Wiktionary

Kutia – tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni ukra­iń­skiej, bia­ło­ru­skiej, ro­syj­skiej, li­tew­skiej i pol­skiej kuch­ni kre­so­wej. Obec­nie jest przy­rzą­dza­na na Bia­ło­stoc­czyź­nie, Lu­bel­szczyź­nie, przy­gra­nicz­nych po­wia­tach wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go, a także przez Kre­so­wian i ich po­tom­ków w róż­nych czę­ściach Pol­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkutʲja, AS: kutʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kucja

Wiktionary


kutikula

ku­ty­ku­la;
1. cien­ka war­stwa ku­ty­ny i wosku chro­nią­ca na­dziem­ne czę­ści u ro­ślin wyż­szych;
2. zew­nę­trza war­stwa ciała licz­nych bez­krę­gow­ców oraz niż­szych stru­now­ców, zbu­do­wa­na z chi­ty­ny lub ku­ty­ny, peł­nią­ca głów­nie rolę ochron­ną; oskó­rek


SJP.pl


kutkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kutlof

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. miej­sce, gdzie za­bi­ja się i obra­bia bydło przez­na­czo­ne na rzeź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutlɔf, AS: kutlof

Wiktionary


kutner

1. gęsty me­szek po­kry­wa­ją­cy po­wierzch­nię ło­dy­gi, liści lub owo­ców niek­tó­rych ro­ślin; filc
2. wło­cha­ta, mięk­ka okry­wa włó­kien­na tka­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. u niek­tó­rych ro­ślin: gęsty me­szek po­kry­wa­ją­cy po­wierzch­nię ło­dy­gi, liści lub owo­ców;

 (1.2) przest. wło­cha­ta okry­wa tka­ni­ny

Wiktionary

Kut­ner (ang. "to­men­to­se", łac. "to­men­to­sus") – gęste, po­plą­ta­ne wło­ski okry­wa­ją­ce li­ście, ło­dy­gę i owoce u niek­tó­rych ro­ślin. Kut­ner może po­kry­wać całą ro­śli­nę lub tylko niek­tó­re jej czę­ści.

Za­da­niem kut­ne­ru jest ochro­na ro­śli­ny przed zim­nem, nad­mier­nym pa­ro­wa­niem, zbyt sil­nym na­sło­necz­nie­niem czy wy­su­sza­ją­cym wia­trem. Kut­ner sil­nie roz­pra­sza świa­tło, dla­te­go czę­ści ro­ślin po­kry­te kut­ne­rem są ma­to­we, czę­sto przy­bie­ra­ją sre­brzy­ste lub szare za­bar­wie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwia­ty sza­rot­ki al­pej­skiej po­kry­te są kut­ne­rem.

 (1.2) Gdzie do­sta­łaś taką pię­kną tka­ni­nę z kut­ne­rem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutnɛr, AS: kutner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutnerek mrz.

 czas. kutnerować ndk.

 przym. kutnerowaty, kutnerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meszek

 (1.2) filc

Wiktionary


kutnerowaty

okry­ty gę­sty­mi wło­ska­mi, two­rzą­cy­mi po­wło­kę; wło­cha­ty


SJP.pl


kutnerować

me­cha­cić tka­ni­nę


SJP.pl


kutnerowy

przy­miot­nik od: kut­ner


SJP.pl


kutnia

sieć ło­wiec­ka po­dob­na do wię­cie­rza na ryby; kut­ni­ca


SJP.pl


kutnianin

miesz­ka­niec Kutna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kutna

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kutna, uro­dzo­na w Kut­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awa­rię na­pra­wio­no, ale kut­nia­nin do­ma­gał się odsz­ko­do­wa­nia, gdyż przez cały czas pła­cił abo­na­ment.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n.

:: fż. kutnianka ż.

 przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary


kutnianka

miesz­kan­ka Kutna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kutna

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kutna, uro­dzo­na w Kut­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naj­bliż­szą środę wszyst­kie kut­nian­ki za­pra­sza­my na bez­płat­ną cy­to­lo­gię.

 (1.2) Te­re­sa z uro­dze­nia jest kut­nian­ką, ale od ukoń­cze­nia stu­diów miesz­ka w Kole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n.

:: fm. kutnianin mos.

 przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary


kutnica

sieć ło­wiec­ka po­dob­na do wię­cie­rza na ryby; kut­nia


SJP.pl


kutnik

naz­wi­sko


SJP.pl


kutno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim;

Wiktionary

Kutno – mia­sto w cen­tral­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu kut­now­skie­go oraz wiej­skiej gminy Kutno, nad rzeką Och­nią (do­pły­wem Bzury).

Pow­sta­nie miej­sco­wo­ści mogło na­stą­pić w po­ło­wie XII wieku. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1432 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy byłeś kie­dyś w Kut­nie na dwor­cu w nocy? Jest tak brud­no i brzyd­ko, że pę­ka­ją oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutnɔ, AS: kutno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutnianin mos., kutnianka ż.

 przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary


kutnohorski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Kutną Horą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wac­ław IV […] de­kre­tem kut­no­hor­skim ze stycz­nia 1409 roku ra­dy­kal­nie zmie­nił or­ga­ni­za­cję uni­wer­sy­te­tu na nie­ko­rzo­rzyść Niem­ców.

Wiktionary


kutnowski

przy­miot­nik od: Kutno


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kutna, zwią­za­ny z Kut­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n., kutnianin mos., kutnianka ż.

 przym. kucieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kucieński

Wiktionary


kutolany

że­li­wo ku­to­la­ne - że­li­wo otrzy­my­wa­ne przez dłu­gotr­wa­łe wy­ża­rza­nie od­le­wów z że­li­wa bia­łe­go; że­li­wo cią­gli­we


SJP.pl


kutrować

roz­drab­niać mięso wraz z przy­pra­wa­mi, wodą lub lodem za po­mo­cą kutra ma­sar­skie­go


SJP.pl


kutrowy

przy­miot­nik od: kuter


SJP.pl


kutrzeba

naz­wi­sko


SJP.pl


kutschera

Franz Kuts­che­ra (1904-44), do­wód­ca SS i Po­li­cji na dy­strykt war­szaw­ski, ini­cja­tor ma­so­wych eg­ze­ku­cji pu­blicz­nych; z wy­ro­ku sądu po­dziem­ne­go ska­za­ny na śmierć, zgi­nął w za­ma­chu


SJP.pl


kutwa

skąpy męż­czyz­na, ską­piec, du­si­grosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek skąpy, ską­piec

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. skąpa ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co za wred­ny, zło­śli­wy, stary kutwa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutfa, AS: kutfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutwiarz m., kutwiarstwo n., kutwienie n.

 czas. kutwić, kutwieć

 przym. kutwiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. chciwiec; pot. centuś, chytrus, dusigrosz, liczykrupa, skąpiradło, żyła; reg. śl. dziurdziuch; przest. żyd; książk. harpagon

Wiktionary


kutwiarski

przy­miot­nik od: kutwa


SJP.pl


kuty

1. (np. że­la­zo) ubi­jać, for­mo­wać
2. obi­jać, ozda­biać me­ta­lem
3. (konie) pod­ku­wać
4. (np. skałę) rąbać, roz­kru­szać, wy­ku­wać, rzeź­bić
5. stu­kać, ude­rzać mia­ro­wo
6. pot. uczyć się, za­ku­wać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kuty – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Po­zez­drze
  • Kuty – gro­ma­da
  • Kuty – dawna gmina w dy­stryk­cie Ga­li­cja
  • Kuty – dawna gmina w wo­je­wództ­wie olsz­tyń­skim
  • Kuty nad Cze­re­mo­szem – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ko­sow­skim
  • Kuty (Kąty) – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie szum­skim
  • Kuty – wieś w ob­wo­dzie czer­ka­skim, w re­jo­nie mań­kiw­skim
  • Kuty – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie stryj­skim
  • Kuty – dawna wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie mi­ko­ła­jow­skim
  • Kuty – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ło­kac­kim
  • Kuty – dawny chu­tor w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie du­bień­skim
  • Kúty – mia­sto w kraju trnaw­skim

Wikipedia


kutykula

ku­ti­ku­la;
1. cien­ka war­stwa ku­ty­ny i wosku chro­nią­ca na­dziem­ne czę­ści u ro­ślin wyż­szych;
2. zew­nę­trza war­stwa ciała licz­nych bez­krę­gow­ców oraz niż­szych stru­now­ców, zbu­do­wa­na z chi­ty­ny lub ku­ty­ny, peł­nią­ca głów­nie rolę ochron­ną; oskó­rek


SJP.pl

Ku­ty­ku­la (łac. "cu­ti­cu­la") – w bo­ta­ni­ce zwana też na­błon­kiem, to cien­ka war­stwa po­kry­wa­ją­ca zew­nętrz­ną ścia­nę ko­mó­rek epi­der­my, okry­wa­ją­cej wszyst­kie or­ga­ny na­dziem­ne ro­ślin, z wy­jąt­kiem pędów drew­nie­ją­cych. Two­rzy cien­ką, cią­głą war­stwę na po­wierzch­ni całej ro­śli­ny z przer­wa­mi je­dy­nie w miej­scu porów mię­dzy ko­mór­ka­mi szpar­ko­wy­mi.

Wikipedia


kutykularny

→ ku­ty­ku­la


SJP.pl

Patrz:

kutykula

kutyna

sub­stan­cja wo­sko­wa­ta wcho­dzą­ca w skład na­błon­ka (ku­ty­ku­li), chro­nią­ce­go na­dziem­ne czę­ści ro­śli­ny


SJP.pl

Ku­ty­na – nie­jed­no­rod­na wy­so­ko­spo­li­me­ry­zo­wa­na sub­stan­cja skła­da­ją­ca się z po­li­me­rów kwa­sów tłu­szczo­wych, o łań­cu­chach za­wie­ra­ją­cych 16 lub 18 ato­mów węgla, z jedną grupą epok­sy­do­wą bądź jedną lub wię­cej gru­pa­mi hy­drok­sy­lo­wy­mi. Naj­czę­ściej są to kwasy: 10,16-di­hy­drok­sy­pal­mi­ty­no­wy (C16), 18-hy­drok­sy-9,10 epok­sy­ste­a­ry­no­wy (C18) i 9,10,18-tri­hy­drok­sy­ste­a­ry­no­wy (C18).

Wikipedia


kutynizacja

two­rze­nie się ku­ty­ny, po­kry­wa­nie się ku­ty­ną


SJP.pl

Ku­ty­ni­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na od­kła­da­niu ku­ty­ny wew­nątrz ścia­ny ko­mór­ko­wej, mię­dzy war­stew­ka­mi ce­lu­lo­zy. W jego wy­ni­ku pow­sta­je war­stwa ku­ty­ku­lar­na (sku­ty­ku­la­ry­zo­wa­na) ścia­ny ko­mór­ko­wej. Pro­ces ma cha­rak­ter poś­red­ni mię­dzy ad­kru­sta­cją i in­kru­sta­cją. Po­dob­ny pro­ces ku­ty­ku­la­ry­za­cji po­le­ga na wy­dzie­la­niu ku­ty­ny poza ścia­nę ko­mór­ko­wą ko­mó­rek zew­nętrz­nych ro­śli­ny – pro­wa­dzi do wyt­wo­rze­nia war­stwy ogra­ni­cza­ją­cej pa­ro­wa­nie ro­śli­ny – ku­ty­ku­li.

Wikipedia


kutyła

naz­wi­sko


SJP.pl


kutyłowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Sokół-Ku­ty­łow­ski (1892–1983) – bia­ło­ru­ski woj­sko­wy i dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Boh­dan Ku­ty­łow­ski (1863–1922) – pol­ski praw­nik, pu­bli­cy­sta, dy­plo­ma­ta
  • Ja­ro­sław Ku­ty­łow­ski – CEO i za­ło­ży­ciel DeepL
  • Mi­ro­sław Ku­ty­łow­ski (ur. 1957) – pol­ski in­ży­nier ma­te­ma­ty­ki

Wikipedia


kutz

[czy­taj: kuc] naz­wi­sko


SJP.pl


kuwada

zwy­czaj wy­stę­pu­ją­cy u wielu ludów pier­wot­nych, po­le­ga­ją­cy na na­śla­do­wa­niu przez męża za­cho­wa­nia się żony w cza­sie po­ro­du, co sym­bo­li­zu­je uz­na­nie dziec­ka przez ojca


SJP.pl

Ku­wa­da – wy­stę­pu­ją­ca w niek­tó­rych kul­tu­rach in­sty­tu­cja oz­na­cza­ją­ca ze­spół prak­tyk i wie­rzeń w okre­sie ciąży, obej­mu­ją­cych współ­dzie­le­nie przez ojca pew­nych dzia­łań uz­na­wa­nych za ko­bie­ce. Z in­sty­tu­cją ku­wa­dy zwią­za­ny jest ze­spół ku­wa­dy, czyli od­czu­wa­ne przez męż­czyzn psy­cho­so­ma­tycz­ne ob­ja­wy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ko­biet w okre­sie ciąży.

Wikipedia


kuwaski

przy­miot­nik od: Ku­wa­sy


SJP.pl


kuwasy

roz­le­głe tor­fo­wi­sko w Kot­li­nie Bie­brzań­skiej


SJP.pl


kuwasz

wę­gier­ska rasa psa pa­ster­skie­go; kuwos


SJP.pl


kuwejcki

→ Ku­wejt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ku­wejt

 (1.2) od­no­szą­cy się do mia­sta Ku­wejt

Wiktionary

Patrz:

Kuwejt

Przykłady

 (1.1) Chciał­bym przy­pom­nieć panu Ko­łod­ce, że nie jest szej­kiem ku­wejc­kim, tylko wi­ce­pre­mie­rem ra­czej ubo­gie­go kraju.

 (1.1) Jakże zna­czą­ce były wa­ha­nia ame­ry­kań­skiej opi­nii pu­blicz­nej w obli­czu nie­daw­ne­go kon­flik­tu ku­wejc­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈvɛjt͡sʲci, AS: kuvei ̯cʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejt mrz., kuwejtczyk mos., kuwejtka ż., Kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż.

Wiktionary


kuwejt

1. pań­stwo w Azji; Pań­stwo Ku­wej­tu;
2. sto­li­ca pań­stwa Ku­wejt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

 (1.2) geogr. sto­li­ca Ku­wej­tu (1.1);

Wiktionary

Ku­wejt, Pań­stwo Ku­wejt ( ‏دولة الكويت‎, trl. "Daw­lat al-Ku­wa­yt", trb. "Da­u­lat al-Ku­wajt") – pań­stwo po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji, na pół­noc­no-za­chod­nim wy­brze­żu Za­to­ki Per­skiej. Gra­ni­czy z Ira­kiem (242 km) i Ara­bią Sa­u­dyj­ską (222 km) – łącz­na dłu­gość gra­nic lą­do­wych wy­no­si 464 km, po­nad­to 499 km wy­brze­ża mor­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­wejt po­sia­da jedne z naj­więk­szych na świe­cie złóż ropy naf­to­wej.

 (1.2) Ku­wejt pow­stał na miej­scu por­tu­gal­skiej for­te­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuvɛjt, AS: kuvei ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejtczyk mos., kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż., kuwejtka ż.

 przym. kuwejcki

Wiktionary


kuwejtczyk

miesz­ka­niec Ku­wej­tu (sto­li­cy Ku­wej­tu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ku­wej­tu (sto­li­cy pań­stwa Ku­wejt)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈvɛjṭt͡ʃɨk, AS: kuvei ̯ṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejt mrz., Kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż.

:: fż. kuwejtka ż.

 przym. kuwejcki

Wiktionary


kuwejtka

miesz­kan­ka Ku­wej­tu (sto­li­cy pań­stwa Ku­wejt)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ku­wej­tu (sto­li­cy pań­stwa Ku­wejt)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈvɛjtka, AS: kuvei ̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejt mrz., Kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż.

:: fm. kuwejtczyk mos.

 przym. kuwejcki

Wiktionary


kuwertura

ro­dzaj masy cze­ko­la­do­wej słu­żą­cej do pow­le­ka­nia wy­ro­bów cu­kier­ni­czych


SJP.pl

Ku­wer­tu­ra (fr. "co­u­ver­tu­re" – koł­dra, osło­na, po­kry­wa) to cze­ko­la­da wy­so­kiej ja­ko­ści za­wie­ra­ją­ca wię­cej (32-35%) masła ka­ka­o­we­go niż zwy­kła cze­ko­la­da. W po­łą­cze­niu z obrób­ką ter­micz­ną na­da­je to ku­wer­tu­rze po­łysk, ła­god­ny i długo utrzy­mu­ją­cy się smak oraz cha­rak­te­ry­stycz­ny trzask przy ła­ma­niu.

Wikipedia


kuwerturowy

→ ku­wer­tu­ra


SJP.pl

Patrz:

kuwertura

kuweta

1. płyt­kie, prze­waż­nie pro­sto­kąt­ne na­czy­nie od­por­ne na dzia­ła­nie che­mi­ka­liów, słu­żą­ce do ręcz­nej obrób­ki ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych; płucz­ka;
2. nie­wiel­kie szkla­ne na­czy­nie o roz­ma­i­tych kształ­tach do prze­pro­wa­dza­nia po­mia­rów fo­to­me­trycz­nych;
3. pła­skie na­czy­nie wy­peł­nio­ne pia­skiem, w któ­rym za­łat­wia­ją się koty i inne zwie­rzę­ta trzy­ma­ne w domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­skie, czwo­ro­kąt­ne na­czy­nie, głów­nie do za­sto­so­wań che­micz­nych;

 (1.2) pła­skie, czwo­ro­kąt­ne na­czy­nie, głów­nie dla zwie­rząt do­mo­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­we­ta – na­czy­nie do wy­ko­ny­wa­nia po­mia­rów spek­tro­fo­to­me­trycz­nych
  • ku­we­ta – na­czy­nie do obrób­ki ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych
  • – na­czy­nie do za­łat­wia­nia po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych przez zwie­rzę­ta do­mo­we
  • Ku­we­ta – skała do upra­wia­nia bo­ul­de­rin­gu na Krzy­wic­kiej Górze w Be­ski­dzie Wy­spo­wym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­wo­ły­wacz do pa­pie­rów może spo­koj­nie stać w ku­we­cie, ut­le­nia się, ale po­wo­li - no i jest jed­no­ra­zo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈvɛta, AS: kuveta

Wiktionary


kuwetka

mała ku­we­ta


SJP.pl


kuwetowy

→ ku­we­ta


SJP.pl

Patrz:

kuweta

kuwiek

drew­nia­na pi­szczał­ka uży­wa­na przez my­śli­wych do wa­bie­nia pta­ków


SJP.pl


kuwos

wę­gier­ska rasa psa pa­ster­skie­go; ku­wasz


SJP.pl


kuydowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuzaj

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kuzyn

Wiktionary


kuzak

naz­wi­sko


SJP.pl


kuziak

naz­wi­sko


SJP.pl


kuziemny

zwró­co­ny ku ziemi


SJP.pl


kuziemski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuziennictwo

dział tech­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się pro­ce­sa­mi obrób­ki przed­mio­tów me­ta­lo­wych przez kucie; kuź­nict­wo, ko­wal­stwo, prze­mysł kuź­ni­czy


SJP.pl


kuziennik

rzad­ko: spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie wyt­wa­rza­nia przed­mio­tów z me­ta­li i ich sto­pów za po­mo­cą kucia; kowal


SJP.pl


kuzienny

zwią­za­ny z kuź­nią, do­ty­czą­cy kuźni, np. na­rzę­dzia ku­zien­ne; ko­wal­ski


SJP.pl


kuziora

naz­wi­sko


SJP.pl


kuzioła

naz­wi­sko


SJP.pl


kuzniecow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ad­mi­rał Kuz­nie­cow – ra­dziec­ki, póź­niej ro­syj­ski lot­ni­sko­wiec
  • An­driej Kuz­nie­cow – ro­syj­ski te­ni­si­sta
  • Alek­siej Kuz­nie­cow
  • Boris Kuz­nie­cow (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Iwan Kuz­nie­cow (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ni­ko­łaj Kuz­nie­cow
  • Oleg Kuz­nie­cow – ro­syj­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Ołeh Kuz­nie­cow – ukra­iń­ski pił­karz
  • Wi­ta­lij Kuz­nie­cow

Wikipedia


kuzu

ga­tu­nek tor­ba­cza z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy au­stra­lij­skie i tas­mań­skie lasy, zwła­szcza eu­ka­lip­tu­so­we; lis wor­ko­wa­ty, ki­tan­ka lisia


SJP.pl


kuzyn

1. syn brata lub sio­stry jed­ne­go z ro­dzi­ców;
2. dal­szy krew­ny po­zo­sta­ją­cy w sto­sun­ku do wspól­ne­go przod­ka w tym samym lub mniej­szym stop­niu po­kre­wień­stwa; po­wi­no­wa­ty, krew­ny, krew­niak, po­cio­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn wujka / stryj­ka lub cioci / wu­jen­ki / stry­jen­ki

 (1.2) ogól­niej: do­wol­ny krew­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To miał być cichy ślub, ale w końcu za­pro­si­li­śmy też wszyst­kich na­szych ku­zy­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuzɨ̃n, AS: kuzỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n., kuzyneczka ż.

:: zdrobn. kuzynek m.

:: fż. kuzynka ż.

 przym. kuzynowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. kuzaj

Wiktionary


kuzyneczka

pie­szczot­li­wie: ku­zyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ku­zyn­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuzɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: kuzỹnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzyn m., kuzynka ż., kuzynostwo n./mos.

Wiktionary


kuzynek

pie­szczot­li­wie: kuzyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kuzyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n./mos., kuzyn mos., kuzynka ż.

Wiktionary


kuzynka

1. córka brata lub sio­stry jed­ne­go z ro­dzi­ców;
2. dal­sza krew­na po­zo­sta­ją­cy w sto­sun­ku do wspól­ne­go przod­ka w tym samym lub mniej­szym stop­niu po­kre­wień­stwa; po­wi­no­wa­ta, krew­na, krew­niacz­ka, po­ciot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka wujka / stryj­ka lub cioci / wu­jen­ki / stry­jen­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Twoja ku­zyn­ka Ania dalej miesz­ka w An­glii?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈzɨ̃nka, AS: kuzỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n.

:: zdrobn. kuzyneczka ż.

:: fm. kuzyn m., kuzynek m.

 przym. kuzynowski

Wiktionary


kuzynostwo

po­kre­wień­stwo, od­po­wia­da­ją­ce re­la­cji mię­dzy ku­zy­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) ofic. kuzyn i jego żona

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) po­kre­wień­stwo łą­czą­ce ku­zy­nów i ku­zyn­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­zy­no­stwo przy­je­cha­li do nas aż znad morza.

 (1.1) O! Wła­śnie o ku­zy­no­stwu roz­ma­wia­li­śmy.

 (2.1) Cie­szę się pod­wój­nie, boć je­ste­śmy w ku­zy­no­stwie, acz­kol­wiek da­le­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuzɨ̃ˈnɔstfɔ, AS: kuzỹnostfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzyn, kuzynka, kuzynek, kuzyneczka

 przym. kuzynowski

Wiktionary


kuzynowski

taki, który do­ty­czy ku­zy­na lub ku­zyn­ki, jest dla nich cha­rak­te­ry­stycz­ny, np. przy­wią­za­nie ku­zy­now­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ku­zy­nów, do­ty­czą­cy ku­zy­nek, do­ty­czą­cy ku­zy­no­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n./mos., kuzyn mos., kuzynka ż.

Wiktionary


kuć

1. (np. że­la­zo) ubi­jać, for­mo­wać
2. obi­jać, ozda­biać me­ta­lem
3. (konie) pod­ku­wać
4. (np. skałę) rąbać, roz­kru­szać, wy­ku­wać, rzeź­bić
5. stu­kać, ude­rzać mia­ro­wo
6. pot. uczyć się, za­ku­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bić młot­kiem metal na­da­jąc mu kształt

 (1.2) bijąc mło­tem w dłuto robić wgłę­bie­nie

 (1.3) za­kła­dać ko­nio­wi pod­ko­wy

 (1.4) przen. robić coś po rze­mieśl­ni­cze­mu, z wy­sił­kiem, zwła­szcza ucząc się

 (1.5) przest. oku­wać, za­ku­wać w coś, czymś

 (1.6) przest. przy­ku­wać do cze­goś

 (1.7) przest. stu­kać, ude­rzać, ko­ła­tać

 (1.8) przen. przest. knuć, pla­no­wać

 (1.9) pot. uczyć się na pa­mięć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. zdrobn. od: ku­czer

wy­krzy­knik

 (3.1) przest. zob. kuć kuć.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kuć – pol­ski rol­nik i po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Da­riusz Kuć – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ry­szard Kuć – pol­ski po­li­tyk, urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, me­ne­dżer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kowal kuje nam sty­lo­we kraty do okien.

 (1.2) Ro­bot­nik kuje dziu­rę w ścia­nie.

 (1.3) Dziś u ko­wa­la ku­je­my naszą szka­pę.

 (1.4) Jacek kuje przed ju­trzej­szą kla­sów­ką.

 (2.1) Daw­niej, gdy ku­po­wa­no wę­giel, za­ma­wia­no kucia z wozem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kut͡ɕ, AS: kuć

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-8)

 rzecz. kucie n., kujon m., kujonka ż., kowal m., kowalicha ż., kowalik m., kuźnia ż., kuczer mos., kujonienie n., kujownia ż.

 czas. kować, wykuć, wykuwać, odkuć, odkuwać, zakuć, zakuwać, przykuć, przykuwać, okuć, okuwać, obkuć się, kujonić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.9) zakuwać

 (2.1) kuczer, furman, woźnica, wozak

Wiktionary


kułacki

od­no­szą­cy się do ku­ła­ka, na­le­żą­cy do ku­ła­ka; ku­ła­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ku­ła­ka­mi, do­ty­czą­cy ku­ła­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko słaby, wiej­ski ele­ment pod­da­je się ku­łac­kiej agi­ta­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kułak mos., kułaczka ż.

 czas. rozkułaczyć

Wiktionary


kułactwo

daw­niej:
1. ogół ku­ła­ków, bo­ga­tych rol­ni­ków;
2. po­gard­li­wie: gru­biań­skie za­cho­wa­nie


SJP.pl


kułaczka

w la­tach pięć­dzie­sią­tych: żona bo­ga­te­go chło­pa po­sia­da­ją­ce­go lub użyt­ku­ją­ce­go zie­mię, za­trud­nia­ją­ce­go ro­bot­ni­ków na­jem­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. po­gard. ma­jęt­na chłop­ka tę­pio­na przez wła­dzę ra­dziec­ką

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kułacki

 czas. rozkułaczyć

Wiktionary


kułaczy

przy­miot­nik od: kułak; ku­łac­ki


SJP.pl


kułaga

naz­wi­sko


SJP.pl

Ku­ła­ga ( кула́га) – bia­ło­ru­ski, dawny, tra­dy­cyj­ny, słod­ki deser w po­sta­ci pół­płyn­ne­go ki­sie­lu, któ­re­go pod­sta­wo­wy­mi skład­ni­ka­mi są leśne ja­go­dy, mąka żyt­nia, miód i woda. Znany także w in­nych kuch­niach na­ro­dów sło­wiań­skich.

Do spo­rzą­dze­nia ku­ła­gi można użyć po­zio­mek, czar­nych bo­ró­wek, bo­ró­wek czer­wo­nych, malin i owo­ców ka­li­ny, a także śli­wek czy wiśni (po usu­nię­ciu pe­stek). Ku­ła­gę można przy­go­to­wać sto­su­jąc za­rów­no mąkę żyt­nią, jak i pszen­ną.

Wikipedia


kułagowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kułak

w la­tach pięć­dzie­sią­tych: bo­ga­ty chłop po­sia­da­ją­cy lub użyt­ku­ją­cy zie­mię, za­trud­nia­ją­cy ro­bot­ni­ków na­jem­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. po­gard. ma­jęt­ny chłop tę­pio­ny przez wła­dzę ra­dziec­ką;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. za­ci­śnię­ta pięść

 (2.2) przest. cios pię­ścią

Wiktionary

Kułak ( кулак) – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie sto­so­wa­ne w ZSRR, a na­stęp­nie w pań­stwach bloku wschod­nie­go wobec bo­ga­te­go chło­pa, utoż­sa­mia­ne­go pro­pa­gan­do­wo z „wro­giem kla­so­wym”, „zdzier­cą” i „pi­jaw­ką na zdro­wym ciele spo­łecz­no­ści wiej­skiej”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upor­czy­wa na­gon­ka pro­pa­gan­do­wa na ku­ła­ków miała uza­sad­niać bru­tal­ną roz­pra­wę z nimi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. kułacki

 rzecz. kułakowanie n., rozkułaczanie n.

:: fż. kułaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) kuksaniec

Wiktionary


kułakować

daw­niej: bić, okła­dać ku­ła­ka­mi


SJP.pl


kułakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Ku­ła­kow­ski – pol­ski ma­larz
  • An­drzej Ku­ła­kow­ski – pol­ski le­karz
  • Jan Ku­ła­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, praw­nik, dy­plo­ma­ta i związ­ko­wiec
  • Le­szek Ku­ła­kow­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, pia­ni­sta jaz­zo­wy, te­o­re­tyk mu­zy­ki, pe­da­gog,
  • Ma­riusz Ku­ła­kow­ski – pol­ski ma­larz
  • Mie­czy­sław Ku­ła­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Woj­ciech Ku­ła­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


kułakowy

w ko­lej­nict­wie: wał ku­ła­ko­wy - me­cha­nizm w po­ja­zdach ko­le­jo­wych, który przy uży­ciu jed­ne­go na­pę­du ko­lej­no za­łą­cza i ro­złą­cza stycz­ni­ki ste­ru­ją­ce re­zy­sto­ra­mi roz­ru­cho­wy­mi


SJP.pl


kułan

ssak z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych; dżi­ge­taj


SJP.pl


kułoj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dach wo­ło­godz­kim i ar­chan­giel­skim Rosji, prawy do­pływ Wagi

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim Rosji, ucho­dzi do Morza Bia­łe­go

Wiktionary

Kułoj (ros. "Кулой") – osied­le typu miej­skie­go w pół­noc­nej Rosji, na te­re­nie ob­wo­du ar­chan­giel­skie­go, w pół­noc­no-wschod­niej Eu­ro­pie.

Miej­sco­wość liczy 6.595 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2005 r.).

Wikipedia


kułunda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, po­ło­żo­na na te­re­nie Kraju Ał­taj­skie­go, ucho­dzą­ca do Je­zio­ra Ku­łun­dyń­skie­go;

Wiktionary

Ku­łun­da (ros. "Кулунда") – wieś na te­re­nie wcho­dzą­ce­go w skład Rosji sy­be­ryj­skie­go Kraju Ał­taj­skie­go.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest w od­le­gło­ści ok. 343 km od sto­li­cy kraju – mia­sta Bar­na­uł, liczy ok. 15,5 tys. miesz­kań­ców (2003) i jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym re­jo­nu ku­łun­diń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kułundyński

Wiktionary


kułundyński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z rzeką Ku­łun­dą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kułunda ż.

Wiktionary


kuś

żar­to­bli­wie: czło­nek męski; kuśka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. anat. penis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) stpol. prak­ty­kant u ku­cha­rza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kuś (1940–2008) – al­pi­ni­sta, ta­ter­nik, tłu­macz, pro­jek­tant, wy­kła­dow­ca ję­zy­ków ob­cych
  • Fran­ci­szek Kuś (1876–1959), na­u­czy­ciel, pa­mięt­ni­karz, dzia­łacz lu­do­wy.
  • Hen­ryk Kuś – pro­fe­sor nauk me­dycz­nych
  • Jan Kuś – pro­fe­sor agro­no­mii
  • Jan Kuś – pro­fe­sor me­dy­cy­ny
  • Jan Józef Kuś – pro­fe­sor me­dy­cy­ny
  • Ja­ni­na Kuś (1942–2000) – pol­ski po­li­tyk, urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, poseł na Sejm.
  • Karol Kuś – pro­fe­sor in­ży­nie­rii i ochro­na śro­do­wi­ska
  • Marek Kuś – pro­fe­sor fi­zy­ki
  • Marek Kuś (1962–2026) – ar­ty­sta, rzeź­biarz, per­for­mer
  • Mar­cin Kuś (ur. 1981) – pol­ski pił­karz, obroń­ca, re­pre­zen­tant Pol­ski.
  • Ma­rian Kuś – pro­fe­sor me­dy­cy­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuśka ż.

Wiktionary


kuśka

żar­to­bli­wie: penis; banan, in­te­res, pta­szek, wacek, że­ni­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. posp. penis, czło­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kuśka (1940–2010) – pol­ski en­to­mo­log, ko­le­op­te­ro­log, pro­fe­sor Aka­de­mii Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go im. Je­rze­go Ku­kucz­ki w Ka­to­wi­cach i Uni­wer­sy­te­tu Ślą­skie­go w Ka­to­wi­cach
  • Ariel Kuśka (ur. 1988 r.) – pol­ski ju­do­ka, tre­ner judo
  • Ewe­li­na Kuśka (ur. 1966) – pol­ska po­et­ka
  • Kuśka Brot­hers – pol­ska grupa punk roc­ko­wa za­ło­żo­na w 1995 w Olsz­ty­nie
  • Kuska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ob­ci­słych ką­pie­lów­kach jego kuśka wy­glą­da­ła bar­dzo im­po­nu­ją­co, wy­wo­łu­jąc ru­mie­niec na kra­śnych li­cach miej­sco­wych dziew­cząt.

 (1.1) Wiem tylko, że jak uchwy­cę dziew­czy­nę, / Któ­rej du­pi­na i cycka odra­sta, / Kuśka mi staje – obła­piam i basta!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuɕka, AS: kuśka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuś m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) armata, flet, koń, ptasior, chuj, kutas, fallus, fiut, lacha, pała, filutek, wacek, laga, dzida, siusiak, siurdak, zwisior, pęto, pindol, pyta, kapucyn, frędzel, kindybał, reg. śl. pulok, gw-pl|Poznań. pitok, żenidło

Wiktionary


kuślin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ku­ślin (hist. „Ku­śli­no”, dawn. niem. "Kusch­lin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Ku­ślin (miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Ku­ślin).

Wikipedia


kuśliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ku­śli­wy


SJP.pl


kuśliwy

za­chę­ca­ją­cy do cze­goś; ku­szą­cy


SJP.pl


kuśliński

zwią­za­ny z Ku­śli­nem


SJP.pl


kuśmierczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kuśmierek

naz­wi­sko


SJP.pl


kuśmierski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuśmierz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuśmirek

naz­wi­sko


SJP.pl


kuśmirowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuśnierczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cze­lad­nik, uczeń ku­śnier­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuśnierz mrz., kuśnierz mos.

Wiktionary


kuśnierek

→ ku­śnierz


SJP.pl

Patrz:

kuśnierz

kuśnierka

→ ku­śnierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nicz­ka zaj­mu­ją­ca się szy­ciem odzie­ży, ga­lan­te­rii ze skóry oraz futra

Wiktionary

Patrz:

kuśnierz

Powiązane:

 rzecz. Kuśnierz mrz.

Wiktionary


kuśnierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ku­śnier­stwem, do­ty­czą­cy ku­śnier­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuśnierz mos., Kuśnierz mrz., kuśnierstwo n.

Wiktionary


kuśnierstwo

Ku­śnier­stwo – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem wy­ro­bów skó­rza­nych (futra, czap­ki, koł­nie­rze, cie­płe obu­wie).

Tra­dy­cyj­nie ku­śnierz sam wy­pra­wiał skóry, a wy­ro­by szył i zdo­bił wy­łącz­nie ręcz­nie. Część pra­cow­ni za­cho­wa­ło ten spo­sób pracy, po­zo­sta­łe wy­ko­rzy­stu­ją szy­cie ma­szy­no­we. Ku­śnie­rze po­sia­da­li włas­ne cechy, re­gu­lu­ją­ce zwy­cza­je, za­sa­dy zdo­by­wa­nia za­wo­du, roz­są­dza­ją­ce spory.

Wikipedia


kuśnierz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się szy­ciem futer i ko­żu­chów, wy­ro­bem i na­pra­wą ga­lan­te­rii fu­trzar­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się szy­ciem odzie­ży, ga­lan­te­rii ze skóry oraz futra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­śnierz – osoba trud­nią­ca się ku­śnier­stwem
  • Ku­śnierz – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra Wiel­kie
  • Piotr Ku­śnierz – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Bro­ni­sław Ku­śnierz – pol­ski praw­nik
  • Ro­bert Ku­śnierz – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę ku­śnie­rza, aby z tego futra zro­bił mi koł­nierz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuśnierstwo n., kuśnierczyk m., Kuśnierz m.

:: fż. kuśnierka ż.

 przym. kuśnierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kożusznik, kożuszkarz, futrzarz

Wiktionary


kuśniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuśtyczek

kusz­ty­czek;
1. zdrob­nie­nie od: kusz­tyk;
2. po­tocz­nie: mały kie­li­szek wódki


SJP.pl


kuśtyk

ku­law­ka, kusz­tyk;
1. szkla­ny kie­lich po­zba­wio­ny pła­skiej pod­sta­wy, po­pu­lar­ny w Pol­sce w XVII i XVIII wieku;
2. za­war­tość tego kie­li­cha


SJP.pl


kuśtykać

cho­dzić, uty­ka­jąc na jedną nogę, kuleć; cho­dzić nie­po­rad­nie, po­ty­ka­jąc się; kusz­ty­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. przy­kuś­ty­kać)

 (1.1) iść ku­le­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­brał swoje kule i za­czął na nich kuś­ty­kać wokół obo­zo­wi­ska.

 (1.1) Do ga­bi­ne­tu, kuś­ty­ka­jąc, wśliz­gnął się otyły po­da­gryk, krzy­wiąc się nie­mi­ło­sier­nie i po­sy­ku­jąc z bólu za każ­dym kro­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuśtykanie n., przykuśtykanie n.

 czas. przykuśtykać dk.

Wiktionary


kuśtykiem

ku­law­ka, kusz­tyk;
1. szkla­ny kie­lich po­zba­wio­ny pła­skiej pod­sta­wy, po­pu­lar­ny w Pol­sce w XVII i XVIII wieku;
2. za­war­tość tego kie­li­cha


SJP.pl


kuświk

naz­wi­sko


SJP.pl


kuźma

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kuźma – pol­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Erazm Kuźma – pol­ski ese­i­sta i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Jan Kuźma – kon­fe­de­rat bar­ski
  • Mi­ro­sław Kuźma – pol­ski ilu­stra­tor, pla­ka­ci­sta, ka­ry­ka­tu­rzy­sta, rzeź­biarz, sce­no­graf
  • Mi­ro­sław Kuźma – pol­ski bok­ser
  • Ry­szard Kuźma – pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Kuźma – sło­wiań­ski wa­riant imie­nia mę­skie­go Kosma
  • Mie­czy­sław Kuzma – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


kuźmicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kuźmicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kuźmina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kuź­mi­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Bir­cza. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży na Po­gó­rzu Prze­my­skim.

Do 1954 ist­nia­ła gmina Kuź­mi­na. W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kuź­mi­na, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Le­szcza­wa Dolna. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


kuźmiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kuźmiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Kuź­miń­ski (1880–1976) – pol­ski ma­larz, pe­da­gog, żoł­nierz
  • Jacek Kuź­miń­ski (ur. 1975) – pol­ski trój­bo­i­sta
  • Jacek Kuź­miń­ski (ur. 1978) – pol­ski ju­do­ka i tre­ner judo
  • Ka­zi­mierz Kuź­miń­ski (1907–1989) – pol­ski żoł­nierz
  • Krzysz­tof Kuź­miń­ski (1938–2019) – pol­ski na­u­ko­wiec, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Krzysz­tof Kuź­miń­ski (1966–2005) – pilot sa­mo­lo­to­wy i szy­bow­co­wy, pilot doś­wiad­czal­ny
  • Mar­cin Kuź­miń­ski (1964–2016) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Ołek­sandr Kuź­min­ski (1884–1975) – ro­syj­ski i ukra­iń­ski żoł­nierz
  • Ro­bert Kuź­miń­ski – pol­ski le­śnik
  • Sta­ni­sław Kuź­miń­ski (1895–1969) – pol­ski woj­sko­wy
  • Sta­ni­sław Kuź­miń­ski (ur. 1936) – pol­ski fizyk
  • Ta­de­usz Kuź­miń­ski (1915–1979) – pol­ski hi­sto­ryk i dy­plo­ma­ta

Wikipedia


kuźmowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kuźmy lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kuźnia

1. warsz­tat ko­wal­ski;
2. za­kład prze­my­sło­wy lub jego od­dział, w któ­rym wy­ko­nu­je się przed­mio­ty me­ta­lo­we za po­mo­cą kucia;
3. in­sty­tu­cja, szko­ła itp. w któ­rej szko­li się spe­cja­li­stów z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) warsz­tat ko­wa­la;

 (1.2) ar­chit. dom z warsz­ta­tem ko­wa­la

 (1.3) techn. wy­dział fa­bry­ki, w któ­rym wy­ko­nu­je się kucie

 (1.4) przen. miej­sce pow­sta­wa­nia idei, wy­cho­wy­wa­nia kadr

 (1.5) daw. środ. prze­stęp­cze ko­ściół

 (1.6) ornit. pot. miej­sce, w któ­rym dzię­cioł ro­złu­pu­je szysz­ki, aby do­stać się do na­sio­na

Wiktionary

Kuź­nia – bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prac ko­wal­skich; także miej­sce do pod­ku­wa­nia koni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby roz­nie­cić ogień w kuźni, na­le­ży sil­nie dmu­chać mie­chem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʑɲa, AS: kuźńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźnica ż.

 czas. wykuć dk.

 przym. kuźniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) daw. hamernia

Wiktionary


kuźniak

naz­wi­sko


SJP.pl


kuźnianin

miesz­ka­niec Kuźni Ra­ci­bor­skiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kuźnianka

miesz­kan­ka Kuźni Ra­ci­bor­skiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kuźniar

naz­wi­sko


SJP.pl

Kuź­niar (forma żeń­ska: Kuź­niar; licz­ba mnoga: Kuź­nia­ro­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 2404 osoby.

Wikipedia


kuźniarka

me­cha­nicz­na prasa kuź­ni­cza do wy­ko­ny­wa­nia z du­żych od­ku­wek


SJP.pl

Kuź­niar­ka – typ prasy me­cha­nicz­nej o ukła­dzie kor­bo­wym i o dwóch su­wa­kach po­ru­sza­ją­cych się wzglę­dem sie­bie pod kątem pro­stym.

Kuź­niar­ki bu­du­je się z pio­no­wym lub coraz sze­rzej sto­so­wa­nym po­zio­mym po­dzia­łem ma­tryc. Po­nie­waż w przy­pad­ku tych urzą­dzeń pow­sta­ją duże na­prę­że­nia ter­micz­ne, przy do­bo­rze ma­te­ria­łów na ma­try­ce na­le­ży kie­ro­wać się wa­run­ka­mi pracy na­rzę­dzia.

Wikipedia


kuźniarski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuźniański

przy­miot­nik od: Kuź­nia Ra­ci­bor­ska


SJP.pl


kuźnica

1. dawny za­kład hut­ni­czy; ha­mer­nia;
2. in­sty­tu­cja, śro­do­wi­sko, miej­sce sku­pia­ją­ce wy­bit­nych ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. hutn. kuź­nia

 (1.2) przen. szko­ła, wszech­ni­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kuź­ni­ca – dawny za­kład hut­ni­czy
  • Kuź­ni­ca – część mia­sta Nowa Ruda, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie mia­sto Nowa Ruda
  • Kuź­ni­ca – część wsi Ja­go­dzin, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Wę­gli­niec
  • Kuź­ni­ca – osada leśna w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Kuź­ni­ca – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • Kuź­ni­ca – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Kuź­ni­ca – przy­sió­łek wsi Kie­do­sy, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szyn
  • Kuź­ni­ca – wieś w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Nowa Brzeź­ni­ca
  • Kuź­ni­ca – wieś w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Sul­mie­rzy­ce
  • Kuź­ni­ca – wieś w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­drąb
  • Kuź­ni­ca – wieś w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Kuź­ni­ca – wieś w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kuź­ni­cy na końcu wsi praca wre od bia­łe­go świtu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźnia ż.

 przym. kuźniczy

 przysł. kuźniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuźnia

 (1.2) kuźnia

Wiktionary


kuźnice

1. dawny za­kład hut­ni­czy; ha­mer­nia;
2. in­sty­tu­cja, śro­do­wi­sko, miej­sce sku­pia­ją­ce wy­bit­nych ludzi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kuź­ni­ce – część mia­sta Za­ko­pa­ne­go
  • Kuź­ni­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń
  • Kuź­ni­ce – przy­sió­łek wsi Mio­da­ry w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Świer­czów
  • Kuź­ni­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Na­gło­wi­ce
  • Kuź­ni­ce Świd­nic­kie
  • Kuź­ni­ce To­ma­szow­skie

Wikipedia


kuźnicki

przy­miot­nik od: Kuź­ni­ca, Kuź­ni­ce


SJP.pl


kuźnictwo

dział tech­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się pro­ce­sa­mi obrób­ki przed­mio­tów me­ta­lo­wych przez kucie; ku­zien­nict­wo, ko­wal­stwo, prze­mysł kuź­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem przed­mio­tów me­ta­lo­wych przez kucie

Wiktionary


kuźniczanin

miesz­ka­niec Kuź­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kuźniczanka

miesz­kan­ka Kuź­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kuźniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kuź­ni­cą / kuź­nią, do­ty­czą­cy kuź­ni­cy / kuźni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan na­u­czył się fachu kuź­ni­cze­go od swego dziad­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźnia ż., kuźnica ż.

Wiktionary


kuźnieck

mia­sta w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie pen­zeń­skim;

Wiktionary

Kuź­nieck ( Кузнецк) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie pen­zeń­skim, przy linii ko­le­jo­wej Sa­ma­ra-Penza, nad rzeką Tru­je­wo (do­rze­cze Wołgi). Około 80 tys. miesz­kań­ców (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kuźniecki

Wiktionary


kuźniecki

przy­miot­nik od: Kuź­nieck


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kuź­niec­kiem, do­ty­czą­cy Kuź­niec­ka

 (1.2) hist. zwią­za­ny z Kuź­niec­kiem, do­ty­czą­cy Kuź­niec­ka (po 1932 No­wo­kuź­nieck)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuźnieck mrz., Nowokuźnieck mrz.

Wiktionary


kuźniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kuźnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kuź­nik – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Kuź­nik – część wsi Ry­chwał­dek w woj. ślą­skiem, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Świn­na
  • Duży Kuź­nik – je­zio­ro na te­re­nie re­zer­wa­tu „Kuź­nik”
  • Mały Kuź­nik – je­zio­ro na te­re­nie re­zer­wa­tu „Kuź­nik”
  • Ju­liusz Kuź­nik (ur. 1976) – pol­ski wo­ka­li­sta, muzyk, kom­po­zy­tor, autor tek­stów, aran­żer, pro­du­cent na­grań, kie­row­nik mu­zycz­ny
  • Nor­bert Ma­te­usz Kuź­nik (1946–2006) – kom­po­zy­tor, te­o­re­tyk, or­ga­ni­sta i or­gan­mistrz
  • Kuź­nik – kra­jo­bra­zo­wy re­zer­wat przy­ro­dy po­ło­żo­ny w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Piły
  • Kuź­nik – nie­o­fic. przy­sió­łek wsi Bro­no­wo w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Kuź­ni­ki

Wikipedia


kuźwa

prze­kleń­stwo wy­po­wia­da­ne wów­czas, gdy czło­wiek nie chce uży­wać bar­dziej wul­gar­nych słów


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. eufem. uży­wa­ny jako prze­kleń­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuźwa, była już tak bli­sko!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźwica ż.

 czas. kuźwić ndk., kuźwować ndk., wkuźwiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kurna, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, jasna ciasna, o w mordę, w mordę jeża, psiakość, psiakrew, psiamać, psianoga

Wiktionary


kuźwica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. okre­śle­nie zde­ner­wo­wa­nia i wście­kło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz mnie kuź­wi­ca weź­mie!

 (1.1) W tym domu można do­stać kuź­wi­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźwa ż., kuźwisko n., kuziewka ż., kuźwowanie n., nakuźwianie n., pokuźwowanie n., kuźwowość ż.

 wykrz. kuźwa

 czas. kuźwić, kuźwować

 przysł. kuźwowo

 przym. skuźwiały, kuźwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biała gorączka, pierdolec

Wiktionary


kuźwić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­du­ży­wać słowa „kuźwa”, prze­kli­nać, bluz­gać

 (1.2) wulg. śmier­dzieć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kuź­wić się

 (2.1) wulg. pro­sty­tu­o­wać się

 (2.2) wulg. o ko­bie­cie: sy­piać z wie­lo­ma part­ne­ra­mi

 (2.3) wulg. przen. po­ni­żać się, upad­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Idź się umyj, bo kuź­wisz gów­nem!

 (2.1-2) Ta z trze­cie­go pię­tra w ogóle nie dba o swoje dzie­ci tylko się kuźwi, co­dzien­nie z innym fa­ce­tem.

 (2.2) Próż­no mówił jej król stary, / Że we wszyst­kim trze­ba miary, / Nie wy­pa­da bo­wiem pan­nie / Tak się kuź­wić be­zu­stan­nie.

 (2.3) Nie będę się kuź­wić prze­pra­sza­jąc go za co­kol­wiek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowanie n., kuziewka ż., kuźwowość ż., kurwa ż., kuźwencja ż., kuźwiarka ż., kuźwiarnia ż., kuźwiarstwo n., kuźwiarz m., kuźwiarzyna ż., kuźwiątko n., kuźwica ż., kuźwicha ż., kuźwiczka ż., kuźwidło n., kuźwienie n., kuźwię n., kuźwik m., kuźwina ż., kuźwinka ż., kuźwisia ż., kuźwisko n., kuźwiszcze n., kuźwiszon m., kuźwiszonek m., kuźwiuga ż., kuźwliga ż.

 czas. kuźwować

 przym. kuźwi, kuźwowy

 wykrz. kuźwa, kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzucać kuźwami, kuźwować

 (1.2) jebać, walić

 (2.2) puszczać się, dawać dupy, pierdolić się, jebać się

Wiktionary


kuźwować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­kuź­wo­wać)

 (1.1) wulg. siar­czy­ście kląć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźwa ż., kuziewka ż., kuźwienie n., wkuźwianie n., wkuźwienie n., wykuźwianie n., wykuźwienie n., kuźwica ż., kuźwisko n., kuźwowanie n., pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowość ż.

 czas. kuźwić ndk., wkuźwiać ndk., wkuźwić dk., wykuźwiać ndk., wykuźwić dk., pokuźwować dk.

 przym. kuźwi, kuźwowy

 przysł. kuźwowo

 wykrz. kuźwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeklinać; wulg. rzucać kuźwami

Wiktionary


kv

sym­bol ki­lo­wol­ta, jed­nost­ki na­pię­cia prądu elek­trycz­ne­go rów­nej 1000 wol­tom (od­czy­ty­wa­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ki­lo­wolt (kV)
  • KV (mu­zy­ka) – kom­plet­ny ka­ta­log dzieł W.A. Mo­zar­ta
  • KV – Kar­pat­hen­ve­re­in – nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja tu­ry­stycz­na dzia­ła­ją­ca w Ta­trach
  • KV (me­cha­ni­ka pły­nów) Kv (współ­czyn­nik prze­pły­wu), de­fi­nio­wa­ny jako prze­pływ wody o tem­pe­ra­tu­rze od 5 do 30 °C przez zawór w me­trach sze­ścien­nych na go­dzi­nę, po­wo­du­jąc spa­dek ci­śnie­nia równy 1 bar.
  • KV - Ka­ta­log dzieł Wolf­gan­ga Ama­de­u­sza Mo­zar­ta
  • KW

Wikipedia


kva

skrót od: ki­lo­wol­to­am­per


SJP.pl


kw

ki­lo­wat


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = górn. Kom­pa­nia Wę­glo­wa;

 (1.2) = polit. ko­mi­tet wy­bor­czy;

 (1.3) = polit. ko­mi­tet wo­je­wódz­ki

 (1.4) = księg. kasa wyda

 (1.5) = adm. praw. księ­ga wie­czy­sta;

 (1.6) = wojsk. kontr­wy­wiad woj­sko­wy

 (1.7) = kolej. Ko­le­je Wiel­ko­pol­skie;

 (1.8) = praw. ko­deks wy­kro­czeń;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KW – twier­dza w Bel­gii
  • kw – mię­dzy­na­ro­do­wy kod ISO 639-1 ję­zy­ka kor­nij­skie­go,
  • kW – skrót jed­nost­ki mocy – ki­lo­wat (1 kW = 1000 W = 1,36 KM),
  • KW – mię­dzy­na­ro­do­wy kod ISO 3166-1 Ku­wej­tu,
  • KW – seria ra­dziec­kich czoł­gów cięż­kich z okre­su II wojny św. (KW-1, KW-2, KW-85)
  • KW – skrót „kasa wyda” – pok­wi­to­wa­nie wy­pła­ty go­tów­ki z kasy firmy,
  • KW – skrót księ­gi wie­czy­stej,
  • .kw – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na do Ku­wej­tu,
  • kw – ko­deks wy­kro­czeń,
  • ko­mi­tet wo­je­wódz­ki,
  • Klub Wy­so­ko­gór­ski,
  • Ko­le­je Wiel­ko­pol­skie,

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Py­ta­niem jest, czy i kiedy obli­cze SLD bę­dzie przy­po­mi­na­ło sym­pa­tycz­ną buzię po­słan­ki Agniesz­ki Pa­ster­nak, któ­rej oj­czyz­ną jest bez wąt­pie­nia III Rzecz­po­spo­li­ta, nie zaś otłu­szczo­ną fiz­jo­no­mię uwła­szczo­ne­go se­kre­ta­rza KW PZPR, dla któ­re­go oj­czyz­ną po­zo­sta­ła Pol­ska Lu­do­wa.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== KW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = inform. keyword → hasło

 (1.2) = poczt. Kirkwall → Kirkwall (miasto)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

 (1.4) KP

hiperonimy.

hiponimy.

 (1.2) KKW, KWW

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== KW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = inform. keyword → hasło

 (1.2) = poczt. Kirkwall → Kirkwall (miasto)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kw.

skrót od:
1. kwa­dra­to­wy;
2. kwar­tał;
3. kwa­te­ra; kwat.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kwar­tał

 (1.2) = kwa­dra­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W II kw. br. śred­nio 41 proc. wszyst­kich prze­my­ca­nych do Pol­ski pa­pie­ro­sów po­cho­dzi­ło z te­re­nów Bia­ło­ru­si.

 (1.2) Po­wierzch­nia Ka­ta­ru liczy 11 571 km kw.

Wiktionary


kwa

1. grupa ję­zy­ków afry­kań­skich, w skład któ­rej wcho­dzi m.in. język ewe;
2. wyraz, naj­czę­ściej pow­tó­rzo­ny, ma­ją­cy na­śla­do­wać kwa­ka­nie; kwak


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos wy­da­wa­ny przez kacz­kę

przy­miot­nik

 (2.1) jęz. okre­śle­nie pod­gru­py ję­zy­ków ni­ge­ro-kon­gij­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwa – od­ci­nek rzeki Kasai po­mię­dzy rzeką Fimi a uj­ściem do rzeki Kongo,
  • ję­zy­ki kwa.
  • Skrót KWA jest rów­nież oz­na­cze­niem po­wia­tu wa­do­wic­kie­go na pol­skich ta­bli­cach re­je­stra­cyj­nych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfa, AS: kfa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. kwak m., kwakanie n., kwaknięcie n.

:: czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

Wiktionary


kwacha

[czy­taj: kła­cza]
1. jed­nost­ka pie­nięż­na Zam­bii (1 kwa­cha = 100 ngwee);
2. jed­nost­ka pie­nięż­na Ma­la­wi (1 kwa­cha = 100 tam­ba­la)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ma­la­wi i Zam­bii; ,

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwa­cha ma­la­wij­ska – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ma­la­wi
  • Kwa­cha zam­bij­ska – wa­lu­ta Zam­bii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfaxa, AS: kfaχa

Wiktionary


kwacz

ro­dzaj pędz­la uży­wa­ny do sma­ro­wa­nia smołą, roz­pro­wa­dza­nia farby itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. pro­wi­zo­rycz­ny pę­dzel w po­sta­ci kija z przy­mo­co­wa­nym zwit­kiem szmat lub pakuł, słu­żą­cy do roz­pro­wa­dza­nia gę­stych sub­stan­cji, np. smoły, farby lub kleju

 (1.2) przest. iron. złej ja­ko­ści, nie­pro­fe­sjo­nal­ny pę­dzel ma­lar­ski

 (1.3) środ. prze­stęp., także. gw-pl|Lwów., dziś pot. areszt, wię­zie­nie

 (1.4) daw. środ. prze­stęp. od­dział w szpi­ta­lu dla osób z cho­ro­bą prze­no­szo­ną drogą płcio­wą

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kwa­kać

Wiktionary


kwaczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kwacz

 (1.2) hig. pa­ty­czek z na­wi­nię­tym na jeden lub oba końce ka­wał­kiem waty, słu­żą­cy naj­czę­ściej do czy­szcze­nia prze­wo­du słu­cho­we­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) patyczek higieniczny

Wiktionary


kwaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kwadra

1. faza Księ­ży­ca, pod­czas któ­rej wi­docz­na jest po­ło­wa pół­ku­li;
2. ude­rze­nie w bi­lar­dzie, wsku­tek któ­re­go bila ude­rza trzy razy o bandę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. faza księ­ży­ca, pod­czas któ­rej widać po­ło­wę jego tar­czy

 (1.2) w bi­lar­dzie: ude­rze­nie bili, na sku­tek, któ­re­go ude­rza ona trzy­krot­nie o bandę, za­kre­śla­jąc tym samym czwo­ro­bok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfadra, AS: kfadra

Wiktionary


kwadracik

zdrob­nie­nie od: kwa­drat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kwa­drat

 (1.2) mały kwa­drat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W pre­zen­cie pod cho­in­kę do­sta­łem żółty kra­wat w zie­lo­ne kwa­dra­ci­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈdrat͡ɕik, AS: kfadraćik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwadrat.

Wiktionary


kwadralit

kształt­ka szkla­na o kwa­dra­to­wej po­wierzch­ni z wgłę­bie­niem, uży­wa­na jako ele­ment kon­struk­cyj­ny stro­pów, stro­po­da­chów świet­li­ków w po­zio­mie, chod­ni­ków itp.


SJP.pl


kwadrans

1. pięt­na­ście minut;
2. mie­dzia­na mo­ne­ta rzym­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. czwar­ta część go­dzi­ny, 15 minut

 (1.2) hist. nu­mizm. drob­na rzym­ska mo­ne­ta roz­mien­na, także jed­nost­ka wagi; czwar­ta część asa;;

Wiktionary

Kwa­drans (łac. "qu­a­drans", czwar­ta część) – ćwierć go­dzi­ny, czyli pięt­na­ście minut.

Kwa­drans aka­de­mic­ki to zwy­czaj na wyż­szych uczel­niach, który poz­wa­la na opu­szcze­nie bez żad­nych kon­sek­wen­cji stu­den­tom zajęć, gdy pro­wa­dzą­cy spóź­nia się ponad pięt­na­ście minut. Ten sam zwy­czaj poz­wa­la stu­den­tom na spóź­nie­nie się na za­ję­cia do 15 minut, bez po­no­sze­nia ne­ga­tyw­nych kon­sek­wen­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U den­ty­sty spę­dzi­łam trzy kwa­dran­se, w tym dwa w po­cze­kal­ni.

 (1.2) Pie­niądz brą­zo­wy, wy­bi­ja­ny na zle­ce­nie se­na­tu, sta­no­wi­ły mo­sięż­ne se­ster­ce i du­pon­diu­sy oraz mie­dzia­ne asy i kwa­dran­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfadrãw̃s, AS: kfadrãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartał m., kwartet m., kwadrat m., kwadratura ż., kwadracik m.

:: zdrobn. kwadransik m.

 przym. kwadransowy, kwadratowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztwierć

 (1.2) quadrans, kodrantes

Wiktionary


kwadransik

zdrob­nie­nie od: kwa­drans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kwa­drans

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już za kwa­dran­sik bę­dzie­my w domku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrans m.

Wiktionary


kwadrant

1. część pła­szczyz­ny ogra­ni­czo­na osia­mi ukła­du współ­rzęd­nych; ćwiart­ka koła;
2. dawny przy­rząd do wyz­na­cza­nia po­ło­że­nia gwiazd o kształ­cie ćwiart­ki okrę­gu z na­nie­sio­ną po­dział­ką ką­to­wą, po któ­rej prze­su­wał się prze­zier­nik;
3. przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru kątów w pła­szczyź­nie pio­no­wej, uży­wa­ny w róż­nych dzie­dzi­nach, np. astro­no­mii, że­glar­stwie, ar­ty­le­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. każda z czte­rech czę­ści pła­szczyz­ny wyz­na­czo­nych przez osie pro­sto­kąt­ne­go ukła­du współ­rzęd­nych

 (1.2) mat. ćwiart­ka koła lub okrę­gu

 (1.3) techn. astr. wojsk. przy­rząd w kształ­cie ćwiart­ki okrę­gu, słu­żą­cy do po­mia­ru kątów;

 (1.4) techn. ele­ment kon­struk­cyj­ny przy­rzą­dów po­mia­ro­wych ma­ją­cy kształt ćwiart­ki koła

 (1.5) sport. ze­spo­ło­wa gra mło­dzie­żo­wa po­dob­na do pa­lan­ta

 (1.6) me­te­o­rol. jed­nost­ka dłu­go­ści równa około jed­nej czwar­tej po­łud­ni­ka ziem­skie­go

 (1.7) śrpol. nu­mizm. sta­ro­żyt­na rzym­ska mo­ne­ta warta jedną czwar­tą asa;

 (1.8) med. jedna z czte­rech czę­ści wyz­na­czo­nych na po­wierzch­ni na­rzą­du lub oko­li­cy ciała

 (1.9) astr. jeden z czte­rech wy­cin­ków pła­szczyz­ny Drogi Mlecz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kwa­drant – in­stru­ment uży­wa­ny w astro­no­mii i ar­ty­le­rii
  • kwa­drant – jeden z czte­rech wy­cin­ków pła­szczyz­ny Drogi Mlecz­nej
  • kwa­drant – czwar­ta część ga­lak­ty­ki w fik­cyj­nym świe­cie Star Trek
  • Kwa­drant Ścien­ny – nie­uz­na­wa­ny dziś gwia­zdo­zbiór
  • kwa­drant (ge­o­me­tria) – część pła­szczyz­ny ogra­ni­czo­na osia­mi ukła­du współ­rzęd­nych
  • kwa­drant (gra) – gra ze­spo­ło­wa wy­wo­dzą­ca się od pa­lan­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) […] weź­mie­my teraz cały okrąg i prze­pro­wa­dzi­my w nim śred­ni­ce: po­zio­mą i pio­no­wą. Śred­ni­ce te po­dzie­lą koło na czte­ry ćwiart­ki (kwa­dran­ty).

 (1.3) Na ża­glow­cu nie bra­ku­je jed­nak pro­stych in­stru­men­tów na­wi­ga­cyj­nych, uży­wa­nych w daw­nych wie­kach — laski Ja­ku­ba i kwa­dran­tu, które słu­ży­ły je­szcze Ko­lum­bo­wi do wyz­na­cza­nia sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej.

 (1.5) OMW daje też moż­li­wość poz­na­nia i na­u­cze­nia się gry w pe­tan­kę, squ­as­ha, kwa­drant czy krę­gle i ostat­nio golfa.

 (1.8) W pra­wi­dło­wych wa­run­kach wą­tro­ba zaj­mu­je prawy górny kwa­drant jamy brzusz­nej po­wy­żej łuku że­bro­we­go oraz część nad­brzu­sza, się­ga­jąc 5–10 cm na lewo od linii środ­ko­wej ciała.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ćwierćkole, ćwierciak, ćwiercian

 (1.3) czwartak, ćwierciokrąg

 (1.7) kwadrans

Wiktionary


kwadrantydy

rój me­te­o­rów zwią­za­ny z or­bi­tą ko­me­ty Ko­zi­ka-Pel­tie­ra


SJP.pl

Kwa­dran­ty­dy (QUA) – rój me­te­o­rów ak­tyw­ny od 1 do 7 stycz­nia, mak­si­mum przy­pa­da na 3 stycz­nia.

Nazwa roju po­cho­dzi od nie­ist­nie­ją­ce­go już gwia­zdo­zbio­ru Kwa­dran­tu Ścien­ne­go – łac. "Qu­a­drans Mu­ra­lis" (obec­nie część Wo­la­rza). Jego ra­diant jest po­ło­żo­ny na po­gra­ni­czu Wo­la­rza, Her­ku­le­sa i Smoka.

Wikipedia


kwadrat

1. pła­ska fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na ma­ją­ca 4 boki rów­nej dłu­go­ści i 4 kąty pro­ste;
2. rzecz przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem tę fi­gu­rę;
3. ilo­czyn danej licz­by przez nią samą;
4. roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 48 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (18,048 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt o czte­rech bo­kach rów­nej dłu­go­ści i czte­rech ką­tach pro­stych, czwo­ro­kąt fo­rem­ny;

 (1.2) mat. wynik po­tę­go­wa­nia stop­nia dru­gie­go;

 (1.3) pot. dom, miesz­ka­nie

 (1.4) druk. po­ligr. miara dłu­go­ści sto­so­wa­na w po­li­gra­fii i dru­kar­stwie, równa czte­rem cy­ce­rom (= czter­dzie­stu ośmiu punk­tom);

 (1.5) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki lub ju­stun­ku od­po­wia­da­ją­cy czter­dzie­stu ośmiu punk­tom (18,0432 mm)

 (1.7) slang. młodz. osoba głu­pia, nie­roz­sąd­na

 (1.8) slang. młodz. czło­wiek mu­sku­lar­ny, uży­wa­ją­cy ste­ry­dów

 (1.9) slang. młodz. LSD (nar­ko­tyk)

Wiktionary

Kwa­drat (łac. "qu­a­dra­tum" – „czwo­ro­bok, kwa­drat”) – czwo­ro­kąt fo­rem­ny, czyli z przy­sta­ją­cy­mi bo­ka­mi i ką­ta­mi wew­nętrz­ny­mi (a stąd pro­sty­mi). Można go rów­nież scha­rak­te­ry­zo­wać jako:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwa­drat jest pro­sto­ką­tem o wszyst­kich bo­kach rów­nych.

 (1.2) 5 do kwa­dra­tu daje 25.

 (1.4) Na licz­bę zna­ków, przy­pa­da­ją­cą na jeden kwa­drat bie­żą­cy kom­pu­te­ro­we­go skła­du, ma wpływ roz­dziel­czość wy­bra­ne­go urzą­dze­nia dru­ku­ją­ce­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfadrat, AS: kfadrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m., kwadratel m.

:: zdrobn. kwadracik m.

 przym. kwadratowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) druga potęga

Wiktionary


kwadratel

mały kafel pie­co­wy o sko­śnie ścię­tych kra­wę­dziach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. nie­du­ży kafel pie­co­wy o sko­śnie przy­cię­tych kra­wę­dziach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrat mrz.

Wiktionary


kwadratelowy

przy­miot­nik od: kwa­dra­tel


SJP.pl


kwadratnik

kwa­drat­nik trzci­no­wy - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny kwa­drat­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Kwa­drat­nik ("Te­tra­gnat­ha") – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny kwa­drat­ni­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy co najm­niej 324 opi­sa­ne ga­tun­ki.

Wikipedia


kwadratnikowate

o ce­chach kwa­drat­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl

Kwa­drat­ni­ko­wa­te (Te­tra­gnat­hi­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków z grupy Ara­ne­o­morp­hae. We­dług "The World Spi­der Ca­ta­log" Nor­ma­na Plat­nic­ka z 2013 roku na­le­ży do niej 47 ro­dza­jów obej­mu­ją­cych 957 współ­czes­nych ga­tun­ków, jed­nak jest to praw­do­po­dob­nie za­led­wie około po­ło­wy ich fak­tycz­nej róż­no­rod­no­ści. W Pol­sce wy­stę­pu­je 15 ga­tun­ków, m.in. czaik je­sien­ny, czy sie­ciarz ja­ski­nio­wy (zo­bacz:).

Wikipedia


kwadratnikowaty

o ce­chach kwa­drat­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


kwadratowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem kwa­drat


SJP.pl


kwadratowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kwa­dra­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrat m., kwadracik m., kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m.

 przym. kwadratowy

 przysł. kwadratowo

Wiktionary


kwadratowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. o funk­cji, rów­na­niu, pier­wiast­ku: dru­gie­go stop­nia

 (1.2) me­trol. przy jed­nost­kach miary: pod­nie­sio­ny do dru­giej po­tę­gi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) zbli­żo­ny kształ­tem do kwa­dra­tu, kan­cia­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wia­stek kwa­dra­to­wy z 16 wy­no­si 4.

 (1.2) War­sza­wa ma po­wierzch­nię 518 ki­lo­me­trów kwa­dra­to­wych.

 (2.1) Blat tego stołu jest kwa­dra­to­wy.

 (2.1) Fry­zu­ra do­brze do­bra­na do kwa­dra­to­wej twa­rzy po­win­na ją op­tycz­nie wys­mu­klać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfadraˈtɔvɨ, AS: kfadratovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrat m., kwadracik m., kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m., kwadratowość ż.

 przysł. kwadratowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) prostokątny, kanciasty

Wiktionary


kwadratrysa

Kwa­dra­try­sa – ro­dzaj ki­ne­ma­tycz­nie kon­stru­o­wa­nej krzy­wej, która pier­wszy raz zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na do grec­kiej ge­o­me­trii przez Hip­pia­sza z Elidy. Jest to krzy­wa pła­ska pow­sta­ła z punk­tów prze­cię­cia (zbiór punk­tów prze­cię­cia) dwóch boków kwa­dra­tu prze­su­wa­nych ru­chem jed­no­staj­nym w takim samym od­stę­pie czasu w kie­run­ku boku trze­cie­go, przy czym jeden z nich po­ru­sza się ze stałą pręd­ko­ścią ką­to­wą, drugi zaś – ze stałą pręd­ko­ścią li­nio­wą.

Wikipedia


kwadratura

w ma­te­ma­ty­ce: wyz­na­cze­nie po­wierzch­ni danej fi­gu­ry pła­skiej po­przez wy­kre­śle­nie kwa­dra­tu o polu rów­nym polu tej fi­gu­ry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kwa­dra­tu­ra fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej,
  • kwa­dra­tu­ra koła,
  • kwa­dra­tu­ra nu­me­rycz­na,
  • kwa­dra­tu­ra New­to­na-Co­te­sa,
  • kwa­dra­tu­ra Ga­us­sa (me­cha­nicz­na);
  • kwa­dra­tu­ra spek­trum,
  • kwa­dra­tu­ra w ar­chi­tek­tu­rze,
  • kwa­dra­tu­ra w astro­no­mii,
  • Wy­daw­nict­wo Kwa­dra­tu­ra.

Wikipedia


kwadratówka

rura o kwa­dra­to­wym prze­kro­ju do na­pę­dza­nia urzą­dzeń wiert­ni­czych


SJP.pl


kwadro

kwa­dro­fo­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kwa­dro­fo­nicz­ny

przy­słó­wek

 (2.1) kwa­dro­fo­nicz­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) pot. urzą­dze­nie lub ze­staw kwa­dro­fo­nicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrofonia ż.

 przym. kwadrofoniczny

 przysł. kwadrofonicznie

 przedr. kwadro-

Wiktionary


kwadrofonia

sy­stem czte­ro­ka­na­ło­we­go prze­ka­zy­wa­nia dźwię­ku, poz­wa­la­ją­cy na po­sze­rze­nie pa­no­ra­my od­słu­chu w sto­sun­ku do sy­ste­mu ste­re­o­fo­nicz­ne­go


SJP.pl

Kwa­dro­fo­nia (pot. kwa­dro) – sy­stem czte­ro­ka­na­ło­wej trans­mi­sji dźwię­ku. Był to pier­wszy w hi­sto­rii ko­mer­cyj­ny sy­stem dźwię­ku wie­lo­ka­na­ło­we­go.

Kwa­dro­fo­nia sta­no­wi­ła po­stęp w sto­sun­ku do dźwię­ku ste­re­o­fo­nicz­ne­go; dzię­ki do­da­niu tyl­nych gło­śni­ków (iden­tycz­nych z przed­ni­mi – ina­czej, niż w obec­nych sy­ste­mach wie­lo­ka­na­ło­wych) uzy­ski­wa­no nie tylko prze­strzen­ność i od­da­nie aku­sty­ki miej­sca na­gra­nia, ale też po­sze­rze­nie sceny, stwo­rze­nie głębi i pre­cy­zyj­niej­szą lo­ka­li­za­cję źró­deł dźwię­ku.

Wikipedia


kwadrofoniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kwa­dro­fo­nicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrofonia ż.

 przym. kwadrofoniczny

 przysł. kwadrofonicznie

Wiktionary


kwadrofoniczny

przy­miot­nik od: kwa­dro­fo­nia


SJP.pl


kwadrokopter

ma­szy­na la­ta­ją­ca z czte­re­ma śmi­gła­mi; qu­a­dro­kop­ter, czte­ro­wir­ni­ko­wiec


SJP.pl


kwadrupla

ro­dzaj po­dat­ku opła­ca­ne­go za cza­sów Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta przez no­wych po­se­so­rów


SJP.pl


kwadruplet

1. w ło­wiect­wie: czte­ry ko­lej­ne, celne strza­ły, od­da­ne przez my­śli­we­go;
2. coś zło­żo­ne­go z czte­rech po­dob­nych lub iden­tycz­nych ele­men­tów


SJP.pl


kwadrupol

układ dwóch di­po­li rów­nych co do wiel­ko­ści, ale prze­ciw­nie skie­ro­wa­nych


SJP.pl

Kwa­dru­pol – obiekt po­sia­da­ją­cy mo­ment kwa­dru­po­lo­wy, a nie po­sia­da­ją­cy wyż­szych mo­men­tów.

Może być zre­a­li­zo­wa­ny na wiele róż­nych spo­so­bów np.:

Układ taki scha­rak­te­ry­zo­wa­ny jest przez wiel­kość fi­zycz­ną zwaną mo­men­tem kwa­dru­po­lo­wym, która okre­śla pole ukła­du ła­dun­ków w du­żych od­le­gło­ściach w tych przy­pad­kach, gdy cał­ko­wi­ty ła­du­nek i mo­ment di­po­lo­wy ukła­du są równe zeru (mul­ti­po­le elek­trycz­ne i ma­gne­tycz­ne).

Wikipedia


kwadrycykl

1. rower z czte­re­ma ko­ła­mi;
2. mały sa­mo­chód o masie nie­prze­kra­cza­ją­cej zwy­kle 500 ki­lo­gra­mów; mi­kro­sa­mo­chód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. rower z czte­re­ma ko­ła­mi;

Wiktionary

Kwa­dry­cykl ( qu­a­dra­cyc­le, qu­a­dri­cyc­le), także rower czte­ro­ko­ło­wy – czte­ro­ko­ło­wy po­jazd na­pę­dza­ny siłą ludz­kich mię­śni, zwy­kle na­pę­dza­ny za po­mo­cą pe­da­łów lub dźwi­gni noż­nych. Hi­sto­rycz­nie ter­min "qu­a­dri­cyc­le" oz­na­czał prze­de wszyst­kim czte­ro­ko­ło­wy po­jazd ro­we­ro­wy na­pę­dza­ny siłą mię­śni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨt͡sɨkl̥, AS: kfadrycykl̦

Wiktionary


kwadryga

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie: ryd­wan za­przę­ga­ny w czwór­kę usta­wio­nych w jed­nym rzę­dzie koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. rzym­ski wóz dwu­ko­ło­wy, za­przę­żo­ny w czte­ry konie obok sie­bie;

Wiktionary

Kwa­dry­ga (łac. "qu­a­dri­ga") – an­tycz­ny rzym­ski wóz dwu­ko­ło­wy, za­przę­żo­ny w czte­ry konie znaj­du­ją­ce się obok sie­bie (zo­bacz też: ryd­wan). Po­wo­żo­na z po­zy­cji sto­ją­cej, uży­wa­na była głów­nie do wy­ści­gów oraz pod­czas po­cho­dów trium­fal­nych w trak­cie róż­nych uro­czy­sto­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨɡa, AS: kfadryga

Wiktionary


kwadrygancki

od­no­szą­cy się do kwa­dry­gan­ta lub cza­so­pis­ma "Kwa­dry­ga", wła­ści­wy kwa­dry­gan­tom


SJP.pl


kwadrygant

czło­nek po­e­tyc­kiej grupy Kwa­dry­ga, pow­sta­łej w 1926 roku w War­sza­wie; kwa­dry­go­wiec


SJP.pl


kwadrygowiec

czło­nek po­e­tyc­kiej grupy Kwa­dry­ga, pow­sta­łej w 1926 roku w War­sza­wie


SJP.pl


kwadryka

po­wierzch­nia dru­gie­go stop­nia, np. elip­so­i­da, pa­ra­bo­lo­i­da elip­tycz­na


SJP.pl

Kwa­dry­ka lub po­wierzch­nia dru­gie­go stop­nia – po­wierzch­nia dana rów­na­niem dru­gie­go stop­nia ze wzglę­du na współ­rzęd­ne for­mu­la_1:

Wikipedia


kwadryl

czte­ro­o­so­bo­wa gra w karty, roz­po­wszech­nio­na w XVII wieku


SJP.pl


kwadryliard

licz­ba wy­no­szą­ca 10^27


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. licz­ba o war­to­ści 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027;

Wiktionary

Kwa­dry­liard – licz­ba o war­to­ści: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027, czyli je­dyn­ka i 27 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym. Ter­min "kwa­dry­liard" jest sto­so­wa­ny w na­zew­nict­wie li­czeb­ni­ków w skali dłu­giej i nie ma swo­je­go od­po­wied­ni­ka w skali krót­kiej.

W kra­jach sto­su­ją­cych krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) licz­ba 1027 nosi nazwę ok­ty­lion, tak jak 1048 w po­zo­sta­łych kra­jach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało czło­wie­ka skła­da się z około 5 kwa­dry­liar­dów ato­mów.

Wiktionary


kwadrylion

1. w Pol­sce, An­glii, Niem­czech: bi­lion bi­lio­nów (je­dy­na z 24 ze­ra­mi);
2. w kra­jach po­łud­nio­wej Eu­ro­py, Fran­cji, Sta­nach Zjed­no­czo­nych i byłym Związ­ku Ra­dziec­kim: ty­siąc try­lio­nów (je­dyn­ka z 15 ze­ra­mi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) licz­ba o war­to­ści: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024;

Wiktionary

Kwa­dry­lion – licz­ba o war­to­ści: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024, czyli je­dyn­ka i 24 zera w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) kwa­dry­lion oz­na­cza 1 000 000 000 000 000 = 1015, czyli bi­liard w po­zo­sta­łych kra­jach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szklan­ka wody za­wie­ra kilka kwa­dry­lio­nów ato­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨlʲjɔ̃n, AS: kfadrylʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwadrylionowy

Wiktionary


kwadrylionowy

→ kwa­dry­lion


SJP.pl

Patrz:

kwadrylion

kwadrypod

rze­czow­nik

 (1.1) jeden z ro­dza­jów blo­ków be­to­no­wych słu­żą­cych do bu­do­wy fa­lo­chro­nów na­rzu­to­wych i w ochro­nie brze­gu mor­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨpɔt, AS: kfadrypot

Wiktionary


kwadryptyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. czte­ro­czę­ścio­we ma­lo­wi­dło lub pła­sko­rzeź­ba

Wiktionary


kwadrywium

qu­a­dri­vium;
1. dział sztuk wyz­wo­lo­nych wy­kła­da­nych w szko­łach sta­ro­żyt­ne­go Rzymu i śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­py, obej­mu­ją­cy aryt­me­ty­kę, ge­o­me­trię, astro­no­mię i mu­zy­kę;
2. szko­ła, w któ­rej wy­kła­da­no sztu­ki wyz­wo­lo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. eduk. po­ziom wyż­szy kształ­ce­nia w śred­nio­wie­czu obej­mu­ją­cy m.in. nauki ma­te­ma­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quadrivium n.

Wiktionary


kwadzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. etn. zwią­za­ny z Kwa­da­mi, do­ty­czą­cy Kwa­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym tle mo­że­my sobie wy­o­bra­zić, że za­sad­ni­czo sło­wiań­ska masa Lu­giów była za­pew­ne po­prze­ty­ka­na tu i ów­dzie ele­men­ta­mi ger­mań­ski­mi bądź mar­ko­mań­ski­mi, bądź kwadz­ki­mi, bądź też goc­ki­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwad mos.

Wiktionary


kwaga

afry­kań­skie zwie­rzę z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych; kwag­ga


SJP.pl


kwagga

wy­mar­ły ga­tu­nek zebry; kwaga


SJP.pl


kwai

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. Khwae Noi (rzeka)

Wiktionary


kwaito

[czy­taj: kłaj­to] od­mia­na mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej pow­sta­ła na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w So­we­to w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki


SJP.pl

Kwa­i­to – od­mia­na mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej, która pow­sta­ła na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w So­we­to w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki.

Po­cząt­ko­wo mu­zy­ka kwa­i­to sta­no­wi­ła po­łą­cze­nie wy­ko­ny­wa­nej w wol­niej­szym tem­pie mu­zy­ki house z ty­po­wy­mi afry­kań­ski­mi dźwię­ka­mi (me­lo­die, rytmy i har­mo­nie) oraz sam­pla­mi (za­pęt­lo­na per­ku­sja i głę­bo­kie linie ba­so­we). Z cza­sem styl się roz­wi­nął i za­czął łą­czyć afry­kań­skie dźwię­ki rów­nież z ta­ki­mi ga­tun­ka­mi jak hip-hop, rhythm and blues, dan­ce­hall czy disco.

Wikipedia


kwak

dźwięk wy­da­wa­ny przez kacz­kę; kwa­ka­nie


SJP.pl

Kwak – piwo bel­gij­skie o bar­wie od jas­no­brą­zo­wej do złoto-bursz­ty­no­wej, ser­wo­wa­ne w spe­cjal­nych tra­dy­cyj­nych szklan­kach, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cych klep­sy­drę o okrą­głym dnie. Kształt tych szkla­nek na­wią­zu­je do kie­li­chów, w któ­rych bel­gij­skim woź­ni­com po­da­wa­no piwo.

Wikipedia


kwakania

głos wy­da­wa­ny przez kacz­kę


SJP.pl


kwakanie

głos wy­da­wa­ny przez kacz­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwa­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaknięcie n., kwak m.

 czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

 wykrz. kwa

Wiktionary


kwakać

o kacz­ce: wy­da­wać głos


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) o kacz­ce: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ne od­gło­sy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurka gda­cze: ko, ko, ko! Kacz­ka kwa­cze: kwa, kwa, kwa!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfakat͡ɕ, AS: kfakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakanie n., kwaknięcie n.

 czas. kwaknąć dk.

 wykrz. kwa

Wiktionary


kwakier

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej, pow­sta­łej w XVII wieku w An­glii; kwakr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek Re­li­gij­ne­go To­wa­rzy­stwa Przy­ja­ciół (pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakierstwo n.

:: fż. kwakierka ż.

 przym. kwakierski

Wiktionary


kwakierka

człon­ki­ni pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej, pow­sta­łej w XVII wieku w An­glii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni Re­li­gij­ne­go To­wa­rzy­stwa Przy­ja­ciół (pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakier mos.

 przym. kwakierski

Wiktionary


kwakierski

1. zwią­za­ny z kwa­krem lub kwa­kra­mi, osiem­na­sto­wiecz­ną wspól­no­tą re­li­gij­ną;
2. w prze­no­śni: asce­tycz­ny, su­ro­wy, mo­ra­li­za­tor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z kwa­kra­mi, do­ty­czą­cy kwa­krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakier mos., kwakierka ż.

Wiktionary


kwakierstwo

1. ogół kwa­krów, grupa re­li­gij­na w ra­mach pro­te­stan­tyz­mu;
2. dok­try­na re­li­gij­na i za­sa­dy mo­ral­ne kwa­krów


SJP.pl


kwakiutlowie

grupa ple­mion In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


kwaknięcie

o kacz­ce: wydać głos


SJP.pl


kwaknąć

o kacz­ce: wydać głos


SJP.pl


kwakowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwa­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca
  • Kwa­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek

Wikipedia


kwakr

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej, pow­sta­łej w XVII wieku w An­glii; kwa­kier


SJP.pl


kwakrowie

pro­te­stanc­ka grupa wyz­na­nio­wa, pow­sta­łej w XVII wieku w An­glii, nie­po­sia­da­ją­ca świą­tyń ani ka­pła­nów; kwa­krzy


SJP.pl


kwakryzm

dok­try­na re­li­gij­na wyz­na­wa­na przez kwa­krów


SJP.pl


kwakrzy

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej, pow­sta­łej w XVII wieku w An­glii; kwakr


SJP.pl

Kwa­krzy ( Qu­a­kers), ofi­cjal­nie Re­li­gij­ne To­wa­rzy­stwo Przy­ja­ciół (ang. "Re­li­gio­us So­cie­ty of Friends") – chrze­ści­jań­ska wspól­no­ta re­li­gij­na wy­wo­dzą­ca się z pu­ry­ta­niz­mu, sil­nie ak­cen­tu­ją­ca rolę oso­bi­ste­go wew­nętrz­ne­go ob­ja­wie­nia. Współ­cze­śnie obok licz­nie re­pre­zen­to­wa­nych chrze­ści­jan wśród kwa­krów można zna­leźć także przed­sta­wi­cie­li in­nych świa­to­po­glą­dów re­li­gij­nych.

Wikipedia


kwalifikacja

1. po­dział na grupy na pod­sta­wie okre­ślo­nych kry­te­riów; ka­te­go­ry­za­cja;
2. przej­ście do na­stęp­ne­go etapu w ja­kichś za­wo­dach, ry­wa­li­za­cji;
3. seria za­wo­dów spor­to­wych w ja­kiejś dy­scy­pli­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. za­li­cze­nie do okre­ślo­nej ka­te­go­rii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwa­li­fi­ka­cja (edu­ka­cja)
    • Kwa­li­fi­ka­cja pełna
    • Kwa­li­fi­ka­cja cząst­ko­wa
    • Kwa­li­fi­ka­cje za­wo­do­we
    • Kwa­li­fi­ka­cje rol­ni­cze
  • Kwa­li­fi­ka­cja praw­na
  • Kwa­li­fi­ka­cja do­ku­men­ta­cji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲiˈkat͡sʲja, AS: kfalʹifʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikator mos./mrz., kwalifikatorka ż., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowanie n., kwalifikowalność

 czas. kwalifikować

 przym. kwalifikowany, wykwalifikowany, kwalifikowalny

Wiktionary


kwalifikacje

wyksz­tał­ce­nie po­trzeb­ne do wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du, ja­kichś czyn­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) umie­jęt­no­ści, wyksz­tał­ce­nie, doś­wiad­cze­nie po­trzeb­ne do wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du

 (1.2) etap tur­nie­ju spor­to­we­go w któ­rym za­wod­ni­cy lub dru­ży­ny wal­czą o przej­ście (czyli zak­wa­li­fi­ko­wa­nie się) do ko­lej­ne­go etapu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kwa­li­fi­ka­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacja ż., kwalifikator mos./mrz., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowanie n., kwalifikowalność

 czas. kwalifikować

 przym. kwalifikowany, wykwalifikowany, kwalifikowalny

Wiktionary


kwalifikacyjny

zwią­za­ny z kwa­li­fi­ka­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ko­nu­ją­cy oceny

 (1.2) zwią­za­ny z wyksz­tał­ce­niem, przy­go­to­wa­niem do za­wo­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikator mos./mrz., kwalifikacja ż.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eliminacyjny, oceniający

 (1.2) specjalizacyjny, zawodowy

Wiktionary


kwalifikant

1. osoba, która przesz­ła kwa­li­fi­ka­cje i uzy­ska­ła prawo do uczest­nict­wa w ko­lej­nym eta­pie za­wo­dów, kon­kur­su lub tur­nie­ju;
2. rzad­ko: osoba do­ko­nu­ją­ca kwa­li­fi­ka­cji cze­goś; kwa­li­fi­ka­tor


SJP.pl


kwalifikantka

ko­bie­ta, która przesz­ła kwa­li­fi­ka­cje i uzy­ska­ła prawo do uczest­nict­wa w ko­lej­nym eta­pie za­wo­dów, kon­kur­su lub tur­nie­ju


SJP.pl


kwalifikat

kwa­li­fi­ko­wa­ny ma­te­riał siew­ny (pod­da­ny kon­tro­li izby rol­ni­czej)


SJP.pl


kwalifikator

osoba do­ko­nu­ją­ca kwa­li­fi­ka­cji cze­goś; kwa­li­fi­kant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­for­ma­cja, zwy­kle w po­sta­ci skró­tu, po­da­wa­na przed niek­tó­ry­mi de­fi­ni­cja­mi w słow­ni­ku lub en­cy­klo­pe­dii, okre­śla­ją­ca za­kres uży­cia da­ne­go wy­ra­zu lub jego cha­rak­ter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba do­ko­nu­ją­ca kwa­li­fi­ka­cji cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwa­li­fi­ka­tor „techn.” wska­zu­je na zwią­zek opi­sy­wa­ne­go za­gad­nie­nia z tech­ni­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲiˈkatɔr, AS: kfalʹifʹikator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalitologia ż., kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikowanie n., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowalność ż.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

:: fż. kwalifikatorka ż.

 przym. kwalifikacyjny

Wiktionary


kwalifikatorka

→ kwa­li­fi­ka­tor; kwa­li­fi­kant­ka


SJP.pl


kwalifikatorski

→ kwa­li­fi­ka­tor (osoba)


SJP.pl


kwalifikowalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kwa­li­fi­ko­wal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikowalność ż.

Wiktionary


kwalifikowalność

→ kwa­li­fi­ko­wal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kwa­li­fi­ko­wal­ne

Wiktionary

Patrz:

kwalifikowalny

Przykłady

 (1.1) Uza­sad­nio­na jest re­tro­ak­tyw­na kwa­li­fi­ko­wal­ność kosz­tów po­nie­sio­nych przez Łotwę ze skut­kiem od dnia no­ty­fi­ka­cji ognisk cho­ro­by oraz przez Litwę i Bia­ło­ruś ze skut­kiem od dnia roz­po­czę­cia dzia­łań na­dzor­czych (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikacja ż., kwalifikator m., kwalifikowanie n., zakwalifikowanie n., dyskwalifikowanie n., zdyskwalifikowanie n.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., dyskwalifikować, zdyskwalifikować dk.

 przym. kwalifikowalny, kwalifikacyjny

 przysł. kwalifikowalnie

Wiktionary


kwalifikowalny

da­ją­cy się kwa­li­fi­ko­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) adm. moż­li­wy do zak­wa­li­fi­ko­wa­nia, do za­ak­cep­to­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­tek VAT w tym pro­gra­mie ope­ra­cyj­nym jest wy­dat­kiem kwa­li­fi­ko­wal­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲikɔˈvalnɨ, AS: kfalʹifʹikovalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikowalność ż., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n.

 czas. kwalifikować ndk.

Wiktionary


kwalifikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwa­li­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalitologia ż., kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikator m., kwalifikowalność ż., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

 przym. kwalifikacyjny, kwalifikowalny

Wiktionary


kwalifikowany

1. do­brze przy­go­to­wa­ny do pracy w swoim za­wo­dzie;
2. naj­lep­szy, naj­wyż­szej ja­ko­ści


SJP.pl


kwalifikować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zak­wa­li­fi­ko­wać)

 (1.1) przy­po­rząd­ko­wy­wać do okre­ślo­nej ka­te­go­rii w opar­ciu o ści­śle usta­lo­ne kry­te­ria

 (1.2) czy­nić od­po­wied­nim, po­wo­ła­nym do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kwa­li­fi­ko­wać się (dk. zak­wa­li­fi­ko­wać się)

 (2.1) być przy­dat­nym, upo­waż­nio­nym do cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikator mos./mrz., kwalifikacje nmos., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n.

 przym. kwalifikowany, kwalifikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzielić, zaliczać

 (1.2) predestynować, predysponować

Wiktionary


kwalitatywny

od­no­szą­cy się do ja­ko­ści, zwią­za­ny z ja­ko­ścią; ja­ko­ścio­wy


SJP.pl


kwalitolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi ja­ko­ści


SJP.pl


kwalitologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się ja­ko­ścią;

Wiktionary

Kwa­li­to­lo­gia – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na wie­dzy, zaj­mu­ją­ca się wszel­ki­mi za­gad­nie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi ja­ko­ści.

Kwa­li­to­lo­gia dzie­li się na kwa­li­to­lo­gię te­o­re­tycz­ną i kwa­li­to­lo­gię sto­so­wa­ną, czyli in­ży­nie­rię ja­ko­ści.

Na­ji­stot­niej­sze dzia­ły me­to­dycz­ne kwa­li­to­lo­gii to:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwalitolog m., kwalitolożka ż., kwalitowerystyka ż., kwalitonomia ż., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n., kwalifikator m., kwalifikatorka ż.

 czas. kwalifikować ndk.

 przym. kwalitologiczny, kwalifikacyjny

Wiktionary


kwalitologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kwa­li­to­lo­gią, do­ty­czą­cy kwa­li­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalitologia ż.

Wiktionary


kwangdzu

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


SJP.pl


kwant

najm­niej­sza por­cja, o jaką może się zmie­nić dana wiel­kość fiz.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. najm­niej­sza por­cja o jaką może zmie­nić się wiel­kość fi­zycz­na;

Wiktionary

Kwant – najm­niej­sza por­cja, jaką może mieć lub o jaką może zmie­nić się dana wiel­kość fi­zycz­na w po­je­dyn­czym zda­rze­niu; np. kwant ener­gii, kwant mo­men­tu pędu, kwant stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go, kwant czasu.

W me­cha­ni­ce kla­sycz­nej wiel­ko­ści fi­zycz­ne mogą przyj­mo­wać, a tym samym i zmie­niać się o do­wol­ną war­tość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­o­ria kwan­tów może mieć bar­dzo roz­le­głe kon­sek­wen­cje w wielu dzie­dzi­nach na­u­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfãnt, AS: kfãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwantowy

 przysł. kwantowo

 rzecz. kwantowanie ż., kwantyfikacja ż., kwantyzacja ż.

 czas. kwantować

Wiktionary


kwantometr

spek­tro­graf rent­ge­now­ski do prze­my­sło­wej, au­to­ma­tycz­nej ana­li­zy spek­tro­gra­ficz­nej w me­ta­lur­gii


SJP.pl


kwantosom

wy­pu­kłość błony ty­la­ko­i­du (sy­ste­mu błon wew­nętrz­nych chlo­ro­pla­stów), w któ­rej za­cho­dzi re­ak­cja świetl­na fo­to­syn­te­zy


SJP.pl


kwantowanie

w fi­zy­ce: przej­ście od opisu kla­sycz­ne­go, np. me­cha­ni­ki, elek­tro­dy­na­mi­ki, do od­po­wied­nich te­o­rii kwan­to­wych; kwan­ty­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwan­to­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kwan­to­wa­nie (fi­zy­ka)
  • kwan­ty­za­cja (tech­ni­ka)
  • prób­ko­wa­nie (kwan­to­wa­nie w cza­sie)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kwantować

 rzecz. kwant mrz., kwantyzacja ż.

Wiktionary


kwantować

1. do­ko­ny­wać strat­nej kon­wer­sji sy­gna­łu ana­lo­go­we­go na cy­fro­wy;
2. w fi­zy­ce: zmie­niać kla­sycz­ne opisy fi­zycz­ne na od­po­wied­nie te­o­rie kwan­to­we


SJP.pl


kwantowomechaniczny

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od me­cha­ni­ka kwan­to­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buty bo­wiem, zgod­nie z for­ma­liz­mem kwan­to­wo­me­cha­nicz­nym, znaj­du­ją się w sta­nie mie­sza­nym, a nie w kwan­to­wej su­per­po­zy­cji.

 (1.1) Za­stę­pu­jąc kla­sycz­ne skła­do­we cał­ko­wi­te­go mo­men­tu pędu od­po­wia­da­ją­cy­mi im ope­ra­to­ra­mi kwan­to­wo­me­cha­nicz­ny­mi, do­ko­nu­je się przej­ścia do kwan­to­we­go opisu obra­ca­ją­cej się czą­stecz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfãntɔvɔ̃mɛxãˈɲit͡ʃnɨ, AS: kfãntovõmeχãńičny

Wiktionary


kwantowość

cecha kwan­tów


SJP.pl


kwantowy

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z kwan­ta­mi, do­ty­czą­cy kwan­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasze kwan­to­wo-me­cha­nicz­ne prze­wi­dy­wa­nia miały zna­cze­nie prak­tycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfãnˈtɔvɨ, AS: kfãntovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kwantowo

 rzecz. kwant mrz., kwantyzacja ż.

Wiktionary


kwantum

qu­an­tum; książ­ko­wo:
a) pewna ilość, licz­ba cze­goś;
b) okre­ślo­na kwota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kon­kret­na ilość lub licz­ba cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quantum n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quantum

Wiktionary


kwantuński

przy­miot­nik od: Ku­ang­tung (np. armia kwan­tuń­ska)


SJP.pl


kwantyfikacja

1. ilo­ścio­we ana­li­za zja­wisk uję­tych opi­so­wo;
2. w lo­gi­ce: usta­le­nie kwan­ty­fi­ka­to­ra przed zda­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ilo­ścio­we opi­sy­wa­nie zja­wisk

 (1.2) log. za­sto­so­wa­nie kwan­ty­fi­ka­to­ra lo­gicz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kwan­ty­fi­ka­cja (ma­te­ma­ty­ka) – ter­min lo­gi­ki for­mal­nej
  • kwan­ty­fi­ka­cja (za­rzą­dza­nie wie­dzą) – in­fo­bro­ker­ska pro­ce­du­ra per­ty­nen­cji wie­dzy
  • kwant
  • kwant (in­fo­bro­ker­stwo)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kwantyfikować ndk.

 rzecz. kwantyfikator mrz., kwant mrz.

Wiktionary


kwantyfikacyjny

→ kwan­ty­fi­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

kwantyfikacja

kwantyfikator

uży­wa­ny w lo­gi­ce od­po­wied­nik po­tocz­nych wy­ra­żeń "każdy" i "pe­wien"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) log. mat. ter­min na oz­na­cze­nie zwro­tów: dla każ­de­go, ist­nie­je takie i im po­krew­nych

Wiktionary

Kwan­ty­fi­ka­tor – ter­min przy­ję­ty w ma­te­ma­ty­ce i lo­gi­ce ma­te­ma­tycz­nej na oz­na­cze­nie zwro­tów: dla każ­de­go, ist­nie­je takie i im po­krew­nych, a także od­po­wia­da­ją­cym im sym­bo­lom wią­żą­cym zmien­ne w for­mu­łach. Są pod­sta­wo­wym ele­men­tem w roz­wo­ju lo­gi­ki pier­wsze­go rzędu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkfãntɨfʲiˈkatɔr, AS: kfãntyfʹikator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwantyfikacja ż.

Wiktionary


kwantyfikować

opa­try­wać in­for­ma­cją ilo­ścio­wą


SJP.pl


kwantyl

jedno z pod­sta­wo­wych pojęć sta­ty­sty­ki i ra­chun­ku praw­do­po­do­bień­stwa; pa­ra­metr uży­wa­ny do syn­te­tycz­ne­go opisu danej po­pu­la­cji lub roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stat. licz­ba okre­śla­ją­ca dla ja­kiej war­to­ści za­da­ny pro­cent roz­kła­du sta­ty­stycz­ne­go leży na lewo od niej;

Wiktionary

Kwan­tyl – jedno z pod­sta­wo­wych pojęć sta­ty­sty­ki i ra­chun­ku praw­do­po­do­bień­stwa. Kwan­ty­le to punk­ty od­cię­cia dzie­lą­ce za­kres roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa na cią­głe prze­dzia­ły o rów­nych praw­do­po­do­bień­stwach lub dzie­lą­ce ob­ser­wa­cje w pró­bie w ten sam spo­sób. Naj­czę­ściej sto­so­wa­ne kwan­ty­le mają swoje nazwy, takie jak "kwar­ty­le" (po­dział na czte­ry grupy), "de­cy­le" (dzie­sięć grup) i "per­cen­ty­le" (100 grup).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli np. kwan­tyl rzędu 0.2 to 3, wów­czas z praw­do­po­do­bień­stwem 0.2 wy­lo­so­wa­na licz­ba bę­dzie mniej­sza lub równa 3.

Wiktionary


kwantylowy

→ kwan­tyl


SJP.pl

Patrz:

kwantyl

kwantytatywnie

przy­słó­wek

 (1.1) ilo­ścio­wo

Wiktionary


kwantytatywny

od­no­szą­cy się do ilo­ści, zwią­za­ny z ilo­ścią; ilo­ścio­wy


SJP.pl


kwantyzacja

1. w fi­zy­ce: przej­ście od opisu kla­sycz­ne­go, np. me­cha­ni­ki, elek­tro­dy­na­mi­ki, do od­po­wied­nich te­o­rii kwan­to­wych; kwan­to­wa­nie;
2. w tech­ni­ce: za­mia­na wiel­ko­ści ana­lo­go­wych na cy­fro­we; przej­ście ze zmien­nych cią­głych na dy­skret­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. pro­ce­du­ra adap­ta­cji praw fi­zy­ki kla­sycz­nej do wy­mo­gów te­o­rii kwan­to­wej, po­le­ga­ją­ca na za­stą­pie­niu wiel­ko­ści fi­zycz­nych opi­su­ją­cych stan ukła­du od­po­wia­da­ją­cy­mi im ope­ra­to­ra­mi;

 (1.2) techn. przeksz­tał­ce­nie sy­gna­łu lub wiel­ko­ści o prze­bie­gu cią­głym w po­stać nie­cią­głą (dy­skret­ną), ogra­ni­czo­ne do przyj­mo­wa­nia wy­łącz­nie okre­ślo­nych war­to­ści z za­da­ne­go zbio­ru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwan­to­wa­nie (fi­zy­ka), ina­czej kwan­ty­za­cja
  • Kwan­ty­za­cja (tech­ni­ka)
  • Kwan­ty­za­cja ko­lo­rów
  • Kwan­ty­za­cja – kom­pre­sja du­żych mo­de­li ję­zy­ko­wych, które po­sia­da­ją do­stęp­ne wagi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwan­ty­za­cja orbit elek­tro­no­wych zo­sta­ła opi­sa­na w 1930 roku przez Lwa Lan­da­ua, póź­niej­sze­go la­u­re­a­ta Na­gro­dy Nobla.

 (1.1) Dirac po­ka­zał, że z kwan­ty­za­cją ła­dun­ku elek­trycz­ne­go w po­sta­ci ła­dun­ku ele­men­tar­ne­go musi się rów­nież wią­zać kwan­ty­za­cja stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go.

 (1.2) Kwan­ty­za­cja to też kom­pre­sja! Wy­ni­ka ona z faktu przed­sta­wie­nia danej licz­by z mniej­szą pre­cyz­ją, co prze­kła­da się na mniej­szą licz­bę bitów przez­na­czo­ną na po­je­dyn­czą prób­kę.

 (1.2) Przy niek­tó­rych ut­wo­rach, nie­ste­ty kwan­ty­za­cja sy­gna­łu robi strasz­li­we rze­czy z dźwię­kiem (nie tylko na CD - także SVCD, czy Audio-DVD).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwant mrz., kwantowanie n., skwantowanie n., kwantyzator mrz.

 czas. kwantować ndk., skwantować dk.

 przym. kwantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kwantowanie

Wiktionary


kwantyzować

w tech­ni­ce: przy­po­rząd­ko­wy­wać war­to­ściom po­zio­my z ogra­ni­czo­ne­go, dy­skret­ne­go zbio­ru


SJP.pl


kwanza

jed­nost­ka pie­nięż­na An­go­li (1 kwan­za = 100 lwei)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. wa­lu­ta An­go­li;

Wiktionary

Kwan­za – jed­nost­ka wa­lu­to­wa An­go­li. 1 kwan­za to 100 cen­ty­mów.

W okre­sie 1977–1999 kwan­za dzie­li­ła się na 100 lwei.

Kwan­za jest wa­lu­tą słabą (mięk­ką) i tym samym obo­wią­zu­je zakaz wy­wo­że­nia jej z te­ry­to­rium An­go­li.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfãw̃za, AS: kfãũ̯za

Wiktionary


kwanzaa

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ty­god­nio­we świę­to dia­spo­ry afry­kań­skiej ob­cho­dzo­ne pod ko­niec grud­nia dla upa­mięt­nie­nia afry­kań­skie­go dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go;

Wiktionary

Kwan­zaa – ty­god­nio­we świę­to ob­cho­dzo­ne w Sta­nach Zjed­no­czo­nych oraz w świe­cie za­chod­nim przez dia­spo­rę afry­kań­ską, upa­mięt­nia­ją­ce afry­kań­skie dzie­dzict­wo w kul­tu­rze ame­ry­kań­skiej. Po­my­sło­daw­cą i po­pu­la­ry­za­to­rem świę­ta jest, a pier­wszy raz ob­cho­dzo­no je na prze­ło­mie lat 1966–1967.

Wikipedia


kwap

fi­zy­ka: hi­po­te­tycz­na cząst­ka ele­men­tar­na skła­da­ją­ca się z kwar­ka i an­ty­pro­to­nu; quap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. puch

Wiktionary


kwapienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. poś­piech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kfapʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary


kwapisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kwapisz

kwa­pić się - być sko­rym do cze­goś, roz­po­czy­nać wy­ko­ny­wa­nie cze­goś z ocho­tą (obec­nie naj­czę­ściej z prze­cze­niem)


SJP.pl


kwapiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kwapić

kwa­pić się - być sko­rym do cze­goś, roz­po­czy­nać wy­ko­ny­wa­nie cze­goś z ocho­tą (obec­nie naj­czę­ściej z prze­cze­niem)


SJP.pl


kwapiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wik­tor Kwa­piń­ski (1883–1957) – pol­ski du­chow­ny, kanc­lerz kurii Or­miań­skiej
  • Ma­rian Kwa­piń­ski (ur. 1947) – pol­ski ar­che­o­log
  • Jan Kwa­piń­ski (1885–1964) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


kwarantanna

1. przy­mu­so­we odi­zo­lo­wa­nie osób, zwie­rząt, ro­ślin lub rze­czy, które mogły mieć kon­takt z cho­rym na cho­ro­bę za­kaź­ną, aby uni­knąć jej roz­prze­strze­nia­nia się na ob­szar nie­za­ka­żo­ny; bu­dy­nek przez­na­czo­ny do ta­kiej izo­la­cji;
2. spo­łecz­na kwa­ran­tan­na - do­bro­wol­ne uni­ka­nie miejsc pu­blicz­nych po to, by za­po­biec roz­prze­strze­nia­niu się cho­ro­by za­kaź­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­mu­so­we odo­sob­nie­nie osób, zwie­rząt i rze­czy przy­by­łych z miejsc ob­ję­tych epi­de­mią

 (1.2) miej­sce / bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­pro­wa­dza­nia kwa­ran­tan­ny (1.1)

Wiktionary

Kwa­ran­tan­na – przy­mu­so­we cza­so­we odo­sob­nie­nie (z łac. "qu­a­ran­te­na", wł. "qu­a­ran­ta gior­ni", czyli 40 dni) ludzi, zwie­rząt, ro­ślin lub to­wa­rów, co do któ­rych ist­nie­je po­dej­rze­nie, że mogą być roz­no­si­cie­la­mi cho­rób za­kaź­nych. Sto­su­je się w celu za­po­bie­że­nia roz­prze­strze­nia­nia się epi­de­mii lub epi­zo­o­tii. Nazwa po­cho­dzi od trwa­ją­ce­go do 40 dni okre­su, pod­czas któ­re­go przy­by­sze do Re­pu­bli­ki Ra­gu­zy byli od­dzie­la­ni od miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nase, pies Pje­te­ra, ra­so­wy wilk, zo­stał w Sztok­hol­mie, uni­ka­jąc czte­ro­mie­sięcz­nej kwa­ran­tan­ny przy po­wro­cie z wa­ka­cji do Szwe­cji.

 (1.1) Pił­karz zła­mał kwa­ran­tan­nę w Hisz­pa­nii i po­je­chał do Danii sa­mo­cho­dem po­przez dot­knię­tą pan­de­mią ko­ro­na­wi­ru­sa Eu­ro­pę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwarantannować ndk.

 przym. kwarantannowy

Wiktionary


kwarantannik

po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­trzy­mu­je się zwie­rzę­ta ho­dow­la­ne w cza­sie kwa­ran­tan­ny


SJP.pl


kwarantannować

po­tocz­nie:
1. pod­da­wać (pod­dać) kwa­ran­tan­nie;
2. kwa­ran­tan­no­wać się - od­by­wać (odbyć) kwa­ran­tan­nę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. być na kwa­ran­tan­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarantanna ż.

 przym. kwarantannowy

Wiktionary


kwarantannowy

przy­miot­nik od: kwa­ran­tan­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z kwa­ran­tan­ną, do­ty­czą­cy kwa­ran­tan­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarantanna ż., kwarantannowanie n.

 czas. kwarantannować ndk.

Wiktionary


kwarantanny

rzad­ko: wy­ma­ga­ją­cy odo­sob­nie­nia, izo­la­cji


SJP.pl


kwarc

po­li­mor­ficz­na od­mia­na dwut­len­ku krze­mu, naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał ziem­ski, sto­so­wa­ny m.in. w prze­my­śle szklar­skim, op­ty­ce i ju­bi­ler­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. mi­ne­rał zbu­do­wa­ny głów­nie z dwut­len­ku krze­mu wy­stę­pu­ją­cy w wielu od­mia­nach i ko­lo­rach;

Wiktionary

Kwarc – mi­ne­rał, mo­dy­fi­ka­cja kry­sta­licz­na krze­mion­ki, na­le­żą­ca do krze­mia­nów szkie­le­to­wych. Jest mi­ne­ra­łem ska­łot­wór­czym wielu skał, ka­mie­niem ozdob­nym, a niek­tó­re od­mia­ny uz­na­wa­ne są za ka­mie­nie szla­chet­ne lub półsz­la­chet­ne.

Kwarc jest jed­nym z naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­cych mi­ne­ra­łów w sko­ru­pie ziem­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwarc jest naj­po­spo­lit­szym mi­ne­ra­łem sko­ru­py ziem­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfart͡s, AS: kfarc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarcyt m., kwarcówka ż., kwarzec m.

 przym. kwarcowy

Wiktionary


kwarciak

naz­wi­sko


SJP.pl


kwarciany

1. zwią­za­ny z kwar­tą;
2. woj­sko kwar­cia­ne - woj­sko za­cięż­ne ut­wo­rzo­ne w XVI wieku i utrzy­my­wa­ne z po­dat­ku z dóbr kró­lew­skich tzw. kwar­ty


SJP.pl


kwarciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Kwar­ciń­ski − pol­ski żuż­lo­wiec
  • Mie­czy­sław Kwar­ciń­ski − pol­ski ko­le­jarz, ofi­cer, ci­cho­ciem­ny i żoł­nierz po­dzie­mia

Wikipedia


kwarcowy

przy­miot­nik od: kwarc


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) miner. do­ty­czą­cy kwar­cu, zwią­za­ny z kwar­cem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfarˈt͡sɔvɨ, AS: kfarcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarc m., kwarcówka ż., kwarcyt m.

Wiktionary


kwarcyt

twar­da skała osa­do­wa lub me­ta­mor­ficz­na


SJP.pl

Kwar­cyt – zwię­zła skała, któ­rej do­mi­nu­ją­cym skład­ni­kiem ziar­ni­stym jest kwarc frak­cji pia­sko­wej, a spo­i­wem re­kry­sta­li­zo­wa­na krze­mion­ka. Kwar­cy­ty cha­rak­te­ry­zu­ją się bar­dzo dużą twar­do­ścią, spo­i­sto­ścią i tym, że ziar­na kwar­cu nie są do­strze­gal­ne ma­kro­sko­po­wo (gołym okiem). Kwar­cy­ty mogą być osa­do­we (or­tok­war­cy­ty) lub me­ta­mor­ficz­ne (me­tak­war­cy­ty).

Wikipedia


kwarcytowy

przy­miot­nik od: kwar­cyt


SJP.pl


kwargiel

mocno so­lo­ny twa­róg z kmin­kiem; serek oło­mu­niec­ki


SJP.pl


kwark

ele­men­tar­na cząst­ka ma­te­rii, wy­stę­pu­ją­ca w sze­ściu ro­dza­jach; z kom­bi­na­cji tych czą­stek skła­da­ją się ha­dro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na, skład­nik m.in. pro­to­nów i ne­u­tro­nów;

Wiktionary

Kwark – cząst­ka ele­men­tar­na, fer­mion ma­ją­cy ła­du­nek ko­lo­ro­wy (czyli pod­le­ga­ją­cy od­dzia­ły­wa­niom sil­nym). We­dług obec­nej wie­dzy cząst­ki ele­men­tar­ne bę­dą­ce skład­ni­ka­mi ma­te­rii można po­dzie­lić na dwie grupy. Pier­wszą grupę sta­no­wią kwar­ki, drugą grupą są lep­to­ny. Każda z tych grup za­wie­ra po sześć czą­stek oraz ich an­ty­cząst­ki, ist­nie­je więc sześć ro­dza­jów kwar­ków oraz sześć ro­dza­jów an­tyk­war­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włas­no­ści kwar­ków są opi­sy­wa­ne przez m.in. takie wiel­ko­ści, jak kolor, za­pach, powab i dziw­ność.

 (1.1) Kwar­ki to cząst­ki ele­men­tar­ne, z któ­rych zbu­do­wa­ne są jądra ato­mów. Je­stem jed­nym z dwóch te­o­re­ty­ków, któ­rzy prze­wi­dzie­li ich ist­nie­nie. To ja na­da­łem im tę nazwę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfark, AS: kfark

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwarkowy

Wiktionary


kwarkowy

→ kwark


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z kwar­ka­mi, do­ty­czą­cy kwar­ków

Wiktionary

Patrz:

kwark

Powiązane:

 rzecz. kwark mrz.

Wiktionary


kwarta

1. in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy czte­re­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej;
2. pol­ska mo­ne­ta śred­nio­wiecz­na;
3. część meczu w niek­tó­rych grach spor­to­wych, np. w ko­szy­ków­ce ame­ry­kań­skiej;
4. nazwa daw­ne­go po­dat­ku na­li­cza­ne­go dzier­żaw­com w wy­so­ko­ści 1/4 do­cho­dów z dóbr kró­lew­skich;
5. stałe woj­sko za­cięż­ne w daw­nej Pol­sce;
6. jed­nost­ka wa­go­wa sto­so­wa­na w śred­nio­wie­czu, głów­nie na Ślą­sku;
7. dawna miara ob­ję­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dawna miara, czwar­ta część

 (1.2) hist. po­da­tek wy­no­szą­cy czwar­tą część do­cho­du

 (1.3) muz. in­ter­wał pro­sty

 (1.4) sport. (szer­mier­ka) czwar­ta po­zy­cja obron­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwar­ta (jed­nost­ka ob­ję­to­ści)
  • Kwar­ta (jed­nost­ka wa­go­wa)
  • Kwar­ta (po­da­tek)
  • Kwar­ta (mu­zy­ka) – in­ter­wał mu­zycz­ny
  • Kwar­ta (sport)
  • Kwar­ta (czas) – jed­nost­ka czasu od­po­wia­da­ją­ca sześć­dzie­sią­tej czę­ści ter­cji
  • Kwar­ta ką­to­wa – jed­nost­ka miary kąta pła­skie­go od­po­wia­da­ją­ca sześć­dzie­sią­tej czę­ści ter­cji ką­to­wej
  • Kwar­ta (ge­o­gra­fia) – jed­nost­ka ge­o­gra­ficz­na, sześć­dzie­sią­ta część ter­cji ge­o­gra­ficz­nej
  • Igna­cy Kwar­ta
  • kwa­ter­ka
  • litr
  • gar­niec

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwartalnik mrz., kwartał mrz., kwartet mrz.

 przym. kwartowy

Wiktionary


kwartalik

rzad­ko:
1. część nie­wiel­kiej prze­strze­ni, zwy­kle w kształ­cie kwa­dra­tu;
2. zdrob­nie­nie od: kwar­tał


SJP.pl


kwartalne

prze­sta­rza­le: opła­ta do­ko­ny­wa­na co kwar­tał


SJP.pl


kwartalnica

dzień przy­pa­da­ją­cy w któ­ryś kwar­tał po waż­nym wy­da­rze­niu


SJP.pl


kwartalnik

cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się co kwar­tał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. cza­so­pis­mo pe­rio­dycz­ne uka­zu­ją­ce się co kwar­tał;

Wiktionary

Kwar­tal­nik – cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się czte­ry razy w roku.

Część z tych cza­so­pism uka­zu­je się raz na trzy ko­lej­ne mie­sią­ce roku ka­len­da­rzo­we­go (czyli raz na kwar­tał). Po­sia­da­ją z re­gu­ły nu­me­ra­cję na­wią­zu­ją­cą do ko­lej­nych kwar­ta­łów lub two­rzą­cych je mie­się­cy roku. Ter­mi­ny uka­zy­wa­nia się po­zo­sta­łych (np. przy­rod­ni­czych, ogrod­ni­czych, rol­ni­czych, tu­ry­stycz­nych) zwią­za­ne są zwy­kle z po­ra­mi roku (np. zima – wios­na – lato – je­sień). Tego typu cza­so­pis­ma mogą mieć więk­szą ob­ję­tość niż mie­sięcz­ni­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfarˈtalʲɲik, AS: kfartalʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarta ż., kwartał m., kwartet m.

 przym. kwartalny

 przysł. kwartalnie

Wiktionary


kwartalny

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy kwar­tał, do­ty­czą­cy kwar­ta­łu, obej­mu­ją­cy kwar­tał

 (1.2) do­ty­czą­cy kwar­ta­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartał m., kwartalnik mrz., kwartet mrz.

 przysł. kwartalnie

Wiktionary


kwartant

1. księ­ga rę­ko­pi­śmien­na for­ma­tu kwar­to, o wy­so­ko­ści grzbie­tu 20-30 cm;
2. księ­ga du­że­go for­ma­tu


SJP.pl


kwartał

1. czwar­ta część roku, trzy mie­sią­ce;
2. czwar­ta część roku szkol­ne­go;
3. część ja­kiejś więk­szej prze­strze­ni, zwy­kle w kształ­cie kwa­dra­tu, zwła­szcza grupa bu­dyn­ków ogra­ni­czo­na czte­re­ma prze­ci­na­ją­cy­mi się uli­ca­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trzy mie­sią­ce, czwar­ta część roku

 (1.2) część mia­sta, czwo­ro­kąt ut­wo­rzo­ny przez czte­ry prze­ci­na­ją­ce się ulice

Wiktionary

Kwar­tał – ¼ roku ka­len­da­rzo­we­go, trwa trzy mie­sią­ce. Roz­róż­nia się czte­ry kwar­ta­ły:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co kwar­tał jeż­dżę na wi­zy­ty le­kar­skie.

 (1.2) W na­szym kwar­ta­le stoi sześć ka­mie­nic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfartaw, AS: kfartau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarta ż., kwartalnik m., kwadrans m., kwartet mrz.

 przym. kwartalny, kwartałowy

 przysł. kwartalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trymestr

Wiktionary


kwartałowy

→ kwar­tał


SJP.pl

Patrz:

kwartał

kwartecik

zdrob­nie­nie od: kwar­tet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kwar­tet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartet m.

Wiktionary


kwartecista

czło­nek ze­spo­łu mu­zycz­ne­go zło­żo­ne­go z czte­rech in­stru­men­ta­li­stów lub wo­ka­li­stów


SJP.pl


kwartecistka

→ kwar­te­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

kwartecista

kwarter

daw­niej: da­ro­wa­nie życia ka­pi­tu­lu­ją­ce­mu prze­ciw­ni­ko­wi, zgoda na bez­piecz­ne opu­szcze­nie twier­dzy przez pod­da­ją­cą się za­ło­gę


SJP.pl


kwarteron

osoba, któ­rej jedno z dziad­ków było rasy czar­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. po­to­mek związ­ku mie­sza­ne­go ra­so­wo, w czwar­tej czę­ści po­cho­dze­nia tu­byl­cze­go (np. dziec­ko Mu­la­ta), a w trzech czwar­tych eu­ro­pej­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak niek­tó­rzy męż­czyź­ni doz­na­wa­li per­wer­syj­ne­go pod­nie­ce­nia w sto­sun­kach płcio­wych z Mu­rzyn­ka­mi, czego re­zul­ta­tem były stale zwięk­sza­ją­ce się za­stę­py Mu­la­tów i Kwar­te­ro­nów w całej oko­li­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Terceron mos., Oktoron mos.

:: fż. Terceronka, Oktoronka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kwarton

Wiktionary


kwartet

ze­spół skła­da­ją­cy się z czte­rech wy­ko­naw­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół czte­rech mu­zy­ków lub śpie­wa­ków

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny skom­po­no­wa­ny na czte­ry in­stru­men­ty lub czte­ry głosy

Wiktionary

Kwar­tet – dwuz­nacz­ne po­ję­cie mu­zycz­ne:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfartɛt, AS: kfartet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartalnik m., kwarta ż., kwadrans m., kwartał m., kwartecik mrz.

 przym. kwartetowy, kwartalny, kwarciany, kwadransowy

Wiktionary


kwartetowy

→ kwar­tet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z kwar­te­tem; przez­na­czo­ny do za­gra­nia przez kwar­tet, czte­rech mu­zy­ków

Wiktionary

Patrz:

kwartet

Powiązane:

 rzecz. kwartet mrz., kwartecista mos.

Wiktionary


kwartnik

mo­ne­ta srebr­na bita w Pol­sce na prze­ło­mie XIII i XIV wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. monet. nazwa róż­nych śred­nio­wiecz­nych monet srebr­nych war­to­ści ćwierć gro­sza, bi­tych na zie­miach pol­skich w okre­sie od XIII do XV wieku;

Wiktionary

Kwart­nik ( de­na­rius qu­ar­ten­sis) – srebr­na mo­ne­ta bita w śred­nio­wie­czu (od końca XIII w.) na Ślą­sku, w Wiel­ko­pol­sce, w Kró­le­stwie Pol­skim, w pań­stwie krzy­żac­kim i na Po­mo­rzu Za­chod­nim. Pier­wsza, po­wszech­na, gruba, nie­brak­te­a­to­wa mo­ne­ta na zie­miach pol­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfartʲɲik, AS: kfartʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćgrosz

Wiktionary


kwarto

qu­ar­to; for­mat książ­ki


SJP.pl


kwartola

fi­gu­ra ryt­micz­na pow­sta­ła z po­dzia­łu trój­dziel­nej war­to­ści ryt­micz­nej na czte­ry równe czę­ści


SJP.pl


kwartyl

w sta­ty­sty­ce: kwan­tyl rzędu 0,25 (dolny kwar­tyl), 0,5 (me­dia­na) lub 0,75 (górny kwar­tyl)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stat. kwan­tyl rzędu 1/4, 2/4, 3/4

Wiktionary

Kwar­tyl – jedna z miar po­ło­że­nia, bę­dą­ca jed­nym z punk­tów po­dzia­łu upo­rząd­ko­wa­ne­go zbio­ru da­nych na czte­ry rów­no­licz­ne czę­ści.

Róż­ni­ca mię­dzy trze­cim i pier­wszym kwar­ty­lem to tzw. roz­stęp mię­dzyk­war­ty­lo­wy, zaś jego po­ło­wa to od­chy­le­nie ćwiart­ko­we.

Wikipedia


kwartylowy

→ kwar­tyl


SJP.pl

Patrz:

kwartyl

kwartyna

czte­ro­wiersz; te­tra­stych


SJP.pl


kwarzec

daw­niej: kwarc; po­li­mor­ficz­na od­mia­na dwut­len­ku krze­mu, naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał ziem­ski, sto­so­wa­ny m.in. w prze­my­śle szklar­skim, op­ty­ce i ju­bi­ler­stwie


SJP.pl


kwas

1. żrący zwią­zek che­micz­ny, wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej w po­sta­ci cie­czy;
2. sub­stan­cja o kwa­śnym smaku;
3. zak­wa­szo­ny rozt­wór do cia­sta chle­bo­we­go; za­czyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny, skła­da­ją­cy się z wo­do­ru i resz­ty kwa­so­wej;

 (1.2) slang. młodz. coś nie­do­bre­go

 (1.3) slang. nar­ko­tyk LSD

 (1.4) pot. tanie wino owo­co­we

 (1.5) spoż. napój be­zal­ko­ho­lo­wy chło­dzą­cy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kuch­ni bia­ło­ru­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyksz­tał­co­ny che­mik mie­szał kwas w pró­bów­ce.

 (1.2) Ale kwas, zgu­bi­łem gdzieś na mie­ście port­fel.

 (1.4) Chło­pa­ki wy­pi­ły pod skle­pem po li­trze kwasu na łebka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfas, AS: kfas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaszonka ż., kwasówka ż.

:: zdrobn. kwasek mrz.

 czas. kwasić ndk.

 przym. kwaskowaty, kwaśny, kwasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaszana, popelina

Wiktionary


kwasar

od­le­głe ciało nie­bie­skie bę­dą­ce źró­dłem pro­mie­nio­wa­nia ra­dio­we­go; kwa­zar; ni­byg­wia­zda


SJP.pl


kwasarowy

→ kwa­sar; kwa­za­ro­wy


SJP.pl


kwasek

1. lekko kwa­śny pos­mak lub za­pach cze­goś;
2. kwa­sek cy­try­no­wy - sypka sub­stan­cja o kwa­śnym smaku, sto­so­wa­na do zak­wa­sza­nia i do­pra­wia­nia po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kwas

 (1.2) coś lekko kwa­śne­go lub wy­czu­wal­ny lekko kwa­śny smak

 (1.3) reg. szczaw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skro­pi­łem po­tra­wę kwa­skiem mle­ko­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwasówka ż., kwas mrz., kwasowość ż.

 przym. kwaśny

Wiktionary


kwashiorkor

[czy­taj: kwa­szior­kor] cho­ro­ba na tle nie­do­bo­ru biał­ka w po­ży­wie­niu, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie u dzie­ci po za­koń­cze­niu kar­mie­nia pier­sią; kwa­szior­kor


SJP.pl

Kwas­hior­kor – do­ty­czą­ca naj­czę­ściej dzie­ci w ubo­gich kra­jach cho­ro­ba po­wo­do­wa­na tak nie­do­bo­rem ilo­ścio­wym, jak i ja­ko­ścio­wym (biał­ko, wi­ta­mi­ny, pier­wiast­ki śla­do­we) po­ży­wie­nia. Nie­do­bo­ry ży­wie­nio­we za­bu­rza­ją syn­te­zę en­zy­mów, nie­do­sta­tecz­na podaż ami­nok­wa­sów pro­wa­dzi do zmian funk­cji, a potem rów­nież struk­tu­ry na­rzą­dów wew­nętrz­nych, wtór­nie – także do za­bu­rzeń go­spo­dar­ki wodno-elek­tro­li­to­wej i ukła­du od­por­no­ścio­we­go, do­cho­dzi do za­ka­żeń, w tym na przy­kład rzad­ko spo­ty­ka­ne­go u osób pra­wi­dło­wo ży­wio­nych raka wod­ne­go.

Wikipedia


kwasiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. aku­mu­la­tor kwa­so­wo-oło­wio­wy

Wiktionary


kwasiarz

po­tocz­nie: osoba za­ży­wa­ją­ca LSD


SJP.pl


kwasiborski

naz­wi­sko


SJP.pl


kwasica

za­bu­rze­nie rów­no­wa­gi kwa­so­wo-za­sa­do­wej w or­ga­niz­mie czło­wie­ka, pod­wyż­szo­ny po­ziom kwa­śnych ele­men­tów prze­mia­ny ma­te­rii lub za­ni­żo­ny po­ziom zasad; acy­do­za, acy­de­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan zwięk­szo­nej kwa­so­wo­ści krwi;

Wiktionary

Kwa­si­ca, acy­de­mia (łac. "aci­do­sis") – stan zwięk­szo­nej kwa­so­wo­ści krwi, w któ­rym pH krwi spada po­ni­żej normy spo­wo­do­wa­ny zwięk­sze­niem za­war­to­ści kwa­sów lub utra­tą zasad. Kwa­si­ca może być wy­rów­ny­wa­na, je­że­li od­czyn pH krwi nie ulega zmia­nie, oraz nie­wy­rów­ny­wa­na, je­że­li za­wio­dą me­cha­niz­my re­gu­la­cyj­ne i doj­dzie do spad­ku pH krwi. Kwa­si­ca pro­wa­dzi do po­bu­dze­nia oś­rod­ka od­de­cho­we­go mózgu i che­mo­re­cep­to­rów, co ob­ja­wia się przyś­pie­sze­niem i po­głę­bie­niem od­de­chu (tzw. od­dech Kuss­ma­u­la).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwa­si­ca pro­wa­dzi do po­bu­dze­nia oś­rod­ka od­de­cho­we­go mózgu i che­mo­re­cep­to­rów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwas, kwasowość

 przym. kwaskowy, kwaśny

 czas. kwaśnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) acydemia, acydoza

Wiktionary


kwasić

1. kon­ser­wo­wać pro­duk­ty spo­żyw­cze, np. ogór­ki, przez pod­da­nie ich fer­men­ta­cji mle­ko­wej; kisić, zak­wa­szać;
2. za­tru­wać, psuć na­strój;
3. kwa­sić się - ule­gać pro­ce­so­wi fer­men­ta­cji mle­ko­wej; kis­nąć; nu­dzić się, nic nie robić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­da­wać do cze­goś kwasu, zmie­niać od­czyn na kwa­śny

 (1.2) pod­da­wać żyw­ność fer­men­ta­cji mle­ko­wej

cza­sow­nik zwrot­ny kwa­sić się

 (2.1) prze­cho­dzić pro­ces kwa­sze­nia

 (2.2) być bez­czyn­nym, nu­dzić się

 (2.3) krzy­wić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Che­mik kwa­sił ciecz w pro­bów­ce.

 (1.2) Wczo­raj kwa­si­li­śmy trzy sło­i­ki ogór­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfaɕit͡ɕ, AS: kfaśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwasowość ż., kwas mrz., kwasówka ż., kwaśnica ż., kwaszonka ż., kwaszenie n., zakwas mrz., zakwaszanie n., zakwaszenie n.

 czas. zakwaszać ndk., zakwasić dk.

 przym. kwaśny, kwasowy, kwaszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakwaszać

 (1.2) kisić

Wiktionary


kwasja

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych o du­żych, czer­wo­nych owo­cach, upra­wia­ne w Ame­ry­ce, Azji i Afry­ce; gorz­knia wła­ści­wa, gorz­kla wła­ści­wa, gorz­ko­drzew wła­ści­wy, kwa­sja gorz­ka;
2. wy­ciąg otrzy­my­wa­ny z ro­śli­ny o tej samej naz­wie, uży­wa­ny m.in. jako sub­stan­cja owa­do­bój­cza


SJP.pl


kwaskawy

nieco kwa­śny; kwa­sko­wa­ty, kwa­sko­wy


SJP.pl


kwaskowatość

cecha cze­goś ma­ją­ce­go nieco kwa­śny pos­mak lub za­pach; kwa­śna­wość, kwa­sko­wość


SJP.pl


kwaskowaty

ma­ją­cy kwa­śny pos­mak lub za­pach, nieco kwa­śny; kwa­sko­wy, kwa­ska­wy, kwa­śna­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. nieco kwa­śny, o kwa­śnym pos­ma­ku

 (1.2) ma­ją­cy kwa­śny za­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo sma­ku­ją mi kwa­sko­wa­te jabł­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfaskɔˈvatɨ, AS: kfaskovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaskowatość ż., kwas m., kwasota ż., kwasowość ż., kwasówka ż.

 przym. kwaskowy, kwaśny

 przysł. kwaskowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaśnawy, kwaskowy

Wiktionary


kwaskowo-słodki

słod­ki i nieco kwa­śny w smaku, rza­dziej w za­pa­chu


SJP.pl


kwaskowość

cecha cze­goś ma­ją­ce­go nieco kwa­śny pos­mak lub za­pach; kwa­śna­wość, kwa­sko­wa­tość


SJP.pl


kwaskowy

nieco kwa­śny; kwa­sko­wa­ty, kwa­ska­wy, kwa­śna­wy


SJP.pl


kwasolubny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który do swo­je­go pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga po­dło­ża o od­czy­nie kwa­so­wym

Wiktionary


kwasomierz

mier­nik kwa­so­wo­ści związ­ków che­micz­nych, sto­so­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. urzą­dze­nie mie­rzą­ce za­war­tość kwasu w cie­czy;

Wiktionary

Kwa­so­mierz – are­o­metr, zwany też aci­do­me­trem, który po­da­je za­war­tość kwasu w pro­cen­tach ob­ję­to­ścio­wych (cm³/100 cm³).

Okre­śle­nie pro­cen­to­wej za­war­to­ści kwasu jest też moż­li­we przy po­mo­cy are­o­me­tru uni­wer­sal­ne­go (wy­ska­lo­wa­ne­go w jed­nost­kach gę­sto­ści), niem­niej wy­ma­ga wy­ko­na­nia do­dat­ko­wych obli­czeń lub sko­rzy­sta­nia z tabel uj­mu­ją­cych za­leż­ność gę­sto­ści w funk­cji za­war­to­ści kwasu.

Wikipedia


kwasoodporność

od­por­ność na che­micz­ne dzia­ła­nie kwa­sów - związ­ków che­micz­nych


SJP.pl

Kwa­so­od­por­ność – wła­ści­wość ma­te­ria­łu (np. stali kwa­so­od­por­nej czy te­flo­nu) po­le­ga­ją­ca na nie­wraż­li­wo­ści (od­por­no­ści) na che­micz­ne dzia­ła­nie kwa­sów. Po­ziom od­por­no­ści na kwasy może się róż­nić w za­leż­no­ści od kon­kret­ne­go kwasu, jego stę­że­nia oraz tem­pe­ra­tu­ry ek­spo­zy­cji.

Wikipedia


kwasoodporny

od­por­ny na che­micz­ne dzia­ła­nie kwa­sów


SJP.pl


kwasooporność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest kwa­so­o­por­ne

Wiktionary

Plik audio zo­stał ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie wer­sji z i nie obej­mu­je póź­niej­szych edy­cji.

Kwa­so­o­por­ność – wła­ści­wość bak­te­rii zwią­za­na z bu­do­wą ścia­ny ko­mór­ko­wej po­le­ga­ją­ca na nie­od­bar­wia­niu się pod wpły­wem kwa­sów.

Wła­ści­wość tę wy­ka­zu­je więk­szość prąt­ków oraz ro­dzaj "No­car­dia". Wy­ni­ka to z du­że­go udzia­łu w ich ścia­nie ko­mór­ko­wej kwa­sów mi­ko­li­no­wych o dłu­gich łań­cu­chach ali­fa­tycz­nych

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kwasooporny

Wiktionary


kwasooporny

przy­miot­nik

 (1.1) chem. od­por­ny na dzia­ła­nie kwa­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwasooporność ż.

Wiktionary


kwasoryt

ak­wa­for­ta;
1. tech­ni­ka gra­ficz­na wklę­sła, w któ­rej obraz otrzy­mu­je się po­przez od­bi­ja­nie wy­tra­wio­ne­go kwa­sem ry­sun­ku na pły­cie mie­dzia­nej;
2. ry­ci­na wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl


kwasorytnictwo

tech­no­lo­gia wy­ko­ny­wa­nia kwa­so­ry­tów


SJP.pl


kwasorytniczka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie kwa­so­ryt­nict­wa


SJP.pl


kwasorytnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kwa­so­ryt­nict­wa


SJP.pl


kwasoród

dawna nazwa tlenu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. tlen da­ta­def|1800|1874.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­trze o ile nie po­sia­da kwa­so­ro­du w zbyt­ku, ani w nie­do­stat­ku, o tyle staje się potrzebném do życia ro­ślin. sic.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tlen, symbol. O

Wiktionary


kwasota

1. za­war­tość kwasu w niek­tó­rych sub­stan­cjach; kwa­so­wość;
2. w che­mii: cecha rozt­wo­rów elek­tro­li­tów, w któ­rych jest prze­wa­ga stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych nad stę­że­niem jonów wo­do­rot­le­no­wych; kwa­śność, kwa­so­wość;
3. po­tocz­nie: coś bar­dzo kwa­śne­go


SJP.pl


kwasotwórczy

two­rzą­cy związ­ki che­micz­ne, zwane kwa­sa­mi


SJP.pl


kwasować

wpro­wa­dzać kwas do ja­kie­goś śro­do­wi­ska


SJP.pl


kwasowiec

Kwa­so­wiec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Nowy Ka­wę­czyn.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie raw­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


kwasownia

po­mie­szcze­nie do wyt­wa­rza­nia elek­tro­li­tu do aku­mu­la­to­rów kwa­so­wych


SJP.pl


kwasowo

→ kwas


SJP.pl

Kwa­so­wo – (niem.: "Qu­at­zow") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 205.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

W miej­sco­wo­ści był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Kwa­so­wo.

Wikipedia

Patrz:

kwas

kwasowość

kwa­so­ta;
1. wła­ści­wość niek­tó­rych sub­stan­cji po­le­ga­ją­ca na tym, że za­wie­ra­ją kwas;
2. w che­mii: cecha rozt­wo­rów elek­tro­li­tów, w któ­rych jest prze­wa­ga stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych nad stę­że­niem jonów wo­do­rot­le­no­wych; kwa­śność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. cecha rozt­wo­rów elek­tro­li­tów, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się prze­wa­gą stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych nad stę­że­niem jonów wo­do­rot­le­no­wych; wła­ści­wość za­wie­ra­nia kwasu w swoim skła­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwas mrz., kwasota ż., kwaśnienie n., kwaśnica ż., kwaśność ż.

:: zdrobn. kwasek, kwasik

 czas. kwasić ndk., zakwasić dk.

 przym. kwasowy, kwaśny, kwaskowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwasota, kwaśność

Wiktionary


kwasowy

→ kwas


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy kwasu

Wiktionary

Patrz:

kwas

Przykłady

 (1.1) Re­gu­lu­ją go­spo­dar­kę wodną or­ga­niz­mu - sód za­trzy­mu­je wodę, zaś potas zwięk­sza jej wy­da­la­nie - poza tym wpły­wa­ją one na rów­no­wa­gę kwa­so­wo-za­sa­do­wą i utrzy­mu­ją wła­ści­we ci­śnie­nie os­mo­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwas m., kwasowość ż., kwasówka ż., zakwas mrz.

 czas. kwasić

Wiktionary


kwasowęglowy

zwią­za­ny z za­sto­so­wa­niem w uz­dro­wi­skach dwut­len­ku węgla w celu wy­le­cze­nia wielu przew­le­kłych cho­rób ukła­du krą­że­nia


SJP.pl


kwast

daw­niej: frędz­la, kita; kutas


SJP.pl


kwastopłetwe

rząd wy­mar­łych ryb trzo­no­płet­wych


SJP.pl


kwastopłetwy

o ce­chach kwa­sto­płet­wych (rząd ryb)


SJP.pl


kwasy

po­tocz­nie: LSD (nar­ko­tyk)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) środ. kos­met. che­ma­braz­ja, za­bieg kwa­sa­mi kos­me­tycz­ny­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. B. W. lm. od: kwas

Wiktionary

Kwasy – związ­ki che­micz­ne wy­ka­zu­ją­ce cha­rak­ter kwa­so­wy, co w za­leż­no­ści od de­fi­ni­cji może oz­na­czać zdol­ność do:

W naj­prost­szym ro­zu­mie­niu kwasy to związ­ki che­micz­ne za­wie­ra­ją­ce łatwo dy­so­cju­ją­ce atomy wo­do­ru. W rozt­wo­rach wod­nych dy­so­cju­ją one na ka­tion wo­do­ro­wy i anion resz­ty kwa­so­wej. Związ­ki che­micz­ne o wła­ści­wo­ściach prze­ciw­nych do kwa­so­wych to za­sa­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten okres jest naj­lep­szy, by zro­bić sobie kwasy na twarz, po­nie­waż na dwo­rze nie ma słoń­ca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chemabrazja, peeling chemiczny, chemiczna eksfoliacja

Wiktionary


kwasyna

sub­stan­cja aro­ma­tycz­na o dzia­ła­niu żół­cio­pęd­nym


SJP.pl


kwaszarnia

po­mie­szcze­nie do kwa­sze­nia ka­pu­sty lub ogór­ków


SJP.pl


kwaszarnictwo

dział prze­my­słu spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się kwa­sze­niem, np. ogór­ków, ka­pu­sty


SJP.pl


kwaszeniak

ogó­rek przez­na­czo­ny do kwa­sze­nia


SJP.pl


kwasziorkor

cho­ro­ba na tle nie­do­bo­ru biał­ka w po­ży­wie­niu, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie u dzie­ci po za­koń­cze­niu kar­mie­nia pier­sią; kwas­hior­kor


SJP.pl


kwaszonka

1. karma dla zwie­rząt do­mo­wych, z za­ki­szo­nych ro­ślin lub ich czę­ści;
2. ki­szo­ne wa­rzy­wa; ki­szon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­ry­na­ta z pro­duk­tów spo­żyw­czych pow­sta­ła w wy­ni­ku fer­men­ta­cji mle­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klient kupił w skle­pie opa­ko­wa­nie kwa­szon­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈʃɔ̃nka, AS: kfašõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwas

 przym. kwaśny

 czas. kwasić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiszonka

Wiktionary


kwasówka

1. zupa na bazie soku z ki­szo­nej ka­pu­sty;
2. po­tocz­nie: stal kwa­so­od­por­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa na bazie soku z ka­pu­sty ki­szo­nej, zwy­kle z kaszą gry­cza­ną

 (1.2) techn. pot. stal kwa­so­od­por­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwa­sów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Dre­lów
  • Kwa­sów­ka – osada w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Janów
  • Kwa­sów­ka – agro­mia­stecz­ko, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim, w siel­so­wie­cie Kwa­sów­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈsufka, AS: kfasufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwas m., kwaśnica ż., kwasek m., kwaszenie n., ukwaszenie n., zakwas m.

 czas. kwasić ndk., ukwasić dk., zakwaszać ndk., zakwasić dk.

 przym. kwaśny, kwasowy, kwaskowaty

 przysł. kwaśno, kwasowo, kwaskowato

Wiktionary


kwat.

skrót od: kwa­te­ra; kw.


SJP.pl


kwater

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) D. lm. od: kwa­te­ra

Wiktionary


kwatera

1. lokum wy­naj­mo­wa­ne lub za­ję­te na pobyt cza­so­wy, np. na czas nauki lub wa­ka­cji albo przez woj­sko w okre­sie dzia­łań wo­jen­nych;
2. wy­o­dręb­nio­na, czwo­ro­bocz­na część te­re­nu; dział­ka;
3. kwa­te­ra głów­na - miej­sce po­by­tu do­wództ­wa woj­sko­we­go, na­czel­ne­go wodza lub szta­bu ge­ne­ral­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­ka­nie lub inne po­mie­szcze­nie wy­naj­mo­wa­ne lub za­ję­te na pobyt cza­so­wy

 (1.2) wy­dzie­lo­ne miej­sce na cmen­ta­rzu

 (1.3) stpol. kwa­drans

Wiktionary

Kwa­te­ra – zgod­nie z prze­pi­sa­mi usta­wy z dnia 22 czerw­ca 1995 r. o zak­wa­te­ro­wa­niu Sił Zbroj­nych Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej kwa­te­rą jest lokal miesz­kal­ny przez­na­czo­ny wy­łącz­nie na zak­wa­te­ro­wa­nie żoł­nie­rzy służ­by sta­łej.

Nor­ma­tyw­ne po­ję­cie kwa­te­ry zmie­nia­ło się na sku­tek do­ko­ny­wa­nych przez usta­wo­daw­cę zmian w usta­wie o zak­wa­te­ro­wa­niu Sił Zbroj­nych Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej. Obec­na usta­wo­wa de­fi­ni­cja kwa­te­ry obo­wią­zu­je od 1 lipca 2004.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈtɛra, AS: kfatera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaterunek m., kwaterka ż., kwaterowanie n., zakwaterowanie n., wykwaterowywanie n., wykwaterowanie n.

 czas. kwaterować ndk., zakwaterować dk., wykwaterowywać ndk., wykwaterować dk.

 przym. kwaterowy, kwaterunkowy

Wiktionary


kwatereczka

zdrob­nie­nie od: kwa­ter­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kwa­ter­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfatɛˈrɛt͡ʃka, AS: kfaterečka

Wiktionary


kwaterka

jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa 1/4 litra


SJP.pl

Kwa­ter­ka ("łac. qu­ar­ta pars – czwar­ta część") – pol­ska jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa około 1/4 kwar­ty lub 1/16 garn­ca, tj. około jed­nej czwar­tej litra. W okre­sie re­form sta­ni­sła­wow­skich wesz­ła w skład sy­ste­mu garn­ca war­szaw­skie­go, sto­so­wa­ne­go przy zli­cza­niu po­jem­no­ści pły­nów, oraz sy­ste­mu korca war­szaw­skie­go, uży­wa­ne­go do okre­śla­nia ob­ję­to­ści to­wa­rów syp­nych.

Wikipedia


kwaterkowy

→ kwa­ter­ka


SJP.pl

Patrz:

kwaterka

kwatermistrz

osoba zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wa­niem kwa­ter; także peł­nią­ca inne funk­cje go­spo­dar­czo-ad­mi­ni­stra­cyj­ne, w szcze­gól­no­ści w woj­sku czy har­cer­stwie


SJP.pl

Kwa­ter­mistrz (ang. "qu­ar­ter­ma­ster") – ofi­cer do­wództ­wa (szta­bu), który do­wo­dzi w polu (w cza­sie wojny) z ra­mie­nia do­wód­cy (szefa szta­bu) kwa­ter­mi­strzo­stwem (ty­ła­mi), kie­ru­je dzia­łal­no­ścią pod­le­głych mu sze­fów służb w za­kre­sie za­o­pa­trze­nia i ob­słu­gi wojsk, or­ga­ni­zu­je dowóz i ewa­ku­a­cję, a na wyż­szych szcze­blach - ko­mu­ni­ka­cję na ob­sza­rze tyłów oraz jest od­po­wie­dzial­ny za or­ga­ni­za­cję tyłów (eta­pów); w cza­sie po­ko­ju kie­ru­je go­spo­dar­ką jed­nost­ki woj­sko­wej bę­dą­cej od­dzia­łem go­spo­dar­czym (na wyż­szych szcze­blach po­wie­rzo­ny­mi mu dzia­ła­mi go­spo­dar­ki) i pro­wa­dzi szko­le­nie pod­le­głych mu kadr.

Wikipedia


kwatermistrzowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kwa­ter­mi­strzo­stwem, do­ty­czą­cy kwa­ter­mi­strzo­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kład Karny z Ra­ci­bo­rza bie­rze udział w pro­gra­mie eko­lo­gicz­nej fun­da­cji Si­le­sia z Ka­to­wic. — Po­zy­ska­li­śmy 1500 zł na sa­dzon­ki. Pie­nię­dzy star­czy na wstęp­ny etap od­no­wy przy­wię­zien­ne­go parku – in­for­mu­je Alek­san­dra Szla­chet­ko z Dzia­łu Kwa­ter­mi­strzow­skie­go pla­ców­ka­a­ców­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwatermistrz mos., kwatermistrzostwo n.

Wiktionary


kwatermistrzyni

→ kwa­ter­mistrz


SJP.pl

Patrz:

kwatermistrz

kwaternik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. su­blo­ka­tor

Wiktionary


kwaternion

mat. wy­ra­że­nie al­ge­bra­icz­ne sta­no­wią­ce roz­sze­rze­nie liczb ze­spo­lo­nych


SJP.pl


kwaterodawca

osoba wy­naj­mu­ją­ca po­ko­je przy­jezd­nym


SJP.pl


kwaterowy

przy­miot­nik od: kwa­te­ra


SJP.pl


kwaterunek

urząd zaj­mu­ją­cy się m.in. przy­dzia­łem miesz­kań na­le­żą­cych do mia­sta lub gminy


SJP.pl

Kwa­te­ru­nek – daw­niej miesz­ka­nie przy­dzie­lo­ne przez wła­ści­wy organ rady na­ro­do­wej na­ka­zu­ją­cy wła­ści­cie­lo­wi domu lub miesz­ka­nia wy­na­ję­cie da­ne­go lo­ka­lu oso­bie, która otrzy­ma­ła taką de­cyz­ję. Umowa najmu za­wią­zy­wa­ła się z mocy prawa z chwi­lą wy­da­nia de­cyz­ji o przy­dzia­le miesz­ka­nia.

Wikipedia


kwaterunkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kwa­te­run­kiem, do­ty­czą­cy kwa­te­run­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaterunek m.

Wiktionary


kwazar

od­le­głe ciało nie­bie­skie bę­dą­ce źró­dłem pro­mie­nio­wa­nia ra­dio­we­go; kwa­sar; ni­byg­wia­zda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. bar­dzo od­le­głe ciało nie­bie­skie emi­tu­ją­ce pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne o ogrom­nej mocy, oglą­da­ne przez te­le­skop wy­glą­da jak gwia­zda;

Wiktionary

Kwa­zar (z qu­a­sar – quasi-stel­lar radio so­ur­ce lub też "QSO – quasi-stel­lar ob­ject", do­słow­nie „obiekt gwia­zdo­po­dob­ny emi­tu­ją­cy fale ra­dio­we”) – zwar­te źró­dło cią­głe­go pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go o ogrom­nej mocy, po­zor­nie przy­po­mi­na­ją­ce gwia­zdę. W rze­czy­wi­sto­ści jest to ro­dzaj ak­tyw­nej ga­lak­ty­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfazar, AS: kfazar

Wiktionary


kwazarowy

→ kwa­zar; kwa­sa­ro­wy


SJP.pl


kwazi-

prze­dro­stek

 (1.1) quasi-

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) kwazi- + cząst­ka — kwazicząst­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfazʲi-, AS: kfazʹi-

Wiktionary


kwazicząsteczka

[czy­taj: kwaz-iczą­stecz­ka] zdrob­nie­nie od: kwa­zi­cząst­ka


SJP.pl


kwazicząstka

[czy­taj: kwaz-icząst­ka] obiekt zło­żo­ny poz­wa­la­ją­cy opi­sy­wać stany wzbu­dzo­ne ukła­dów wielu czą­stek i za­cho­wu­ją­cy się pod wie­lo­ma wzglę­da­mi jak zwy­kła cząst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. no­śnik wiel­ko­ści dy­na­micz­nych;

Wiktionary

Kwa­zi­cząst­ka, qu­a­si­cząst­ka (łac. "quasi" – niby) – spo­sób opisu obiek­tów fi­zycz­nych po­przez przy­bli­że­nie skom­pli­ko­wa­ne­go ukła­du te­o­re­tycz­ną cząst­ką, któ­rej włas­no­ści w pew­nym za­kre­sie opi­su­ją wyj­ścio­wy układ.

Kwa­zi­cząst­ki wpro­wa­dza się po to, by znacz­nie upro­ścić ra­chun­ki oraz ope­ro­wać na prost­szych obiek­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą kwa­zi­czą­stek jest re­nor­ma­li­za­cja włas­no­ści czą­stek wyj­ścio­wych i za­stą­pie­nie ich war­to­ścia­mi efek­tyw­ny­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quasi-cząstka

Wiktionary


kwazikryształ

[czy­taj: kwaz-ikrysz­tał] ro­dzaj ciała sta­łe­go, poś­red­ni mię­dzy cia­łem sta­łym kry­sta­licz­nym i bez­po­sta­cio­wym


SJP.pl

Kwa­zi­krysz­ta­ły – szcze­gól­na forma ciała sta­łe­go, w któ­rej atomy ukła­da­ją się w po­zor­nie re­gu­lar­ną, jed­nak nie w pow­ta­rza­ją­cą się struk­tu­rę, co unie­moż­li­wia wy­róż­nie­nie ich ko­mó­rek ele­men­tar­nych. Kwa­zi­krysz­ta­ły od­krył Dan Szecht­man w 1984 roku, gdy w szyb­ko schło­dzo­nym sto­pie glinu z man­ga­nem za­ob­ser­wo­wał nie­kry­sta­lo­gra­ficz­ną 5-krot­ną oś sy­me­trii.

Wikipedia


kwazistatyczny

[czy­taj: kwaz-ista­tycz­ny] pro­ces kwa­zi­sta­tycz­ny - pro­ces, w któ­rym za­cho­dzi ciąg sta­nów nie­skoń­cze­nie bli­skich sta­no­wi rów­no­wa­gi ter­mo­dy­na­micz­nej i mię­dzy któ­ry­mi za­cho­dzi nie­skoń­cze­nie mała zmia­na pa­ra­me­trów ukła­du


SJP.pl


kwaśnawy

1. ma­ją­cy lekko kwa­śny pos­mak lub za­pach; kwa­sko­wy, kwa­sko­wa­ty;
2. ma­ją­cy w pew­nym stop­niu che­micz­ne wła­ści­wo­ści kwasu, np. kwa­śna­wa gleba;
3. świad­czą­cy o czy­imś nie­za­do­wo­le­niu lub złym na­stro­ju, np. kwa­śna­wa mina


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wy­czu­wal­ny lekko kwa­śny smak (rza­dziej o za­pa­chu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaskowaty, kwaskowy

Wiktionary


kwaśniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Kwa­śniak – pol­ski woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Kwa­śniak – pol­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Woj­ciech Kwa­śniak – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Ro­bert Kwa­śniak – pol­ski praw­nik, urzęd­nik, me­ne­dżer, były wi­ce­mi­ni­ster fi­nan­sów.
  • Kwa­śniak – wznie­sie­nie 644 m n.p.m. w Pol­sce, w Su­de­tach Wschod­nich, w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka - Kro­wiar­kach

Wikipedia


kwaśnica

1. po­tocz­nie: woda mi­ne­ral­na o kwa­śnym smaku;
2. ber­be­rys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gó­ral­ska zupa z ki­szo­nej ka­pu­sty z do­dat­kiem dużej ilo­ści soku z tej ka­pu­sty oraz mięsa;

Wiktionary

Kwa­śni­ca – tra­dy­cyj­ne danie pol­skiej kuch­ni gó­ral­skiej; zupa przy­go­to­wy­wa­na z ki­szo­nej ka­pu­sty i mięsa, spo­ży­wa­na zwy­kle z ziem­nia­ka­mi lub chle­bem.

Dobra kwa­śni­ca po­win­na być bar­dzo kwa­śna, zaś tłuszcz z mięsa „prze­gry­zio­ny” przez kwas ka­pu­sty. Po­da­wa­na jest z ziem­nia­ka­mi ugo­to­wa­ny­mi osob­no w prze­ci­wień­stwie do ka­pu­śnia­ku, gdzie ziem­nia­ki syp­kie (mą­czy­ste) kro­jo­ne są w drob­ną kost­kę i go­to­wa­ne w zupie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wra­ca­jąc z nart, za­wsze wstę­pu­je­my do tej samej re­sta­u­ra­cji na kwa­śni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaɕˈɲit͡sa, AS: kfaśńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwasowość ż., kwaśność ż., kwaszenie n., kwasówka ż.

 przym. kwaśny

 czas. kwasić ndk., kwaśnieć ndk., zakwasić dk., skwaśnieć dk.

Wiktionary


kwaśnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust Kwa­śnic­ki (1839-1931) – pol­ski le­karz
  • Fran­ci­szek Kwa­śnic­ki (1904-1942) – in­ży­nier, czło­nek pol­skie­go ruchu oporu
  • Roman Kwa­śnic­ki (ur. 1956) – pol­ski po­li­tyk
  • Wi­told Kwa­śnic­ki (ur. 1952) – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


kwaśnicowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, wol­no­płat­ko­wych, ros­ną­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej na pół­ku­li pół­noc­nej; ber­be­ry­so­wa­te


SJP.pl


kwaśnicowaty

o ce­chach kwa­śni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kwaśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kwa­śno


SJP.pl


kwaśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kwa­śny


SJP.pl


kwaśniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Kwa­śnie­wicz (1938–) – harc­mistrz
  • Ka­zi­mierz Kwa­śnie­wicz (1899-1979) – har­cerz, major Woj­ska Pol­skie­go
  • Kry­sty­na Heska-Kwa­śnie­wicz (1940–) – li­te­ra­tu­roz­naw­ca, harc­mi­strzy­ni
  • Mie­czy­sław Kwa­śnie­wicz (1901-) – har­cerz, in­ży­nier gór­nict­wa
  • Wła­dy­sław Kwa­śnie­wicz (1926–2004) – so­cjo­log
  • Wło­dzi­mierz Kwa­śnie­wicz (1947–2025) – hi­sto­ryk, mu­ze­al­nik

Wikipedia


kwaśniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kwa­śniew­ski (ur. 1954) – pre­zy­dent Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej (1995–2005), po­li­tyk, poseł na Sejm (1991–1995)
  • Alek­san­der Kwa­śniew­ski, Cool P, Alick – pol­ski muzyk, lider Ćpaj Staj­lu
  • Alek­san­dra Kwa­śniew­ska (ur. 1978) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Alek­san­dra Kwa­śniew­ska (ur. 1981) – pol­ska ce­le­bryt­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na, córka Alek­san­dra
  • Do­ro­ta Kwa­śniew­ska (ur. 1970) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka i po­li­tyk, po­słan­ka na Sejm IV ka­den­cji
  • Jan Kwa­śniew­ski (1937–2019) – pol­ski le­karz, po­pu­la­ry­za­tor diety ni­sko­wę­glo­wo­da­no­wej
  • Ja­ni­na Kwa­śniew­ska (1928–2011) – pol­ska że­glar­ka
  • Jerzy Kwa­śniew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jo­lan­ta Kwa­śniew­ska (ur. 1955) – Pier­wsza dama Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej (1995–2005), pre­zes fun­da­cji Po­ro­zu­mie­nie bez ba­rier
  • Jo­lan­ta Kwa­śniew­ska – pol­ska bio­log
  • Krzysz­tof Kwa­śniew­ski (1927–2024) – pol­ski so­cjo­log
  • Lu­cy­na Kwa­śniew­ska (ur. 1960) – pol­ska siat­kar­ka

Wikipedia


kwaśnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Kwa­śnik-Pia­ścik (ur. 1946) – pol­ska spa­do­chro­niar­ka
  • An­drzej Kwa­śnik (1956-2010) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki
  • An­drzej Kwa­śnik – major Woj­ska Pol­skie­go, ostat­ni do­wód­ca Cen­tral­ne­go Węzła Łącz­no­ści Sił Po­wietrz­nych
  • Da­riusz Kwa­śnik (ur. 1964) – pol­ski aktor
  • Sta­ni­sław Kwa­śnik (1886-1961) – pol­ski kom­po­zy­tor, dy­ry­gent i pe­da­gog
  • Zbi­gniew Kwa­śnik – pol­ski eko­no­mi­sta, rek­tor Ra­dom­skiej Szko­ły Wyż­szej

Wikipedia


kwaśno-słodki

kwa­śny i słod­ki w smaku, rza­dziej w za­pa­chu; słod­ko-kwa­śny


SJP.pl


kwaśno-słony

kwa­śny i słony w smaku


SJP.pl


kwaśnosłodki

słod­ki z kwa­śnym pos­ma­kiem


SJP.pl


kwaśność

1. cecha cze­goś ma­ją­ce­go smak po­dob­ny do smaku cy­try­ny lub octu; cierp­kość;
2. w che­mii: cecha rozt­wo­rów elek­tro­li­tów, w któ­rych jest prze­wa­ga stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych nad stę­że­niem jonów wo­do­rot­le­no­wych; kwa­so­wość, kwa­so­ta


SJP.pl


kwaśny

1. ma­ją­cy smak po­dob­ny do smaku cy­try­ny lub octu; cierp­ki;
2. ma­ją­cy ostry, nie­przy­jem­ny i draż­nią­cy za­pach;
3. ma­ją­cy che­micz­ne wła­ści­wo­ści kwasu;
4. po­tocz­nie:
a) nie­za­do­wo­lo­ny, po­nu­ry;
b) wy­ra­ża­ją­cy nie­za­do­wo­le­nie, zły humor;
5. śro­do­wi­sko­wo: zwią­za­ny z LSD (nar­ko­ty­kiem); kwa­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dosł. ma­ją­cy cierp­ki smak

 (1.2) chem. ma­ją­cy wła­ści­wo­ści kwasu

 (1.3) przen. po­ka­zu­ją­cy nie­za­do­wo­le­nie

 (1.4) kulin. (w pie­kar­nict­wie, o pie­czy­wie) pie­czo­ny z do­dat­kiem zak­wa­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wtedy wie­dzia­łem już, bez za­dzie­ra­nia głowy, że spad­nie deszcz, prze­lot­ny, ale do­kucz­li­wy, kwa­śny i brud­ny, wszę­dzie na as­fal­cie zo­sta­wia­ją­cy tę­czu­ją­ce pla­ma­a­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfaɕnɨ, AS: kfaśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwasica ż., kwas m., kwasek m., kwasota ż., kwasowość ż., kwasówka ż., kwaśnica ż., kwaszonka ż., kwaszenie n., zakwas mrz.

 czas. kwasić ndk.

 przym. kwaskowaty

 przysł. kwaśno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kisły

 (1.4) na zakwasie

Wiktionary


kwb

skró­to­wiec

 (1.1) = Ko­pal­nia Węgla Bru­nat­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿vu‿ˈbɛ, AS: ka‿vu‿be

Wiktionary


kweba

bojka, pława utrzy­mu­ją­ca sieć ry­bac­ką na za­da­nej głę­bo­ko­ści


SJP.pl


kwebracho

nazwa kilku ga­tun­ków po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich drzew oraz ich kory i drew­na; do­star­cza­ją głów­nie garb­ni­ków, bar­dzo twar­de­go drew­na i al­ka­lo­i­dów; ke­bra­czo; kwe­bra­czo; qu­e­bra­cho; wierz­bo­wiec


SJP.pl


kwebraczo

nazwa kilku ga­tun­ków po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich drzew oraz ich kory i drew­na; do­star­cza­ją głów­nie garb­ni­ków, bar­dzo twar­de­go drew­na i al­ka­lo­i­dów; ke­bra­czo; kwe­bra­cho; qu­e­bra­cho; wierz­bo­wiec


SJP.pl


kwedlinburg

mia­sto w Niem­czech; Qu­ed­lin­burg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Qu­ed­lin­burg, mia­sto w środ­ko­wych Niem­czech w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwedlinburski

Wiktionary


kwedlinburski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Qu­ed­lin­bur­giem (Kwed­lin­bur­giem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwedlinburg mrz.

Wiktionary


kwef

1. za­sło­na na twarz dla mu­zuł­mań­skich ko­biet; czar­czaf;
2. na­kry­cie głowy u sióstr za­kon­nych;
3. w XVII-XVIII w. w Pol­sce: na­kry­cie głowy i twa­rzy wdów oraz star­szych ko­biet


SJP.pl

Kwef (czar­czaf, jasz­mak) − okre­śle­nie za­sło­ny na twarz no­szo­nej przez mu­zuł­man­ki.

Słowo po­cho­dzi z co­if­fe („cze­pek, na­kry­cie głowy”).

W Pol­sce XVII wieku ter­mi­nem tym okre­śla­no cały ko­bie­cy strój głowy, pod­bród­ka, rów­nież fry­zu­rę. Za­stą­pił on pod­wi­kę. Nieco póź­niej było to jed­wab­ne okry­cie głowy. W końcu, pod ko­niec wieku XVIII okre­śla­no tak nie­mod­ne już na­kry­cia głowy star­szych dam.

Wikipedia


kwefik

zdrob­nie­nie od: kwef


SJP.pl


kwefić

okry­wać, osła­niać twarz kwe­fem


SJP.pl


kwercetyna

or­ga­nicz­ny wie­lo­pier­ście­nio­wy zwią­zek aro­ma­tycz­ny, po­chod­na fla­wo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny, wie­lo­pier­ście­nio­wy zwią­zek aro­ma­tycz­ny po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, na­le­żą­cy do fla­wo­no­li, który znaj­du­je za­sto­so­wa­nie m.in. w lecz­nict­wie i jako barw­nik;

Wiktionary

Kwer­ce­ty­na ( qu­er­ce­tum ‘las dę­bo­wy’) – or­ga­nicz­ny, wie­lo­pier­ście­nio­wy zwią­zek aro­ma­tycz­ny po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, za­li­cza­ny do fla­wo­no­li, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w lecz­nict­wie. Może wy­stę­po­wać jako po­chod­na gli­ko­zy­do­wa lub w sta­nie wol­nym.

Do źró­deł wy­stę­po­wa­nia kwer­cy­ty­ny za­li­cza­ją się: ce­bu­la, ciem­ne wi­no­gro­no, gwiazd­ni­ca, pe­reł­ko­wiec, wyka, ziele żu­raw­ki, ziele śle­dzien­ni­cy, ziele czerw­ca, owoc mig­da­łecz­ni­ka che­bu­łow­ca oraz ziele estra­go­nu, na­sio­na czar­nusz­ki siew­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fi­ta­mi­ny są to sub­stan­cje po­moc­ne w usu­wa­niu z or­ga­niz­mu sub­stan­cji szkod­li­wych dla zdro­wia, a niek­tó­re z nich mają zna­cze­nie w kształ­to­wa­niu od­po­wied­niej od­por­no­ści or­ga­niz­mu na cho­ro­by, jak np. kwer­ce­ty­na wy­stę­pu­ją­ca w dużej ilo­ści w ce­bu­li (…)

Wiktionary


kwercetynowy

→ kwer­ce­ty­na


SJP.pl

Patrz:

kwercetyna

kwerenda

1. po­szu­ki­wa­nie po­trzeb­nej in­for­ma­cji w ak­tach, bi­blio­te­kach, spi­sach itp.; prze­szu­ki­wa­nie za­so­bów da­nych;
2. daw­niej: po­szu­ki­wa­nie, do­cho­dze­nie, śledzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. fraza po­wo­du­ją­ca wy­ge­ne­ro­wa­nie ra­por­tu z bazy da­nych;

 (1.2) daw., dziś książk. gro­ma­dze­nie da­nych po­trzeb­nych do wy­ja­śnie­nia spra­wy

 (1.3) daw. ba­da­nie, śledzt­wo, do­cho­dze­nie

Wiktionary

Kwe­ren­da ( qu­a­e­ren­da, query, „za­py­ta­nie”) – po­szu­ki­wa­nie in­for­ma­cji w za­so­bie ar­chi­wum lub bi­blio­te­ki. Celem kwe­ren­dy może być za­rów­no samo po­bra­nie da­nych, jak i mo­dy­fi­ka­cje da­nych. Kwe­ren­dy prze­pro­wa­dza się oso­bi­ście w czy­tel­ni in­sty­tu­cji, można skie­ro­wać do niej za­py­ta­nie lub sko­rzy­stać ze zdi­gi­ta­li­zo­wa­nych ma­te­ria­łów ar­chi­wal­nych lub bi­blio­tecz­nych on­li­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sym­bol oz­na­cza "wszyst­kie ko­lum­ny". Tak więc, je­że­li kwe­ren­da ma zwró­cić wszyst­kie dane za­pi­sa­ne w ta­be­li, mo­że­my albo ko­lej­no zaz­na­czać wszyst­kie ko­lum­ny, albo wy­brać ten sym­bol.

 (1.2) Przyz­nam, że nie zet­knę­łam się z tym wy­ra­zem, ale szyb­ka kwe­ren­da in­ter­ne­to­wa pot­wier­dzi­ła ok. 100 użyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerendarz mos., kwerendowanie n.

 czas. kwerendować ndk.

Wiktionary


kwerendarz

osoba pro­wa­dzą­ca kwe­ren­dę, prze­szu­ku­ją­ca za­so­by ar­chi­wów, mu­ze­ów, bi­blio­tek itp. w celu zgro­ma­dze­nia in­for­ma­cji na usta­lo­ny temat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba pro­wa­dzą­ca kwe­ren­dę; prze­szu­ku­ją­ca za­so­by ar­chi­wów, mu­ze­ów itp.; gro­ma­dzą­ca in­for­ma­cje na jakiś temat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerenda ż., kwerendowanie n.

 czas. kwerendować ndk.

Wiktionary


kwerendowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. szu­ka­nie, do­cho­dze­nie cze­goś; spraw­dza­nie, ba­da­nie coś

 (1.2) in­form. rzad. two­rze­nie, wy­sy­ła­nie za­py­ta­nia (kwe­ren­dy) do bazy da­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerenda ż., kwerendarz mos.

 czas. kwerendować ndk.

Wiktionary


kwerendować

daw­niej: szu­kać, badać, spraw­dzać coś, do­cho­dzić cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. szu­kać, do­cho­dzić cze­goś; spraw­dzać, badać coś

 (1.2) in­form. rzad. two­rzyć, wy­sy­łać za­py­ta­nie (kwe­ren­dę) do bazy da­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerenda ż., kwerendarz mos., kwerendowanie n.

Wiktionary


kweres

daw­niej:
1. za­mie­sza­nie, tu­mult, rwe­tes;
2. do­cho­dze­nie, śledzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. sy­tu­a­cja cha­o­su

 (1.2) daw. do­cho­dze­nie, śledzt­wo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mętlik, miszmasz, rozgardiasz, tumult, zamęt, zamieszanie

 (1.2) kwerenda

Wiktionary


kwerfurcki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Qu­er­fur­tem (Kwer­fur­tem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwerfurt mrz.

Wiktionary


kwerfurt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt;

 (1.2) geogr. hist. sa­mo­dziel­ne księ­stwo w Sak­so­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bru­non uro­dził się w 974 r. w ro­dzi­nie gra­fów nie­miec­kich w Kwer­fur­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerfurtczyk mos., kwerfurtka ż.

 przym. kwerfurcki

Wiktionary


kwerulanctwo

cho­ro­bli­wa ten­den­cja do pro­ce­so­wa­nia się, czę­sto z bła­hych po­wo­dów; pie­niact­wo; kwe­ru­len­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. cho­ro­bli­wa skłon­ność do pro­ce­so­wa­nia się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwerulencja, pieniactwo

Wiktionary


kwerulant

czło­wiek skłon­ny do kłót­ni; kłót­nik, awan­tur­nik


SJP.pl


kwerulencja

cho­ro­bli­wa ten­den­cja do pro­ce­so­wa­nia się, czę­sto z bła­hych po­wo­dów; pie­niact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­bli­wa ten­den­cja do spie­ra­nia się lub do­cho­dze­nia (czę­sto bła­hych lub uro­jo­nych) krzywd

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwerulanctwo, pieniactwo

Wiktionary


kwesta

1. zbiór­ka darów, zwy­kle na jakiś szczyt­ny cel;
2. dary ze­bra­ne pod­czas tej zbiór­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór­ka dat­ków na różne cele

 (1.2) rel. daw. zbiór­ka pło­dów rol­nych jako darów dla klasz­to­ru prze­pro­wa­dza­na zwy­cza­jo­wo je­sie­nią po zbio­rach

Wiktionary

Kwe­sta – zbie­ra­nie dat­ków pie­nięż­nych, rza­dziej in­nych dóbr ma­te­rial­nych, przez kwe­sta­rzy.

Jej celem jest zdo­by­cie środ­ków na cele cha­ry­ta­tyw­ne lub pu­blicz­ne ofia­ro­wa­nych przez dar­czyń­ców.

Sło­wem "kwe­sta" okre­śla się rów­nież datki ze­bra­ne pod­czas kwe­sty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwe­sta WOŚP prze­bie­ga spo­koj­nie.

 (1.2) Brat Mas­seo opo­wie­dział no­wi­cju­szom, co przy­tra­fi­ło mu się na kwe­ście.

 (1.2) W li­sto­pa­dzie fran­cisz­ka­nie przy­wieź­li z kwe­sty ja­gniąt­ko, kozę i trzy tu­zi­ny ka­czek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestarz m., kwestowanie n.

:: fż. kwestarka ż.

 czas. kwestować

Wiktionary


kwestarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kwe­stu­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolę zie­wa­ją­ce kwe­star­ki ni­że­li mod­lą­ce się i pła­czą­ce pot­wo­ry.

 (1.1) Wi­dzia­łem dzi­siaj na mie­ście dużo kwe­sta­rek WOŚP, zbie­ra­ły pie­nią­dze na wspar­cie dzie­cię­cej me­dy­cy­ny ra­tun­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestowanie n.

:: fm. kwestarz mos.

 czas. kwestować ndk.

Wiktionary


kwestarski

→ kwe­starz


SJP.pl

Patrz:

kwestarz

kwestarz

za­kon­nik zbie­ra­ją­cy datki na utrzy­ma­nie klasz­to­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. przest. za­kon­nik pro­wa­dzą­cy oso­bi­ście zbiór­kę darów dla klasz­to­ru

 (1.2) przest. osoba kwe­stu­ją­ca

Wiktionary

Kwe­starz – czło­nek za­ko­nu że­bra­cze­go albo osoba kwe­stu­ją­ca, czyli zbie­ra­ją­ca datki pie­nięż­ne lub w na­tu­rze na cele pu­blicz­ne bądź cha­ry­ta­tyw­ne.

Daw­niej okre­śla­no tak wę­drow­nych za­kon­ni­ków zbie­ra­ją­cych datki na utrzy­ma­nie klasz­to­ru. W cza­sach współ­czes­nych są to zaz­wy­czaj wo­lon­ta­riu­sze, nie­kie­dy wy­stę­pu­ją­cy jako przed­sta­wi­cie­le okre­ślo­nej or­ga­ni­za­cji lub fun­da­cji i opła­ca­ni za uczest­nict­wo w kwe­ście.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy nim stał kwe­starz, sę­dzia tuż przy ber­nar­dy­nie.

 (1.1) Brat kwe­starz wró­cił wie­czo­rem z żu­kiem wy­peł­nio­nym dy­nia­mi.

 (1.2) Pro­boszcz nic nie mógł zro­bić, teren przed wej­ściem do ko­ścio­ła opa­no­wa­li kwe­sta­rze WOŚP.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestowanie n.

:: fż. kwestarka ż.

 czas. kwestować ndk.

Wiktionary


kwestia

1. pewne za­gad­nie­nie, spra­wa do roz­strzy­gnię­cia
2. wy­po­wiedź ak­to­ra w sztu­ce, fil­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­blem wy­ma­ga­ją­cy roz­wa­że­nia lub roz­wią­za­nia

 (1.2) motyw po­stę­po­wa­nia

 (1.3) wa­ru­nek, któ­re­go speł­nie­nie jest po­trzeb­ne do roz­wią­za­nia pro­ble­mu

 (1.4) wy­po­wiedź ak­to­ra na sce­nie

 (1.5) przen. do­wol­na wy­po­wiedź wy­ję­ta z kon­tek­stu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwe­stia wstęp­na – hasło do­ty­czą­ce prawa pry­wat­ne­go mię­dzy­na­ro­do­we­go
  • Kwe­stia ho­me­ryc­ka – spór do­ty­czą­cy kwe­stii czy Ilia­da i Ody­se­ja są au­tor­stwa Ho­me­ra
  • Kwe­stia rzym­ska – kon­flikt po­mię­dzy Sto­li­cą Apo­stol­ską i rzą­dem Zjed­no­czo­ne­go Kró­le­stwa Włoch to­czą­cy się w la­tach 1861-1929
  • Kwe­stia ceny – opo­wia­da­nie An­drze­ja Sap­kow­skie­go
  • Kwe­stia su­mie­nia – pol­ski film wo­jen­ny z 1967 roku
  • Kwe­stia su­mie­nia – po­wieść fan­ta­stycz­no-na­u­ko­wa ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Ja­me­sa Blis­ha
  • Kwe­stia tycia i śmier­ci – bry­tyj­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny
  • A Qu­e­stion of Time (kwe­stia czasu) – sin­gel grupy De­pe­che Mode
  • A Qu­e­stion of Lust (kwe­stia po­żą­da­nia) – sin­gel grupy De­pe­che Mode

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta kwe­stia nie była dotąd ana­li­zo­wa­na.

 (1.2) To kwe­stia zasad, a nie wy­łącz­nie pie­nię­dzy.

 (1.3) Zna­le­zie­nie od­po­wie­dzi na to py­ta­nie jest tylko kwe­stią czasu.

 (1.4) Jakoś wy­gło­sił swoją kwe­stię, po­mi­mo pa­ra­li­żu­ją­cej go tremy.

 (1.5) Ale pal­ną­łem głu­po­tę! – No cóż, ta kwe­stia rze­czy­wi­ście nie­zbyt ci się udała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɛstʲja, AS: kfestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westionowanie n., zakwestionowanie n.

 czas. kwestionować ndk., zakwestionować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) problem, sprawa

Wiktionary


kwestie

1. pewne za­gad­nie­nie, spra­wa do roz­strzy­gnię­cia
2. wy­po­wiedź ak­to­ra w sztu­ce, fil­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, licz­ba mnoga, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. nie­przy­jem­ne sy­tu­a­cje lub pre­ten­sje kie­ro­wa­ne do kogoś; spra­wy bę­dą­ce źró­dłem przy­kro­ści, kon­flik­tów albo nie­za­do­wo­le­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykrości, trudności, zarzuty

Wiktionary


kwestionariusz

druk za­wie­ra­ją­cy py­ta­nia i miej­sca na wpi­sa­nie od­po­wie­dzi; an­kie­ta, for­mu­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­kusz za­wie­ra­ją­cy sze­reg pytań do­ty­czą­cych kon­kret­ne­go za­gad­nie­nia

Wiktionary

Kwe­stio­na­riusz – jedno z na­rzę­dzi ba­daw­czych w na­u­kach spo­łecz­nych.

Roz­róż­nia się kwe­stio­na­riusz an­kie­ty i kwe­stio­na­riusz wy­wia­du. Pier­wszy jest prze­ka­zy­wa­ny re­spon­den­to­wi do uzu­peł­nie­nia; drugi służy an­kie­te­ro­wi jako plan za­da­wa­nych pytań i uzu­peł­nia­ny jest przez niego. Za­leż­nie od za­le­ceń me­to­do­lo­gicz­nych moż­li­wa jest więk­sza lub mniej­sza in­ge­ren­cja an­kie­te­ra w treść pre­zen­to­wa­nych pytań efekt an­kie­ter­ski.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) ankieta, formularz

Wiktionary


kwestionariuszowy

→ kwe­stio­na­riusz


SJP.pl

Patrz:

kwestionariusz

kwestionowalny

da­ją­cy się kwe­stio­no­wać


SJP.pl


kwestionowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwe­stio­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfɛstʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: kfestʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwestionować ndk., zakwestionować dk.

 rzecz. zakwestionowanie n.

Wiktionary


kwestionować

po­da­wać w wąt­pli­wość słusz­ność cze­goś lub za­prze­czać cze­muś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) za­prze­czać cze­muś, wąt­pić w słusz­ność cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Win­kel­rie­dyzm ro­man­tycz­ny kwe­stio­no­wał cier­pie­nie oraz bier­ną mękę me­sja­niz­mu, pod­kre­śla­jąc za­ra­zem sens walki czyn­nej, ak­tyw­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: kfestʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestia ż., kwestionowanie n., zakwestionowanie n.

 czas. zakwestionować

Wiktionary


kwestor

1. głów­ny księ­go­wy
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie urzęd­nik od­po­wie­dzial­ny za fi­nan­se


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) głów­ny księ­go­wy na wyż­szej uczel­ni

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik spra­wu­ją­cy po­cząt­ko­wo funk­cję sę­dzie­go śled­cze­go oraz oskar­ży­cie­la pu­blicz­ne­go w spra­wach kar­nych, a póź­niej ad­mi­ni­stra­to­ra skar­bu pu­blicz­ne­go;

 (1.3) hist. w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się fi­nan­sa­mi

Wiktionary

Kwe­stor (łac. "qu­a­e­stor") – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, w po­cząt­kach re­pu­bli­ki, urzęd­nik spra­wu­ją­cy funk­cję sę­dzie­go śled­cze­go oraz oskar­ży­cie­la pu­blicz­ne­go w spra­wach kar­nych. Póź­niej po­wie­rzo­no kwe­sto­ro­wi ad­mi­ni­stra­cję skar­bem pu­blicz­nym, a funk­cje są­dow­ni­cze przesz­ły na pre­to­rów i try­bu­nów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfɛstɔr, AS: kfestor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestura ż., kwesta ż., sekwestracja ż.

:: fż. kwestorka ż.

 czas. kwestować

 przym. kwestorski

Wiktionary


kwestorka

głów­na księ­go­wa lub kie­row­nicz­ka dzia­łu księ­go­wo­ści wyż­szej uczel­ni; kie­row­nicz­ka kwe­stu­ry


SJP.pl


kwestowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwe­sto­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończ­cie już z tym kwe­sto­wa­niem pod ko­ścio­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestarka ż., kwestarz mos., kwestura ż.

 czas. kwestować

Wiktionary


kwestować

zbie­rać datki na cel spo­łecz­ny lub do­bro­czyn­ny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) książk. zbie­rać datki na cel spo­łecz­ny lub do­bro­czyn­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwe­sto­wał na ulicy zbie­ra­jąc na obro­nę zwie­rząt i po raz pier­wszy za­darł z po­li­cją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfɛˈstɔvat͡ɕ, AS: kfestovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestarz m., kwestarka ż., kwestowanie n., kwestor m., kwestorka ż., kwestura ż.

Wiktionary


kwestura

dział wyż­szej uczel­ni zaj­mu­ją­cy się spra­wa­mi fi­nan­so­wo-księ­go­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. dział fi­nan­so­wo-księ­go­wy na wyż­szej uczel­ni

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ny Rzym urząd kwe­sto­ra

 (1.3) hist. sta­ro­żyt­ny Rzym biuro kwe­sto­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestor m., kwestorka ż., kwesta ż., kwestowanie n.

 czas. kwestować ndk.

 przym. kwestorski

Wiktionary


kwestyjka

zdrob­nie­nie od: kwe­stia


SJP.pl


kwetiapina

po­chod­na ben­zo­dia­ze­pi­ny, śro­dek prze­ciwp­sy­cho­tycz­ny sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­bu­rzeń psy­chicz­nych, np. schi­zo­fre­nii


SJP.pl

Kwe­tia­pi­na ( qu­e­tia­pi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy di­ben­zo­tia­ze­pin, lek prze­ciwp­sy­cho­tycz­ny aty­po­wy (dru­giej ge­ne­ra­cji) sto­so­wa­ny w le­cze­niu róż­nych za­bu­rzeń psy­chicz­nych, zwła­szcza schi­zo­fre­nii, za­bu­rzeń afek­tyw­nych dwu­bie­gu­no­wych i cięż­kich epi­zo­dów de­pre­sji. Nie­rzad­ko kwe­tia­pi­na sto­so­wa­na jest także w le­cze­niu bez­sen­no­ści, za­bu­rzeń za­cho­wa­nia zwią­za­nych z cho­ro­ba­mi otę­pien­ny­mi, za­bu­rzeń lę­ko­wych, a także ze­spo­łu To­u­ret­te’a i za­bu­rzeń ob­se­syj­no-kom­pul­syj­nych (OCD, ner­wi­ca na­tręctw).

Wikipedia


kwezal

ptak z rzędu pi­li­ków o wie­lo­barw­nym upie­rze­niu i długi ogo­nie, uwa­ża­ny za sym­bol wol­no­ści; znaj­du­je się na fla­dze Gwa­te­ma­li


SJP.pl


kwezytozaur

ro­dzaj du­że­go, ro­ślin­ne­go di­no­za­u­ra z grupy ty­ta­no­za­u­rów


SJP.pl

Kwe­zy­to­za­ur ("Qu­a­e­si­to­sa­u­rus orien­ta­lis") – duży, ro­śli­no­żer­ny za­u­ro­pod z grupy ty­ta­no­za­u­rów (Ti­ta­no­sa­u­ria), z ro­dzi­ny ne­meg­to­za­u­rów (Ne­meg­to­sa­u­ri­dae).

Żył w póź­nej kre­dzie (80-65 mln lat temu) na te­re­nach Azji. Dłu­gość ciała do 23 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Mon­go­lii.

Wikipedia


kweński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kwe­na­mi, do­ty­czą­cy Kwe­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kweń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwenowie lm m.

Wiktionary


kwh

ki­lo­wa­to­go­dzi­na


SJP.pl


kwi

wyraz na­śla­du­ją­cy głos wy­da­wa­ny przez świ­nię


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos wy­da­wa­ny przez świ­nię

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Port lot­ni­czy Ku­wejt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W chle­wi­ku miesz­ka świn­ka / i trąca ryj­kiem drzwi. / Gdy niosą jej je­dze­nie / to ona: kwi, kwi, kwi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiczenie n., kwik, kwiknięcie

 czas. kwiczeć, kwiknąć

Wiktionary


kwiaciareczka

zdrob­nie­nie od: kwia­ciar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kwia­ciar­ka

 (1.2) młoda kwia­ciar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲjät͡ɕaˈrɛt͡ʃka, AS: kfʹi ̯äćarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarka ż.

 czas. ukwiecić

Wiktionary


kwiaciarenka

zdrob­nie­nie od: kwia­ciar­nia


SJP.pl


kwiaciarka

→ kwia­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. ogrod. sprze­daw­czy­ni kwia­tów, pra­cow­ni­ca kwia­ciar­ni

 (1.2) zaw. ogrod. ho­dow­czy­ni kwia­tów

 (1.3) ko­bie­ta, która wy­ra­bia sztucz­ne kwia­ty

Wiktionary

Kwia­ciar­ka – pla­no­wa­ny pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1939 roku na pod­sta­wie po­wie­ści Mał­go­rza­ty Ada­mów­ny.

Re­a­li­za­cja filmu, prze­wi­dzia­na na 1940, nie zo­sta­ła roz­po­czę­ta z uwagi na wy­buch II wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Patrz:

kwiaciarz

Wymowa:

IPA: kfʲjäˈt͡ɕarka, AS: kfʹi ̯äćarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwitnięcie n., kwitnienie n., kwiat m., kwiaciarnia ż., kwiaciarstwo n., kwietnik m., ukwiecanie n., ukwiecenie n.

:: fm. kwiaciarz m.

:: zdrobn. kwiaciareczka ż.

 czas. kwitnąć ndk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk.

 przym. kwiatowy, kwiaciarniany, kwiecisty

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


kwiaciarnia

sklep, w któ­rym sprze­da­je się kwia­ty, bu­kie­ty; kwie­ciar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. sklep z kwia­ta­mi

Wiktionary

Kwia­ciar­nia:

1. przed­się­bior­stwo hand­lo­we zaj­mu­ją­ce się de­ta­licz­ną sprze­da­żą kwia­tów, a także in­nych ar­ty­ku­łów po­krew­nych, bę­dą­ce włas­no­ścią osób fi­zycz­nych lub praw­nych,

2. jed­nost­ka bę­dą­ca sta­łym punk­tem de­ta­licz­nej sprze­da­ży kwia­tów oraz stwo­rzo­nych z nich kom­po­zy­cji, dy­spo­nu­ją­ca lo­ka­lem wy­po­sa­żo­nym w od­po­wied­nie urzą­dze­nia słu­żą­ce do ek­spo­zy­cji i sprze­da­ży,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecę do kwia­ciar­ni kupić mamie tu­li­pa­ny na uro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjäˈt͡ɕarʲɲa, AS: kfʹi ̯äćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwiaciarniany, kwiatowy

 rzecz. kwiaciarstwo n., kwitnięcie n., kwiaciarka, kwiaciarz, kwiat

 czas. ukwiecić

Wiktionary


kwiaciarski

do­ty­czą­cy kwia­cia­rza, kwia­ciar­stwa


SJP.pl


kwiaciarstwo

kwie­ciar­stwo;
1. upra­wa ro­ślin ozdob­nych;
2. wyrób sztucz­nych kwia­tów;
3. han­del kwia­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. dział ogrod­nict­wa (go­spo­dar­ki rol­nej) zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą i pro­duk­cją ro­ślin ozdob­nych;

 (1.2) hand. dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na pro­fe­sjo­nal­nej sprze­da­ży kwia­tów

 (1.3) rzem. szt. etn. czyn­ność po­le­ga­ją­ca na ar­ty­stycz­nym wy­ko­ny­wa­niu sztucz­nych kwia­tów (np. z bi­bu­ły, tka­nin)

Wiktionary

Kwia­ciar­stwo – dział ogrod­nict­wa, zaj­mu­ją­cy się upra­wą i pro­duk­cją ro­ślin ozdob­nych.

Ro­śli­ny ozdob­ne ho­du­je się do celów użyt­ko­wych, głów­nie de­ko­ra­cyj­nych. Są to prze­de wszyst­kim:

Ze wzglę­du na miej­sce pro­wa­dze­nia upraw ro­śli­ny ozdob­ne upra­wia się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pla­no­wa i oszczęd­na go­spo­dar­ka wy­ma­ga cen­tra­li­za­cji prze­de wszyst­kim kwia­ciar­stwa i szkół­kar­stwa.

 (1.3) Niek­tó­re z tych zajęć sta­wa­ły się pod­sta­wą do dzia­łal­no­ści pół­za­wo­do­wej, tak np. stało się z kwia­ciar­stwem lu­do­wym na te­re­nie Pol­skiej Orawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat mrz., kwiatek mrz., kwiaciarnia ż., kwiaciarka ż., kwiaciarz mos., kwietnik mrz., kwiecie n., kwieciarstwo n.

 przym. kwiaciarski, kwiatowy, kwiecisty, kwietny

 czas. kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk.

 przysł. kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kwieciarstwo

Wiktionary


kwiaciarz

1. osoba ho­du­ją­ca lub sprze­da­ją­ca kwia­ty;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem sztucz­nych kwia­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. ogrod. sprze­daw­ca kwia­tów, pra­cow­nik kwia­ciar­ni

 (1.2) zaw. ho­dow­ca kwia­tów

 (1.3) wyt­wór­ca sztucz­nych kwia­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjät͡ɕaʃ, AS: kfʹi ̯äćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarnia ż., kwiat m., kwietnik m., kwiecień m., kwiaciarstwo n., kwitnienie n.

:: fż. kwiaciarka ż.

 czas. kwitnąć ndk., przekwitać ndk., ukwiecić dk.

 przym. kwiecisty, kwietniowy, kwiatowy

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


kwiaciasty

ozdo­bio­ny kwia­ta­mi; ma­ją­cy deseń w kwia­ty


SJP.pl


kwiaciaty

rzad­ko: ozdo­bio­ny kwia­ta­mi lub wzo­rem w barw­ne kwia­ty; kwie­cia­ty, kwie­ci­sty, kwia­cia­sty, kwiet­ny


SJP.pl


kwiat

1. część ro­śli­ny bę­dą­ca or­ga­nem rozm­na­ża­nia płcio­we­go;
2. ro­śli­na kwit­ną­ca;
3. po­tocz­nie: ro­śli­na do­nicz­ko­wa;
4. ro­ślin­ny motyw de­ko­ra­cyj­ny;
5. naj­war­to­ścio­wsza, wy­bra­na część cze­goś; wybór;
6. w ło­wiect­wie: ogon łosia, je­le­nia, da­nie­la; biały czu­bek kity lisa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. organ ro­ślin na­sien­nych, w któ­rym wyksz­tał­ca­ją się wy­spe­cja­li­zo­wa­ne ele­men­ty słu­żą­ce do rozm­na­ża­nia

 (1.2) ogrod. kwit­ną­ca ro­śli­na ozdob­na

 (1.3) pot. ro­śli­na do­nicz­ko­wa

 (1.4) przen. naj­lep­sza część spo­łecz­no­ści

 (1.5) daw. przen. dzie­wict­wo

 (1.6) uczn. fiat

Wiktionary

Kwiat – organ ro­ślin na­sien­nych, w któ­rym wyksz­tał­ca­ją się wy­spe­cja­li­zo­wa­ne ele­men­ty słu­żą­ce do rozm­na­ża­nia. Sta­no­wi frag­ment pędu o ogra­ni­czo­nym wzro­ście ze sku­pie­niem liści płod­nych i płon­nych, słu­żą­cych od­po­wied­nio, bez­poś­red­nio i poś­red­nio do rozm­na­ża­nia płcio­we­go (ge­ne­ra­tyw­ne­go). Kwiat cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ro­ślin na­sien­nych (czyli kwia­to­wych) jest or­ga­nem ho­mo­lo­gicz­nym do kłosa za­rod­nio­no­śne­go (spo­ro­fi­lo­sta­nu) ro­ślin ewo­lu­cyj­nie star­szych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwia­ty tego kak­tu­sa odra­ża­ją­co śmier­dzą.

 (1.2) Na za­koń­cze­nie roku szkol­ne­go na­u­czy­ciel­ce wrę­czo­no nie­dro­gą wią­zan­kę kwia­tów.

 (1.3) Roz­bry­ka­ny kot strą­cił kwiat z pa­ra­pe­tu.

 (1.4) Wi­ki­pe­dy­ści to kwiat in­ter­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjat, AS: kfʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozkwitanie n., rozkwit mrz., kwitnięcie n., kwietniówka ż., kwiecień mrz., kwiaciarstwo n., kwiaciarz m., kwiaciarka ż., kwiaciarnia ż., kwietnik m., kwiatostan m., kwiecie n.

:: zdrobn. kwiatek m., kwiatuszek m.

 czas. kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., rozkwitać ndk., rozkwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk., ukwiecić dk.

 przym. kwiecisty, kwiatowy, jednokwiatowy, wielokwiatowy, kwietniowy, kwiaciarski, kwietni

 przysł. kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kwiatek

 (1.3) kwiatek

 (1.5) kwiatek, panieński kwiatek

Wiktionary


kwiateczek

zdrob­nie­nie od: kwia­tek


SJP.pl


kwiatek

zdrob­nie­nie od: kwiat; kwia­tuś, kwia­tu­nio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kwiat

 (1.2) nie­wiel­kich roz­mia­rów ro­śli­na kwit­ną­ca

 (1.3) pot. drob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa

 (1.4) pot. przen. błąd or­to­gra­ficz­ny lub me­ry­to­rycz­ny w tek­ście

 (1.5) łow. ogon sarny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Kwia­tek − pol­ski po­wo­żą­cy, tre­ner, me­da­li­sta mi­strzostw świa­ta w po­wo­że­niu
  • Józef Kwia­tek − pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i dzien­ni­karz
  • Józef Kwia­tek − pol­ski so­cjo­log, pe­da­gog, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, poseł na Sejm
  • Krzysz­tof Kwia­tek − pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiat­ki tego kak­tu­sa pię­knie pach­ną.

 (1.2) Na za­koń­cze­nie roku szkol­ne­go na­u­czy­ciel­ce wrę­czo­no nie­dro­gą wią­zan­kę kwiat­ków.

 (1.3) Roz­bry­ka­ny kot strą­cił kwia­tek z pa­ra­pe­tu.

 (1.4) Ze­bra­łem cały wazon kwiat­ków w twoim wy­pra­co­wa­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjatɛk, AS: kfʹi ̯atek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwiat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiatuszek

 (1.4) byk

Wiktionary


kwiatkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kwiatkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwiat­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Pro­cho­wi­ce
  • Kwiat­ko­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Bog­da­niec
  • Kwiat­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy
  • Kwiat­ko­wi­ce – gro­ma­da
  • Kwiat­ko­wi­ce – część mia­sta Kra­śni­ka w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Kwiat­ko­wi­ce-Ko­lo­nia – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy
  • Kwiat­ko­wi­ce-Las – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy

Wikipedia


kwiatkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 7789;

Wiktionary

Kwiat­kow­ski (forma żeń­ska: Kwiat­kow­ska; licz­ba mnoga: Kwiat­kow­scy) – naz­wi­sko na­le­żą­ce do grupy 20 naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk uży­wa­nych w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 19.01.2024 r. no­si­ło je 33 207 Polek i 32 235 Po­la­ków. Naj­wię­cej osób no­szą­cych to naz­wi­sko miesz­ka w Pol­sce cen­tral­nej i na Po­mo­rzu Gdań­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiat­kow­ski po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwietnik mzw./mrz.

Wiktionary


kwiatkowy

→ kwia­tek


SJP.pl

Patrz:

kwiatek

kwiatobranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbie­ra­nie kwia­tów

Wiktionary


kwiatogłówka

ro­dzaj kwia­to­sta­nu, w któ­rym bez­szy­puł­ko­we kwia­ty osa­dzo­ne są na wierz­choł­ku pędu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. kwiat kwia­to­sta­nu osa­dzo­ny bez­poś­red­nio na wierz­choł­ku pędu

Wiktionary


kwiatomat

au­to­mat do sprze­da­ży kwia­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. au­to­mat sprze­da­ją­cy bu­kie­ty kwia­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwia­to­ma­ty dzia­ła­ją iden­tycz­nie jak au­to­ma­ty z prze­ką­ska­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukietomat

Wiktionary


kwiatomir

kwia­to­mir czte­ro­pla­my - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


kwiaton

de­ko­ra­cyj­ny ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny wień­czą­cy go­tyc­kie hełmy wież


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. detal ar­chi­tek­to­nicz­ny w kształ­cie sty­li­zo­wa­ne­go kwia­tu cha­rak­te­ry­stycz­ny dla go­ty­ku i ne­o­go­ty­ku;

Wiktionary

Kwia­ton (fr. "fle­u­ron") – detal ar­chi­tek­to­nicz­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mo­ty­wów ar­chi­tek­tu­ry i sztu­ki go­ty­ku i ne­o­go­ty­ku, wy­ko­na­ny w kształ­cie kwia­tu o ro­zło­żo­nych pącz­kach w oto­cze­niu zaz­wy­czaj czte­rech liści na kilku po­zio­mach, cza­sem uzu­peł­nia­ny żab­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­po­ry ka­te­dry ozdo­bio­ne są pi­na­kla­mi zwień­czo­ny­mi kwia­to­na­mi.

Wiktionary


kwiatonowice

Kwia­to­no­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce, za­miesz­ka­na przez Po­gó­rzan.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


kwiatonośny

wyt­wa­rza­ją­cy kwia­ty; kwia­to­rod­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. taki, który wyt­wa­rza kwia­ty

Wiktionary


kwiatorodny

wyt­wa­rza­ją­cy kwia­ty; kwia­to­no­śny


SJP.pl


kwiatostan

pęd kwia­to­no­śny, sku­pie­nie kwia­tów na osi kwia­to­sta­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zgru­po­wa­nie kwia­tów na jed­nym pę­dzie ro­śli­ny;

Wiktionary

Kwia­to­stan (ang." in­flo­re­scen­ce", łac. "in­flo­re­scen­tium") – wy­o­dręb­nia­ją­ce się od po­zo­sta­łej czę­ści ro­śli­ny sku­pie­nie roz­ga­łę­zień pędów za­koń­czo­nych kwia­ta­mi. W obrę­bie kwia­to­sta­nu znaj­do­wać się mogą poza nimi także li­ście przyk­wia­to­we (podk­wia­tek i przy­sad­ka), a sam kwia­to­stan bywa wspar­ty li­ściem zwa­nym pod­sad­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwia­to­stan mnisz­ka skła­da się z kwia­tów ję­zycz­ko­wych sku­pio­nych w ko­szy­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔstãn, AS: kfʹi ̯atostãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwiatostanowy

 zob. kwiat.

Wiktionary


kwiatostanowy

przy­miot­nik od: kwia­to­stan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kwia­to­sta­nem, do­ty­czą­cy kwia­to­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby ułat­wić sobie pracę, przy­ci­na­my pędy kwia­to­sta­no­we tuż nad liść­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiatostan m.

 przym. kwietniowy

Wiktionary


kwiatosław

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kwia­to­sław i je­stem kwia­cia­rzem oraz flo­ry­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔswaf, AS: kfʹi ̯atosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kwiatosławek mos., Kwiatek mos., Kwiatuszek mos., Kwiatuś mos., Kwiatunio mos.

:: fż. Kwiatosława ż.

 przym. Kwiatosławowy

 zob. Kwietosław.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwietosław; zdrobn. Kwiatosławek, Kwiatek, Kwiatuszek, Kwiatuś, Kwiatunio

Wiktionary


kwiatosława

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kwia­to­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwia­to­sła­wa to rzad­kie imię żeń­skie w Pol­sce.

 (1.1) Mam na imię Kwia­to­sła­wa i je­stem kwia­ciar­ką oraz flo­ryst­ką z Cho­rzo­wa.

 (1.1) Pani Kwia­to­sła­wo, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲjatɔˈswava, AS: kfʹi ̯atosu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwietosław mos.

:: war. Kwietosława ż.

:: zdrobn. Kwiatosławka ż., Kwiatka ż., Kwiatuszka ż., Kwiatusia ż., Kwiatunia ż., Kwiatulka ż.

:: fm. Kwiatosław mos.

 przym.

:: gwara. przest. Kwiatosławin, Kwiatosławowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwietosława; zdrobn. Kwiatosławka, Kwiatka, Kwiatuszka, Kwiatusia, Kwiatunia, Kwiatulka

Wiktionary


kwiatownik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny nek­tar­ni­ków


SJP.pl


kwiatowość

→ kwia­to­wy


SJP.pl

Patrz:

kwiatowy

kwiatowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kwia­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogro­dach ho­do­wa­ne są także prze­bi­śnie­gi, sza­rot­ki, lilie zło­to­głów, macz­ki al­pej­skie, żółte rud­be­kie i inne ro­śli­ny kwia­to­we, po­pu­lar­ne rów­nież w in­nych czę­ściach Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔvɨ, AS: kfʹi ̯atovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarstwo n., kwiat m., kwiatek m., kwietnik m., kwiaciarka ż., kwiaciarz m., kwiaciarnia ż.

 czas. kwitnąć, zakwitać, przekwitać, pokwitać, ukwiecić

 przym. kwietny, kwiecisty, ukwiecony

 przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary


kwiatunio

zdrob­nie­nie od: kwiat; kwia­tuś, kwia­tek


SJP.pl


kwiatuszek

zdrob­nie­nie od: kwiat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kwiat

 (1.2) mały kwiat

 (1.3) uczn. dziew­czy­na, która czę­sto prze­by­wa z chłop­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam­ciu, jak kwia­tusz­ki tego kak­tu­si­ka pię­knie pach­ną!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtuʃɛk, AS: kfʹi ̯atušek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwiat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiatek

Wiktionary


kwiatuszkowy

→ kwia­tu­szek


SJP.pl

Patrz:

kwiatuszek

kwiatuś

zdrob­nie­nie od: kwiat; kwia­tek, kwia­tu­nio


SJP.pl


kwiatówka

kwia­tów­ka zmierzch­ni­co­wa­ta - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


kwic

[czy­taj: kłik] typ sko­ro­wi­dza, w któ­rym klu­czo­we słowa znaj­du­ją się w środ­ku wier­sza (skrót od: key word in con­text - słowo klu­czo­we w kon­tek­ście)


SJP.pl


kwiczenie

głos wy­da­wa­ny przez świ­nie, dziki; kwi­ka­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go, ty­po­we­go dla świni, głosu o wy­so­kim tonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kfʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwik mrz., kwiknięcie n.

 czas. kwiczeć ndk., kwiknąć dk.

 wykrz. kwi

Wiktionary


kwiczeć

wy­da­wać z sie­bie od­gło­sy świń; kwi­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zak­wi­czeć, kwi­knąć)

 (1.1) o świni: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos

 (1.2) o czło­wie­ku: wy­da­wać ostre dźwię­ki, o wy­so­kim tonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲit͡ʃɛt͡ɕ, AS: kfʹičeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiczenie n., kwiczoł mzw., kwik mrz.

 czas. kwiknąć dk., zakwiczeć dk.

 wykrz. kwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piszczeć

 (1.1) drzeć się, piszczeć

Wiktionary


kwiczoł

ptak z ro­dzi­ny dro­zdów, gnia­zdu­je głów­nie w par­kach i ogro­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tur­dus pi­la­ris|ref=tak., nie­wiel­ki eu­ro­pej­ski ptak wę­drow­ny;

Wiktionary

Kwi­czoł ("Tur­dus pi­la­ris") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych (Tur­di­dae), za­miesz­ku­ją­cy pół­noc­ną i środ­ko­wo-wschod­nią Eu­ro­pę na wschód od Renu i pół­noc od Alp oraz Azję do środ­ko­wej Sy­be­rii (aż do rzeki Ałdan). W 2. po­ło­wie XX wieku sko­lo­ni­zo­wał też część za­chod­niej Eu­ro­py i Wyspy Bry­tyj­skie. Zi­mu­je w po­łud­nio­wej i za­chod­niej Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce oraz w Azji Po­łud­nio­wo-Za­chod­niej. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie dzi­wo­ta, gdyż kwi­czo­ło­wi jeno o by­to­wa­nie i roz­rost je­mio­ły cho­dzi, al­bo­wiem kwi­czoł żywi się ja­go­da­mi je­mio­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲit͡ʃɔw, AS: kfʹičou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwik mrz.

 czas. kwiczeć

Wiktionary


kwidziński

naz­wi­sko


SJP.pl


kwidzyn

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim;

Wiktionary

Kwi­dzyn ( Qu­e­din/In­su­la Sanc­tae Ma­riae, Ma­rien­wer­der) – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu kwi­dzyń­skie­go i gminy wiej­skiej Kwi­dzyn.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2024 r., Kwi­dzyn li­czył 36 731 miesz­kań­ców i był pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści dzie­wią­tym mia­stem w wo­je­wództ­wie po­mor­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfʲid͡zɨ̃n, AS: kfʹiʒỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwidzynianin mos., kwidzynianka ż.

 przym. kwidzyński

Wiktionary


kwidzynianin

miesz­ka­niec Kwi­dzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kwi­dzy­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kwi­dzy­na, uro­dzo­na w Kwi­dzy­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwidzyn m.

:: fż. kwidzynianka ż.

 przym. kwidzyński

Wiktionary


kwidzynianka

miesz­kan­ka Kwi­dzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kwi­dzy­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kwi­dzy­na, uro­dzo­na w Kwi­dzy­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwidzyn mrz.

:: fm. kwidzynianin mos.

 przym. kwidzyński

Wiktionary


kwidzyński

przy­miot­nik od: Kwi­dzyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kwi­dzy­nem, do­ty­czą­cy Kwi­dzy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwidzyn mrz., kwidzynianin mos., kwidzynianka ż.

Wiktionary


kwiecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwie­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwiecić, ukwiecić

 przym. kwietniowy

Wiktionary


kwiecewo

Kwie­ce­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Świąt­ki.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kwie­ce­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Świąt­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


kwieciak

chrzą­szczyk z ro­dzi­ny ryj­kow­ców, szkod­nik drzew owo­co­wych


SJP.pl


kwieciarka

→ kwie­ciarz; kwia­ciar­ka


SJP.pl


kwieciarnia

sklep, w któ­rym sprze­da­je się kwia­ty, bu­kie­ty; kwia­ciar­nia


SJP.pl


kwieciarstwo

kwia­ciar­stwo;
1. upra­wa ro­ślin ozdob­nych;
2. wyrób sztucz­nych kwia­tów;
3. han­del kwia­ta­mi


SJP.pl


kwieciarz

czło­wiek ho­du­ją­cy lub sprze­da­ją­cy kwia­ty; kwia­ciarz


SJP.pl


kwieciaty

rzad­ko: ozdo­bio­ny kwia­ta­mi lub wzo­rem w barw­ne kwia­ty; kwia­cia­ty, kwie­ci­sty, kwia­cia­sty, kwiet­ny


SJP.pl


kwiecie

ro­śli­ny kwit­ną­ce lub kwia­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. kwia­ty (szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do ich dużej ilo­ści, wie­lo­ści, in­ten­syw­no­ści barw lub za­pa­chów)

Wiktionary

Kwie­cie (nazwa obocz­na: Wy­so­ka Brzo­za) – przy­sió­łek wsi Kal­sko w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Kal­sko.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łąki po­kry­ły się wie­lo­barw­nym kwie­ciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛ̇t͡ɕɛ, AS: kfʹi ̯ėće

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwiat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiaty

Wiktionary


kwiecień

czwar­ty mie­siąc w roku ka­len­da­rzo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czwar­ty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go);

Wiktionary

Kwie­cień – czwar­ty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 30 dni.

Kwie­cień jest mie­sią­cem wio­sen­nym na pół­ku­li pół­noc­nej, a je­sien­nym na po­łud­nio­wej.

Kwie­cień za­wsze za­czy­na się w ten sam dzień ty­god­nia co li­piec, a w la­tach prze­stęp­nych do­dat­ko­wo także co sty­czeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) List był da­to­wa­ny na go­dzi­nę siód­mą wie­czo­rem 14 kwiet­nia, a za­wie­rał in­for­ma­cję, że oto po upły­wie dwu­na­stu go­dzin od chwi­li pod­pi­sa­nia listu woj­ska au­striac­kie prze­kro­czą gra­ni­cę Księ­stwa War­szaw­skie­go.

 (1.1) Ofi­cjal­ne pa­ra­fo­wa­nie kom­plet­nych tek­stów obu umów miało miej­sce w Mosk­wie w dniu 4 kwiet­nia 2006 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛ̇t͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: kfʹi ̯ėćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarz m., kwietniówka ż., kwiat m., kwietnik m.

 czas. kwiecić ndk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., ukwiecić dk., ukwiecać ndk.

 przym. kwietniowy, kwiecisty, kwietny, kwietni

 przysł. kwietniowo, kwieciście, kwietnie, kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. apryl

Wiktionary


kwiecisto

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) barw­nie, będąc przy­o­zdo­bio­nym w kwia­ty

 (1.2) przen. ozdob­nie, w spo­sób na­pu­szo­ny i sztucz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwiecie n., kwiaciarstwo n., kwiaciarz m., kwiaciarka ż., kwietnik m., ukwiecanie n., ukwiecenie n., kwiatanga ż., kwiatowość ż., kwietność ż., kwiecień m., kwiecistość ż., kwietnica ż., kwietniczek m., okwiat m., kwitnienie n., zakwitanie n., zakwitnięcie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., pokwitanie n., wykwit m.

 czas. ukwiecać ndk., ukwiecić dk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk.

 przym. kwiatowy, kwiatkowy, kwiatuszkowy, kwietny, kwiecisty, kwietniowy, kwietnikowy, kwiaciarski

 przysł. kwietnie, kwietniowo

Wiktionary


kwiecistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kwie­ci­ste; cecha tych, któ­rzy są kwie­ci­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwiecisty

 przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary


kwiecistszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kwie­ci­sty


SJP.pl


kwiecisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty licz­ny­mi kwia­ta­mi

 (1.2) ozdo­bio­ny ko­lo­ro­wym wzo­rem kwia­to­wym

 (1.3) o spo­so­bie wy­po­wie­dzi: bo­ga­ty w ozdob­ni­ki, wy­szu­ka­ne formy wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tań­ska nie po­tra­fi jed­nak oddać po­e­tyc­ko pię­kna przy­ro­dy, ogra­ni­cza się tylko do wy­li­cza­nia wspa­nia­łych lasów, kwie­ci­stych łąk i uro­dzaj­nych pól.

 (1.2) Po chwi­li zrzu­ci­ła kwie­ci­stą su­kien­kę i po­zo­sta­ła tylko w czar­nych majt­kach.

 (1.3) Tam oczy­wi­ście pow­sta­wa­ły pi­sa­ne tu­szem na jed­wa­biu kwie­ci­ste spra­wo­zda­nia, które re­la­cjo­no­wa­ły o je­szcze jed­nym zwy­cię­stwie nad bar­ba­rzyń­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecistość ż., kwiaciarka ż., kwiaciarz mos., kwiat mrz., kwiecień mrz., kwietnik mrz./mzw.

 przym. kwiatowy, kwietny, kwietniowy

 przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ozdobny, bombastyczny, napuszony, patetyczny

Wiktionary


kwieciszewo

Kwie­ci­sze­wo (niem. "Blütenau") – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Kwie­ci­sze­wo uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1342 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1874 roku.

Wikipedia


kwieciszowice

Kwie­ci­szo­wi­ce ( Blu­men­dorf) – wieś w Pol­sce (so­łect­wo), po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa dol­no­ślą­skie­go, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie (miej­sko-wiej­skiej) Mirsk.

Wikipedia


kwiecić

po­e­tyc­ko:
1. zdo­bić, okry­wać kwia­ta­mi; maić;
2. prze­sta­rza­łe: zdo­bić wyrób sta­lo­wy ele­men­ta­mi ze złota lub sre­bra;
3. kwie­cić się - po­kry­wać się kwia­ta­mi, rozk­wi­tać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zdo­bić kwia­ta­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecenie n., kwiecień mrz.

 czas. ukwiecić

 przym. kwietniowy

Wiktionary


kwieciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwie­ciń­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • An­drzej Kwie­ciń­ski (ur. 1984) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Ce­za­ry Kwie­ciń­ski (ur. 1966) – pol­ski aktor
  • Cze­sław Kwie­ciń­ski (ur. 1943) – pol­ski za­pa­śnik, pię­cio­krot­ny olim­pij­czyk
  • Fe­liks Kwie­ciń­ski (1850-1932) – pol­ski bo­ta­nik i my­ko­log
  • Grze­gorz Kwie­ciń­ski (ur. 1957) – pol­ski ar­ty­sta pla­styk, re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Hu­bert Kwie­ciń­ski (1948-2011) – pol­ski le­karz ne­u­ro­log, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Jerzy Kwie­ciń­ski (ur. 1959) – pol­ski in­ży­nier i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jerzy Kwie­ciń­ski (ur. 1889) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Ma­ciej Kwie­ciń­ski – (ur. 1853) – pol­ski le­karz, ho­no­ro­wy oby­wa­tel Oś­wię­ci­mia
  • Mi­chał Kwie­ciń­ski (ur. 1951) – pol­ski sce­na­rzy­sta, re­ży­ser, pro­du­cent fil­mo­wy
  • Rafał Kwie­ciń­ski (ur. 1975) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


kwieciściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: kwie­ci­ście, kwie­ci­sto


SJP.pl


kwiek

naz­wi­sko


SJP.pl

Kwiek – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1889 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych opar­ty da­nych licz­ba jest 2220. Naz­wi­sko może po­cho­dzić od rze­czow­ni­ka "kwiek" "ćwiek, gwóźdź" lub cza­sow­ni­ka "kwie­kać" "być roz­szcze­pio­nym". To po raz pier­wszy od­no­to­wa­no w Pol­sce w 1651 roku.

Wikipedia


kwieta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Kwie­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „spo­koj­na”. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Kwie­ta, wspo­mi­na­na we­dług jed­nych źró­deł wspól­nie ze św. Te­o­do­rą, zaś zgod­nie z in­ny­mi – ze św. Hi­la­rym, swoim mężem.

Wikipedia


kwietni

przy­miot­nik

 (1.1) przest. pełen kwia­tów; ob­sy­pa­ny kwia­ta­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat mrz., kwiecień mrz.

 przym. kwietniowy

 przysł. kwietnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kwietny, kwiatowy

Wiktionary


kwietnica

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwiet­ni­ca – część mia­sta Słom­ni­ki
  • Kwiet­ni­ca – ko­lo­nia wsi Ro­zła­zi­no w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Łę­czy­ce

Wikipedia


kwietniczek

1. kwiet­ni­czek dwo­ja­czek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bo­gat­ko­wa­tych;
2. zdrob­nie­nie od: kwiet­nik


SJP.pl


kwietnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ob­fi­tu­jąc w kwia­ty; będąc peł­nym kwia­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecień mrz., kwietnik mzw./mrz.

 przysł. kwiecisto

 przym. kwietni

Wiktionary


kwietniewo

Kwiet­nie­wo ( Königlich Blu­me­nau, 1931-1945 "Königsblumenau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Rych­li­ki

Miej­sco­wość leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 527.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kwiet­nie­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Rych­li­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


kwietniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kwiet­nie­wem, do­ty­czą­cy Kwiet­nie­wa

Wiktionary

Kwiet­niew­ski (forma żeń­ska: Kwiet­niew­ska; licz­ba mnoga: Kwiet­niew­scy) – naz­wi­sko pol­skie. Wg bazy PESEL 17.01.2015 naz­wi­sko to no­si­ło 2351 Po­la­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kwietniewo n., kwietniewianin m., kwietniewianka ż.

Wiktionary


kwietnik

1. półka, lub cały ze­staw półek przez­na­czo­ne na kwia­ty do­nicz­ko­we;
2. grząd­ka ob­sa­dzo­na de­ko­ra­cyj­nie kwia­ta­mi w parku lub ogro­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­staw pó­łe­czek z pod­staw­ka­mi na kwia­ty

 (1.2) ogrod. teren ob­sa­dzo­ny kwia­ta­mi;

 (1.3) po­jem­nik do sa­dze­nia w nim kwia­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mi­su­me­na vatia|ref=tak., ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dza­ju Mi­su­me­na, który czyha na ofia­ry w kwia­tach;

 (2.2) zool. pająk z ga­tun­ku kwiet­ni­ków (2.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwiet­nik – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • kwiet­nik – ga­tu­nek pa­ją­ka
  • kwiet­nik – ro­dzaj chrzą­szczy
  • kwiet­nik – ro­dzaj mebla na kwia­ty
  • Kwiet­nik – cza­so­pis­mo ogrod­ni­cze
  • kwiet­nik – ozdob­na część parku, placu lub ogro­du przy­do­mo­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kwiet­ni­ku stały ol­śnie­wa­ją­co pię­kne róże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛtʲɲik, AS: kfʹi ̯etʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwiatostan m., Kwiatkowski m., kwiaciarka ż., kwiaciarz m., kwiaciarstwo n., kwitnienie n., kwiecień m., kwitnięcie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n., rozkwitanie n., rozkwitnięcie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., ukwaiecanie n., ukwiecenie n., pokwitanie n., Kwietnik m., kwietniówka ż.

:: zdrobn. kwietniczek m.

 czas. kwitnąć ndk., zakwitać dk., zakwitnąć dk., rozkwitać ndk., rozkwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk., pokwitać ndk.

 przym. kwietnikowy, kwiecisty, kwiatowy, jednokwiatowy, wielokwiatowy, kwietny, kwietniowy

 przysł. kwietnie, kwieciście, kwiecisto

Wiktionary


kwietnikowy

→ kwiet­nik


SJP.pl

Patrz:

kwietnik

kwietniowy

→ kwie­cień


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kwiet­nia, zwią­za­ny z kwiet­niem; taki, jak w kwiet­niu

Wiktionary

Patrz:

kwiecień

Wymowa:

IPA: kfʲjɛtʲˈɲɔvɨ, AS: kfʹi ̯etʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecień mrz., kwietniówka ż., kwiat mrz., kwiatek mrz., kwiatuszek mrz., kwietnik mrz./mzw., kwiaciarz mos., Kwiecień m./ż., okwiat mrz., kwiecenie n., ukwiecenie n., kwitnięcie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., wykwit mrz., kwietnica ż., kwietniczek m., Kwietno n., kwiatostan mrz., kwiatownik m.

 czas. kwiecić ndk., ukwiecić dk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk.

 przym. kwietny, kwiecisty, kwietnikowy, kwiatostanowy

 przysł. kwietnie, kwieciście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. aprylowy

Wiktionary


kwietniówka

1. wy­ciecz­ka zor­ga­ni­zo­wa­na w kwiet­niu;
2. ko­bie­ta w ciąży, któ­rej poród pla­no­wa­ny jest w kwiet­niu;
3. bę­si­ca kwiet­niów­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. or­ga­ni­zo­wa­na w kwiet­niu wy­ciecz­ka za mia­sto, za­ba­wa na wol­nym po­wie­trzu (zwła­szcza w lesie)

Wiktionary

Kwiet­niów­ka – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Mi­cha­łów-Re­gi­nów w Pol­sce, po­ło­żo­nej w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Wie­li­szew (do 31 grud­nia 2007 w gmi­nie Nie­po­ręt).

Leży na pół­noc od Mi­cha­ło­wa-Re­gi­no­wa, w re­jo­nie ulic Dłu­giej i Głów­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak tylko zrobi się cie­pło, wy­bie­rze­my się na kwiet­niów­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjɛtʲˈɲufka, AS: kfʹi ̯etʹńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecień, kwiat, kwietnik

 przym. kwietniowy, kwiecisty

Wiktionary


kwietność

→ kwiet­ny; kwie­ci­sty


SJP.pl


kwietny

po­e­tyc­ko: po­kry­ty ros­ną­cy­mi kwia­ta­mi; także: przy­bra­ny kwia­ta­mi; kwie­ci­sty, uk­wie­co­ny


SJP.pl


kwietosław

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kwie­to­sław i je­stem kwia­cia­rzem oraz flo­ry­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjɛˈtɔswaf, AS: kfʹi ̯etosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kwietosławek mos., Kwietek mos., Kwietuszek mos., Kwietuś mos., Kwietunio mos.

:: fż. Kwietosława ż.

 przym. Kwietosławowy

 zob. Kwiatosław.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwiatosław; zdrobn. Kwietosławek, Kwietek, Kwietuszek, Kwietuś, Kwietunio

Wiktionary


kwietosława

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kwie­to­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwie­to­sła­wa to rzad­kie imię żeń­skie w Pol­sce.

 (1.1) Mam na imię Kwie­to­sła­wa i je­stem kwia­ciar­ką oraz flo­ryst­ką z Cho­rzo­wa.

 (1.1) Pani Kwie­to­sła­wo, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲjɛtɔˈswava, AS: kfʹi ̯etosu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwiatosław mos.

:: war. Kwiatosława ż.

:: zdrobn. Kwietosławka ż., Kwietka ż., Kwietuszka ż., Kwietusia ż., Kwietunia ż., Kwietulka ż.

:: fm. Kwietosław mos.

 przym.

:: gwara. przest. Kwietosławin, Kwietosławowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwiatosława; zdrobn. Kwietosławka, Kwietka, Kwietuszka, Kwietusia, Kwietunia, Kwietulka

Wiktionary


kwietysta

1. zwo­len­nik kwie­tyz­mu;
2. czło­wiek o bier­nej po­sta­wie w od­nie­sie­niu do świa­ta i spraw ży­cio­wych


SJP.pl


kwietystka

1. zwo­len­nicz­ka kwie­tyz­mu;
2. ko­bie­ta o bier­nej po­sta­wie w od­nie­sie­niu do świa­ta i spraw ży­cio­wych


SJP.pl


kwietystyczny

→ kwie­tyzm


SJP.pl

Patrz:

kwietyzm

kwietyzm

1. bier­ny sto­su­nek do świa­ta, brak wszel­kiej ak­tyw­no­ści, bez­na­mięt­ność wobec ota­cza­ją­cej rze­czy­wi­sto­ści;
2. dok­try­na re­li­gij­no-etycz­na stwo­rzo­na przez hisz­pań­skie­go te­o­lo­ga M. De Mo­li­no­sa, gło­szą­ca, że pod­sta­wą życia re­li­gij­ne­go po­win­na być mod­lit­wa, kon­tem­pla­cja i bier­ne pod­da­nie woli Bożej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. rel. nurt kła­dą­cy na­cisk na kon­tem­plo­wa­nie i mod­lit­wę;

 (1.2) brak za­an­ga­żo­wa­nia, bier­ność

Wiktionary

Kwie­tyzm (łac. "qu­ie­tus", spo­kój) – nurt te­o­lo­gii i du­cho­wo­ści w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, uz­na­ny za he­rez­ję, kła­dą­cy na­cisk na osią­gnię­cie mi­stycz­nie po­ję­te­go spo­ko­ju wew­nętrz­ne­go drogą zu­peł­nej bier­no­ści oraz wy­rze­cze­nia się wol­nej woli.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwietysta m., kwietystka ż.

 przym. kwietystyczny

Wiktionary


kwik

głos wy­da­wa­ny przez świ­nie; kwi­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ostry, wy­so­ki dźwięk wy­da­wa­ny przez świ­nię

Wiktionary

Kwik (nazwa obocz­na: Krzyk, Qu­ic­ka) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz nad je­zio­rem Bia­ło­ław­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfʲik, AS: kfʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiczenie n., kwiknięcie n., kwiczoł m.

 czas. kwiczeć, kwiknąć

 wykrz. kwi

Wiktionary


kwikania

głos wy­da­wa­ny przez świ­nie, dziki; kwi­cze­nie


SJP.pl


kwikanie

głos wy­da­wa­ny przez świ­nie, dziki; kwi­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwi­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwikać

Wiktionary


kwikać

wy­da­wać z sie­bie od­gło­sy świń; kwi­czeć


SJP.pl


kwiknięcie

głos wy­da­wa­ny przez niek­tó­re zwie­rzę­ta, zwła­szcza przez świ­nie, dziki


SJP.pl


kwilaja

drze­wo z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, któ­re­go kora uży­wa­na bywa do pra­nia tka­nin, w prze­my­śle kos­me­tycz­nym i lecz­nict­wie; my­dło­krzew, my­dło­drzew, my­dło­ka


SJP.pl


kwilcz

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kwilcz – wieś so­łec­ka i gmin­na w za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, sie­dzi­ba gminy Kwilcz.

Wikipedia


kwilecki

→ Kwilcz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kwi­lec­ki (1928-2019) – pol­ski so­cjo­log
  • Fran­ci­szek An­to­ni Kwi­lec­ki herbu Szre­nia­wa (ur. 15 paź­dzier­ni­ka 1725 w Kwil­czu – zm. 3 lu­te­go 1794 w Drucz­lał­kach k. Wy­stru­ci w ów­czes­nym Kró­le­stwie Prus) – kasz­te­lan ka­li­ski, kon­fe­de­rat bar­ski, poseł...
  • Kwi­lec­cy – pol­ski ród szla­chec­ki
  • Ste­fan Kwi­lec­ki (ur. 19 wrze­śnia 1925 w Ma­liń­cu, zm. 1 stycz­nia 2001 w Szcze­ci­nie) – pol­ski kon­ser­wa­tor za­byt­ków, ar­chi­tekt, wy­kła­dow­ca
  • Ka­zi­mierz Kwi­lec­ki (1863-1935)
  • Mie­czy­sław Kwi­lec­ki (1833-1918)
  • Mie­czy­sław Kwi­lec­ki (1895-1940)
  • Sta­ni­sław Fran­ci­szek Kwi­lec­ki (1896-1939)
  • Józef Igna­cy Kwi­lec­ki (1791–1860)
  • Jan Kwi­lec­ki (1729–1789) – kasz­te­lan mię­dzy­rzec­ki, cze­śnik wschow­ski
  • Ste­fan Kwi­lec­ki (1839–1900) – poseł do Re­ich­sta­gu Ce­sar­stwa Nie­miec­kie­go, wła­ści­ciel ma­jąt­ku ry­cer­skie­go
  • Hek­tor Kwi­lec­ki (1859–1912) – poseł do Re­ich­sta­gu Ce­sar­stwa Nie­miec­kie­go, zie­mia­nin.

Wikipedia

Patrz:

Kwilcz

kwilenia

1. ci­chut­ko pła­kać;
2. o pta­kach: śpie­wać, ćwier­kać, szcze­bio­tać, ciur­kać, wy­da­wać trele


SJP.pl


kwilenianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kwi­le­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwi­le­nia­nie obro­ni­li szko­łę pod­sta­wo­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwileń mrz.

:: fż. kwilenianka ż.

 przym. kwileński

Wiktionary


kwilenianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kwi­le­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­sze kwi­le­nian­ki nie zga­dza­ją się z de­cyz­ją soł­ty­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwileń mrz.

:: fm. kwilenianin mos.

 przym. kwileński

Wiktionary


kwilenie

1. ci­chut­ko pła­kać;
2. o pta­kach: śpie­wać, ćwier­kać, szcze­bio­tać, ciur­kać, wy­da­wać trele


SJP.pl


kwileń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Chocz;

Wiktionary

Kwi­leń – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Chocz. Jest drugą co do licz­by lud­no­ści miej­sco­wo­ścią w gmi­nie. Kwi­leń po­ło­żo­ny jest przy dro­dze wo­je­wódz­kiej 442 Ka­lisz- Wrze­śnia. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Pros­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci z Kwi­le­nia po­je­cha­ły na wy­ciecz­kę do Poz­na­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwilenianin mos., kwilenianka ż.

 przym. kwileński

Wiktionary


kwileński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kwi­le­nia, zwią­za­ny z Kwi­le­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ba­wę we­sel­ną urzą­dzi­my w kwi­leń­skiej re­mi­zie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwileń mrz., kwilenianin mos., kwilenianka ż.

Wiktionary


kwilić

1. ci­chut­ko pła­kać;
2. o pta­kach: śpie­wać, ćwier­kać, szcze­bio­tać, ciur­kać, wy­da­wać trele


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zak­wi­lić)

 (1.1) wy­da­wać cien­kie, pis­kli­we dźwię­ki

 (1.2) przen. skar­żyć się w spo­sób cichy, ża­łos­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­mow­lę kwili w ko­ły­sce.

 (1.2) Już nie kwil tak, nic się nie stało!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwilenie n.

Wiktionary


kwindecz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski

 (1.1) daw. karc. ro­dzaj gry w karty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲĩndɛt͡ʃ, AS: kfʹĩndeč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kwindeczyk

 przym. kwindeczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwindeczyk

Wiktionary


kwinkunks

układ pię­ciu przed­mio­tów, w któ­rym czte­ry są na wierz­choł­kach (np. pro­sto­ką­ta, kwa­dra­tu), a piąty w środ­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. układ pię­ciu obiek­tów, w któ­rym czte­ry znaj­du­ją się na ką­tach, a piąty w środ­ku; rów­nież motyw de­ko­ra­cyj­ny o takim ukła­dzie;

Wiktionary

Kwin­kunks (łac. qu­in­cunx – "qu­in­que" + "uncia", „pięć dwu­na­stych”) – pię­cio­e­le­men­to­wy wzór ge­o­me­trycz­ny, spo­ty­ka­ny m.in. na kar­tach do gry, ko­ściach do gry i kost­kach do­mi­na, skła­da­ją­cy się z czte­rech ele­men­tów w czte­rech ro­gach czwo­ro­ką­ta i jed­ne­go poś­rod­ku po­mię­dzy nimi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rów­nież żoł­nie­rzy rzym­skich le­gio­nów w na­tar­ciu usta­wia­no tak, że two­rzy­li trzy na­prze­mien­ne sze­re­gi, w któ­rych wy­róż­nić można ge­o­me­trycz­ny układ kwin­kunk­sów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. quincunx mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. cynek

Wiktionary


kwinkwenium

daw­niej: pię­cio­le­cie; kwink­wen­nium


SJP.pl


kwinkwennium

daw­niej: pię­cio­le­cie; kwink­we­nium


SJP.pl


kwinkwerema

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. mar. rzym­ska ga­le­ra o kilku rzę­dach wio­seł, ob­słu­gi­wa­nych na trzech po­zio­mach przez łącz­nie pię­ciu wio­śla­rzy;

Wiktionary

Kwink­we­re­ma lub pen­te­ra (łac. "quinquerēmis [navis]"; gr. πεντήρης pentērēs) – rzym­ska ga­le­ra o kilku rzę­dach wio­seł, w okre­sie re­pu­bli­ki naj­czę­ściej uży­wa­ny typ okrę­tu wo­jen­ne­go.

Była to rzym­ska wer­sja roz­po­wszech­nio­ne­go w cza­sach hel­le­ni­stycz­nych wo­jen­ne­go kil­ku­rzę­dow­ca, któ­re­go po­mysł kon­struk­cji przy­pi­su­je się sy­ra­ku­zań­skie­mu ty­ra­no­wi Dio­niz­ju­szo­wi Star­sze­mu to­czą­ce­mu wów­czas walki z Kar­ta­gi­ną.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pięciorzędowiec, pentera

Wiktionary


kwinoa

krze­wią­ca się ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kasza z ziar­na ko­mo­sy ry­żo­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲĩˈnɔa, AS: kfʹĩnoa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quinoa, ryż peruwiański

Wiktionary


kwinta

in­ter­wał mię­dzy stop­nia­mi skali mu­zycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­ter­wał pię­ciu tonów mię­dzy dźwię­ka­mi

 (1.2) muz. naj­cień­sza stru­na skrzy­piec

 (1.3) sport. pół­ko­li­sta po­zy­cja obron­na w szer­mier­ce

 (1.4) sport. jeźdz. ze­spół pię­ciu go­nitw

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kwin­ta – in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy pię­cio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej
  • nazwa naj­cień­szej stru­ny skrzy­piec (stru­na e²).
  • Ta­de­usz Kwin­ta – pol­ski aktor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trójdź­więk zwięk­szo­ny to trójdź­więk, który w po­sta­ci za­sad­ni­czej skła­da się z dwóch ter­cji wiel­kich i w ca­ło­ści za­wie­ra się w kwin­cie zwięk­szo­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwintowy

Wiktionary


kwintal

po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka masy uży­wa­na w rol­nict­wie, równa 100 ki­lo­gra­mom; de­cy­to­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jed­nost­ka masy równa 100 kg, sto­so­wa­na w obro­cie rol­ni­czym;

Wiktionary

Kwin­tal (arab. "qinṭār" przez fr. "qu­in­tal") – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary masy uży­wa­na tra­dy­cyj­nie przez rol­ni­ków, w wy­daw­nict­wach fa­cho­wych zwana de­cy­to­ną. Zwana jest po­tocz­nie metr (nie mylić z me­trem – jed­nost­ką dłu­go­ści).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plony psze­ni­cy w Pol­sce w roku 2007 wy­no­si­ły pra­wie 40 kwin­ta­li na hek­tar (= q/ha), zaś w Niem­czech ok. 70 q/ha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲĩntal, AS: kfʹĩntal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. q, decytona, symbol. dt, pot. metr

Wiktionary


kwintdecyma

in­ter­wał mu­zycz­ny zło­żo­ny z dwóch oktaw


SJP.pl

Kwint­de­cy­ma – in­ter­wał zło­żo­ny za­war­ty mię­dzy pięt­na­sto­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej. W sze­re­gu za­sad­ni­czym na­tu­ral­nie wy­stę­pu­je kwint­de­cy­ma czy­sta. Za­sto­so­wa­nie zna­ków chro­ma­tycz­nych poz­wa­la zmie­nić jej roz­miar. In­ter­wa­ły więk­sze od kwint­de­cy­my okre­śla się jako od­po­wied­nią licz­bę oktaw oraz in­ter­wał pro­sty, np. trzy ok­ta­wy i kwar­ta czy­sta (C-f²).

Wikipedia


kwintecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kwin­tet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwintet m.

 przym. kwintetowy

Wiktionary


kwinternion

ze­szyt rę­ko­pi­śmien­ny, skła­da­ją­cy się z pię­ciu kart per­ga­mi­nu lub pa­pie­ru


SJP.pl

Kwin­ter­nion – skład­ka rę­ko­pi­su zło­żo­na z pię­ciu kart per­ga­mi­nu lub pa­pie­ru.

Wikipedia


kwintesencja

1. sedno, isto­ta, me­ri­tum spra­wy, jej sens;
2. w fi­lo­zo­fii Ary­sto­te­le­sa i jego na­śla­dow­ców - piąty naj­do­sko­nal­szy z ży­wio­łów, różny od ziemi, wody, po­wie­trza i ognia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­men­ty naj­waż­niej­sze dla ja­kiejś spra­wy; isto­ta rze­czy

 (1.2) fiz. hi­po­te­tycz­na forma ciem­nej ener­gii

 (1.3) filoz. naj­do­sko­nal­szy ży­wioł wszechś­wia­ta, two­rzy­wo ciał nie­bie­skich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • eter – piąty ży­wioł kla­sycz­ny (obok ziemi, ognia, wody i po­wie­trza);
  • kwin­te­sen­cja – w fi­zy­ce hi­po­te­tycz­na po­stać ciem­nej ener­gii, ma­ją­ca wy­ja­śnić coraz szyb­sze roz­sze­rza­nie się Wszechś­wia­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W książ­ce tej autor za­warł kwin­te­sen­cję swo­ich doś­wiad­czeń ży­cio­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nt͡sʲja, AS: kfʹĩntesẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. esencja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esencja, istota, sedno, meritum

Wiktionary


kwintesencjonalny

→ kwin­te­sen­cja


SJP.pl

Patrz:

kwintesencja

kwintet

ze­spół mu­zycz­ny zło­żo­ny z pię­ciu wy­ko­naw­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół pię­ciu mu­zy­ków lub śpie­wa­ków

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny skom­po­no­wa­ny na pięć in­stru­men­tów lub pięć gło­sów

Wiktionary

Kwin­tet (z wł. "qu­in­tel­lo" od "qu­in­to", czyli piąty) – dwuz­nacz­ne po­ję­cie mu­zycz­ne:

Kwin­te­ty jako ut­wo­ry mogą mieć formę so­na­to­wo­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z tym samym kwin­te­tem ar­tyst­ka wy­stą­pi­ła w Rej­kia­wi­ku.

 (1.2) Kom­po­zy­tor na­pi­sał 26 kwar­te­tów i 6 kwin­te­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲĩntɛt, AS: kfʹĩntet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kwintecik mrz.

 przym. kwintetowy

Wiktionary


kwintetowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kwin­te­tem, do­ty­czą­cy kwin­te­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwintet mrz., kwintecik mrz.

Wiktionary


kwintola

fi­gu­ra ryt­micz­na pow­sta­ła z po­dzia­łu dwu­dziel­nej war­to­ści ryt­micz­nej na pięć rów­nych czę­ści


SJP.pl

Kwin­to­la – nazwa jed­ne­go z nie­re­gu­lar­nych po­dzia­łów war­to­ści ryt­micz­nych.

Je­że­li nutę dwu­dziel­ną (np. całą nutę, pół­nu­tę, ćwierć­nu­tę) za­miast na 4 po­dzie­li się na 5 rów­nych war­to­ści, wów­czas taka fi­gu­ra ryt­micz­na na­zy­wa się kwin­to­lą.

Wikipedia


kwintowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kwin­tą, do­ty­czą­cy kwin­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwinta ż.

Wiktionary


kwintus

imię mę­skie ła­ciń­skie­go po­cho­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kwin­tus – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, na­le­żą­ce do nie­licz­nej grupy naj­star­szych imion rzym­skich (imion wła­ści­wych, "pra­e­no­men", por. Marek, Ty­be­riusz, Aulus, Ma­niusz, Ga­jusz, Lu­cjusz, Pu­bliusz, Tytus), oz­na­cza­ją­ce „piąte dziec­ko”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym miej­scu stała przed wie­ka­mi willa Kwin­tu­sa Lu­ta­cju­sza Ka­tu­lu­sa Ka­pi­to­liń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Kwintusowy

Wiktionary


kwintyl

w ma­te­ma­ty­ce: piąta część da­ne­go zbio­ru; kwan­tyl pią­te­go rzędu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stat. kwan­tyl rzędu 1/5, 2/5, 3/5, 4/5

Wiktionary

Kwin­tyl – kwan­tyl rzędu 1/5 (pier­wszy kwin­tyl, dolny kwin­tyl), 2/5, 3/5 lub 4/5 (czwar­ty kwin­tyl, górny kwin­tyl). 20% ob­ser­wa­cji ma war­to­ści po­ni­żej dol­ne­go kwin­ty­la, a 20% po­wy­żej gór­ne­go kwin­ty­la.

Przy po­mo­cy kwin­ty­li czę­sto re­da­gu­je się za­sa­dę Pa­re­to: dolny kwin­tyl obiek­tów ge­ne­ru­je 80% za­so­bów.

Wikipedia


kwintylian

rzym­ski mówca, ok. 35-95


SJP.pl

Mar­cus Fa­bius Qu­in­ti­lia­nus (ok. 35 – ok. 96) – rzym­ski retor i pe­da­gog w dzie­dzi­nie te­o­rii wy­mo­wy. Pier­wszy płat­ny z kasy pań­stwo­wej na­u­czy­ciel re­to­ry­ki.

Wikipedia


kwintylianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kwin­ty­lia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kwintyliard

licz­ba wy­no­szą­ca 10^33


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. licz­ba o war­to­ści 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1033;

Wiktionary

Kwin­ty­liard – licz­ba o war­to­ści: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1033, czyli je­dyn­ka i 33 zera w za­pi­sie dzie­sięt­nym. Ter­min "kwin­ty­liard" jest sto­so­wa­ny w na­zew­nict­wie li­czeb­ni­ków w skali dłu­giej i nie ma swo­je­go od­po­wied­ni­ka w skali krót­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) For­mu­ła (…) za­mie­nia­ją­ca licz­bę (…) na tekst (…) roz­poz­na­je licz­by do kwin­ty­liar­dów włącz­nie.

Wiktionary


kwintylion

1. w Pol­sce, An­glii, Niem­czech: ty­siąc kwa­dry­lio­nów (je­dyn­ka z trzy­dzie­sto­ma ze­ra­mi);
2. w kra­jach po­łud­nio­wej Eu­ro­py, Fran­cji, Sta­nach Zjed­no­czo­nych i byłym Związ­ku Ra­dziec­kim: je­dyn­ka z osiem­na­sto­ma ze­ra­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) licz­ba 1030;

 (1.2) w niek­tó­rych kra­jach 1018

Wiktionary

Kwin­ty­lion – licz­ba o war­to­ści: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1030, czyli je­dyn­ka i 30 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) kwin­ty­lion oz­na­cza 1 000 000 000 000 000 000 = 1018, czyli try­lion w po­zo­sta­łych kra­jach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfʲĩnˈtɨlʲjɔ̃n, AS: kfʹĩntylʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwintylionowy

Wiktionary


kwintylionowy

→ kwin­ty­lion


SJP.pl

Patrz:

kwintylion

kwintylowy

→ kwin­tyl


SJP.pl

Patrz:

kwintyl

kwiotek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kwiat, ro­śli­na

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. okrą­gły motyw ko­ron­kar­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sa­dzó­ny kwio­tek już sie opu­ścił i ro­śnie.

Wiktionary


kwirla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - wa­riant pi­sow­ni słowa → kwyr­la

Wiktionary


kwirlejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. urzą­dze­nie ku­chen­ne do mie­sza­nia, mą­tew­ka; zob. kwir­la.

Wiktionary


kwiryn

imię mę­skie


SJP.pl

Kwi­ryn (łac. "Qu­i­ri­nus") – jeden z pię­ciu głów­nych i naj­star­szych bogów rzym­skich, czczo­ny pod po­sta­cią włócz­ni.

Był bo­giem kwi­ry­tów ("Qu­i­ri­tes"), tzn. zbroj­nych Rzy­mian („na­ro­du uz­bro­jo­ne­go we włócz­nie”; od "qu­i­ris" – włócz­nia).

Wraz z Jo­wi­szem i Mar­sem sta­no­wi­li trój­cę naj­wyż­szych bogów pań­stwa rzym­skie­go.

Wikipedia


kwiryna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Kwi­ry­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kwi­ryn o ła­ciń­skim po­cho­dze­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sio­stra mojej babki miała na imię Kwi­ry­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwiryn mos.

Wiktionary


kwirynalski

przy­miot­nik od: Kwi­ry­nał


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Kwi­ry­na­łem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­de wszyst­kim jed­nak w zu­peł­nie nowym świet­le uka­zu­ją się związ­ki mię­dzy spo­łecz­no­ścią grze­bią­cą zmar­łych w ne­kro­po­li esk­wi­liń­skiej a tą, która uży­wa­ła w tym celu ne­kro­po­li kwi­ry­nal­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwirynał m.

Wiktionary


kwirynał

1. jedno z sied­miu wzgórz sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;
2. pałac na wzgó­rzu o tej samej naz­wie bę­dą­cy sie­dzi­bą pre­zy­den­ta Włoch;
3. przen. rząd wło­ski (zwła­szcza w odróż­nie­niu od Wa­ty­ka­nu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. naj­wyż­sze z sied­miu wzgórz Rzymu;

 (1.2) ar­chit. hist. pałac pre­zy­den­ta Włoch znaj­du­ją­cy się na Kwi­ry­na­le (1.1)

 (1.3) przen. rząd wło­ski

Wiktionary

Kwi­ry­nał ( Col­lis Qu­i­ri­na­lis, Qu­i­ri­na­le) – naj­wyż­sze z sied­miu wzgórz Rzymu, znaj­du­ją­ce się w cen­trum mia­sta, po wschod­niej stro­nie Tybru. W cza­sach an­tycz­nych skła­da­ło się z trzech szczy­tów: "La­tia­ris", "Mu­cia­lis" i "Sa­lu­ta­ris", które zni­knę­ły z po­wo­du prac bu­dow­la­nych pro­wa­dzo­nych od XVI wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kwiryn m.

 przym. kwirynalski

Wiktionary


kwiryniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kwi­ry­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kwirynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kwi­ry­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kwiryta

peł­no­praw­ny oby­wa­tel sta­ro­żyt­ne­go Rzymu


SJP.pl


kwisa

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Kwisa ( Queis) – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, pły­nie przez wo­je­wództ­wo dol­no­ślą­skie i lu­bu­skie, lewy (naj­dłuż­szy) do­pływ Bobru, dłu­gość 126,8 km, po­wierzch­nia zlew­ni 1026 km² (z czego na te­re­nie kraju 994,9 km²), źró­dła na wy­so­ko­ści ok. 1020 m n.p.m., uj­ście – ok. 110 m n.p.m.

Wikipedia


kwit

pi­sem­ny dowód otrzy­ma­nia cze­goś lub zaś­wiad­cze­nie upo­waż­nia­ją­ce do od­bio­ru cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pi­sem­ny dowód otrzy­ma­nia cze­goś lub zaś­wiad­cze­nie upo­waż­nia­ją­ce do od­bio­ru cze­goś

 (1.2) pot. pie­nią­dze, go­tów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy kasie wy­pi­sa­no mi kwit, z któ­rym mia­łem się udać do ma­ga­zy­nu skle­po­we­go.

 (1.2) Tera już nie mam kwitu, trze­ba było dzwo­nić wcze­śniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kwitek mrz.

 przym. kwitowy

 wykrz. kwita

 czas. kwitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) flota

Wiktionary


kwita

po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik za­my­ka­ją­cy wy­po­wiedź, pod­kre­śla­ją­cy, że mó­wią­cy nie ma nic wię­cej do po­wie­dze­nia na dany temat, lub że to, o czym była mowa, zo­sta­ło za­koń­czo­ne; (i) ko­niec, (i) już, (i) basta, (i) tyle;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy nakaz za­koń­cze­nia cze­goś; basta, dosyć, dość, fi­ni­to, ko­niec, szlus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …za­my­ka­ją­cy wy­po­wiedź, pod­kre­śla­ją­cy, że na­daw­ca nie ma nic wię­cej do po­wie­dze­nia na dany temat lub że to, o czym była mowa, zo­sta­ło za­koń­czo­ne

 (1.2) …wy­ra­ża­ją­cy w spo­sób sta­now­czy wolę za­koń­cze­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No, mówię ci, że je­stem niez­ni­szczal­ny i kwita, nie­po­trzeb­nie się więc mę­czysz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲita, AS: kfʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwit m., kwitowanie n., skwitowanie n.

 czas. kwitować ndk., skwitować dk.

 przym. kwitacyjny, kwitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec i kropka, koniec, kropka, amen, rzekłem, dość, dosyć, nic z tego

 (1.2) basta

Wiktionary


kwitacja

prze­sta­rza­le: pok­wi­to­wa­nie, kwit


SJP.pl


kwitacyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kwit, pok­wi­to­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲitaˈt͡sɨja, AS: kfʹitacyi ̯a

Wiktionary


kwitariusz

blo­czek z dru­ko­wa­ny­mi blan­kie­ta­mi kwi­tów


SJP.pl


kwitariuszowy

→ kwi­ta­riusz


SJP.pl

Patrz:

kwitariusz

kwiteczek

zdrob­nie­nie od: kwi­tek


SJP.pl


kwitek

zdrob­nie­nie od: kwit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kwit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲitɛk, AS: kfʹitek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwit m., kwitowanie n.

 czas. kwitować, skwitować, pokwitować

 przym. kwitowy

Wiktionary


kwitnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. okres doj­rza­ło­ści u ro­ślin na­sien­nych, w któ­rym do­cho­dzi do wyt­wa­rza­nia kwia­tów

Wiktionary

Kwit­nie­nie, okres kwit­nie­nia, okres doj­rza­ło­ści – u ro­ślin na­sien­nych okres, w któ­rym do­cho­dzi do wyt­wo­rze­nia kwia­tów. Ro­śli­ny w po­cząt­ko­wym okre­sie wzro­stu nie są w sta­nie wyt­wo­rzyć kwia­tów. Czas ten okre­śla­ny jest jako okres mło­do­cia­ny lub ju­we­nil­ny, a jego dłu­gość za­le­ży od ga­tun­ku ro­śli­ny oraz wa­run­ków w ja­kich na­stę­pu­je jej wzrost.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwitnięcie n., kwietnik mzw./mrz., kwiaciarz mos., kwiaciarka ż.

 czas. kwitnąć ndk.

Wiktionary


kwitnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwit­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲitʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kfʹitʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwitnienie, kwiat, kwiaciarnia, kwiaciarka, kwietnik, rozkwit mrz.

 czas. kwitnąć ndk., zakwitnąć dk., przekwitnąć dk.

 przym. kwietny, kwiecisty, kwietniowy

 przysł. kwieciście

Wiktionary


kwitnący

o czło­wie­ku i jego wy­glą­dzie: taki, który wska­zu­je na dobre zdro­wie i sa­mo­po­czu­cie; krzep­ki, hoży


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: kwit­nąć (kwie­cić się)

 (1.2) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: kwit­nąć (roz­wi­jać się)

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (2.1) przen. w do­sko­na­łej for­mie; wy­glą­da­ją­cy zdro­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwitnienie n.

 czas. kwitnąć ndk.

 przysł. kwitnąco

Wiktionary


kwitnąć

1. o ro­śli­nie: roz­wi­jać się z pącz­ka w kwiat, okry­wać się kwia­ta­mi; kwie­cić się;
2. o czło­wie­ku: być w do­sko­na­łej for­mie fi­zycz­nej i psy­chicz­nej; trzy­mać się;
3. roz­wi­jać się po­myśl­nie, na­bie­rać roz­ma­chu; pro­spe­ro­wać, krze­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zak­wit­nąć)

 (1.1) bot. roz­wi­jać i wy­da­wać kwia­ty

 (1.2) przen. roz­wi­jać się, pro­spe­ro­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta ro­śli­na kwit­nie od maja do wrze­śnia.

 (1.2) Nie­le­gal­ny han­del kwit­nie w naj­lep­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kfʹitnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwietnik m., kwiat m., kwiecie n., kwiatuszek m., wykwit m., kwitnienie n., zakwitnienie n., zakwitnięcie n., rozkwit mrz.

 czas. zakwitać, zakwitnąć, rozkwitać, rozkwitnąć, przekwitać, przekwitnąć, ukwiecić

 przym. kwiecisty, kwiatowy, kwietny

Wiktionary


kwitować

1. pot­wier­dzać otrzy­ma­nie cze­goś swoim pod­pi­sem,
2. re­a­go­wać na coś zdaw­ko­wo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. skwi­to­wać, pok­wi­to­wać)

 (1.1) pot­wier­dzać pod­pi­sem lub wy­sta­wie­niem do­ku­men­tu (kwitu, pok­wi­to­wa­nia)

 (1.2) zwięź­le pod­su­mo­wy­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Psy szcze­ka­ją, ka­ra­wa­na idzie dalej - tak Zbi­gniew Bart­man kwi­tu­je licz­ne kry­tycz­ne głosy po jego za­trud­nie­niu w roli tre­ne­ra ŁKS-u.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. kwita

 rzecz. kwitek mrz., kwit mrz., pokwitowanie n.

Wiktionary


kwitowe

→ kwit


SJP.pl

Patrz:

kwit

kwitownik

ele­ment kon­tro­li au­to­ma­tycz­nej w ukła­dzie elek­trycz­nym


SJP.pl


kwitowy

→ kwit


SJP.pl

Patrz:

kwit

kwity

pi­sem­ny dowód otrzy­ma­nia cze­goś lub zaś­wiad­cze­nie upo­waż­nia­ją­ce do od­bio­ru cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) środ. muz. stro­ny za­pi­sa­ne nu­ta­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kwit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲitɨ, AS: kfʹity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partytura, zapis nutowy

Wiktionary


kwiz

kon­kurs po­le­ga­ją­cy na od­po­wia­da­niu na py­ta­nia o te­ma­ty­ce zaz­wy­czaj wcze­śniej okre­ślo­nej, bę­dą­cy naj­czę­ściej im­pre­zą roz­ryw­ko­wą; quiz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spol­szczo­na wer­sja słowa: quiz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quiz m.

 przym. quizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quiz

Wiktionary


kwizowy

→ kwiz; qu­i­zo­wy


SJP.pl


kwk

skró­to­wiec

 (1.1) = górn. Ko­pal­nia Węgla Ka­mien­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KWK – akro­nim wy­ra­zów ko­pal­nia węgla ka­mien­ne­go.
  • KWK - Ze­spół roc­ko­wy ze Sław­na
  • KWK - Kie­row­nict­wo Walki Kon­spi­ra­cyj­nej
  • KwK – niem. „Kampf­wa­gen­ka­no­ne” – dzia­ło czoł­go­we:
    • 2 cm KwK 30/2 cm KwK 38
    • 3,7 cm KwK 36
    • 3,7 cm KwK 38(t)
    • 5 cm KwK 38
    • 5 cm KwK 39
    • 7,5 cm KwK 37
    • 7,5 cm KwK 40
    • 7,5 cm KwK 42

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1979 r. w KWK "Wujek" wy­do­by­to pra­wie 3,9 mln ton węgla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿vu‿ˈka, AS: ka‿vu‿ka

Wiktionary


kwo

bar­dzo rzad­ko: wyraz na­śla­du­ją­cy głos kury, zwy­kle pow­ta­rza­ny; ko (czę­ściej), kwok (bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl


kwoc

[czy­taj: kłok] typ sko­ro­wi­dza, w któ­rym klu­czo­we słowa znaj­du­ją się na po­cząt­ku wier­sza (skrót od: key word out of con­text - słowo klu­czo­we poza kon­tek­stem)


SJP.pl


kwoczenie

stan fiz­jo­lo­gicz­ny u kur cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się przer­wa­niem no­śno­ści, wy­sia­dy­wa­niem jaj i wo­dze­niem pis­kląt


SJP.pl

Kwo­cze­nie – ze­spół ob­ja­wów u kwoki wy­wo­ła­nych chę­cią wy­sia­dy­wa­nia jaj i wo­dze­nia pis­kląt. Wy­stę­po­wa­nie kwo­cze­nia, o ile się go nie przer­wie, po­wo­du­je przer­wę w nie­śno­ści trwa­ją­cą do 7 ty­god­ni. Ob­ja­wy te po­ja­wia­ją się pod wpły­wem wy­dzie­la­nia przez przed­ni płat przy­sad­ki móz­go­wej hor­mo­nu – pro­lak­ty­ny.

Wikipedia


kwoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. kwoka

 (1.2) daw. przen. prę­gierz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary


kwocznik

ażu­ro­wa, wi­szą­ca klat­ka przez­na­czo­na do odz­wy­cza­ja­nia kur od kwo­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) klat­ka, któ­rej za­da­niem jest odz­wy­cza­ja­nie kur od kwo­cze­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔt͡ʃʲɲik, AS: kfočʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwoka.

Wiktionary


kwoczy

przy­miot­nik od: kwoka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kwoką, po­cho­dzą­cy od kwoki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go miesz­kań­cy do­wie­dzie­li się tak późno o bu­do­wie kwo­czej fermy na po­lach Ce­rek­wi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔt͡ʃɨ, AS: kfočy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurzy, kokoszy

Wiktionary


kwoczyć

o kwoce: wy­da­wać głos


SJP.pl


kwok

bar­dzo rzad­ko: wyraz na­śla­du­ją­cy głos kury, zwy­kle pow­ta­rza­ny; ko (czę­ściej), kwo (bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl

Kwok – na­rzę­dzie węd­kar­skie uży­wa­ne do wa­bie­nia sumów.

Kwo­cze­nie po­le­ga na ude­rza­niu na­rzę­dziem w od­po­wied­ni spo­sób o po­wierzch­nię wody. Zaz­wy­czaj są to trzy lub czte­ry ude­rze­nia, po któ­rych na­stę­pu­je przer­wa. Wy­da­wa­ny dźwięk za­le­ży od siły ude­rze­nia, kształ­tu głów­ki oraz tech­ni­ki ope­ro­wa­nia na­rzę­dziem.

Wikipedia


kwoka

1. kura w okre­sie wy­sia­dy­wa­nia jaj i opie­ki nad pis­klę­ta­mi;
2. lek­cew. ko­bie­ta ga­dat­li­wa, niez­no­śna, gder­li­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kura bę­dą­ca w okre­sie lę­go­wym

 (1.2) po­gard. przen. ko­bie­ta ga­dat­li­wa, niez­no­śna

Wiktionary

1. Kwoka (kura) – kura do­mo­wa w okre­sie lę­go­wym, po­tocz­nie na­zy­wa­nym okre­sem kwo­cze­nia. W okre­sie tym kwoka znosi jaja, wy­sia­du­je je i wy­pro­wa­dza lęg. Po­tom­stwem kwoki są kur­czę­ta.

Oz­na­ki kwo­cze­nia to: stro­sze­nie piór, pod­wyż­szo­na tem­pe­ra­tu­ra ciała oraz cha­rak­te­ry­stycz­ne na­wo­ły­wa­nie, czyli kwo­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia ma w go­spo­dar­stwie dzie­sięć kwok.

 (1.2) Ta nowa są­siad­ka kwo­cze jak kwoka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔka, AS: kfoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoczka ż., kwocznik m., kwokacz m., kwoczenie n., kwokanie n., kwoknięcie n., kwoktanie n.

 czas. kwoczyć ndk., kwokać ndk., kwoktać ndk.

 przym. kwoczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kokosz

Wiktionary


kwokacz

ptak z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych; za­miesz­ku­je te­re­ny pod­mo­kłe Eu­raz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Trin­ga ne­bu­la­ria|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;

 (1.2) osob­nik z ga­tun­ku kwo­ka­czy (1.1)

Wiktionary

Kwo­kacz, bro­dziec kwo­kacz ("Trin­ga ne­bu­la­ria") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych (Sco­lo­pa­ci­dae). Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na pu­stej pla­ża­a­ży sa­mot­ny kwo­kacz son­do­wał dzio­bem pia­sek w po­szu­ki­wa­niu po­żyw­nych bez­krę­gow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔkat͡ʃ, AS: kfokač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodziec kwokacz

Wiktionary


kwokanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwo­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfɔˈkãɲɛ, AS: kfokãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwokać

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary


kwokać

o kurze wo­dzą­cej kur­czę­ta i na­wo­łu­ją­cej je: wydać głos; kwo­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. kwo­knąć)

 (1.1) o kurze: wy­da­wać głos pod­czas wy­sia­dy­wa­nia jaj i wo­dze­nia pis­kląt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kura kwoka/kwo­cze w kur­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔkat͡ɕ, AS: kfokać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwokanie n., kwoka, kwocznik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwoczyć, kwoktać, gdakać, piać

Wiktionary


kwoktać

o sa­mi­cy ku­ra­ków: wy­da­wać głos


SJP.pl


kwolek

naz­wi­sko


SJP.pl


kworum

qu­o­rum; mi­ni­mal­na licz­ba obec­nych człon­ków or­ga­nu ko­le­gial­ne­go ko­niecz­na do uz­na­nia, że dany organ może po­dej­mo­wać ważne praw­nie de­cyz­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) licz­ba uczest­ni­ków nie­zbęd­na do obra­do­wa­nia i po­dej­mo­wa­nia pra­wo­moc­nych de­cyz­ji

Wiktionary

Kwo­rum (z łac. qu­o­rum; [pra­e­sen­tia suf­fi­cit] - któ­rych "[obec­ność jest wy­star­cza­ją­ca]") – mi­ni­mal­na licz­ba człon­ków zgro­ma­dze­nia (par­la­men­tu, sto­wa­rzy­sze­nia, związ­ku za­wo­do­we­go), nie­zbęd­na do pro­wa­dze­nia obrad lub pod­ję­cia wią­żą­cych de­cyz­ji, np. w spra­wie wy­bo­rów, pod­ję­cia uchwa­ły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ze­bra­niu było wy­ma­ga­ne kwo­rum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔrũm, AS: kforũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quorum

Wiktionary


kwosek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­czyn chle­bo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwoskaty

Wiktionary


kwoskaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o mleku: kwa­śnie­ją­cy

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o owocu: kwa­śny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwosek mrz.

Wiktionary


kwota

cena, ilość pie­nię­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ilość pie­nię­dzy bądź in­nych dóbr ma­te­rial­nych

 (1.2) ekon. usta­lo­ne ogra­ni­cze­nie danej sub­stan­cji lub ma­te­ria­łu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwota cu­kro­wa
  • Kwota im­por­to­wa – limit ogra­ni­cza­ją­cy wy­so­kość im­por­tu
  • Kwota mlecz­na – in­dy­wi­du­al­ny limit ilo­ści mleka
  • Kwota skro­bio­wa
  • Kwota wolna od po­dat­ku – w Pol­sce kwota do­cho­du nie­po­wo­du­ją­ce­go obo­wiąz­ku za­pła­ty po­dat­ku do­cho­do­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łącz­na kwota wy­no­si 250 zł.

 (1.2) W tym roku prze­kro­czy­my kwotę mlecz­ną.

 (1.2) Firma nie może prze­kro­czyć rocz­nej kwoty emi­sji gazów cie­plar­nia­nych.

 (1.2) Rząd usta­lił nową kwotę na im­port to­wa­rów luk­su­so­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔta, AS: kfota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwotowanie n.

 czas. kwotować ndk.

 przym. kwotowy, bezkwotowy

 przysł. kwotowo, bezkwotowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suma

 (1.2) limit

Wiktionary


kwotacja

in­dy­wi­du­al­ne wy­li­cze­nie wy­so­ko­ści skład­ki ubez­pie­cze­nio­wej na pod­sta­wie in­for­ma­cji prze­ka­za­nych przez osobę ubez­pie­cza­ją­cą


SJP.pl


kwotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwo­to­wać.

Wiktionary

Kwo­to­wa­nie – pod­sta­wo­wy in­stru­ment Wspól­nej Po­li­ty­ki Unii Eu­ro­pej­skiej, bę­dą­cy formą kon­tro­li po­da­ży pro­duk­tów na jed­no­li­tym rynku eu­ro­pej­skim. Kwoty przy­dzie­lo­ne po­szcze­gól­nym pań­stwom człon­kow­skim są po­dzie­lo­ne na kwoty hur­to­we, kwoty sprze­da­ży bez­poś­red­niej i kwoty re­zer­wy na­ro­do­wej (wy­dzie­lo­ne z ogól­nej kwoty przyz­na­nej da­ne­mu pań­stwu i roz­dzie­la­ne wśród pro­du­cen­tów roz­wi­ja­ją­cych pro­duk­cję lub prze­ży­wa­ją­cych trud­no­ści eko­no­micz­ne).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kwotować

 rzecz. kwota ż.

Wiktionary


kwotować

li­cy­to­wać zle­ce­nie wy­sta­wio­ne na prze­targ na auk­cji; bi­do­wać


SJP.pl


kwotowy

→ kwota, np. do­dat­ki kwo­to­we, ry­czałt kwo­to­wy


SJP.pl


kwp

skrót od:
1. Ko­men­da Wo­je­wódz­ka Po­li­cji;
2. Kon­spi­ra­cyj­ne Woj­sko Pol­skie


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Kie­row­nict­wo Walki Po­dziem­nej;

 (1.2) = hist. Kon­spi­ra­cyj­ne Woj­sko Pol­skie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kie­row­nict­wo Walki Po­dziem­nej
  • Kon­spi­ra­cyj­ne Woj­sko Pol­skie
  • kWp - ki­lo­wa­to­pik

Wikipedia


kwuczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kwo­kać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­rze­kać, ma­ru­dzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwuczka ż., kwuka ż.

Wiktionary


kwuczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kwocz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwuka ż.

 czas. kwuczeć ndk.

Wiktionary


kwuka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kwoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwuczka ż.

 czas. kwuczeć ndk.

Wiktionary


kww

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = polit. ko­mi­tet wy­bor­czy wy­bor­ców

Wiktionary


kwyrla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. urzą­dze­nie ku­chen­ne do mie­sza­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pluje się w dło­nie, uj­mu­je po­mię­dzy nimi kwyr­lę i kwyr­la się (zna­czy obra­ca się kwyr­lę wokół jej osi na­prze­mien­nie w obie stro­ny). (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mątewka, kwirlejka, kwyrlejka, kwirla, firlejka, koziołek, gwiazdka

Wiktionary


kwyrlejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - urzą­dze­nie ku­chen­ne do mie­sza­nia - zob. kwir­la.

Wiktionary


kwóczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zob. kwu­czeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwóczka ż., kwóka ż.

Wiktionary


kwóczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kwocz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwóka ż.

 czas. kwóczeć ndk.

Wiktionary


kwóka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kwoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwóczka ż.

 czas. kwóczeć ndk.

Wiktionary


kwęczeć

prze­sta­rza­le: kwę­kać (uty­ski­wać, na­rze­kać)


SJP.pl


kwęk

rzad­ko: od­głos lub od­gło­sy wy­da­wa­ne przez osobę na­rze­ka­ją­cą, zmę­czo­ną; kwę­ka­nie, kwę­cze­nie


SJP.pl


kwękacz

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: osoba cią­gle wy­ra­ża­ją­ca swoje nie­za­do­wo­le­nie, czę­sto z po­wo­du złego sa­mo­po­czu­cia, sła­bej kon­dy­cji fi­zycz­nej itp., ma­ru­da


SJP.pl


kwękania

na­rze­ka­nie, uty­ski­wa­nie, uskar­ża­nie się


SJP.pl


kwękanie

na­rze­ka­nie, uty­ski­wa­nie, uskar­ża­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kwę­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwękać ndk.

Wiktionary


kwękać

1. o in­dy­kach: wy­da­wać głos;
2. po­tocz­nie: na­rze­kać, uty­ski­wać


SJP.pl


kwęknąć

1. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś z nie­za­do­wo­le­niem;
2. o in­dy­kach: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos


SJP.pl


kyanit

[czy­taj: kia­nit] mi­ne­rał, od­mia­na krze­mia­nu glinu; kia­nit, cy­ja­nit, dy­sten


SJP.pl

Ky­a­nit ("cy­ja­nit, dy­sten") – po­li­mor­ficz­na od­mia­na krze­mia­nu glinu (#PATRZ), mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów wy­spo­wych za­li­cza­ny do gli­no­krze­mia­nów.

Nazwa cy­ja­nit po­cho­dzi od gr. "ky­a­nos" = nie­bie­ski; nazwa dy­sten od gr. "dis" = dwu­krot­nie, pod­wój­nie oraz "sthe­nos" = siła, moc i na­wią­zu­je do zmien­nej twar­do­ści tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


kyat

[czy­taj: kiat] jed­nost­ka mo­ne­tar­na Birmy (My­an­ma­ru), 1 kiat = 100 pia; kiat


SJP.pl


kybele

w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej: fry­gij­ska bo­gi­ni płod­no­ści i uro­dza­ju; Wiel­ka Ma­cierz, Matka Bogów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. fry­gij­ska bo­gi­ni płod­no­ści i odra­dza­nia się na­tu­ry;

Wiktionary

Ky­be­le (he­tyc­kie "Ku­ba­ba", gr. "Ky­be­le" lub "Ky­be­be", łac. "Cy­be­le" lub "Cy­be­be") – fry­gij­ska bo­gi­ni płod­no­ści i odro­dze­nia na­tu­ry. Czczo­na od ty­siąc­le­ci w całej Azji Mniej­szej jako Bo­gi­ni Matka, w kul­tu­rze grec­ko-rzym­skiej znana jako Matka Bogów (gr. "Me­ga­le Meter") i Wiel­ka Ma­cierz Bogów (łac. "Magna Mater"); []. W mi­to­lo­gii fry­gij­skiej jej mło­dym ko­chan­kiem był Attis.

Wikipedia


kydryński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­cjan Ky­dryń­ski – dzien­ni­karz, kon­fe­ran­sjer, pre­zen­ter
  • Mar­cin Ky­dryń­ski – dzien­ni­karz mu­zycz­ny, fo­to­graf
  • Ju­liusz Ky­dryń­ski – pi­sarz, tłu­macz

Wikipedia


kyfoza

wy­gię­cie krę­go­słu­pa do tyłu; ki­fo­za (czę­ściej)


SJP.pl


kyjatycki

przy­miot­nik

 (1.1) ar­che­ol. zwią­za­ny z kul­tu­rą ky­ja­tyc­ką

Wiktionary


kyliks

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: na­czy­nie ce­ra­micz­ne do picia


SJP.pl

Ky­liks (gr. κύλιξ kýliks, łac. "calix") – ty­po­wa dla ce­ra­mi­ki sta­ro­grec­kiej sze­ro­ka, pła­ska czara słu­żą­ca do picia wina. Grec­ka nazwa do­słow­nie oz­na­cza kie­lich.

Wikipedia


kylindryt

mi­ne­rał two­rzą­cy cy­lin­drycz­ne krysz­ta­ły w zło­żach siarcz­ków cyny, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w Bo­li­wii; cy­lin­dryt


SJP.pl


kynofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed psami


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy, nie­u­za­sad­nio­ny lęk przed psami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał cier­pi na ky­no­fo­bię, nie pod­chodź do niego ze swoją suką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔˈfɔbʲja, AS: kỹnofobʹi ̯a

Wiktionary


kynolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ky­no­lo­gii


SJP.pl


kynologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o psach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o psach;

Wiktionary

Ky­no­lo­gia (z κύων "kýon" w do­peł­nia­czu: κυνός "kynós" – pies, λογος "logos" – słowo, nauka) – nauka o psach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ky­no­lo­gia obej­mu­je te za­gad­nie­nia in­nych nauk, które poś­red­nio lub bez­poś­red­nio od­no­szą się do psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja, AS: kỹnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kynolog m.

 przym. kynologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. psiarstwo

Wiktionary


kynologiczny

zwią­za­ny z ky­no­lo­gią, nauką o ho­dow­li i cho­wie psów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ky­no­lo­gią, do­ty­czą­cy ky­no­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: kỹnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kynologia ż., kynolog m.

Wiktionary


kynoterapeuta

te­ra­pe­u­ta le­czą­cy z po­mo­cą psa; do­go­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl


kynoterapeutyczny

→ ky­no­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

kynoterapia

kynoterapia

te­ra­pia po­przez ćwi­cze­nia i za­ba­wy z od­po­wied­nio wysz­ko­lo­ny­mi psami; do­go­te­ra­pia


SJP.pl


kynuria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim brze­gu Pe­lo­po­ne­zu mię­dzy Ar­go­li­dą a La­ko­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kynuryjczyk mos.

 przym. kynuryjski

Wiktionary


kyokushin

[czy­taj: kjo­ku­szin albo kjo­ku­sin] ro­dzaj ka­ra­te


SJP.pl

Ky­o­kus­hin (jap. 極真) – peł­no­kon­tak­to­wa sztu­ka walki, ro­dzaj ka­ra­te, stwo­rzo­na przez Ma­su­tat­su Ōyamę. Nazwa jest po­łą­cze­niem słów "kyoku" (bie­gun, ek­stre­mum, naj­wyż­sza ranga) i "shin" (praw­da, praw­dzi­wość, rze­czy­wi­stość) i tłu­ma­czo­na jest naj­czę­ściej jako "ek­stre­mum praw­dy, dą­że­nie do poz­na­nia praw­dy", zaś nazwa "Kyoku-shin-kai" oz­na­cza "sto­wa­rzy­sze­nie na rzecz poz­na­nia osta­tecz­nej (naj­wyż­szej) praw­dy".

Wikipedia


kyrene

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. wa­lecz­na nimfa te­sal­ska, ko­chan­ka Apol­la;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cyrena ż., Cyrenajka ż., cyrenejczyk m., cyrenejka ż., Cyrenajczyk m., Cyrene ż.

 przym. cyrenejski, cyrenajski

Wiktionary


kyrenia

1. mia­sto na Cy­prze; Ki­re­nia;
2. pasmo gór­skie; Góry Ky­reń­skie


SJP.pl


kyreński

przy­miot­nik od: Ky­re­nia


SJP.pl


kyrios

w grec­kim pra­wie: męż­czyz­na spra­wu­ją­cy opie­kę nad ko­bie­tą


SJP.pl

Ky­rios – osoba spra­wu­ją­ca opie­kę nad ko­bie­tą w sta­ro­żyt­nej Gre­cji. Naj­czę­ściej był nim oj­ciec albo mąż. Prze­jaw pa­ter­na­liz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla ów­czes­nej spo­łecz­no­ści w grec­kich polis.

Wikipedia


kysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kysz

okrzyk przy od­pę­dza­niu ja­kiejś isto­ty żywej lub uro­jo­nej, czę­sto pow­ta­rza­ny kil­ku­krot­nie; a kysz, sio, a sio


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) książk. okrzyk do od­pę­dza­nia isto­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɨʃ, AS: kyš

Wiktionary


kysztym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim;

Wiktionary

Kysz­tym ( Кыштым) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim na Uralu. Mia­sto oto­czo­ne jest przez około 30 je­zior, w po­bli­żu znaj­du­je się też wiele lasów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kysztymski

Wiktionary


kyszłak

kisz­łak, kisz­lak;
1. miej­sce zi­mo­wa­nia pa­ster­skich ludów Azji Mniej­szej;
2. osada wiej­ska w Azji Środ­ko­wej


SJP.pl


kyu

[czy­taj: kju] okre­śle­nie po­zio­mu umie­jęt­no­ści, uży­wa­ne m.in. w ja­poń­skich sztu­kach walki, go, shogi, ike­ba­nie i ce­re­mo­nii pa­rze­nia her­ba­ty; kyū


SJP.pl


kyudo

[czy­taj: kjudo] ja­poń­ska sztu­ka łucz­ni­cza za­li­cza­na do budo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. etn. ja­poń­skie łucz­nict­wo ce­re­mo­nial­ne słu­żą­ce roz­wo­jo­wi du­cho­we­mu, wy­wo­dzą­ce się z tra­dy­cji sa­mu­raj­skich

Wiktionary


kyzylski

→ Kyzył (sto­li­ca Tuwy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ky­zy­łem, do­ty­czą­cy Ky­zy­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kyzył mrz.

Wiktionary


kyzył

sto­li­ca Tuwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ge­o­gra­ficz­nym środ­ku Azji, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Tuwy;

Wiktionary

Kyzył (ros. Кызы́л) – mia­sto w Azji Środ­ko­wej, w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Tuwy. Miej­ski kod OKATO to "93 401".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kyzylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Białocarsk (do 1918), hist. Chem-Bełdyr (1918-1926)

Wiktionary


kyzył-kum

pu­sty­nia w Uzbe­ki­sta­nie i Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

Kyzył-kum (ka­ra­kałp. Ķyzyl ķum, uzb. Qi­zil­qum, kaz. Қызылқұм) – pia­szczy­sta, miej­sca­mi gli­nia­sta i ka­mie­ni­sta pu­sty­nia w Uzbe­ki­sta­nie i Ka­zach­sta­nie, na Ni­zi­nie Tu­rań­skiej, mię­dzy rze­ka­mi Amu-darią i Syr-darią a Je­zio­rem Aral­skim. Nazwa oz­na­cza „czer­wo­ny pia­sek” w ję­zy­ku uzbec­kim, ka­zach­skim oraz tu­rec­kim. Po­wierzch­nia ok. 298 tys. km² (10. pod wzglę­dem wiel­ko­ści na świe­cie). Na po­łud­nio­wym krań­cu pu­sty­ni Kyzył-kum w gó­rach Nu­ro­ta znaj­du­je się do­li­na.

Wikipedia


kyzyłart

prze­łęcz na gra­ni­cy Kir­gi­sta­nu i Ta­dży­ki­sta­nu


SJP.pl


kyzyłkumski

przy­miot­nik od: Kyzył-Kum


SJP.pl


kyzyłorda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du ky­zy­łor­dyń­skie­go;

Wiktionary

Ky­zy­łor­da ( Қызылорда; Кызылорда) – mia­sto w po­łud­nio­wym Ka­zach­sta­nie, na Ni­zi­nie Tu­rań­skiej, nad Syr-darią, sie­dzi­ba władz ob­wo­du ky­zy­łor­dyń­skie­go. W 2020 roku li­czy­ło ok. 242 tys. miesz­kań­ców.

Oś­ro­dek prze­my­słu ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, ce­lu­lo­zo­wo-pa­pier­ni­cze­go, ma­szy­no­we­go, odzie­żo­we­go i spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kyzyłordyński

Wiktionary


kyzyłordyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ky­zy­łor­dą, do­ty­czą­cy Ky­zy­łor­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kyzyłorda ż.

Wiktionary


kyōgen

Kyōgen (jap. 狂言; dosł. "sza­lo­ne słowa") – jedna z form kla­sycz­ne­go te­a­tru ja­poń­skie­go. Przed­sta­wie­nia "kyōgen" mają cha­rak­ter re­a­li­stycz­nej farsy, odz­wier­cied­la­ją­cej życie co­dzien­ne i spo­łecz­ne. Głów­ny­mi bo­ha­te­ra­mi są ste­re­o­ty­po­we po­sta­cie ko­me­dio­we, jak głupi pan i jego mądry sługa, tchórz­li­wy wo­jow­nik, czy sko­rum­po­wa­ny ka­płan. Ak­to­rzy po­słu­gu­ją się grą słów, sa­ty­rą, za­ska­ku­ją­cą cha­rak­te­ry­za­cją i prze­sad­ny­mi ge­sta­mi. Więk­szość ut­wo­rów trwa około 15–20 minut i an­ga­żu­je dwóch lub trzech ak­to­rów.

Wikipedia


kz

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks zo­bo­wią­zań;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KZ – Kon­fe­de­ra­cja Zbroj­na, pol­ska or­ga­ni­za­cja kon­spi­ra­cyj­na z cza­sów II wojny świa­to­wej
  • KZ – nie­miec­ki skrót oz­na­cza­ją­cy obóz kon­cen­tra­cyj­ny
  • KZ – Ko­ściół Zie­lo­noś­wiąt­ko­wy w RP, jeden z pol­skich ko­ścio­łów pro­te­stanc­kich
  • KZ – Krzyż Za­słu­gi, pol­skie odz­na­cze­nie
  • KZ – kod przy­pi­sa­ny Ka­zach­sta­no­wi we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


kzm

skró­to­wiec

 (1.1) = med. kle­szczo­we za­pa­le­nie mózgu

 (1.2) = hist. polit. Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży

 (1.3) = hist. polit. Ka­to­lic­ki Zwią­zek Mężów (1934-1939)

 (1.4) = polit. Klub Za­cho­waw­czo-Mo­nar­chi­stycz­ny

 (1.5) = Ka­to­wic­kie Za­kła­dy Me­ta­lo­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W każ­dym razie w lutym 1935 r. wy­szedł na wol­ność i za­pew­ne jego pre­stiż w kra­kow­skim KZM wzrósł, choć od­siad­ka — w śledzt­wie lub po wy­ro­ku — była „nor­mal­ką” w życiu człon­ka nie­le­gal­nej i an­ty­pań­stwo­wej or­ga­ni­za­cji po­li­tycz­nej.

Wiktionary


kzmp

skrót od: Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży Pol­ski


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. polit. Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży Pol­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1929 r. KZMP li­czył 4100 człon­ków.

Wiktionary


kzmp-owiec

czło­nek KZMP (Ko­mu­ni­stycz­ne­go Związ­ku Mło­dzie­ży Pol­ski); ka­ze­tem­po­wiec


SJP.pl


kzmp-owski

→ KZMP (Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży Pol­ski); ka­ze­tem­pow­ski


SJP.pl


kzmzb

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. polit. Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży Za­chod­niej Bia­ło­ru­si

Wiktionary


kzn

skró­to­wiec

 (1.1) = med. kłę­busz­ko­we za­pa­le­nie nerek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KZN – Kra­jo­wy Zasób Nie­ru­cho­mo­ści
  • KZN – oz­na­cze­nie portu lot­ni­cze­go Kazań
  • K. z. n. – kłę­busz­ko­we za­pa­le­nie nerek
  • kzn. – skrót od kaz­no­dzie­ja

Wikipedia


kärcher

[czy­taj: kar­cher lub ker­cher] marka myjek ci­śnie­nio­wych i firma; Kar­cher


SJP.pl

Al­fred Kärcher GmbH & Co. KG, znana pod marką Kärcher – glo­bal­nie dzia­ła­ją­ca nie­miec­ka firma ro­dzin­na z sie­dzi­bą w Win­nen­den, znana z pro­duk­cji urzą­dzeń i sy­ste­mów czy­szczą­cych, a zwła­szcza urzą­dzeń wy­so­ko­ci­śnie­nio­wych. Firma Kärcher jest obec­na w 47 kra­jach świa­ta.

Wikipedia


kólczyk

re­gio­nal­nie: kol­czyk


SJP.pl


kómport

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kom­pot

Wiktionary


kónajączka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rel. dzwo­nie­nie ko­na­ją­ce­mu

Wiktionary


kóncyntrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hist. obóz kon­cen­tra­cyj­ny

Wiktionary


kóndowita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zna­jo­mo­ści, ko­li­ga­cje

Wiktionary


kóniczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­si­ko­nik

Wiktionary


kónorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. konar

Wiktionary


kónwiczniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chleb ra­zo­wy

Wiktionary


kórnica

Kór­ni­ca (nazwa obocz­na Kor­ni­ca, Körnitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Krap­ko­wi­ce. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Kot­li­ny Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej.

Wikipedia


kórnicki

przy­miot­nik od: Kór­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Kór­ni­ka, zwią­za­ny z Kór­ni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­we atrak­cje to im­po­nu­ją­ca ko­lek­cja drzew w przy­zam­ko­wym ar­bo­re­tum, zbio­ry Bi­blio­te­ki Kór­nic­kiej, te­re­ny re­kre­a­cyj­ne, bo­gact­wo lasów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kórnik m., kórniczanin m., kórniczanka ż.

Wiktionary


kórniczanin

miesz­ka­niec Kór­ni­ka


SJP.pl


kórniczanka

miesz­kan­ka Kór­ni­ka


SJP.pl


kórnik

mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim;

Wiktionary

Kór­nik ( Kur­nick, 1939–1945 "Burg­stadt") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, nad Je­zio­rem Kór­nic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kór­nik.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1458, do XIX w. na­zy­wa­ne zwy­kle Kur­ni­kiem (w tek­stach ła­ciń­skich jako Cur­nik), lecz al­ter­na­tyw­ne wer­sje pi­sow­ni (Cor­nik, Kur­nyk, Cur­nyk, Cur­ni­ki, Kor­nik, Kór­nik) po­ja­wia­ły się od XIV wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­mi­la wzię­ła udział w zjeź­dzie lek­sy­ko­lo­gów pol­skich w Kór­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurʲɲik, AS: kurʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kórniczanin m., kórniczanka ż.

 przym. kórnicki

Wiktionary


kószka

sło­mia­ny ul; kosz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­ne na­czy­nie z uchem, za­kła­da­ne za pas ko­sia­rza, w któ­rym jest za­mo­czo­na oseł­ka do ostrze­nia kosy

 (1.2) pszcz. ple­śće­cio­ny ze słomy kosz, uży­wa­ny jako ul dla pszczół

Wiktionary

Kósz­ka, kosz­ka lub be­zden­ka, czyli ul ko­pu­la­sty – nie­ro­zbie­ral­ny ul w kształ­cie dzwo­nu, wy­ko­na­ne­go z ple­cio­nej słomy i usta­wia­ny na odręb­nym po­dło­żu, rów­no­cze­śnie sta­no­wią­cym zam­knię­cie dna.

Kósz­ki swoim wy­glą­dem na­śla­du­ją gli­nia­ne dzba­ny sto­so­wa­ne do ho­dow­li pszczół już w sta­ro­żyt­nym Egip­cie. W Pol­sce uży­wa­no barci w ży­wych drze­wach lub po­zio­mych i pio­no­wych uli pnio­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuʃka, AS: kuška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koszka

Wiktionary


kózecki

→ Kózki


SJP.pl

Patrz:

Kózki

kózka

1. zdrob­nie­nie od: koza;
2. ek­spre­syw­nie: młoda dziew­czy­na;
3. ro­dzaj owa­dów z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych;
4. przed­sta­wi­ciel na­dro­dzi­ny chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych;
5. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych, np. kózka aral­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: koza

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­ba­ne­je­wia|ref=tak., ryba z ro­dza­ju Sa­ba­ne­je­wia, z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kózka (Sta­u­ro­de­rus) – ro­dzaj owa­dów pro­stos­krzy­dłych
  • kózka – przed­sta­wi­ciel chrzą­szczy z na­dro­dzi­ny kózek (Ce­ram­by­co­i­dea), zwła­szcza ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych
  • kózka (Co­bi­tis ta­e­nia) – ga­tu­nek ryby oraz pier­wszy człon nazw zwy­cza­jo­wych niek­tó­rych in­nych ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych:
    • kózka aral­ska (Sa­ba­ne­je­wia au­ra­ta)
    • kózka ber­ga­ti­no (Sa­ba­ne­je­wia lar­va­ta)
    • kózka ka­spij­ska (Sa­ba­ne­je­wia ca­spia)
    • kózka ru­muń­ska (Sa­ba­ne­je­wia ro­ma­ni­ca)
    • kózka wiel­ka (Co­bi­tis elon­ga­ta)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po łące ska­ka­ły małe kózki.

 (1.2) Ich­tio­log badał kózki i ka­ra­sie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koza ż., koźlątko n., koźlę n., koziarz mos.

 przym. kozi

Wiktionary


kózki

ro­dzi­na chrzą­szczy o dłu­gich czół­kach; kóz­ko­wa­te


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kózki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki
  • Kózki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Gręb­ków
  • Kózki – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Pa­wło­wicz­ki
  • Kózki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz
  • Kózki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Biała Piska
  • kózki – na­dro­dzi­na chrzą­szczy

Wikipedia


kózkowate

1. ro­dzi­na chrzą­szczy o dłu­gich czół­kach; kózki;
2. ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb kar­pioksz­tałt­nych; pi­sko­rzo­wa­te, kóz­ko­wa­te


SJP.pl

Kóz­ko­wa­te (Ce­ram­by­ci­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy, po­drzę­du chrzą­szczy wie­lo­żer­nych. Ro­dzi­na obej­mu­je owady o wy­dłu­żo­nym ciele i cha­rak­te­ry­stycz­nych niez­wy­kle dłu­gich czuł­kach, które czę­sto się­ga­ją poza od­włok. Do ro­dzi­ny tej za­li­cza się ponad 20 tys. ga­tun­ków; w Pol­sce 194.

Wikipedia


kózkowaty

o ce­chach kóz­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


kół

prze­sta­rza­le: po­dłuż­ny i za­o­strzo­ny kawał ocio­sa­ne­go drew­na; koł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. pal za­o­strzo­ny na końcu, gruby kij, drąg, żerdź

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za te czyny sta­ro­sta na kół wbić go kazał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłucie n.

:: zdrobn. kołek m.

 czas. kołowacieć, kłuć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koł, pal

Wiktionary


kółeczko

zdrob­nie­nie od: kółko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od kółko

 (1.2) bar­dzo małe kółko

Wiktionary

Kó­łecz­ko – nie­o­fi­cjal­na część wsi Sad­lin­ki w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Sad­lin­ki.

Nazwa miej­sco­wo­ści zo­sta­ła znie­sio­na, jej teren to obec­nie ulica Ro­bot­ni­cza w Sad­lin­kach.

Za­bu­do­wa domów przy­po­mi­na li­te­rę O. Więk­szość domów jest star­sza niż 50 lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci! Ustaw­cie się w kó­łecz­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈwɛt͡ʃkɔ, AS: kuu̯ečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kółko n.

 przyim. koło

 czas. kołowacieć

Wiktionary


kółka

przy­rząd gim­na­stycz­ny skła­da­ją­cy się z dwu obrę­czy za­wie­szo­nych na li­nach, słu­żą­cy do prze­wro­tów i zwi­sów


SJP.pl


kółkastla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wę­glar­ka

Wiktionary


kółkiem

na­o­ko­ło, do­o­ko­ła, wokół kogoś, cze­goś; kołem


SJP.pl


kółko

zdrob­nie­nie od: koło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: koło

 (1.2) małe koło

 (1.3) eduk. szkol­ne za­ję­cia dla grupy za­in­te­re­so­wań

 (1.4) grupa ba­wią­cych się osób trzy­ma­ją­ca się za ręce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kółko – znak dia­kry­tycz­ny
  • Kółko – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo
  • Kółko – część wsi Kie­zie w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ster­dyń
  • Kółko – ko­lo­nia wsi Sku­szew w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Wysz­ków
  • Kółko – dawna osada, a dziś część osied­la Jazy w Nie­po­ło­mi­cach
  • Kółko Ża­biec­kie
  • kółko i krzy­żyk
  • Kółko rol­ni­cze
  • Raj­mund Kółko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię nosić tę su­kie­necz­kę w kwia­tusz­ki i kó­łecz­ka.

 (1.2) Do ry­so­wa­nia kółek służy cyr­kiel, tzw. ze­row­nik.

 (1.2) Przez te wer­te­py w parku po­ła­ma­łam kółka w dzie­cię­cym wózku.

 (1.3) W czwart­ki po lek­cjach uczę­szczam na kółko che­micz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuwkɔ, AS: kuu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n.

:: zdrobn. kółeczko n.

 czas. kołować, kołowacieć

 przym. kołowy, skołowany

 przyim. koło

 ims. skołowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zajęcia fakultatywne

Wiktionary


kółkowaty

kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy kółko, koło


SJP.pl


kółkować

za­kła­dać by­ko­wi pier­ścień w prze­gro­dę nosa


SJP.pl


kółkowicz

po­tocz­nie: czło­nek ja­kie­goś koła, kółka, sto­wa­rzy­sze­nia osób o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach lub dą­że­niach; kół­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­le­żą­ca do kółka

Wiktionary


kółkowiczka

→ kół­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

kółkowicz

kółkowiec

po­tocz­nie: czło­nek ja­kie­goś koła, kółka, sto­wa­rzy­sze­nia osób o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach lub dą­że­niach; kół­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­le­żą­ca do kółka

Wiktionary


kółkowy

przy­miot­nik od: kółko


SJP.pl


kóń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kóń je spo­koj­niej­szy jak mo blin­de na oczach. sic.

Wiktionary


kóńszczyczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­wa­łe­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bie­dró­necz­ko, leć do nieba, / Przi­niyś mi kóń­szczy­czek chle­ba.

Wiktionary


köhler

[czy­taj: kyler] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Köhler (ur. 1993) – nie­miec­ka bobs­le­ist­ka
  • Ben­ja­min Köhler (ur. 1980) – nie­miec­ki pił­karz
  • Chri­sta Köhler (ur. 1951) – nie­miec­ka skocz­ki­ni do wody
  • Eva Luise Köhler (ur. 1947) – była pier­wsza dama Nie­miec
  • Ge­or­ges Köhler (1945–1996) – nie­miec­ki bio­log
  • Her­mann Köhler (ur. 1950) – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta
  • Horst Köhler (ur. 1943) – nie­miec­ki po­li­tyk CDU, były dy­rek­tor Mię­dzy­na­ro­do­we­go Fun­du­szu Wa­lu­to­we­go oraz były pre­zy­dent Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec
  • Jakob Köhler (1902–1970) – ho­len­der­ski pły­wak i wa­ter­po­li­sta
  • Ju­lia­ne Köhler (ur. 1965) – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Käthe Köhler (ur. 1913 – niez­na­na data śmier­ci) – nie­miec­ka skocz­ki­ni do wody
  • Kri­sti­na Schröder z domu Köhler (ur. 1977) – nie­miec­ka po­li­tyk i so­cjo­log
  • Louis Köhler (1820–1886) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor, pia­ni­sta i pe­da­gog

Wikipedia


könig

[czy­taj: kynig] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bad König – mia­sto w kraju związ­ko­wym Hesja, w po­wie­cie Oden­wald
  • Claës König – szwedz­ki jeź­dziec spor­to­wy
  • Ernst Au­gust König – zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Erwin König – fik­cyj­ny nie­miec­ki snaj­per
  • Franz König – au­striac­ki du­chow­ny
  • Frie­drich Ko­e­nig – nie­miec­ki in­ży­nier i wy­na­laz­ca
  • Georg König – zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Hans Wil­helm König – zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Jan Lat­ham-Ko­e­nig – pia­ni­sta i dy­ry­gent
  • Jerzy Ko­e­nig – pol­ski kry­tyk te­a­tral­ny
  • Jo­hann Ger­hard König – nie­miec­ki bo­ta­nik imy­ko­log
  • Jo­hann König – zbrod­niarz hit­le­row­ski

Wikipedia


kąciak

na­rzę­dzie rzeź­biar­skie, słu­żą­ce do usu­wa­nia ma­te­ria­łu z na­roż­ni­ków


SJP.pl


kącianin

miesz­ka­niec Kątów Wroc­ław­skich (mia­sta w Pol­sce); Ką­to­wia­nin


SJP.pl


kącianka

miesz­kan­ka Kątów Wroc­ław­skich (mia­sta w Pol­sce); Ką­to­wian­ka


SJP.pl


kącicierń

ro­śli­na z ro­dzi­ny dzi­wacz­ko­wa­tych; bu­gen­wil­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­u­ga­in­vil­lea|ref=tak., zob. bu­gen­wil­la.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ką­ci­cier­nie ho­du­ją w kra­jach go­rą­cych dla opla­ta­nia nimi altan. W za­chod­niej Eu­ro­pie ho­du­ją ro­śli­ny te w szklar­niach dla ich pię­knych przyk­wia­tów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bugenwilla

Wiktionary


kącik

1. zdrob­nie­nie od: kąt;
2. stała, mała ru­brycz­ka w cza­so­pi­śmie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kąt

 (1.2) ru­bry­ka w pi­śmie poś­wię­co­na okre­ślo­nej te­ma­ty­ce

 (1.3) miej­sce w po­mie­szcze­niu do­sto­so­wa­ne do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nych czyn­no­ści

 (1.4) wgłę­bie­nia w bo­kach ust i oczu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kącik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Kącik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Biała
  • Kącik – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. mal­bor­skim, w gmi­nie Nowy Staw
  • Kącik – dawna gro­ma­da
  • Kącik – dawna nazwa wsi Boż­nów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲt͡ɕik, AS: kõńćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz., kąt m., kątownica ż., kątownik m.

 przym. kątowy

Wiktionary


kącina

świą­ty­nia po­gań­ska u daw­nych Pru­sów, Sło­wian i Lit­wi­nów; gon­ty­na, kon­ty­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ką­ci­na – świą­ty­nia po­gań­ska u daw­nych Sło­wian, Pru­sów i Lit­wi­nów; chram, gon­ty­na
  • Ką­ci­na – część wsi Ko­by­le w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Nowy Wi­śnicz
  • Ką­ci­na – część wsi Pia­ski-Druż­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Czchów
  • Ką­ci­na – część wsi Stróż­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie
  • Ką­ci­na – część wsi Sow­li­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Ką­ci­na – część wsi Roz­to­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Łu­ko­wi­ca
  • Ką­ci­na – część wsi Że­leź­ni­ko­wa Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Na­wo­jo­wa
  • Ką­ci­na – przy­sió­łek wsi Za­wo­ja w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Ką­ci­na – część wsi We­so­łów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn

Wikipedia


kącisko

zgru­bie­nie od: kąt


SJP.pl


kącki

przy­miot­nik od: Kąty, Kąty Ry­bac­kie, Kąty Wroc­ław­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­rad V Kącki (mię­dzy 1381 a 1387-1439) – ksią­żę ole­śnic­ki z dy­na­stii Pia­stów
  • Ed­ward Kącki (ur. 1925) – in­for­ma­tyk, rek­tor Wyż­szej Szko­ły In­for­ma­ty­ki w Łodzi
  • Mar­cin Kącki (ur. 1976) – dzien­ni­karz

Wikipedia


kądziałka

1. pęk lnu, ko­no­pi lub wełny przy­go­to­wa­nej do przę­dze­nia na spe­cjal­nej czę­ści ko­ło­wrot­ka; ką­dzioł­ka, ką­dziel;
2. przę­dze­nie ką­dzie­li; ką­dzioł­ka


SJP.pl


kądziel

1. pęk lnu, ko­no­pi lub wełny przy­go­to­wy­wa­ne do przę­dze­nia, umo­co­wa­ne na przę­śli­cy lub ko­ło­wrot­ku
2. pręt, na któ­rym umo­co­wu­je się ką­dziel
3. prze­sta­rza­le: linia żeń­ska
4. grzy­wa żubra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. pęk włó­kien umo­co­wa­ny na krąż­ku przę­śli­cy lub ko­ło­wrot­ka;

 (1.2) przest. żeń­ska linia po­kre­wień­stwa w ro­dzi­nie

 (1.3) łow. grzy­wa żubra; ogon żubra, wilka

Wiktionary

Ką­dziel – w prze­my­śle włó­kien­ni­czym pęk włó­kien (lnia­nych, ko­nop­nych lub weł­nia­nych) umie­szcza­ny na wrze­cio­nie, na krąż­ku przę­śli­cy lub ko­ło­wrot­ku w celu wyt­wo­rze­nia przę­dzy.

Przę­dze­niem ręcz­nym zaj­mo­wa­ły się naj­czę­ściej ko­bie­ty. Prząd­ka wy­cią­ga­ła z ką­dzie­li pa­sem­ka włó­kien i zwil­ża­ła je śliną, aby włó­kna le­piej się skrę­ca­ły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­dzia­ła w izbie przy piecu i przę­dła ką­dziel.

 (1.2) Twar­dow­ski był dobry szlach­cic, bo po mie­czu i ką­dzie­li.

 (1.3) W ję­zy­ku ło­wiec­kim nie tylko grzy­wa żubra zwana jest ką­dzie­lą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kądzielnik m.

 przym. kądzielny, kądzielowy

Wiktionary


kądziela

naz­wi­sko


SJP.pl


kądzielnik

gru­czoł przęd­ny gą­sie­ni­cy jed­wab­ni­ka, znaj­du­ją­cy się w jej war­dze dol­nej


SJP.pl


kądzielny

1. → ką­dziel; ką­dzie­lo­wy;
2. po­cho­dzą­cy z linii matki


SJP.pl


kądzielowy

→ ką­dziel; ką­dziel­ny


SJP.pl


kądziołek

bro­daw­ka przęd­na pa­ją­ka


SJP.pl


kądziołka

1. ina­czej ką­dziel
2. przę­dze­nie ką­dzie­li


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ką­dzioł­ka (1960-), ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Mar­cin Ką­dzioł­ka (1983-), fo­to­graf
  • Sta­ni­sław Ką­dzioł­ka (1902-1971), nar­ciarz, olim­pij­czyk
  • Wła­dy­sław Ką­dzioł­ka (1925-1999), gór­nik, poseł

Wikipedia


kąkol

ga­tu­nek goź­dzi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Agro­stem­ma|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, po­spo­li­ty chwast zbo­żo­wy o pur­pu­ro­wo­li­lio­wych kwia­tach;

Wiktionary

Kąkol ("Agro­stem­ma" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je 2 lub 3 ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Eu­ro­pie i za­chod­niej Azji, praw­do­po­dob­nie roz­po­wszech­nio­ne z wschod­niej czę­ści ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go jako chwa­sty w upra­wach zbóż. Zaw­le­czo­ne także do Azji Wschod­niej i Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż to go­spo­da­rzy bar­dzo w oczy kole: pię­kne są w zło­tym zbożu cha­bry i ką­ko­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋkɔl, AS: kõŋkol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kąkolik m.

 przym. kąkolowy, kąkolewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. lud. diabelskie kwiaty

Wiktionary


kąkolewice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ką­ko­le­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Bu­dzyń
  • Ką­ko­le­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Wę­go­rzy­no

Wikipedia


kąkolewicki

przy­miot­nik od: Ką­ko­le­wi­ce


SJP.pl


kąkolewnica

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ra­dzyń­skim


SJP.pl

Ką­ko­lew­ni­ca – wieś gmin­na we wschod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ką­ko­lew­ni­ca (do 2010 pn. "gmina Ką­ko­lew­ni­ca Wschod­nia"), któ­rej jest sie­dzi­bą.

Wikipedia


kąkolewnicki

przy­miot­nik od: Ką­ko­lew­ni­ca Wschod­nia


SJP.pl


kąkolewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu wsi i osad w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ką­ko­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gra­no­wo
  • Ką­ko­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski
  • Ką­ko­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Osiecz­na
    • Ką­ko­le­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w ww. wsi
  • Ką­ko­le­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Osiecz­na
  • Ką­ko­le­wo – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Osiecz­na
  • Ką­ko­le­wo – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Wiel­ko­pol­ski
  • Ką­ko­le­wo – gro­ma­da w po­wie­cie le­szczyń­skim
  • Ką­ko­le­wo – gro­ma­da w po­wie­cie no­wo­to­my­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sta­cji w Ką­ko­le­wie do­sia­dła się ko­bie­ci­na z jam­ni­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąkol mrz., kąkolewianin mos., kąkolewianka ż.

 przym. kąkolewski

Wiktionary


kąkolewski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ką­ko­le­wem, do­ty­czą­cy Ką­ko­le­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ką­ko­lew­ska − pol­ska siat­kar­ka
  • Jan Ką­ko­lew­ski − pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Krzysz­tof Ką­ko­lew­ski − pol­ski li­te­rat
  • Piotr Ką­ko­lew­ski − pol­ski aktor dzie­cię­cy i ar­chi­tekt
  • Kon­ko­lew­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedź­wiedź gra­su­je w ką­ko­lew­skim lesie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąkol mrz., kąkolewianin mos., kąkolewianka ż., Kąkolewo n.

Wiktionary


kąkolowy

przy­miot­nik od: kąkol


SJP.pl


kąpanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kąpać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈpãɲɛ, AS: kõmpãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kąpać ndk.

 rzecz. kąpielisko n., kąpielowy mos., kąpielówki nmos.

 przym. kąpielowy

Wiktionary


kąpać

1. za­nu­rzać, mo­czyć kogoś w wo­dzie w ce­lach hi­gie­nicz­nych lub lecz­ni­czych;
2. mo­czyć coś w cie­czy o spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nym skła­dzie w ra­mach pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go;
3. kąpać się -
a) myć się w dużej ilo­ści wody; brać ką­piel;
b) prze­by­wać w dużym zbior­ni­ku wod­nym w ce­lach re­kre­a­cyj­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ką­pać)

 (1.1) za­nu­rzać kogoś w wo­dzie w celu umy­cia go, bądź w ce­lach lecz­ni­czych

 (1.2) za­nu­rzać przed­miot w cie­czy w celu po­kry­cia go czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kąpać się (dk. wy­ką­pać się)

 (2.1) za­nu­rzać się w wo­dzie lub oble­wać się nią w celu umy­cia, re­lak­su bądź w ce­lach lecz­ni­czych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpat͡ɕ, AS: kõmpać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielowy mos., Kąpiółka ż., kąpiel ż., kąpielisko n., kąpielówki nmos., kąpanie n.

 czas. wykąpać dk.

 przym. kąpielowy, kąpieliskowy

 przysł. kąpielowo, kąpieliskowo

Wiktionary


kąpiel

1. ką­pa­nie się lub kogoś w wan­nie;
2. woda zwy­kła lub mi­ne­ral­na lub inna ciecz przez­na­czo­na do ką­pa­nia;
3. mo­cze­nie cze­goś w od­po­wied­nich pły­nach w celu wy­wo­ła­nia okre­ślo­nych re­ak­cji; rozt­wór słu­żą­cy do tego celu;
4. prze­by­wa­nie lub za­ba­wa w zbior­ni­kach wod­nych dla spor­tu lub przy­jem­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ką­pa­nie kogoś, ką­pa­nie się

 (1.2) woda przy­go­to­wa­na do ką­pa­nia lub woda, do któ­rej się wcho­dzi

 (1.3) chem. techn. trzy­ma­nie cze­goś w spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nym rozt­wo­rze dla wy­wo­ła­nia po­żą­da­nej re­ak­cji

 (1.4) chem. techn. rozt­wór przy­go­to­wa­ny do za­nu­rze­nia w nim cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ką­piel – mycie ca­łe­go ciała lub za­nu­rze­nie ja­kiejś rze­czy w rozt­wo­rze od­po­wied­nich związ­ków che­micz­nych
  • Ką­piel – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo
  • Ką­piel – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te
  • ką­piel fo­to­gra­ficz­na – okre­ślo­ny rozt­wór od­po­wied­nich związ­ków che­micz­nych
  • ką­piel igli­wio­wa – ką­piel w in­ten­syw­nie pach­ną­cym od­wa­rze ze świe­żych ga­łę­zi sosen i świer­ków
  • ką­piel elek­trycz­no-wodna – fi­zy­ko­te­ra­pe­u­tycz­ny za­bieg elek­tro­lecz­ni­czy
  • ką­piel bo­ro­wi­no­wa – jedna z ką­pie­li lecz­ni­czych
  • ką­piel pe­reł­ko­wa – ro­dzaj za­bie­gu bal­ne­o­lo­gicz­ne­go
  • ką­piel os­mo­tycz­na – ro­dzaj za­bie­gu bal­ne­o­lo­gicz­ne­go
  • Ką­pie­li­sko
  • Ablu­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wsiach miesz­kań­cy do­ko­ny­wa­li za­bie­gów "oczy­szcza­ją­cych", które w wy­mia­rze fi­zycz­nym po­le­ga­ły m.in. na przedś­wią­tecz­nym ry­tu­a­le ką­pie­li i sprzą­ta­nia - me­ta­fo­rycz­ne­go "mycia" go­spo­dar­stwa i domu.

 (1.1) Ką­piel w rzece jest su­ro­wo wzbro­nio­na.

 (1.2) Dla od­prę­że­nia przy­go­to­wał ką­piel z zio­ła­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpʲjɛl, AS: kõmpʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielowy mos., kąpielisko n., kąpielówki lm nm., Kąpiółka ż.

 przym. kąpielowy, kąpieliskowy

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kąpanie

Wiktionary


kąpielisko

1. ze­spół urzą­dzeń umoż­li­wia­ją­cych ką­pa­nie się; łaź­nia;
2. miej­sco­wość nad­mor­ska lub po­sia­da­ją­ca na­tu­ral­ne źró­dła; uz­dro­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tu­ryst. sport. część ak­we­nu przez­na­czo­na do ką­pie­li

 (1.2) tu­ryst. miej­sco­wość po­ło­żo­na nad wodą, w miej­scu do­god­nym do ką­pie­li i pla­żo­wa­nie­a­żo­wa­nia, czę­sto od­wie­dza­na przez tu­ry­stów, let­ni­ków i pla­żo­wi­czów

Wiktionary

Ką­pie­li­sko – oz­na­ko­wa­ny frag­ment wód po­wierzch­nio­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez dużą licz­bę osób ką­pią­cych się. Naj­czę­ściej są usta­na­wia­ne przy na­tu­ral­nych zbior­ni­kach wod­nych, jak je­zio­ra, morza lub rzeki. Na strze­żo­nych ką­pie­li­skach o bez­pie­czeń­stwo osób ką­pią­cych się dbają ra­tow­ni­cy wodni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie ko­bie­ty nie pod­da­ły się po­stę­po­wa­niu man­da­to­we­mu za opa­la­nie się to­pless na ką­pie­li­sku miej­skim. Sąd pier­wszej in­stan­cji uznał, że do­pu­ści­ły się one nie­o­by­czaj­ne­go wy­bry­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛˈlʲiskɔ, AS: kõmpʹi ̯elʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpiel ż., kąpielówki nmos., kąpiółka ż., kąpielowa ż., kąpanie n., skąpanie n., wykąpanie n., Kąpiel ż.

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk., skąpać dk.

 przym. kąpielowy, kąpieliskowy

Wiktionary


kąpieliskowy

przy­miot­nik od: ką­pie­li­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ką­pie­li­sko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛlʲiˈskɔvɨ, AS: kõmpʹi ̯elʹiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielisko, kąpiel

 czas. kąpać

Wiktionary


kąpielowa

pra­cow­nicz­ka sa­na­to­rium przy­go­to­wu­ją­ca ką­pie­le lecz­ni­cze dla pa­cjen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pra­cow­ni­ca sa­na­to­rium przy­go­to­wu­ją­ca ką­pie­le lecz­ni­cze dla pa­cjen­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielowy mos., kąpielisko n., Kąpiółka ż.

 przym. kąpielowy

Wiktionary


kąpielowicz

1. czło­wiek ką­pią­cy się w morzu, rzece itp.;
2. daw­niej: czło­wiek prze­by­wa­ją­cy w uz­dro­wi­sku, zwła­szcza w miej­sco­wo­ściach ką­pie­li­sko­wych; ku­ra­cjusz


SJP.pl


kąpielowiczka

1. ko­bie­ta ką­pią­ca się w morzu, rzece itp.;
2. daw­niej: ko­bie­ta prze­by­wa­ją­ca w uz­dro­wi­sku, zwła­szcza w miej­sco­wo­ściach ką­pie­li­sko­wych; ku­ra­cjusz­ka


SJP.pl


kąpielowy

przy­miot­nik od: ką­piel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ką­pie­lą, do­ty­czą­cy ką­pie­li

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pra­cow­nik sa­na­to­rium przy­go­to­wu­ją­cy ką­pie­le lecz­ni­cze dla pa­cjen­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ, AS: kõmpʹi ̯elovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpiel ż., Kąpiółka ż., kąpielówki nmos., kąpanie n., wykąpanie n., skąpanie n.

:: fż. kąpielowa ż.

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk., skąpać dk.

Wiktionary


kąpielówki

krót­kie spo­den­ki lub majt­ki do ką­pa­nia się, pla­żo­wa­nia itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) krót­kie spo­den­ki mę­skie za­kła­da­ne do ką­pie­li

Wiktionary

Ką­pie­lów­ki – męski/chło­pię­cy strój (za­sła­nia­ją­cy in­tym­ne czę­ści ciała), słu­żą­cy do pły­wa­nia lub wy­po­czyn­ku re­kre­a­cyj­ne­go. Są to naj­czę­ściej same majt­ki, które wy­ko­na­ne są zwy­kle z po­lie­stru lub lycry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj Rafał mi opo­wia­dał, jak pod­czas wy­ciecz­ki szkol­nej do parku wod­ne­go na jed­nej z naj­wyż­szych zjeż­dżal­ni było tak szyb­ko, że aż mu ką­pie­lów­ki zle­cia­ły. Sam nie wie, jak to się stało!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci, AS: kõmpʹi ̯elufʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpiel ż., kąpiółka ż., Kąpiółka ż., kąpielisko n., kąpielowy mos., kąpanie n., wykąpanie n., skąpanie n.

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk., skąpać dk.

 przym. kąpielowy, kąpielówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spodenki kąpielowe; gw. Górny Śląsk badki, batki

Wiktionary


kąpiołka

żar­to­bli­wie: ką­piel


SJP.pl


kąpiółka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ką­piel

 (1.2) reg. pozn. ła­zien­ka

 (1.3) reg. pozn. ką­piel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kąpiółka ż., kąpielisko n., kąpielówki nmos.

Wiktionary


kąsacz

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du dra­pież­nych ryb słod­ko­wod­nych, spo­ty­ka­ny w rze­kach Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej


SJP.pl


kąsacze

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du dra­pież­nych ryb słod­ko­wod­nych, spo­ty­ka­ny w rze­kach Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej


SJP.pl


kąsaczokształtne

rząd słod­ko­wod­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Ką­sa­czoksz­tałt­ne (Cha­ra­ci­for­mes) – rząd słod­ko­wod­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii) o uzę­bio­nych szczę­kach, obej­mu­ją­cy około 1700 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej Afry­ki i obu Ame­ryk. W Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej mają duże zna­cze­nie w ry­bo­łów­stwie. Wiele ga­tun­ków to po­pu­lar­ne ryby ak­wa­rio­we (m.in. by­strzy­ki, zwin­ni­ki, neony i ho­ke­jów­ki). Praw­do­po­dob­nie naj­star­szym przed­sta­wi­cie­lem, zna­nym w za­pi­sie ko­pal­nym od kredy, jest "San­ta­nicht­hys".

Wikipedia


kąsaczowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich, słod­ko­wod­nych ryb z rzędu ką­sa­czoksz­tałt­nych, wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

Ką­sa­czo­wa­te (Cha­ra­ci­dae), ką­sa­cze, daw­niej cha­ra­cy­no­wa­te (Cha­ra­ci­ni­dae) – naj­licz­niej­sza w ga­tun­ki ro­dzi­na ryb ką­sa­czoksz­tałt­nych (Cha­ra­ci­for­mes). Nie mają więk­sze­go zna­cze­nia go­spo­dar­cze­go. Wiele z nich – w tym by­strzy­ki, zwin­ni­ki, bły­szczy­ki, neony i bar­wień­ce – spo­ty­ka­nych jest w ak­wa­ry­sty­ce.

Wikipedia


kąsaczowaty

o ce­chach ką­sa­czo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


kąsanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kąsać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsãɲɛ, AS: kõũ̯sãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kąsać ndk.

 rzecz. ukąszenie n.

Wiktionary


kąsawiec

nie­wiel­ki chrząszcz z ro­dzi­ny ku­sa­ków


SJP.pl

Ką­sa­wiec ("Tas­gius") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny ku­sa­ków.

Tak­son ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny w 1829 roku przez Ja­me­sa Fran­ci­sa Step­hen­sa. Daw­niej trak­to­wa­ny był jako po­dro­dzaj w ro­dza­ju "Ocy­pus".

Chrzą­szcze o wy­dłu­żo­nym ciele.

Wikipedia


kąsać

dot­kli­wie gryźć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ka­le­czyć ostry­mi zę­ba­mi lub żą­dłem

 (1.2) przen. do­ku­czać

 (1.3) przen. po­wo­do­wać uczu­cie zimna, od­czu­wa­nia szczy­pią­ce­go mrozu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ dzi­siaj te owady ką­sa­ją!

 (1.1) Więk­szość węży nie jest agre­syw­na i kąsa tylko w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia.

 (1.3) Mróz kąsa w po­licz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sat͡ɕ, AS: kõũ̯sać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kęs, kęsek, kąsek, kąsacz, zakąska, kąsanie, ukąszenie

 czas. pokąsać, ukąsić

 przym. kąśliwy, kąsany, pokąsany, kąsający

 przysł. kąśliwie

Wiktionary


kąseczek

zdrob­nie­nie od: kąsek


SJP.pl


kąsek

ka­wa­łek cze­goś, mała część (naj­czę­ściej je­dze­nia); kęsek, kęsik


SJP.pl


kąszczyczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­wa­łe­czek

Wiktionary


kąt

1. część pła­szczyz­ny ogra­ni­czo­na przez dwie pół­pro­ste o wspól­nym po­cząt­ku;
2. miej­sce przy sty­ka­ją­cych się ścia­nach;
3. miesz­ka­nie, schro­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. część pła­szczyz­ny ogra­ni­czo­na dwie­ma pół­pro­sty­mi o wspól­nym po­cząt­ku

 (1.2) prze­strzeń w oko­li­cy styku dwóch pro­sto­pa­dłych ścian

 (1.3) przen. miesz­ka­nie

 (1.4) przen. punkt wi­dze­nia, aspekt

 (1.5) geom. pot. miara kąta (1.1)

Wiktionary

Kąt – ob­szar pow­sta­ły z roz­cię­cia pła­szczyz­ny przez sumę dwóch róż­nych pół­pro­stych o wspól­nym po­cząt­ku, wraz z tymi pół­pro­sty­mi. Pół­pro­ste na­zy­wa­ne są "ra­mio­na­mi kąta", wspól­ny po­czą­tek pół­pro­stych na­zy­wa­ny jest "wierz­choł­kiem kąta".

Kąt można też zde­fi­nio­wać jako część wspól­ną lub jako sumę dwóch pół­pła­szczyzn z brze­giem wyz­na­czo­nych przez dwie nie­rów­no­le­głe pro­ste.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kąt ut­wo­rzo­ny przez dwie pół­pro­ste.

 (1.2) W kącie po­ko­ju stał mały sto­lik.

 (1.3) Chcia­ła­bym wresz­cie mieć swój włas­ny kąt.

 (1.4) Spraw­dzi­li­śmy wszyst­kie urzą­dze­nia pod kątem bez­pie­czeń­stwa.

 (1.5) Jaki jest kąt mię­dzy bo­ka­mi kwa­dra­tu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nt, AS: kõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątownik mrz.

:: zdrobn. kącik mrz., kąteczek mrz., kątek mrz.

 przym. kątowy, kątecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) róg, narożnik

 (1.4) punkt widzenia

Wiktionary


kątecki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Kąty, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Kąty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɛt͡sʲci, AS: kõntecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąt m., Kąty nmos., kątek mrz.

 przym. kątowy

Wiktionary


kąteczek

zdrob­nie­nie od: kątek


SJP.pl


kątek

zdrob­nie­nie od: kąt; kącik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kąt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kątek – część wsi Ros­sosz w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ros­sosz
  • Kątek – część wsi Ko­mo­dzian­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­ski, w gmi­nie Fram­pol
  • Kątek – część wsi Hu­syn­ne w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk
  • Kątek – część wsi Ruda-Huta w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Kątek – część wsi Dro­hi­cza­ny w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie
  • Kątek – część wsi Typin w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Kątek – część wsi Za­mły­nie w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ty­szow­ce
  • Kątek – część wsi Mszan­na w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Wola Uh­ru­ska
  • Kątek – część wsi Bon­dyrz w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Kątek – część wsi Ko­ma­rów-Osada w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów-Osada
  • Kątek – część wsi Desz­ko­wi­ce Pier­wsze w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sułów
  • Kątek – część wsi Dzierz­by Wło­ściań­skie w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ja­błon­na Lacka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usią­dę sobie tam w kątku i po­cze­kam na moją kolej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąt m., kąteczek m., kącik m., kątówka ż., kątownik m., kątowanie n., pokątność ż., zakątek m., Kątek m., Kąty nmos.

 czas. kątować ndk.

 przym. kątowy, pokątny, kątecki

 przysł. kątowo, pokątnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kącik, kąteczek

Wiktionary


kątnica

1. po­cząt­ko­wa część je­li­ta gru­be­go; je­li­to ślepe;
2. belka w kon­struk­cji ka­dłu­ba stat­ku;
3. daw­niej: ko­bie­ta miesz­ka­ją­ca kątem u kogoś; lo­ka­tor­ka; ko­mor­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pier­wszy od­ci­nek je­li­ta gru­be­go czło­wie­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kąt­ni­ca – inna nazwa je­li­ta śle­pe­go
  • kąt­ni­ca – wią­za­nie w że­glar­stwie
  • kąt­ni­ca – ro­dzaj wier­tar­ki den­ty­stycz­nej lub koń­ców­ki do wier­tar­ki chi­rur­gicz­nej (z czę­ścią ro­bo­czą usta­wio­ną pod kątem wzglę­dem trzo­nu)
  • Kąt­ni­ca – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór
  • Kąt­ni­ca – wznie­sie­nie na Po­gó­rzu Izer­skim, po­ło­żo­ne w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kąt­ni­cy od­cho­dzi wy­ro­stek ro­bacz­ko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jelito ślepe

Wiktionary


kątnik

1. przy­rząd ze­cer­ski do ręcz­ne­go ukła­da­nia czcio­nek w wier­sze; ką­tow­nik; wier­szow­nik, win­kie­lak;
2. ro­dzaj stru­ga do obrób­ki po­wierzch­ni ogra­ni­czo­nych po bo­kach;
3. kąt­nik do­mo­wy - nie­wiel­ki pająk z ro­dzi­ny lej­kow­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. chłop nie­po­sia­da­ją­cy włas­nej ziemi, miesz­ka­ją­cy u kogoś bo­gat­sze­go i po­ma­ga­ją­cy mu w za­mian w pracy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­ge­na­ria do­me­sti­ca|Clerck|ref=tak., pająk z ro­dzi­ny lej­kow­co­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) elektr. od­ci­nek rury łą­czą­cy dwa od­cin­ki rurki osłon­nej albo izo­la­cyj­ne pod kątem

 (3.2) techn. strug sto­lar­ski ze ścian­ka­mi słu­żą­cy do obrób­ki po­wierzch­ni

 (3.3) druk. zob. wier­szow­nik.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kąt­nik – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • Kąt­nik – osada leśna w Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­mor­ni­ki
  • Kąt­nik – dawny za­ścia­nek. Obec­nie część wsi Da­niu­ny na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Da­u­gie­lisz­ki Nowe.
  • kąt­nik – nazwa zwy­cza­jo­wa pa­ją­ków z ro­dza­jów Te­ge­na­ria i Era­ti­ge­na, np.
    • kąt­nik do­mo­wy (Te­ge­na­ria do­me­sti­ca)
    • kąt­nik leśny (Te­ge­na­ria sil­ve­stris)
    • kąt­nik rdza­wy (Te­ge­na­ria fer­ru­gi­nea)
    • kąt­nik ścien­ny (Te­ge­na­ria pa­rie­ti­na)
    • kąt­nik wiej­ski (Era­ti­ge­na agre­stis)
    • kąt­nik więk­szy (Era­ti­ge­na atri­ca)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) komornik

 (2.1) kątnik domowy

Wiktionary


kątno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kątno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Kątno – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Kątno − zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Cho­cia­now­cu, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim

Wikipedia


kątomierz

przy­rząd do po­mia­ru kątów pła­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd kre­ślar­ski słu­żą­cy do usta­la­nia miar kątów;

Wiktionary

Ką­to­mierz – przy­rząd po­mia­ro­wy uży­wa­ny do okre­śle­nia miary kąta pła­skie­go.

Uży­wa­ny pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ry­sun­ków tech­nicz­nych. Do za­sto­so­wań kre­ślar­skich ma po­stać pół­ko­li­stej bądź ko­li­stej płyt­ki z na­nie­sio­ną po­dział­ką ką­to­wą.

Do sto­so­wa­nia w pra­cach tra­ser­skich i ślu­sar­skich jest wy­ko­na­ny z me­ta­lu, po­sia­da po­dział­kę z no­niu­szem, za­mo­co­wa­ne obro­to­wo ra­mio­na po­mia­ro­we i czę­sto z do­dat­ko­wą lupą dla zwięk­sze­nia pre­cyz­ji od­czy­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ży­czysz mi ką­to­mierz? Swój zgu­bi­łem kilka dni temu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kątomierczy

Wiktionary


kątomierzowy

przy­miot­nik od: ką­to­mierz


SJP.pl


kątowaty

1. ma­ją­cy kąty, uło­żo­ny w kąty;
2. czos­nek ką­to­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z po­dro­dzi­ny czosn­ko­wych; czos­nek ką­to­wy


SJP.pl


kątowianin

miesz­ka­niec Kątów Wroc­ław­skich (mia­sta w Pol­sce); Ką­cia­nin


SJP.pl


kątowianka

miesz­kan­ka Kątów Wroc­ław­skich (mia­sta w Pol­sce); Ką­cian­ka


SJP.pl


kątowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Ka­to­wi­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice nmos., katowickość ż.

Wiktionary


kątownictwo

miesz­ka­nie z kimś w jed­nym po­ko­ju; su­blo­ka­tor­stwo


SJP.pl

Ką­tow­nict­wo (także: "za­miesz­ki­wa­nie kątem") – od­mia­na su­blo­ka­tor­stwa po­le­ga­ją­ca na zaj­mo­wa­niu jed­no­i­zbo­we­go miesz­ka­nia przez dwa lub wię­cej nie po­wią­za­ne ze sobą go­spo­dar­stwa do­mo­we, dwu­i­zbo­we­go – przez trzy lub wię­cej itd. Może też po­le­gać na pod­naj­mo­wa­niu jed­ne­go łóżka w izbie miesz­kal­nej (np. przez stu­den­tów lub pra­cow­ni­ków). Jest formą prze­lud­nie­nia lub skraj­ne­go prze­lud­nie­nia miesz­ka­nio­we­go.

Wikipedia


kątownik

1. przy­rząd do mie­rze­nia wiel­ko­ści kątów; ką­to­mierz;
2. ele­ment kon­struk­cyj­ny za­gię­ty pod okre­ślo­nym kątem, uży­wa­ny w kon­struk­cjach bu­dow­la­nych i oku­ciach sto­lar­skich;
3. przy­rząd do skła­da­nia li­ni­jek tek­stu z czcio­nek; kąt­nik, wier­szow­nik, win­kie­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kształ­tow­nik o prze­kro­ju w kształ­cie okre­ślo­ne­go kąta

 (1.2) techn. na­rzę­dzie do spraw­dza­nia kąta pro­ste­go; przy­rząd w kształ­cie li­te­ry L do kon­tro­li do­kład­no­ści linii w sto­lar­stwie, ślu­sar­stwie i bu­dow­nict­wie

 (1.3) po­ligr. na­rzę­dzie ze­cer­skie słu­żą­ce do ukła­da­nia czcio­nek dru­kar­skich w wier­sze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ką­tow­nik – wyrób hut­ni­czy
  • ką­tow­nik – na­rzę­dzie do wyz­na­cza­nia kąta pro­ste­go
  • ką­tow­nik – ele­ment kon­struk­cyj­ny usz­tyw­nia­ją­cy po­łą­cze­nie dwóch ele­men­tów pod kątem pro­stym

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kątownikowy

 rzecz. kącik mrz., kąt mrz., kątek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wierszownik, war. kątnik

Wiktionary


kątownikowy

→ ką­tow­nik


SJP.pl

Patrz:

kątownik

kątowość

→ ką­to­wy


SJP.pl

Patrz:

kątowy

kątowy

przy­miot­nik od: kąt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od kąt (w zna­cze­niu ma­te­ma­tycz­nym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­cha­nizm róż­ni­co­wy to ze­spół prze­kład­ni me­cha­nicz­nych umoż­li­wia­ją­cy kołom na tej samej osi obra­ca­nie się z róż­ny­mi pręd­ko­ścia­mi ką­to­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɔvɨ, AS: kõntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz., kąt m., kącik mrz., kątownica ż., Kąty nmos.

 przym. kątowaty, kątecki

Wiktionary


kątoząb

ką­to­ząb sy­be­ryj­ski - az­ja­tyc­ki ga­tu­nek płaza ogo­nia­ste­go; trasz­ka sy­be­ryj­ska, sa­la­man­dra sy­be­ryj­ska


SJP.pl


kątski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kąt­ski (1817–1889) – pol­ski pia­ni­sta
  • Apo­li­na­ry Kąt­ski (1825–1879) – pol­ski skrzy­pek, kom­po­zy­tor
  • Jan Sta­ni­sław Kąt­ski (ok. 1685–1727) – ge­ne­rał ar­ty­le­rii ko­ron­nej
  • Karol Kąt­ski (1815–1867) – pol­ski skrzy­pek, kom­po­zy­tor
  • Mar­cin Ka­zi­mierz Kąt­ski (1636–1710) – kasz­te­lan kra­kow­ski, wo­je­wo­da ki­jow­ski
  • Ste­fan Kąt­ski (1898–1978) ofi­cer, ma­larz

Wikipedia


kąty

1. część pła­szczyz­ny ogra­ni­czo­na przez dwie pół­pro­ste o wspól­nym po­cząt­ku;
2. miej­sce przy sty­ka­ją­cych się ścia­nach;
3. miesz­ka­nie, schro­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kąty – część mia­sta Brze­szcze
  • Kąty – część mia­sta Chrza­nów
  • Kąty – część mia­sta Ja­worz­no
  • Kąty – część mia­sta Le­żajsk
  • Kąty – część mia­sta Łań­cut
  • Kąty – część mia­sta Łazy
  • Kąty – część mia­sta Mi­ko­łów
  • Kąty – część mia­sta Ra­do­myśl Wiel­ki
  • Kąty – część mia­sta Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Kąty – część mia­sta Ry­ma­nów
  • Kąty – część mia­sta Sza­dek
  • Kąty – część mia­sta Za­wadz­kie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem soł­ty­sem Kątów od trzech lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɨ, AS: kõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz., kąt m., kątowianin m., kątowianka ż.

 przym. kątowy, kątecki

Wiktionary


kątówka

ro­dzaj kształt­ki


SJP.pl


kąśliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ką­śli­wie


SJP.pl


kąśliwość

→ ką­śli­wy


SJP.pl

Patrz:

kąśliwy

kąśliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ką­śli­wy


SJP.pl


kąśliwy

1. skłon­ny do ką­sa­nia, cięty, gry­zą­cy;
2. prze­no­śnie: uszczy­pli­wy, zło­śli­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gotów do ką­sa­nia

 (1.2) przen. spra­wia­ją­cy przy­krość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukąszenie n., kąśliwość ż.

 czas. kąsać ndk.

 przysł. kąśliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cięty, kąsający

 (1.2) uszczypliwy, zgryźliwy, zjadliwy, złośliwy

Wiktionary


kębłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kę­błać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kębłać ndk.

Wiktionary


kębłać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. niań­czyć, pie­lę­gno­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mbwat͡ɕ, AS: kẽmbu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kębłanie n.

Wiktionary


kębło

Kębło – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Wą­wol­ni­ca.

Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ne jest w Ma­ło­pol­sce (po­cząt­ko­wo w ziemi san­do­mier­skiej, a na­stęp­nie w ziemi lu­bel­skiej). Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie wą­wol­nic­kim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go w 1786 roku.

Wikipedia


kębłowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kę­bło­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Kę­bło­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo

Wikipedia


kębłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kę­bło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Lu­zi­no
  • Kę­bło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Wolsz­tyn
  • Kę­bło­wo – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Wolsz­tyn
  • Kę­bło­wo – znie­sio­na osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Wolsz­tyn
  • Kę­bło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Mi­ło­sław
  • Kę­bło­wo – gro­ma­da
  • Kę­bło­wo – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy i ła­dow­nia, daw­niej sta­cja ko­le­jo­wa we wsi Kę­bło­wo w woj. wiel­ko­pol­skim
  • Kę­bło­wo No­wo­wiej­skie

Wikipedia


kęcianin

miesz­ka­niec Kęt (mia­sta w Pol­sce); Kę­cza­nin


SJP.pl


kęcianka

miesz­kan­ka Kęt (mia­sta w Pol­sce); Kę­czan­ka


SJP.pl


kęcik

naz­wi­sko


SJP.pl


kęcki

→ Kęty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kę­ta­mi, do­ty­czą­cy Kętów

Wiktionary

Patrz:

Kęty

Powiązane:

 rzecz. Kęty nmos.

Wiktionary


kęczanin

miesz­ka­niec Kęt (mia­sta w Pol­sce); Kę­cia­nin


SJP.pl


kęczanka

miesz­kan­ka Kęt (mia­sta w Pol­sce); Kę­cian­ka


SJP.pl


kęder

naz­wi­sko


SJP.pl


kędra

naz­wi­sko


SJP.pl


kędracki

naz­wi­sko


SJP.pl


kędy

daw­niej:
1. któ­rę­dy (za­i­mek przy­słow­ny py­taj­ny), np.: "Kędy je­dzie ten po­ciąg?", "Po­ka­żę ja wam, kędy stąd uciec.";
2. któ­rę­dy (za­i­mek przy­słow­ny względ­ny), np.: "Po­pły­nie­my tędy, kędy jest naj­bli­żej.", "Mo­żesz iść, kędy chcesz.";
3. w wy­ra­że­niu przy­słów­ko­wym: wyraz oz­na­cza­ją­cy miej­sce bli­żej nie­o­kre­ślo­ne, nie­spre­cy­zo­wa­ne, np.: "Może mnie wezmą kędy do żniwa za najem."; gdzieś, do­kąd­kol­wiek


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) przest. gdzie, dokąd, któ­rę­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tam wrócę na pewno - kiedy tylko po­la­ty­wać będę, kędy chcę…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃ndɨ, AS: kẽndy

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kędyś

Wiktionary


kędykolwiek

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) przest. gdzie­kol­wiek, do­kąd­kol­wiek

Wiktionary


kędyś

prze­sta­rza­le: za­i­mek wy­ra­ża­ją­cy bli­żej nie­o­kre­ślo­ne miej­sce, nie­moż­ność okre­śle­nia kie­run­ku po­ru­sza­nia się, np. "Mu­sia­ła się kędyś prze­do­stać do domu."; któ­rę­dyś, gdzieś


SJP.pl


kędyż

daw­niej: za­i­mek przy­słow­ny py­taj­ny "kędy" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż", uży­wa­ny w py­ta­niach nie­za­leż­nych, np.: "Kędyż on tu przy­szedł?"; któ­rę­dyż


SJP.pl


kędzia

naz­wi­sko


SJP.pl


kędzierski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Apo­lo­niusz Kę­dzier­ski
  • Bar­tosz Kę­dzier­ski
  • Cze­sław Kę­dzier­ski
  • Grze­gorz Kę­dzier­ski
  • Igna­cy Kę­dzier­ski
  • Jerzy Kę­dzier­ski
  • Jerzy Da­niel Kę­dzier­ski
  • Józef Kę­dzier­ski
  • Ma­rian Kę­dzier­ski
  • Mar­cin Kę­dzier­ski
  • Mi­chał Kę­dzier­ski
  • Paweł Kę­dzier­ski

Wikipedia


kędzierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kę­dzior

Wiktionary

Kę­dzierz (do 14 lu­te­go 1968 "Kan­dzierz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Dę­bi­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kędzior mrz., kędziorek mrz., kędzierzawość ż., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawiarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. ma­szy­na do kę­dzie­rza­wie­nia tka­nin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawiec

1. koń kę­dzie­rza­wy; kę­dzierz;
2. ślaz kę­dzie­rza­wy


SJP.pl


kędzierzawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) krę­ce­nie się wło­sów lub sier­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędzierzawość ż., kędzior mrz., kędziorek mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się kę­dzie­rza­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gim­naz­jum Kon­rad za­czął nagle kę­dzie­rza­wieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędzierzawość ż., kędzior mrz., kędziorek mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) czy­nić włosy lub sierść kę­dzie­rza­wy­mi

 (1.2) włók. two­rzyć na tka­ni­nach dra­pa­nych kę­dzie­rza­wą struk­tu­rę po­wierzch­nio­wą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kę­dzie­rza­wić się

 (2.1) o wło­sach być lub sta­wać się kę­dzie­rza­wym

 (2.2) o ro­śli­nach buj­nie się roz­ra­stać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędzierzowaty, kędziorny

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawka

1. wi­ru­so­wa cho­ro­ba ro­ślin;
2. kę­dzie­rzaw­ka kru­cha - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. cho­ro­ba ro­ślin ob­ja­wia­ją­ca się mar­szcze­niem liści

 (1.2) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tor­tel­la|ref=tak., ro­dzaj mchów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych;

 (1.3) bot. mech z ro­dza­ju kę­dzie­rzaw­ka (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kę­dzie­rzaw­ka (Tor­tel­la) – ro­dzaj mchów
  • kę­dzie­rzaw­ka (Blen­not­hal­lia) – ro­dzaj po­ro­stów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W Pol­sce kę­dzie­rzaw­kę spo­ty­ka się m.in. w Gor­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierzawiarka ż., kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawienie n.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawnik

cie­mie­niec kę­dzie­rzaw­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny cie­mień­co­wa­tych


SJP.pl


kędzierzawo

przy­słó­wek

 (1.1) przen. klu­cząc, mó­wiąc wie­lo­wąt­ko­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędzierzowaty, kędziorny

Wiktionary


kędzierzawość

→ kę­dzie­rza­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kę­dzie­rza­we

Wiktionary

Kę­dzie­rza­wość lub wy­bo­i­stość bla­szek li­ścio­wych – jeden z ob­ja­wów cho­rób ro­ślin po­le­ga­ją­cy na de­for­ma­cji blasz­ki li­ścio­wej. Kę­dzie­rza­wość po­wo­du­ją niek­tó­re wi­ru­so­we cho­ro­by ro­ślin i grzy­bo­po­dob­ne lę­gniow­ce z ro­dza­ju "Taph­ri­na". Jej przy­czy­ną jest nie­rów­no­mier­ny wzrost róż­nych miejsc blasz­ki li­ścio­wej. Gdy na li­ściu wy­stę­pu­je w dużym na­si­le­niu ty­po­wa dla wi­ru­so­wych cho­rób mo­za­i­ka, jej zie­lo­ne miej­sca rosną dużo szyb­ciej, niż te po­ra­żo­ne przez wi­ru­sa, wsku­tek czego blasz­ka ulega zde­for­mo­wa­niu.

Wikipedia

Patrz:

kędzierzawy

Przykłady

 (1.1) Za­chwy­ca­ła się kę­dzie­rzo­wo­ścią jego czu­pry­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędziorek mrz., kędzior mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawy

1. o wło­sach, sier­ści: uło­żo­ny w kę­dzio­ry
2. o li­ściach: ma­ją­cy nie­rów­ną, kar­bo­wa­ną po­wierzch­nię; rzad­ko o ro­śli­nach: ma­ją­cy bujne, skłę­bio­ne li­sto­wie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku taki, który ma krę­co­ne włosy, kę­dzio­ry

 (1.2) o wło­sach krę­co­ny, skrę­co­ny

 (1.3) o po­wierzch­ni liści kar­bo­wa­ny

 (1.4) o li­ściach ro­śli­ny bujny, skłę­bio­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃ɲd͡ʑɛˈʒavɨ, AS: kẽńʒ́ežavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kędzierzowaty

Wiktionary


kędzierzowaty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. kę­dzie­rza­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędziorny

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzyn

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dawne mia­sto (1951-1975), obec­nie dziel­ni­ca Kę­dzie­rzy­na-Koźla


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kę­dzie­rzyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bielsk
  • Kę­dzie­rzyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Nie­cha­no­wo
  • Kę­dzie­rzyn – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów
  • Kę­dzie­rzyn – dziel­ni­ca Kę­dzie­rzy­na-Koźla, wo­je­wództ­wo opol­skie, daw­niej mia­sto (1951–1975)
  • Kę­dzie­rzyn – dawna gmina
  • Kę­dzie­rzyn-Koźle
  • Kę­dzie­rzyn­ka

Wikipedia


kędzierzyn-koźle

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Kę­dzie­rzyn-Koźle (, Kandřín-Kozlí, Kan­drzin-Cosel, Kan­drzin-Koźle) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim oraz sie­dzi­ba po­wia­tu kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skie­go, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Ni­zi­ny Ślą­skiej, w Kot­li­nie Ra­ci­bor­skiej (Niec­ka Ko­ziel­ska) na Gór­nym Ślą­sku, nad Odrą przy wy­lo­cie Ka­na­łu Gli­wic­kie­go i uj­ścia Kłod­ni­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃ɲd͡ʑɛʒɨ̃ŋ‿ˈkɔʑlɛ, AS: kẽńʒ́ežỹŋ‿koźle

Wiktionary


kędzierzynianin

miesz­ka­niec Kę­dzie­rzy­na


SJP.pl


kędzierzynianka

miesz­kan­ka Kę­dzie­rzy­na


SJP.pl


kędzierzyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. czy­nić włosy lub sierść kę­dzie­rza­wy­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kę­dzie­rzyć się

 (2.1) rzad. o wło­sach być lub sta­wać się kę­dzie­rza­wym

 (2.2) rzad. o ro­śli­nach buj­nie się roz­ra­stać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzyński

1. → Kę­dzie­rzyn-Koźle; kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­ski;
2. → Kę­dzie­rzyn


SJP.pl

Patrz:

Kędzierzyn-Koźle; kędzierzyńsko-kozielski;
2. → Kędzierzyn

kędzierzyńsko-kozielski

→ Kę­dzie­rzyn-Koźle; kę­dzie­rzyń­ski


SJP.pl


kędzior

pa­sem­ko wi­ją­cych się wło­sów; lok; pu­kiel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pasmo krę­co­nych wło­sów lub sier­ści

 (1.2) przen. kępa ro­ślin­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kę­dzior
  • An­drzej Kę­dzior
  • Anna Kę­dzior
  • Jan Kę­dzior
  • Jo­an­na Kę­dzior

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ot­wórz mi, sio­stro moja, przy­ja­ciół­ko moja, / go­łąb­ko moja, ty moja nie­ska­la­na, / bo pełna rosy ma głowa / i kę­dzio­ry me - kro­pli nocy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

:: zdrobn. kędziorek m.

 czas. kędzierzawić, kędzierzawieć, kędzierzyć

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędziora

pa­sem­ko wi­ją­cych się wło­sów; lok; pu­kiel


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drzej Kę­dzio­ra – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Jerzy Kę­dzio­ra (funk­cjo­na­riusz) – pol­ski funk­cjo­na­riusz służb bez­pie­czeń­stwa, jeden z naj­bar­dziej okrut­nych ofi­ce­rów śled­czych, zbrod­niarz sta­li­now­ski
  • Jerzy Kę­dzio­ra (ar­ty­sta) – pol­ski rzeź­biarz i me­da­lier, pro­jek­tant wnętrz, te­re­nów zie­lo­nych i zur­ba­ni­zo­wa­nych
  • Ju­liusz Kę­dzio­ra – pol­ski ma­larz i autor
  • Lech Kę­dzio­ra – pol­ski żuż­lo­wiec i tre­ner żuż­lo­wy
  • Sta­ni­sław Kę­dzio­ra – bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • To­masz Kę­dzio­ra – pol­ski pił­karz
  • Woj­ciech Kę­dzio­ra – pol­ski pił­karz

Wikipedia


kędziorek

or­ga­nizm z grupy ślu­zow­ców, po­sia­da­ją­cy cechy ro­śli­ny i zwie­rzę­cia; tri­chia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kę­dzior

 (1.2) mały kę­dzior

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędzior mrz., kędzierzawość ż., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędziorkowy

przy­miot­nik od: kę­dzio­rek


SJP.pl


kędziornik

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mio­do­ja­dów


SJP.pl

Kę­dzior­nik ("Prost­he­ma­de­ra no­va­e­se­e­lan­diae") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny mio­do­ja­dów (Me­lip­ha­gi­dae). En­de­mit Nowej Ze­lan­dii, naj­licz­niej wy­stę­pu­je na Wy­spie Pół­noc­nej. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


kędziorny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. ma­ją­cy kę­dzio­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędzierzowaty

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kępa

1. sku­pi­sko kwia­tów, krze­wów
2. mała wy­sep­ka na je­zio­rze lub rzece po­ro­sła ro­śli­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zwar­ta grupa ro­ślin, np. drzew, krze­wów, kwia­tów

 (1.2) mała wyspa na rzece lub je­zio­rze po­kry­ta ro­ślin­no­ścią;

 (1.3) usy­pi­sko osa­dów nie­sio­nych przez wiatr

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kępa – część mia­sta Dę­bi­ca
  • Kępa – część mia­sta Pszczy­na
  • Kępa – część mia­sta Przed­bórz
  • Kępa – część mia­sta Rypin
  • Kępa – część mia­sta Skalb­mierz
  • Kępa – część mia­sta To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki
  • Kępa – część mia­sta Ustroń
  • Kępa – wieś w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Kępa – część wsi Wiel­ki Głę­bo­czek w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Brzo­zie
  • Kępa – osada w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Cie­cho­cin
  • Kępa – część wsi Mo­ści­ska w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze
  • Kępa – osada w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Scho­wał się w tej kępie drzew.

 (1.2) Jacht prze­pły­nął przy kępie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mpa, AS: kẽmpa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kępka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ostrowie

Wiktionary


kępczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kępiasty

po­kry­ty kę­pa­mi; kę­po­wa­ty


SJP.pl


kępice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kę­pi­ce (do 1946 "Bu­sin­ko", kaszb. "Kãpice", Hammermühle) – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, po­ło­żo­ne na skra­ju Wy­so­czyz­ny Po­la­now­skiej w do­li­nie rzeki Wie­przy, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kę­pi­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. słup­skie­go, teraz na­le­ży do woj. po­mor­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɛ̃mˈpʲit͡sɛ, AS: kẽmpʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kępicki

Wiktionary


kępicki

przy­miot­nik od: Kę­pi­ce


SJP.pl


kępiczanin

miesz­ka­niec Kępic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kępiczanka

miesz­kan­ka Kępic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kępieński

przy­miot­nik od: Kępno; kę­piń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kępna, zwią­za­ny z Kęp­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kępno n., kępnianin m., kępnianka ż.

 przym. kępiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kępiński

Wiktionary


kępina

zdrob­nie­nie od: kępa (wyspa na rzece lub je­zio­rze po­ro­sła krze­wa­mi i drze­wa­mi; wznie­sie­nie na ba­gnie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kę­pi­na – część wsi Sie­mie­chów, w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Kę­pi­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Kę­pi­na – część wsi Dą­brów­ka, w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Kę­pi­na – część wsi Stara, w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Kę­pi­na – część ko­lo­nii Ser­ni­ki-Ko­lo­nia, w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ser­ni­ki
  • Kę­pi­na – nie­o­fi­cjal­na część mia­sta Nie­po­ło­mi­ce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Nie­po­ło­mi­ce
  • Kę­pi­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów
  • Kę­pi­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Gró­jec
  • Kę­pi­na – ko­lo­nia wsi Rost­ki Wiel­kie, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna
  • Kę­pi­na – część mia­sta Brwi­nów, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. prusz­kow­skim, w gmi­nie Brwi­nów
  • Kę­pi­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Gąbin
  • Kę­pi­na – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Sztum

Wikipedia


kępinka

zdrob­nie­nie od: kę­pi­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mała Kę­pi­na lub Kę­pin­ka – osada w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Ko­na­rzy­ny
  • Kę­pin­ka – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard

Wikipedia


kępiński

przy­miot­nik od: Kępno; kę­pień­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kępna, zwią­za­ny z Kęp­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kę­piń­ski – pol­ski aktor
  • An­drzej Kę­piń­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • An­to­ni Kę­piń­ski – pol­ski psy­chia­tra, hu­ma­ni­sta i fi­lo­zof
  • Jerzy Kę­piń­ski – pol­ski za­kon­nik
  • Józef Kę­piń­ski – pol­ski che­mik
  • Fe­li­cjan Kę­piń­ski – pol­ski astro­nom
  • Marek Kę­piń­ski – pol­ski aktor
  • Ma­rian Kę­piń­ski – pol­ski pro­fe­sor prawa
  • Piotr Kę­piń­ski – pol­ski poeta i kry­tyk li­te­rac­ki
  • To­masz Kę­piń­ski – lob­by­sta
  • Po­wiat kę­piń­ski – w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Kę­piń­ski – kra­ter księ­ży­co­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród 18 no­wych za­ka­żo­nych ko­ro­na­wi­ru­sem w Wiel­ko­pol­sce sie­dem osób po­cho­dzi z po­wia­tu kę­piń­skie­go, który jest głów­nym ogni­skiem epi­de­mii w re­gio­nie, trzy z po­wia­tu ka­li­skie­go, po jed­nym z pil­skie­go, śrem­skie­go, ja­ro­ciń­skie­go, ostrze­szow­skie­go i tu­rec­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kępno n., kępnianin m., kępnianka ż.

 przym. kępieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kępieński

Wiktionary


kępka

zdrob­nie­nie od kępa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kępa

 (1.2) mała kępa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kępka – część wsi Od­wi­śle, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Igo­ło­mia-Wa­wrzeń­czy­ce
  • Kępka – część mia­sta Kę­pi­ce, w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Kępka – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo
  • Kępka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kę­pi­cach (na ulicy Kępka), w wo­je­wództ­wie po­mor­skim
  • Ka­ta­rzy­na Gniew­kow­ska-Kępka – pol­ska ak­tor­ka
  • Mał­go­rza­ta Pro­ko­piuk-Kępka – pol­ska dzien­ni­kar­ka i pre­zen­ter­ka
  • Fran­ci­szek Kępka – pol­ski pilot szy­bow­co­wy i sa­mo­lo­to­wy
  • Ka­ta­rzy­na Kępka – pol­ska dok­tor nauk praw­nych, ad­wo­kat­ka i pod­se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Śro­do­wi­ska
  • Lu­cjan Kępka – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i in­ży­nier, czło­nek za­rzą­du wo­je­wództ­wa ślą­skie­go
  • Ma­rian Kępka – pol­ski po­li­tyk, rol­nik, sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm I ka­den­cji
  • Paweł Kępka – pol­ski stra­żak i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Te­re­sa Kępka-Swę­drow­ska – pol­ska ko­szy­kar­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mpka, AS: kẽmpka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kępa ż.

 przym. kępkowy

Wiktionary


kępkowaty

po­kry­ty kęp­ka­mi, wy­stę­pu­ją­cy w kęp­kach


SJP.pl


kępkowcowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl

Kęp­kow­co­wa­te (Ly­op­hyl­la­ce­ae Jülich) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


kępkowcowaty

o ce­chach kęp­kow­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


kępkowiec

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kęp­kow­co­wa­tych


SJP.pl


kępkowy

przy­miot­nik od: kępka


SJP.pl


kępnianin

miesz­ka­niec Kępna


SJP.pl


kępnianka

miesz­kan­ka Kępna


SJP.pl


kępniewo

Kęp­nie­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mar­ku­sy, na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


kępno

mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa dwóch wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Kępno (niem. "Kem­pen", "Lan­gen­furt") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w Ka­li­skiem, nad Nie­so­bem, sie­dzi­ba po­wia­tu kę­piń­skie­go i gminy Kępno.

Kępno uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską przed 1283 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne przed 1500 ro­kiem, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1661 roku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mpnɔ, AS: kẽmpno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kępnianin m., kępnianka ż.

 przym. kępieński, kępiński

Wiktionary


kępowaty

po­kry­ty kę­pa­mi; kę­pia­sty


SJP.pl


kępowy

przy­miot­nik od: kępa


SJP.pl


kępski

naz­wi­sko


SJP.pl


kęs

1. ka­wa­łek cze­goś do je­dze­nia
2. pół­wy­rób sta­lo­wy
3. kęsy - zęby zwie­rząt dra­pież­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tyle je­dze­nia, ile zmie­ści się w ustach

 (1.2) środ. łow. kieł dra­pież­ne­go zwie­rzę­cia (wilka, lisa)

 (1.3) techn. por­cja stali wy­pro­du­ko­wa­na w hucie

Wiktionary

Kęs – pół­wy­rób me­ta­lo­wy o prze­kro­ju kwa­dra­to­wym, bę­dą­cy prę­tem, któ­re­go mak­sy­mal­ne wy­mia­ry wy­no­szą 140 na 140 mm (we­dług in­nych źró­deł 155 na 155 mm). Z kęsów w dro­dze obrób­ki przez wal­co­wa­nie otrzy­mu­je się wy­ro­by go­to­we, jak: wal­ców­kę, pręty, rury, bla­chy i różne kształ­tow­ni­ki. Pół­pro­duk­ty więk­sze od kęsów to kę­si­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był tak wy­gło­dzo­ny, że łap­czy­wie chwy­tał ko­lej­ne kęsy po­ży­wie­nia.

 (1.2) Lisy zwar­ły się na krót­ko, ostro jaz­go­cząc i kła­piąc kę­sa­mi o kęsy.

 (1.3) Kry­sta­li­za­to­ry wy­ko­nu­ją ruchy po­su­wi­sto-zwrot­ne na dłu­go­ści 15 mm w osi ma­szy­ny od­lew­ni­czej, przy czym ruch ku do­ło­wi od­by­wa się z pręd­ko­ścią scho­dzą­ce­go kęsa […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛ̃w̃s, AS: kẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kąsać

 rzecz. ukąszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zajad, kłaniec

Wiktionary


kęsek

ka­wa­łek cze­goś, mała część (naj­czę­ściej je­dze­nia); kąsek, kęsik


SJP.pl


kęsicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kęsik

naz­wi­sko


SJP.pl


kęsim

ucię­cie głowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ucię­cie głowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Boi się, że ktoś mu zrobi kęsim kęsim, więc jeśli wy­cho­dzi z domu, to tylko w oto­cze­niu ochro­nia­rzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃w̃ɕĩm, AS: kẽũ̯śĩm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekapitacja

Wiktionary


kęsisko

1. zgru­bie­nie od: kęs
2. pół­wy­rób sta­lo­wy otrzy­ma­ny z wlew­ka przez kucie lub wal­co­wa­nie


SJP.pl

Kę­si­sko – pół­wy­rób sta­lo­wy pow­sta­ją­cy z wlew­ków w pro­ce­sie od­le­wa­nia stali. Pier­wszy pro­dukt wal­co­wa­nia przez­na­czo­ny do dal­sze­go wal­co­wa­nia w po­sta­ci prę­tów o prze­kro­ju kwa­dra­tu o boku więk­szym niż 140 mm (we­dług in­nych źró­deł o wy­mia­rach prze­kra­cza­ją­cych 155 na 155 mm). Z kę­sisk, przez wal­co­wa­nie, otrzy­mu­je się pół­pro­duk­ty mniej­sze – kęsy.

Wikipedia


kęski

ka­wa­łek cze­goś, mała część (naj­czę­ściej je­dze­nia); kąsek, kęsik


SJP.pl


kęsowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kę­so­wo (niem. "Ken­sau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Kę­so­wo.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Kę­so­wo. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kę­so­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


kęsowski

przy­miot­nik od: Kę­so­wo


SJP.pl


kęstowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kęsy

1. w ło­wiect­wie: zęby zwie­rząt dra­pież­nych;
2. w gór­nict­wie: sor­ty­ment węgla lub koksu


SJP.pl


kęszyca

Kę­szy­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz.

Wikipedia


kętnar

legar pod becz­kę


SJP.pl


kętnarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kęt­na­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kętnarować ndk.

Wiktionary


kętnarować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. ukła­dać becz­ki na kęt­na­rach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃ntnaˈrɔvat͡ɕ, AS: kẽntnarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kętnarowanie n.

Wiktionary


kętrzyn

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

 (1.2) geogr. adm. gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim z sie­dzi­bą w Kę­trzy­nie (1.1);

Wiktionary

Kę­trzyn (do 1946 r. "Ra­stem­bork", Ra­sten­burg) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu kę­trzyń­skie­go.

Kę­trzyn leży w hi­sto­rycz­nych Pru­sach Dol­nych, na ob­sza­rze daw­nej Bar­cji oraz w pół­noc­nej czę­ści Mazur. Po­ło­żo­ny jest kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów na wschód od gra­nic War­mii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zyg­munt, ro­do­wi­ty bru­dze­wia­nin, miesz­ka teraz gdzieś pod Kę­trzy­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃nṭʃɨ̃n, AS: kẽnṭšỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kętrzynianin m., kętrzynianka ż., Kętrzyno n., Kętrzynów m.

 przym. kętrzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Rastembork, Rastenburg, Rastanpils

Wiktionary


kętrzynianin

miesz­ka­niec Kę­trzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kę­trzy­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kę­trzy­na, uro­dzo­na w Kę­trzy­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Syn uro­dził się w Kę­trzy­nie, jest zatem kę­trzy­nia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kętrzyn m.

:: fż. kętrzynianka ż.

 przym. kętrzyński

Wiktionary


kętrzynianka

miesz­kan­ka Kę­trzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kę­trzy­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kę­trzy­na, uro­dzo­na w Kę­trzy­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kętrzyn m.

:: fm. kętrzynianin m.

 przym. kętrzyński

Wiktionary


kętrzyński

przy­miot­nik od: Kę­trzyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kę­trzy­na, zwią­za­ny z Kę­trzy­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­ro­sław Kę­trzyń­ski (ur. w 1966) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Sta­ni­sław Kę­trzyń­ski (1876-1950) – pol­ski hi­sto­ryk, dy­plo­ma­ta
  • Woj­ciech Kę­trzyń­ski (1838-1918) – hi­sto­ryk, dy­rek­tor Za­kła­du Na­ro­do­we­go im. Os­so­liń­skich we Lwo­wie
  • Woj­ciech Kę­trzyń­ski (1918–1983) (1918-1983) – pol­ski dzien­ni­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny i dy­plo­ma­ta
  • Kę­trzyń­ski – ka­szub­ska ro­dzi­na szla­chec­ka i jej herb
  • Po­wiat kę­trzyń­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­sto sta­no­wi 0,85% po­wierzch­ni po­wia­tu kę­trzyń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kętrzyn mrz., kętrzynianin mos., kętrzynianka ż., Kętrzyno n., Kętrzynów mrz., Kętrzyński mos., Kętrzyńska ż.

Wiktionary


kęty

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto gmin­ne w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;

Wiktionary

Kęty – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kęty.

Kęty to mia­sto o cha­rak­te­rze hand­lo­wo-prze­my­sło­wym, po­ło­żo­ne na Pod­gó­rzu Wi­la­mo­wic­kim (na pół­noc od Be­ski­du Ma­łe­go), w do­li­nie rzeki Soły.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 17 669 miesz­kań­ców. Układ ur­ba­ni­stycz­ny Kęt zo­stał wpi­sa­ny do re­je­stru za­byt­ków wo­je­wództ­wa ma­ło­pol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadę jutro na we­se­le do Kęt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃ntɨ, AS: kẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kęcianin m., kęcianka ż.

 przym. kęcki

Wiktionary


kł.

skrót

 (1.1) = kłodz­ki

Wiktionary


kłaczasty

ma­ją­cy po­stać kła­ków; zbity w kępki


SJP.pl


kłaczek

zdrob­nie­nie od: kłak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kłak

 (1.2) coś drob­ne­go, włó­kni­ste­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłak m., kłaczkowatość ż., kłaczastość ż.

 przym. kłaczkowaty, kłaczasty

Wiktionary


kłaczki

zdrob­nie­nie od: kłaki


SJP.pl


kłaczkowanie

flo­ku­la­cja; pro­ces łą­cze­nia się roz­pro­szo­nych czą­stek sta­łych w więk­sze ze­spo­ły, od­by­wa­ją­cy się w oś­rod­ku cie­kłym, wy­ko­rzy­sty­wa­ny czę­sto w prze­my­śle (np. w pro­ce­sie oczy­szcza­nia ście­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kłacz­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłaczkować

Wiktionary


kłaczkowaty

zbity w kłacz­ki, za­wie­ra­ją­cy kłacz­ki


SJP.pl


kłaczkować

łą­czyć roz­pro­szo­ne cząst­ki stałe w więk­sze ze­spo­ły


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skłacz­ko­wać)

 (1.1) chem. zbi­jać w kłacz­ki, strą­cać w po­sta­ci kłacz­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłaczkowanie n., kłaczkowatość ż.

Wiktionary


kłaczkowy

→ kła­czek


SJP.pl

Patrz:

kłaczek

kłaczyć

kła­czyć się - zbi­jać się w kłaki (np. A niech to, nowy swe­ter a już się kła­czy!)


SJP.pl


kład

fi­gu­ra pła­ska na rzut­ni w ge­o­me­trii wy­kreśl­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. spo­sób przed­sta­wie­nia na ry­sun­ku tech­nicz­nym szcze­gó­łów prze­kro­ju lub wi­do­ku;

 (1.2) daw. kłoda, kloc

 (1.3) stpol. de­po­zyt

Wiktionary

Kład – spo­sób przed­sta­wie­nia na ry­sun­ku tech­nicz­nym szcze­gó­łów prze­kro­ju lub wi­do­ku.

Kład prze­kro­ju to zarys fi­gu­ry pła­skiej bę­dą­cej prze­kro­jem odw­zo­ro­wa­ne­go przed­mio­tu, obró­co­ny o 90° (zgod­nie z ru­chem wska­zó­wek ze­ga­ra). Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je ta­kich kła­dów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) [...] róż­ni­ca po­mię­dzy kła­dem a prze­kro­jem po­le­ga na tym, że w przy­pad­ku kładu ry­su­je­my tylko te kra­wę­dzie które leżą na pła­szczyź­nie kładu, po­mi­ja­jąc wszyst­kie inne znaj­du­ją­ce się za pła­szczyz­ną tnącą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwat, AS: ku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozkładać

 rzecz. rozkładanka ż.

Wiktionary


kładeczka

zdrob­nie­nie od: kład­ka


SJP.pl


kładka

ro­dzaj obiek­tu in­ży­nier­skie­go (mostu lub wia­duk­tu), przez­na­czo­ne­go dla pie­szych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­wi­zo­rycz­ny mo­stek

 (1.2) przej­ście dla pie­szych nad jezd­nią lub to­ra­mi

 (1.3) most dla pie­szych i ro­we­rzy­stów

Wiktionary

Kład­ka – ro­dzaj obiek­tu in­ży­nier­skie­go (mostu lub wia­duk­tu), przez­na­czo­ne­go dla pie­szych.

Tra­dy­cyj­ne kład­ki w ma­łych miej­sco­wo­ściach bu­do­wa­ne są z drew­na i służą do prze­cho­dze­nia nad nie­wiel­kiej sze­ro­ko­ści rze­ka­mi, in­ny­mi cie­ka­mi, wą­wo­za­mi i po­dob­ny­mi przesz­ko­da­mi te­re­no­wy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na drugi brzeg po­to­ku przesz­li­śmy po kład­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwatka, AS: ku̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kładeczka ż.

Wiktionary


kładowiec

osoba jeż­dżą­ca kła­dem; qu­a­do­wiec


SJP.pl


kładowy

→ kład (po­jazd); qu­a­do­wy


SJP.pl


kładzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kłaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ku̯aʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłaść, rozkładać, układać

 rzecz. pokładne n., pokładełko n., rozkładanka ż.

 przym. pokładny, układny

Wiktionary


kładzik

mały kład (quad); qu­a­dzik


SJP.pl


kładzione

1. umie­szczać coś gdzieś
2. bu­do­wać, ukła­dać (np. kłaść po­dło­gę, kłaść fun­da­men­ty)
3. prze­chy­lać, prze­wra­cać
4. po­tocz­nie: za­prze­pa­szczać coś przez nie­u­dol­ność


SJP.pl


kładź

w le­śnict­wie: sze­ro­kość obro­bio­nej sztu­ki drew­na


SJP.pl


kłaj

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kłaj – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Kłaj. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Kłaj.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kłaj. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


kłajpeda

(do 1923 Memel) mia­sto na Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na wy­brze­żu Morza Bał­tyc­kie­go, w za­chod­niej czę­ści Litwy, u uj­ścia rzeki Dangi do Za­le­wu Ku­roń­skie­go;

Wiktionary

Kłaj­pe­da (lit. "Klaipėda", niem. hist. "Memel") – mia­sto na wy­brze­żu Morza Bał­tyc­kie­go nad Za­le­wem Ku­roń­skim, w za­chod­niej czę­ści Litwy, po­ło­żo­ne u uj­ścia rzeki Dangi do Za­le­wu Ku­roń­skie­go, po­łą­czo­ne ka­na­łem z uj­ściem rzeki Nie­men. Naj­więk­sze mia­sto Małej Litwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kłaj­pe­dzie kró­lo­wa po­łą­czy­ła się znowu ze swo­i­mi dzieć­mi, które tam zo­sta­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłajpedzki

 rzecz. kłajpedzianin mos., kłajpedzianka ż.

Wiktionary


kłajpedzianin

miesz­ka­niec Kłaj­pe­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kłaj­pe­dy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kłaj­pe­dy, uro­dzo­na w Kłaj­pe­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jurek jest ro­do­wi­tym kłaj­pe­dzia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż.

:: fż. kłajpedzianka ż.

 przym. kłajpedzki

Wiktionary


kłajpedzianka

miesz­kan­ka Kłaj­pe­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kłaj­pe­dy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kłaj­pe­dy, uro­dzo­na w Kłaj­pe­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mar­le­na była ro­do­wi­tą kłaj­pe­dzian­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż.

:: fm. kłajpedzianin mos.

 przym. kłajpedzki

Wiktionary


kłajpedzki

przy­miot­nik od: Kłaj­pe­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kłaj­pe­dą, do­ty­czą­cy Kłaj­pe­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kłaj­pedz­kie wydmy roz­cią­ga­ją się nad Bał­ty­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż., kłajpedzianin mos., kłajpedzianka ż.

Wiktionary


kłajski

przy­miot­nik od: Kłaj (wieś)


SJP.pl


kłak

1. nie­fo­rem­ny, zmierz­wio­ny pę­czek, strzęp pu­szy­ste­go ma­te­ria­łu
2. zwy­kle w lm, zmierz­wio­ne, poz­le­pia­ne włosy lub sierść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zmierz­wio­ny kłę­bek pu­szy­ste­go ma­te­ria­łu, kurzu itp.

 (1.2) pot. kępa zmierz­wio­nych wło­sów lub sier­ści

 (1.3) pot. pejor. włos, zwła­szcza taki, który wy­padł

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kłak (ur. 1970) – pił­karz, olim­pij­czyk
  • Cze­sław Kłak (ur. 1935) – po­lo­ni­sta
  • Cze­sław Kłak (ur. 1981) – praw­nik
  • Krzysz­tof Kłak (ur. 1966) – po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm
  • Mi­chał Kłak (1878-1948) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Kłak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ta­de­usz Kłak (ur. 1932) – ese­i­sta, dzien­ni­karz, fi­lo­log

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W tej zupie jest jakiś kłak!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwak, AS: kṷak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłaczkowatość ż.

:: zdrobn. kłaczek m.

 przym. kłaczkowaty, kłaczasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) włos

Wiktionary


kłaki

wy­cze­ski lnu albo ko­no­pi


SJP.pl

Kłaki – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


kłam

daw­niej: fałsz, kłam­stwo; obec­nie w prze­sta­rza­łym lub pod­nio­słym wy­ra­że­niu "zadać kłam komuś lub cze­muś" - stwier­dzić czy­jeś kłam­stwo, zde­ma­sko­wać kogoś lub coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. (dziś książk.) fałsz, kła­ma­nie, kłam­stwo

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) tryb roz­ka­zu­ją­cy, 2. os. lp. cza­sow­ni­ka kła­mać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamca m., kłamstwo n.

 czas. okłamywać, kłamać ndk.

 przym. kłamny

Wiktionary


kłamanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kła­mać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwãˈmãɲɛ, AS: ku̯ãmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłamać ndk.

 rzecz. kłamca mos., kłamczuszek mos., skłamanie n., kłamliwość ż.

 przym. kłamliwy, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary


kłamać

1. świa­do­mie mówić nie­praw­dę; łgać;
2. daw­niej: uda­wać coś, stwa­rzać po­zo­ry cze­goś, np. kła­mać ra­dość; łgać;
3. daw­niej: prze­czyć cze­muś, być z czymś w niez­go­dzie, np. kła­mać za­sa­dom; za­prze­czać, sprze­ci­wiać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skła­mać)

 (1.1) świa­do­mie mówić nie­praw­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa bar­dzo nie lubi, gdy jej dzie­ci kła­mią.

 (1.1) Alek­san­der kła­mał mó­wiąc, że ukoń­czył stu­dia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmat͡ɕ, AS: ku̯ãmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamliwość ż., kłamstwo n., kłamstewko n., kłam m., kłamca m., kłamczuch m., kłamczucha ż., kłamczuszek m., kłamczuszka ż., kłamanie n., skłamanie n., okłamywanie n., okłamanie n., odkłamywanie n., odkłamanie n., zakłamanie n.

 czas. skłamać dk., okłamywać ndk., okłamać dk., odkłamywać ndk., odkłamać dk.

 przym. kłamliwy, zakłamany, kłamny

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blagować, dawać fałszywe świadectwo, łgać, mówić nieprawdę, okłamywać, sypać piaskiem w oczy; pot. bajerować, bajtlować, bujać, kitować, kręcić, mydlić oczy, odwracać kota ogonem, picować, robić z gęby cholewę, szklić oczy, ściemniać, wstawiać bajer, wstawiać banialuki, prawić duby smalone; eufem. koloryzować, mijać się z prawdą, oszczędnie gospodarować prawdą

Wiktionary


kłamca

czło­wiek świa­do­mie mó­wią­cy nie­praw­dę; łgarz, bla­gier, oszust


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na lub chło­piec, który kła­mie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kłam­ca lu­stra­cyj­ny – zob. Lu­stra­cja osób peł­nią­cych funk­cje pu­blicz­ne
  • Kłam­ca – ko­me­dia Pier­re’a Cor­ne­il­le’a z 1644 roku
  • Kłam­ca – ame­ry­kań­ski film z 1997 roku
  • Kłam­ca – pol­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z 2015 roku
  • Kłam­ca – zbiór opo­wia­dań Ja­ku­ba Ćwie­ka
  • Kłam­ca – cykl ksią­żek Ja­ku­ba Ćwie­ka
  • Kłam­ca, kłam­ca
  • kłam­stwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po tym, jak po raz drugi przy­ła­pa­no go na łgar­stwie, przyl­gnę­ła do niego opi­nia kłam­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmt͡sa, AS: ku̯ãmca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłam m., kłamstwo n., kłamstewko n., kłamanie n., okłamywanie n., kłamliwość ż., odkłamywanie n., odkłamanie n., zakłamywanie n., zakłamanie n.

:: zdrobn. kłamczuch m., kłamczuszek m.

:: fż. kłamczucha ż., kłamczuszka ż.

 czas. kłamać ndk., okłamywać ndk., odkłamywać ndk., odkłamać dk., zakłamywać ndk., zakłamać dk.

 przym. kłamliwy, arcykłamiliwy, zakłamany, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blagier, kłamczuch, kłamczuszek, łgarz; pot. picer, picuś; eufem. kolorysta, koloryzator; przest. bałamut, paliwoda

Wiktionary


kłamczuch

osoba zmy­śla­ją­ca, kła­mią­ca, zwła­szcza w drob­nych spra­wach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba, która kła­mie, zwła­szcza w mało istot­nych spra­wach

Wiktionary

Patrz:

kłamczuch

Przykłady

 (1.1) Po tym, jak po raz drugi przy­ła­pa­no Jó­ze­fa na łgar­stwie, przyl­gnę­ła do niego opi­nia kłam­czu­cha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmt͡ʃux, AS: ku̯ãmčuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamczuszek m., kłamstwo n., kłamca m.

:: fż. kłamczucha ż.

 czas. kłamać ndk.

 przym. zakłamany, kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kłamca.

Wiktionary


kłamczucha

→ kłam­czuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba, która kła­mie, zwła­szcza w mało istot­nych spra­wach

Wiktionary

Kłam­czu­cha – drugi tom z cyklu "Je­ży­cja­da" au­tor­stwa Mał­go­rza­ty Mu­sie­ro­wicz. Książ­ka wy­da­na w 1979. Po­wieść zo­sta­ła zi­lu­stro­wa­na przez au­tor­kę.

Wikipedia

Patrz:

kłamczuch

Przykłady

 (1.1) Po tym, jak po raz drugi przy­ła­pa­no Jó­ze­fi­nę na łgar­stwie, przyl­gnę­ła do niej opi­nia kłam­czu­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwãmˈt͡ʃuxa, AS: ku̯ãmčuχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamca m., kłamstwo n.

:: fm. kłamczuch m.

 czas. kłamać

Wiktionary


kłamczuszek

zdrob­nie­nie od: kłam­czuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od kłam­czuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamczuch m., kłamstwo n., kłamstewko n., kłamliwość ż., kłamanie n., skłamanie n., zakłamanie

:: fż. kłamczuszka ż.

 czas. kłamać ndk., skłamać dk.

 przym. kłamliwy, zakłamany, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary


kłamczuszka

zdrob­nie­nie od: kłam­czu­cha


SJP.pl


kłamczyni

→ kłam­ca


SJP.pl

Patrz:

kłamca

kłamliwie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób kłam­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamstwo n., kłamca m., kłamczuch m., kłamczuszek mos., kłamliwość ż., kłamanie n.

 czas. kłamać ndk.

 przym. kłamliwy

Wiktionary


kłamliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kłam­li­wie


SJP.pl


kłamliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osoby skłon­nej do kła­ma­nia

 (1.2) cecha tego, co nie jest zgod­ne z praw­dą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamca m., kłamczuszek mos., kłamanie n.

 czas. kłamać

 przym. kłamliwy, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieszczerość, nieuczciwość, obłuda, wykrętność, dwulicowość

 (1.2) nieautentyczność, fałszywość

Wiktionary


kłamliwszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kłam­li­wy; bar­dziej kłam­li­wy


SJP.pl


kłamliwy

1. skłon­ny do kłamstw, po­słu­gu­ją­cy się kłam­stwa­mi;
2. niez­god­ny z rze­czy­wi­sto­ścią lub za­wie­ra­ją­cy kłam­stwa; oszu­kań­czy, fał­szy­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który kła­mie

 (1.2) taki, który jest pełen kłam­stwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwãmˈlʲivɨ, AS: ku̯ãmlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamstwo n., kłamca m., kłamczuszek mos., kłamliwość ż., kłamanie n.

 czas. kłamać ndk.

 przym. zakłamany, kłamny, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary


kłamny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. fał­szy­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmnɨ, AS: ku̯ãmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłam, kłamstewko, kłamstwo

 czas. kłamać

 przym. kłamliwy

Wiktionary


kłamstewko

drob­ne, mało zna­czą­ce kłam­stwo; zdrob­nie­nie od: kłam­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) drob­ne kłam­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kłam­stew­ko – chi­lij­ski film z 2017
  • Kłam­stew­ko – ame­ry­kań­ski film z 2019
  • Kłam­stew­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cóż komu szko­dzić mogło parę do­dat­ko­wych kłam­ste­wek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamstwo n., kłamca mos., kłamczuszek mos.

 czas. kłamać

 przym. kłamny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajeczka

Wiktionary


kłamstwo

łgar­stwo; nie­praw­da; blaga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­praw­da po­wie­dzia­na świa­do­mie ma­ją­ca na celu wpro­wa­dze­nie kogoś w błąd;

Wiktionary

Kłam­stwo – wy­po­wiedź za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje niez­god­ne z prze­ko­na­niem o sta­nie fak­tycz­nym. Kłam­ca prze­ka­zu­je in­for­ma­cje niez­god­ne z jego prze­ko­na­niem o rze­czy­wi­sto­ści z in­ten­cją, by zo­sta­ły one wzię­te za praw­dzi­we. Kłam­stwem mogą być także wy­po­wie­dzi zgod­ne z rze­czy­wi­stym sta­nem rze­czy, o ile autor prze­ka­zu nie ma świa­do­mo­ści tego faktu. Jak wy­ni­ka z badań lu­dzie wy­po­wia­da­ją kłam­stwa od 1 do 3 dzien­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kłam­stwa i oszczer­stwa to bar­dzo sku­tecz­na broń.

 (1.1) Prze­ci­wień­stwem praw­dy może być fałsz albo kłam­stwo. Fałsz może być obraź­li­wy, a kłam­stwo może być bar­dzo obraź­li­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmstfɔ, AS: ku̯ãmstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłam mrz., kłamca mos., kłamczuch mos., kłamczucha ż.

:: zdrobn. kłamstewko n.

 czas. kłamać ndk., okłamywać ndk.

 przym. kłamliwy, zakłamany, kłamny, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamuctwo, blaga, blagierstwo, kłamstewko, łgarstwo; pot. bajer, bajeranctwo, blagierka, bujda, bujda na kółkach, bujda na resorach, kit, lipa, oszukaństwo, pic, pic i fotomontaż, pic na wodę, pic na wodę, fotomontaż, ściema; przest. kłam

Wiktionary


kłanianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kła­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłaniać się, kłaniać ndk.

Wiktionary


kłaniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. łow. kieł wilka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czego nie do­ko­na­ły kłań­ce po­przed­ni­ków, w mig zdzia­ła­ły kły po­tęż­ne­go ba­sio­ra…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kęs, kieł

Wiktionary


kłanino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kła­ni­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa
  • Kła­ni­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Kła­ni­no – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kła­ni­nie w po­wie­cie puc­kim

Wikipedia


kłap

wyraz ma­ją­cy imi­to­wać od­głos pow­sta­ją­cy pod­czas na­głe­go za­my­ka­nia szczęk przez zwie­rzę­ta


SJP.pl


kłapacz

1. po­tocz­nie: osoba, która dużo mówi; ga­du­ła, ględa;
2. ko­lęd­nik prze­bra­ny za ro­ga­te zwie­rzę z kła­pią­cą szczę­ką; turoń;
3. po­tocz­nie: usta;
4. drew­nia­na ko­łat­ka; kle­kot­ka, kła­pak


SJP.pl

Kła­pacz ( Klap­per­berg, 575, 573 m n.p.m.) – wznie­sie­nie o dwóch wierz­choł­kach, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Bardz­kich.

Wikipedia


kłapaczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta ga­dat­li­wa, lu­bią­ca dużo mówić o byle czym; ga­du­ła, papla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. usta

Wiktionary


kłapak

drew­nia­na ko­łat­ka; kle­kot­ka, kła­pacz


SJP.pl


kłapać

1. ot­wie­rać i za­my­kać szczę­ki z dużą szyb­ko­ścią, ude­rza­jąc jedną o drugą, po­wo­du­jąc pow­sta­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go od­gło­su; szczę­kać;
2. stu­kać czymś mia­ro­wo, po­wo­du­jąc pow­sta­wa­nie głu­che­go od­gło­su; kle­pać


SJP.pl


kłapciasty

zwy­kle o uszach: zwi­sa­ją­cy, ob­wi­sły; kłap­cia­ty, kłap­cza­sty


SJP.pl


kłapciaty

zwy­kle o uszach: zwi­sa­ją­cy, ob­wi­sły; kłap­cia­sty, kłap­cza­sty


SJP.pl


kłapczasty

zwy­kle o uszach: zwi­sa­ją­cy, ob­wi­sły; kłap­cia­sty, kłap­cia­ty


SJP.pl


kłapeć

1. daw­niej: od­po­wied­nio wy­kro­jo­ne za­koń­cze­nie rę­ka­wa żu­pa­na;
2. strzęp, kłak


SJP.pl


kłapouch

po­tocz­nie o zwie­rzę­ciu ma­ją­cym ob­wi­słe, od­sta­ją­ce uszy, zwy­kle o ośle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. zwie­rzę ma­ją­ce ob­wi­słe lub od­sta­ją­ce uszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwaˈpɔwux, AS: ku̯apou̯uχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłapouchy

Wiktionary


kłapouchy

ma­ją­cy ob­wi­słe, od­sta­ją­ce uszy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ob­wi­słe uszy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: kła­po­uch

Wiktionary

Kła­po­u­chy ( Ee­y­o­re) – osioł, po­stać fik­cyj­na ze świa­ta ksią­żek dla dzie­ci o Ku­bu­siu Pu­chat­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkwapɔˈwuxɨ, AS: ku̯apou̯uχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłapouch m., kłapouszek m.

Wiktionary


kłapouszek

zdrob­nia­le o kła­po­u­chu


SJP.pl


kłaptocz

naz­wi­sko


SJP.pl


kłańce

w gwa­rze ło­wiec­kiej: zęby wilka


SJP.pl


kłaść

1. umie­szczać coś gdzieś
2. bu­do­wać, ukła­dać (np. kłaść po­dło­gę, kłaść fun­da­men­ty)
3. prze­chy­lać, prze­wra­cać
4. po­tocz­nie: za­prze­pa­szczać coś przez nie­u­dol­ność


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ło­żyć)

 (1.1) umie­szczać coś w ja­kimś miej­scu

 (1.2) bu­do­wać

 (1.3) zmie­niać po­zy­cję przed­mio­tu na po­zio­mą

 (1.4) po­kry­wać war­stwą

 (1.5) spra­wiać że ktoś się po­ło­ży, lub pój­dzie spać

 (1.6) ukła­dać

 (1.7) pot. uda­rem­niać, po­wo­do­wać nie­po­wo­dze­nie

 (1.8) pot. przen. prze­ko­ny­wać kogoś do seksu ze sobą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kłaść się (dk. po­ło­żyć się)

 (2.1) zmie­niać po­zy­cję na le­żą­cą

 (2.2) iść spać

 (2.3) prze­wra­cać się lub prze­chy­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kła­dłem to gdzieś tutaj, prze­cież pa­mię­tam…

 (1.2) Mu­rarz kła­dzie ścia­nę.

 (1.3) Sy­necz­ku, nie kładź bu­tel­ki na boku, bo całe mleko wy­pły­nie…

 (1.4) Na krem kładę pod­kład i puder.

 (1.5) Kła­dzie­my dziec­ko spać co­dzien­nie o dzie­wią­tej.

 (1.6) Lubię kłaść pa­sjan­sa.

 (1.6) Czy fa­cho­wiec od ka­fel­ków kła­dzie też pa­ne­le?

 (1.7) I w ten spo­sób dy­rek­tor kładł plan za pla­nem, nie pa­trząc na kon­sek­wen­cje.

 (1.8) Nie­zły jest, kła­dzie te laski jedną za drugą!

 (2.1) Nie kładź się na lewym boku, to szko­dzi na serce.

 (2.2) Kła­dzie­my się, jutro trze­ba wcze­śnie wstać.

 (2.3) Jacht kładł się na fa­lach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwaɕt͡ɕ, AS: ku̯aść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. układać, odłożyć, rozkładać, położyć, pokładać ndk., podkładać ndk., nakładać ndk., wykładać ndk., zakładać ndk., przekładać ndk., przedkładać ndk., odkładać ndk., dokładać ndk., składać ndk.

 rzecz. kładzenie n., pokładełko n., pokładne n., rozkładanka ż.

 przym. pokładny, układny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stawiać, umieszczać, wkładać

 (1.5) reg. śl. lygać

 (1.6) układać

 (1.7) doprowadzać do upadku, ulewać, utrącać

 (1.8) kochać się, mieć z kimś seks, podrywać

 (2.2) iść spać

 (2.3) przewracać się, przechylać się

Wiktionary


kłecczanin

miesz­ka­niec Kłec­ka


SJP.pl


kłecczanka

miesz­kan­ka Kłec­ka


SJP.pl


kłecki

przy­miot­nik od: Kłec­ko


SJP.pl


kłecko

przy­miot­nik od: Kłec­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Kłec­ko (niem. "Klez­kow"")" – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kłec­ko.

Kłec­ko uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1265 roku. Mia­sto kró­lew­skie na­le­żą­ce do sta­ro­stwa kłec­kie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ło w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1954–1972 mia­sto było sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kłec­ko, ale nie na­le­ża­ło do niej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. poz­nań­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwɛt͡skɔ, AS: ku̯ecko

Wiktionary


kłeczek

naz­wi­sko


SJP.pl


kłobucczanin

miesz­ka­niec Kło­buc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kło­buc­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­dził do kło­buc­kie­go li­ce­um, ale nie jest kło­buc­cza­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłobuck m.

:: fż. kłobucczanka ż.

 przym. kłobucki

Wiktionary


kłobucczanka

miesz­kan­ka Kło­buc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kło­buc­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa cho­dzi­ła do kło­buc­kie­go li­ce­um, ale nie jest kło­buc­czan­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłobuck m.

:: fm. kłobucczanin m.

 przym. kłobucki

Wiktionary


kłobuck

mia­sto w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Kło­buck ( Klo­butz­ko) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kło­buck. Kło­buck leży na te­re­nie hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski, w po­bli­żu jej gra­nic z Wiel­ko­pol­ską i Gór­nym Ślą­skiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W środę po­ja­dę na targ do Kło­buc­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔbut͡sk, AS: ku̯obuck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłobucczanin m., kłobucczanka ż.

 przym. kłobucki

Wiktionary


kłobucki

przy­miot­nik od: Kło­buck


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy Kło­buc­ko­wi, zwią­za­ny lub po­cho­dzą­cy z Kło­buc­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chleb kło­buc­ki jest w tym mie­ście po­pu­lar­nym wy­pie­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔˈbut͡sʲci, AS: ku̯obucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłobuck m., kłobucczanin m., kłobucczanka ż.

Wiktionary


kłobuczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. techn. prze­słon­ka w lam­pie naf­to­wej

Wiktionary

Kło­bu­czek (daw. "Kło­by­czek", Hut Berg) – wzgó­rze w pol­skiej czę­ści Gór Opaw­skich, w Su­de­tach Wschod­nich, o wy­so­ko­ści 303 m n.p.m. Po­ło­żo­ne 2 km na wschód od Trze­bi­ny i 4 km na po­łud­nio­wy wschód od Prud­ni­ka.

Na wierz­choł­ku wzgó­rza znaj­du­je się kępa lasu. Na szczy­cie, który jest pół­noc­ną od­no­gą Li­pow­ca, znaj­du­je się ka­mie­nio­łom z małym ocz­kiem wod­nym oraz od­sło­nię­cia skal­ne. Za­chod­nim sto­kiem wzgó­rza bie­gnie do­brze za­cho­wa­ny okop z okre­su walk o Prud­nik w 1945.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kłobuk mrz., kłobukorz mos.

Wiktionary


kłobuczka

jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych


SJP.pl

Kło­bucz­ka ("To­ri­lis") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je 14 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w nie­mal całej Eu­ro­pie, w Azji (z wy­jąt­kiem jej po­łud­nio­wej i pół­noc­nej czę­ści) oraz w pół­noc­nej, wschod­niej i po­łud­nio­wej Afry­ce. Na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich i w Nowej Ze­lan­dii rosną jako ro­śli­ny zaw­le­czo­ne. W Pol­sce po­spo­li­cie ro­śnie kło­bucz­ka po­spo­li­ta "T. ja­po­ni­ca", zaw­le­ka­ne przej­ścio­wo (efe­me­ro­fi­ty) by­wa­ją kło­bucz­ka polna "T. ar­ven­sis" i kło­bucz­ka ko­lan­ko­wa­ta "T. no­do­sa".

Wikipedia


kłobuczyn

Zo­bacz też: Kło­bu­czyn (Ukra­i­na).

Kło­bu­czyn (pol. hist. "Kło­buc­ko") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce.

Wikipedia


kłobuk

1. grec­ko­ka­to­lic­kie na­kry­cie głowy du­chow­nych;
2. czar­ny ka­pe­lusz gó­ral­ski;
3. war­miń­sko-ma­zur­ski zły duch;
4. daw­niej: wy­so­ka czap­ka; koł­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­pe­lusz

 (1.2) daw. wznie­sie­nie, wzgó­rze

 (1.3) odzież. etn. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. czar­ny ka­pe­lusz gó­ral­ski wy­ko­na­ny z pil­śni;

 (1.4) odzież. rel. na­kry­cie głowy du­chow­nych pra­wo­sław­nych i grec­ko­ka­to­lic­kich, wy­so­kie z we­lo­nem

 (1.5) odzież. przest. ozdob­na, fu­trza­na czap­ka, koł­pak;

 (1.6) daw. hand. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. okrą­gła brył­ka cukru

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mit­słow. demon opie­ku­ją­cy się do­mo­stwem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kło­buk – na­kry­cie głowy:
    • pil­śnio­wy ka­pe­lusz gó­ral­ski
    • ozdob­ne na­kry­cie głowy du­chow­nych pra­wo­sław­nych i grec­ko­ka­to­lic­kich
    • daw­niej: wy­so­kie na­kry­cie głowy – koł­pak
  • kło­buk – demon opie­ku­ją­cy się ogni­skiem do­mo­wym.
    • Choch­lik, dia­beł, demon wy­stę­pu­ją­cy w le­gen­dach war­miń­skich. Przesz­ka­dzał w żni­wach, np. za­tru­wa­jąc zboże.
  • Kło­buk – inna nazwa herbu szla­chec­kie­go Na­bram
  • kło­buk – sta­ro­pol­ska nazwa pąka kwia­to­we­go
  • Kło­buk – wznie­sie­nie o wy­so­ko­ści (814 m n.p.m.) w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Gó­rach By­strzyc­kich w Su­de­tach Środ­ko­wych

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kło­buk usły­szał ję­kli­wy głos żu­ra­wi i w jego pta­sie serce za­kra­dła się tęs­kno­ta, aby wznieść się w błę­kit­ne niebo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔbuk, AS: ku̯obuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłobukorz mos., kłobuczek mrz.

Wiktionary


kłobukorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rzem. wyt­wór­ca kło­bu­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłobuk mrz., kłobuczek mrz.

Wiktionary


kłobukowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kło­bu­kow­ski – fran­cu­ski dy­plo­ma­ta
  • Kon­stan­ty Kło­bu­kow­ski – pol­ski szlach­cic, woj­sko­wy i dwo­rza­nin
  • Mi­chał Kło­bu­kow­ski – pol­ski tłu­macz li­te­ra­tu­ry ame­ry­kań­skiej i an­giel­skiej, poeta

Wikipedia


kłochtun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Anas for­mo­sa|ref=tak., cy­ran­ka sy­be­ryj­ska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyranka syberyjska, cyraneczka bajkalska

Wiktionary


kłociowy

→ kłoć


SJP.pl

Patrz:

kłoć

kłoczew

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kło­czew – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Okrzej­ka, do­pływ Wisły.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kło­czew. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


kłoczewski

przy­miot­nik od: Kło­czew


SJP.pl


kłoczowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Kło­czow­ski – pol­ski zie­mia­nin, in­ży­nier rol­nik, pu­bli­cy­sta
  • Jan An­drzej Kło­czow­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, do­mi­ni­ka­nin
  • Jerzy Kło­czow­ski – pol­ski hi­sto­ryk, se­na­tor
  • Józef Kło­czow­ski – pol­ski urzęd­nik w za­bo­rze ro­syj­skim, bur­mistrz Pia­secz­na w la­tach 1860–1864
  • Ka­sper Kło­czow­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Mi­ko­łaj Kło­czow­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Paweł Kło­czow­ski – pol­ski fi­lo­zof po­li­ty­ki i te­o­re­tyk idei, pu­bli­cy­sta
  • Piotr Kło­czow­ski – pol­ski ese­i­sta, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, edy­tor, wy­daw­ca

Wikipedia


kłoda

przesz­ko­da; zwa­lo­ny pień drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pień zrą­ba­ne­go drze­wa ocio­sa­ny z ga­łę­zi

 (1.2) stpol. duża becz­ka do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów płyn­nych lub su­chych

 (1.3) stpol. dyby do za­ku­wa­nia nóg więź­niów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kłoda (su­ro­wiec drzew­ny) – su­ro­wiec drew­na okrą­głe­go o okre­ślo­nych wy­mia­rach,
  • Kłoda (le­śnict­wo) – forma pnia wyt­wa­rza­na przez drze­wa li­ścia­ste,
  • Kłoda (na­rzę­dzie kary) – na­rzę­dzie kary sto­so­wa­ne w śred­nio­wie­czu,
  • Kłoda (konie) – na­zew­nict­wo tu­ło­wia u koni
  • Kłoda (Góry Złote) – szczyt
  • kłoda – ro­dzaj ula drą­żo­ne­go w od­cin­ku oko­ro­wa­ne­go pnia
  • Kłoda – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Żu­ko­wi­ce
  • Kłoda – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Kurów
  • Kłoda – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ma­gnu­szew
  • Kłoda – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Ryt­wia­ny
  • Kłoda – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Ry­dzy­na
  • Kłoda – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ospa­ły woź­ni­ca uniósł wiel­ką kłodę drze­wa i cis­nął nią w mo­to­cykl…

 (1.4) Żywy motor konia opar­ty jest na po­zio­mej kło­dzie, zło­żo­nej z krę­gów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔda, AS: ku̯oda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., kłódka ż., kłodnik mos.

 przym. kłodowy, kłodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klocek, wałek

 (1.2) fasa

Wiktionary


kłodawa

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Kło­da­wa – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kło­da­wa. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.Kło­da­wa leży w hi­sto­rycz­nej ziemi łę­czyc­kiej, na Wy­so­czyź­nie Kło­daw­skiej, nad Rgi­lew­ką (do­pływ Warty). W mie­ście znaj­du­je się naj­więk­sza w Pol­sce czyn­na ko­pal­nia soli (sól ka­mien­na, sól po­ta­so­wa i sól ma­gne­zo­wa), a za­ra­zem jest tam naj­głęb­sza po­dziem­na trasa tu­ry­stycz­na w kraju (600 me­trów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kło­da­wie znaj­du­je się naj­więk­sza w Pol­sce ko­pal­nia soli.

 (1.2) Wójt Kło­da­wy nie chce od­wo­łać skarb­nicz­ki gminy oskar­żo­nej o kra­dzież pie­nię­dzy. Czeka na wyrok, choć skarb­nicz­ka przyz­na­ła się do winy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔˈdava, AS: ku̯odava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłodawianin m., kłodawianka ż.

 przym. kłodawski

Wiktionary


kłodawianin

miesz­ka­niec Kło­da­wy


SJP.pl


kłodawianka

miesz­kan­ka Kło­da­wy


SJP.pl


kłodawski

przy­miot­nik od: Kło­da­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kło­da­wy, zwią­za­ny z Kło­da­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodawa ż., kłodawianin m., kłodawianka ż.

Wiktionary


kłodka

daw­niej:
1. zdrob­nie­nie od: kłoda; kłód­ka;
2. kłód­ka


SJP.pl


kłodkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kłodnica

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Kłod­ni­ca (niem. "Klod­nitz") – rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce, pra­wo­stron­ny do­pływ rzeki Odry.

Wikipedia


kłodnicki

przy­miot­nik od: Kłod­ni­ca


SJP.pl


kłodnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. wię­zień

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔdʲɲik, AS: ku̯odʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłoda ż.

 przym. kłodowy

Wiktionary


kłodno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kłod­no – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Su­lę­czy­no
  • Kłod­no – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Płoty
  • Kłod­no – część wsi Warsz­ko­wo, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Kłod­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim
  • Kłod­no – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Krzyż Wiel­ko­pol­ski
  • Kłod­no Wiel­kie
  • Kłod­no – sta­cja ko­le­jo­wa w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Kłod­no Wiel­kie

Wikipedia


kłodowisko

miej­sce, gdzie gro­ma­dzi się kłody


SJP.pl


kłodowy

przy­miot­nik od: kłoda


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kłodą, do­ty­czą­cy kłody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skan­sen oś­wiet­lił ka­plicz­ki kło­do­we od stro­ny pro­me­na­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłoda ż., Kłodzko n., kłódka ż., kłodnik mos.

 przym. kłodzki

Wiktionary


kłodzczaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kłodz­czan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłodzczanka ż.

Wiktionary


kłodzczanin

miesz­ka­niec Kłodz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kłodz­ka

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kłodz­ka, uro­dzo­na w Kłodz­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: ku̯ocčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., Kłodzczyzna ż., Kłodzkie n.

:: fż. kłodzczanka ż.

 przym. kłodzki

Wiktionary


kłodzczanka

miesz­kan­ka Kłodz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kłodz­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kłodz­ka, uro­dzo­na w Kłodz­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔt͡sˈt͡ʃãnka, AS: ku̯ocčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., Kłodzczyzna ż.

:: fm. kłodzczanin m.

:: zdrobn. kłodzczaneczka ż.

 przym. kłodzki

Wiktionary


kłodzina

ina­czej pień palmy np. dak­ty­lo­wej, po­praw­na nazwa bo­ta­nicz­na tej czę­ści ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pień palmy;

Wiktionary

Kło­dzi­na – ro­dzaj pnia wy­stę­pu­ją­cy u palm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kwɔˈd͡ʑĩna, AS: ku̯oʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłódka ż.

Wiktionary


kłodzisko

1. zgru­bie­nie od: kłoda;
2. część ko­wa­dła; sza­bo­ta


SJP.pl

Kło­dzi­sko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 182.

Wieś szla­chec­ka Kło­dzie­i­sko po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


kłodziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abdon Kło­dziń­ski (1881–1937) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Adam Kło­dziń­ski (1877–1945) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Anna Kło­dziń­ska (1915–2008) – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Fe­liks Kło­dziń­ski (1913–1963) – pol­ski ar­ty­sta
  • Jan Kło­dziń­ski (1791–1876) – pol­ski praw­nik i en­cy­klo­pe­dyst
  • Marek Kło­dziń­ski (ur. 1938) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Wa­wrzy­niec Kło­dziń­ski (zm. 1587) – woj­ski so­cha­czew­ski

Wikipedia


kłodzki

przy­miot­nik od: Kłodz­ko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kłodz­kiem, do­ty­czą­cy Kłodz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­wie­dzi­li rów­nież Kot­li­nę Kłodz­ką, gdzie obej­rze­li prze­pię­kną Ja­ski­nię Mroź­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔt͡sʲci, AS: ku̯ocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., kłoda ż.

 przym. kłodowy

Wiktionary


kłodzko

przy­miot­nik od: Kłodz­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;

Wiktionary

Kłodz­ko (tuż po woj­nie "Kładz­ko"; Gla­cium, Gla­cen­sis urbs, Glo­cium; Glatz, dial. "Glooz"; Klad­sko) – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu kłodz­kie­go i gminy wiej­skiej Kłodz­ko.

We­dług da­nych GUS z 30 paź­dzier­ni­ka 2025 r. mia­sto miało 24 363 miesz­kań­ców (173. miej­sce w kraju). Gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 981 osób/km² (21. miej­sce w wo­je­wództ­wie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwɔt͡skɔ, AS: ku̯ocko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłoda ż., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., Kłodzczyzna ż.

 przym. kłodzki, podkłodzki, kłodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Kładzko

Wiktionary


kłokoczka

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny kło­kocz­ko­wa­tych


SJP.pl

Kło­kocz­ka ("Stap­hy­lea" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny kło­kocz­ko­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia od 13 do 24 ga­tun­ków. Są to krze­wy i małe drze­wa wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie umiar­ko­wa­nej Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, się­ga­ją­ce stre­fy tro­pi­kal­nej na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim i w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


kłokoczkowate

ro­dzi­na krze­wów


SJP.pl

Kło­kocz­ko­wa­te ("Stap­hy­le­a­ce­ae" (DC.) Lindl.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu "Cros­so­so­ma­ta­les". Na­le­żą tu krze­wy i drze­wa 45 ga­tun­ków, któ­rych po­dział na ro­dza­je wciąż jest przed­mio­tem badań, a do­tych­cza­so­we pro­po­zy­cje wy­róż­nia­ją­ce trzy lub dwa ro­dza­je nie znaj­du­je odz­wier­cied­le­nia w fi­lo­ge­ne­zie.

Wikipedia


kłokoczkowaty

o ce­chach kło­kocz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kłokoczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kło­ko­czyn – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • Kło­ko­czyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Prze­decz

Wikipedia


kłomia

sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na drew­nia­nych ra­mach w kształ­cie ostro­słu­pa; kłom­nia, kłom­la, kło­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na drew­nia­nej, trój­kąt­nej ramie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłomla, kłomnia

Wiktionary


kłomla

sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na drew­nia­nych ra­mach w kształ­cie ostro­słu­pa; kło­mia, kłom­nia, kło­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na drew­nia­nej, trój­kąt­nej ramie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłomia, kłomnia

Wiktionary


kłomnia

sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na drew­nia­nych ra­mach w kształ­cie ostro­słu­pa; kło­mia, kłom­la, kło­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na drew­nia­nej, trój­kąt­nej ramie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłomia, kłomla

Wiktionary


kłomnice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kłom­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce.

Leży na pół­noc­ny wschód od Czę­sto­cho­wy, przy dro­dze kra­jo­wej nr 91 Czę­sto­cho­wa – Piotr­ków Try­bu­nal­ski.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kłom­ni­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


kłomnicki

przy­miot­nik od: Kłom­ni­ce


SJP.pl


kłonia

sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na drew­nia­nych ra­mach w kształ­cie ostro­słu­pa; kło­mia, kłom­la, kłom­nia


SJP.pl

Kło­nia – tra­dy­cyj­ne na­rzę­dzie ry­bac­kie słu­żą­ce do na­bie­ra­nia.

Wikipedia


kłonica

drąg sta­lo­wy sta­no­wią­cy część przy­cze­py lub plat­for­my ko­le­jo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment wozu kon­ne­go, jeden z czte­rech drąż­ków przy­trzy­mu­ją­cych dra­bi­ny lub skrzy­nię wozu, a umo­co­wa­nych na jego osiach;

Wiktionary

Zo­bacz też: Leon Kło­ni­ca.

Kło­ni­ca – część po­ja­zdu – pier­wot­nie wozu kon­ne­go, obec­nie po­ja­zdów prze­wo­żą­cych ła­dun­ki – w po­sta­ci pio­no­wych lub nieco od­chy­lo­nych od pionu drąż­ków, belek, li­stew, pro­fi­li me­ta­lo­wych itp.

W wozie były czte­ry kło­ni­ce. Utrzy­my­wa­ły one we wła­ści­wym po­ło­że­niu dra­bi­ny, pół­kosz­ki lub gno­jów­ki. Miały one formę drąż­ków o prze­kro­ju kwa­dra­to­wym lub pro­sto­kąt­nym. Wy­ko­na­ne były z drew­na dę­bo­we­go, brzo­zo­we­go lub gra­bo­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kłonicowy

Wiktionary


kłonicowy

przy­miot­nik od: kło­ni­ca


SJP.pl


kłonić

po­chy­lać, na­chy­lać, kie­ro­wać w dół, w bok


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skło­nić)

 (1.1) rzad. kie­ro­wać w dół lub w bok

 (1.2) przest. prze­ko­ny­wać do zro­bie­nia cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kło­nić się (dk. skło­nić się)

 (2.1) na­chy­lać się w dół lub w bok

 (2.2) przest. przen. prze­chy­lać się na ko­rzyść cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłonienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochylać, nachylać, naginać, zniżać, war. skłaniać

 (1.2) nakłaniać, namawiać, usposabiać, zmuszać, war. skłaniać

 (2.1) pochylać się, chylić się, zniżać się, zbliżać się, war. skłaniać się

 (2.2) war. skłaniać się

Wiktionary


kłonówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kło­nó­wek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów
  • Kło­nó­wek-Ko­lo­nia – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Kło­nó­wek-Wieś (do 2013 Kło­nó­wek) – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd

Wikipedia


kłopeć

daw­niej: kawał, bryła oder­wa­na w ko­pal­ni, odła­mek


SJP.pl


kłopocik

zdrob­nie­nie od: kło­pot; pro­ble­mik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kło­pot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kło­pot, lecz tylko mały kło­po­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopot m.

Wiktionary


kłopocisko

zgru­bie­nie od: kło­pot


SJP.pl


kłopocki

naz­wi­sko


SJP.pl


kłopoczyn

Zo­bacz też: Kło­po­czyn (Ukra­i­na).

Kło­po­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Sad­ko­wi­ce.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie biel­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1954–1958 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kło­po­czyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Lu­ba­nia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


kłopot

trud­na, skom­pli­ko­wa­na lub przy­kra sy­tu­a­cja, bu­dzą­ca nie­po­kój, wy­ma­ga­ją­ca ja­kie­goś dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­kra sy­tu­a­cja, wy­ma­ga­ją­ca re­ak­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kło­pot – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Kło­pot – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Cy­bin­ka
  • Kło­pot – wieś na Ukra­i­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy kło­pot – do­staw­ca nie do­star­czył czę­ści na czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔpɔt, AS: ku̯opot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopotliwość ż., zakłopotanie n.

:: zdrobn. kłopocik mrz.

 czas. kłopotać ndk., zakłopotać dk.

 przym. kłopotliwy

 przysł. kłopotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) problem, ambaras, powikłanie, trudność, komplikacja, przeciwność, tarapaty, szkopuł; gw. Śląsk Cieszyński starość, sużyni, gw. Zaolzie opresyj

Wiktionary


kłopotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kło­po­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekłopotanie n.

 czas. kłopotać ndk.

Wiktionary


kłopotać

1. mart­wić, zaj­mo­wać, nie­po­ko­ić kogoś czymś
2. kło­po­tać się - mart­wić, nie­po­ko­ić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kło­po­tać)

 (1.1) spra­wiać kło­pot

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kło­po­tać się (dk. za­kło­po­tać się)

 (2.1) być w tro­sce i / lub zmart­wie­niu o coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopot mrz., kłopotanie n.

 przym. kłopotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) martwić, niepokoić, trapić

 (2.1) dbać, martwić się, niepokoić się, stresować się, troszczyć się

Wiktionary


kłopotek

ro­dzaj chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Kło­po­tek – che­mik
  • An­drzej Kło­po­tek – po­li­tyk PSL, brat Eu­ge­niu­sza
  • Eu­ge­niusz Kło­po­tek – po­li­tyk PSL, brat An­drze­ja
  • Kło­po­tek czar­ny – chrząszcz
  • Kło­po­tek – ka­szub­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


kłopotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kło­pot­li­wie


SJP.pl


kłopotliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kło­pot­li­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopot mrz., zakłopotanie n.

 przym. kłopotliwy

 przysł. kłopotliwie

Wiktionary


kłopotliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kło­pot­li­wy


SJP.pl


kłopotliwy

spra­wia­ją­cy kło­pot; wpra­wia­ją­cy w za­kło­po­ta­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spra­wia­ją­cy kło­pot lub wpro­wa­dza­ją­cy w za­kło­po­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże kło­pot­li­wą jest rze­czą dla czło­wie­ka to, że sta­no­wi naj­więk­szy cud na ziemi, a rozch­la­pu­je oto czas, tak jakby był tylko pianą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ, AS: ku̯opotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopotliwość ż., kłopot m., kłopotek m., zakłopotanie n.

 przysł. kłopotliwie

 czas. kłopotać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krępujący, uciążliwy

Wiktionary


kłopotowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kło­po­to­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Dy­go­wo
  • Kło­po­to­wo – wieś w woj.lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, w gmi­nie Wit­ni­ca
  • Kło­po­to­wo – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej w Kło­po­to­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


kłopotowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kło­po­tow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bo­le­sław Hie­ro­nim Kło­po­tow­ski (1848-1903) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Ed­mund Kło­po­tow­ski (1888-1936) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Igna­cy Kło­po­tow­ski (1866-1931) – pol­ski pre­zbi­ter ka­to­lic­ki
  • Jerzy Ta­de­usz Kło­po­tow­ski (1892-1970) – pol­ski in­ży­nier
  • Józef Kło­po­tow­ski (1900-1943) – pol­ski na­u­czy­ciel
  • Krzysz­tof Kło­po­tow­ski (ur. 1946) – pol­ski dzien­ni­karz i kry­tyk fil­mo­wy
  • Mi­chał Kło­po­tow­ski (1894-1940) – pol­ski major
  • Ta­de­usz Kło­po­tow­ski (1928-2003) – pol­ski bio­che­mik
  • Wła­di­mir Kło­po­tow­ski (1883-1944) – ro­syj­ski dzien­ni­karz
  • Zbi­gniew Kło­po­tow­ski (1922-2014) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Bo­gu­mi­ła Kło­po­tow­ska – pol­ska muzyk

Wikipedia


kłopoty

po­tocz­nie: trud­ne, przy­kre sy­tu­a­cje, nie­mi­łe przy­go­dy; ta­ra­pa­ty


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kło­po­ty-Bańki
  • Kło­po­ty-Bujny
  • Kło­po­ty-Patry
  • Kło­po­ty-Sta­ni­sła­wy
  • Kło­po­ty – sin­giel pol­skiej pio­sen­kar­ki Na­ta­lii Za­stę­py

Wikipedia


kłos

1. ro­dzaj kwia­to­sta­nu spo­ty­ka­ny głów­nie u ro­ślin z ro­dzi­ny traw;
2. ro­dzaj ucze­sa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. ro­dzaj kwia­to­sta­nu i owo­co­sta­nu gro­nia­ste­go, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie u traw i zbóż;

 (1.2) fryz. ro­dzaj war­ko­cza przy­po­mi­na­ją­cy kłos (1.1)

Wiktionary

Kłos ( spica, spike, "ear [of grain]") – ro­dzaj kwia­to­sta­nu gro­nia­ste­go pro­ste­go, w któ­rym na osad­ce sie­dzą kwia­ty bez­szy­puł­ko­we.

Formą kłosa jest kotka, czę­sto o wiot­kiej osi i od­pa­da­ją­ca jako ca­łość (np. u wierzb i le­szczy­ny) oraz kolba, o osi zgru­bia­łej (np. kwia­to­sta­ny żeń­skie ku­ku­ry­dzy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rol­nik zer­wał kilka kło­sów psze­ni­cy.

 (1.2) Kłos wy­glą­da bar­dzo efek­tow­nie, a przy tym wcale nie jest tak trud­no go za­pleść, jak by się wy­da­wa­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔs, AS: ku̯os

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokłosie n., kłoszenie n.

:: zdrobn. kłosek m.

 czas. kłosić się

 przym. kłosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kłosek

Wiktionary


kłosek

1. mały kłos; kło­sik
2. krzacz­ko­wa­ty glon mor­ski z typu bru­nat­nic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kłos

 (1.2) bot. kwia­to­stan cha­rak­te­ry­stycz­ny dla traw

 (1.3) fryz. ro­dzaj war­ko­cza przy­po­mi­na­ją­cy kłos

Wiktionary

Kło­sek (łac. "spi­cu­la", ang. "spi­ke­let") – kwia­to­stan cha­rak­te­ry­stycz­ny dla traw, okry­ty od zew­nątrz dwie­ma ple­wa­mi, obej­mu­ją­cy jeden lub wię­cej (naj­czę­ściej 2–6) kwia­tów, z któ­rych każdy znaj­du­je się w okry­wie łu­sko­wa­tych ple­wek. Kło­ski nie wy­stę­pu­ją po­je­dyn­czo, lecz wcho­dzą w skład in­nych kwia­to­sta­nów zło­żo­nych – kło­sów, gron i wiech.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwɔsɛk, AS: ku̯osek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłos m., pokłosie n.

 przym. kłosowy

Wiktionary


kłosie

kłosy, rza­dziej po­je­dyn­czy kłos


SJP.pl


kłosiec

na­ła­nek kło­siec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


kłosiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kłosik

zdrob­nia­le: kłos; kło­sek


SJP.pl


kłosisty

ma­ją­cy bujne, pełne kłosy; pełen kło­sów; kło­śny


SJP.pl


kłosić

kło­sić się - (o ro­śli­nach kło­so­wych) wyt­wa­rzać kłosy, roz­wi­jać się w kłosy


SJP.pl


kłosiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kło­siń­ski (1892–1974) – ku­śnierz
  • Ed­ward Kło­siń­ski (1943–2008) – ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Hen­ryk Kło­siń­ski – śpie­wak
  • Jacek Kło­siń­ski (1955–2014) – lek­ko­at­le­ta
  • Ja­nusz Kło­siń­ski (1920–2017) – aktor, re­ży­ser
  • Jerzy Kło­siń­ski (ur. 1953) – dzien­ni­karz
  • Józef Kło­siń­ski (1924–1944) – pow­sta­niec
  • Ka­zi­mierz Kło­siń­ski (ur. 1940) – eko­no­mi­sta
  • Krzysz­tof Kło­siń­ski (ur. 1951) – ba­dacz li­te­ra­tu­ry, tłu­macz, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Krzysz­tof Kło­siń­ski (ur. 1975) – pol­ski pił­karz
  • Wło­dzi­mierz Kło­siń­ski (1936–2018) – pol­ski na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta ry­bo­łów­stwa da­le­ko­mor­skie­go.
  • Zyg­munt Kło­siń­ski (1926–2000) – pu­bli­cy­sta, hi­sto­ryk

Wikipedia


kłoskowce

rząd glo­nów z gro­ma­dy bru­nat­nic; Ec­tor­pa­les


SJP.pl


kłoskowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu glo­nów z gro­ma­dy bru­nat­nic


SJP.pl


kłosowaty

ma­ją­cy kształt kłosa


SJP.pl


kłosować

1. na­kła­dać opa­tru­nek kło­so­wy;
2. wyt­wa­rzać kłosy; kło­sić się;
3. daw­niej: młó­cić z grub­sza, obi­ja­jąc tylko doj­rzal­sze kłosy


SJP.pl


kłosowice

Kło­so­wi­ce – wieś so­łec­ka w za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków, nad po­łud­nio­wym brze­giem Warty, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 182, po­ło­żo­na 2 km od gmin­ne­go Sie­ra­ko­wa i 9 km od po­wia­to­we­go Mię­dzy­cho­du.

Wikipedia


kłosowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kłosowiec

mio­do­daj­na ro­śli­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­sta­che|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;

Wiktionary

Kło­so­wiec ("Aga­sta­che") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. We­dług "The Plant List" w obrę­bie tego ro­dza­ju znaj­du­ją się co najm­niej 22 ga­tun­ki o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych, pod­czas gdy ko­lej­ny jeden tak­son ma sta­tus ga­tun­ku nie­pew­ne­go (niez­we­ry­fi­ko­wa­ne­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kło­so­wiec any­żo­wy, ina­czej zwany fen­ku­ło­wym lub lo­fan­tem, to pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska by­li­na o in­ten­syw­nym aro­ma­cie anyżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔˈsɔvʲjɛt͡s, AS: ku̯osovʹi ̯ec

Wiktionary


kłosownica

Kło­sow­ni­ca ("Bra­chy­po­dium") – ro­dzaj bylin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­ży tu 16 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w ob­sza­rach po­ło­żo­nych w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym pół­ku­li pół­noc­nej oraz w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w gó­rach. Do flory pol­skiej na­le­żą dwa ga­tun­ki ro­dzi­me: kło­sow­ni­ca pie­rza­sta ("B. pin­na­tum") i kło­sow­ni­ca leśna ("B. syl­va­ti­cum"), przej­ścio­wo zaw­le­ka­na jest kło­sow­ni­ca dwu­kło­sko­wa ("B. di­sta­chy­on").

Wikipedia


kłosownik

część mło­car­ni słu­żą­ca do usu­wa­nia ości z kło­sów


SJP.pl


kłosowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kło­so­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo
  • Kło­so­wo – część wsi Rąb w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo
  • Kło­so­wo – część wsi Mą­to­wy Małe w woj. po­mor­skim, w pow. mal­bor­skim, w gmi­nie Mi­ło­radz
  • Kło­so­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Kło­so­wo – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kło­so­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Kło­sów­ko, Kłosy

Wikipedia


kłosowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kło­sow­ski – pol­skie naz­wi­sko. 27 stycz­nia 2022 r. no­si­ło je 7 178 Po­la­ków.
  • Grze­gorz Kło­sow­ski (ur. 1952) – fo­to­graf, ma­larz
  • Grze­gorz Kło­sow­ski (ur. 1952) – bio­log
  • Jerzy Kło­sow­ski (1928–2007) – sce­no­graf
  • Józef Ni­ko­dem Kło­sow­ski (1904–1959) – pi­sarz
  • Karol Kło­sow­ski (1882–1971) – ma­larz, rzeź­biarz
  • Krzysz­tof Kło­sow­ski (ur. 1980) – pił­karz ręcz­ny
  • Krzysz­tof Kło­sow­ski (ur. 1975) – po­li­tyk
  • Mar­cin Kło­sow­ski (ur. 1977) – pił­karz
  • Roman Kło­sow­ski (1929–2018) – aktor
  • Se­we­ryn Kło­sow­ski (1865–1903) – mor­der­ca
  • Sła­wo­mir Kło­sow­ski (ur. 1964) – po­li­tyk

Wikipedia


kłosowy

przy­miot­nik od: kłos


SJP.pl


kłosówka

Kło­sów­ka ("Hol­cus") – ro­dzaj bylin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­ży do niego 12 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Eu­raz­ji i pół­noc­nej Afry­ce. Do flory Pol­ski na­le­żą dwa ga­tun­ki – kło­sów­ka mięk­ka "H. mol­lis" i kło­sów­ka weł­ni­sta "H. la­na­tus".

Wikipedia


kłowacz

1. ga­tu­nek błon­ków­ki z rzędu gą­sie­nicz­ni­ko­wa­tych;
2. kło­wacz kak­tu­so­wy - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


SJP.pl


kłowacznik

kło­wacz­nik wład­czy - ga­tu­nek błon­ków­ki z rzędu gą­sie­nicz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


kłowić

cza­sow­nik

 (1.1) skrót|ochweśn.|kmina ochwe­śnic­ka, gwara ochwe­śnic­ka|w:Gwara ochwe­śnic­ka. robić, pra­co­wać

 (1.2) środ. więz. zdo­by­wać, brać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jarus ma­nu­sa za­tach­cił opul­nik i psu­lił, że ślir ma­nu­sów nie woli kło­wić. → Mój oj­ciec za­ło­żył sklep i mówił, że na­sze­go hand­lu nie chce pro­wa­dzić [robić].

Wiktionary


kłowy

→ kieł, np. kłowe zęby


SJP.pl


kłoć

sza­ro­zie­lo­na by­li­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych albo wy­młó­co­na słoma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cla­dium|P.Brow­ne|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin tor­fot­wór­czych z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych;

Wiktionary

Kłoć ("Cla­dium") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych. Współ­cze­śnie wy­róż­nia się w obrę­bie ro­dza­ju zwy­kle trzy ga­tun­ki. Jeden z nich wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie (także w Pol­sce) – kłoć wie­cho­wa­ta ("Cla­dium ma­ri­scus"). Ten i po­zo­sta­li przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją poza tym na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kłoć to wodna ro­śli­na do­ra­sta­ją­ca do ponad 2 me­trów.

Wiktionary


kłośnica

kło­śni­ca ty­mot­ni­ca - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny kło­śni­co­wa­tych


SJP.pl


kłośnicowate

o ce­chach kło­śni­co­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl

Kło­śni­co­wa­te, cuch­no­wa­te (Scat­hop­ha­gi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek i po­drzę­du krót­ko­czuł­kich. Obej­mu­je około 350 opi­sa­nych ga­tun­ków, pra­wie wy­łącz­nie ho­lark­tycz­nych. Obie płcie są dy­chop­tycz­ne. Cha­rak­te­ry­zu­je je rów­nież re­duk­cja łuski tu­ło­wio­wej. Do­ro­słe są zwy­kle dra­pież­ne, rza­dziej żywią się nek­ta­rem, kałem lub pad­li­ną. Larwy to głów­nie fi­to­fa­gi, zwy­kle mi­nu­ją­ce, rzad­ko dra­pież­ni­ki lub sa­pro­fa­gi.

Wikipedia


kłośnicowaty

o ce­chach kło­śni­co­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


kłośny

ma­ją­cy bujne, pełne kłosy; pełen kło­sów; kło­si­sty


SJP.pl


kłucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kłuć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czuję kłu­cie w lewym boku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwut͡ɕɛ, AS: ku̯uće

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kłuć.

Wiktionary


kłuciński

naz­wi­sko


SJP.pl


kłucki

→ Kłuc­ko


SJP.pl

Patrz:

Kłucko

kłucko

→ Kłuc­ko


SJP.pl

Kłuc­ko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Ra­do­szy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kłuc­ko, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Smy­ków. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Patrz:

Kłucko

kłudno

nazwa dwóch wsi w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kłud­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Klwów
  • Kłud­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Wie­nia­wa

Wikipedia


kłudzieński

→ Kłud­no


SJP.pl

Patrz:

Kłudno

kłujka

ssąco-kłu­ją­cy apa­rat gę­bo­wy u owa­dów


SJP.pl

Kłuj­ka – na­rząd gę­bo­wy wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych owa­dów, głów­nie plusk­wia­ków i ko­ma­rów. Przy­po­mi­na wy­glą­dem kolec, a głów­ną funk­cję pełni w po­zy­ski­wa­niu przez owady po­ży­wie­nia.

Wikipedia


kłująco

1. w spo­sób wy­wo­łu­ją­cy uczu­cie ostre­go, prze­ni­kli­we­go bólu;
2. o świet­le: w spo­sób dzia­ła­ją­cy in­ten­syw­nie na zmysł wzro­ku


SJP.pl


kłunia

re­gio­nal­ne: szopa, sto­do­ła


SJP.pl


kłus

1. bieg zwie­rzę­cia czwo­ro­noż­ne­go, naj­czę­ściej konia, poś­red­ni pod wzglę­dem szyb­ko­ści mię­dzy stę­pem a ga­lo­pem (cwa­łem);
2. po­tocz­nie: bar­dzo szyb­ki bieg czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. dwu­tak­to­wy chód konia;

 (1.2) zool. dwu­tak­to­wy chód zwie­rząt czwo­ro­noż­nych;

Wiktionary

Kłus – dwu­tak­to­wy chód konia (rów­nież osła, zebry i in­nych ko­nio­wa­tych). Pod­czas kłusa dwie prze­ciw­le­głe koń­czy­ny – prawa przed­nia i lewa tylna (bądź od­wrot­nie) jed­no­cze­śnie od­bi­ja­ją się od ziemi, a mię­dzy nimi ist­nie­je krót­ka faza uno­sze­nia się (wszyst­kie czte­ry ko­py­ta są w po­wie­trzu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klacz ma pro­ble­my z ko­py­tem, o żad­nym kłu­sie nie może być nawet mowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwus, AS: ku̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusak m., kłusowanie n.

:: zdrobn. kłusik m.

 czes. kłusować ndk., pokłusować dk.

 przym. kłusowy

 przysł. kłusem, kłusa

 czas. kłusować

Wiktionary


kłusa

przy­słó­wek

 (1.1) jeźdz. o biegu: szyb­ko, ale nie ga­lo­pem

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: kłus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­li kłusa ku po­bli­skim za­bu­do­wa­niom klasz­tor­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus m., kłusak m., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

 przysł. kłusem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłusem, daw. rysią

Wiktionary


kłusacki

→ kłu­sak


SJP.pl

Patrz:

kłusak

kłusak

koń przy­u­czo­ny do bar­dzo szyb­kie­go kłusa, uży­wa­ny głów­nie do wy­ści­gów w za­przę­gu; rysak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. koń przy­u­czo­ny do bar­dzo szyb­kie­go kłusa

Wiktionary

Kłu­sak – typ konia obej­mu­ją­cy kilka ras:

Uży­wa­ne głów­nie w wy­ści­gach spe­cjal­nych dwu­ko­ło­wych wóz­ków zwa­nych sul­ka­mi, w któ­rych konie te po­ru­sza­ją się wy­łącz­nie szyb­kim kłu­sem (za przej­ście w galop za­przęg kłu­sa­czy może zo­stać zdysk­wa­li­fi­ko­wa­ny). Wy­ści­gi kłu­sa­ków na spe­cjal­nych to­rach od­by­wa­ły się już na prze­ło­mie XIX i XX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwusak, AS: ku̯usak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus mrz., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

 przysł. kłusa, kłusem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rysak

Wiktionary


kłusek

naz­wi­sko


SJP.pl

Kłu­sek – pol­skie naz­wi­sko; adap­ta­cja gra­ficz­na – Klu­sek. Ar­cha­icz­ne i zwy­cza­jo­we formy żeń­skie – Kłu­sko­wa/Klu­sko­wa (forma od­mę­żow­ska), Kłu­sków­na/Klu­sków­na (forma odoj­cow­ska). Va­riant naz­wi­ska – Kló­sek. Po­dob­ne naz­wi­ska – Klo­sek, Klo­ska.

Wikipedia


kłusem

bar­dzo szyb­ko; tak, jak po­ru­sza się kłu­su­ją­cy koń


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) jeźdz. o biegu: szyb­ko, ale nie ga­lo­pem

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: kłus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­li kłu­sem ku wo­do­spa­dom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus m., kłusak m., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

 przysł. kłusa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłusa, daw. rysią

Wiktionary


kłusik

zdrob­nie­nie od: kłus


SJP.pl


kłusol

po­tocz­nie: kłu­sow­nik


SJP.pl


kłusowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kłu­so­wać.

 (1.2) o koniu po­ru­sza­nie się w tem­pie kłusa

 (1.3) upra­wia­nie kłu­sow­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

 rzecz. kłus m., kłusik m., kłusak m.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowy, kłusacki

 (1.3)

 rzecz. kłusownictwo n., kłusownik m.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowniczy

Wiktionary


kłusować

1. biec kłu­sem
2. trud­nić się kłu­sow­nict­wem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) łow. nie­le­gal­nie po­lo­wać na zwie­rzy­nę lub łowić ryby

 (1.2) jeźdz. biec kłu­sem

 (1.3) jeźdz. je­chać kłu­sem

 (1.4) pot. przen. o czło­wie­ku: bar­dzo szyb­ko biec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus m., kłusowanie n., kłusownictwo n., kłusownik m., kłusowniczka ż.

:: zdrobn. kłusik m.

 czas. pokłusować dk.

 przym. kłusowniczy, kłusowy

 przysł. kłusem, kłusa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) pędzić, gnać

Wiktionary


kłusownictwo

po­lo­wa­nie na zwie­rzy­nę w nie­doz­wo­lo­ny spo­sób, w nie­doz­wo­lo­nym miej­scu lub cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. nie­le­gal­ne ło­wie­nie zwie­rząt

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Kłu­sow­nik”. Zo­bacz też: Kłu­sow­nik (se­rial te­le­wi­zyj­ny).

Kłu­sow­nict­wo – za­bi­ja­nie, chwy­ta­nie lub ści­ga­nie zwie­rzy­ny oraz ło­wie­nie ryb z na­ru­sze­niem obo­wią­zu­ją­ce­go prawa, bez wy­ma­ga­nych upraw­nień, w nie­doz­wo­lo­ny pra­wem spo­sób, a także w nie­doz­wo­lo­nym cza­sie lub miej­scu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kłusowniczka ż., kłusol mos., kłusowanie n., kłusowniczość ż., kłusownik mos.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowniczy

 przysł. kłusowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłusowanie

Wiktionary


kłusowniczka

ko­bie­ta po­lu­ją­ca na zwie­rzy­nę w spo­sób nie­doz­wo­lo­ny lub w nie­doz­wo­lo­nym miej­scu i cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się kłu­sow­nict­wem, nie­le­gal­nie po­lu­ją­ca na zwie­rzę­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkwusɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: ku̯usovʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusownictwo n., kłusownik m., kłusowanie n.

 przym. kłusowniczy

 czas. kłusować

Wiktionary


kłusowniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) łow. zwią­za­ny z kłu­sow­nict­wem albo kłu­sow­ni­kiem, do­ty­czą­cy kłu­sow­nict­wa albo kłu­sow­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusownictwo n., kłusownik mos., kłusowniczka ż., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

Wiktionary


kłusownik

osoba po­lu­ją­ca na zwie­rzy­nę w spo­sób nie­doz­wo­lo­ny lub w nie­doz­wo­lo­nym miej­scu i cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) łow. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się kłu­sow­nict­wem, nie­le­gal­nie po­lu­ją­cy na zwie­rzę­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kłu­sow­nik – osoba kłu­su­ją­ca
  • Kłu­sow­nik – obraz olej­ny na­ma­lo­wa­ny przez szwedz­kie­go ma­la­rza Bru­no­na Lil­je­for­sa
  • Kłu­sow­nik – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny dla mło­dzie­ży, zre­a­li­zo­wa­ny w 1980 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kwuˈsɔvʲɲik, AS: ku̯usovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusownictwo n., kłusowanie n.

:: fż. kłusowniczka ż.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowniczy

Wiktionary


kłusowy

przy­miot­nik od: kłus


SJP.pl


kłuszyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. zob. Kłu­szy­no. (hi­sto­rycz­nie uży­wa­na nazwa miej­sco­wo­ści, nie­o­po­dal któ­rej od­by­ła się 4 lipca 1610 roku bitwa)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłuszyński

Wiktionary


kłuszyno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim, miej­sce bitwy w 1610 roku;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kłu­szy­no (Bia­ło­ruś).

Kłu­szy­no ( Клушино) – wieś ("die­riew­nia") w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim, w re­jo­nie ga­ga­riń­skim, 250 km na wschód od Smo­leń­ska, 150 km na za­chód od Mosk­wy, 10–15 km na pół­noc od mia­sta Ga­ga­rin.

Koło wsi Prie­czi­sto­je, kilka ki­lo­me­trów na za­chód od Kłu­szy­na, w dniu 4 lipca 1610 roku woj­sko Rze­czy­po­spo­li­tej (6,8 tys.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kłuszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kłuszyn

Wiktionary


kłuszyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kłu­szy­nem, do­ty­czą­cy Kłu­szy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłuszyno n., Kłuszyn mrz.

Wiktionary


kłuć

1. prze­bi­jać czymś ostro za­koń­czo­nym, ranić przez ukłu­cie
2. ostro boleć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­bi­jać coś czymś ostro za­koń­czo­nym, spi­cza­stym

 (1.2) (o owa­dach) żąd­lić

 (1.3) wy­wo­ły­wać uczu­cie ostre­go bólu

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Od dwóch dni kłuje mnie w boku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwut͡ɕ, AS: ku̯uć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłucie n., ukłucie n., przekłucie n., kół mrz.

 czas. ukłuć dk., nakłuć dk., nakłuwać ndk., przekłuć dk., przekłuwać ndk., wykłuć dk., wykłuwać ndk., zakłuć dk., zakłuwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźgać

 (1.2) żądlić, ciąć, gryźć

 (1.3) strzykać

Wiktionary


kłykacz

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny no­to­te­nio­wa­tych; antar


SJP.pl


kłykcina

grud­ko­wa­ty wyk­wit skór­ny, pow­sta­ją­cy w oko­li­cy na­rzą­dów rod­nych i od­by­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. bro­daw­ko­wa­ty wyk­wit skór­ny pow­sta­ją­cy w oko­li­cy na­rzą­dów rod­nych i od­by­tu;

Wiktionary


kłykciowy

zwią­za­ny z kłyk­ciem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kłyk­ciem, do­ty­czą­cy kły­ka­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłykieć m.

Wiktionary


kłykieć

1. w ana­to­mii: staw łą­czą­cy czę­ści palca; kny­kieć
2. w ana­to­mii: wy­ro­stek kost­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. wy­ro­stek kost­ny przy na­sa­dzie kości dłu­gich, bę­dą­cy ele­men­tem stawu i miej­scem przy­cze­pu ścię­gien

 (1.2) anat. spo­je­nie sta­wo­we palca ręki

 (1.3) anat. człon palca ręki (zgi­na­ją­cy się)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kłyk­cie przyś­rod­ko­wy i bocz­ny – czę­ści kości udo­wej
  • kłyk­cie po­ty­licz­ne – czę­ści kości po­ty­licz­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmia­ny do­ty­ka­ją­ce chrząst­kę rzep­ki i prze­ciw­le­głych kłyk­ci uda cha­rak­te­ry­zu­ją się roz­włó­knie­niem, pow­sta­niem szcze­lin i eroz­ją do­pro­wa­dza­ją­cą w kon­sek­wen­cji do zmian zwy­rod­nie­nio­wych stawu rzep­ko­wo–udo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɨcɛ̇t͡ɕ, AS: ku̯yḱėć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłykciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) knykieć

Wiktionary


kłys

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Kłys (ur. 1982) – pol­ski ju­do­ka
  • Ja­ro­sław Kłys (ur. 1977) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Ka­ta­rzy­na Kłys (ur. 1986) – pol­ska ju­docz­ka
  • Ro­mu­ald Kłys (1937-1997) – pol­ski re­ży­ser fil­mów ani­mo­wa­nych
  • Sta­ni­sław Kłys (ur. 1934) – pol­ski praw­nik

Wikipedia


kłysz

naz­wi­sko


SJP.pl


kłyś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Kłyś – pol­ski ma­larz i le­karz psy­chia­tra
  • Ry­szard Kłyś – pol­ski pro­za­ik i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy

Wikipedia


kłyżów

Kły­żów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Pysz­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kły­żów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Za­rze­cze. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


kłócenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kłó­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ku̯ucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłócić

 rzecz. skłócenie n.

Wiktionary


kłócić

1. do­pro­wa­dzać do kłót­ni, niez­go­dy;
2. wstrzą­sać po­wo­du­jąc zmie­sza­nie; gwał­tow­nie mie­szać;
3. kłó­cić się -
a) to­czyć spór, spie­rać się;
b) po­zo­sta­wać w sprzecz­no­ści, nie pa­so­wać do cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­pro­wa­dzać do kłót­ni, niez­go­dy

 (1.2) przest. wpro­wa­dzać za­mie­sza­nie, za­bu­rzać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kłó­cić się

 (2.1) to­czyć spór, spie­rać się

 (2.2) po­zo­sta­wać w sprzecz­no­ści, nie pa­so­wać do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona kłó­ci­ła tych dwóch panów.

 (1.2) Nie będę – rzekł Hra­bia – szczę­ścia Pani kłó­cił.

 (2.1) Wczo­raj kłó­ci­li­śmy się o pier­wszeń­stwo pod prysz­ni­cem tak długo, aż za­bra­kło cie­płej wody.

 (2.2) Ró­żo­wy kolor ko­szul­ki kłóci się z twoim ciem­nym za­ro­stem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwut͡ɕit͡ɕ, AS: ku̯ućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótnik mos., kłótnia ż., kłótliwość ż., kłócenie n., skłócenie n.

 przym. kłótliwy

 czas. pokłócić, skłócić, wykłócić, zakłócić

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sprzeczać się, drzeć koty, awanturować się, iść na udry; gw. Śląsk Cieszyński wadzić, gw. Śląsk Cieszyński jargać sie

 (2.2) gryźć się

Wiktionary


kłódeczka

zdrob­nie­nie od: kłód­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kłód­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwuˈdɛt͡ʃka, AS: ku̯udečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłódka ż.

Wiktionary


kłódka

ro­dzaj prze­no­śne­go, za­my­ka­ne­go klu­czem zamka, spi­na­ją­ce­go sko­ble, haki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­no­śne urzą­dze­nie do za­my­ka­nia w for­mie pa­łą­ka i sztab­ki z zam­kiem;

 (1.2) ent. pot. larwa chru­ści­ka w domku

 (1.3) rzad. zdrobn. od: kłoda

Wiktionary

Kłód­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do spi­na­nia ze sobą ele­men­tów (sko­bli i wrze­cią­dzy) za­my­ka­ją­cych drzwi, po­kry­wy po­jem­ni­ków, łań­cu­chów i in­nych ru­cho­mych prze­gród.

Kłód­ka kla­sy­fi­ko­wa­na jest jako oku­cie bu­dow­la­ne za­my­ka­ją­ce.

Kłód­ka skła­da się z obu­do­wy, w któ­rej mie­ści się me­cha­nizm oraz ru­cho­me­go pa­łą­ka, który ot­wie­ra i za­my­ka obręcz, jaką two­rzy kłód­ka. Ot­wie­ra­nie kłód­ki od­by­wa się za po­mo­cą klu­cza lub zamka szy­fro­we­go, za­my­ka­nie może od­by­wać się na za­trzask lub z uży­ciem klu­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dy­na to­a­le­ta w parku była zam­knię­ta na zar­dze­wia­łą kłód­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwutka, AS: ku̯utka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłódkarz mos., kłódkarstwo n., kłoda ż., kłodka ż., kłodzina ż.

:: zdrobn. kłódeczka ż.

 przym. kłodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kłodka

Wiktionary


kłódkarz

ślu­sarz wy­ra­bia­ją­cy kłód­ki


SJP.pl


kłódkowy

→ kłód­ka


SJP.pl

Patrz:

kłódka

kłódno

wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim


SJP.pl

Kłód­no (nazwa obocz­na: Kłud­na) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Przez wieś prze­bie­ga Ma­gi­stra­la wę­glo­wa Gdy­nia – Śląsk. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Kłud­na.

Wikipedia


kłódzieński

→ Kłód­no


SJP.pl

Patrz:

Kłódno

kłósek

naz­wi­sko


SJP.pl


kłótliwiec

po­tocz­nie: czło­wiek skłon­ny do kłót­ni; kłót­nik, awan­tur­nik, se­kut­nik, pie­kiel­nik


SJP.pl


kłótliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kłót­li­wie


SJP.pl


kłótliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kłót­li­we; cecha tych, któ­rzy są kłót­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótnictwo n., kłótnik m., kłótnica ż., kłótniarz m., kłótniarka ż., kłótnicki m., kłótnia ż., skłócenie n.

 czas. kłócić

 przym. kłótliwy

 przysł. kłótliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. swarliwość

Wiktionary


kłótliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kłót­li­wy


SJP.pl


kłótliwy

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do kłót­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest osobą niez­wy­kle kłót­li­wą, bar­dzo trud­no się z nim do­ga­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwuˈtlʲivɨ, AS: ku̯utlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótliwość ż., kłótnia ż., kłótnik m., kłótnica ż., skłócenie n., pokłócenie n.

 czas. skłócać, kłócić ndk., pokłócić dk., skłócić dk.

 przysł. kłótliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) swarliwy

Wiktionary


kłótnia

kon­flikt, scy­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brak zgody, ostra wy­mia­na zdań, awan­tu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­do­wa domu spo­wo­do­wa­ła kłót­nię mał­żon­ków.

 (1.1) Moi dro­dzy, po co kłót­nie, po co wasze swary głu­pie, wnet i tak zgi­nie­my w zupie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwutʲɲa, AS: ku̯utʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótliwość ż., kłótnik m., skłócenie n.

 przym. kłótliwy

 przysł. kłótliwie

 czas. kłócić się, kłócić, pokłócić, skłócać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, sprzeczka, spór, stpol. swarzenie

Wiktionary


kłótnica

po­tocz­nie: kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta; zło­śni­ca, pie­kiel­ni­ca, szan­tra­pa, awan­tur­ni­ca, se­kut­ni­ca


SJP.pl

Kłót­ni­ca – część wsi Nakla w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo, nad pół­noc­nym brze­giem je­zio­ra Gli­now­skie­go.

Wikipedia


kłótnicki

→ kłót­nik


SJP.pl

Patrz:

kłótnik

kłótnik

po­tocz­nie: czło­wiek skłon­ny do kłót­ni; kłót­li­wiec, awan­tur­nik, se­kut­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba, która czę­sto kłóci się z in­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ileż trze­ba zło­ści, aby Sejm, gdzie elita kraju miała sta­no­wić prawo i roz­waż­nie dy­sku­to­wać o Pol­sce, zmie­nić w sabat kłót­ni­ków?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótnia ż., kłótniarz m.

:: fż. kłótnica ż.

 czas. kłócić ndk.

 przym. kłótliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kłótniarz

Wiktionary


kłówka

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl


kłąb

1. ku­li­ste na­gro­ma­dze­nie np. nici, pszczół;
2. zad oraz miej­sce mię­dzy kar­kiem i grzbie­tem u du­żych ssa­ków;
3. zgru­bio­na część ło­dy­gi ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbite, obłe, splą­ta­ne na­gro­ma­dze­nie cze­goś

 (1.2) gęsta za­wie­si­na uno­szą­ca się w po­wie­trzu two­rząc obły kształt

 (1.3) zool. miej­sce mię­dzy kar­kiem i grzbie­tem u du­żych ssa­ków;

 (1.4) bot. zgru­bia­ła, po­dziem­na część ło­dy­gi niek­tó­rych ro­ślin

 (1.5) anat. ze­spół mię­śni, część dłoni u czło­wie­ka;

 (1.6) ent. pszcz. sku­pi­sko pszczół ota­cza­ją­ce kró­lo­wą;

 (1.7) duży kłę­bek nici

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kłąb – oko­li­ca mię­dzy­ło­pat­ko­wa więk­szo­ści ssa­ków
  • kłąb – zgru­bia­ła, po­dziem­na część ło­dy­gi niek­tó­rych ro­ślin
  • kłąb – część ręki u czło­wie­ka
  • kłąb ro­jo­wy i zi­mo­wy pszczół miod­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jakoż na­tych­miast po­tęż­ny kłąb gry­zą­ce­go dymu ude­rzył przez otwór jamy w sam nos Ko­szał­ka-Opał­ka, tak że Kras­no­lu­dek od­sko­czył gwał­tow­nie, krztu­sząc się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłębowisko n., kłębienie n., skłębienie n.

:: zdrobn. kłębek mrz., kłębik mrz.

 czas. kłębić ndk., skłębić dk.

 przym. kłębiasty, kłębowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) kłąb pszczeli

Wiktionary


kłącze

wie­lo­let­ni, ros­ną­cy po­zio­mo po­dziem­ny pęd o nie­o­gra­ni­czo­nym wzro­ście, peł­nią­cy funk­cje or­ga­nu przetr­wal­ni­ko­we­go i spi­chrzo­we­go, czę­sto od­gry­wa­ją­cy rolę w rozm­na­ża­niu we­ge­ta­tyw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. pęd po­dziem­ny niek­tó­rych ro­ślin, peł­nią­cy funk­cję or­ga­nu spi­chrzo­we­go i przetr­wal­ni­ko­we­go;

 (1.2) filoz. twór po­zba­wio­ny cen­trum i różny w każ­dym swoim punk­cie

Wiktionary

Zo­bacz też: Kłą­cze (fi­lo­zo­fia).

Kłą­cze ( rhi­zo­ma, rhi­zo­me) – zmo­dy­fi­ko­wa­ny pęd ro­ślin ros­ną­cy zwy­kle po­zio­mo pod po­wierzch­nią ziemi. Jego ło­dy­ga po­dzie­lo­na jest na mię­dzy­węź­la i węzły. Z wę­złów kłą­cza wy­ra­sta­ją pędy na­dziem­ne, a z dol­nej stro­ny kłą­cza – ko­rze­nie przy­by­szo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mając żad­ne­go na­rzę­dzia, go­ły­mi rę­ka­mi po­spiesz­nie wy­szar­py­wał z ziemi splą­ta­ne kłą­cza.

 (1.2) Sy­ste­my to­ta­li­tar­ne po­trze­bu­ją na po­cząt­ku stra­chu. I jeśli rze­czy­wi­ście cy­wi­li­zo­wa­ny świat da się prze­stra­szyć, na tak przy­go­to­wa­nym grun­cie zacz­ną wzra­stać kłą­cza to­ta­li­ta­ryz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔ̃n͇t͡ʃɛ, AS: ku̯õṇče

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłączowy, kłączasty

Wiktionary


kłączel

1. kłą­czel li­lio­wiec - ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny bylin;
2. kłą­czel bez­list­ny - afry­kań­ska ro­śli­na drze­wia­sta z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych


SJP.pl


kłączno

Kłącz­no (ka­szub. "Kłóńcz­no" lub też "Kłącz­no", "Kłãczëno", niem. "Klons­chen") – ka­szub­ska wieś let­ni­sko­wa w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce. Leży na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, nad za­chod­nim brze­giem je­zio­ra Kłącz­no.

Wikipedia


kłączowy

przy­miot­nik od: kłą­cze


SJP.pl


kłębanowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kłę­ba­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Le­gnic­kie Pole
  • Kłę­ba­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Rad­wa­ni­ce

Wikipedia


kłębek

1. zdrob­nie­nie od: kłąb (w zna­cze­niu cze­goś splą­ta­ne­go)
2. kłę­bek ner­wów - o oso­bie zner­wi­co­wa­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kłąb

 (1.2) przę­dza (np. nić) zwi­nię­ty w kulkę

 (1.3) krę­cą­ce się dro­bi­ny za­wie­szo­ne w po­wie­trzu

Wiktionary

Kłę­bek – owo­co­stan pow­sta­ją­cy z kilku (zwy­kle od 2 do 6) drob­nych owo­ców, które pod­czas doj­rze­wa­nia tkwią w drew­nie­ją­cym ok­wie­cie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ro­ślin z ro­dza­ju burak ("Beta"). To samo okre­śle­nie sto­so­wa­ne jest w niek­tó­rych źró­dłach także w od­nie­sie­niu do kwia­to­sta­nu o skró­co­nej osi i krót­ko­szy­puł­ko­wych lub sie­dzą­cych kwia­tach ty­po­wych dla bu­ra­ków. W li­te­ra­tu­rze bo­ta­nicz­nej kwia­to­sta­ny takie okre­śla­ne są nazwą kłę­bik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy mógł­byś zwi­nąć tę włócz­kę w kłę­bek?

 (1.3) Ponad na­szy­mi gło­wa­mi uno­si­ły się kłęb­ki kurzu po­ru­szo­ne przez wpa­da­ją­ce oknem świe­że po­wie­trze.

 (1.3) Wąż wodny gonił drob­ną rybkę, uno­sząc kłęb­ki mułu spo­mię­dzy ka­mie­ni.

 (1.3) Kłęb­ki dymu z nie­do­pa­lo­ne­go pa­pie­ro­sa wi­ro­wa­ły nad po­piel­ni­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɛ̃mbɛk, AS: ku̯ẽmbek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłębowisko n., kłębczak m.

:: zdrobn. kłębuszek m.

:: zgrub. kłąb m.

 czas. kłębić

 przym. kłębiasty, skłębiony, kłębuszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłębuszek

 (1.3) kłębuszek, chmurka, obłoczek

Wiktionary


kłębian

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


SJP.pl

Kłę­bian ("Pa­chyr­hi­zus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 5 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kach na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich. Kłę­bian ką­to­wa­ty zo­stał sze­rzej roz­po­wszech­nio­ny, jako zdzi­cza­ły wy­stę­pu­je np. w Azji wschod­niej.

Wikipedia


kłębiasty

przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy kłąb

 (1.2) me­te­o­rol. o kształ­cie ko­pu­la­stym u góry, a pra­wie pła­ski u dołu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłąb mrz., kłębek mrz., kłębienie n., kłębowisko n.

 czas. kłębić

 przym. pokłębiony, skłębiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokłębiony, skłębiony

Wiktionary


kłębisko

zgru­bie­nie od: kłąb


SJP.pl


kłębić

1. rzad­ko: for­mo­wać w kłęby, two­rzyć kłęby; bu­rzyć, ko­tło­wać;
2. zbi­jać się w kłąb, w kłęby, two­rzyć kłę­bo­wi­sko


SJP.pl


kłębkowy

→ kłę­bek


SJP.pl

Patrz:

kłębek

kłębowisko

1. coś kłę­bią­ce­go się, zwi­ja­ją­ce­go się w kłęby, two­rzą­ce­go kłąb;
2. splą­ta­na masa osób, zwie­rząt lub rze­czy; tłum, stado, kłąb;
3. w prze­no­śni: o na­tręt­nych my­ślach, gwał­tow­nych a nie­u­po­rząd­ko­wa­nych uczu­ciach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grupa splą­ta­nych ze sobą rze­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłąb mrz., kłębek mrz.

 przym. kłębiasty

Wiktionary


kłębowo

Kłę­bo­wo (niem. "Wer­ne­git­ten") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski.

Do 1954 roku wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gminy Kę­bło­wo, na­stęp­nie gro­ma­dy Kłę­bo­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


kłębowy

przy­miot­nik od: kłąb


SJP.pl


kłębuszek

zdrob­nie­nie od: kłę­bek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kłę­bek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłąb m., kłębek m.

 czas. kłębić ndk.

Wiktionary


kłębuszkowy

→ kłę­bu­szek


SJP.pl

Patrz:

kłębuszek

kłęby

1. ku­li­ste na­gro­ma­dze­nie np. nici, pszczół;
2. zad oraz miej­sce mię­dzy kar­kiem i grzbie­tem u du­żych ssa­ków;
3. zgru­bio­na część ło­dy­gi ro­ślin


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kłęby – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo
  • Kłęby – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie War­ni­ce
  • Kłęby – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek gry­fic­kiej kolei wą­sko­to­ro­wej w Kłę­bach, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


kłęk

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


SJP.pl

Kłęk ("Gym­noc­la­dus" Lam.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków drzew. Jeden ga­tu­nek – kłęk ka­na­dyj­ski "G. dio­i­cus" wy­stę­pu­je we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Po­zo­sta­łe rosną w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji: dwa w po­łud­nio­wych Chi­nach, jeden w pół­noc­no-wschod­nich In­diach i dwa na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim. Ro­śli­ny te rosną w la­sach stre­fy umiar­ko­wa­nej i w la­sach gór­skich stre­fy tro­pi­kal­nej, za­rów­no na sto­kach jak i nad rze­ka­mi.

Wikipedia


l

1. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca gło­skę "l";
2. sym­bol litra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. pięt­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

 (1.2) jęz. spół­gło­ska bocz­na, przed­nio­ję­zy­ko­wo-dzią­sło­wa

Wiktionary

L l

L ("el", mi­nu­sku­ła: l) – dwu­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, pięt­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku spół­gło­skę płyn­ną bocz­ną, np. [].

Nazwę tej li­te­ry w ję­zy­ku pol­skim wy­ma­wia się "el".

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źró­dła.

== l (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|l.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) la, mi­nu­sku­ła szes­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛl, AS: el

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== l (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|l.

znaczenia.

litera

 (1.1) la, minuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: L

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== l (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|l.

znaczenia.

litera

 (1.1) la, minuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: L

Wiktionary


l'aquila

[czy­taj: LAkłila] mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Rzymu, u pod­nó­ża Ape­ni­nu Abru­zyj­skie­go;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w re­gio­nie Abruz­ja;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do 6 kwiet­nia L'Aqu­i­la tęt­ni­ła stu­denc­kim ży­ciem i gwa­rem tu­ry­stów. Dziś wy­glą­da jak po na­lo­cie. O 3.32 nad ranem po­tęż­ny wstrząs po­grze­bał nie­mal 250 osób, 65 tys. ska­zał na be­zdom­ność.

Wiktionary


l-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry L

Wiktionary


l.

skrót od: licz­ba (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = licz­ba

 (1.2) = lata, lat

Wiktionary

L. – skrót sto­so­wa­ny w bo­ta­ni­ce, umie­szcza­ny przy na­u­ko­wej naz­wie tak­so­nu, któ­re­go au­to­rem jest Karol Lin­ne­usz. Skrót ten oz­na­cza, że Lin­ne­usz jako pier­wszy opu­bli­ko­wał w pu­bli­ka­cji na­u­ko­wej dia­gno­zę tak­so­no­micz­ną da­ne­go tak­so­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym zda­niu pod­miot jest w 3 os. l. poj. (= trze­ciej oso­bie licz­by po­je­dyn­czej)

 (1.2) "Po­ste­ru­nek gra­nicz­ny" (serb./boś./słow./mac./chorw., 15 l.)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba, AS: lʹiǯba

Wiktionary


l.at.

skrót od: licz­ba ato­mo­wa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = chem. fiz. licz­ba ato­mo­wa

Wiktionary


l.c.

skrót od: loco ci­ta­to - w miej­scu wska­za­nym, np. książ­ki, do­ku­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = łac. loco ci­ta­to → w miej­scu cy­to­wa­nym

Wiktionary


l.dz.

skrót od: licz­ba dzien­ni­ka; ldz.


SJP.pl


l.m.

skrót od: licz­ba mnoga (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); lm, lm., l.mn.


SJP.pl


l.mn.

skrót od: licz­ba mnoga (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); lm, lm., l.m.


SJP.pl


l.p.

skrót od: licz­ba po­je­dyn­cza (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); l.poj.


SJP.pl


l.poj.

skrót od: licz­ba po­je­dyn­cza (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); l.p.


SJP.pl


l4

po­tocz­nie: zwol­nie­nie le­kar­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. zwol­nie­nie le­kar­skie

 (1.2) pot. okres ob­ję­ty zwol­nie­niem le­kar­skim

 (1.3) hist. for­mu­larz zwol­nie­nia le­kar­skie­go, obec­nie już nie­u­ży­wa­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • L4 – ar­chi­tek­tu­ra mi­kro­ją­dra
  • L4 – zmo­dy­fi­ko­wa­na wer­sja bry­tyj­skie­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go Bren
  • L-4 – pol­ski ze­spół roc­ko­wy znany w la­tach 80. z prze­bo­ju „Para mie­sza­na”
  • L4 Mobat – bry­tyj­skie dzia­ło be­zo­drzu­to­we
  • L4 – jeden z pię­ciu punk­tów li­bra­cyj­nych
  • zwol­nie­nie le­kar­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛl‿ˈt͡ʃtɛrɨ, AS: el‿čtery

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorobowe

 (1.2) chorobowe

Wiktionary


la

1. sy­la­bo­wa nazwa dźwię­ku a;
2. wyraz za­stę­pu­ją­cy tekst przy śpie­wa­niu me­lo­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. nazwa sol­mi­za­cyj­na dźwię­ku A (szó­ste­go w gamie C-dur);

wy­krzy­knik

 (2.1) …za­stę­pu­ją­cy słowa śpie­wa­nej pio­sen­ki; ułat­wia­ją­cy pow­ta­rza­nie zna­nej me­lo­dii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La Foret – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Laforêt
  • La Gle­i­ze – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Sto­u­mont w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
  • La Ha­ma­i­de – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy El­le­zel­les w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Ha­i­na­ut, w okrę­gu Ath
  • La Ke­u­ji­ne – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści La­cu­i­si­ne
  • La Panne – fran­cu­ska nazwa gminy De Panne
  • La Pinte – fran­cu­ska nazwa gminy De Pinte
  • La Reid – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Theux w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
  • .la – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na dla stron in­ter­ne­to­wych z Laosu
  • la – nazwa sol­mi­za­cyj­na dźwię­ku mu­zycz­ne­go A
  • La – sym­bol che­micz­ny lan­ta­nu
  • La Bruyère
  • La Forêt

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Pio­sen­ka ra­dość w nas roz­pa­la, la la la la, la la la la. Wspól­ne­go śpie­wu ro­śnie fala, la la la la, la la la la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: la, AS: la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) A

Wiktionary


la-pa

ty­be­tań­ski dęty in­stru­ment mu­zycz­ny; lapa


SJP.pl


laari

1/100 rupii ma­le­diw­skiej


SJP.pl


lab

od­po­czy­nek, re­laks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. pies rasy la­bra­dor re­trie­ver

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lab – rzeka
  • Láb – miej­sco­wość
  • Lab – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • CIELab – prze­strzeń barw
  • Prze­strzeń barw L,a,b
  • LAB
  • Laab
  • Labs
  • Lap

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lap, AS: lap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) labrador, pot. labek

Wiktionary


laba

od­po­czy­nek, re­laks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. czas wolny od pracy, nauki, zajęć

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. gw-pl|Poz­nań. bez­tro­ski od­po­czy­nek, próż­no­wa­nie, le­niu­cho­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­niec czerw­ca: chło­pa­ki cze­ka­ją już tylko na ro­zda­nie świa­dectw – a potem całe dwa mie­sią­ce laby!

 (1.2) Ni mo spra­wied­li­wo­ści na tym świe­cie. Jedyn musi sie­dzieć w ro­bo­cie, a drugi mo labę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaba, AS: laba

Wiktionary


labado

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­fant. sport. ta­niec, pląs z dzie­cię­cej i ki­bi­cow­skiej pio­sen­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tań­czy­my la­ba­do, la­ba­do, la­ba­do. • Tań­czy­my la­ba­do, ma­łe­go wal­czy­ka.

Wiktionary


labadziara

po­gard­li­wie: ko­bie­ta wy­zy­wa­ją­ca, roz­wią­zła sek­su­al­nie; lam­ba­dzia­ra


SJP.pl


laban

Laban (hebr. לָבָן „Biały”) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu. Syn Be­tu­e­la i brat Re­be­ki, oj­ciec Lei oraz Ra­che­li, wuj i teść Ja­ku­ba.

Miesz­kał w Pad­dan-Aram (Rdz 28,5), Bi­blia okre­śla go mia­nem "Ara­mej­czy­ka" (Rdz 25,20). Po raz pier­wszy po­ja­wia się w sce­nie za­ślu­bin Re­be­ki z Iza­a­kiem (Rdz 24,29–60). Przy­wi­tał przy­by­sza i ugo­ścił go, a na­stęp­nie zgo­dził się na za­a­ran­żo­wa­nie mał­żeń­stwa swo­jej sio­stry.

Wikipedia


labanotacja

sy­stem za­pi­su ru­chów ludz­kie­go ciała; ki­ne­to­gra­fia


SJP.pl


labarum

sztan­dar pań­stwa rzym­skie­go ze zna­kiem krzy­ża i mo­no­gra­mem Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. woj­sko­wa, głów­na cho­rą­giew rzym­ska, bo­ga­to zdo­bio­na, wpro­wa­dzo­na przez ce­sa­rza Kon­stan­ty­na Wiel­kie­go

Wiktionary

La­ba­rum – głów­ny sztan­dar wojsk rzym­skich (w for­mie ve­xil­lum) w okre­sie póź­ne­go ce­sar­stwa.

Czwo­ro­kąt­na pur­pu­ro­wa cho­rą­giew im­pe­rium ze zło­ty­mi frędz­la­mi za­wie­szo­na na po­przecz­nej belce, na któ­rej pier­wot­nie osa­dzo­ny był orzeł (sym­bol Jo­wi­sza), a póź­niej chry­sto­gram Chi Rho. Wpro­wa­dzo­na za pa­no­wa­nia Kon­stan­ty­na Wiel­kie­go.

Wikipedia


labdakos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mitgr. król Teb, który zabił jed­ne­go ze smo­ków Hery

Wiktionary

Lab­da­kos (gr. Λάβδακος Lábdakos, łac. Lab­da­cus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Teb, za­ło­ży­ciel dy­na­stii Lab­da­ki­dów.

Ucho­dził za syna Po­li­do­ra, ojca La­jo­sa, dzia­da Edypa i wnuka Kad­mo­sa

We­dług mitu był „ułom­ny na ciele i duszy”. Objął na krót­ko tron w Te­bach po śmier­ci Kad­mo­sa, wkrót­ce jed­nak fak­tycz­ną wła­dzę za­czę­li spra­wo­wać jego mło­dzi bra­cia; na tro­nie za­siadł Likos, który oddał dru­gie­mu z braci Nik­te­u­szo­wi po­ło­wę pań­stwa.

Wikipedia


labdanum

ży­wi­ca ro­ślin­na wy­ko­rzy­sty­wa­na w kos­me­ty­ce i daw­nym ap­te­kar­stwie; la­da­num


SJP.pl


labe

[czy­taj: laBE] fran­cu­ski ksiądz ka­to­lic­ki prze­by­wa­ją­cy w Pol­sce po re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, chro­nią­cy się przed prze­śla­do­wa­nia­mi ja­ko­bi­nów; labuś (iro­nicz­nie, po­gard­li­wie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łaba (czes. Labe) – rzeka w Cze­chach i Niem­czech
  • Labé – mia­sto w Gwi­nei
  • Labé – re­gion w Gwi­nei
  • Krzysz­tof Labe (ur. 1955) – pol­ski ad­wo­kat
  • Lo­u­i­se Labé (1520–1566) – fran­cu­ska po­et­ka

Wikipedia


labek

po­tocz­nie: pies rasy la­bra­dor re­trie­ver


SJP.pl


label

po­tocz­nie: wyt­wór­nia mu­zycz­na


SJP.pl


labelista

ko­lek­cjo­ner na­le­pek tu­ry­stycz­nych


SJP.pl


labelistka

ko­lek­cjo­ner­ka na­le­pek tu­ry­stycz­nych


SJP.pl


labelistyczny

do­ty­czą­cy la­be­li­sty­ki


SJP.pl


labelistyka

ko­lek­cjo­no­wa­nie na­le­pek tu­ry­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hobby prze­ja­wia­ją­ce się ko­lek­cjo­no­wa­niem na­le­pek i przy­wie­szek tu­ry­stycz­nych

Wiktionary


laber

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. ozdob­ne obra­mo­wa­nie; gir­lan­da;
2. ozdo­ba hełmu umie­szczo­na nad tar­czą her­bo­wą;
3. ko­lo­ro­wa tka­ni­na ozda­bia­ją­ca hełm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zwy­kle w lm. ozdob­ne obra­mo­wa­nie; gir­lan­da

 (1.2) daw. lp. od labry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Laber – góra w Am­mer­ga­u­er Alpen
  • Große Laber – rzeka w Ba­wa­rii, prawy do­pływ Du­na­ju
  • Kle­i­ne Laber – rzeka w Ba­wa­rii, do­pływ Große Laber
  • Schwa­rze Laber – rzeka w Ba­wa­rii, do­pływ Du­na­ju
  • Weiße Laber – rzeka w Ba­wa­rii, do­pływ rzeki Altmühl
  • Laber Kot – wieś w Pa­ki­sta­nie, pro­win­cja Chaj­ber Pasz­tun­chwa, dy­strykt Man­seh­ra
  • Jeri Laber – jeden z za­ło­ży­cie­li Human Rights Watch
  • Heinz Laber – czło­nek za­rzą­du HypoVereinsbank i Eu­ro­pe­an Scho­ol of Ma­na­ge­ment and Tech­no­lo­gy
  • Han­nes „G. Laber” Holz­mann - czło­nek nie­miec­kie­go ze­spo­łu he­a­vy­me­ta­lo­we­go J.B.O.
  • La­a­ber

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dzi­siaj, gdy za sto­do­łę poś­pie­sza chło­pek z kło­po­tem, to za­miast liści ło­pia­nu używa la­brów z klej­no­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlabɛr, AS: laber

Wiktionary


laberdan

pa­tro­szo­ny i so­lo­ny śledź lub dorsz


SJP.pl


labet

dawna ha­zar­do­wa gra w karty


SJP.pl


labiak

naz­wi­sko


SJP.pl


labializacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. za­o­krą­gle­nie warg wy­stę­pu­ją­ce przy ar­ty­ku­la­cji niek­tó­rych gło­sek;

Wiktionary

La­bia­li­za­cja (uwar­go­wie­nie) (la­bia­li­za­cja od la­bia­lis war­go­wy) – zja­wi­sko za­o­krą­gle­nia warg przy ar­ty­ku­la­cji sa­mo­gło­sek lub spół­gło­sek. Obec­na np. w ję­zy­kach ka­u­ka­skich, ję­zy­ku pra­in­do­e­u­ro­pej­skim.

La­bia­li­za­cja to rów­nież pe­wien pro­ces asy­mi­la­cji (Gło­ski stają się za­o­krą­glo­ne w oto­cze­niu gło­sek z na­tu­ry za­o­krą­glo­nych, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ob­sza­rze tym wy­stę­pu­je ty­po­wa dla Ma­ło­pol­ski la­bia­li­za­cja na­gło­so­wych i śród­gło­so­wych sa­mo­gło­sek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabʲjalʲiˈzat͡sʲja, AS: labʹi ̯alʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. labialny

 rzecz. labialność ż.

Wiktionary


labializować

wy­ma­wiać sa­mo­gło­skę tylną z war­ga­mi za­o­krą­glo­ny­mi


SJP.pl


labialność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest la­bial­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labializacja ż.

 przym. labialny

 przysł. labialnie

Wiktionary


labialny

war­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. war­go­wy, ar­ty­ku­ło­wa­ny za­o­krą­glo­ny­mi war­ga­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labializacja ż., labialność ż.

 przysł. labialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wargowy

Wiktionary


labiawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Po­lessk (hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta w Pru­sach Wschod­nich, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. labiawski

Wiktionary


labiawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­bia­wą, do­ty­czą­cy La­bia­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Labiawa ż.

Wiktionary


labidzić

po­tocz­nie: na­rze­kać, uty­ski­wać, bia­dać; la­bie­dzić


SJP.pl


labiedzenia

po­tocz­nie: na­rze­kać, uty­ski­wać, bia­dać; la­bi­dzić


SJP.pl


labiedzenie

po­tocz­nie: na­rze­kać, uty­ski­wać, bia­dać; la­bi­dzić


SJP.pl


labiedzić

po­tocz­nie: na­rze­kać, uty­ski­wać, bia­dać; la­bi­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) płacz­li­wie na­rze­kać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labiedzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biadać, biadolić, kwękać, labidzić, narzekać, skarżyć się, stękać, uskarżać się, utyskiwać, użalać się

Wiktionary


labierynt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. la­bi­rynt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lambirynt, lobirynt

Wiktionary


labija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. za­ba­wa, im­pre­za

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. prywatka; pot. impreza

Wiktionary


labilność

1. zmien­ność, chwiej­ność;
2. la­bil­ność emo­cjo­nal­na - chwiej­ność emo­cjo­nal­na, czę­ste i szyb­kie zmia­ny emo­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co la­bil­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. labilny

 przysł. labilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmienność, niestałość, chwiejność, wahliwość, niestabilność

Wiktionary


labilny

chwiej­ny, nie­sta­bil­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zmien­ny, nie­sta­ły, nie­sta­bil­ny, chwiej­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten zwią­zek jest zbyt chwiej­ny, ty je­steś la­bil­na emo­cjo­nal­nie, a ja nie­sta­ły uczu­cio­wo. Od­cho­dzę więc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbʲilnɨ, AS: labʹilny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labilność ż.

 przysł. labilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

Wiktionary


labiodentales

w ję­zy­koz­naw­stwie: spół­gło­ski wy­ma­wia­ne bez czyn­ne­go udzia­łu ję­zy­ka przy zbli­że­niu dol­nej wargi do gór­nych zębów; spół­gło­ski la­bio­den­tal­ne, spół­gło­ski war­go­wo-zę­bo­we


SJP.pl


labiodentalny

w ję­zy­koz­naw­stwie: spół­gło­ski la­bio­den­tal­ne - spół­gło­ski wy­ma­wia­ne bez czyn­ne­go udzia­łu ję­zy­ka przy zbli­że­niu dol­nej wargi do gór­nych zębów; la­bio­den­ta­les, spół­gło­ski war­go­wo-zę­bo­we


SJP.pl


labiologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ruchu warg pod­czas mowy i śpie­wu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labiolog m.

Wiktionary


labioplastyka

chi­rur­gicz­na ko­rek­cja warg sro­mo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg ko­rek­ty wy­glą­du lub wiel­ko­ści warg sro­mo­wych;

Wiktionary

La­bio­pla­sty­ka (ang. "la­bio­pla­sty") – za­bieg z za­kre­su chi­rur­gii este­tycz­nej, któ­re­go celem jest zmia­na wiel­ko­ści lub kształ­tu warg sro­mo­wych. Za­bieg obej­mo­wać może za­rów­no wargi sro­mo­we więk­sze jak i mniej­sze. Za­bieg wy­ko­ny­wa­ny jest prze­de wszyst­kim u ko­biet, które po­sia­da­ją wady wro­dzo­ne (np. prze­ro­śnię­te wargi sro­mo­we) lub po pro­stu od­czu­wa­ją dy­skom­fort fi­zycz­ny zwią­za­ny z wy­glą­dem swo­ich na­rzą­dów płcio­wych, uwa­ża­jąc że wy­gląd ich miej­sca in­tym­ne­go nie mie­ści się w gra­ni­cach normy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wiel­kiej Bry­ta­nii w 2008 roku licz­ba za­bie­gów la­bio­pla­sty­ki (zmniej­sze­nia warg sro­mo­wych) wzro­sła o 70 punk­tów pro­cen­to­wych.

Wiktionary


labiowelarny

w ję­zy­koz­naw­stwie: gło­ski la­bio­we­lar­ne - gło­ski wy­ma­wia­ne przy za­o­krą­gle­niu i wy­su­nię­ciu warg oraz jed­no­czes­nym unie­sie­niu tyl­nej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu mięk­kie­mu


SJP.pl


labirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­bi­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. labirować ndk.

Wiktionary


labirować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. żegl. zob. la­wi­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szy­per wątpi i już w niem na­dzie­ja usta­je, / A strach ro­ście, już się w moc wszy­tek wia­trom daje / I mię­dzy gniew­li­we­mi tam i sam wo­da­mi / La­bi­ru­je i bieży niz­kie­mi ża­gla­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labirowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. lawirować.

Wiktionary


labiryncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od la­bi­rynt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie la­bi­rynt, lecz tylko mały la­bi­ryn­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labirynt m.

Wiktionary


labirynt

1. sta­ro­żyt­na bu­dow­la o skom­pli­ko­wa­nym ukła­dzie licz­nych sal i ko­ry­ta­rzy;
2. w prze­no­śni: za­wi­ły splot wy­da­rzeń, sy­tu­a­cja bez wyj­ścia; zamęt;
3. motyw ogro­do­wy, o ukła­dzie krę­tych ście­żek oko­lo­nych ży­wo­pło­tem;
4. nazwa błęd­ni­ka w uchu wew­nętrz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. układ krzy­żu­ją­cych się ko­ry­ta­rzy i po­mie­szczeń, w któ­rym trud­no zna­leźć wyj­ście;

 (1.2) anat. na­rząd błęd­ni­ko­wy umoż­li­wia­ją­cy niek­tó­rym rybom od­dy­cha­nie po­wie­trzem;

 (1.3) ar­chit. szt. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na w kształ­cie spi­ra­li lub me­an­dra ukła­da­na w po­sadz­ce nawy głów­nej w ko­ścio­łach śred­nio­wiecz­nych

 (1.4) ogrod. ele­ment ogro­du w kształ­cie spi­ra­li lub me­an­dra zro­bio­ny z ży­wo­pło­tu, tre­ja­ży lub szpa­le­rów

Wiktionary

La­bi­rynt (gr. λαβύρινθος "labýrinthos") – bu­dow­la odz­na­cza­ją­ca się bar­dzo za­wi­łym ukła­dem dużej licz­by po­mie­szczeń i łą­czą­cych je krę­tych cią­gów ko­ry­ta­rzy, co utrud­nia­ło nie­po­wo­ła­nym oso­bom do­stęp do usy­tu­o­wa­ne­go zwy­kle cen­tral­nie, strze­żo­ne­go po­mie­szcze­nia (np. gro­bow­ca, skarb­ca).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idąc, nie­spo­dzie­wa­nie zna­la­zła się w la­bi­ryn­cie wą­skich uli­czek.

 (1.3) La­bi­rynt w ko­ście­le miał zna­cze­nie sym­bo­licz­ne, wier­ni prze­cho­dzi­li go na ko­la­nach od­ma­wia­jąc mod­lit­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbʲirɨ̃nt, AS: labʹirỹnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labiryntówka ż., labityntowate nmos.

:: zdrobn. labiryncik m.

 przym. labiryntowy, labiryntowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) droga jerozolimska

 (1.4) błędnik

Wiktionary


labiryntalny

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy la­bi­rynt; la­bi­ryn­to­wy, cha­o­tycz­ny, zag­mat­wa­ny


SJP.pl


labiryntodont

duży wy­mar­ły płaz tar­czo­gło­wy; ste­go­ce­fal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. wy­mar­ły krę­go­wiec z okre­su tria­so­we­go

Wiktionary


labiryntodonty

duży wy­mar­ły płaz tar­czo­gło­wy; ste­go­ce­fal


SJP.pl

La­bi­ryn­to­don­ty, płazy tar­czo­gło­we, me­an­drow­ce (La­by­rint­ho­don­tia) – pod­gro­ma­da wy­mar­łych pła­zów, ży­ją­cych od póź­ne­go de­wo­nu do końca wczes­nej kredy. Pier­wsze la­bi­ryn­to­don­ty znane są z franu. Płazy te były szcze­gól­nie licz­ne w kar­bo­nie i tria­sie. Na po­cząt­ku jury grupa ta mocno po­du­pa­dła na sku­tek kon­ku­ren­cji ze stro­ny kro­ko­dy­lo­mor­fów i od tej pory ist­nia­ła tylko w dość izo­lo­wa­nej Au­stra­lii.

Wikipedia


labiryntowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych; błęd­ni­ko­wa­te, łaź­co­wa­te


SJP.pl


labiryntowaty

o ce­chach la­bi­ryn­to­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


labiryntowce

po­drząd oko­nioksz­tałt­nych ryb słod­ko­wod­nych, ma­ją­cych na­rząd skrze­lo­wy słu­żą­cy do od­dy­cha­nia po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym; błęd­ni­kow­ce; łaź­co­wa­te


SJP.pl


labiryntowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du ryb słod­ko­wod­nych z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; błęd­ni­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. eg­zo­tycz­na ryba słod­ko­wod­na z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, ma­ją­ca la­bi­ryn­to­wy na­rząd os­krze­lo­wy słu­żą­cy do od­dy­cha­nia po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym

Wiktionary


labiryntowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy formę la­bi­ryn­tu; zwią­za­ny z la­bi­ryn­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labirynt mrz.

Wiktionary


lablab

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; wspię­ga;
2. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; fa­sol­nik egip­ski, lobia, wspię­ga po­spo­li­ta, chro­pa­wiec po­spo­li­ty


SJP.pl


lablabi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ro­dzaj tu­ne­zyj­skie­go ragoût lub gę­stej zupy, któ­rej głów­nym skład­ni­kiem jest cie­cie­rzy­ca

Wiktionary


labneh

gęsty serek z od­są­czo­ne­go jo­gur­tu, po­pu­lar­ny na Bli­skim Wscho­dzie


SJP.pl


laboga

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy roz­pacz lub zdzi­wie­nie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) gwara. pot. okrzyk zdzi­wie­nia, za­sko­cze­nia, żalu, prze­stra­chu, roz­pa­czy itp.

Wiktionary

La­bo­ga – pol­skie przed­się­bior­stwo ro­dzin­ne wyt­wa­rza­ją­ce wzmac­nia­cze gi­ta­ro­we, kable in­stru­men­tal­ne oraz ko­lum­ny gło­śni­ko­we.

Przed­się­bior­stwo pow­sta­ło z ini­cja­ty­wy Adama La­bo­gi, który po­cząt­ko­wo wy­ko­ny­wał wzmac­nia­cze elek­tro­a­ku­stycz­ne na za­mó­wie­nia jed­nost­ko­we. W 1973 roku na za­mó­wie­nie Achi­ma Rzy­cho­nia, gi­ta­rzy­sty grupy Nie­bie­sko-Czar­ni, wy­ko­nał wzmac­niacz lam­po­wy 100 W pod nazwą Dia­mond­so­und.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­bo­ga, na­ro­dzie, ile tu tego wszyst­kie­go!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olaboga, rety, rany; przest. przebóg

Wiktionary


laborancki

od­no­szą­cy się do la­bo­ran­ta, wła­ści­wy la­bo­ran­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą la­bo­ran­ta, do­ty­czą­cy la­bo­ran­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborant mos., laborantka ż., laboratorium n.

Wiktionary


laborant

1. po­moc­ni­czy pra­cow­nik la­bo­ra­to­rium; la­bo­ra­tor;
2. po­moc­ni­czy pra­cow­nik ap­te­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik la­bo­ra­to­rium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbɔrãnt, AS: laborãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n.

:: fż. laborantka ż.

 przym. laboratoryjny, laborancki

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborantka

Pra­cow­ni­ca la­bo­ra­to­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca la­bo­ra­to­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ukoń­cze­niu tech­ni­kum che­micz­ne­go zo­sta­łam za­trud­nio­na jako la­bo­rant­ka w hucie szkła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔˈrãntka, AS: laborãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n., laborka ż.

:: fm. laborant m.

 przym. laboratoryjny, laborancki

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborator

po­moc­ni­czy pra­cow­nik la­bo­ra­to­rium; la­bo­rant


SJP.pl


laboratorium

po­mie­szcze­nie wy­po­sa­żo­ne w spe­cja­li­stycz­ny sprzęt, przez­na­czo­ne do pro­wa­dze­nia doś­wiad­czeń, ana­liz, kon­tro­li pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­pro­wa­dza­nia ek­spe­ry­men­tów na­u­ko­wych, ana­liz me­dycz­nych lub na­dzo­ro­wa­nia pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych;

 (1.2) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do zajęć dy­dak­tycz­nych, wy­ma­ga­ją­cych spe­cja­li­stycz­ne­go sprzę­tu

 (1.3) pot. za­ję­cia pro­wa­dzo­ne w la­bo­ra­to­rium (1.2)

Wiktionary

La­bo­ra­to­rium (Pra­cow­nia) – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do pro­wa­dze­nia badań na­u­ko­wych lub ana­liz le­kar­skich, wy­po­sa­żo­ne w od­po­wied­ni do tego celu sprzęt. La­bo­ra­to­rium w ro­zu­mie­niu nie jako po­mie­szcze­nie, lecz jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na, to ze­spół zło­żo­ny z ludzi, po­mie­szcze­nia/po­mie­szczeń i sprzę­tu ba­daw­cze­go w tym kom­pu­te­ro­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­nym celem ist­nie­nia la­bo­ra­to­riów po­mia­ro­wych jest wy­ko­ny­wa­nie wszel­kie­go typu po­mia­rów wiel­ko­ści fi­zycz­nych i wzor­co­wań przy­rzą­dów po­mia­ro­wych.

 (1.3) Jeśli się nie poś­pie­szysz, spóź­ni­my się na la­bo­ra­to­rium z elek­tro­ni­ki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔraˈtɔrʲjũm, AS: laboratorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborant m., laborantka ż., elaborat m., laborka ż.

 przym. laboratoryjny, laborancki

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pracownia

 (1.3) pracownia, pot. środ. laborka

Wiktionary


laboratoryjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w wa­run­kach la­bo­ra­to­ryj­nych, me­to­da­mi la­bo­ra­to­ryj­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pro­dukt zo­stał prze­ba­da­ny la­bo­ra­to­ryj­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔratɔˈrɨjɲɛ, AS: laboratoryi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n., laborka ż., laborant m., laborantka ż.

 przym. laboratoryjny

Wiktionary


laboratoryjny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy la­bo­ra­to­rium, od­by­wa­ją­cy się lub wy­ko­ny­wa­ny w la­bo­ra­to­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dia­gno­sty­ka nad­pro­duk­cji hor­mo­nów obej­mu­je testy la­bo­ra­to­ryj­ne mie­rzą­ce po­ziom hor­mo­nów we krwi lub moczu, testy dy­na­micz­ne oce­nia­ją­ce funk­cję gru­czo­łów oraz ba­da­nia obra­zo­we (USG, TK, MRI) iden­ty­fi­ku­ją­ce po­ten­cjal­ne zmia­ny ana­to­micz­ne.

 (1.1) Każdy krwio­daw­ca może uzy­skać bez­płat­nie wy­ni­ki badań la­bo­ra­to­ryj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔratɔˈrɨjnɨ, AS: laboratoryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborka ż., laboratorium n., laborantka ż., laborant m.

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborka

w gwa­rze stu­denc­kiej: za­ję­cia na stu­diach pro­wa­dzo­ne w la­bo­ra­to­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. stud. pot. ćwi­cze­nia w la­bo­ra­to­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O czter­na­stej mam wy­kład, a potem la­bor­kę, ale wie­czo­rem mogę pójść z tobą obej­rzeć to miesz­ka­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbɔrka, AS: laborka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n., laborant m., laborantka ż.

 przym. laboratoryjny

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|la­bo­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. laborować ndk.

Wiktionary


laborować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) śrpol. pra­co­wać da­ta­def|1588|1643.

 (1.2) śrpol. cier­pieć

 (1.3) śrpol. prze­by­wać gdzieś

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) śrpol. sta­rać się, pra­co­wać nad czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborowanie n.

 czas. elaborować

Wiktionary


labourzysta

[czy­taj: lej­bu­rzy­sta] czło­nek lub zwo­len­nik an­giel­skiej Par­tii Pracy; la­bu­rzy­sta, lej­bu­rzy­sta


SJP.pl


labourzystka

→ la­bo­u­rzy­sta [czy­taj: lej­bu­rzyst­ka]; la­bu­rzyst­ka


SJP.pl


labourzystowski

[czy­taj: lej­bu­rzy­stow­ski] do­ty­czą­cy bry­tyj­skiej par­tii po­li­tycz­nej La­bo­ur Party i jej człon­ków; lej­bu­rzy­stow­ski, la­bo­u­rzy­stow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bry­tyj­ską Par­tią Pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛjbuʒɨˈstɔfsʲci, AS: lei ̯bužystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labourzysta, labourzystka

Wiktionary


labować

wa­ga­ro­wać, iść na labę


SJP.pl


labradoodle

[czy­taj: la­bra­du­del] rasa psa pow­sta­ła przez skrzy­żo­wa­nie la­bra­do­ra z pud­lem


SJP.pl

Au­stra­lij­ski La­bra­do­od­le – rasa uz­na­na tylko w Au­stra­lii, pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia La­bra­do­ra Re­trie­ve­ra z pud­lem, spa­nie­lem an­giel­skim, spa­nie­lem ame­ry­kań­skim, ir­landz­kim spa­nie­lem do­wod­nym oraz ir­landz­kim spa­nie­lem psze­nicz­nym.

Wikipedia


labrador

gli­no­krze­mian sodu i wap­nia, ka­mień ozdob­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. pies rasy la­bra­dor re­trie­ver;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) miner. ozdob­ny mi­ne­rał;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­bra­dor – pół­wy­sep we wschod­niej Ka­na­dzie
  • La­bra­dor City – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Fund­lan­dia i La­bra­dor
  • La­bra­dor – re­gion Ka­na­dy, po­ło­żo­ny na pół­wy­spie La­bra­dor
  • Nowa Fund­lan­dia i La­bra­dor – pro­win­cja Ka­na­dy, w skład któ­rej wcho­dzi re­gion La­bra­dor
  • La­bra­dor re­trie­ver – rasa psa
  • la­bra­dor – mi­ne­rał

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­bra­dor jest psem ma­syw­nym, gru­bo­ko­ści­stym i jak wszyst­kie rasy tego typu - skłon­nym do dy­splaz­ji sta­wów bio­dro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbradɔr, AS: labrador

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labradorka ż., labradoryt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) labrador retriever; pot. lab, labek

Wiktionary


labradorek

zdrob­nie­nie od: la­bra­dor (pies my­śliw­ski)


SJP.pl


labradorka

sucz­ka rasy la­bra­dor


SJP.pl


labradorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­bra­do­rem, do­ty­czą­cy La­bra­do­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Labrador mrz.

Wiktionary


labradoryt

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, od­mia­na anor­to­zy­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. skała w więk­szo­ści ut­wo­rzo­na z la­bra­do­ru

Wiktionary

La­bra­do­ryt – skała, od­mia­na anor­to­zy­tu, ce­chu­ją­ca się do­mi­na­cją mi­ne­ra­łu la­bra­do­ru. Spo­ty­ka­na jest też de­fi­ni­cja, iż la­bra­do­ryt jest od­mia­ną anor­to­zy­tu ce­chu­ją­cą się la­bra­do­ry­za­cją.

Złoża tej skały wy­stę­pu­ją w Fin­lan­dii i na ka­na­dyj­skim pół­wy­spie La­bra­dor.

La­bra­do­ryt ze wzglę­du na wa­lo­ry de­ko­ra­cyj­ne uży­wa­ny jest w po­sta­ci płyt okła­dzi­no­wych w bu­dow­nict­wie. Po­nad­to wyt­wa­rza się z niego ma­te­ria­ły ogniotr­wa­łe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bu­dow­nict­wie la­bra­do­ry­tu używa się w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabraˈdɔrɨt, AS: labradoryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labrador m.

 przym. labradorytowy, labradorowy

Wiktionary


labradoryzacja

mi­go­ta­nie świa­tła na po­wierzch­ni la­bra­do­ru i la­bra­do­ry­tu wy­wo­ła­ne przez wrost­ki ob­cych krysz­ta­łów


SJP.pl

La­bra­do­ry­za­cja (la­bra­do­re­scen­cja) – in­ten­syw­na gra barw (tzw. schil­le­re­scen­cja) w me­ta­licz­nie lśnią­cych od­cie­niach na po­wierzch­niach niek­tó­rych mi­ne­ra­łów, zwła­szcza u la­bra­do­ru. Czę­sto są to nie­bie­skie i zie­lo­ne efek­ty, lecz rów­nież można za­ob­ser­wo­wać wszyst­kie inne barwy widma.

Wikipedia


labraks

ryba oko­nioksz­tałt­na; okoń mor­ski


SJP.pl

La­braks, okoń mor­ski ("Di­cen­trar­chus la­brax") – ga­tu­nek mor­skiej ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny mo­ro­no­wa­tych (Mo­ro­ni­dae), wcze­śniej za­li­cza­ny do strzę­pie­lo­wa­tych.

Wikipedia


labret

ozdo­ba, or­na­ment no­szo­ny w prze­kłu­tej war­dze przez niek­tó­re ple­mio­na


SJP.pl

La­bret – ro­dzaj kol­czy­ka uży­wa­ne­go przy pier­cin­gu. Zwy­kle jest to pręt z jed­nej stro­ny za­koń­czo­ny pła­skim dy­skiem unie­moż­li­wia­ją­cym wy­pad­nię­cie kol­czy­ka, z dru­giej zaś gwin­tem, na który można na­krę­cić kulkę lub sto­żek.

Kol­czyk ten jest naj­po­pu­lar­niej­szym kształ­tem kol­czy­ka i można sto­so­wać go do prze­kłuć ucha i wargi.

Wikipedia


labrusca

[czy­taj: la­bru­ska] ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych; wi­no­rośl lisia, la­bru­ska


SJP.pl


labruska

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych; wi­no­rośl lisia, la­bru­sca


SJP.pl


labruskowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wi­no­rośl lisią; la­bru­sco­wa­ty


SJP.pl


labry

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) he­rald. or­na­ment na zew­nątrz tar­czy her­bo­wej;

 (1.2) hist. barw­na tka­ni­na lub ozdo­by li­ścia­ste, kwie­cie, flo­re­sy bę­dą­ce wy­koń­cze­niem hełmu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • labry – tka­ni­na na­kła­da­na na hełm ry­cer­ski
  • labry – część herbu
  • Labry – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Labry – część Mysz­ko­wa
  • La­brys

Wikipedia


labrys

pod­wój­ny topór na dłu­gim sty­li­sku i pod­staw­ce, uży­wa­ny jako na­rzę­dzie pracy w sta­ro­żyt­nej Kre­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. hist. topór obo­siecz­ny uży­wa­ny na Kre­cie w dru­gim ty­siąc­le­ciu p.n.e. jako broń i sym­bol re­li­gij­ny;

 (1.2) sym­bol w kształ­cie la­bry­sa (1.1) przy­ję­ty współ­cze­śnie m.in. przez śro­do­wi­ska ne­o­na­zi­stow­skie

Wiktionary

La­brys (gr. λάβρυς) – topór o pod­wój­nym ostrzu, skła­da­ją­cy się z dwóch obu­chów w kształ­cie za­o­strzo­ne­go klina i sty­li­ska z twar­de­go drew­na, me­ta­lu lub in­ne­go ma­te­ria­łu. W pod­wój­nym obu­chu wy­ko­na­ny jest otwór rów­no­le­gły do ostrza (naj­czę­ściej o prze­kro­ju pro­sto­kąt­nym), w któ­rym za po­mo­cą klina mo­co­wa­ne jest sty­li­sko[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlabrɨs, AS: labrys

Wiktionary


labuda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­ber­ta La­bu­da (1917–1999) – pol­ska ro­ma­nist­ka
  • Alek­san­der La­bu­da (1902–1981) – ka­szub­ski fe­lie­to­ni­sta, pi­sarz, poeta i ide­o­log
  • Alek­san­der La­bu­da (ur. 1944) – pol­ski ro­ma­ni­sta i po­lo­ni­sta
  • Bar­ba­ra La­bu­da (ur. 1946) – pol­ska po­li­tycz­ka
  • Ge­rard La­bu­da (1916–2010) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Grze­gorz La­bu­da (ur. 1977) – pol­ski ku­charz
  • Jacek La­bu­da (1947–1993) – pol­ski śpie­wak ope­ret­ko­wy
  • Jozef La­bu­da (ur. 1941) – sło­wac­ki siat­karz
  • Józef La­bu­da (1852–1941) – pol­sko-ka­szub­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, go­spo­dar­czy i po­li­tycz­ny
  • Marián La­bu­da (1944–2018) – sło­wac­ki aktor

Wikipedia


labudda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­mi­ra La­bud­da – ka­szub­ska po­et­ka, na­u­czy­ciel­ka
  • Kamil La­bud­da – pol­ski przed­się­bior­ca, yo­u­tu­ber, in­flu­en­cer i dzia­łacz cha­ry­ta­tyw­ny
  • Ka­ro­li­na La­bud­da – pol­ska siat­kar­ka
  • Na­ta­lia La­bud­da – pol­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka i płot­kar­ka

Wikipedia


laburzysta

[czy­taj: lej­bu­rzy­sta] czło­nek lub zwo­len­nik an­giel­skiej Par­tii Pracy; la­bo­u­rzy­sta, lej­bu­rzy­sta


SJP.pl


laburzystka

→ la­bu­rzy­sta [czy­taj: lej­bu­rzyst­ka]; la­bo­u­rzyst­ka


SJP.pl


laburzystowski

[czy­taj: lej­bu­rzy­stow­ski] do­ty­czą­cy bry­tyj­skiej par­tii po­li­tycz­nej La­bo­ur Party i jej człon­ków; lej­bu­rzy­stow­ski, la­bu­rzy­stow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bry­tyj­ską Par­tią Pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­cho­dząc na­prze­ciw ten­den­cji pa­cy­fi­stycz­nej w po­li­ty­ce eu­ro­pej­skiej, naj­bar­dziej wi­docz­nej w enun­cja­cjach po­li­ty­ków la­bu­rzy­stow­skich, Ma­u­ry­cy Za­mo­y­ski zer­wał z tak­ty­ką swych en­dec­kich po­przed­ni­ków igno­ro­wa­nia Ligi Na­ro­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛjbuʒɨˈstɔfsʲci, AS: lei ̯bužystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laburzysta, laburzystka

Wiktionary


labuś

daw­niej, po­gard­li­wie o księ­dzu; abbuś


SJP.pl


lacaune

rasa owiec do­mo­wych po­cho­dzą­cych z płd. Fran­cji


SJP.pl

La­ca­u­ne – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Tarn.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 3117 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 34 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je La­ca­u­ne pla­su­je się na 109. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 22.).

Wikipedia


lacedemon

sta­ro­żyt­ne pań­stwo-mia­sto; Spar­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na Spar­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­ce­de­mon (Spar­ta) – w sta­ro­żyt­no­ści sto­li­ca mia­sta-pań­stwa Spar­tan
  • La­ce­de­mon (La­ke­daj­mon) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Spar­ty, epo­nim ludu „La­ce­de­moń­czy­ków”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam wi­dzia­łem zgra­je mło­dzień­ców w La­ce­de­mo­nie wal­czą­cych z nie­wia­ry­god­nym wy­sił­kiem pię­ścia­mi, pię­ta­mi, paz­nok­cia­mi, a nawet gry­zie­niem, po­nie­waż wo­le­li prę­dzej um­rzeć niż przyz­nać się do prze­gra­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛˈdɛ̃mɔ̃n, AS: lacedẽmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemończyk m., Lacedemonka ż., lacedemońskość ż.

 przym. lacedemoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sparta

Wiktionary


lacedemonka

oby­wa­tel­ka La­ce­de­mo­nu (sta­ro­żyt­ne­go pań­stwa-mia­sta); Spar­tan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) Spar­tan­ka – miesz­kan­ka La­ce­de­mo­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃ŋka, AS: lacedẽmõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon m., lacedemońskość ż.

:: fm. Lacedemończyk m.

 przym. lacedemoński

Wiktionary


lacedemończyk

oby­wa­tel La­ce­de­mo­nu (sta­ro­żyt­ne­go pań­stwa-mia­sta); Spar­ta­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) miesz­ka­niec La­ce­de­mo­nu (Spar­ty)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostry La­ce­de­moń­czyk za­wsze na we­so­łych Ateń­czy­ków z po­gar­dą jak na znie­wie­ścia­łych ku­gla­rzów się spo­glą­dał, a Ateń­czyk wza­jem­nie z po­li­to­wa­niem nad mnie­ma­ną mi­ze­ryą tych po­li­tycz­nych po­kut­ni­ków się pa­trzał. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: lacedẽmõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon ż., lacedemońskość ż.

:: fż. Lacedemonka ż.

 przym. lacedemoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Spartanin

Wiktionary


lacedemoński

przy­miot­nik od: La­ce­de­mon (sta­ro­żyt­ne pań­stwo-mia­sto; Spar­ta); spar­tań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­ce­de­mo­nem, do­ty­czą­cy La­ce­de­mo­nu lub La­ce­de­moń­czy­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃sʲci, AS: lacedẽmõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon m., Lacedemończyk m., Lacedemonka ż., lacedemońskość ż.

Wiktionary


lacedemońskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co la­ce­de­moń­skie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃skɔɕt͡ɕ, AS: lacedẽmõĩ ̯skość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon m., Lacedemończyk m., Lacedemonka ż.

 przym. lacedemoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spartańskość

Wiktionary


lacerna

wierzch­nie okry­cie w po­sta­ci krót­kiej pe­le­ry­ny z kap­tu­rem, no­szo­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

La­cer­na (łac. "lăcernā") – ro­dzaj wierzch­nie­go ubio­ru u sta­ro­żyt­nych Rzy­mian.

Lekka i krót­ka, ale sze­ro­ka pe­le­ry­na z kap­tu­rem, spi­na­na pod szyją albo na pra­wym ra­mie­niu za po­mo­cą za­pin­ki (fi­bu­li). No­szo­na przez wszyst­kie war­stwy spo­łecz­ne (po­pu­lar­na zwła­szcza wśród woj­sko­wych), była ubio­rem prze­ję­tym od Galów.

Wikipedia


lacet

wąska, ple­cio­na ta­siem­ka do haf­to­wa­nia


SJP.pl


lacetti

[czy­taj: la­czet­ti] model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl


lach

zgru­bie­nie od: laska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. daw. dziś poet. Polak

 (1.2) góry. miesz­ka­niec nizin

 (1.3) etn. czło­nek róż­nych grup et­no­gra­ficz­nych w po­łud­nio­wej Pol­sce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lach – sta­ro­ru­ska nazwa Lę­dzian
  • Lach Den­nis – wieś w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Alek­san­der Lach – pol­ski księ­garz
  • Alek­san­dra Lach – pol­ska sza­chist­ka
  • Alice Lach – au­striac­ka ak­tor­ka
  • Bog­dan Lach – pol­ski psy­cho­log
  • Elmer Lach – ka­na­dyj­ski ho­ke­i­sta
  • Fritz Lach – au­striac­ki ma­larz
  • Grze­gorz Lach – pol­ski hi­sto­ryk
  • Günter Lach – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Iza Lach – pol­ska pio­sen­kar­ka (sio­stra Łu­ka­sza i Ka­ta­rzy­ny La­chów)
  • Jan Lach – pol­ski mu­zy­ko­log

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze­trzy sen z oczu, a czuj wczas o sobie / Cny Lachu: kto wie, jemu, czyli tobie / Szczę­ście chce słu­żyć? a dokąd wy­ro­ku / Mars nie uczy­ni, nie ustę­puj kroku.

 (1.1) Teraz na nas Lachy z wiel­ką siłą idą, więc i my mu­si­my do kupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lax, AS: laχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laszczyzna ż.

:: zdrobn. Laszek m.

:: fż. Laszka ż.

 przym. lacki, laszy, laski, Lachowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Polak, Lechita

Wiktionary


lacha

zgru­bie­nie od: laska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: laska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaxa, AS: laχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laska ż.

Wiktionary


lachenalia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny hia­cyn­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Eu­raz­ji i Afry­ce


SJP.pl

La­che­na­lia ("La­che­na­lia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Obej­mu­je 135 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Afry­ce Po­łud­nio­wej i Na­mi­bii. In­tro­du­ko­wa­ny do Au­stra­lii i Hisz­pa­nii.

Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju zo­sta­ła na­da­na na cześć Wer­ne­ra de La­che­na­la, ży­ją­ce­go w la­tach 1736–1800 szwaj­car­skie­go bo­ta­ni­ka, pro­fe­so­ra bo­ta­ni­ki i rek­to­ra Uni­wer­sy­te­tu w Ba­zy­lei, za­ło­ży­cie­la ogro­du bo­ta­nicz­ne­go przy tej uczel­ni.

Wikipedia


lachesis

W mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z trzech Mojr, bo­gi­ni przez­na­cze­nia; La­che­zis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit. bo­gi­ni przez­na­cze­nia z mi­to­lo­gii grec­kiej, przy­dzie­la­ją­ca los i strze­gą­ca nici ży­wo­ta, jedna z trzech Mojr;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 120, okrą­ża­ją­ca Słoń­ce w głów­nym pasie aste­ro­id;

Wiktionary

La­che­sis (gr. Λάχεσις "Láchesis", łac. "La­che­sis", "De­ci­ma" – "Udzie­la­ją­ca") – jedna z trzech Mojr. W mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni przez­na­cze­nia przy­dzie­la­ją­ca los i strze­gą­ca nici ży­wo­ta. Jej to­wa­rzysz­ki to Kloto i Atro­pos.

Wikipedia


lachezis

W mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z trzech Mojr, bo­gi­ni przez­na­cze­nia; La­che­sis


SJP.pl


lachiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lachman

naz­wi­sko


SJP.pl


lachmirowice

Lach­mi­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie krusz­wic­kim wo­je­wództ­wa brze­sko­ku­jaw­skie­go, na­le­ża­ła do sta­ro­stwa krusz­wic­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


lachmus

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. nie­bie­ska farba do ma­lo­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lachmusowy

Wiktionary


lachmusowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. jasny, mocno na­sy­co­ny sza­fi­ro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lachmus m., lakmus m., gw. księstwo łowickie lachmus m.

 przym. lakmusowy

Wiktionary


lachociąg

obel­ży­wie:
1. osoba upra­wia­ją­ca seks oral­ny (fel­la­tio) z męż­czyz­na­mi;
2. pro­sty­tut­ka;
3. ho­mo­sek­su­a­li­sta;
4. brzyd­ka dziew­czy­na;
5. chło­pak ma­ją­cy po­wo­dze­nie u dziew­czyn;
6. znie­wie­ścia­ły chło­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. osoba wy­ko­nu­ją­ca na męż­czyź­nie seks oral­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drutociąg, druciara, grub. obciągacz m., grub. obciągara ż., eufem. lodziarz m., eufem. lodziara ż., pałociąg

Wiktionary


lachon

mło­dzie­żo­wo: zgrab­na, atrak­cyj­na dziew­czy­na; laska, cizia, la­sen­cja, du­pen­cja, sunia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. od: lacha

Wiktionary


lachowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa

Wiktionary

La­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy La­cho­wi­ce. W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) La­cho­wi­ce leżą w po­łud­nio­wej Pol­sce.

Wiktionary


lachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


lachowo

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś w Buł­ga­rii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­cho­wo – wieś w ob­wo­dzie Do­bricz
  • La­cho­wo – wieś w ob­wo­dzie Pa­zar­dżik
  • La­cho­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno
  • La­cho­wo – dawna gmina wiej­ska
  • La­cho­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


lachowski

przy­miot­nik od: La­cho­wo


SJP.pl


lachówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­chów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • La­chów­ka – potok, do­pływ Stry­szaw­ki
  • La­chów­ka – część mia­sta Msza­na Dolna
  • La­chów­ka – część wsi Cha­bów­ka
  • La­chów­ka – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Żu­pra­ny.
  • La­chów­ka Mała, La­chów­ka Duża

Wikipedia


lacjum

kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wych Wło­szech, obec­nie prze­my­sło­wo-rol­ni­czy re­gion ze sto­li­cą w Rzy­mie; Lazio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w środ­ko­wych Wło­szech ze sto­li­cą w Rzy­mie;

 (1.2) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w an­tycz­nej Ita­lii

Wiktionary

La­cjum (wł. "Lazio") – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w cen­tral­nych Wło­szech, o po­wierzch­ni 17 203 km²; 5,2 mln miesz­kań­ców ze sto­li­cą w Rzy­mie (2,5 mln miesz­kań­ców). Gę­stość za­lud­nie­nia 302 os./km². Gra­ni­czy z re­gio­na­mi: To­ska­nia, Um­bria, Mar­che, Abruz­ja, Mo­li­se i Kam­pa­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlat͡sʲjũm, AS: lacʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latyńczyk mos., Latyn mos., Latynka ż., latynista mos., latynizm mrz., latynizacja ż.

 przym. latyński

 czas. latynizować

Wiktionary


lacki

przy­miot­nik od: Lach; pol­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. pol­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlat͡sʲci, AS: lacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laszka ż., Lach

Wiktionary


lackowski

naz­wi­sko


SJP.pl


laclik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. śli­niak

Wiktionary


lacrimosa

[czy­taj: lakriMOza] w mu­zy­ce: część hymnu ża­łob­ne­go "Dies irae" do słów ostat­niej jego stro­fy roz­po­czy­na­ją­cej się sło­wa­mi "La­cri­mo­sa dies illa"


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­cri­mo­sa – klu­czo­wy frag­ment pie­śni Dies Irae bę­dą­cej czę­ścią mszy ża­łob­nej kla­sycz­ne­go rytu rzym­skie­go (Re­qu­iem) w Ko­ście­le ka­to­lic­kim.
  • La­cri­mo­sa – szwaj­car­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • La­cri­mo­sa – sin­gel ze­spo­łu Ka­la­fi­na
  • (208) La­cri­mo­sa – pla­ne­to­i­da z głów­ne­go pasa aste­ro­id ukła­du sło­necz­ne­go

Wikipedia


lacrimoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: łzawo, bo­le­śnie


SJP.pl


lacroix

[czy­taj: laKRŁA] naz­wi­sko obce


SJP.pl


lacrosse

[czy­taj: laKROS] gra spor­to­wa pro­wa­dzo­na na bo­i­sku tra­wia­stym - bar­dzo po­dob­na do ho­ke­ja na tra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sport ze­spo­ło­wy, w któ­rym gra­cze uży­wa­ją spe­cjal­nych kijów z siat­ką (tzw. cros­se) do ła­pa­nia, no­sze­nia i po­da­wa­nia piłki oraz zdo­by­wa­nia bra­mek;

Wiktionary

La­cros­se (fr. "la cros­se" – za­krzy­wio­ny kij) – ze­spo­ło­wa gra spor­to­wa po­cho­dze­nia in­diań­skie­go, któ­rej za­sa­dy osta­tecz­nie usta­lo­no w pier­wszej po­ło­wie XIX w. w Ka­na­dzie (gdzie uz­na­no ją za sport na­ro­do­wy); roz­gry­wa­na na tra­wia­stym bo­i­sku, po­le­ga na umie­szcze­niu za po­mo­cą spe­cjal­nej, trój­kąt­nej ra­kie­ty piłki w bram­ce prze­ciw­ni­ka; 1904 i 1908 kon­ku­ren­cja olim­pij­ska; uz­na­wa­na za pier­wow­zór ho­ke­ja na lo­dzie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lacrosse'owy

Wiktionary


lacrosse'owy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z la­cros­sem, do­ty­czą­cy la­cros­se'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lacrosse m.

Wiktionary


lacuna

uby­tek frag­men­tu tek­stu w wy­ni­ku jego trans­mi­sji (ręcz­ne­go po­wie­la­nia); la­ku­na


SJP.pl


lacz

1. re­gio­nal­nie: mięk­ki but bez na­pięt­ka do cho­dze­nia po domu; la­czek, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzad­ko);
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ocena nie­do­sta­tecz­na; la­czek, gała, lufa, pała, kapa, lola;
3. daw­niej: od­le­wacz, giser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara mło­dzie­żo­wa ocena nie­do­sta­tecz­na, pot. pała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znów do­sta­łam lacza z po­la­ka…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lat͡ʃ, AS: lač

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedynka

Wiktionary


laczek

1. re­gio­nal­nie: mięk­ki but bez na­pięt­ka do cho­dze­nia po domu; lacz, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzad­ko);
2. w gwa­rze poz­nań­skiej: prze­bi­ta opona;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ocena nie­do­sta­tecz­na; lacz, gała, lufa, pała, kapa, lola;
4. zdrob­nie­nie od: lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pozn. obuw. kapeć dam­ski i męski bez na­pięt­ka

 (1.2) reg. pozn. przen. prze­bi­ta opona

 (1.3) slang. uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.4) zdrobn. od lak

 (1.5) pot. obuw. kla­pek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż no lacz­ki, a nie tak boso cho­dzisz.

 (1.1) Zgu­bi­łem gdzieś wczo­raj lacz­ka, nie wi­dzia­łaś go może?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lać m., lak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciap, kapeć, bambosz, papeć, klapek

Wiktionary


laczki

1. re­gio­nal­nie: mięk­ki but bez na­pięt­ka do cho­dze­nia po domu; lacz, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzad­ko);
2. w gwa­rze poz­nań­skiej: prze­bi­ta opona;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ocena nie­do­sta­tecz­na; lacz, gała, lufa, pała, kapa, lola;
4. zdrob­nie­nie od: lak


SJP.pl


laczynka

człon­ki­ni ludu ka­u­ka­skie­go


SJP.pl


lad

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|lada.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nie­do­bór le­u­ko­cy­tar­nych czą­stek ad­he­zyj­nych
  • gałąź mię­dzy­ko­mo­ro­wa przed­nia lewej tęt­ni­cy wień­co­wej
  • port lot­ni­czy Lu­an­da
  • Los An­ge­les Dod­gers
  • PRO-LAD
  • AL-LAD

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== lad (język an­giel­ski.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|læd.

 Nowa An­glia IPA|lʌd.

 audioUS|En-us-lad.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Gren­delk­han-lad.wav.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik po­li­czal­ny

 (1.1) bryt. chło­piec, chło­pak, mło­dzie­niec

 (1.2) pa­cho­lę

 (1.3) zuch

 (1.4) bryt. łobuz, im­pre­zo­wicz, nie­od­po­wie­dzial­ny po­dry­wacz

 (1.5) kolo, kum­pel

 (1.6) dres, dre­siarz

od­mia­na.

 (1) lp. lad; lm. lads

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lat, AS: lat

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== lad (język angielski.) ==

wymowa.

 IPA|læd.

 Nowa Anglia IPA|lʌd.

 audioUS|En-us-lad.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-lad.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) bryt. chłopiec, chłopak, młodzieniec

 (1.2) pacholę

 (1.3) zuch

 (1.4) bryt. łobuz, imprezowicz, nieodpowiedzialny podrywacz

 (1.5) kolo, kumpel

 (1.6) dres, dresiarz

odmiana.

 (1) lp. lad; lm. lads

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


lada

stół od­dzie­la­ją­cy ku­pu­ją­ce­go od sprze­daw­cy; kon­tu­ar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. ro­dzaj stołu lub blat w skle­pach, słu­żą­cy do ob­słu­gi klien­tów, wy­da­wa­nia oraz pre­zen­ta­cji to­wa­ru

 (1.2) stpol. skrzy­nia

 (1.3) ku­ja­wy. hand. sklep

par­ty­ku­ła

 (2.1) ja­ki­kol­wiek, ma­ło­war­to­ścio­wy

przy­i­mek

 (3.1) …słu­żą­cy do two­rze­nia związ­ków wy­ra­zo­wych w funk­cji przy­słów­ków czasu: za

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łada – ros. Лада – marka sa­mo­cho­dów pro­du­ko­wa­nych przez ro­syj­ską fa­bry­kę WAZ (ВАЗ)
  • Lada – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ła­do­wa­nia cięż­kich kłód lub dłu­życ na wozy – fur­man­ki
  • Lada – kon­tu­ar, bufet, szynk­was
  • Lada – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie mo­stow­skim, w siel­so­wie­cie Mosty
  • Lada – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim
  • Lada – wieś na Sło­wa­cji
  • Lada – wieś w Ru­mu­nii
  • Cu­krzy­ca typu LADA – au­to­im­mu­no­lo­gicz­na cu­krzy­ca do­ro­słych o póź­nym po­cząt­ku
  • Josef Lada
  • Łada
  • Lady

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za ladą stała pię­kna blon­dyn­ka.

 (2.1) Za­ko­chał­by się w lada ja­kiej ko­bie­cie, by­le­by miała cyce jak dzba­ny.

 (3.1) Uwa­żaj, bo lada chwi­la może wró­cić kie­row­nik i nas opie­przy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlada, AS: lada

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontuar; gw. Górny Śląsk blot, tofel, tofla

 (2.1) byle

Wiktionary


ladaco

[czy­taj: laDAco] po­tocz­nie: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­od­po­wie­dzial­ny; nic­poń, gał­gan, urwis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) przest. dziś żart. czło­wiek nic nie­wart, po­stę­pu­ją­cy lek­ko­myśl­nie i nie­od­po­wie­dzial­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) … ma­ry­narz ten był wiel­kim la­da­co…

 (1.1) Pra­gnę (…) wydać ją za mąż za sta­tecz­ne­go i bo­ga­te­go czło­wie­ka; tym­cza­sem, ta la­da­co w nos mi po­wia­da, że ani jej to w gło­wie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈdat͡sɔ, AS: ladaco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ladacznica ż.

 przym. ladacy, ladaczny

 zaim. lada co

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapichrust, gałgan, hultaj, huncwot, nicpoń, łachmyta, łapserdak

Wiktionary


ladacy

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. przest. (zwł. o lu­dziach) nic nie­wart, zły, nie­ucz­ci­wy

 (1.2) rzad. przest. (o przed­mio­tach) zep­su­ty, nie­na­da­ją­cy się do użyt­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O Bogi! czyż­by w łoże bo­ha­ty­ra, tacy / We­drzeć się mieli tchó­rze podli i la­da­cy?!

 (1.1) … miesz­ka­ją w la­sach, jedzą stra­wy plu­ga­wy­u­ga­we, nie sro­ma­ją się wobec ro­dzi­ców mówić rze­czy la­da­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ladaco n./mos.

 przysł. ladaco

 zaim. lada co

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ladajaki, lichy

Wiktionary


ladacznica

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, pro­wa­dzą­ca życie roz­pust­ne; nie­rząd­ni­ca, roz­pust­ni­ca, wsze­tecz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pro­sty­tut­ka lub ko­bie­ta ma­ją­ca przy­god­ne kon­tak­ty sek­su­al­ne z męż­czyz­na­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌladat͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: ladačʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ladaczny

 rzecz. ladaco n./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. latarnica, nierządnica, rozpustnica, ulicznica, wszetecznica; eufem. kobieta lekkich obyczajów; neutr. prostytutka; posp. łajdaczka; wulg. dziwka, kurwa, lafirynda, wywłoka, zdzira

Wiktionary


ladaczny

roz­pust­ny, nie­rząd­ny


SJP.pl


ladaczyć

po­tocz­nie: la­da­czyć się - pro­wa­dzić roz­wią­złe życie sek­su­al­ne; łaj­da­czyć się


SJP.pl


ladakh

La­dakh (tyb.: ལ་དྭགས་; Wylie: la-dwags, hindi: लद्दाख़, urdu: لدّاخ; „kraj wy­so­kich prze­łę­czy”) – re­gion ad­mi­ni­stro­wa­ny przez Indie jako te­ry­to­rium związ­ko­we. Leży po­mię­dzy głów­nym pas­mem Hi­ma­la­jów a gó­ra­mi Ka­ra­ko­rum, po­ło­żo­na w czę­ści gór­ne­go biegu rzeki Indus.

Wikipedia


ladanum

1. ro­śli­na kwia­to­wa z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; po­ziew­nik;
2. ży­wi­ca ro­ślin­na wy­ko­rzy­sty­wa­na w kos­me­ty­ce i daw­nym ap­te­kar­stwie


SJP.pl

La­da­num lub lab­da­num – ży­wi­ca otrzy­my­wa­na z niek­tó­rych ga­tun­ków ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dza­ju czy­stek ("Ci­stus"). Wy­ko­rzy­stu­je się do tego celu ga­tun­ki "Ci­stus la­da­ni­fer", "Ci­stus la­u­ri­fo­lius", "Ci­stus cre­ti­cus" i "Ci­stus × in­ca­nus".

Ży­wi­ca ta znana była już w sta­ro­żyt­no­ści.

Wikipedia


laddu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. słod­kie in­dyj­skie kulki z purée z cie­cie­rzy­cą, ma­cza­ne w sy­ro­pie, oble­pio­ne ka­wał­ka­mi mig­da­łów i orze­chów;

Wiktionary

Laddu – ro­dzaj in­dyj­skich sło­dy­czy. Nie­wiel­kie kulki z pureé z cie­cie­rzy­cą, ma­cza­ne w sy­ro­pie, oraz oble­pio­ne ka­wał­ka­mi mig­da­łów i orze­chów.

Wikipedia


laden

naz­wi­sko, np. Osama bin Laden (Osama ben Laden, Usama ibn Ladin, 1957-2011), sa­u­dyj­ski ter­ro­ry­sta i mi­lio­ner, przy­wód­ca Al-Kaidy, od­po­wie­dzial­ny za prze­pro­wa­dze­nie wielu ata­ków ter­ro­ry­stycz­nych


SJP.pl


ladino

język la­dyń­ski;
1. dia­lekt ję­zy­ka re­to­ro­mań­skie­go;
2. ro­mań­ski język Żydów se­far­dyj­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język ży­dow­ski pow­sta­ły jako dia­lekt ję­zy­ka hisz­pań­skie­go po wy­gna­niu Żydów se­far­dyj­skich z Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go w la­tach 1492–1497, obec­nie za­pi­sy­wa­ny głów­nie al­fa­be­tem ła­ciń­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • język la­dyń­ski
  • język ju­de­o­hisz­pań­ski

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) język judeohiszpański, judezmo, dżudezmo, spaniolisz, spaniolin

Wiktionary


ladro

ban­dy­ta, zbój


SJP.pl


lady

[czy­taj: lejdi]
1. an­giel­ski tytuł przy­słu­gu­ją­cy żonie i cór­kom lorda
2. zwrot grzecz­no­ścio­wy (pani, dama)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­giel­ski tytuł obej­mu­ją­cy żonę i córki lorda

 (1.2) an­giel­ski zwrot grzecz­no­ścio­wy, pani

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B. W. lm. od lada

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lady – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Czyże
  • Lady – dawny ma­ją­tek ziem­ski, na któ­re­go te­re­nie znaj­do­wa­ło się mia­stecz­ko Lady i kilka fol­war­ków. Obec­nie na te­re­nie re­jo­nu smo­le­wic­kie­go ob­wo­du miń­skie­go
  • Lady – osied­le w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie smo­le­wic­kim, w siel­so­wie­cie Dracz­ka­wa
  • Lady – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie smo­le­wic­kim, w siel­so­wie­cie Dracz­ka­wa
  • Ma­ły­ja Lady – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie smo­le­wic­kim, w siel­so­wie­cie Dracz­ka­wa
  • Ha­ła­u­ny­ja Lady – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie be­re­zyń­skim, w siel­so­wie­cie Ba­hu­sze­wi­czy
  • Bo­ry­so­we Lady – dawny chu­tor w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Głę­bo­kie
  • Lady – agro­mia­stecz­ko w siel­so­wie­cie Ar­ło­wi­czy re­jo­nu du­bro­wień­skie­go w ob­wo­dzie wi­teb­skim
  • Ciem­ne Lady – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Sło­bo­da i Zad­wor­je, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie stoł­pec­kim
  • Lady – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Po­wia­cie.
  • Lady I – dawny fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi.
  • Lady (Lady II) – chu­tor w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lady Sybil no­si­ła zwy­kle su­knie ba­lo­we bla­do­nie­bie­skie – kolor czę­sto wy­bie­ra­ny w pew­nym wieku i przy pew­nym ob­wo­dzie, łą­czą­cy mak­si­mum dy­skret­ne­go stylu i mi­ni­mum wi­dzial­no­ści.

Wiktionary


ladyboy

[czy­taj: lejdiBOJ] w kra­jach po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji: męż­czyz­na wy­glą­da­ją­cy i za­cho­wu­ją­cy się jak ko­bie­ta, bę­dą­cy po ku­ra­cji hor­mo­nal­nej lub ope­ra­cji zmia­ny płci; kat­ho­ey


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) okre­śle­nie trans­gen­de­rycz­ne­go męż­czyz­ny funk­cjo­nu­ją­ce­go w spo­łe­czeń­stwie Taj­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Katoi są też okre­śla­ni mia­nem la­dy­boy, sta­no­wią bo­wiem po­łą­cze­nie pier­wiast­ka mę­skie­go z żeń­skim, przy jed­no­czes­nym ak­cen­to­wa­niu pię­kna jako wyz­nacz­ni­ka toż­sa­mo­ści.

Wiktionary


ladyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. drugi, młod­szy wiek środ­ko­we­go tria­su, trwa­ją­cy 237 – 228,7 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Ladyn – w stra­ty­gra­fii pię­tro środ­ko­we­go tria­su w era­te­mie me­zo­zo­icz­nym trwa­ją­ce w za­leż­no­ści od przyj­mo­wa­ne­go po­dzia­łu tria­su od około 5 do ok. 9 mi­lio­nów lat. Do 2012 roku Mię­dzy­na­ro­do­wa Ko­mi­sja Stra­ty­gra­fii przyj­mo­wa­ła, że ladyn roz­po­czął się 237 ± 2,0 mi­lio­nów lat temu a za­koń­czył ok. 228,7 mln lat temu; w roku 2013 Ko­mi­sja po­pra­wi­ła da­to­wa­nie na ok. 242–237 mi­lio­nów lat temu. Młod­sze pię­tro od ani­zy­ku a star­sze od kar­ni­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈladɨ̃n, AS: ladỹn

Wiktionary


ladynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka jed­nej z re­to­ro­mań­skich grup et­nicz­nych za­miesz­ku­ją­cych po­gra­ni­cze szwaj­car­sko-wło­skie i po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­kiem la­dyń­skim;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ladyński mrz.

:: fm. Ladyn mos.

 przym. ladyński

Wiktionary


ladynowie

La­dy­no­wie – jedna z grup et­nicz­nych za­li­cza­na do Re­to­ro­ma­nów. Za­miesz­ku­ją Tyrol Po­łud­nio­wy: Górną Adygę i Do­lo­mi­ty, Do­li­nę Badii, Au­to­no­micz­ną Pro­win­cję Bol­za­no, emi­gran­ci też w USA. Licz­bę La­dy­nów sza­cu­je się na 30–35 tys. osób.

La­dy­no­wie wy­wo­dzą się od sta­ro­żyt­nych miesz­kań­ców tego te­re­nu – Retów.

Wikipedia


ladyński

1. zwią­za­ny z La­dy­na­mi, rdzen­ną lud­no­ścią re­to­ro­mań­ską za­miesz­ku­ją­cą wło­skie Do­lo­mi­ty;
2. język la­dyń­ski - język La­dy­nów, dia­lekt re­to­ro­mań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z La­dy­na­mi, do­ty­czą­cy La­dy­nów

 (1.2) zwią­za­ny z ję­zy­kiem la­dyń­skim, do­ty­czą­cy ję­zy­ka la­dyń­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język la­dyń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ladyn mos., Ladynka ż.

Wiktionary


ladyńskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem la­dyń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem la­dyń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku la­dyń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈdɨ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ladỹĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ladziak

naz­wi­sko


SJP.pl


ladzin

La­dzin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Ry­ma­nów. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy DW887.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


laelia

epi­fi­tycz­na by­li­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w gó­rzy­stych oko­li­cach od Mek­sy­ku po Bra­zy­lię; niek­tó­re ga­tun­ki la­e­lii są upra­wia­ne w szklar­niach jako ro­śli­ny ozdob­ne


SJP.pl

La­e­lia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 24 ga­tun­ki oraz 5 hy­bryd wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej w ta­kich kra­jach i re­gio­nach jak: Be­li­ze, Bo­li­wia, Bra­zy­lia, Ko­lum­bia, Ko­sta­ry­ka, Kuba, Ek­wa­dor, Sal­wa­dor, Gu­ja­na Fran­cu­ska, Gwa­te­ma­la, Gu­ja­na, Hon­du­ras, Ja­maj­ka, Mek­syk, Ni­ka­ra­gua, Pa­na­ma, Peru, Su­ri­nam, Try­ni­dad i To­ba­go, We­ne­zu­e­la.

Wikipedia


laertes

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

La­er­tes (gr. Λαέρτης) – oj­ciec Ody­se­u­sza; syn Ar­kej­sjo­sa; pod­czas nie­o­bec­no­ści syna na Itace miesz­kał sa­mot­nie z dala od dworu Pe­ne­lo­py; po po­wro­cie syna spod Troi, od­mło­dzo­ny przez Atenę, po­mógł Ody­se­u­szo­wi w walce z krew­ny­mi po­mor­do­wa­nych za­lot­ni­ków.

Brał udział w wy­pra­wie Ar­go­na­u­tów i w po­lo­wa­niu na dzika ka­li­doń­skie­go.

Wikipedia


lafa

daw­niej: płaca, żołd, pen­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. płaca, żołd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu wy­do­był kie­skę z se­pe­tu i rzu­cił im ją na zie­mię. // – Ot, wasza lafa! Wo­li­cie z tam­tej stro­ny murów łupu szu­kać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlafa, AS: lafa

Wiktionary


lafayette

[czy­taj: lafaJET] naz­wi­sko, np. Marie Jo­seph de La­fa­y­et­te (1757-1834), fran­cu­ski woj­sko­wy i po­li­tyk; La Fa­y­et­te


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marie Jo­seph de La Fa­y­et­te – fran­cu­ski mar­kiz, uczest­nik re­wo­lu­cji ame­ry­kań­skiej, Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej i re­wo­lu­cji lip­co­wej
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Con­tra Costa
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Bo­ul­der
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Tip­pe­ca­noe
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii La­fa­y­et­te
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ni­col­let
  • La­fa­y­et­te – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Allen
  • La­fa­y­et­te – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ma­di­son
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Yam­hill
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Macon
  • La­fa­y­et­te – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • La­fa­y­et­te – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Chip­pe­wa

Wikipedia


lafirynda

ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, nie za­słu­gu­ją­ca na sza­cu­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. obraź. pro­sty­tut­ka lub ko­bie­ta ma­ją­ca przy­god­ne kon­tak­ty sek­su­al­ne z męż­czyz­na­mi

 (1.2) przen. pot. obraź. ko­bie­ta, do któ­rej mó­wią­cy ma ne­ga­tyw­ny sto­su­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mów­cie, jaka to ze mnie la­fi­ryn­da - świet­nie o tym wiem.

 (1.2) Jakaś la­fi­ryn­da do niego cały dzień wydz­wa­nia. Spać nie daje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlafʲiˈrɨ̃nda, AS: lafʹirỹnda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) prostytutka; eufem. kobieta lekkich obyczajów; wulg. dziwka, kurwa, wywłoka, zdzira; przest. ladacznica, nierządnica, rozpustnica

Wiktionary


lag

długa, gruba laska, po­tęż­ny kij; lacha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. in­form. opóź­nie­nie, czas ocze­ki­wa­nia mię­dzy dzia­ła­niem po­dej­mo­wa­nym przez użyt­kow­ni­ka a od­po­wied­nią re­ak­cją pro­gra­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lak, AS: lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lagowanie n.

 czas. lagować się

Wiktionary


laga

długa, gruba laska, po­tęż­ny kij; lacha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kij

 (1.2) pot. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.3) pot. sport. dłu­gie po­da­nie piłki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaɡa, AS: laga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pała, jedynka

Wiktionary


lagana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj tra­dy­cyj­ne­go grec­kie­go chle­ba pie­czo­ne­go i spo­ży­wa­ne­go w Czy­sty Po­nie­dzia­łek (Καθαρή Δευτέρα)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie była dziś la­ga­na i ta­ra­mo­sa­la­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈɡãna, AS: lagãna

Wiktionary


lagardère

[czy­taj: lagarDER] naz­wi­sko


SJP.pl

– fran­cu­ska spół­ka.

Lagardère – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Gers.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 58 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 12 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pyrénées Lagardère pla­su­je się na 1005. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1500.).

Wikipedia


lagena

ślepy uchy­łek czę­ści błęd­ni­ka u niż­szych krę­gow­ców; od­po­wied­nik śli­ma­ka w uchu wew­nętrz­nym ssa­ków


SJP.pl

La­ge­na (łac. "lăgoenă"), także la­gu­na, la­go­na – gli­nia­ne albo szkla­ne na­czy­nie o pę­ka­tym kształ­cie, z wąską szyj­ką, słu­żą­ce sta­ro­żyt­nym Rzy­mia­nom do prze­cho­wy­wa­nia wody lub wina; ro­dzaj dzba­na (kruży).

Uży­wa­na jako na­czy­nie go­spo­dar­skie o pro­stym wy­koń­cze­niu, z re­gu­ły nie­zdo­bio­ne.

Wikipedia


lager

rzad­ko: nie­miec­ki obóz kon­cen­tra­cyj­ny z cza­sów II wojny świa­to­wej; la­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jasne piwo dol­nej fer­men­ta­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zob. la­gier.

Wiktionary

Zo­bacz też: "Lager" – nie­miec­ki obóz je­niec­ki.

Lager – ro­dzaj piwa. W ty­po­lo­gii piw­nej "lager" oz­na­cza każde piwo dol­nej fer­men­ta­cji, w prze­ci­wień­stwie do piw gór­nej fer­men­ta­cji, czyli ale. W tym zna­cze­niu "lager" jest okre­śle­niem całej grupy piw, którą ce­chu­je uży­cie droż­dży dol­nej fer­men­ta­cji oraz ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry le­ża­ko­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Wie­czo­rem zna­la­złam się w ko­bie­cym la­grze B2, ale nie wiem, co dzia­ło się do wie­czo­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaɡɛr, AS: lager

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leżak, piwo leżakowe

Wiktionary


lagerek

zdrob­nie­nie od: lager


SJP.pl


lagerfeld

naz­wi­sko


SJP.pl


lagerlöf

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leon Lagerlöf – szwedz­ki strze­lec, olim­pij­czyk
  • Selma Lagerlöf – szwedz­ka pi­sar­ka
  • (11061) Lagerlöf – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


lagermarka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wa­lu­ta uży­wa­na przez więź­niów na­zi­stow­skich obo­zów je­niec­kich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­nią­dze na zakup ksią­żek uzy­ski­wa­li­śmy z żołdu wy­pła­ca­ne­go w „la­ger­mar­kach”.

Wiktionary


lagerowy

→ lager


SJP.pl

Patrz:

lager

lagerstremia

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych


SJP.pl

La­ger­stre­mia ("La­ger­stro­e­mia" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 48 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Azji Po­łud­nio­wej i Wschod­niej (od Indii po Ja­po­nię) oraz w Au­stra­lii. Cen­trum zróż­ni­co­wa­nia sta­no­wi Ma­lez­ja (14 ga­tun­ków) i Chiny (15 ga­tun­ków).

Wikipedia